Wikipedia nnwiki https://nn.wikipedia.org/wiki/Hovudside MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Filpeikar Spesial Diskusjon Brukar Brukardiskusjon Wikipedia Wikipedia-diskusjon Fil Fildiskusjon MediaWiki MediaWiki-diskusjon Mal Maldiskusjon Hjelp Hjelpdiskusjon Kategori Kategoridiskusjon Tema Temadiskusjon Undertekstar Undertekstdiskusjon Modul Moduldiskusjon Arrangement Arrangementsdiskusjon 0 7148 3671358 3506658 2026-09-09T13:32:49Z Johshh 122989 /* Bakgrunnsstoff */ 3671358 wikitext text/x-wiki {{infoboks vitskapsfolk}} '''Adam Smith''' ({{levde|?|1723|17. juli|1790|Smith}}) var ein [[Skottland|skotsk]] [[filosofi|filosof]] og [[samfunnsøkonomi|samfunnsøkonom]] (sosialøkonom), og blir rekna som grunnleggjaren av [[økonomisk liberalisme]]. Adam Smith var fødd i Kirkacaldy i Fife i Skottland. Den eksakte fødselsdatoen hans er ukjend, men han vart døypt 5. juni 1723. Smith vart namngjeten som grunnleggjar av samfunnsøkonomien på grunn av boka ''[[Wealth of Nations]]'' (på norsk 'Velstanden til nasjonane') skriven i 1776. == Biografi == [[Fil:Smith - Inquiry into the nature and causes of the wealth of nations, 1922 - 5231847.tif|mini|''Inquiry into the nature and causes of the wealth of nations'', 1922]] I 1751 vart Smith utnemnd som professor i logikk ved [[Glasgow]] universitet, og året etter vart han professor i moralfilosofi. Som professor underviste han i felta etikk, retorikk, juss og politisk økonomi. I 1759 gav han ut boka ''The Theory of Moral Sentiments'' (på norsk 'Moralske kjensler'), som gjorde Smith vidgjeten som filosof både i [[Storbritannia]] og på kontinentet, og som kom i heile seks opplag berre i Smith si levetid. Denne boka tok opp kva som styrer kjenslene og handlingane våre, og korleis menneske fungerer i høve til kvarandre i samfunnet. Smith flytta til [[London]] i 1776, der han utgav boka som har den fulle tittelen «An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations», som omhandlar det forfattaren meiner er dei positive konsekvensane av økonomisk liberalisme. Ho dekte tema som eigeninteresse, korleis marknaden fungerer og kor viktig frihandel og internasjonal spesialisering etter forfattaren sitt syn er. Hans ''marknadsliberalisme'' går ut på at det beste for samfunnet er om politiske styresmakter ikkje får blande seg borti den frie utfaldinga av marknadskreftene og marknadsmekanismen, «lova» om tilbod og etterspurnad. Økonomisk liberalisme har som føresetnad ein kapitalistisk [[økonomi]], med privat eige av dei viktigaste produksjonsmidla. Det er altså eit program for mest mogleg uregulert [[kapitalisme]]. ”Wealth of nations” etablerte økonomien som eit eige fag med den frie marknaden som utgangspunkt. == Litteratur == === Adam Smith i norsk omsetjing (bokmål) === * Smith, Adam: ''Verker'' i fire bind. Omsatt av Åshild Sonstad. [[Sonstad]] Forlag. Trondheim, 2007-8. * Smith, Adam: ''Moralske følelser'' Bind 1. Omsatt av Åshild Sonstad. Sonstad Forlag. Trondheim, 2006. === Adam Smith i engelsk originalutgåve === * The Glasgow Edition of the Works and Correspondence of Adam Smith in 7 volumes. Oxford University Press. Oxford, 1976. * Theory of Moral Sentiments (1759). * An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations (1776) * Essays on Philosophical Subjects (publisert posthumt 1795) * Lectures on Jurisprudence (publisert posthumt 1904 / 1976) ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{manglar kjelder|dato=2023}} == Bakgrunnsstoff == {{Wikiquote-en|Adam Smith}} {{commonskat}} {{Wikisource}} ;Sekundærlitteratur om Adam Smith * Buchan, James: The Authentic Adam Smith: ''His Life and Ideas'' (Norton, 2006) * Haakonssen, Knud: ''Adam Smith''. (Ashgate Publishing, 1998) * ''The Cambridge Companion to Adam Smith'' (Cambridge University Press. Cambridge, 2006) {{politiske filosofar}} {{spire|økonomi}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Britiske økonomar]] [[Kategori:Britiske filosofar]] [[Kategori:Skotske filosofar]] [[Kategori:Folk frå Kirkcaldy]] m55po9rm7sgqb0xi5nmk59rij7pq516 3671377 3671358 2026-09-09T14:43:25Z Ranveig 39 Wikisource2 3671377 wikitext text/x-wiki {{infoboks vitskapsfolk}} '''Adam Smith''' ({{levde|?|1723|17. juli|1790|Smith}}) var ein [[Skottland|skotsk]] [[filosofi|filosof]] og [[samfunnsøkonomi|samfunnsøkonom]] (sosialøkonom), og blir rekna som grunnleggjaren av [[økonomisk liberalisme]]. Adam Smith var fødd i Kirkacaldy i Fife i Skottland. Den eksakte fødselsdatoen hans er ukjend, men han vart døypt 5. juni 1723. Smith vart namngjeten som grunnleggjar av samfunnsøkonomien på grunn av boka ''[[Wealth of Nations]]'' (på norsk 'Velstanden til nasjonane') skriven i 1776. == Biografi == [[Fil:Smith - Inquiry into the nature and causes of the wealth of nations, 1922 - 5231847.tif|mini|''Inquiry into the nature and causes of the wealth of nations'', 1922]] I 1751 vart Smith utnemnd som professor i logikk ved [[Glasgow]] universitet, og året etter vart han professor i moralfilosofi. Som professor underviste han i felta etikk, retorikk, juss og politisk økonomi. I 1759 gav han ut boka ''The Theory of Moral Sentiments'' (på norsk 'Moralske kjensler'), som gjorde Smith vidgjeten som filosof både i [[Storbritannia]] og på kontinentet, og som kom i heile seks opplag berre i Smith si levetid. Denne boka tok opp kva som styrer kjenslene og handlingane våre, og korleis menneske fungerer i høve til kvarandre i samfunnet. Smith flytta til [[London]] i 1776, der han utgav boka som har den fulle tittelen «An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations», som omhandlar det forfattaren meiner er dei positive konsekvensane av økonomisk liberalisme. Ho dekte tema som eigeninteresse, korleis marknaden fungerer og kor viktig frihandel og internasjonal spesialisering etter forfattaren sitt syn er. Hans ''marknadsliberalisme'' går ut på at det beste for samfunnet er om politiske styresmakter ikkje får blande seg borti den frie utfaldinga av marknadskreftene og marknadsmekanismen, «lova» om tilbod og etterspurnad. Økonomisk liberalisme har som føresetnad ein kapitalistisk [[økonomi]], med privat eige av dei viktigaste produksjonsmidla. Det er altså eit program for mest mogleg uregulert [[kapitalisme]]. ”Wealth of nations” etablerte økonomien som eit eige fag med den frie marknaden som utgangspunkt. == Litteratur == === Adam Smith i norsk omsetjing (bokmål) === * Smith, Adam: ''Verker'' i fire bind. Omsatt av Åshild Sonstad. [[Sonstad]] Forlag. Trondheim, 2007-8. * Smith, Adam: ''Moralske følelser'' Bind 1. Omsatt av Åshild Sonstad. Sonstad Forlag. Trondheim, 2006. === Adam Smith i engelsk originalutgåve === * The Glasgow Edition of the Works and Correspondence of Adam Smith in 7 volumes. Oxford University Press. Oxford, 1976. * Theory of Moral Sentiments (1759). * An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations (1776) * Essays on Philosophical Subjects (publisert posthumt 1795) * Lectures on Jurisprudence (publisert posthumt 1904 / 1976) ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{manglar kjelder|dato=2023}} == Bakgrunnsstoff == {{Wikiquote-en|Adam Smith}} {{commonskat}} {{Wikisource2|Author:Adam Smith|Adam Smith}} ;Sekundærlitteratur om Adam Smith * Buchan, James: The Authentic Adam Smith: ''His Life and Ideas'' (Norton, 2006) * Haakonssen, Knud: ''Adam Smith''. (Ashgate Publishing, 1998) * ''The Cambridge Companion to Adam Smith'' (Cambridge University Press. Cambridge, 2006) {{politiske filosofar}} {{spire|økonomi}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Britiske økonomar]] [[Kategori:Britiske filosofar]] [[Kategori:Skotske filosofar]] [[Kategori:Folk frå Kirkcaldy]] osmgv4eowpjhw0c51phu8wyb794gcku 0 9804 3671548 3656301 2026-09-10T11:48:51Z HerVal7752 105842 Småfiks 3671548 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Republikken Tyrkia |andre namn = {{lang|tr|Türkiye Cumhuriyeti}} |adjektiv = tyrkisk |riksvåpen = Emblem of Turkey.svg |flagg = Flag of Turkey.svg |motto = [[Yurtta Sulh, Cihanda Sulh]] ('Fred heime, fred i verda') |nasjonaldag = 29. oktober |nasjonalsong = [[Istiklâl Marsi]] |hovudstad = [[Ankara]] |styresett = [[Republikk]] |statsoverhovudtype = [[President]] |statsoverhovud = Recep Tayyip Erdoğan |statsministertype = Visepresident |statsminister = Cevdet Yılmaz |grunnlagdtype = [[Tyrkisk historie|Historie]] |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = Erklæring av<br />&nbsp;&nbsp; &nbsp;republikken |grunnlagd1 = [[29. oktober]] [[1923]] |vassareal = 1,3 % |valuta = [[Tyrkisk lira]] |tidssone = [[UTC]] +2 |retningsnummer = +90 |domene = .tr }} '''Tyrkia''',{{mrk|[[tyrkisk]] ''Türkiye''}} offisielt '''Republikken Tyrkia''',{{mrk|[[tyrkisk]] {{lang|tr|Türkiye Cumhuriyeti}} }} er ein stat i det søraustlege [[Europa]] og vest i [[Asia]].<ref>{{snl||}}</ref> Han grensar til [[Bulgaria]] og [[Hellas]] i vest, [[Georgia]], [[Armenia]] og [[Aserbajdsjan]] ([[eksklave]]n [[Nakhtsjivan]]) i nordaust, [[Iran]] i aust, og [[Irak]] og [[Syria]] i søraust. [[Middelhavet]] og [[Kypros]] ligg i sør, [[Egearhavet]] i vest og [[Svartehavet]] i nord. [[Marmarahavet]], [[Dardanellane]] og [[Bosporos]] skil den europeiske og asiatiske delen av Tyrkia frå kvarandre. Det offisielle språket er [[tyrkisk]], og landet har i lang tid undertrykt minoritetsspråket [[kurdisk]]. Innbyggjarane i landet er stort sett [[muslimar]], og det finst sterke spenningar mellom det sekulære styret og [[islamist]]ar. Landet ligg i eit møtepunkt mellom fleire kulturar, og har historisk vorte påverka både frå Europa (til dømes gjennom [[Hellas i antikken]]) og Asia (gjennom [[Persia]]). Landet var òg ein del av [[Silkevegen]]. [[Oghuz-tyrkarar]] starta å flytte til området ein i dag kallar Tyrkia på 1000-talet. Denne prosessen auka då [[seldsjukkane]] vann over [[Austromarriket]] i [[slaget ved Manzikert]].<ref>{{cite web|url=http://countrystudies.us/turkey/5.htm |title=Turkey – Turkish Origins |publisher=Countrystudies.us |accessdate=2011-05-16}}</ref> Fleire mindre [[anatoliske beylikar|beylikar]] og [[sultanatet Rûm|seldsjukk-sultanatet Rûm]] styrte Anatolia fram til den [[Det mongolske imperiet|mongolske]] invasjonen. Frå 1200-talet samla den osmanske beyliken Anatolia og skapte eit rike som dekte det meste av Søraust-Europa, Vest-Asia og Nord-Afrika. [[Det osmanske riket]] kollapsa etter nederlaget deira i [[første verdskrigen|fyrste verdskrigen]], og delar av det vart okkupert av [[dei allierte i første verdskrigen|dei allierte]]. Ein kader av unge offiserar, leia av [[Mustafa Kemal Atatürk]] og kollegaene hans, organiserte ein suksessrik motstand mot dei allierte, og i 1923 grunnla dei den moderne Republikken Tyrkia med Atatürk som den fyrste presidenten. Hæren har mykje makt i Tyrkia, og militære offiserar har ved to høve (i [[1960]] og [[1980]]) starta kupp mot styresmaktene. Dette har samanheng med den sterke posisjonen som [[Kemal Atatürk|Atatürk]] enno har i tyrkisk kultur. Tyrkia har i aukande grad vorte integrert i Vesten gjennom medlemskap i organisasjonar som [[Europarådet]], [[NATO]], [[OECD]], [[OSCE]] og [[G-20-landa]]. Tyrkia byrja tingingar om fullt [[EU]]-medlemskap i 2005. Tyrkia har òg hatt nære kulturelle, politiske, økonomiske og industrielle band til Midtausten og dei tyrkiske statane i Sentral-Asia, samt afrikanske land, gjennom medlemskap i organisasjonar som [[Det tyrkiske rådet]], [[TÜRKSOY]], [[Organisasjonen for islamsk samarbeid]] og [[Economic Cooperation Organisation]]. Plasseringa til Tyrkia mellom Europa og Asia har gjeve landet ei viktig strategisk plassering.<ref name="Atatürk">{{Cite book|title=Atatürk|first=Andrew|last=Mango|publisher=Overlook|year=2000|isbn=1-58567-011-1}}</ref><ref name="Ottoman_Turkey">{{Cite book|title=History of the Ottoman Empire and Modern Turkey; Vol.1, Empire of the Gazis. the rise and decline of the Ottoman Empire, 1280–1808|first=Stanford Jay|last=Shaw|author2=Shaw, Ezel Kural|publisher=Cambridge University Press|year=1977|isbn=0-521-29163-1}}</ref><ref name="Stratfor">{{cite web|url=http://www.stratfor.com/weekly/20090317_turkey_and_russia_rise|title=Turkey and Russia on the Rise|publisher=Stratfor|date=2009-03-17 |accessdate=17. august 2012}}</ref> På grunn av den strategiske plasseringa, den sterke økonomien og militærstyrken, er Tyrkia ei stor makt i regionen.<ref name="Stratfor"/><ref name="Heptagon">{{cite web |url=http://www.heptagonpost.com/Dessi/can_turkey_be_a_source_of_stability_in_the_middle_east |title=Can Turkey Be a Source of Stability in the Middle East? |publisher=heptagonpost.com |date=2010-12-18 |accessdate=17. august 2012 |archive-date=2011-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110613222927/http://www.heptagonpost.com/Dessi/can_turkey_be_a_source_of_stability_in_the_middle_east |url-status=yes }}</ref> == Geografi == {{detaljar|Tyrkisk geografi}} [[Fil:Turkey topo.jpg|mini|Topografisk kart over Tyrkia]] Tyrkia er eit [[transkontinental land|transkontinentalt]]<ref name="Immerfall2009">{{cite book|last=Immerfall|first=Stefan|title=Handbook of European Societies: Social Transformations in the 21st Century|url=http://books.google.com/books?id=880rr6t5POQC&pg=PA417|accessdate=17. august 2012|date=2009-08-01|publisher=Springer|isbn=978-0-387-88198-0|pages=417–}}</ref> eurasiatisk land. Det asiatiske Tyrkia (som hovudsakleg består av Anatolia) utgjer 97 % av landet og er skild frå det europeiske Tyrkia med [[Bosporos]], [[Marmarahavet]] og [[Dardanellane]] (som i lag dannar vassvegen mellom Middelhavet og [[Svartehavet]]). [[Aust-Thrakia|Europeisk Tyrkia]] (aust [[Thrakí]] eller [[Rumelia]] på [[Balkan]]halvøya) utgjer 3% av landet.<ref>{{cite web |url=http://www.turkishodyssey.com/turkey/turkey.htm |title=Turkey |publisher=Turkish Odyssey |date=2000-02-02 |accessdate=17. august 2012 |archive-date=2008-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080509130627/http://www.turkishodyssey.com/turkey/turkey.htm |url-status=yes }}</ref> [[Fil:Cappadocia Chimneys - DWiW.jpg|thumb|left|300px|Skorsteinane i [[Kappadokia]]]] Tyrkia måler 1600&nbsp;km frå vest til aust og 800&nbsp;km frå nord til sør og har ei grov rektangulær form.<ref name="USLC_TRGeo">{{cite web|url=http://countrystudies.us/turkey/18.htm|title=Geography of Turkey|author=US Library of Congress|authorlink=US Library of Congress|publisher=US Library of Congress|accessdate=17. august 2012}}</ref> Det ligg mellom 35° og 43 °N og 25° og 45 °E. Med innsjøar har Tyrkia eit areal på 783&nbsp;562<ref>{{cite web|url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/DYB2004/Table03.pdf |title=UN Demographic Yearbook, accessed April 16, 2007 |format=PDF |accessdate=17. august 2012}}</ref> kvadratkilometer med 755&nbsp;688 kvadratkilometer i Sørvest-Asia og 23&nbsp;764 kvadratkilometer i Europa.<ref name="USLC_TRGeo" /> Tyrkia er det 37. største landet i verda etter areal. [[Fil:Istambul and Bosporus big.jpg|mini|[[Istanbul]] og [[Bosporos]]]] [[Anatolia]], består av eit høgtliggande sentralt platå med smale kystsletter mellom [[Köroğlufjella|Köroğlu]] og [[Dei pontiske fjella]] i nord og [[Taurusfjella]] i sør. Aust-Tyrkia er meir dominert av fjell og kjeldene til elvane [[Eufrat]], [[Tigris]] og [[Aras]] ligg her, og det same gjer [[Ararat]], det høgaste punktet i Tyrkia med 5137 meter over havet,<ref name="TRGeo_TRMinistryTourism">{{cite web|url=http://www.turizm.net/turkey/info/geography.html|title=Geography of Turkey|author=Turkish Ministry of Tourism|publisher=Turkish Ministry of Tourism|accessdate=17. august 2012|year=2005}}</ref><ref>{{cite web|url=http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=4996|title=Mount Ararat (Ağrı Dağı), Turkey|author=NASA – Earth Observatory|authorlink=NASA|publisher=NASA|accessdate=17. august 2012|year=2001}}</ref> og [[Vansjøen]], den største innsjøen i landet. Tyrkia er delt inn i sju regionar: [[Marmararegionen]], [[Egearregionen]], [[Svartehavsregionen]], [[Sentral-Anatolia]], [[Aust-Anatolia]], [[Søraust-Anatolia]] og [[Middelhavsregionen i Tyrkia|Middelhavsregionen]]. Den kuperte terrenget nord i Anatolia går langs Svartehavet i elt langt, smalt belte. Denne regionen utgjer omtrent ein sjettedel av det totale landområdet til Tyrkia. [[Fil:MountArarat.jpg|thumb|250px|[[Ararat]] frå [[Iğdır]] i Tyrkia.]] Det varierte landskapet til Tyrkia kjem av komplekse rørsler i jorda som har forma regionen over tusenvis av år. Ein merkar framleis desse kreftene i form av mange jordskjelv og stundom [[vulkan]]utbrot. Bosporos og Dardenallane har oppstått som fylgje av [[forkasting]]ar som går gjennom Tyrkia. === Klima === Kystområda i Tyrkia mot Egearhavet og Middelhavet har eit temperert [[middelhavsklima]] med varme, turre sumrar og kjølige, våte vintrar. Kystområda mot Svartehavet har eit temperert [[maritimt klima]] med varme, våte sumrar og kjølige til kalde, våte vintrar. Den tyrkiske svartehavskysten får dei største nedbørmengdene i landet og er den einaste regionen i Tyrkia som får nedbør fordelt over heile året. I austlege kystområde fell det 2500&nbsp;mm i året, som er det høgaste i landet. Kystområda av Tyrkia mot Marmarahavet (inkludert Istanbul), som knyter saman Egearhavet og Svartehavet, har eit overgangsklima mellom eit temperert middelhavsklima og eit temperert maritimt klima med varme til heite og moderat turre sumrar og kjølige til kalde, våte vintrar. Ein kan få snø i kystområda av Marmarahavet og Svartehavet nesten kvar vinter, men han ligg sjeldan meir enn nokre få dagar. Snø er derimot sjeldan i kystområda ved Egearhavet og særs sjeldan i kystområda ved Middelhavet. Tilhøva er mykje hardare i det turre indre. Fjella nær kysten hindrar Middelhavslufta frå å påverke det store innlandsområdet, slik at det sentrale Anatolia i Tyrkia har eit [[kontinentalklima]] med store variasjonar mellom årstidene. Vintrane på platået er harde. Temperaturar på −30 til −40&nbsp;°C skjer stundom aust i Anatolia, og snøen kan liggje på bakken minst 120 dagar i året. I vest er vintertemperaturane i snitt under 1&nbsp;°C. Sumrane er heite og turre, med temperaturar vanlegvis over 30&nbsp;°C på dagtid. Den normale årsnedbøren er kring 400 millimeter, men dette varierer med høgda. Dei turraste områda er Konyasletta og Malatyasletta, der det kjem mindre enn 300 millimeter i året. Mai er generelt den våtaste månaden, medan juli og august er dei turraste.<ref>{{cite web|url=http://www.meteor.gov.tr/2006/english/eng-climateofturkey.aspx|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070110140758/http://www.meteor.gov.tr/2006/english/eng-climateofturkey.aspx|archivedate=2007-01-10|title=Climate of Turkey|author=Turkish State Meteorological Service|authorlink=Turkish State Meteorological Service|publisher=Turkish State Meteorological Service|accessdate=17. august 2012|year=2006|url-status=yes}}</ref> == Historie == {{detaljar|Tyrkisk historie}} Gjennom det fyrste tusenåret før vår tidsrekning var området møteplass mellom den [[Hellas i antikken|greske]] kulturen langs kysten og persarane, som gjorde stadige innfall i [[Litleasia]] frå aust, og i lange periodar herska over innlandet. Etter [[Alexander den store]] vart store delar av Litleasia ''hellenisert'', heilt fram til romerske keisarar underla seg området i laupet av dei to fyrste hundreåra fvt. Ved den kristne keisaren Konstantin den store si flytting av den romerske hovudstaden til Konstantinopel i 330 evt. vart området sentrum både for det austromerske (bysantinske) riket og for heile den [[kristendom|kristne]] verda. På 1000-talet melde det sentralasiatiske ryttarfolket tyrkarane seg, og i dei fylgjande hundreåra vart området ei slagmark mellom det kristne Bysants og dei muslimske arabarane og tyrkarane. Omkring år 1300 vart det muslimske osmanske riket grunnlagd, eit rike som skulle herske over territoriet i sju hundreår, og som i glansdagane sine på 1500-talet strekte seg frå Donau til Arabiabukta og Nord-Afrika. [[Det osmanske riket]] høyrde til taparane etter den [[første verdskrigen|fyrste verdskrigen]], og stod i fare for å verta stykkja opp av sigerherrane, då [[Mustafa Kemal Atatürk]] reiste ei nasjonal rørsle og fekk oppretta den moderne republikken Tyrkia i [[1923]]. Under krigen skjedde det eit omfattande [[massedrapet på armenarane i Tyrkia|massedrap]] på den armenske delen av folkesetnaden i området. Trass i periodar med tilbakeslag i form av militærstyre og [[diktatur]] på 1970- og 1980-talet, har Tyrkia hatt ei [[økonomi]]sk og [[demokrati]]sk utvikling som gjer at landet kan vere aktuelt som medlemsland i [[EU]]. Men det er framleis problem, til dømes med korleis den [[Kurdistan|kurdiske]] minoriteten i landet vert behandla. == Økonomi == Næringslivet i Tyrkia er ei innvikla blanding av moderne handel og industri og ein tradisjonell [[jordbruk]]ssektor, som i 2001 framleis sysselsette 40 % av arbeidstakarane. Landet har ein sterk privat sektor i vekst, men staten speler òg ei viktig rolle i grunnleggjande industriar, [[kommunikasjon]]ar og [[bank]]vesen. Utrekningar har estimert at halvparten av folket lever under det internasjonale [[fattigdom]]snivået, særleg i dei krigsherja kurdiske områda i søraust. == Utanrikspolitikk == Sidan slutten av 1800-talet har Tyrkia særleg orientert seg mot vest. På eit toppmøte i EU i desember [[2004]] vart det opna for tingingar med sikte på medlemskap for Tyrkia. EU krev mellom anna at Tyrkia utviklar demokratiet og at ein finn fram til ei løysing på problemet med [[Kypros]], der det i dag finst éin internasjonalt anerkjend stat (den «greske» delen av øya), som Tyrkia nektar å anerkjenna som sjølvstendig stat, og éin tyrkisk del, kalla [[Nord-Kypros]], som ingen andre nasjonar enn Tyrkia anerkjenner som ein eigen stat. == Tyrkia i dag == Etter at partiet AKP ([[Partiet for rettferd og utvikling|Adalet ve Kalkinma Partisi]]) kom til regjeringsmakta i 2003 har landet hatt ein økonomisk vekst utanom det vanlege. Inflasjonen har gått attende, og AKP, kjend for å ha muslimske røter, har ført landet nærare EU. EU-tingingane starta formelt i 2005, men det er enno ikkje kjend om Tyrkia kjem til å verta medlem. Mange i EU er skeptiske til Tyrkia, mellom anna fordi landet har ein bakgrunn som inneheld systematiske brot på menneskerettane.<!-- over og [[#Pogromar_i_Tyrkia|Pogromar i Tyrkia]] under--> ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Turkey|Turkey]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 17. august 2012.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Vest-Asia}} {{Middelhavsland}} {{Organisasjonen for islamsk samarbeid}} {{NATO}} {{OECD}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tyrkia| ]] [[Kategori:NATO-land]] [[Kategori:Land i Asia]] [[Kategori:Land i Europa]] [[Kategori:Land i Midtausten]] ayfe1mj6shrp8v9k357frwruog30a2z 0 13310 3671547 3657261 2026-09-10T11:36:26Z HerVal7752 105842 Kjelde mm. 3671547 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Dei sameinte meksikanske statane |andre namn = {{lang|es|Estados Unidos Mexicanos}} |adjektiv = meksikansk |riksvåpen = Coat of arms of Mexico.svg |flagg = Flag of Mexico.svg{{!}}border |nasjonaldag = 16. september |nasjonalsong = [[Himno Nacional Mexicano]] |hovudstad = Mexico by |styresett = [[Føderal]] [[Presidentialisme|presidentiell]] [[republikk]]<ref>{{Kjelde www|url=https://lex.dk/Mexico|tittel=Mexico|forfattar=Folke, Hans|språk=da|utgjevar=Lex på lex.dk|vitja=2026-09-09}}</ref> |statsoverhovudtype = [[President]] |statsoverhovud = Claudia Sheinbaum |statsministertype = President i Senatet |statsminister = Laura Itzel Castillo |grunnlagdtype = [[Sjølvstende]]{{ikkjefeit| frå<br />[[Spania]]}} |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = Erklært |grunnlagd1 = [[16. september]] [[1810]] |grunnlagd2type = Anerkjent |grunnlagd2 = [[27. september]] [[1821]] |vassareal = 2,5&nbsp;% |valuta = [[Meksikansk peso]] |tidssone = [[UTC]] -5 til -7 |retningsnummer = +52 |domene = .mx }} '''Mexico''',{{mrk|[[spansk]] ''México''}} offisielt '''Dei sameinte meksikanske statane''',{{mrk|[[spansk]] ''Estados Unidos Mexicanos''}} er eit land som ligg i [[Nord-Amerika|Nord-]] og [[Mellom-Amerika]] med grenser til [[USA]] i nord og [[Guatemala]] og [[Belize]] i søraust.<ref>{{snl||}}</ref> I sør og vest har landet kystline mot [[Stillehavet]], og i aust mot [[Mexicobukta]] og [[Det karibiske havet]]. Det er det nordlegaste landet i [[Latin-Amerika]] og det folkerikaste [[spansk]]språklege landet i verda. Landet er ein [[føderal]] [[republikk]] og har over hundre millionar innbyggjarar. Rundt 20 millionar av dei bur i og rundt hovudstaden [[Mexico by]]. Det høgaste fjellet i landet er vulkanen [[Pico de Orizaba]]. I rundt tre tusen år var Mexico heimen til fleire [[mesoamerika]]nske sivilisasjonar, slik som [[olmec]]ane, [[mayariket|mayaene]] og [[aztekarriket|aztekarane]]. Etter at aztekarane var overvunne i 1521, la spanske [[conquistador]]ar landet under seg og grunnla ''Nye Spania'', ein [[koloni]] som vara i tre hundre år. Den katolske presten [[Miguel Hidalgo]] erklærte landet sjølvstendig frå Spania i 1810. Dette førte til ein lang krig som til slutt enda med at Mexico blei eit sjølvstendig keisardøme i 1821. Det blei utropt til republikk i 1824. == Namn == [[Fil:Pyramid of the Moon from Pyramid of the Sun, Teotihuacan.jpg|mini|Månepyramiden i Mexico sett frå Solpyramiden.]] Mexico er ei politisk eining som oppstod på 1800-talet. Sjølv om nokre forfattarar omtalte seg sjølv som ''meksikanarar'' tidlegare enn dette, var det ikkje før landet blei sjølvstendig at namnet Mexico blei teke definitivt i bruk. Heilt sidan landet blei ein [[Føderasjon|føderalstat]], har det offisielle namnet vore ''Estados Unidos Mexicanos'' («Dei sameinte meksikanske statane»). [[Grunnlov]]a frå 1824 brukar likevel òg namnet ''Nación Mexicana'' «Den meksikanske nasjonen».<ref>''Constitución de los Estados Unidos Mexicanos'' (1824), ''passim''</ref> Grunnlova frå 1857 gjer bruken av namnet ''República Mexicana'' («Den meksikanske republikken») offisiell, men i teksten nyttar ein òg ''Estados Unidos Mexicanos''.<ref>''Constitución de la República Mexicana'' (1857), ''passim''</ref> Den gjeldande grunnlova frå 1917 gjer det klart at det offisielle namnet til landet er ''Estados Unidos Mexicanos''. Det finst fleire hypotesar om kvar ordet ''Mexico'' stammar frå. Det einaste som er sikkert at det dreier seg om ein forspansking av ordet ''Mēxihco'', eit ord frå [[nahuatl]] som var namnet på hovudstaden til [[Aztekarar|mexicaene]] ([[Aztekarriket]]). Eit forslag går ut på at ordet kan tolkast som 'staden der Mēxitli (eller Mēxtli) bur', krigsguden til mexicaene. Eit anna forslag seier at namnet kjem av orda ''mētz-tli'' 'måne' og ''xīc-tli'' 'navel, sentrum' og morfemet ''-co'' 'i, på staden til'. I så fall tyder Mexico 'Senteret til månen' eller 'Sentrum av innsjøen til månen', som var eit av namna mexicaene hadde for [[Texcocosjøen]]. Denne forklaringa er likevel ikkje etymologisk tilfredsstillande, sidan ho verken tek omsyn til lengda til i-en i ''xīc-'' eller den [[Glottal plosiv|glottale plosiven]] som skulle koma før [[lokativ]]en, og at ho føreset eit irregulært bortfall av ''-tz'' i ''mētz-''. == Geografi == [[Fil:Geographic Map of Mexico.jpg|mini|Kart over Mexico.]] Mexico dekker nesten to millionar kvadratkilometer (seks gonger så stort som arealet til Noreg) på begge sider av [[Vendekrins|Krepsen sin vendekrins]]. Mot nord grensar Mexico til USA, og dryge halvparten av grensa følgjer elva [[Rio Grande|Río Bravo del Norte]], i [[USA]] kjend som [[Rio Grande]]. Den vestre grensestrekninga går for det meste gjennom ørken og halvørken. Heile det nordlege Mexico er prega av ørken, sjølv om nokre fjellstrøk er skogkledde, og det blir drive jordbruk i oasar. På vestkysten ligg den tynt folkesette, knusktørre [[Californiahalvøya]], den lengste halvøya i verda. Sør for ørkenen ligg det fruktbare området [[Bajío]], som strekkjer seg frå kyst til kyst, og der ein finn store byar som [[Guadalajara i Jalisco|Guadalajara]], [[León de lós Aldamas|León]] og [[Santiago de Querétaro|Querétaro]]. Det sentrale høglandet rundt Mexico by er prega av mektige vulkanar, og fjellområdet blir kalla [[La Cordillera Neovolcánica]] eller [[Det transmeksikanske vulkanbeltet]]. Busetjinga her ligg over 2000 meter over havet, delstatshovudstaden [[Toluca]] ligg eksempelvis ca. 2600 [[Meter over havet|moh]]. I tillegg til vulkanane, som [[Popocatépetl]], finst det skogkledde fjell, fruktbare dalar og lommar av ørken i regnskuggen. Denne landskapstypen pregar òg fjellstrøk i [[Delstaten Oaxaca|Oaxaca]] og [[Chiapas]]. Dette området har ein klart avgrensa regnperiode i juni–september, og er elles forholdsvis tørt. Det gjeld òg kystområda på begge sider, som er prega av tørr skog. [[Fil:Mexico-Popocatepetl.jpg|mini|venstre|[[Popocatépetl]], ein vulkan i La Cordillera Neovolcánica]] [[Klima i Mexico|Klimaet i Mexico]] er i stor grad mykje rolegare og mindre variert enn i nabolanda i nord. [[Tropisk syklon|Tropiske orkanar]] er derimot ein trugsel på både austkysten mot [[Mexicogolfen]] og [[Karibia]], og på den sørlege [[Stillehavet|stillehavskysten]]. Ein kan få kraftige flaumar i dei høgareliggande områda når gamle orkanar går innover land, eller i samband med vedvarande pålandsvind mot dei sørlege fjellsidene av [[Chiapa]]fjella, særleg i avskoga områda. Bortsett frå dette er klimaet i Mexico stort sett harmlaust. Mot sør aukar nedbøren, og i delar av Chiapas og [[Yucatánhalvøya|Yucatán]] finst det store område med tropisk regnskog. Den flate Yucatán-halvøya er elles prega av [[savanne]]. Utanfor kysten av [[Quintana Roo]] ligg dei største korallreva i Amerika, som strekkjer seg inn i [[Belize]] og [[Honduras]]. Folktettleiken er størst i høglandet rundt Mexico by, og dessutan i Bajío. Ørkenen i nord og jungelområda i sør er tynt folkesette. Storbyar langs eller nær grensa mot USA, som [[Tijuana]], [[Mexicali i Baja California|Mexicali]], [[Hermosillo]] og [[Ciudad Juárez]] har eksplodert i storleik dei siste åra. Mexico har eit rikt mangfald av dyr- og planteliv. Det finst over to hundre tusen artar i landet. 170 000 kvadratkilometer av landet er verna [[naturreservat]]. == Historie == Mexico var åstaden for oppbløminga av fleire høgkulturar før den spanske erobringa frå 1519. Jordbruket, med [[mais]], [[Bønne|bøner]], [[chili]] og [[avokado]], oppstod i dalane i det sentrale høglandet for 8000 år sidan. Etter kvart oppstod det jordbrukssamfunn og høfkulturar i områda sør for den såkalla Chichimeca-linja, som går frå [[Guadalajara i Jalisco|Guadalajara]] til [[Tampico]]. I områda nord for linja budde det nomadestammar som livnærdt seg gjennom jakt og fiske. Kulturområdet sør for linja blir kalla [[Mesoamerika]], og strekkjer seg ned til [[Honduras]], [[El Salvador]] og [[Nicaragua]]. Her avløyste ei rekkje kulturar kvarandre, som hadde mange fellestrekk. [[Fil:CabezaColosal1_MuseoXalapa.jpg|mini|[[Olmekarar|Olmekiske]] kjempehovud, no i museum i [[Xalapa]].]] === Olmekarar, Teotihuacan og klassisk Veracruz === Den første kulturen var den [[Olmekarar|olmekiske]], som bløma i delstatane [[Veracruz]] og [[Tabasco]]. Han er spesielt kjend for dei store steinhovuda olmekarane laga. Den neste store høgkulturen oppstod rundt storbyen [[Teotihuacán]], som bløma frå kring Kristi fødsel til byen blei brunnen og øydelagd rundt år 750. Samstundes bløma det ein kultur på Golfkysten som blir kalla [[Klassisk Veracruz]], sentrert rundt storbyen [[El Tajín]]. === Toltekarar === Etter at blei øydelagd Teotihuacáns kom det eit nytt folk frå nord, [[Toltekere|toltekarane]], som hadde hovudstad i [[Tula de Allende|Tula]] frå ca. 900 til ca. 1100. Detta var eit krigersk folk, som blant anna erobra store område av Mesoamerika, og som auka talet på menneskeofringar. [[Fil:Templo_de_los_Guerreros.jpg|mini|venstre|Ruinane av eit av templa i mayabyen [[Chichén Itzá|Chichen Itza]].]] === Mayakulturen === På same tid blomstra [[Mayaer|mayakulturen]] i sørlege Mesoamerika, på Yucatán-halvøya, i [[Chiapas]], og dessutan i [[Guatemala]], [[Belize]] og delar av [[Honduras]] og [[El Salvador]]. Denne kulturen oppstod før Kristi fødsel, og den første store bløminga skjedde frå 500-talet. På 800-talet viste likevel mayakulturen teikn til forfall, og mange av byane blei forlatne rundt år 900. Samstundes opplevde Yucatán-halvøya ein toltekisk invasjon frå sentrale Mexico. I deler av området haldne fram kulturen likevel å blomstra heilt fram til ca. 1540. === Zapotekarar og mixtekarar === Også andre område opplevde ei kulturell bløming. I [[Delstaten Oaxaca|Oaxaca]] var [[zapotekar]]kulturen sentrert rundt seremonisenteret [[Monte Albán]]. I mellomalderen blei denne kulturen avløyst av [[Mixtekarar|mixtekarane]]. I [[Michoacán]] blomstra tarascokulturen (no kalla [[purépecha]]) i hundreåra før den spanske erobringa. Det finst også døme på høgkulturar nord for chichimekargrensa, som [[Paquimé]] i [[Delstaten Chihuahua|Chihuahua]]. === Aztekarane og samtidige grupper === [[Fil:CodexMendoza01.jpg|mini|Ei framstilling av grunnleginga av [[Tenochtitlan|Mexico-Tenochtitlan]] frå ''[[Codex Mendoza]]''.]] <!--[[Fil:Tzompantli_Tovar.jpeg|venstre|mini|Utstilling av hovudskallar frå tidlegare offer i tzompantli-stativ.]]--> Aztekarane kom inn i Mexico-dalen rundt 1300, og grunnla hovudstaden sin på ei øy i [[Texcocosjøen]] i 1326. Etter kvart erobra dei naboane sine rundt sjøen. Frå 1426 danna dei den såkalla [[Den aztekiske trippelalliansen|trippelalliansen]] saman med [[Bystaten Texcoco|Texcoco]] og [[Tlacopan]]. Seinare erobra dei det meste av området vest for [[Tehuantepec-eidet]]. Berre statane [[Delstaten Tlaxcala|Tlaxcala]] aust for Mexico by og Purépecha-nasjonen i vest stod i mot. Aztekarane utbytte dei undertvinga undersåttane sine. I tillegg til rikdomar måtte desse levera menneske til menneskeofring. === Spansk erobring === [[Fil:Cortez & La Malinche.jpg|mini|venstre|[[Hernán Cortés]] og [[La Malinche]] møter [[Moctezuma II]]. Framstilling frå ''[[Lienzo de Tlaxcala]]'', skapt ca. 1550.]] Den spanske erobringa byrja i 1519, då den spanske conquistadoren [[Hernán Cortés]] gjekk i land ved den staden som i dag er kjent som [[Veracruz]]. I eit toårig felttog med ganske små spanske styrkar men etter kvart talrike hjelpestyrkar frå anti-aztekiske urfolk klarte han å styrta heile det mektige aztekarriket. I løpet av få år blei heile det sentrale og sørlege Mexico erobra. Massakrar og hardt slavearbeid følgde for aztekarane og dei andre folka i den nye kolonien [[Ny-Spania]]. Dei fleste urfolke blei likevel drepne av nye og heilt ukjende sjukdomar som t.d. [[koppar]], som folkesetnaden ikkje hadde motstandskraft mot. Ein rekner med at det budde 18 millionar menneske i den regionen som blir kalla [[Mesoamerika]] i 1519. Ved slutten i hundreåret var talet redusert til ca. 2 millionar urfolk. === Kolonien Ny-Spania === Den katolske religionen fekk fotfeste i området, særleg etter at den mørkhuda [[Jomfrua av Guadalupe]] viste seg i 1531. Tiggarmunker oppretta misjonsstasjonar og skular over heile landet. Det blei tidleg oppretta skular for urfolka. Munkeordenane var ein viktig del av koloniseringa, ettersom dei arbeidde for å omvenda urfolket til katolisismen, og dermed passiviserte dei. Dei første munkane slo seg til i og rundt Mexico by, men etter kvart nådde dei òg meir fjerntliggande område. Dei tre hundre åra med spansk styre hadde eit klart skilje mellom rettane og stillinga til dei ulike folkegruppene. Nedst på rangstigen stod dei afrikanske slavane, deretter kom urfolk, så følgde [[mestis]]ane, og så ''criollos'', folk av europeisk avstamming fødd i Mexico. Dei einaste som kunne ha offentlege posisjonar var likevel ''peninsulares'', folk fødd i på den spanske halvøya i Europa, sjølv om dei ofte hadde ein sosialt sett audmjuk bakgrunn frå Spania. Mexico var ein av dei rikaste koloniane til Spania, og mellom anna sølvgruvene i den sentrale delen av landet, t.d. i [[Taxco]] og [[Byen Guanajuato|Guanajuato]], gav grobotn for økonomisk vekst. Store byar som Mexico by, [[Byen Puebla|Puebla]], [[Guadalajara i Jalisco|Guadalajara]] og andre var senter for lærdom, kunst og handel. Kolonien [[Filippinane]] blei kolonisert frå Mexico, og handelen mellom Filippinane og Spania gjekk via Mexico. Denne handelen blei tidleg truga av engelske, nederlandske og franske sjørøvarar. Kystbyane og handelsflåten blei utsette for stadige brutale sjørøvaråtak frå midten av 1500-talet til byrjinga av 1700-talet. === Sjølvstendekamp === [[Fil:Miguel Hidalgo con estandarte.jpg|mini|portrett|[[Miguel Hidalgo]] måla av [[Antonio Fabrés]].]] I 1767 blei den innverknadsrike [[jesuittordenen]] forboden i det spanske riket, noko som sterkt prega kolonien. Motsetningsforholdet mellom «criollos» og «peninsulares», saman med generell misnøye, skattetrykk og til sist [[Napoléon Bonaparte|Napoléon]] sitt inntog i [[Spania]], utløyste [[Den meksikanske sjølvstendekrigen|sjølvstendekampen frå 1810]] av. Den katolske presten [[Miguel Hidalgo]] er blitt kjend som ein opprørsleiar for sitt [[Grito de Dolores|rop i Dolores]] og for å ha marsjert gjennnom landet og samla ein svær bondehær. Ein hær på 80&nbsp;000 mann gjorde etter kvart store landevinninger og erobra alle byane i den rike, vestre delen av landet. Avgjerda om ikkje å ta Mexico by i 1811 var likevel skjebnesvanger, og snart slo dei spanske regjeringsstyrkane tilbake og gjenerobra dei fleste byane. Motstandskampen heldt likevel fram i avsidesliggande område, og i 1813 møttest ei riksforsamling i byen [[Chilpancingo]] i [[Delstaten Guerrero|Guerrero]] for å bli samde om ein grunnlov for den framtidige staten. Omslaget kom endeleg då den spansktru generalen [[Vicente Guerrero]] skifta side, og dermed tvinga fram ei spansk evakuering i 1821. === Sjølvstende === Etter sjølvstendet erklærte [[Agustín I av Mexico|Agustín de Iturbide]] seg som [[Det første meksikanske keisardømet|keisar av Mexico]] i 1822. Året etter blei han avsett, og landet blei gjort om til republikk. General [[Guadalupe Victoria]] blei den første presidenten i landet. [[Fil:Wpdms_mexican_cession.svg|mini|venstre|Territorium avstått til USA i 1848. Gasden-kjøpet frå 1853 i gult.]] Samstundes føregjekk det krigføring om Mellom-Amerika, som ikkje ynskte å vera del av Mexico. Også i [[Texas]], som hadde tilhøyrd den meksikanske kolonien sidan 1600-talet, var det uro. I 1836 erklærte teksanarane sjølvstende. I 1841 braut også Yucatán-halvøya med sentralregjeringa, og blei først gjeninnlemma i Mexico i 1848. Mellom 1846 og 1848 førte USA ein krig mot Mexico fram til store delar av landet, inkludert hovudstaden, var okkupert. I fredsavtala etterpå måtte Mexico avstå [[Alta California]] og det som i dag er [[Utah]], [[Nevada]], [[Colorado]], [[New Mexico]], [[Arizona]] og [[Texas]] til [[USA]]. Denne krigen blir i USA kalla for «Mexico-krigen», men i Mexico for «den nordamerikanske invasjonen». På 1860-talet blei Mexico erobra av [[Frankrike|franske]] troppar, som innsette [[Maximilian av Mexico|Maximilian]] som meksikansk keisar. Under leiing av den karismatiske reformatoren og zapotek-indianeren [[Benito Juárez]] blei likevel Maximilian driven tilbake, og blei til slutt teken til fange og avretta i 1867. Samstundes blei det innført liberale reformer som blant anna skilde kyrkje og stat. Etter ein reformperiode blei Mexico mot slutten av 1800-talet styrt av den diktatoriske [[Porfirio Díaz]], som gjennomførte storstilte utbyggingar av vegar og jarnbaner, men samstundes tok bort jord frå vanlege folk og opna for amerikansk og europeisk utnytting. Utviklinga under «El Porfiriato» auka klasseskilja, og skapte stor misnøye både i det liberalorienterte borgarskapet og på landsbygda, der folk mista jorda si. === Den meksikanske revolusjonen === [[File:Madero en Cuernavaca.jpg|mini|[[Francisco I. Madero]] med [[Emiliano Zapata]] i [[Cuernavaca]] under den meksikanske revolusjonen.]] I 1910 braut [[den meksikanske revolusjonen]] ut. Den liberale opposisjonsføraren Francisco I. Madero vann uventa presidentvalet det året, og valet blei underkjent. Eit breitt folkeleg opprør sørgde for å sikra Madero makta. Porfirio Diaz blei avsett og drog i eksil i 1911, medan Mexico gjekk inn i ein endelaus kamp mellom ulike opprørsgrupper og regjeringssoldatar. I 1913 greip dei konservative makta og avsette Madero, som så blei avretta. I 1917 blei hovudstaden teken av opprørarane, og ei ny grunnlov som enno gjeld blei utarbeidd. Revolusjonen førte truleg til tapet av ein million liv i Mexico, og var prega av stor brutalitet. === Mellomkrigstid og etterkrigstid === Revolusjonsgrunnloven av 1917 var sterkt anti-katolsk, og blei følgd opp med ei rekkje anti-katolske tiltak. I 1924 blei desse tiltaka ytterlegare skjerpa, slik at ein kunne tala om ei regulær forfølging. Dette utløyste ein katolsk-konservativ geriljarørsle, [[Cristerokrigen|cristeros]], som på 1920-talet fekk sterk støtte i [[Jalisco]], [[Michoacán]] og delstatane rundt. President [[Lázaro Cárdenas del Río|Lázaro Cárdenas]] nasjonaliserte oljeressursane i landet i 1938, noko som førte til internasjonal boikott av landet. 1940- og 50-talet var prega av økonomisk oppsving, blant anna drive fram av eksporthøva som følgje av USA si krigsdeltaking, og dessutan mangelen på importvarer som igjen fremja innanlandsk industriutvikling. [[Sommar-OL 1968|I 1968 arrangerte Mexico by OL]], men før hendinga blei hundrevis av studentar [[Tlatelolcomassakren|massakrerte]] under ein demonstrasjon i [[Tlatelolco]] i Mexico by. Mexico arrangerte [[VM i fotball 1970|Fotball-VM i 1970]] og i [[VM i fotball 1986|1986]]. Medan åttitalet var prega av oljedriven rikdom, var nittitalet ein økonomisk nedtur. I 1994, ved utgangen av presidentperioden til [[Carlos Salinas]], gjekk pesoen kraftig ned i verdi, og landet gjekk inn i ei djup krise som Salinas fekk skulda for. Krisa førte i sin tur til allmenn diskreditering av partiet PRI og ei undergraving av maktmonopolet det hadde hatt. I 2000 måtte PRI gje frå seg makta til [[Vicente Fox]] frå det konservative partiet PAN. I presidentperioden til Fox bygde Mexico seg sakte opp att etter peso-krisa. Politisk heldt PRI likevel på makta i mange av delstatane, og heldt fram med å vinna guvernørval. Også det venstreorienterte partiet PRD, leia av ein tidlegare ordførar av Mexico by, [[Andrés Manuel López Obrador]], stod politisk sterkt. Presidentvalet 2006 var særs jamt. Vinnaren av valet blei [[Felipe Calderón]] frå det nasjonale handlingspartiet ''PAN''. Calderon vann med omtrent 250 000 stemmer framfor Lopez Obrador. Venstresida i Mexico har ved fleire høve skuldga høgresida for valfusk, og López Obrador hadde enno ikkje akseptert valresultatet då Felipe Calderón avla eid som president av Mexico den 1. desember 2006. == Styresett og politikk == [[Fil:Bandera Mexicana - panoramio - cz354x (3).jpg|mini|[[Det meksikanske flagget]] utanfor [[Palacio Nacional i Mexico]], på hovudplassen i Mexico by, Plaza de la Constitución eller [[Zócalo]].]] Ifølgje grunnloven av 5. februar 1917 er Mexico ein demokratisk, [[Føderasjon|føderal]] og representativ republikk av 31 uavhengige og suverene delstatar og eit forbundsdistrikt som forbundet blir styrt frå. Styresettet i delstatane og i forbundet er delt i tre makter, utøvande, lovgivande og dømmande. Den utøvande makta ligg hjå presidenten av republikken. Presidenten er samtidig både statssjef og regjeringssjef, og han utnemner regjeringsmedlemmane. Presidentperioden er på seks år, og presidenten kan ikkje veljast om att. Skulle presidenten hindrast frå å fullføra sin periode, vil kongressen peika ut ein interimpresident. Den lovgivande makta ligg hjå Unionkongressen, Congreso de la Unión, som er delt i to kammer: Senatkammeret, ''Cámara de Senadores'' (kort ''senado'', 'senatet') og Deputertkammeret, ''Cámara de Diputados'' (kort ''Cámara baja'', 'underhuset'). Senatet har 128 senatorar, minst tre frå kvar delstat. Senatet blir vald kvart sjette år, og perioden tilsvarer presidentperioden. Deputertkammeret består av 300 deputerte frå einmannskrinsar og 200 valde i fleirmannskrinsar. Dei sistnemnde kan samanliknast med dei norske utjamningmandata. Kvar delstat er representert med minst fire representantar i Deputertkammeret, og dei deputerte blir valde kvart tredje år. Verken senatorane eller dei deputerte kan veljast om att til det same kammeret. Dei folkevalde kan ikkje seia frå seg stillinga, men kan i nødsfall søka om å fråtre. Den dømmande makta ligg hjå Høgsteretten til nasjonen, ''Suprema Corte de Justicia de la Nación'', og hjå ulike allmenne og spesialiserte domstolar. Høgsterett er sett saman av 11 dommarar utnemnd av Unionkongressen. Høgsterettsdommarane sit i 15 år. === Administrativ inndeling === Mexico er oppdelt i 31 delstatar (''estados'') og eit føderalt distrikt (''det føderale distriktet i Mexico''), som er heimstad for hovudstaden [[Mexico by]]. Omgrepet «føderale einingar» blir brukt som ein samlebetegnelse for alle delstatane og det føderale distriktet. Den største delstaten i areal er Chihuahua, medan den minste er [[Delstaten Tlaxcala|Tlaxcala]]. Det meste folkeriket er [[Delstaten México|Estado de México]], og delstaten med færrast innbyggjarar er [[Baja California Sur]]. Då Dei sameinte meksikanske statane blei grunnlagde i 1824, bestod republikken av 19 delstatar og tre føderale territorium. Seinare same år blei det føderale distriktet oppretta, og [[Delstaten Tlaxcala|Tlaxcala]] blei det fjerde føderale territoriet. Mexico mista etter kvart store landområde til USA. Fleire av dei gjenverande delstatane blei med åra delt opp i mindre einingar, og dei føderale territoria blei litt etter litt omgjort til delstatar. I [[1974]] fekk [[Baja California]] og [[Quintana Roo]], dei to siste gjenverande føderale territoria, status som delstatar. == Folkesetnad == [[Fil:Mtra. Rosario Gutiérrez Eskildsen.jpg|mini|Ein meksikansk skuleklasse ca. 1934 med språkforskaren [[Rosario María Gutiérrez Eskildsen]], av spansk og dansk avstamming, som lærar.]] Det finst to hovudgrupper i landet, urfolk («indigenas») og mestisar. Det finst òg nokre få av hovudsakleg europeisk avstamning, og ein del folk av (delvis) afrikansk og asiatisk opphav. Mange afrikanarar blei tekne til Mexico som slavar, som så blanda seg med mestisane. På kystane er det eit synleg afrikansk innslag i folkesetnaden. I statane Puebla og Michoacán finst det samfunn som snakkar [[italiensk]], og i Nord-Mexico finst det små samfunn av [[tysk]]talande [[menonittar]]. Begge gruppene kom til Mexico i løpet av 1800-talet. Kinesarane som kom til Mexico for å byggja jarnbaner i løpet av det 1800-talet blei møtt med sterke fordommar, og denne gruppa er no tilnærma heilt assimilert i folkesetnaden. Tysktalende jødar, mange avdei flyktningar frå nazitida, dannar òg ei lita gruppe i hovudstadsområdet. ==== Urfolk i Mexico ==== I folketeljingar reknar ein innbyggjarar som [[urfolk]], eller ''indígena'', om dei oppgjev at dei taler eit av dei 62 urfolkssspråka i landet. Denne gruppa utgjer ca. 10 % av innbyggjarane i Mexico. Dei mest utbreidde urfolksspråka er [[nahuatl]] i området rundt Mexico by og Puebla, [[yukatansk maya]] på [[Yucatánhalvøya]], [[zapotekisk]] og [[mixtekisk]] i Oaxaca, [[tzotzil]] i [[Chiapas]] og [[otomí]] i Hidalgo. Sørlege statar som Chiapas, Oaxaca og Yucatán har flesturfolksinnbyggjarar,og innslaget er òg stort i dei sentrale delane av landet. Mot nord er urfolkgruppene få og spreidde. I alle fall 20 av dei 62 språka blir i dag tala av svært små grupper, og er sterkt truga. Urfolka er generelt dei fattigaste i samfunnet, og bur ofte slumstrøk i Mexico by. Likevel identifiserer meksikanarar seg med urfolkkulturane sine. Representantar frå urfolka har mellom anna blitt valde til president; den første var [[Benito Juárez]]. ==== Mestisar ==== Dei fleste andre innbyggjarane stammar både frå urfolk og spanjolar, og snakkar spansk. Ofte kan ein ikkje sjå skilnad på urfolk og mestisar, dersom ikkje urfolka ber folkedrakter. ==== Meksikansk spansk ==== Mexico er det største spansktalende landet i verda. Spansken ein bruker i Mexico har innslag av prekolumbiske språk, særleg [[nahuatl]]. Spesielt gjeld dette namn på mat, råvarer, lokale dyr og innan slang. Mange meksikanarar legg likevel vekt på å snakka eit korrekt, internasjonalt [[spansk]]. Mexico er ein stor produsent av filmar, popmusikk og [[telenovela]]er. Dermed er meksikansk spansk kjend og forstått i heile den spansktalande verda. Det finst ein del dialektskilnader innanfor Mexico, og særleg i nord og på kystane finst det markerte dialektar, men desse er ikkje er altfor langt frå standard latinamerikansk spansk. Mange stadnamn i Mexico inneheld x-ar. Ein x kan koma midt i ordet, slik som México eller Oaxaca, eller i byrjinga, som [[Xalapa]] og [[Xochimilco]]. Uttalen av x-en kan variera. [[Xalapa]] og [[Delstaten Oaxaca|Oaxaca]] blir uttalt med j-lydar, medan Xochimilco blir uttalt med -s. I ordet [[Delstaten Tlaxcala|Tlaxcala]] blir x-delen uttalt -ks. Dette er eit særmeksikansk fenomen, og kjem av samspelet mellom spansk ortografi og urspråka i Mexico. På 1500-talet var ''x'' mykje brukt i spansk ortografi, og kunne skildra ulike lydar. Når så rettskrivinga endra seg, var x-en i stadnamn allereie så vanleg at ein ikkje endra skrivemåten. === Religion === [[Fil:Virgin of Guadalupe Pilgrims on Bicycles - Campeche - Mexico - 02.jpg|mini|Pilegrimar på sykkel med [[jomfrua av Guadalupe]]-flagg.]] Mexico er strengt sekulært, og religion blir rekna som ei privatsak. Dette er ein tradisjon som går attende til [[La Reforma]] på 1860-talet, då makthegemoniet til kyrkja blei brote. Først president Salinas (1988–1994) gjeninnførte diplomatisk samband med Pavestolen, etter at det hadde vore brote sidan den meksikanske revolusjonen. Særleg på 1920-talet var konfliktnivået høgt, med både ein katolsk såkalt cristero-gerilja og hardhendte antiklerikale tiltak frå regjeringa. I store delar av det 1900-talet har staten lagt strenge restriksjonar på kyrkja, og ho kan til dømes ikkje eiga land. Offisielle kalendrar kallar ikkje 25. desember for «jul», men «tradisjonell fest». Trass dette problematiske tilhøvet er 82,7% av folkesetnaden katolsk, og livet for mange meksikanarar er prega av eit nært tilhøve til kyrkja. Nesten halvparten av folkesetnaden går til messe minst éin gong i veka. [[Jomfrua av Guadalupe]] er vernehelgen for Mexico, og festdagen hennar den 12. desember er ein uoffisiell nasjonaldag. Katolske ritual er ofte sterkt påverka av kulturen til urfolka i mange område, og i nokre tradisjonelle urfolksamfunn er den katolske trua berre ein ytre ferniss. Dei fleste av den libanesiske minoriteten er [[maronittar]], som er ei av kyrkjene i Midtausten som anerkjenner paven. Maronittane har eigne kyrkjer i dei største byane. Seks prosent av folkesetnaden er ulike [[Protestantisme|protestantar]], [[Siste dagars heilage|mormonarar]] og [[Jehovas vitne]], og desse trusretningane er særleg populære blant urfolk i Sør-Mexico. Nokre få urfolksamfunn har òg halde på sin opphavlege religion. I Mexico by bur det ein liten jødisk minoritet. Islam er òg representert i Mexico, først og fremst ved innvandrarar frå Midtausten, men det finst òg eit lite samfunn av urfolk som har gått over til [[islam]] i delstaten [[Chiapas]]. == Økonomi == [[Fil:Mexico1980-207 hg.jpg|mini|Marknad i Mexico i 1980.]] Mexico er ifølgje Verdsbanken den 12. største økonomien i verda mælt i kjøpekraftsparietet, og 13. størst mælt nominelt. Landet spelar såleis ei stor rolle i verdsøkonomien. I 1994 gjekk Mexico gjennom ei djup krise med fall i peso-kursen i høve til dollar, og dette gjekk sterkt utover kjøpekrafta til folk. Sidan har Mexico hatt ei imporerende forbetring i økonimien. Ifølgje Verdsbanken har mengda absolutt fattige gått ned frå 24,2 til 17,6 i perioden 2000-2004. Meksikanarane sjølv reknar med ca. 20% absolutt fattige, medan 50 % er fattige, men ikkje absolutt fattige. Dei andre 30 % utgjer middelklassa, og nokre hundre familiar er svært rike. Landet er svært avhengig av svingingane i USA sin økonomi, og nedturen etter 2001 var merkbar også i Mexico. 85 % av handelen går til USA. Ei større innanlandsk kjøpekraft har likevel halde veksten oppe. Mexico er med i [[NAFTA]], og har dermed fått etablering av amerikansk og kanadisk industri, men har til gjengjeld måtta opna opp for konkurranse på industrivarer og jordbruksprodukt på heimebane. Vidare har Mexico frihandelsavtaler med ei rekkje land og blokker, blant anna EU og Japan. Mexico er ein stor eksportør av olje og gass. Oljeutvinninga føregår i det sørlege [[Veracruz]] og i den vesle, rike delstaten [[Tabasco]], til dels òg på kontinentalsokkelen utanfor. Industrisektoren i landet er konsentrert i storbyene i det sentrale høglandet, slik som [[Mexico by]], [[Byen Puebla|Puebla]], [[Guadalajara i Jalisco|Guadalajara]] og León, og dessutan i den første eigentlege industribyen i landet, [[Monterrey i Nuevo León|Monterrey]] i nordaust. Områda i sør og på landbygda er utprega fattige. Det har vaske fram ny industri langs grensa til USA, der «maquiladoras», amerikanske og kanadiske industriføretak lokka av lågare lønninger, har etablert produksjon av ferdigvarer. Hit kjem fattige frå dei sørlege delane av landet for å arbeida i industrien, og regionen har opplevd stor folkesetnadsauke og stigande velstand. Nokre byar, som [[Tijuana]], [[Mexicali i Baja California|Mexicali]] og [[Hermosillo]], har fordobla folketalet kvart tiande år. Turisme, først og fremst frå USA og [[Canada]], men òg i aukande grad frå Europa og Japan, bidreg til handelsbalansen. Turismen er konsentrert i store badebyar langs kystane, slik som [[Acapulco]], [[Zihuatanejo|Ixtapa]] og [[Huatulco]] på stillehavskysten, og [[Cancún]] på den karibiske kysten. Med 39,3 millionar utanlandske vitjande i 2017 var Mexico det tredje største turistmålet i verda.<ref>[https://www.e-unwto.org/doi/pdf/10.18111/9789284419876 ''UNWTO Tourism Highlights: 2018 Edition''], UNWTO, 2018, s. 8.</ref> Fleire millionar meksikanere i USA bidreg til den meksikanske økonomien ved å senda pengar heim. == Kultur == === Mat og drikke === {{detaljar|Meksikansk mat}} Grunningrediensane i [[meksikansk mat]] er delvis [[Førkolumbisk|prekolumbiske]], slik som mais, bøner, avokado, tomat, grøn tomat, chili, squash og kalkun, og nokre er innførte, slik som kveite, oksekjøt, svinekjøt, kylling, vin, oliven osb. Daglegkosten i store delar av Mexico er prega av maislomper, ''tortillas'', bøner, ''frijoles'' og chilisaus av tomat, chili og lauk, ''salsa''. [[Tamales]] er maismasse pakka inn i dekkblad frå maiskolbar. [[Taco]] har opphav i Mexico. === Musikk og dans === {{detaljar|Meksikansk musikk}} [[Fil:Bailando.jpg|mini|Jarabe tapatío, ein folkedans frå Jalisco.]] Den best kjende musikkforma frå Mexico er [[mariachi]] frå [[Jalisco]], som er prega av gitar og trompetar, og er blitt eit varemerke for [[meksikansk musikk]]. Frå [[Sinaloa]] kjem den rytmiske [[banda]]-musikken, medan [[norteño]] frå nordaust er prega av [[country]] og [[Tex-mex-musikk|tex-mex]]. [[Son Jarocho]] frå Golfkysten blir typisk spelt på harpe, og har karibiske innslag. [[Marimba]] er det føretrekte instrumentet på Yucatán-halvøya. Mange urfolk har eigne tradisjonar innan song og dans, som [[Danza de lós Voladores de Papantla]] frå totonac-kulturen i staten [[Veracruz]]. Fire menn kastar seg ut frå ei høg, vertikal stong med tau rundt beina. Så lèt dei seg langsamt snurra ned opp ned til bakken til rytmen av ei einsleg tromme. [[Cumbia]], som eigentleg kjem frå [[Colombia]], er utbreidd som festdans, og har liknandestatus som dansebandmusikk i Noreg. Det same gjeld dei populære karibiske rytmane [[salsa]] og [[merengue]]. Middelklassen i storbyen høyrer like gjerne på pop og rock, anten importvare eller spanskspråkleg frå Mexico og resten av Latin-Amerika. Oppsvinget for [[latinomusikk]] har ført til stor interesse for meksikansk populærmusikk over heile verda: [[Thalía]], [[Luis Miguel]], [[Paulina Rubio]], [[Gloria Trevi]], [[RBD]] og andre har vekt oppsikt også internasjonalt. Songen «[[Cielito Lindo]]» er eit uoffisielt nasjonalsymbol for Mexico, og blir sungen for å uttrykka nasjonal identitet og nasjonalkjensle og for å heia fram landa under internasjonale idrettsarrangement. === Festar og tradisjonar === Mexico har ei rekkje tradisjonelle festivalar og opptog med dans og musikk. Blant dei viktigaste dagane for meksikanerne er følgjande: * «La Semana Santa», [[påskeveka]], blir feira med opptog og pasjonsspel, med svært livaktige krossfestingsscener med heile kyrkjelyden som deltakarar. * 10. mai er [[morsdag]], og i eit land der mødrer har stor tyding blir dei ofte tekne ut av menn og søner. * 1. og 2. november, i samband med [[allehelgensdag]]en og [[Día de Muertos]], dreg meksikanarar på kyrkjegarden og har eit godt måltid i nærvær av forfedrane sine. * 12. desember feirar ein vernehelgenen til Mexico, ''Virgen de Guadalupe,'' med opptog og messar over heile landet. * 16.–24. desember går små born utkledd som Maria og Josef i ''posadas'', som endar med fest og moro. * Natt til 25. desember feirar ein [[jul]] med kyrkjegang og stor middag etterpå. * 6. januar kjem «lós Reyés», heilage tre kongar, og gjev borna julegåver. === Kunst === Det finst store mengder prekolumbisk kunst i meksikanske museum, og tempelfriser og skulpturar frå dei ulike kulturane viser eleganse og variasjon. Dei eldste kunstverka er dei store steinhovuda frå Olmec-kulturen på Golfkysten. Mexico har òg verdifull kunst og arkitektur frå kolonitiden. Dei eldste kyrkjene stammar frå tida rett etter erobringa, og er typiske forsvarskyrkjer med seingotisk interiør og fasadar i plateresco-stil (tidleg renessanse). Nokre kyrkjer jar òg [[mudéjar]]-innverknad, inspirert av [[Maurarar|maurisk]] spansk arkitektur. Ein meir utvikla renessansestil, kalla herresco, blei utvikla seint på 1500-talet, det flottaste monumentet i denne stilen er Catedral Metropolitana i Mexico by, som blei påbyrja i 1573. Frå 1600-talet av prega barokken arkitekturen, og i løpet av 1700-talet blei den frodige, originale churriguresco-stilen utvikla. Den mest kjende kyrkja i denne stilen er Santa Prisca i Taxco. Utsmykkinga både i kyrkjer og verdslege hus blir i stor grad gjort av urfolkkunstnarar, som nytolkar dei europeiske strøymingane og tilfører kraftigare fargar og meir liv. Blant dei mest originale bidraga til kunsten frå Mexico er dei mange monumentale freskemåleria frå 1920-talet og framover, som typisk presenterer historia i landet med revolusjonær glød. Blant dei mest kjende muralistene er [[Diego Rivera]]. Kona hans [[Frida Kahlo]] er kjend for sine høgst personlege sjølvportrett. === Litteratur === Meksikansk litteratur kan skilta med namn som nobelprisvinnaren [[Octavio Paz]], og dessutan [[Laura Esquivel]], som har hatt stor suksess med boka ''Como agua para chocolate'', på norsk ''Hjerter i chili''. Det finst att litteratur frå førkolumbisk tid, og i tida rett etter erobringa gav prestar ut oppbyggjelege bøker på nahuatl. === Idrett === Nasjonalidretten i Mexico er hestesporten [[charrería]]. == Delstatar i Mexico == # [[Delstaten Aguascalientes|Aguascalientes]] # [[Baja California]] # [[Baja California Sur]] # [[Delstaten Campeche|Campeche]] # [[Chiapas]] # [[Chihuahua (delstat)|Chihuahua]] # [[Coahuila]] # [[Delstaten Colima|Colima]] # [[Delstaten Durango|Durango]] # [[Delstaten Guanajuato|Guanajuato]] # [[Delstaten Guerrero|Guerrero]] # [[Hidalgo]] # [[Jalisco]] # [[Delstaten México|México]] # [[Michoacán]] # [[Morelos]] # [[Nayarit]] # [[Nuevo León]] # [[Delstaten Oaxaca|Oaxaca]] # [[Delstaten Puebla|Puebla]] # [[Delstaten Querétaro|Querétaro]] # [[Quintana Roo]] # [[Delstaten San Luis Potosí|San Luis Potosí]] # [[Sinaloa]] # [[Delstaten Sonora|Sonora]] # [[Tabasco i Mexico|Tabasco]] # [[Tamaulipas]] # [[Delstaten Tlaxcala|Tlaxcala]] # [[Veracruz]] # [[Yucatán]] # [[Delstaten Zacatecas|Zacatecas]] ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== {{referansar}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mexico|Mexico]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 13. juli 2019.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} {{wikifrasar}} *{{offisiell nettstad}} {{Nord-Amerika}} {{Mellom-Amerika og Karibia}} {{OECD}} {{UNASUR}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Mexico| ]] [[Kategori:Land i Nord-Amerika]] [[Kategori:Land i Mellom-Amerika]] [[Kategori:Tidlegare spanske koloniar]] rwql4iy0xngk1rb85t23v9g4zqwdeqp 0 13356 3671539 3293000 2026-09-10T11:26:17Z HerVal7752 105842 Landboks + kjelder 3671539 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Republikken Panama |andre namn = {{lang|es|República de Panamá}} |adjektiv = panamansk |riksvåpen = Coat of arms of Panama.svg |flagg = Flag of Panama.svg{{!}}border |motto = Ikkje noko |nasjonaldag = 3. november |nasjonalsong = [[Himno Istmeño]] |hovudstad = Panama by |styresett = [[Presidentialisme|Presidentiell]] [[republikk]]<ref>{{Kjelde www|url=https://lex.dk/Panama|tittel=Panama|forfattar=Sørensen, Judy Lyster|språk=da|utgjevar=Lex på lex.dk|vitja=2026-09-10}}</ref> |statsoverhovudtype = [[President]] |statsministertype = [[Visepresident]] |statsminister = ''Vakant'' |grunnlagdtype = [[Sjølvstende]] |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = frå [[Det spanske imperiet|Det spanske<br />&nbsp; &nbsp; &nbsp;imperiet]] |grunnlagd1 = [[28. november]] [[1821]] |grunnlagd2type = union med [[Gran Colombia|Gran<br />&nbsp; &nbsp; &nbsp;Colombia]] |grunnlagd2 = [[Desember]] [[1821]] |grunnlagd3type = frå [[Colombia]] |grunnlagd3 = [[3. november]] [[1903]] |vassareal = 2,9&nbsp;% |valuta = [[Balboa]] |tidssone = [[UTC]] -5 |retningsnummer = +507 |domene = .pa }} '''Panama''',{{mrk|[[spansk]] {{lang|es|Panamá}} }} offisielt '''Republikken Panama''',{{mrk|[[spansk]] {{lang|es|República de Panamá}} }} er ein [[republikk]] i [[Latin-Amerika]] og ligg heilt sør i [[Mellom-Amerika]] med grense til [[Colombia]] i aust og [[Costa Rica]] i vest og kyst mot [[Atlanterhavet]] i nord og [[Stillehavet]] i sør.<ref>{{snl}}</ref> Panama er eit [[Transkontinental|transkontinentalt]] land og ligg som ei bru mellom [[Nord-Amerika|Nord-]] og [[Sør-Amerika]]. Den relativt unge republikken var ein del av [[Colombia]] fram til 1903. Frå 1999 overtok Panama kontrollen over [[Panamakanalen]] og landområdet rundt, som bind saman Atlanterhavet med Stillehavet og utgjer ein viktig og strategisk del av landet. [[Fil:Panama-CIA WFB Map.png|mini|venstre|Kart over Panama.]] == Namn == Namnet «Panama» ([[spansk]] ''Panamá'', [[Det internasjonale fonetiske alfabetet|IPA]] [re'puβlikte ðe pana'ma]) er av indiansk opphav frå eit ord som tyder 'overflod av fisk' eller 'overflod av sommarfuglar'. == Geografi == [[Fil:Ancon_Hill_in_Panama_01.jpg|mini|venstre|Anconhøgda i Panama.]] Panama høyrer både til Mellom-Amerika og Sør-Amerika, med kyst mot Atlanterhavet i nord og Stillehavet i sør. Det har grense mot Colombia i aust og Costa Rica i vest. Det smale landet går frå vest til aust, og har [[Stillehavet]] i sør, og [[Det karibiske havet]] i nord, og om ein seglar frå Europa til Asia endar ein faktisk opp lenger aust etter å passert [[Panamakanalen]]. === Klima === Panama ligg nærare ekvator enn dei andre landa i Mellom-Amerika, og har enno mindre årlege skilnadar i temperaturen. I havnivå er det varmt og fuktig året rundt. Den verste varmen byggjer seg opp mot slutten av tørketida, som varer om lag frå januar til april. På nordvestkysten kan av og til nordavind utløyse store nedbørsmengder òg i denne tida. Generelt sett er dei vestlegaste og dei austlegaste områda dei våtaste i landet, og mest regn kjem det i oktober og november, men ikkje i samband med [[tropisk syklon|orkanar]], som ikkje er ein alvorleg trugsel i dette området. Høgare område i [[Cordillerafjella]] har ein lågare temperaturar på både dagtid og nattestid, og ein kan få kjølige netter. === Panamakanalen === [[Fil:Panama_Canal_Gatun_Locks.jpg|høgre|mini|Panamakanalen, Gatun-slusene.]] [[Panamakanalen]] er ein stor kanal som går gjennom den smalaste delen av Panama og gjer det mogleg for skip å ta «snarvegen» frå Atlanterhavet til Stillehavet og omvend via [[Gatúnsjøen]]. 5 % av verdshandelen går gjennom kanalen, som blei opna 15. august 1914. Panamakanalen er vel 81 km lang. Han har to sett med sluser på stillehavssida, Miraflores- og Pedro Miguel-slusene, og eit, Gatun-slusene, på atlanterhavssida. Kvart slusekammer er 305 meter langt, 33,5 meter breitt og 26 meter djupt. Nemninga [[Panamax]] blir brukt om dei største skipa som kan passera gjennom kanalen. Kanalen har to løp slik at det kan gå skip i begge retningar samstundes. Høgdeskilnaden frå havet til Gatunsjøen er 26 meter. Det blei teke ut 14 gonger meir masse då Panamakanalen blei bygga enn då [[Suezkanalen]] blei til. == Historie == Panama blei kolonisert av Spania i 1510. Etter 300 år, i 1810, blei Panama sjølvstendig. I 1821 blei Panama ein del av [[Colombia]], men blei igjen ein sjølvstendig stat i 1903. Landet blei oppfordra av [[USA]] i samband med den amerikanske planen om å byggja ein [[Panamakanalen|kanal]] mellom dei to verdshava. Columbianarane sette i gang med utgravinga i 1880, og seinare blei arbeidet teke over av Frankrike, som hadde røynsle frå utgravinga av Suez-kanalen. USA innsåg snart den strategiske og økonomiske tydinga av staden, og ynskte full kontroll over kanalen og kanalområdet. Difor leigde USA kanalen og kanalområdet frå Columbia frå 1903. I 1904 kjøpte USA graveutstyret av franske graveselskap og vidareførte gravearbeidet. Kanalen vart ferdig i 1914, og blei opna for skipsfart same året. Colombia anerkjenner Panama som sjølvstendig stat i dag, og dette var ein del av avtala som USA inngjekk med Colombia (den såkalla Thomson-Urrutia Treaty-avtala) i 1921. Frå 1969 til 1978 var det militærstyre i Panama. Det førte ein liberal bankpolitikk som gjorde landet til eit finanssentrum i området. I 1977 sikra Panama ei avtale med USA. Denne sa at Panama skal ha den økonomiske kontrollen over Panamakanalen innan år 2000. Det var sivilt styre i 1978, og politiske parti blei tillatne igjen. I 1979 overtok Panama kanalsona. [[Manuel Noriega]] blei hærsjef og den eigentlege leiaren i landet i [[1984]]. Opposisjonen vann truleg valet, men Noriega annullerte det. Dette førte til at USA invaderte Panama og innsette [[Guillermo Endara]] som president. I 1990 blei Noriega teken til fange og utlevert til [[USA]]. == Politikk og administrasjon == Panama er eit [[Parlamentarisme|parlamentarisk]] [[Folkestyre|demokrati]] med tre maktinstansar: utøvande, lovgjevande og ei uavhengig dømmande grein. Dei utøvande og lovgjevande greinene blir vald for ein femårsperiode kvar. Den utøvande greina består av ein president og to visepresidentar, medan den lovgivande greina består av 78 representantar som dannar parlamentet. Den dømmande greina av demokratiet er organisert under ein høgsterett med ni medlemmar. Alle panamanarar over 18 år er lovpålagde å røysta ved val, men blir ikkje rettsleg forfølgd om dei ikkje røyster. Presidenten i Panama har sitt offisielle kontor i [[Palacio de las Garzas]] («Hegrepalasset»). === Administrativ inndeling === [[Fil:Mapa de Panamá.svg|mini|Dei ni administrative regionane i Panama]] Panama er inndelt i 10 politiske administrative provinsar: * [[Bocas del Toro]] * Chiriquí * Coclé * Colón * Darién * Herrera * Los Santos * Panamá * Panamá Oeste * Veraguas == Økonomi == På grunn av den geografiske nøkkelposisjonen sin har Panama ein servicebasert økonomi, med [[Bank|bankdrift]] og [[turisme]] som viktige næringar. Dette står for om lag 80 % av [[Bruttonasjonalprodukt|bruttonasjonalproduktet]]. Overtakiga av drifta av Panamakanalen i 1999 har vore med på å gje næring til auka økonomisk interesse i landet. BNP-veksten for år 2000 var ca. 23 % mot 3,0 % i 1999. Men sjølv om Panama har høgast BNP per innbyggjar i Mellom-Amerika lever omtrent 40 % av folkesetnaden i fattigdom, og arbeidsløysa ligg på 14 %. == Kultur == [[Fil:Traditional_Panamanian_Building.jpg|mini|Ein tradisjonell panamansk bygning.]] Panamansk kultur er utleidd frå musikk, kunst og tradisjonar som spanske kolonistar hadde med seg frå Europa. Mykje av den lokale kulturen stammar frå europeisk kultur som har blanda seg med afrikansk og førcolombiansk kultur. Eit døme på dette eit ''tamborito'', som er ein spansk dans blanda med indianske rytmar, tema og dansesteg. Denne dansen er eit symbol på ulike kulturar som smelta saman i Panama. Lokalt er det populært å framheva festivalar, dansar og tradisjonar som er blitt overleverte frå generasjon til generasjon. Utanfor Ciudad de Panamá (Panama by) blir det halde regionale festivalar heile året gjennom, med vekt på å lokale musikarar og dansarar. Panamansk kultur gjenspeglar seg i tradisjonelle produkt som treskjering, seremonielle masker og leirarbeid, så vel som i arkitektur og dei lokale og regionale festivalane. Mange mindre landsbyar livnærer seg, og er avhenginge av, turismen, mellom anna ved å selja slike produkt. Eit døme på unik panamansk kultur stammar frå kunafolk, molas. ''Mola'' er eit ord kunafolk brukte på bluse. Molas er kunststykke laga av kvinnene i kunastammen gjennom at fleire lag med stoff i ulike fargar er lett sydd saman. === Utdanning === I 1970 var ca. 21 prosent av folkesetnaden over 15 år [[analfabet]]ar. I byane var talet 6 prosent, på landbygda 38 prosent. Det var fleire analfabetar blant kvinner enn menn. Det er 9 års skuleplikt i landet (6–15). Grunnskulen varer i 6 år og den vidaregåande i 3 pluss 3 år. Panama har eit statsuniversitet med ca. 20&nbsp;000 studentar og eit privat katolsk universitet, Santa Maria la Antigua, med ca. 1000 studentar. Statsuniversitetet blei grunnlagt i 1936, medan det katolske universitet blei grunnlagt i 1965. ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Panama|Panama]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 16. august 2019.'' {{refslutt}} {{refbetre|dato=2019}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Mellom-Amerika og Karibia}} {{Sør-Amerika}} {{UNASUR}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Panama| ]] [[Kategori:Land i Karibia]] [[Kategori:Skipingar i 1903]] [[Kategori:Tidlegare spanske koloniar]] [[Kategori:Land i Mellom-Amerika]] 4skexxrq9iboo2b1shf1fttxwblxcxn 0 13393 3671543 3556901 2026-09-10T11:30:41Z HerVal7752 105842 Landboks 3671543 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Republikken Paraguay |andre namn = {{lang|es|República del Paraguay}}<br />{{lang|gn|Paraguái Tavakuairetã}} |adjektiv = paraguayansk |riksvåpen = Coat of arms of Paraguay.svg |riksvåpenstorleik = 75 |flagg = Flag of Paraguay.svg{{!}}border |motto = Paz y justicia ('Fred og rettferdigheit') |nasjonaldag = 14. mai |nasjonalsong = [[Paraguayos, República o Muerte]] |hovudstad = Asunción |styresett = [[Presidentialisme|Presidentiell]] [[republikk]]<ref>{{Kjelde www|url=https://lex.dk/Paraguay|tittel=Paraguay|forfattar=Tufte, Pernille Juul|språk=da|utgjevar=Lex på lex.dk|vitja=2026-09-10}}</ref> |statsoverhovudtype = [[President]] |statsoverhovud = Santiago Peña |statsministertype = [[Visepresident]] |statsminister = Pedro Alliana |grunnlagdtype = [[Sjølvstende]]{{ikkjefeit| frå<br />[[Spania]]}} |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = Erklært |grunnlagd1 = [[14. mai]] [[1811]] |grunnlagd2type = Anerkjent |grunnlagd2 = [[25. november]] [[1842]] |vassareal = 2,3&nbsp;% |valuta = [[Guaraní]] |tidssone = [[UTC]] -4 |retningsnummer = +595 |domene = .py }} '''Paraguay''',{{mrk|[[spansk]] ''Paraguay'', [[guaraní]] ''Paraguái''}} offisielt '''Republikken Paraguay''',{{mrk|[[spansk]] ''República del Paraguay'', [[guaraní]] ''Paraguái Tavakuairetã''}} er ein [[Innlandsstat|innlandstat]] midt i [[Sør-Amerika]] som grensar til [[Bolivia]] i nordvest, til [[Brasil]] i aust og nordaust og til [[Argentina]] i sør og sørvest. Paraguay ligg på begge sider av elva med same namn, som renn gjennom den sentrale delen av landet frå nord til sør. Den sentrale plasseringa til landet gjer at det tidvis blir kalla ''Corazón de América'', «Hjartet av Amerika».<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0134018/ Paraguay, corazón de América (1961)]</ref> Guaranifolket budde i det noverande Paraguay då europearane kom hit på 1600-talet, og staden blei ein del av [[Det spanske imperiet]]. Paraguay blei sjølvstendig frå [[Spania]] i 1811. Folkesetnaden var rekna til 6,8 millionar i 2017. Hovudstaden og den største byen er [[Asunción]]. Dei offisielle språka er [[spansk]] og [[guarani]], og begge blir tala i stor utstrekking i heile landet. Størstedelen av folkesetnader er [[Mestis|mestisar]], det vil seia av blanda europeisk og amerikansk urfolksavstamming. [[Det paraguyanske flagget]] hadde tidlegare to ulike sider. Det kvite feltet hadde på den eine sida av flagget riksvåpenet og på den andre sida seglet til finansforvaltinga. I dag har flagget riksvåpenet på begge sider. Riksvåpenet viser ein femtagga, gyllen stjerne, kalla «maistjerna» etter fridomsdagen 14. mai. I 2010 hadde Paraguay den største økonomiske veksten i [[Latin-Amerika]] og tredje største i verda, berre forbigått av [[Qatar]] og [[Singapore]].<ref>[[CIA]] <<[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2003rank.html?countryCode=&rankAnchorRow=# GDP - Real Growth Rate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121025052301/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2003rank.html?countryCode=&rankAnchorRow= |date=2012-10-25 }}>> Besøkt 19. september 2011.</ref> == Geografi == [[Fil:Paraguay-CIA WFB Map.png|mini|venstre|Kart over Paraguay]] Paraguay ligg omtrent midt i [[Sør-Amerika]]. Landet grensar til Argentina i sør og sørvest, Bolivia i nord og nordvest og Brasil i aust. Den austlege delen av landet er fjellområde med elver og innsjøar. Hovudstaden Asunción ligg i denne regionen og er det økonomiske senteret i landet. === Klima === Paraguay ligg omkring den sørlege [[vendekrins]]en og har eit forholdsvis fuktig, [[subtropisk klima|halvtropisk klima]]. Den varmaste tida av året er frå desember til februar med ein middeltemperatur på 28-30 28–30&nbsp;°C, medan det i juni–august er kjøligast med middeltemperaturar frå kring 15&nbsp;°C i sør til vel 20&nbsp;°C i nord. Årsnedbøren er jamt over 1000–2000 mm med minst nedbør i juli–august. Asunción har temperaturar som varierer frå 22–35&nbsp;°C i januar til 12–22 i juni. Årsnedbøren i byen er 1315 mm, med desember som den våtaste (157 mm) og august som den tørraste (38 mm). == Historie == Dei første europearane kom til området tidleg på 1500-talet, kolonien Asunción blei grunnlagd i 1537. Området var geografisk dårleg avgrensa, men betydeleg større enn dagens Paraguay og omfatta tilgrensande delar av Bolivia, Brasil, Uruguay og Argentina. Sidan det ikkje var særleg interessant på grunn av den avsides plasseringa og lite med naturressursar, hadde det lengre periodar med høvesvis fredeleg utvikling. Asuncíon blei senter for den spanske koloniadministrasjonen i området,og blei underlagt visekongedømet Peru. Frå 1588 starta [[Jesuittordenen|jesuittane]] misjonssenter i dei sørlege områda. Dei var forholdsvis velståande, og heldt fram i dei neste 150 åra. Jesuittane blei vist bort frå landet i 1767, og den indiansk-jesuittiske kulturen som hadde vakse fram vart utrydda gjennom ekstensiv slavejakt på lokalfolkesetnaden, som inntil då hadde vore verna mot slavejegerane av jesuittane. [treng referanse] Paraguay var det første søramerikanske landet som erklærte sjølvstende frå [[Spania]], den 15. mai 1811. Staten blei styrt av skiftande meir eller mindre diktatoriske presidentar. Landet opplevde ei god økonomisk utvikling og var rundt 1860 eit av dei rikaste og best fungerande i Sør-Amerika. [treng referanse] Sjølvtryggleiken i landet førte til ein blodig krig mot Argentina og Brasil i 1864. [treng referanse] Paraguay og Uruguay hadde ein allianse i felles front mot storebrørne Argentina og Brasil. Då Brasil sørgde for å styrta regjeringa i Uruguay for å innsetja ei brasilvennleg regjering, svara Paraguay med å senda troppar mot Uruguay i eit forsøk på å gjeninnsetja den gamle regjeringa. Saman med den brasilinnsette regjeringa i Uruguay danna Argentina og Brasil [[trippelalliansen]]. Den såkalte [[trippelalliansekrigen]], som varte til 1870, blei svært øydeleggjande for Paraguay. Landet mista to tredelar av den vaksne mannlege folkesetnaden gjennom krigshandlingane, ein stor del av den attverande folkesetnaden mista òg livet, og 2/3 av landområda til landet blei overtekne og innlemma i nabolanda Argentina og Brasil. [treng referanse] Som resultat sokk folkesetnaden i landet ned i fattigdom, landa som tidlegare hadde hatt ein av Sør-Amerikas mest lovande økonomiske utvikling. [treng referanse] Paraguay heldt fram å vera eit uroleg land heilt fram til hundreårsskiftet. Paraguay inngjekk ei avtale med Bolivia om tilgjenge til det ufruktbare Gran Chaco-området som beiteområde. Oljefunn i området rundt 1928 destabiliserte situasjonen og førte til [[Chacokrigen]] (1932–1935), der Paraguay erobra heile Gran Chaco frå Bolivia. Med dette nærast fordobla Paraguay landområdet sitt. I perioden mellom 1904 og 1954 hadde landet 31 presidentar, dei fleste av dei blei avsette med makt. I 1954 blei det utført eit [[Kupp|militærkupp]] og [[Alfredo Stroessner]] etablerte eit diktatur som skulle vara i 35 år. Under Stroessner var folkesetnaden politisk undertrykt, internasjonalt isolert og utan særleg økonomisk utvikling. Først eit nytt militærkupp i 1989 leia av general Andrés Rodríguez enda Stroessner-diktaturet. Rodríguez lét fleire leiande regjeringsmedlemmar og militære arrestera, innførte pressefridom og sette i gang ein prosess som førte til at Paraguay heldt sitt første frie og demokratiske val i 1993. [[Juan Carlos Wasmosy]] blei teken i eid som den første sivile presidenten på over 40 år. Demokratiet i landet var truga utover 1990-talet, særleg etter eit kuppforsøk i 1996. Dei siste vala har likevel vore sett på som frie og rettferdige. I 2008 blei [[Fernando Lugo]] vald til president. I 2012 blei han avsett ved [[riksrett]] og visepresident [[Federico Franco]] overtok presidentembetet.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-18553813 «Paraguay President Fernando Lugo impeached by congress»], ''BBC News'', 23. juni 2012.</ref> == Folkesetnad == Det finst ingen offisielle data på den etniske samansetninga av folkesetnaden i Paraguay, fordi det statistiske sentralbyrå ikkje bruker omgrep om entisitet og [[rase]] i oversyna sine. Tradisjonelt sett blei folkesetnaden i landet sett på som blanda («mestizo» på spansk) grunna ein utbreidd blanda folkesetnad som var etterkommarar av guaranikvinner og spanjolar i kolonitida.{{treng referanse}} I tillegg til spansk opphav har det også innvandra mange italienarar og tyskarar til landet frå Europa. Mange av tyskarane er menonnittar. Ifølgje [[CIA World Factbook]] har Paraguay ein folkesetnad på 6 669 086. Der 95 % er rekna som mestisar (blanda europeisk og amerindisk) og 5 % blir omtalt som «andre». Folkesetnaden i Paraguay er ujamnt fordelt rundt om i landet. Rundt 56 % av folkesetnaden bur i urbane område. Den klart største delen av folkesetnaden bur i den austlege delen av landet, og i regionen nær hovudstaden [[Asunción]]. Gran Chaco-regionen, som inkluderer Alto Paraguay, Boquerón og Presidente Hayes, og utgjer 60 % av territoriet, er bustad for mindre enn 2 % av folkesetnaden.{{treng referanse}} == Politikk og administrasjon == Paraguay hadde ein sterkt sentralisert og til tider [[Diktatur|diktatorisk]] regjering fram til [[1992]], då landet fekk ei ny grunnlov som sikra ei oppdeling av makta. Presidenten og visepresidenten blir valde samstundes og sit i ein periode på 5 år. Presidenten er både statsoverhovud og regjeringsoverhovud. Parlamentet (''Congreso'') er delt i to kammer, Cámara de Diputados med 80 medlemmar og Cámara de Senadores med 45 medlemmar. Desse blir valde samstundes, men ikkje på same stemmesetel som presidenten, og sit òg i 5 år. Høgsteretten i Paraguay består av 9 medlemmar som blir valde på bakgrunn av anbefalingar frå eit Magistratråd. === Administrativ inndeling === Paraguay er delt inn i 17 [[departement]] (spansk ''departamentos'') og hovudstaden Asunción som ein uavhengig kommune. [[Fil:Paraguay,_administrative_divisions_-_de_-_colored.svg|mini|440x440pk|Departamentos i Paraguay]] {| class="wikitable" ! bgcolor="#FFC125" |Nummer ! bgcolor="#FFC125" |Departamento ! bgcolor="#FFC125" |Areal (km²) ! bgcolor="#FFC125" |Innbyggjarar (2002)<ref>[http://www.dgeec.gov.py/ Dirección General de Estadísticas, Encuastas y Censos]</ref> ! bgcolor="#FFC125" |Hovudstad |- | align="right" |I |Concepción | align="right" |18 051 | align="right" |180 277 |Concepción |- | align="right" |II |San Pedro | align="right" |20 002 | align="right" |352 977 |San Pedro |- | align="right" |III |Cordillera | align="right" |4 948 | align="right" |234 805 |Caacupé |- | align="right" |IV |Guairá | align="right" |3 846 | align="right" |176 933 |Villarrica |- | align="right" |V |Caaguazú | align="right" |11 474 | align="right" |448 983 |Coronel Oviedo |- | align="right" |VI |Caazapá | align="right" |9 496 | align="right" |139 241 |Caazapá |- | align="right" |VII |Itapúa | align="right" |16 525 | align="right" |463 410 |Encarnación |- | align="right" |VIII |Misiones | align="right" |9 556 | align="right" |103 633 |San Juan Bautista |- | align="right" |IX |Paraguarí | align="right" |8 705 | align="right" |226 514 |Paraguarí |- | align="right" |X |Alto Paraná | align="right" |14 895 | align="right" |563 042 |Ciudad del Este |- | align="right" |XI |Central | align="right" |2 465 | align="right" |1 363 399 |Areguá |- | align="right" |XII |Ñeembucú | align="right" |12 147 | align="right" |76 738 |Pilar |- | align="right" |XIII |Amambay | align="right" |12 933 | align="right" |64 153 |Pedro Juan Caballero |- | align="right" |XIV |canindeyú | align="right" |14 667 | align="right" |140 551 |Salto del Guairá |- | align="right" |XV |Presidente Hayes | align="right" |72 907 | align="right" |81 876 |Villa Hayes |- | align="right" |XVI |Alto Paraguay | align="right" |82 349 | align="right" |15 008 |Fuerte Olimpo |- | align="right" |XVII |Boquerón | align="right" |91 669 | align="right" |45 617 |Filadelfia |- | align="right" | |Asunción (departement) | align="right" |117 | align="right" |513 399 |[[Asunción]] |} == Kultur == === Religion === [[Fil:Berazategui-Caacupe-mariachis.jpg|mini|Mariachiar spelar under ein fest for vernehelgenen til [[Caacupe]], Jomfrua av Caacupe.]] Ifølgje folketeljinga frå 2002 er 89,9&nbsp;% av folkesetnaden [[Den katolske kyrkja|katolikkar]], 6,2&nbsp;% blir rekna for å tilhøyra [[Protestantisme|evangelisk kristendom]], 1,1&nbsp;% er «andre kristne» medan 0,6&nbsp;% praktiserer innfødde religionar. Ein rapport frå State Department i USA seier at [[Den katolske kyrkja]], [[Protestantisme|evangelisk kristendom]], hovudstraums [[protestantisme]], [[Jødedommen|jødedom]], [[Siste dagars heilage|mormonarane]] og [[bahai]] finst i landet, i tillegg til ei mindre, men veksande [[muslimar|muslimsk]] gruppe, hovudsakleg innvandrarar frå [[Libanon]]. Det finst òg eit mennonitt-samfunn i Boquerón.<ref name="state1">{{Webbref|url=http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90263.htm|titel=Paraguay religion|utgivare=State.gov|hämtdatum=2010-05-02}}</ref> ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{refstart}} *{{snl|Paraguay/klima|Paraguay – klima}} ---- *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Paraguay|Paraguay]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 8. desember 2020.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Sør-Amerika}} {{UNASUR}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Paraguay| ]] [[Kategori:Land i Sør-Amerika]] [[Kategori:Kystlause land]] [[Kategori:UNASUR-land]] [[Kategori:Tidlegare spanske koloniar]] jhl8lph45vu25ggx2hgc1ermauzj976 10 13722 3671544 3006140 2026-09-10T11:30:53Z HerVal7752 105842 [[Kategori:Utgåtte malar]] 3671544 wikitext text/x-wiki <div align=right>{{rediger|Mal:Fakta om Paraguay}}</div> {{Infoboks_land| lokalt_namn = República del Paraguay| norsk_namn = Paraguay| bilete_riksvåpen = Coat of arms of Paraguay.svg| bilete_flagg = Flag of Paraguay.svg| bilete_kart = Paraguay in its region.svg| adjektiv = paraguayansk| nasjonale_motto = [[Spansk]]: Paz y justicia (Fred og rettferdigheit)| nasjonaldag = [[14. mai]]| nasjonalsong = [[Paraguayos, República o Muerte]]| hovudstad = [[Asunción]]| offisielle_språk = [[Spansk]] og [[guarani]]| styresett = [[Republikk]]| leiar_titlar = [[President]]| leiar_namn = [[Fernando Lugo]]| sjølvstende_type = Sjølvstende| sjølvstende_hendingar = frå [[Spania]]| sjølvstende_datoar = [[15. mai]] [[1811]]|| flatevidd_andel_vatn = 2,3 %| folketal_tettleik_rangering = 161| valuta = [[Guaraní]]| tidssone = [[UTC]] -4| internasjonal_telefonkode = 595| nasjonale_toppdomene = .py| fotnotar =| }} <noinclude> [[Kategori:Utgåtte malar]] </noinclude> c1eq4cpj635l48zkp052bsktju589qp 0 13728 3671545 3557082 2026-09-10T11:34:10Z HerVal7752 105842 Landboks 3671545 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Republikken Surinam |andre namn = {{lang|nl|Republiek Suriname}} |adjektiv = surinamsk |riksvåpen = Coat of arms of Suriname.svg |flagg = Flag of Suriname.svg{{!}}border |kart = SURINAME orthographic.svg |karttekst = {{Legend|#336830|Surinam}}{{Legend|#61E760|Territoriet til [[Guyana]] som Surinam gjer krav på, men som det ikkje kontrollerer}} |motto = [[Latin]]: Justitia - Pietas - Fides ('Rettferdigheit - Gudfryktigheit - Truskap') |nasjonaldag = 25. november |nasjonalsong = [[God zij met ons Suriname]] |hovudstad = Paramaribo |styresett = [[Presidentialisme|Presidentiell]] [[republikk]]<ref>{{Kjelde www|url=https://lex.dk/Surinam|tittel=Surinam|forfattar=Askgaard, Helle|språk=da|utgjevar=Lex på lex.dk|vitja=2026-09-09}}</ref> |statsoverhovudtype = [[President]] |statsoverhovud = Jennifer Geerlings-Simons |statsministertype = [[Visepresident]] |statsminister = Gregory Rusland |grunnlagdtype = Sjølvstende{{ikkjefeit| frå<br />[[Nederland]]}} |grunnlagd = [[25. november]] [[1975]] |vassareal = 1,1&nbsp;% |valuta = [[Surinamsk dollar]] |tidssone = [[UTC]] -3 |retningsnummer = +597 |domene = .sr }} '''Surinam''',{{mrk|[[nederlandsk]] {{lang|nl|Suriname}} }} offisielt '''Republikken Surinam''',{{mrk|[[nederlandsk]] {{lang|nl|Republiek Suriname}} }} er eit [[Stat|land]] heilt nord i [[Sør-Amerika]] med kyst mot [[Atlanterhavet]] i nord og grensar til [[Guyana]] i vest, [[Brasil]] i sør og [[Fransk Guyana]] i aust. Landet var tidlegare [[nederlandsk koloni]], men blei ein sjølvstendig stat i 1975. Surinam er medlem av [[CARICOM]] og blir kulturelt rekna som eit [[Karibia|karibisk]] land; det har sterke kulturelle og økonomiske band til andre karibiske nasjonar. == Namn == Namnet «Surinam» er truleg avleidd av [[tainoar|tainostammen]] «surinen» som budde i området då europearar kom til området.<ref name=Britannica>''The New Encyclopædia Britannica, Encyclopaedia Britannica'', Volume 5. Edition 15. Publisher Encyclopaedia Britannica, 2002, s. 547. Oppgjeve av Engelsk Wikipedia.</ref> Engelske busetjarar som grunnla den første kolonien i landet, ved Marshall's Creek ved [[Surinam-elva]], kalla han Surinam.<ref name="Marshall">{{Cite book| accessdate=4. mai 2008 | url=http://books.google.com/books?id=paQMAAAAYAAJ&pg=PA253&lpg=PA253&dq=marshall's+creek+suriname+river&source=web&ots=0K5mXYlN2U&sig=W4HB3ar7m5DBXsjsHlECqvnXQnE&hl=en|title=Encyclopedia Britannica: A Dictionary of Arts, Sciences, and General Literature, Volume XI|edition=Ninth Edition—Popular Reprint | quote=In 1614 the states of Holland granted to any Dutch citizen a four years' monopoly of any harbour or place of commerce which he might discover in that region (Guiana). The first settlement, however, in Suriname (in 1630) was made by an Englishman, whose name is still preserved by Marshall's Creek. }} Oppgjeve av Engelsk Wikipedia</ref> Saman med fleire koloniar utgjorde han Nederlandsk Guiana. Etterkvart som Nederland mista andre koloniar blei Surinam den einaste delen av Nederlandsk Guiana. På nederlandsk blir namnet skrive Suriname og uttalt {{IPA|ˌsyriˈnaːmə|}}. [[Fil:Suriname-CIA WFB Map.png|mini|venstre|Kart over Surinam.]] == Geografi == Surinam er det minste sjølvstendige landet i [[Sør-Amerika]]. Landet ligg nær [[ekvator]]. Det kan grovdelast i to område. Den nordre, kystnære delen er fruktbart lågland, og det er her dei fleste innbyggjarane i Surinam bur. Den sørlege delen, som mellom anna omfattar [[Guyanahøglandet]], består dels av [[savanne]] og dels av tett [[tropisk regnskog]]. Landet er gjennomvove av elver som ofte er farbare i nedre løp. Landet ligg på [[Guyana-plata]], og det høgaste punktet er Julianatop (1 286 [[moh.]]) i [[Wilhelmina Gebergte]]. Dette fjellområdet blei danna i [[prekambrisk tid]], låglandet mot nord i [[tertiær tid]] og kystområda, der ein finn [[mangrovar]], [[sump]]mark og [[sandstrand|sandstrender]], er yngre. Nordaust i landet ligg Professor Doctor Engineer W.J. van Blommestein Meer, ein stor innsjø som blei laga i 1964 då det blei bygd ein demning her. === Klima === Klimaet i Surinam er fuktig, [[tropisk klima|tropisk]] med ein jamn temperatur (27&nbsp;°C) året rundt og ein årsnedbør på 1500–2000&nbsp;mm, minst i sørvest. atlanterhavskysten av Surinam er stort sett påverka av den fuktige og nordaustlege [[passatvind]]en. To gonger i året passerer [[den intertropiske konvergenssona]] med [[sky]]er og [[regn]] i heile området. Første passasjen er frå mai til juli og den andre frå november til januar. Låglandet har eit typisk varmt, vått og [[tropisk klima]] med om lag like mange våte dagar som tørre dagar. Om natta er det særleg lummert og trykkande, men om dagen har ein i kystområda ofte ein [[sjøbris]] som gjev litt friskare forhold. Det høgare platået i indre strøk har litt mindre nedbør, og som regel ei våtare tid som varer frå april til september. Alle månadane får likevel ein del regn. Dagtemperaturane er litt lågare enn på kysten og nattetemperaturane er mykje lågare, så klimaet her er mindre ubehageleg. == Historie == Surinam var opphavleg folkesett av [[arawakar]] og [[karibar]]. Området blei først sett av europearar i 1498 under ein ekspedisjon leia av [[Christofer Columbus]]. I 1593 kom området offisielt under [[det spanske imperiet|spansk herredøme]], utan at Spania oppretta koloniar der. Frå og med 1616 oppretta nederlendarar ei rekkje handelsstasjonar langs kysten. Surinam blei ein [[nederlandsk koloni]] i 1668. Kolonien fekk indre [[sjølvstyre]] i 1954, og fullt [[sjølvstende]] 25. november 1975. Den tidlegare guvernøren, [[Johan Ferrier]], blei den første presidenten i landet. [[Dési Bouterse]] tok makta ved eit [[militærkupp]] i 1980. I desember det året blei 15 framståande kritikarar av regimet bortført og avretta i dei såkalla [[desemberdrapa]]. Dette som førte til at Nederland stoppa all økonomisk hjelp til Surinam. Trass i undertrykking og sensur blei Surinam ein fleirpartistat i 1985, og ein byrja arbeid med a skriva ein ny grunnlov. I 1986 braut det ut [[borgarkrig]] mellom regjeringa og ei [[gerilja]]gruppe knytt til folkegruppa [[marrons]] (etterkomarar av rømde slavar og urfolk). Den 29. november 1986 fann [[Moiwana]]-massakren stad der 39 sivile blei drepne. I 1987 kom den nye grunnloven til Surinam og det blei halde val i landet. Dési Bouterse og partiet hans [[Nationale Democratische Partij]] heldt på makta. I 1990 avsette Bouterse den dåverande presidenten, [[Ramsewak Shankar]], i nok eit kupp. I 1991 blei det halde eit nytt val og landet blei meir demokratisk. I 1992 blei det skrive under ein fredsavtale med geriljastyrkane [[Junglecommando]]. Landet blei råka av flaum i 2006 etter store nedbørsmengder. Rundt 20&nbsp;000 blei heimlause. Dette året blei det gjeve ei offisiell orsaking for massakren i Moiwana. I 2010 blei Bouterse vald til ny president som leiar for koalisjonen Megacombinatie. I mars 2012, under den pågåande rettssaka rundt [[desemberdrapa]] der Bouterse var hovudmistenkt, vedtok parlamentet å gje [[amnesti]] for drapa, Det kontroversielle vedtaket førte til at Nederland stoppa fleire pengeoverføringar til landet og sende heim ambassadøren. == Folkesetnad == Ifølgje utrekningar gjort av SN hadde hadde Surinam i 2018 ein folkesetnad på 568 301 innbyggjarar.<ref>{{Cite web|title=Surinam|url=https://www.fn.no/Land/Surinam?indicator=Befolkningstall&id=494|access-date=2019-03-15}}</ref> Folkesetnaden i landet var i 2018 fordelt på desse folkegruppene:<ref>{{Cite web|title=Surinam|url=https://www.fn.no/Land/Surinam|access-date=2019-03-15|language=no-NO}}</ref> * Indarar 37 % * Kreolar (europeisk-afrikanske) 30 % * Javanesarar 15 % * [[Afrika]]narar 10 % (det blei innført afrikanske slavar til Surinam på 1600-talet og 1700-talet, og fleire av desse rømde inn i landet og danna eigne samfunn) * Kinesarar 2 % (på 1800-talet emigrerte ein del indarar, javanesarar og kinesarar til Surinam) * [[Amerikanske urfolk|Amerikanske urolk]] 2 % * Europearar 2 % * Andre folkegrupper 2 % == Politikk og administrasjon == Surinam er eit demokrati som byggjer ein [[grunnlov]] frå 1987. Den lovgjevande styresmakta er Nasjonalforsamlinga, som har 51 medlemmar. Desse blir valde kvart femte år. Nasjonalforsamlinga vel leiar for den utøvande styresmakta, presidenten, ved at det blir vald ut ein kandidat som har ⅔ fleirtal. Om nasjonalforsamlinga ikkje kjem fram til ein kandidat med slikt fleirtal, blir presidenten vald av Folkeforsamlinga – som i tillegg til dei 51 medlemmane av Nasjonalforsamlingea består Folkeforsamlinga av 289 regionale representantar. Surinam er eit fullt og deltakande medlem i [[CARICOM]] (Karibisk fellesskap og fellesmarknad). === Administrativ inndeling === Surinam er delt inn i ti distrikt: * Brokopondo * Commewijne * Coronie * Marowijne * Nickerie * Para * Paramaribo * Saramacca * Sipaliwini * Wanica == Næringsliv == Økonomien til Surinam er dominert av bauksitt-industrien, som utgjer meir enn 15 prosent av [[Bruttonasjonalprodukt|BNP]] i landet, og nesten 70 prosent av eksportinntektene. Den nest viktigaste eksportvara er [[sukker]]. Surinam har også nokre [[Olje|olje-]] og [[gull]]reservar. Omtrent ein fjerdedel av folkesetnaden i landet jobbar i jordbrukssektoren. Økonomien til Surinam er svært avhengig av handel med andre land, særleg [[Nederland]], [[USA]] og dei karibiske landa. == Kultur == To stadar i Surinam er med på [[verdsarv]]lista til UNESCO: [[Sentrale Surinams naturreservat]] blei oppført på lista i 2000, og består blant anna av 1,6 millionar hektar [[tropisk regnskog]]. I 2002 blei også den gamle, indre busetnaden i hovudstaden Paramaribo oppført på lista. ==Galleri== <gallery> Fil:Amazon jungle from above.jpg|[[Sentrale Surinams naturreservat]], i 2000. Fil:Houses at Waterkant, Paramaribo.JPG|Gamlebyen i Paramaribo, i 2002. </gallery> ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{refstart}} *{{snl}} * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/1218515.stm Timeline: Suriname] ved news.bbc.co.uk ---- * ''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Surinam|Surinam]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, og «[[:en:Suriname|Suriname]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}} den 11. november 2012 og 26 mars 2021.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Sør-Amerika}} {{UNASUR}} {{AOSIS}} {{Kongeriket Nederlanda}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Surinam| ]] [[Kategori:Land i Sør-Amerika]] [[Kategori:UNASUR-land]] [[Kategori:Tidlegare nederlandske koloniar]] qfqe7zjr8fdziyizndkf7zfr7f78sxk 10 13739 3671546 3613090 2026-09-10T11:34:28Z HerVal7752 105842 [[Kategori:Utgåtte malar]] 3671546 wikitext text/x-wiki <div align=right>{{rediger|Mal:Fakta om Surinam}}</div> {{Infoboks_land| lokalt_namn = Republiek Suriname| norsk_namn = Surinam| adjektiv = surinamsk| bilete_riksvåpen = Coat of arms of Suriname.svg| bilete_flagg = Flag of Suriname.svg| bilete_kart = Suriname in South America (+disputed).svg| nasjonale_motto = [[Latinsk språk|Latin]]: Justitia - Pietas - Fides (Rettferdigheit - Gudfryktigheit - Truskap)| nasjonaldag = [[25. november]]| nasjonalsong = [[God zij met ons Suriname]]| hovudstad = [[Paramaribo]]| offisielle_språk = [[Nederlandsk språk|Nederlandsk]]| styresett = [[Republikk]]| leiar_titlar = [[President]]| leiar_namn = [[Dési Bouterse]]| sjølvstende_type = Sjølvstende| sjølvstende_hendingar = | sjølvstende_datoar = Frå [[Nederland]] <br /> [[25. november]] [[1975]]| flatevidd_andel_vatn = 1,1 %| folketal_tettleik_rangering = 190| valuta = [[Surinamsk dollar]]| tidssone = [[UTC]] -3| internasjonal_telefonkode = 597| nasjonale_toppdomene = .sr| fotnotar =| }} <noinclude> [[Kategori:Utgåtte malar]] </noinclude> e2s12i0t51u9p6vxhcroqzl1j7cqeee 10 15158 3671540 3370557 2026-09-10T11:26:34Z HerVal7752 105842 [[Kategori:Utgåtte malar]] 3671540 wikitext text/x-wiki <div align=right>{{rediger|Mal:Fakta om Panama}}</div> {{Infoboks_land| lokalt_namn = República de Panamá| norsk_namn = Panama|adjektiv = panamansk| bilete_riksvåpen = Coat of arms of Panama.svg| bilete_flagg = Flag of Panama.svg| bilete_kart = LocationPanama.png| nasjonale_motto = Ikkje noko| nasjonaldag = [[3. november]]| nasjonalsong = [[Himno Istmeño]]| hovudstad = [[Panama by]]| offisielle_språk = [[Spansk]]| styresett = [[Republikk]]| leiar_titlar = [[President]]| leiar_namn = [[Juan Carlos Varela]]| sjølvstende_type = Sjølvstende| sjølvstende_hendingar = &nbsp; - Erklært| sjølvstende_datoar = frå [[Colombia]] <br /> [[3. november]] [[1903]]| flatevidd_andel_vatn = 2,9 %| folketal_tettleik_rangering = 162| valuta = [[Balboa]]| tidssone = [[UTC]] -5| internasjonal_telefonkode = 507| nasjonale_toppdomene = .pa| fotnotar =| }} <noinclude> [[Kategori:Utgåtte malar]] </noinclude> af1bh07l4z27yxl3190xrmom712bw3u 0 18652 3671441 2915575 2026-09-09T21:14:46Z TU-nor 12071 3671441 wikitext text/x-wiki '''Bor''' kan visa til: * [[reiskapen bor]] * [[grunnstoffet bor]] * [[guden Bor]] i norrøn mytologi == Stader == * [[Bor i Niğde]], ein by i provinsen Niğde i Sentral-Anatolia i Tyrkia * [[Bor i Serbia]], ein by i distriktet Bor i Serbia * [[Bor i Småland]], ein tettstad i Värnamo kommun i Jönköpings län i Sverige * [[Bor i Tachov]]‚ ein kommune i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} pwfn4agwk49hsab99ds5vcdd03xxthi 0 20207 3671344 3671291 2026-09-09T12:56:28Z Ranveig 39 Mal:Om 3671344 wikitext text/x-wiki {{om}} {{infoboks sogefigur}} '''Balder''' ([[norrønt]] ''Baldr'') er i [[norrøn gudetru]] son av [[Odin]] og [[Frigg]]. Han budde i [[Breidablikk]], var gift med [[Nanna]] og hadde saman med henne sonen [[Forseti]]. Balder var gud for rettferd, og den venaste av alle [[æsene]]. Ein [[kenning]] for Balder var ''den vene'', ein annan ''den myrda guden''. == Drapet på Balder == [[Fil:Baldur.jpg|mini|venstre|portrett|Den vene Balder, framstilt i første utgåva av [[Nordisk familjebok]].]] [[Fil:Loki and Hod.jpg|mini|portrett|Loke spenner bogen for Hod.]] Den best kjende soga om Balder er korleis han blei drepen. Ho blir fortald mest utførleg i [[den yngre Edda]], og der er detaljane slik: Balder eller mor hans hadde ein [[draum]] om korleis han blei drepen. Ettersom draumar blei sett på som profetiske, blei Frigg straks redd for at noko skulle skje sonen, og gjekk rundt og fekk alle ting til å lova at dei ikkje skulle skada Balder. Den einaste ho oversåg var [[misteltein]]en. Sidan Balder var blitt usårleg, mora æsene seg med å skyta på han med [[pil og boge]]. Einast [[Hod]] var ikkje med på moroa, for han var [[blind]]. Den slu halvguden [[Loke]] lokka Hod til å skyta med ei pil laga av misteltein, og slik blei Balder drepen likevel. Det blei stor sorg då den vene guden døydde, og [[Frigg]] bad gjennom [[Hermod]] dødsgudinna [[Hel]] om å sleppa han ut frå dødsriket. Ho gjekk til slutt med på dette, men berre dersom heile verda sørgde over Balder. Dette gjorde alle, med eitt unntak: [[Jotun]]kvinna [[Thokk]], som eigentleg var den forkledde [[Loke]]. Så måtte Balder likevel fara til Hel. Kroppen hans ble lagt i skipet hans, og han blei brend i det saman med kona, som hadde døydd av sorg. [[Hest]]en hans i full utrusting vart òg med på likbålet. Snorre fortel at Loke fekk den endelege straffa si etter dette, at han blei bunden fast i ei fjellhole og lagt under ein giftslange. Tidlegare versjonar av myta om Balder nemner ikkje eingong Loke som involvert i historia. == Enden og byrjinga == Drapet på Balder skal vera byrjinga på [[Ragnarok]], men etter at verda er gått under vil det koma ei ny verd der Balder skal bli [[gjenføding|gjenfødd]] og forsona med drapsmannen sin, Hod. Denne delen kan vera inspirert av dei nye forteljingane om [[Jesus]] som tok til å spreia seg i den norrøne verda. == Sjå òg == * [[Balderbrå]], ein blome oppkalla etter dei vene augebryna til Balder * [[Balderfeltet]], eit [[oljefelt]] oppkalla etter Balder {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Æser]] qpoznwpqe337sehq1qldb42t8xi73yk 0 26634 3671322 3671177 2026-09-09T12:04:39Z TU-nor 12071 3671322 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |andre namn = Pilsen | bilete = Plzen city view.jpg | bilettekst = Utsyn over sentrum av Plzeň |flagg = Flag of Plzen.svg |våpen = Plzen CoA small.gif |kart = Plzen PM CZ.png |karttekst = Plzeň innanfor distriktet [[Plzeň-město okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Plzeň med utvida fullmakter | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] |grunnlagdtype = Først nemnd i |grunnlagd = 976 |høgd = 310 |postnummer = 301 00–326 00 | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 261,42<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 193858 | folketal1type = kommune | folketal1 = 174007 | folketal_by = 174007 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Plzeň'''{{mrk|[[tysk]] ''Pilsen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-město okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Byen har kring 190&nbsp;000 innbyggjarar, er det administrative senteret i distrtiktet og regionen, og den fjerde største byen i Tsjekkia. Han ligg om lag 90 km vest for [[Praha]] der dei fire elvane [[Radbuza]], [[Mže]], [[Úhlava]] og [[Úslava]] renn i hop og dannar elva [[Berounka]]. Byen er mest kjend for sine mange [[bryggeri]]. Bryggeria vart kjend for [[øl]]typen ''Pilsener Bier'', på [[norsk]] kalla [[pilsner]]øl. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Plzeň.png|mini|250px|Det administrative området til Plzeň innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]][[Fil:Plzen-City District 2007 names PM CZ.png|mini|250px|Kommunane i det administrative området til Plzeň]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Plzeň er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Plzeň har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Bydistrikt=== Som lovbestemt by har Plzeň rett til på eiga hand å opprette sjøvstyrande bydistrikt (tsjekkisk ''městské obvody'').<ref name="bydistrikt"/> Det er oppretta ti slike distrikt. Grensene mellom dei følgjer ikkje alltid grensene mellom dei 25 bydelane som ein ellers refererer til. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Alle dei 15 kommunane i lista nedanfor inngår i storbyområdet og er merkte med *. I tillegg kjem 96 kommunar frå fleire andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Plzeň omfatta opphavleg berre sjølve byen, men i 2007 vart ein del kommunar frå omlandet overførte hit slik at det no omfattar 15 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''), som er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Chrást]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Plzeň-sever okres]] til [[Plzeň-město okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}}* *[[Chválenice]]{{mrk|name="b"|Overført frå [[Plzeň-jih okres]] til [[Plzeň-město okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}}* *[[Dýšina]]{{mrk|name="a"}}* *[[Kyšice]]{{mrk|name="a"}}* *[[Letkov]]{{mrk|name="b"}}* *[[Lhůta]]{{mrk|name="b"}}* *[[Losiná]]{{mrk|name="b"}}* *[[Mokrouše]]{{mrk|name="b"}}* *[[Nezbavětice]]{{mrk|name="b"}}* *[[Nezvěstice]]{{mrk|name="b"}}* *'''[[Plzeň]]'''* *[[Šťáhlavy]]{{mrk|name="b"}}* *'''[[Starý Plzenec]]'''{{mrk|name="b"}}* *[[Štěnovický Borek]]{{mrk|name="b"}}* *[[Tymákov]]{{mrk|name="b"}}* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Plzeň SO || 180 748 || 188 045 || 193 858 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Plzeň''' || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 5 232 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 923 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 821 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 418 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Plzeň''' || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 4 291 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 314 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 427 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 137 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |- |} ===Bydelar i Plzeň=== [[Fil:Katastrální mapa Plzně.PNG|mini|250px|Bydelane i Plzeň]] Bydelane og tettstadene i Plzeň: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Bolevec || 29 697 |- | style=text-align:left; | Božkov || 2 254 |- | style=text-align:left; | Bukovec || 567 |- | style=text-align:left; | Černice || 4 350 |- | style=text-align:left; | Červený Hrádek || 1 228 |- | style=text-align:left; | Dolní Vlkýš || 154 |- | style=text-align:left; | Doubravka || 11 605 |- | style=text-align:left; | Doudlevce || 4 365 |- | style=text-align:left; | Hradiště || 1 876 |- | style=text-align:left; | Jižní Předměstí || 30 858 |- | style=text-align:left; | Koterov || 2 325 |- | style=text-align:left; | Křimice || 2 429 |- | style=text-align:left; | Lhota || 1 692 |- | style=text-align:left; | Litice || 3 338 |- | style=text-align:left; | Lobzy || 10 744 |- | style=text-align:left; | Malesice || 791 |- | style=text-align:left; | Nová Hospoda || 968 |- | style=text-align:left; | Radčice || 1 090 |- | style=text-align:left; | Radobyčice || 1 476 |- | style=text-align:left; | Severní Předměstí || 18 875 |- | style=text-align:left; | Skvrňany || 12 802 |- | style=text-align:left; | Újezd || 2 670 |- | style=text-align:left; | Valcha || 1 459 |- | style=text-align:left; | Vnitřní Město || 1 621 |- | style=text-align:left; | Východní Předměstí || 24 773 |- ! Plzeň by ! style=text-align:right; | 174 007 |- ! Plzeň kommune !style=text-align:right; | 174 007 |- |} ===Bydistrikt i Plzeň=== [[Fil:PM mapa.png|mini|250px|Bydistrikta i Plzeň]] Dei 25 bydelane fordeler seg slik på dei sjølvstyrande bydistrikta:<ref name="bydistrikt"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! scope="col" style="width: 120px;" | Bydistrikt ! scope="col" style="width: 120px;" | Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> ! Bydelar |- | style=text-align:left; | Plzeň 1 || 48 572 || style=text-align:left; | Bolevec, Severní Předměstí |- | style=text-align:left; | Plzeň 2–Slovany || 36 000 || style=text-align:left; | Božkov, Černice<small> (del)</small>, Doudlevce<small> (del)</small>, Hradiště, Koterov, Lobzy<small> (del)</small>, Východní Předměstí<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Plzeň 3 || 55 363 || style=text-align:left; | Doudlevce<small> (del)</small>, Jižní Předměstí, Litice<small> (del)</small>, Nová Hospoda, Radobyčice, Skvrňany, Valcha, Vnitřní Město, Východní Předměstí<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Plzeň 4 || 23 819 || style=text-align:left; | Bukovec, Červený Hrádek, Doubravka, Lobzy<small> (del)</small>, Újezd, Východní Předměstí<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Plzeň 5–Křimice || 2 429 || style=text-align:left; | Křimice |- | style=text-align:left; | Plzeň 6–Litice || 2 229 || style=text-align:left; | Litice<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Plzeň 7–Radčice || 1 090 || style=text-align:left; | Radčice |- | style=text-align:left; | Plzeň 8–Černice || 1 868 || style=text-align:left; | Černice<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Plzeň 9–Malesice || 945 || style=text-align:left; | Dolní Vlkýš, Malesice |- | style=text-align:left; | Plzeň 10–Lhota || 1 692 || style=text-align:left; | Lhota |- ! Plzeň kommune !style=text-align:right; | 174 007 || |- |} ==Galleri== <gallery> PilsenCityHall.JPG|Rådhuset i Plzeň. View St Bartholomew Plzen 113.JPG|Utsyn over sentrum frå kyrkjetårnet i St. Bartolomeus-kyrkja. {{foto|Norbert Aepli}} </gallery> ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="bydistrikt">{{cite web |title=Městské obvody Plzeň |url=https://www.plzen.eu/o-meste/mestske-obvody/ |publisher=City of Plzeň |language=cs |access-date=2026-09-08 }}</ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Europeiske kulturhovudstader}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Plzen]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-město okres|Plzen]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Plzem]] a26915empv5q55m70u82rgx3ozkckhp 0 37685 3671428 2535112 2026-09-09T19:21:25Z Johshh 122989 3671428 wikitext text/x-wiki {{Opprydding}} [[Studentavis]]er som for tida kjem ut i [[Noreg]]. * [[Hugin (studentavis)|Hugin]] ([[Stavanger]]) * [[Oslostudenten]] ([[Oslo]]) * [[Studvest]] ([[Bergen]]) * [[Under Dusken]] ([[Trondheim]]) * [[Universitas]] ([[Oslo]]) * [[Utropia]] ([[Tromsø]]) * [[Tuntreet]] ([[Ås]]) * [[Yggdrasil (studentavis)|Yggdrasil]] ([[Molde]]) [[Kategori:Lister]] [[Kategori:Norske aviser| ]] [[Kategori:Norske studentaviser| ]] fmo3e4w8iptse8o0dguesxqubkh44se 0 46230 3671455 2819788 2026-09-09T22:23:24Z TU-nor 12071 3671455 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Halže-Kirche.JPG | bilettekst = Kyrkje i Halže | kart = | karttekst = | flagg = Flag_of_Halze.svg | symbol = CoA of Halže.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Tachov|Tachov SO]] | arealtype = | areal = 30,56 | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 932 | folketal_by = 734 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Halže'''{{mrk|[[tysk]] ''Hals''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tachov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Halže ligg administrativt under [[Tachov]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == [http://www.halze.cz Halže] {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Tachov okres|Halxe]] q7lf0xsz3o794ioyfxitxx0avr5auq0 0 46234 3671450 3459987 2026-09-09T21:57:25Z TU-nor 12071 3671450 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by|kart=Map_cz_Tachov_kroton.svg | andre namn = | bilete = Impression from Tachov (4).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Tachov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Tachov (2015).png | våpen = Tachov znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 947,76<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 35660 | folketal1type = kommune | folketal1 = 12510 | folketal_by = 11888 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Tachov'''{{mrk|[[tysk]] ''Tachau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tachov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Byen ligg ved elva [[Mže]]. ==Historie== Området var folkesett av menneske kring 8000–6000 f.Kr. Den fyrste dokumentasjonen som nemner Tachov er frå 1115. Kong [[Ottokar II av Böhmen]] (1233–1278) bygde ei ny borg med eit stort rundt steintårn her. Han grunnla også ein by med ein mur rundt ved borga.<ref name=history>{{cite web |title=Historie Města Tachova|url=https://www.tachov-mesto.cz/historie-mesta-tachova.html|publisher=Město Tachov|language=cs|access-date=2021-06-14}}</ref> Under [[Husittarkrigane]] (1419–1434) var byen kringsett fleire gonger og teken. Husittgeneralen [[Prokop den store]] sigra under [[slaget ved Tachov]] i 1427. Byen blei også kraftig skadd under [[Trettiårskrigen]] (1618–1648). Fram til 1918 var Tachov (som Tachau) del av [[Det austerrikske keisarriket]], og distriktshovudstad for Tachau. I 1938 blei byen okkupert av tyske styrkar som del av [[Sudetenland]]. Dei fleste tyskspråklege innbyggjarane blei forviste i 1945 (jf. [[Beneš-dekreta]]). Området blei deretter berre delvis folkesett att, for det meste av tsjekkarar og slovakarar, men også av tilflytta rumenarar og ukrainarar. Seinare blei det skipa ei [[uran]]gruve her som trekte til seg arbeidarar. Etter [[Fløyelsrevolusjonen]] som enda kommunisttida i 1989 blei gruva stengd. {{Befolkningsutviklingstabell |align=none|cols=3 |1869|5433 |1880|5572 |1890|5680 |1900|6590 |1910|7814 |1921|7902 |1930|8189 |1950|4843 |1961|5606 |1970|8435 |1980|11847 |1991|12833 |2001|12696 |2011|12548 |2021|12510 |kjelde=Folketeljingar<ref>{{cite web |title=Historický lexikon obcí České republiky 1869–2011 – Okres Tachov|url=https://www.czso.cz/documents/10180/20537734/130084150327.pdf/28cbd664-6c61-4c29-927a-0b3701d7fe76?version=1.2|publisher=Czech Statistical Office|pages=17–18|language=cs|date=2015-12-21}}</ref><ref>{{cite web |title=Population Census 2021: Population by sex|url=https://vdb.czso.cz/vdbvo2/faces/en/index.jsf?page=vystup-objekt-parametry&z=T&f=TABULKA&sp=A&skupId=4429&katalog=33515&pvo=SLD21001-OB-OK|work=Public Database|publisher=Tsjekkisk statistisk sentralbyrå|date=2021-03-27}}</ref>}} == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Tachov.png|mini|250px|Det administrative området til Tachov innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Tachov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Tachov omfattar 27 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Bor i Tachov|Bor]]''' * [[Brod nad Tichou]] * [[Broumov]] * [[Ctiboř i Tachov|Ctiboř]] * [[Částkov]] * [[Dlouhý Újezd]] * [[Halže]] * [[Hošťka]] * ''[[Chodová Planá]]'' * [[Chodský Újezd]] * [[Kočov]] * [[Lesná]] * [[Lestkov]] * [[Lom u Tachova]] * [[Milíře]] * [[Obora i Tachov|Obora]] * '''[[Planá i Tachov|Planá]]''' * '''[[Přimda]]''' * [[Rozvadov]] * [[Staré Sedliště]] * [[Staré Sedlo]] * ''[[Stráž i Tachov|Stráž]]'' * [[Studánka]] * '''[[Tachov]]''' * [[Tisová]] * [[Třemešné]] * [[Zadní Chodov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Tachov SO || 34 790 || 35 328 || 35 660 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Tachov''' || 12 510 |- | style=text-align:left; | [[Planá i Tachov|Planá]] || 5 292 |- | style=text-align:left; | [[Bor i Tachov|Bor]] || 4 301 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chodová Planá}} || 1 805 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přimda}} || 1 404 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stráž i Tachov|Stráž}} || 1 203 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Sedliště}} || 1 190 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Tachov''' || 11 888 |- | style=text-align:left; | [[Planá i Tachov|Planá]] || 4 869 |- | style=text-align:left; | [[Bor i Tachov|Bor]] || 2 572 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chodová Planá}} || 1 546 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přimda}} || 816 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stráž i Tachov|Stráž}} || 791 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Sedliště}} || 745 |- |} ===Bydelar i Tachov=== Bydelane og tettstadene i Tachov: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Tachov || 7 134 |- ! '''Tachov by''' ! style=text-align:right; | 11 888 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bíletín}} || 13 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malý Rapotín}} || 30 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mýto i Tachov|Mýto}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Oldřichov}} || 80 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Světce}} || 37 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velký Rapotín}} || 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vilémov}} || 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vítkov i Tachov|Vítkov}} || 136 |- ! Tachov kommune !style=text-align:right; | 12 510 |- |} == Kjende folk frå byen == * [[Moses Taku]] (1200-talet), rabbinar * [[Franz Rumpler]] (1848–1922), målar * [[Mordecai Schornstein]] (1869–1949), sjefrabbinar i København * [[Rudolf Böttger]] (1887–1973), målar * [[Karel Sperber]] (1910–1957), kirurg ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tachov|Tachov]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 4. februar 2023.'' {{refslutt}} <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == *[http://www.tachov-mesto.cz Tachov] {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Tachov]] [[Kategori:Kommunar i Tachov okres|Tachov]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Tachov]] 4k0d98zfay0090957qdk57ubyg43yem 3671451 3671450 2026-09-09T22:00:41Z TU-nor 12071 3671451 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by|kart=Map_cz_Tachov_kroton.svg | andre namn = | bilete = Impression from Tachov (4).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Tachov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Tachov (2015).png | våpen = Tachov znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 947,76<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 35660 | folketal1type = kommune | folketal1 = 12510 | folketal_by = 11888 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Tachov'''{{mrk|[[tysk]] ''Tachau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tachov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Byen ligg ved elva [[Mže]]. ==Historie== Området var folkesett av menneske kring 8000–6000 f.Kr. Den fyrste dokumentasjonen som nemner Tachov er frå 1115. Kong [[Ottokar II av Böhmen]] (1233–1278) bygde ei ny borg med eit stort rundt steintårn her. Han grunnla også ein by med ein mur rundt ved borga.<ref name=history>{{cite web |title=Historie Města Tachova|url=https://www.tachov-mesto.cz/historie-mesta-tachova.html|publisher=Město Tachov|language=cs|access-date=2021-06-14}}</ref> Under [[Husittarkrigane]] (1419–1434) var byen kringsett fleire gonger og teken. Husittgeneralen [[Prokop den store]] sigra under [[slaget ved Tachov]] i 1427. Byen blei også kraftig skadd under [[Trettiårskrigen]] (1618–1648). Fram til 1918 var Tachov (som Tachau) del av [[Det austerrikske keisarriket]], og distriktshovudstad for Tachau. I 1938 blei byen okkupert av tyske styrkar som del av [[Sudetenland]]. Dei fleste tyskspråklege innbyggjarane blei forviste i 1945 (jf. [[Beneš-dekreta]]). Området blei deretter berre delvis folkesett att, for det meste av tsjekkarar og slovakarar, men også av tilflytta rumenarar og ukrainarar. Seinare blei det skipa ei [[uran]]gruve her som trekte til seg arbeidarar. Etter [[Fløyelsrevolusjonen]] som enda kommunisttida i 1989 blei gruva stengd. {{Befolkningsutviklingstabell |align=none|cols=3 |1869|5433 |1880|5572 |1890|5680 |1900|6590 |1910|7814 |1921|7902 |1930|8189 |1950|4843 |1961|5606 |1970|8435 |1980|11847 |1991|12833 |2001|12696 |2011|12548 |2021|12510 |kjelde=Folketeljingar<ref>{{cite web |title=Historický lexikon obcí České republiky 1869–2011 – Okres Tachov|url=https://www.czso.cz/documents/10180/20537734/130084150327.pdf/28cbd664-6c61-4c29-927a-0b3701d7fe76?version=1.2|publisher=Czech Statistical Office|pages=17–18|language=cs|date=2015-12-21}}</ref><ref>{{cite web |title=Population Census 2021: Population by sex|url=https://vdb.czso.cz/vdbvo2/faces/en/index.jsf?page=vystup-objekt-parametry&z=T&f=TABULKA&sp=A&skupId=4429&katalog=33515&pvo=SLD21001-OB-OK|work=Public Database|publisher=Tsjekkisk statistisk sentralbyrå|date=2021-03-27}}</ref>}} == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Tachov.png|mini|250px|Det administrative området til Tachov innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Tachov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Tachov omfattar 27 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Bor i Tachov|Bor]]''' * [[Brod nad Tichou]] * [[Broumov]] * [[Ctiboř i Tachov|Ctiboř]] * [[Částkov]] * [[Dlouhý Újezd]] * [[Halže]] * [[Hošťka]] * ''[[Chodová Planá]]'' * [[Chodský Újezd]] * [[Kočov]] * [[Lesná]] * [[Lestkov]] * [[Lom u Tachova]] * [[Milíře]] * [[Obora i Tachov|Obora]] * '''[[Planá i Tachov|Planá]]''' * '''[[Přimda]]''' * [[Rozvadov]] * [[Staré Sedliště]] * [[Staré Sedlo]] * ''[[Stráž i Tachov|Stráž]]'' * [[Studánka]] * '''[[Tachov]]''' * [[Tisová]] * [[Třemešné]] * [[Zadní Chodov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Tachov SO || 34 790 || 35 328 || 35 660 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Tachov''' || 12 510 |- | style=text-align:left; | [[Planá i Tachov|Planá]] || 5 292 |- | style=text-align:left; | [[Bor i Tachov|Bor]] || 4 301 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chodová Planá}} || 1 805 |- | style=text-align:left; | [[Přimda]] || 1 404 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stráž i Tachov|Stráž}} || 1 203 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Sedliště}} || 1 190 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Tachov''' || 11 888 |- | style=text-align:left; | [[Planá i Tachov|Planá]] || 4 869 |- | style=text-align:left; | [[Bor i Tachov|Bor]] || 2 572 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chodová Planá}} || 1 546 |- | style=text-align:left; | [[Přimda]] || 816 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stráž i Tachov|Stráž}} || 791 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Sedliště}} || 745 |- |} ===Bydelar i Tachov=== Bydelane og tettstadene i Tachov: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Tachov || 7 134 |- ! '''Tachov by''' ! style=text-align:right; | 11 888 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bíletín}} || 13 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malý Rapotín}} || 30 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mýto i Tachov|Mýto}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Oldřichov}} || 80 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Světce}} || 37 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velký Rapotín}} || 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vilémov}} || 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vítkov i Tachov|Vítkov}} || 136 |- ! Tachov kommune !style=text-align:right; | 12 510 |- |} == Kjende folk frå byen == * [[Moses Taku]] (1200-talet), rabbinar * [[Franz Rumpler]] (1848–1922), målar * [[Mordecai Schornstein]] (1869–1949), sjefrabbinar i København * [[Rudolf Böttger]] (1887–1973), målar * [[Karel Sperber]] (1910–1957), kirurg ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tachov|Tachov]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 4. februar 2023.'' {{refslutt}} <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == *[http://www.tachov-mesto.cz Tachov] {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Tachov]] [[Kategori:Kommunar i Tachov okres|Tachov]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Tachov]] cmnp7ah1sguk9vs50k09t4iaxtcaakk 0 57649 3671338 3292965 2026-09-09T12:43:43Z TU-nor 12071 /* Byar og landsbyar langs elva */ 3671338 wikitext text/x-wiki {{Infoboks elv |namn = Olše |bilete = Czciesz win 547.jpg |biletstorleik = |bilettekst = Vinter i Český Těšín. Olše sett frå brua mellom Český Těšín og Cieszyn. |utspring = [[Dei schlesiske Beskidane]] i [[Cieszyn Silesia]] |munning = [[Oder]] |land = Polen |land1 = Tsjekkia |lengd =99 |vassføring_stad = nær munningen |vassføring = 10 |nedslagsfelt = 1118 }} '''Olše''' eller '''Olza''' ([[tysk]] Olsa) er ei elv i [[Polen]] og [[Tsjekkia]], og ei av sideelvane til [[Oder]] frå høgre. Ho renn frå [[Dei schlesiske Beskidane]] gjennom sørlege delar av Polen og [[Okres Frýdek-Místek]] og [[Okres Karviná]] i Tsjekkia. Fleire stadar dannar ho grensa mellom dei to landa. Ho munnar ut i Oder nord for [[Bohumín]], på den tsjekkisk-polske grensa. Elva har ei lengd på 99 km (16 km i Polen, 83 km i Tsjekkia) og eit nedslagsfelt på 1&nbsp;118 km² (479 km² i Polen). Elva er eit symbol på området [[Zaolzie]], og den uoffisielle nasjonalsongen til den polske folkesetnaden i Tsjekkia, «Płyniesz Olzo po dolinie», omhandlar òg elva. == Byar og landsbyar langs elva == ''(frå kjelda til munningen)'' * [[Istebna]] * [[Bukovec]] * [[Písek]] * [[Jablunkov]] * [[Návsí]] * [[Hrádek i Frýdek-Místek|Hrádek]] * [[Bystřice]] * [[Vendryně]] * [[Lyžbice]] * [[Třinec]] * [[Konská]] * [[Ropice]] * [[Český Těšín]] / [[Cieszyn]] * [[Chotěbuz]] * [[Pogwizdów]] * [[Louky nad Olší]] * [[Kaczyce]] * [[Darkov]] * [[Fryštát]] * [[Karviná]] * [[Dětmarovice]] * [[Závada]] * [[Godów]] * [[Věřňovice]] * [[Kopytov]] * [[Landsbyen Olza|Olza]] == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Olza River|Olza River]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 22. mars 2007.'' {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Elvar i Polen]] [[Kategori:Elvar i Tsjekkia]] 410qgd3jxocrq73ettcaird2k7sw7fy 0 57677 3671494 3292980 2026-09-10T07:53:18Z TU-nor 12071 3671494 wikitext text/x-wiki [[Fil:Ez-map.png|right|Kart over Tsjekkia]] [[Fil:Satellite image of Czech Republic in September 2003.jpg|mini|Satellittbilete]] '''[[Tsjekkia]]''' ligg plassert midt i Sentral-Europa, og grensar til [[Austerrike]] i sør, [[Tyskland]] i aust og nordaust, [[Polen]] i nord og nordvest og [[Slovakia]] i søraust. Landet har eit variert landskap, og er hovudsakleg delt inn i dei to områda [[Böhmen]] og [[Mähren]]. [[Böhmen]] i vest er eit område som vert drenert av elvene [[Elbe|Labe]] (Elbe på [[tysk språk|tysk]]) og [[Moldau|Vltava]] (Moldau på tysk), og er omringa av stort sett låge fjell som [[Sudetane]]. [[Krkonoše]] er ein del av Sudetane, og her finn ein det høgaste punktet i landet, [[Sněžka]] på 1&nbsp;602 meter. [[Mähren]], den austlege delen, er òg forholdsvis åslendt og vert hovudsakleg drenert av elva [[Morava]], men elva [[Oder|Odra]] (Oder på tysk) har òg sitt utspring her. Vatnet frå Tsjekkia renn ut i tre forskjellige hav: [[Nordsjøen]] (Elbe), [[Austersjøen]] (Oder) og [[Svartehavet]] (Morava via [[Donau]]). Tsjekkia har òg ein 30&nbsp;000 m² [[eksklave]] midt i hamna til [[Hamburg]] i Tyskland. Denne vart gjeve til [[Tsjekkoslovakia]] av Artikkel 364 i [[Versaillestraktaten]] for å gje landet, som er omgjeve av land, ein stad å transportere varer ned elvene og vidare ut på havgåande skip. Dette området vert gjeve tilbake til Tyskland i [[2018]]. '''Geografiske koordinatar:''' {{koord|49|45|N|15|30|E|vising=tittel,pålinje}} == Klima == Fjellområda som krinsar det meste av Tsjekkia, skjermar landet ein god del frå vinterkulda frå [[Russland]] i aust. Likevel er landet forholdsvis kaldt på vinterstid, særleg i dei høgareliggande områda. [[Nedbør]]en fell stort sett som [[snø]] frå november til mars, og av og til både tidlegare på hausten og seinare på våren. Snødekket gjennom vinteren vil derimot kome og gå litt oftare enn t.d. i sentrale område av [[Polen]]. Om våren vert det raskt varmare, og i mai byrjar det å bli gode [[temperatur]]ar på ettermiddagen. [[Vêr]]et om sommaren er ofte avhengig av kvar ein er i forhold til fjella. Det utviklar seg ganske ofte [[torevêr]] nær fjella som så flyttar seg austover og gjev kraftige [[regn]]byger enkelte stader, medan andre stader får tørt og fint vêr. I det store og heile er det derimot mykje sol om sommaren dei fleste stader. Ofte strøymer lufta ned fjellsida mot [[Brno]], og det gjev temperaturar som i snitt er 4&nbsp;°C høgare enn [[Praha]] om sommaren. Innimellom kan [[hetebølgje]]r drive temperaturane over 30&nbsp;°C, og dei fleste stader har temperaturmaksimum over 35&nbsp;°C. Når lufta stabiliserar seg på hausten, kan ein ofte få lengre periodar med klårt og roleg vêr i fleire dagar på rad. Praha i vest har ein årleg nedbørsnormal på 411&nbsp;mm, medan Brno har ein normal på 546&nbsp;mm. == Areal og landegrenser == ''totalt:'' 78&nbsp;866 km² <br />''land:'' 77&nbsp;276 km² <br />''vatn:'' 1&nbsp;590 km² '''Landegrenser:''' ''totalt:'' 1&nbsp;881 km <br />''grenseland:'' [[Austerrike]] 362 km, [[Tyskland]] 646 km, [[Polen]] 658 km, [[Slovakia]] 215 km '''Kystlinje:''' 0 km (omgjeve av land) '''Maritime krav:''' Ingen == Geografiske ytterpunkt == ''Nord:'' [[Severní]], del av [[Lobendava]] i [[Ústí nad Labem]] ({{koord|51|03|20|N|14|18|53|E}}) <br />''Sør:'' [[Studánky]], del av [[Vyšší Brod]] i [[Sør-Böhmen]] ({{koord|48|33|09|N|14|19|59|E}}) <br />''Vest:'' [[Krásná i Cheb|Krásná]] nær [[Aš]] i [[Karlovy Vary]] ({{koord|50|15|07|N|12|05|29|E}}) <br />''Aust:'' [[Bukovec]] i [[Mähren-Schlesien]] ({{koord|49|33|01|N|18|51|32|E}}) ''lågaste punkt:'' [[Elbe]] 115 m <br />''høgaste punkt:'' [[Sněžka]] 1&nbsp;602 m == Naturressursar og arealbruk == '''Naturressursar:''' [[Steinkol]], [[flammekol]], [[kaolin]], [[leire]], [[grafitt]], [[tømmer]] '''Arealbruk:''' ''dyrkande land:'' 41 % <br />''permanente avlingar:'' 2 % <br />''permanente jorde:'' 11 % <br />''skogområde:'' 34 % <br />''anna:'' 12 % (1993 est.) '''Irrigert land:''' 240 km² (1993 est.) '''Naturfarar:''' [[Flaum]] == Miljø == '''Miljøavtalar:''' <br />''delaktig i avtalar som omhandlar:'' Luftforureining, Antarktis-avtalen, biologisk mangfald, klimaendringar, [[Kyoto-avtalen]], utryddingstrua dyreartar, miljømodifisering, miljøfarleg avfall, havrett, forbod mot atomprøvesprengingar, vern av ozonlaget, skipsforureining, våtmarksområde <br />''signert, men ikkje stadfesta:'' Luftforureining (persistent organisk stoff), Miljøvernsprotokoll for Antartktis. == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Geography of the Czech Republic|Geography of the Czech Republic]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 22. mars 2007.'' {{refslutt}} {{Europeisk geografi}} [[Kategori:Tsjekkisk geografi| ]] [[Kategori:Geografi etter land]] 52i76tn20engzhaoay52qnwi2w20odu 0 57766 3671442 3670673 2026-09-09T21:25:12Z TU-nor 12071 3671442 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Budweis 059.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i České Budějovice | kart = Ceske Budejovice CB CZ.png | karttekst = České Budějovice innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen České Budějovice med utvida fullmakter | flagg = Flag of Ceske Budejovice.svg | symbol = CB_znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 452,34<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 164450 | folketal1type = kommune | folketal1 = 95664 | folketal_by = 95664 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | grunnlagd = 1055 | høgd = 381 | postnummer = 370 01 | lat_d=48 |lat_m=58 |lat_s=29 |lat_NS=N | long_d=14 |long_m=28 |long_s=29 |long_EW=E | nettstad = [http://www.c-budejovice.cz/en www.c-budejovice.cz] }} '''České Budějovice'''{{mrk|kort form ''Budějovice''; [[tysk]] ''Budweis'' (òg brukt på ei rekkje andre språk)}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Byen er den største i [[Sør-Böhmen]] med nesten 100&nbsp;000 innbyggjarar. Byen er òg det politiske og kommersielle sentrumet i området, men er ikkje den same byen som [[Moravské Budějovice]] i [[Mähren]]. Byen har gjeve namn til eit vidkjend [[øl]]merke, [[Budweiser]], som fabrikken ''Pivovar Budějovický Budvar'' har brygga sidan 1200-talet. [[Jarnbane]]n til [[Linz]] i [[Austerrike]] er den eldste på det europeiske kontinentet, og vart konstruert i perioden 1824-1832. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP České Budějovice.png|mini|250px|Det administrative området til České Budějovice innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> České Budějovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== České Budějovice har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> 69 kommunar som inngår i storbyområdet er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 12 kommunar frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til České Budějovice omfattar 79 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Adamov i České Budějovice|Adamov]]* * [[Borek]]* * [[Borovnice]]* * [[Boršov nad Vltavou]]* * [[Bošilec]] * [[Branišov]]* * [[Břehov]]* * [[Čakov]]* * [[Čejkovice]]* * '''České Budějovice'''* * [[Chotýčany]]* * [[Dasný]]* * [[Dívčice]] * [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]]* * [[Doubravice]]* * [[Doudleby]]* * [[Drahotěšice]]* * [[Dříteň]] * [[Dubičné]]* * [[Dubné]]* * [[Dynín]] * [[Habří]]* * [[Heřmaň i České Budějovice|Heřmaň]]* * [[Hlavatce]] * [[Hlincová Hora]]* * '''[[Hluboká nad Vltavou]]'''* * [[Homole]]* * [[Hosín]]* * [[Hradce]]* * [[Hrdějovice]]* * [[Hůry]]* * [[Hvozdec]]* * [[Jankov]] * [[Jivno]]* * [[Kamenný Újezd]]* * [[Komařice]]* * [[Kvítkovice]]* * ''[[Ledenice]]''* * [[Libín]]* * [[Libníč]]* * [[Lipí]]* * '''[[Lišov i České Budějovice|Lišov]]'''* * [[Litvínovice]]* * [[Mazelov]]* * [[Mokrý Lom]]* * [[Mydlovary]] * [[Nákří]] * [[Nedabyle]]* * [[Neplachov]] * [[Nová Ves i České Budějovice|Nová Ves]]* * [[Olešník]]* * [[Pištín]]* * [[Planá i České Budějovice|Planá]]* * [[Plav i České Budějovice|Plav]]* * [[Radošovice i České Budějovice|Radošovice]]* * [[Římov]]* * [[Roudné]]* * '''[[Rudolfov]]'''* * [[Sedlec i České Budějovice|Sedlec]]* * ''[[Ševětín]]''* * [[Srubec]]* * [[Staré Hodějovice]]* * [[Štěpánovice]]* * [[Strážkovice]]* * [[Střížov]]* * [[Strýčice]]* * [[Úsilné]]* * [[Včelná]]* * [[Vidov]]* * [[Vitín]]* * [[Vlkov]]* * [[Vrábče]]* * [[Vráto]]* * [[Záboří]] * [[Žabovřesky]]* * [[Zahájí]]* * [[Závraty]]* * '''[[Zliv]]'''* * [[Zvíkov]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | České Budějovice SO || 147 795 || 154 588 || 164 450 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''České Budějovice''' || 95 664 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 5 310 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 4 513 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | [[Srubec]] || 2 926 |- | style=text-align:left; | [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]] || 2 800 |- | style=text-align:left; | [[Litvínovice]] || 2 650 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 489 |- | style=text-align:left; | [[Kamenný Újezd]] || 2 462 |- | style=text-align:left; | [[Ledenice]] || 2 404 |- | style=text-align:left; | [[Včelná]] || 2 307 |- | style=text-align:left; | [[Boršov nad Vltavou]] || 2 042 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubné}} || 1 681 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Homole}} || 1 676 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dříteň}} || 1 633 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 1 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdějovice}} || 1 485 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudné}} || 1 389 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ševětín}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hodějovice}} || 1 281 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''České Budějovice''' || 95 664 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 4 359 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 3 320 |- | style=text-align:left; | [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]] || 2 800 |- | style=text-align:left; | [[Srubec]] || 2 600 |- | style=text-align:left; | [[Včelná]] || 2 307 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 301 |- | style=text-align:left; | [[Kamenný Újezd]] || 1 887 |- | style=text-align:left; | [[Ledenice]] || 1 844 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 1 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdějovice}} || 1 436 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudné}} || 1 389 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ševětín}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hodějovice}} || 1 281 |- | style=text-align:left; | [[Litvínovice]] || 1 207 |- |} ===Bydelar i České Budějovice=== [[Fil:Katastrální mapa Českých Budějovic.PNG|mini|250px|Bydelane i České Budějovice]] Bydelane og tettstadene i České Budějovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | České Budějovice 1 || 3 024 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 2{{mrk|medrekna nabolaga {{ikkjeraud|České Vrbné}} og {{ikkjeraud|Haklovy Dvory}}}} || 36 041 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 3 || 25 568 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 4 || 1 999 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 5{{mrk|medrekna nabolaga {{ikkjeraud|Kaliště u Českých Budějovic}} og {{ikkjeraud|Třebotovice}}}} || 8 171 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 6 || 8 839 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 7 || 12 022 |- ! '''České Budějovice kommune''' ! style=text-align:right; | 95 664 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Ceske Budejovice]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Ceske Budejovice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Ceske Budejovice]] sgrfh0d00bm65jyny3ree6nksfnkdin 0 65618 3671411 3661099 2026-09-09T18:31:09Z Redaktor GLAM 139852 Higher resolution version of image 3671411 wikitext text/x-wiki [[Fil:Colossal octopus by Pierre Denys de Montfort.jpg|mini|Fargelagt penneteikning av [[malakologi]]sten [[Pierre Denys dei Montfort]] frå [[1801]] bygger på skildringane til dei franske sjøfolka av ein [[kjempeblekksprut]] som gjekk til angep utanfor kysten av [[Angola]].]] [[Fil:Carta Marina.jpeg|mini|Den svenske geistlege [[Olaus Magnus]]' fantasifulle «[[Carta Marina]]» frå [[1539]] viser ei rekke sjøuhyre i farvatna mellom Noreg og Island. Kartet er laga i Italia.]] [[Fil:Denys de Montfort Poulpe Colossal.jpg|mini|Pierre Dénys dei Montforts ''Poulpe Colossal'' angrip eit handelsskip.]] [[Fil:Giant octopus attacks ship.jpg|mini|Fantasifull framstilling av ein enorm blekksprut som angrip eit skip.]] [[Fil:Twenty Thousand Leagues Under the Sea by Neuville (97284154).jpg|mini|Kjempeblekkspruten i boka til [[Jules Verne]] om Kaptein Nemo var inspirert av forteljingane om Kraken.]] '''Kraken''' eller '''Krakjen''', òg omtalt i ubestemt form '''krake''', er eit kjempestort sjøuhyre frå norsk [[folketru]] som er er påstått å vere observert langs kysten av [[Noreg]] og [[Island]]. Fabeldyret er først skildra «vitskapleg» av [[Erik Pontoppidan]] på midten av [[1700-talet]]. Andre har skildra Kraken som ein [[lindorm]] i slekt med sjøormar som [[Nessie]] frå [[Loch Ness]] i Skottland og [[Seljordsormen]] i [[Seljordvatnet]] i [[Telemark]]. Atter andre, blant anna i engelskspråkleg og moderne [[populærkultur]], har tolka kraken som ein [[kjempeblekksprut]] og bruker ordet som særnamn på eit slikt monster. == Ordbakgrunn == «Krake» er eit norsk ord skal vere i slekt med ord som ''krok'' og ''krykkje'' og det [[shetland]]ske ''krekin'', som er eit [[tabunamn]] for [[kval]].<ref>[http://g3.spraakdata.gu.se/saob/show.phtml?filenr=1/129/32836.html Oppslagsordet «Krake» (substantivbetydning nr. 1) i ''Svensken Akademins ordbok'' (på svensk)]</ref> Ordet skal stamme frå «krake» i tydinga «kroket og kleint tre» eller «tørr granstamme med nakne greiner». Det [[islandsk]]e ''kraki'' blei brukt om «tynn stong med hake på» eller «treanker med ein fastbunden stein».<ref>[http://g3.spraakdata.gu.se/saob/show.phtml?filenr=1/129/32838.html Oppslagsordet «Krake» (substantivtyding nr. 4) i ''Svenska Akademiens ordbok'' (på svensk)]</ref> Ordet kan òg brukast i fleirtalsforma ''krakar''. For eksempel skreiv den danske forfattaren [[Thomas Christopher Bruun]] (1750-1834) tidleg på 1800-talet: «Det Diævelskab det (dvs. havet) i sin Barm udruger...Af Hayer, Orme, Kraker, Crocodiler.»,<ref>[http://ordnet.dk/ods/opslag?id=482176 Oppslagsordet «Krake» i ''Ordbog over det danske sprog 1700-1950'' (på dansk)]</ref> mens diktaren [[Jens Baggesen]] (1764-1826) skriv «(...) omsvømmet af Fiske, Haier, og Hvaler, og Kraker, og vildt sig boltrende Marsvin.»<ref>[http://www.kalliope.org/digt.pl?longdid=baggesen2003011202&needle=kraker#offset Jens Baggesens dikt «Første song« frå ''Danfana'' (1816)]</ref> == Kraken i litteratur og populærkultur == Frå [[antikken]] er det kjende fleire forteljingar om forskjellige havuhyre, mellom anna [[Skylla]], eit uhyre med seks hovud og tre rader med tenner, som nesten slukte [[Odyssevs]]. Grunnlaget for slike førestillingar kan ha vore fiskarar og sjøfolk som har sett [[kval]]ar og store [[blekksprut]]ar. På tilsvarande måte kan førestillinga om kraken som eit svært uhyre djupt i havet ha oppstått i [[mellomalderen]]. Den første skriftlege skildringa av kraken kjem frå Christen Jensøn som i 1646 gav ut ei ordsamling av norske ord, særleg funna i hans heimstad på [[Askvoll]]. Der beskriv han kraken som eit fleirarma sjødyr som dreg båtar ned til havsbotn ved å ta tak i dei med sine armar. Hundre år seinare har den lærde, danske forfattaren og biskopen i Bergen [[Erik Pontoppidan]] d.y. (1698-1764) gjeve ut verket ''Det første Forsøg paa Norges naturlige Historie, forestillende dette Kongeriges Luft, Grund, Fjelde, Vande, Væxter, Metaller, Mineralier, Steen-arter, Dyr, Fugle, Fiske og omsider Indbyggernes Naturel, samt Sædvaner og Levemaade'' i [[København]]. Der i andre bind omtaler han kraken som «det største havuhyret i verda. Det er rundt og flatt og fullt av armar eller forgreiningar». Kraken var ei flytande øy med enorme armar som når til toppen av ein skipsmast og kan trekke store krigsskip med seg i djupet. Pontoppidan byggde skildringane sine på forteljingar frå norske fiskarar. Når det på stader der vatnet var fleire hundre meter djupt, berre viste seg å vere 40-50 meter, visste fiskarane at det var ein krake under dei. Dei meinte det kunne samle seg masse fisk på ryggen av kraken, men at dei måtte måtte passe på at det enorme dyret ikkje plutseleg kom opp til overflata og velta båtar og drog dei med seg ned. Ei anonym ordliste frå Surnadal frå kring 1770, sannsynlegvis skriven av Søren Richart Hagerup, gjev au ei skildring av kraken som ei fisk på storleik med ei øy, utrusta med treliknande finnar som kan søkke ned ein heil båt. I 1680 skulle ein mindre krake ha stranda på Ulvangen ved [[Dønna]], og i 1673 ein kjempekrake på minst 30 meter på vestkysten av [[Irland]]. Frå [[Vestlandet]] finst det nokre få [[segn]] om Krakjen. Den vanlegaste segna fortel om nokre fiskarar som er ute med botnsnøre. Plutseleg merkar dei at det blir grunnare og grunnare under dei. Dei forstår at det er Krakjen som er på veg opp, og dei ror til lands så fort dei berre kan. Kraken er òg omtalt i dikta ''The Kraken'' av den engelske poeten [[Alfred Tennyson]], utgjeve i 1830. Tennyson si skildring har påverka [[Jules Verne]], som omtaler ein kjempeblekksprut i ''[[En verdensomseiling under havet]]'', utgjeve i 1870. [[Tolkien]] brukte Kraken som inspirasjon for uhyret ved inngangen til Morias miner i (1954-1955). Kraken er òg eit blekksprutmonster som opptrer i dei amerikanske eventyrfilmane om ''[[Pirates of the Carribean]]''. Kraken er ikkje omtalt i dei norrøne [[sogene]]. Men tilsvarande dyr som [[lyngbakr]] og [[hafgufa]] er omtalt i [[Orvar-Odd|''Örvar-Odds saga'']] og i ''[[Kongsspegelen]]'' frå ca. 1250. Teksten skildrar eit massivt sjøuhyre stort som ei øy. Dyret blir sjeldan sett, og teksten spekulerer i at det berre finst eitt eller to dyr i verda. [[Carl von Linné|Carl von Linneé]] inkluderte Kraken i den første utgåva av [[Systema Naturae|''Systema Naturae'']] (1735), men i seinare utgåver er ikkje Kraken med. === ''The Kraken'' av Tennyson === Alfred Tennyson sitt dikt ''The Kraken'' skildrar kraken som ligg på botnen av havet i ein evig, draumlaus svevn inntil [[Dommedag]]: : ''Below the thunders of the upper deep;'' : ''Far far beneath in the abysmal sea,'' : ''His ancient, dreamless, uninvaded sleep'' : ''The Kraken sleepeth: faintest sunlights flee'' : ''About his shadowy sides; above him swell'' : ''Huge sponges of millennial growth and height;'' : ''And far away into the sickly light,'' : ''From many a wondrous grot and secret cell'' : ''Unnumber'd and enormous polypi'' : ''Winnow with giant arms the slumbering green.'' : ''There hath he lain for ages, and will lie'' : ''Battening upon huge seaworms in his sleep,'' : ''Until the latter fire shall heat the deep;'' : ''Then once by man and angels to be seen,'' : ''In roaring he shall rise and on the surface die.'' === «Kraken» omtalt i Nordisk familjebok === :''Kraken 1. Hor v en, ett till fabelns område hörande hafsvidunder, om hvilket E. Pontoppidan, med stöd af norska fiskares utsagor, visste förtälja sällsamma ting i "Norges naturlige historie" (1752- 53). Så, när fiskare någon het sommardag i vindstilla rott ut ett par mil från kusten och enligt vanlig beräkning borde påträffa 80-100 famnars djup, händer det stundom, att lodet bottnar på 20-30 famnar. Men i detta vatten stå de allra mest ymniga stim af torsk och längor. Då är man på det klara med, att kraken håller till där nere; det är han, som bildar den konstgjorda höjningen af bottnen och genom sina afsöndringar lockar dit fisk. Men om de metande märka, att kraken höjer sig, gäller det att ro undan, allt hvad tygen hålla. Efter få minuter kan då odjuret ses lyfta öfver vattenytan öfversta delen af sin kropp, hvilken på en fjärdedels mil i omkrets ter sig som en samling blindskär, behängda med vaggande, hafstånglika utväxter. Slutligen resa sig i vädret några blänkande, nedtill allt tjockare spetsar (1. fångarmar), som t. o. m. kunna visa sig höga som skeppsmaster. Efter en stund ger sig kraken åter till att sjunka, och.man får då akta sig för att råka in i den sughvirfvel, som därvid bildas. (Jfr J. Furö, "Fra Ishavets kyster", s. 9 ff.). Möjligen ha jättelika hafspolyper gett anledning till denna sägen. (O. A. ö.)''<ref>[https://runeberg.org/nfbn/0629.html Nordisk familjebok 1911]</ref> === Om store blautdyr i havet frå Svenska Familj-Journal 1869 === :''De norska fiskrarne» - berättar biskop Pontoppidan i sin naturalhistoria - »försäkra alla, utan minsta motsägelse i sina berättelser, att, då de lägga några mil ut på djupet, särskilt under de varmaste dagarne af året, synes hafvet plötsligen uppgrundas under deras båtar; och om de utkasta sank-lodet, händer det ofta, att de, i stället för 80 till 100 famnars djup, knappast finna 30. Det är kraken, som lägger sig emellan bottnen och det öfra vattnet. Vana vid detta fenomen, göra fiskrarne sina nät i ordning, vissa, att der finnes fisk i öfverflöd, i synnerhet stortorsk och gråsej, och de uppdraga dem rikligen belastade. Men om vattnets djup alltjemt förminskas, och om det tillfälliga och rörliga grundet stiger uppåt, då hafva fiskrarne ingen tid att förlora: det är ormen som vaknar, som rör på sig, som vill andas luft och utsträcka sina väldiga former i solen. Fiskrarne taga då till att ro af alla krafter, och när de omsider, på vederbörligt afstånd, kunna tryggt hvila sig, se de i sjelfva verket odjuret, som med öfra delen af sin rygg betäcker en sträcka af en och en half mil. Fiskarne, öfverraskade af uppåtstigandet, hoppa ett ögonblick i de fuktiga gropar, som äro bildade mellan upphöjningarne i djurets yttre betäckning; så utgå från denna flytande massa ett slags taggar eller lysande horn, som utbreda och resa sig, liknande med rår försedda master. Det är krakens armar; och hvilka armar! Så stor är deras styrka, att, om de fattade tågverket å ett linieskepp, de ofelbart skulle kullkasta detta. Efter att hafva dröjt en stund vid ytan, nedstiger odjuret med samma långsamhet, men faran är icke desto mindre för det fartyg, som möjligen befinner sig i grannskapet, ty i det att kraken sänker sig, sätter han så mycket vatten i rörelse, att hvirflar och strömmar uppstå, lika förfärliga som den ryktbara Malströmmen.»''<ref>[https://runeberg.org/famijour/1869/0158.html Svenska Familj-Journal 1869]</ref> == Andre sjøuhyre == [[Fil:Seljord komm.svg|mini|[[Lindorm]]ar eller sjøormer er store sjødyr kjent frå [[folketru]] og [[mytologi]]. Førestillinga om [[Seljordsormen]] er kjent frå [[Seljordsvatnet]] og prydar [[kommunevåpen]]et til [[Seljord kommune]].]] Kraken er eitt av ei rad sjøuhyre frå gamle myter, segn og eventyr. I [[gresk mytologi]] herskar for eksempel havguden [[Poseidon]], som tilsvarer [[Neptun]] i [[romersk mytologi]], over fleire lågare havguddommar og sjømonstre. Lista viser nokre havmonster frå ulike mytologiske tradisjonar: * [[Hydra i gresk mytologi|Hydra]], eit gresk mytologisk uhyre i form av ein slange med ni hovud * [[Havhesten]], sjøuhyre frå norsk folketru * [[Illuyanka]], drakeliknande sjømonster frå hettittisk mytologi * [[Kharybdis]], altopppslukande sjøuhyre frå gresk mytologi * [[Leviatan]], sjøuhyre frå Jobs bok i [[Det gamle testamentet]] * [[Midgardsormen]], sjøuhyre frå norrøn mytologi * [[Lindorm]]ar eller [[sjøorm]]ar * [[Skylla]], gresk sjømonster kjent frå [[Odysseen]] == Sjå og == * [[Hafgufa]] (havdamp) * [[Kjempeblekksprut]] * [[Kryptozoologi]] == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kraken|Kraken]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 11. juli 2007.'' {{refslutt}} === Fotnotar === {{reflist}} == Bakgrunnsstoff == * [http://www.udstillinger.dnlb.dk/Fabeldyr/Fabeldyr/Kaempefisk.html Danmarks Natur- og Lægevidenskabelige Bibliotek: Kraken og andre kæmpefisk (på dansk)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051218022712/http://www.udstillinger.dnlb.dk/Fabeldyr/Fabeldyr/Kaempefisk.html |date=2005-12-18 }} * [http://monsters.monstrous.com/kraken.htm monstrous.com: Kraken (på engelsk)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070626213121/http://monsters.monstrous.com/kraken.htm |date=2007-06-26 }} * [http://unmuseum.mus.pa.us/kraken.htm Lee Krystek: The Kraken (på engelsk)] * [http://www.occultopedia.com/k/kraken.htm occultopedia.com: Kraken (på engelsk)] [[Kategori:Fabeldyr]] [[Kategori:Folketru]] [[Kategori:Sjøuhyre]] [[Kategori:Dyr i norrøn mytologi]] byskh6ashnembtkz0k92rq708nbx0b2 0 68721 3671414 3564821 2026-09-09T18:41:23Z Johshh 122989 3671414 wikitext text/x-wiki '''Indrebøbibelen''' er ei nynorsk bibelomsetjing som kom i [[1938]]. Det var ei revidert utgåve av [[Fyrebilsbibelen]], som [[Studentmållaget]] gav ut i [[1921]]. Han fekk namnet Indrebøbibelen etter dei to brørne som stod sentralt i arbeidet: [[Ragnvald Indrebø]], som seinare vart [[biskop]] i [[Bjørgvin bispedømme|Bjørgvin]], og broren [[Gustav Indrebø|Gustav]], som var professor i [[nynorsk]]. {{sitat|tekst=I upphavet skapte Gud himmelen og jordi. <br /> Og jordi var aud og øydi, og myrker låg yver det store djupet; <br />men Guds Ande sveiv yver vatni. <br /> Då sa Gud: Det verte ljos! So vart det ljos. <br /> Og Gud såg at ljoset var godt. Og Gud skilde ljoset frå myrkret. <br /> Og Gud kalla ljoset dag, og myrkret kalla han natt.<br /> Og det vart kveld, og det vart morgon, fyrste dagen.|opphav=[[Fyrste mosebok|1. Mos.]] 1, 1-5}} I denne utgåva var mykje av det særprega språket til [[Alexander Seippel]] tona ned, og nynorskutgåva var synkronisert med bokmålsutgåva. Allereie same året som 1938-utgåva av Bibelen kom ut, vart det gjort eit [[Rettskrivinga av 1938|rettskrivingsbrigde]] som var tolleg gjennomgripande for nynorsken. I 1959 førte også læreboknormalen til nye endringar. Målet i den nynorske bibelen kom difor til å skilje seg ikkje så lite frå den normalen som nynorskelevar møtte i skulen. == Kjelder == {{refstart}} * [http://www.bibelselskapet.no/article.asp?id=69 Bibelselskapet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216084715/http://www.bibelselskapet.no/article.asp?id=69 |date=2008-12-16 }} * [http://www.bibelen.no Bibelen] i ulike norske omsetjingar * [http://www.sprakrad.no/Trykksaker/Spraaknytt/Arkivet/Eldre/Spraaket_i_de_nye_oversettels/ Språknytt 1/1976] * [http://www.dagogtid.no/arkiv/2004/07/bokmeld1/ Dag og Tid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930163739/http://www.dagogtid.no/arkiv/2004/07/bokmeld1/ |date=2007-09-30 }} {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * [https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2017091807032 Indrebøbibelen] {{kristendomsspire}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bibelen]] [[Kategori:Nynorsk]] [[Kategori:Bøker frå 1938]] 08zpnzfchj1hmt4ii6gcfq51r20drlk 3671416 3671414 2026-09-09T18:46:10Z Ranveig 39 Malar, ref-flikk 3671416 wikitext text/x-wiki {{infoboks bok}} '''Indrebøbibelen''' er ei nynorsk bibelomsetjing som kom ut i [[1938]]. Det var ei revidert utgåve av [[Fyrebilsbibelen]], som [[Studentmållaget]] gav ut i 1921. Han fekk namnet Indrebøbibelen etter dei to brørne som stod sentralt i arbeidet: [[Ragnvald Indrebø]], som seinare vart [[biskop]] i [[Bjørgvin bispedømme|Bjørgvin]], og broren [[Gustav Indrebø|Gustav]], som var professor i [[nynorsk]]. {{sitat|tekst=I upphavet skapte Gud himmelen og jordi. <br /> Og jordi var aud og øydi, og myrker låg yver det store djupet; <br />men Guds Ande sveiv yver vatni. <br /> Då sa Gud: Det verte ljos! So vart det ljos. <br /> Og Gud såg at ljoset var godt. Og Gud skilde ljoset frå myrkret. <br /> Og Gud kalla ljoset dag, og myrkret kalla han natt.<br /> Og det vart kveld, og det vart morgon, fyrste dagen.|opphav=[[Fyrste mosebok|1. Mos.]] 1, 1-5}} I denne utgåva var mykje av det særprega språket til [[Alexander Seippel]] tona ned, og nynorskutgåva var synkronisert med bokmålsutgåva. Allereie same året som 1938-utgåva av Bibelen kom ut, vart det gjort eit [[Rettskrivinga av 1938|rettskrivingsbrigde]] som var tolleg gjennomgripande for nynorsken. I 1959 førte også læreboknormalen til nye endringar. Målet i den nynorske bibelen kom difor til å skilje seg ikkje så lite frå den normalen som nynorskelevar møtte i skulen. == Kjelder == {{refstart}} * {{citation|url=http://www.bibelselskapet.no/article.asp?id=69 |tittel=Bibeloversettelse før og nå|utgjevar=Bibelselskapet|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081216084715/http://www.bibelselskapet.no/article.asp?id=69 |archivedate=2008-12-16 }} * {{citation|url=http://www.bibelen.no |title=Bibelen i ulike norske omsetjingar }} * {{citation|url=http://www.sprakrad.no/Trykksaker/Spraaknytt/Arkivet/Eldre/Spraaket_i_de_nye_oversettels/ |title=Språknytt |number=1|year=1976}} * {{citation|url=http://www.dagogtid.no/arkiv/2004/07/bokmeld1/ |blad=Dag og Tid |nummer=7|dato=14. februar 2004|tittel=Biografi over nynorskbibelen|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930163739/http://www.dagogtid.no/arkiv/2004/07/bokmeld1/ |archivedate=2007-09-30 }} {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * [https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2017091807032 Indrebøbibelen] ved nb.no {{kristendomsspire}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bibelen]] [[Kategori:Nynorsk]] [[Kategori:Bøker frå 1938]] 5kfxxrobtmdkgkn1u8y8qnwlfbwhy2g 0 81827 3671501 3670797 2026-09-10T08:04:50Z TU-nor 12071 3671501 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|by |andre namn = Kassa |kallenamn = Rákóczy-byen |bilete = Kosice (Slovakia) - Main Street 4.jpg |flagg = Flag of Košice.png |våpen = Coat of Arms of Košice.svg |region = [[Košice kraj|Košice]] |grunnlagdtype = Først nemnd i |grunnlagd = 1230 |høgd = 206 |postnummer = 040 00 |retningsnummer = +421-55 |bilnummer = KE }} '''Košice'''{{mrk|[[tysk]] ''Kaschau'', [[ungarsk]] ''Kassa'', [[latinsk]] ''Cassovia''}} er ein by aust i [[Slovakia]]. Han ligg ved elva [[Hornád]] aust i [[Dei slovakiske malmfjella]], nær grensa til [[Ungarn]]. Med om lag 235&nbsp;000 innbyggjarar er han den nest største byen i landet etter [[Bratislava]]. Byen er eit økonomi- og kultursenter aust i Slovakia og sete for [[Košice kraj]] og [[Košice sjølvstyrte region]], det slovakiske [[forfatningsdomstol]]en, tre [[universitet]], forskjellige [[sokn]] og andre institusjonar. Byen har eit godt bevart historisk senter med den største gotiske katedralen i Slovakia. Košice fekk byvåpenet sitt i 1369,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.kosice.sk/mesto/zaujimave-letopocty-z-dejin-mesta-kosice-1230-1526|tittel=Zaujímave letopočty z dejín mesta Košice / 1230 - 1526|språk=Sk|utgjevar=Kosice.sk|vitja=2023-07-10}}</ref> og er dermed ein av dei første busetnadane i Europa som fekk sitt eige byvåpen. == Historie == Ein har funne spor etter menneske her tilbake til eldre steinalder. Dei første skriftlege kjeldene som viser til Košice er først frå 1230, då han vart kalla ''Villa Cassa''. Etter [[slaget ved Mohi|mongolinvasjonen]] i 1241, inviterte kong [[Béla IV av Ungarn]] tyske kolonistar til å busetje området på ny: Nedre og Øvre Košice vart slått saman på 1200-talet. Dei første byrettane fekk Košicei 1290.<ref name="earlymilestones"/> Byen voks raskt på grunn av den strategiske plasseringa ved den internasjonale handelsruta til [[Polen]]. Han fekk privilegium av kongen for å utvikle handverket, handelen og den generelle utviklinga av byen.<ref name="short">{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?sekcia=historia | title = Short History of Košice | year = 2005 | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2007-10-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071024134127/http://www.kosice.sk/clanok.asp?sekcia=historia | url-status = yes }}</ref> Det eldste [[laug]]-reglementet vart registrert i 1307.<ref>{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_z_hist_14_stor.htm | title = Z histórie Košíc - 14. storočie | year = 2005 | 5 = | språk = slovakisk | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2007-06-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070625082735/http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_z_hist_14_stor.htm | url-status = yes }}</ref> I 1321 vart Košice ein [[fri kongeleg by]] etter han styrkte troppane til kongen då det stod på som verst i det blodige [[slaget ved Rozgony]] mot Amadé-familien. I 1347 vart Košice den nest viktigast byen av dei frie kongelege byane i [[Kongedømet Ungarn]] etter hovudstaden [[Buda]]. Som den første byen i Europa fekk Košice sitt eige [[byvåpen]] i 1369 frå [[Ludvig I av Ungarn]].<ref name="earlymilestones">{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_letopoct_rok1143.htm | title = Zaujímave letopočty z dejín mesta Košice - 1143-1560 | year = 2005 | språk = slovakisk | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2007-05-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070510145748/http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_letopoct_rok1143.htm | url-status = yes }}</ref> Riksdagen som Ludvig I kalla saman til i Košice avgjorde at kvinner kunne få arve den ungarske trona. Sidan starten av 1400-talet hadde byen ei førande rolle i [[Pentapolitana]] – eit [[byforbund]] av dei fem viktigaste byane nord i kongedømet, [[Bardejov]], [[Levoča]], Košice, [[Prešov]] og [[Sabinov]].<ref name="inzine">{{cite web | publisher = inZine | url = http://www.inzine.sk/article.asp?art=9199 | title = Slovenské mestá a ich príbehy - „Ci pana, ta co v tych Košicoch zrobili?“ | year = 2003 | språk = slovakisk}}</ref> Historia til Košice vart dei neste hundreåra påverka av forskjellige dynasti som stridast om den ungarske trona. [[Władysław III av Polen]] klarte ikkje å erobre byen i 1441. Leigesoldatane til [[Johann Giskra]] frå [[Böhmen]] slo den ungarske armeen til Tamás Székely i 1449. Albert, fyrsten av Polen, klarte heller ikkje å erobre byen under ei seks månader lang omleiring i 1491. I 1526 gav byen seg over til [[Ferdinand I av Det tysk-romerske riket]]. [[János Szapolyai]] erobra byen i 1536 men Ferdinand I tok han attende i 1551.<ref>{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/055/pc005582.html| title = Pallas nagy lexikon| språk = ungarsk}}</ref> I 1604 okkuperte [[Stephen Bocskay]] Košice under opprøret hans mot [[Habsburgmonarkiet]]. [[Giorgio Basta]], kommandanten til dei habsburgske styrkane, klarte ikkje å ta byen, men Ferdinand I tok han til slutt i 1606. Stephen Bocskay døydde i Košice den 29. desember 1606. 5. september 1619 erobra [[Gabriel Bethlen]] Košice i eit anna antihabsburgsk opprør. Košice var staden der han gifta seg med [[Katalin Brandenburgi]].<ref>{{cite web| publisher = City of Košice| url = http://utazastender.hu/varoslatogatas_kassa| title = Tenderlap| språk = ungarsk| access-date = 2009-04-09| archive-date = 2012-05-17| archive-url = https://web.archive.org/web/20120517142701/http://utazastender.hu/varoslatogatas_kassa| url-status = yes}}</ref> Den 18. januar 1644 valde Riksdagen i Košice [[George I Rákóczi]] som fyrste av Ungarn. I 1657 vart det grunnlagd eit prenteverk og eit gymnasium av [[jesuittar]] i byen. Byen vart omleira av [[kurutsar]] fleire gonger i 1670-åra og byen gjorde opprør mot den habsburgske keisaren. Opprørsleiarane vart massakrert av soldatane til keisaren den 26. november 1677. Ei moderne femkanta festning vart bygd av habsburgarane sør for byen i 1670. Ei annan opprørsleiar, [[Imre Thököly]], erobra byen i 1682, men den austerrikske feltmarskalken [[Aeneas de Caprara]] tok han tilbake 25. oktober 1685. Festninga var øydelagd i 1713. På 1600-talet var byen i røynda hovudstad i [[Øvre Ungarn]] (i 1563–1686 som sete for «Kapteinskapet Øvre Ungarn» og i 1567–1848 som sete for [[Szepes grevskap]] (Spiš, Zips). Byen var residens for biskopen av [[Eger]] frå 1596 til 1700.<ref>{{cite web| publisher = City of Košice| url = http://leveltar.katolikus.hu/index.htm?http&&&leveltar.katolikus.hu%2Feger.htm| title = A történeti Magyarország katolikus levéltárai / Eger| språk = ungarsk| access-date = 2009-04-09| archive-date = 2009-02-02| archive-url = https://web.archive.org/web/20090202134312/http://leveltar.katolikus.hu/index.htm?http&&&leveltar.katolikus.hu%2Feger.htm| url-status = yes}}</ref> Sidan 1657 var han òg sete for det historiske Kassa universitet, som vart forfremma til eit kongeleg akademi i 1777. Det vart omgjort til eit Lågakademi på 1800-talet, og vart lagt ned i 1921. Mot slutten av dei anti-habsburgske opprøra tidleg på 1700-talet dreiv dei austerrikske armeane [[Det osmanske riket|dei osmanske styrkane]] tilbake sørover og dei store endringane i landområda skapte nye handelsruter som no gjekk utanom Košice. Byen kom i forfall og gjekk frå å vere ein rik mellomalderby til ein provinsby som hovudsakleg var avhengig av jordbruk.<ref>{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_z_hist_18_stor.htm | title = Z histórie Košíc - 18. storočie | språk = slovakisk | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2007-05-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070510150222/http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_z_hist_18_stor.htm | url-status = yes }}</ref> I 1723 vart statuen [[Immaculata i Košice|Immaculata]] reist der [[galge]]n tidlegare stod på Hlavná ulica (''Hovudgata'') til minne om [[pest]]en som råka byen 1710–1711.<ref>{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_remembrances_immacul.htm | title = Immaculata | year = 2005 | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2006-09-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060925153614/http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_remembrances_immacul.htm | url-status = yes }}</ref> Bymurane vart øydelagd steg for steg frå seint på 1700-talet til 1856, og berre [[Skarpretterbastionen]] stod att med nokre små delar av muren. Byen vart sete for eit eige bispedøme i 1802. Områda kring byen vart åstad for krigshandlingar under [[revolusjonane i 1848]] då den austerrikske general Franz Schlik slo den ungarske armeen her den 8. desember 1848 og 4. januar 1849. Byen vart erobra av den ungarske armeen den 15. februar 1849, men russiske troppar dreiv dei tilbake 25. juni same året.<ref>{{cite web | publisher = City of Košice | url =http://mek.oszk.hu/01300/01344/html/foglalat.htm | title = MEK (Magyar Elektronikus Könyvtár)| språk = ungarsk}}</ref> [[Fil:Kaschau.General view.jpg|mini|venstre|Košice rundt 1900]] På byrjinga av 1800-talet var det tre fabrikkar og 460 verkstader i byen.<ref name="milestones">{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_letopoct_rok1657.htm | title = Zaujímave letopočty z dejín mesta Košice (1657-1938) | language = slovakisk | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2007-05-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070515154810/http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_letopoct_rok1657.htm | url-status = yes }}</ref> I 1840-åra vart det grunnlagd sukker- og spikerfabrikkar. Dei første [[telegram]]meldingane nådde byen i 1856 og jernbanen knytte byen til [[Miskolc]] i Ungarn i 1860. I 1873 var der alt samband til [[Prešov]], [[Žilina]] og [[Tsjop i Ukraina|Tsjop]] (i dagens [[Ukraina]]). Byen fekk eit offentleg transporsystem i 1891 då hestar drog trikkevogner rundt om i byen. Trikken vart elektrifisert i 1914.<ref name="milestones"/> Etter [[den første verdskrigen]] og [[Austerrike-Ungarn]] vart byen ein del av Den austslovakiske republikken, som vart erklært i Košice den 11. desember 1918, og tidlegare i Prešov under vern frå Ungarn. 29. desember 1918 gjekk [[den tsjekkoslovakiske legionen]] inn i byen og gjorde han ein del av det nye [[Tsjekkoslovakia]]. I juni 1919 vart Košice okkupert igjen, som ein del av [[Den slovkiske sovjetrepublikken]], ein was occupied again, as part of the [[Slovak Soviet Republic]], a proletarisk vasallstat under Ungarn. Tsjekkoslovakiske troppar sikra byen for Tsjekkoslovakia i juli 1919,<ref name="20thcentury">{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_z_hist_20_stor.htm | title = Z histórie Košíc - 20. storočie (Slovak) | year = 2005 | språk = slovakisk | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2009-02-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090202164833/http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_z_hist_20_stor.htm | url-status = yes }}</ref> og dette vart stadfesta med [[Trianon-traktaten]] i 1920. Košice vart gjeven til [[Ungarn]] under [[den første Wien-prisen]] i 1938, og han var ein del av Ungarn fram til tidleg i 1945. Byen vart bombardert 26. juni 1941, noko som førte til at dei ungarske styresmaktene erklærte krig mot [[Sovjetunionen]] dagen etter. Den tyske okkupasjonen av Ungarn førte til at alle dei 12&nbsp;000 jødane i Košice, og ytterlegare 2000 frå omliggande område, vart deporterte i kvegvogner til [[konsentrasjonsleir]]ar. Byen vart erobra av sovjetarane i januar 1945, og ei kort stund var han hovudstad i det gjenoppretta Tsjekkoslovakia, fram til [[den raude armeen]] nådde [[Praha]]. Etter [[Kommunistpartiet i Tsjekkoslovakia|Kommunistpartiet]] tok over makta i [[Tsjekkoslovakia]] i februar 1948, vart byen ein del av [[Austblokka]]. Fleire av dagens kulturinstitusjonar vart grunnlagd og store bustadområde vart bygt rundt byen. Det austslovakiske jernverket førte til at folketalet auka raskt frå om lag 60&nbsp;000 i 1960 til 235&nbsp;000 i 1991. Før Tsjekkoslovakia vart delt var han den femte største byen i landet. Etter [[fløyelsrevolusjonen]] og opprettinga av Slovakia, vart Košice den nest største byen i landet. ==Administrativ inndeling== [[Fil:Košice city parts color map.svg|mini|Bydelane i Košice fordelt på dei fire distrikta]] Administrativt er Košice delt inn i fire [[Distrikt i Slovakia|distrikt]] ([[slovakisk]] ''okres'', fleirtal ''okresy'') på linje med distrikta i resten av landet. Kvart av distrikta i byen omfattar fleire bydelar. Dei fire bydistrikta saman med dei sju landdistrikt utgjer [[Regionar i Slovakia|regionen]] [[Košice kraj]]. Her er eit oversyn over bydistrikta og bydelane: ===[[Košice I okres|Košice I]]=== *[[Džungľa]] *[[Kavečany]] *[[Sever]] *[[Sídlisko Ťahanovce]] *[[Staré Mesto i Košice|Staré Mesto]] *[[Ťahanovce]] ===[[Košice II okres|Košice II]]=== *[[Lorinčík]] *[[Luník IX]] *[[Myslava]] *[[Pereš]] *[[Poľov]] *[[Šaca]] *[[Sídlisko KVP]] *[[Západ]] ===[[Košice III okres|Košice III]]=== *[[Dargovských hrdinov]] *[[Nová Ves i Košice|Nová Ves]] ===[[Košice IV okres|Košice IV]]=== *[[Barca]] *[[Juh]] *[[Krásna i Košice|Krásna]] *[[Nad jazerom]] *[[Šebastovce]] *[[Vyšné Opátske]] == Innbyggjarar == {{SK|pop}} Folketalet i dei siste folketeljingane, fordelt på distrikt og bydelar:<ref name ="Folketal"/> Bydelane i dei siste folketeljingane:<ref name ="Folketal"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2021 |- | style=text-align:left; | [[Kavečany]] || 1 010 || 1 180 || 1 346 |- | style=text-align:left; | [[Ťahanovce]] || 1 797 || 2 406 || 2 238 |- | style=text-align:left; | [[Sever]] || 20 309 || 20 368 || 19 123 |- | style=text-align:left; | [[Staré Mesto i Košice|Staré Mesto]] || 22 171 || 20 592 || 20 133 |- | style=text-align:left; | [[Sídlisko Ťahanovce]] || 22 522 || 23 250 || 20 863 |- | style=text-align:left; | [[Džungľa]] || 453 || 671 || 750 |- ! Košice I okres !style=text-align:right; | 68 262 !style=text-align:right; | 68 467 !style=text-align:right; | 64 453 |- | style=text-align:left; | [[Lorinčík]] || 361 || 441 || 883 |- | style=text-align:left; | [[Pereš]] || 990 || 1 553 || 2 079 |- | style=text-align:left; | [[Myslava]] || 1 616 || 1 997 || 2 545 |- | style=text-align:left; | [[Západ]] || 40 870 || 40 599 || 37 738 |- | style=text-align:left; | [[Šaca]] || 4 767 || 5 612 || 5 722 |- | style=text-align:left; | [[Poľov]] || 1 072 || 1 107 || 1 192 |- | style=text-align:left; | [[Sídlisko KVP]] || 25 933 || 25 335 || 22 241 |- | style=text-align:left; | [[Luník IX]] || 4 241 || 6 032 || 7 037 |- ! Košice II okres !style=text-align:right; | 79 850 !style=text-align:right; | 82 676 !style=text-align:right; | 79 437 |- | style=text-align:left; | [[Dargovských hrdinov]] || 28 486 || 27 477 || 25 234 |- | style=text-align:left; | [[Nová Ves i Košice|Nová Ves]] || 2 259 || 2 571 || 2 901 |- ! Košice III okres !style=text-align:right; | 30 745 !style=text-align:right; | 30 048 !style=text-align:right; | 28 135 |- | style=text-align:left; | [[Barca]] || 3 054 || 3 361 || 3 692 |- | style=text-align:left; | [[Šebastovce]] || 584 || 663 || 770 |- | style=text-align:left; | [[Krásna]] || 3 452 || 4 420 || 5 895 |- | style=text-align:left; | [[Nad jazerom]] || 25 132 || 25 702 || 22 686 |- | style=text-align:left; | [[Juh]] || 23 561 || 23 467 || 21 339 |- | style=text-align:left; | [[Vyšné Opátske]] || 1 453 || 1 629 || 2 633 |- ! Košice IV okres !style=text-align:right; | 57 236 !style=text-align:right; | 59 242 !style=text-align:right; | 57 015 |- ! Košice by !style=text-align:right; | 236 093 !style=text-align:right; | 240 433 !style=text-align:right; | 229 040 |- |} == Galleri == <gallery> Kosice (Slovakia) - St. Urban's Tower.jpg|St. Urban-tårnet Rodošto2.jpg|Rodošto Budova vojenského veliteľstva 1.JPG|Det austslovakiske museumet Kosice (Slovakia) - Memorial of the International Peace Marathon 2.jpg|Minnesmerke for den internasjonale fredsmaratonen. Košice - Radnica.jpg|Det gamle rådhuset. {{foto|Ladislav Luppa}} Kosice (Slovakia) - St. Elizabeth's Catedral 2.jpg|St. Elizabeth-katedralen framan. [[Francis II Rákóczi]] er gravlagd i katedralen. Kosice (Slovakia) - St. Elizabeth's Catedral 1.jpg|St. Elizabeth-katedralen frå sida. </gallery> ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Košice|Košice]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. april 2009.'' ** ''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' <references> <ref name ="Folketal">{{Kjelde www |url=https://statdata.statistics.sk/public/ui/dc/domov/data-view/753eba74-7637-40f7-ac89-b7717973f2f0 |tittel=STATdata: Population: Population, Housing, and Dwelling Census |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> </references> {{refslutt}} {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} {{wikivoyage|Cassovia}} * {{Offisiell nettstad}} {{Europeiske kulturhovudstader}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Košice kraj]] jy92ndkbyjolz79tukkqkzxu0xa9boq 3671504 3671501 2026-09-10T08:06:02Z TU-nor 12071 3671504 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|by |andre namn = Kassa |kallenamn = Rákóczy-byen |bilete = Kosice (Slovakia) - Main Street 4.jpg |flagg = Flag of Košice.png |våpen = Coat of Arms of Košice.svg |region = [[Košice kraj|Košice]] |grunnlagdtype = Først nemnd i |grunnlagd = 1230 |høgd = 206 |postnummer = 040 00 |retningsnummer = +421-55 |bilnummer = KE }} '''Košice'''{{mrk|[[tysk]] ''Kaschau'', [[ungarsk]] ''Kassa'', [[latinsk]] ''Cassovia''}} er ein by aust i [[Slovakia]]. Han ligg ved elva [[Hornád]] aust i [[Dei slovakiske malmfjella]], nær grensa til [[Ungarn]]. Med om lag 235&nbsp;000 innbyggjarar er han den nest største byen i landet etter [[Bratislava]]. Byen er eit økonomi- og kultursenter aust i Slovakia og sete for [[Košice kraj]] og [[Košice sjølvstyrte region]], det slovakiske [[forfatningsdomstol]]en, tre [[universitet]], forskjellige [[sokn]] og andre institusjonar. Byen har eit godt bevart historisk senter med den største gotiske katedralen i Slovakia. Košice fekk byvåpenet sitt i 1369,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.kosice.sk/mesto/zaujimave-letopocty-z-dejin-mesta-kosice-1230-1526|tittel=Zaujímave letopočty z dejín mesta Košice / 1230 - 1526|språk=Sk|utgjevar=Kosice.sk|vitja=2023-07-10}}</ref> og er dermed ein av dei første busetnadane i Europa som fekk sitt eige byvåpen. == Historie == Ein har funne spor etter menneske her tilbake til eldre steinalder. Dei første skriftlege kjeldene som viser til Košice er først frå 1230, då han vart kalla ''Villa Cassa''. Etter [[slaget ved Mohi|mongolinvasjonen]] i 1241, inviterte kong [[Béla IV av Ungarn]] tyske kolonistar til å busetje området på ny: Nedre og Øvre Košice vart slått saman på 1200-talet. Dei første byrettane fekk Košicei 1290.<ref name="earlymilestones"/> Byen voks raskt på grunn av den strategiske plasseringa ved den internasjonale handelsruta til [[Polen]]. Han fekk privilegium av kongen for å utvikle handverket, handelen og den generelle utviklinga av byen.<ref name="short">{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?sekcia=historia | title = Short History of Košice | year = 2005 | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2007-10-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071024134127/http://www.kosice.sk/clanok.asp?sekcia=historia | url-status = yes }}</ref> Det eldste [[laug]]-reglementet vart registrert i 1307.<ref>{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_z_hist_14_stor.htm | title = Z histórie Košíc - 14. storočie | year = 2005 | 5 = | språk = slovakisk | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2007-06-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070625082735/http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_z_hist_14_stor.htm | url-status = yes }}</ref> I 1321 vart Košice ein [[fri kongeleg by]] etter han styrkte troppane til kongen då det stod på som verst i det blodige [[slaget ved Rozgony]] mot Amadé-familien. I 1347 vart Košice den nest viktigast byen av dei frie kongelege byane i [[Kongedømet Ungarn]] etter hovudstaden [[Buda]]. Som den første byen i Europa fekk Košice sitt eige [[byvåpen]] i 1369 frå [[Ludvig I av Ungarn]].<ref name="earlymilestones">{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_letopoct_rok1143.htm | title = Zaujímave letopočty z dejín mesta Košice - 1143-1560 | year = 2005 | språk = slovakisk | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2007-05-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070510145748/http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_letopoct_rok1143.htm | url-status = yes }}</ref> Riksdagen som Ludvig I kalla saman til i Košice avgjorde at kvinner kunne få arve den ungarske trona. Sidan starten av 1400-talet hadde byen ei førande rolle i [[Pentapolitana]] – eit [[byforbund]] av dei fem viktigaste byane nord i kongedømet, [[Bardejov]], [[Levoča]], Košice, [[Prešov]] og [[Sabinov]].<ref name="inzine">{{cite web | publisher = inZine | url = http://www.inzine.sk/article.asp?art=9199 | title = Slovenské mestá a ich príbehy - „Ci pana, ta co v tych Košicoch zrobili?“ | year = 2003 | språk = slovakisk}}</ref> Historia til Košice vart dei neste hundreåra påverka av forskjellige dynasti som stridast om den ungarske trona. [[Władysław III av Polen]] klarte ikkje å erobre byen i 1441. Leigesoldatane til [[Johann Giskra]] frå [[Böhmen]] slo den ungarske armeen til Tamás Székely i 1449. Albert, fyrsten av Polen, klarte heller ikkje å erobre byen under ei seks månader lang omleiring i 1491. I 1526 gav byen seg over til [[Ferdinand I av Det tysk-romerske riket]]. [[János Szapolyai]] erobra byen i 1536 men Ferdinand I tok han attende i 1551.<ref>{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/055/pc005582.html| title = Pallas nagy lexikon| språk = ungarsk}}</ref> I 1604 okkuperte [[Stephen Bocskay]] Košice under opprøret hans mot [[Habsburgmonarkiet]]. [[Giorgio Basta]], kommandanten til dei habsburgske styrkane, klarte ikkje å ta byen, men Ferdinand I tok han til slutt i 1606. Stephen Bocskay døydde i Košice den 29. desember 1606. 5. september 1619 erobra [[Gabriel Bethlen]] Košice i eit anna antihabsburgsk opprør. Košice var staden der han gifta seg med [[Katalin Brandenburgi]].<ref>{{cite web| publisher = City of Košice| url = http://utazastender.hu/varoslatogatas_kassa| title = Tenderlap| språk = ungarsk| access-date = 2009-04-09| archive-date = 2012-05-17| archive-url = https://web.archive.org/web/20120517142701/http://utazastender.hu/varoslatogatas_kassa| url-status = yes}}</ref> Den 18. januar 1644 valde Riksdagen i Košice [[George I Rákóczi]] som fyrste av Ungarn. I 1657 vart det grunnlagd eit prenteverk og eit gymnasium av [[jesuittar]] i byen. Byen vart omleira av [[kurutsar]] fleire gonger i 1670-åra og byen gjorde opprør mot den habsburgske keisaren. Opprørsleiarane vart massakrert av soldatane til keisaren den 26. november 1677. Ei moderne femkanta festning vart bygd av habsburgarane sør for byen i 1670. Ei annan opprørsleiar, [[Imre Thököly]], erobra byen i 1682, men den austerrikske feltmarskalken [[Aeneas de Caprara]] tok han tilbake 25. oktober 1685. Festninga var øydelagd i 1713. På 1600-talet var byen i røynda hovudstad i [[Øvre Ungarn]] (i 1563–1686 som sete for «Kapteinskapet Øvre Ungarn» og i 1567–1848 som sete for [[Szepes grevskap]] (Spiš, Zips). Byen var residens for biskopen av [[Eger]] frå 1596 til 1700.<ref>{{cite web| publisher = City of Košice| url = http://leveltar.katolikus.hu/index.htm?http&&&leveltar.katolikus.hu%2Feger.htm| title = A történeti Magyarország katolikus levéltárai / Eger| språk = ungarsk| access-date = 2009-04-09| archive-date = 2009-02-02| archive-url = https://web.archive.org/web/20090202134312/http://leveltar.katolikus.hu/index.htm?http&&&leveltar.katolikus.hu%2Feger.htm| url-status = yes}}</ref> Sidan 1657 var han òg sete for det historiske Kassa universitet, som vart forfremma til eit kongeleg akademi i 1777. Det vart omgjort til eit Lågakademi på 1800-talet, og vart lagt ned i 1921. Mot slutten av dei anti-habsburgske opprøra tidleg på 1700-talet dreiv dei austerrikske armeane [[Det osmanske riket|dei osmanske styrkane]] tilbake sørover og dei store endringane i landområda skapte nye handelsruter som no gjekk utanom Košice. Byen kom i forfall og gjekk frå å vere ein rik mellomalderby til ein provinsby som hovudsakleg var avhengig av jordbruk.<ref>{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_z_hist_18_stor.htm | title = Z histórie Košíc - 18. storočie | språk = slovakisk | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2007-05-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070510150222/http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_z_hist_18_stor.htm | url-status = yes }}</ref> I 1723 vart statuen [[Immaculata i Košice|Immaculata]] reist der [[galge]]n tidlegare stod på Hlavná ulica (''Hovudgata'') til minne om [[pest]]en som råka byen 1710–1711.<ref>{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_remembrances_immacul.htm | title = Immaculata | year = 2005 | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2006-09-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060925153614/http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_remembrances_immacul.htm | url-status = yes }}</ref> Bymurane vart øydelagd steg for steg frå seint på 1700-talet til 1856, og berre [[Skarpretterbastionen]] stod att med nokre små delar av muren. Byen vart sete for eit eige bispedøme i 1802. Områda kring byen vart åstad for krigshandlingar under [[revolusjonane i 1848]] då den austerrikske general Franz Schlik slo den ungarske armeen her den 8. desember 1848 og 4. januar 1849. Byen vart erobra av den ungarske armeen den 15. februar 1849, men russiske troppar dreiv dei tilbake 25. juni same året.<ref>{{cite web | publisher = City of Košice | url =http://mek.oszk.hu/01300/01344/html/foglalat.htm | title = MEK (Magyar Elektronikus Könyvtár)| språk = ungarsk}}</ref> [[Fil:Kaschau.General view.jpg|mini|venstre|Košice rundt 1900]] På byrjinga av 1800-talet var det tre fabrikkar og 460 verkstader i byen.<ref name="milestones">{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_letopoct_rok1657.htm | title = Zaujímave letopočty z dejín mesta Košice (1657-1938) | language = slovakisk | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2007-05-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070515154810/http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_letopoct_rok1657.htm | url-status = yes }}</ref> I 1840-åra vart det grunnlagd sukker- og spikerfabrikkar. Dei første [[telegram]]meldingane nådde byen i 1856 og jernbanen knytte byen til [[Miskolc]] i Ungarn i 1860. I 1873 var der alt samband til [[Prešov]], [[Žilina]] og [[Tsjop i Ukraina|Tsjop]] (i dagens [[Ukraina]]). Byen fekk eit offentleg transporsystem i 1891 då hestar drog trikkevogner rundt om i byen. Trikken vart elektrifisert i 1914.<ref name="milestones"/> Etter [[den første verdskrigen]] og [[Austerrike-Ungarn]] vart byen ein del av Den austslovakiske republikken, som vart erklært i Košice den 11. desember 1918, og tidlegare i Prešov under vern frå Ungarn. 29. desember 1918 gjekk [[den tsjekkoslovakiske legionen]] inn i byen og gjorde han ein del av det nye [[Tsjekkoslovakia]]. I juni 1919 vart Košice okkupert igjen, som ein del av [[Den slovkiske sovjetrepublikken]], ein was occupied again, as part of the [[Slovak Soviet Republic]], a proletarisk vasallstat under Ungarn. Tsjekkoslovakiske troppar sikra byen for Tsjekkoslovakia i juli 1919,<ref name="20thcentury">{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_z_hist_20_stor.htm | title = Z histórie Košíc - 20. storočie (Slovak) | year = 2005 | språk = slovakisk | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2009-02-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090202164833/http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_z_hist_20_stor.htm | url-status = yes }}</ref> og dette vart stadfesta med [[Trianon-traktaten]] i 1920. Košice vart gjeven til [[Ungarn]] under [[den første Wien-prisen]] i 1938, og han var ein del av Ungarn fram til tidleg i 1945. Byen vart bombardert 26. juni 1941, noko som førte til at dei ungarske styresmaktene erklærte krig mot [[Sovjetunionen]] dagen etter. Den tyske okkupasjonen av Ungarn førte til at alle dei 12&nbsp;000 jødane i Košice, og ytterlegare 2000 frå omliggande område, vart deporterte i kvegvogner til [[konsentrasjonsleir]]ar. Byen vart erobra av sovjetarane i januar 1945, og ei kort stund var han hovudstad i det gjenoppretta Tsjekkoslovakia, fram til [[den raude armeen]] nådde [[Praha]]. Etter [[Kommunistpartiet i Tsjekkoslovakia|Kommunistpartiet]] tok over makta i [[Tsjekkoslovakia]] i februar 1948, vart byen ein del av [[Austblokka]]. Fleire av dagens kulturinstitusjonar vart grunnlagd og store bustadområde vart bygt rundt byen. Det austslovakiske jernverket førte til at folketalet auka raskt frå om lag 60&nbsp;000 i 1960 til 235&nbsp;000 i 1991. Før Tsjekkoslovakia vart delt var han den femte største byen i landet. Etter [[fløyelsrevolusjonen]] og opprettinga av Slovakia, vart Košice den nest største byen i landet. ==Administrativ inndeling== [[Fil:Košice city parts color map.svg|mini|Bydelane i Košice fordelt på dei fire distrikta]] Administrativt er Košice delt inn i fire [[Distrikt i Slovakia|distrikt]] ([[slovakisk]] ''okres'', fleirtal ''okresy'') på linje med distrikta i resten av landet. Kvart av distrikta i byen omfattar fleire bydelar. Dei fire bydistrikta saman med dei sju landdistrikt utgjer [[Regionar i Slovakia|regionen]] [[Košice kraj]]. Her er eit oversyn over bydistrikta og bydelane: ===[[Košice I okres|Košice I]]=== *[[Džungľa]] *[[Kavečany]] *[[Sever]] *[[Sídlisko Ťahanovce]] *[[Staré Mesto i Košice|Staré Mesto]] *[[Ťahanovce]] ===[[Košice II okres|Košice II]]=== *[[Lorinčík]] *[[Luník IX]] *[[Myslava]] *[[Pereš]] *[[Poľov]] *[[Šaca]] *[[Sídlisko KVP]] *[[Západ]] ===[[Košice III okres|Košice III]]=== *[[Dargovských hrdinov]] *[[Nová Ves i Košice|Nová Ves]] ===[[Košice IV okres|Košice IV]]=== *[[Barca]] *[[Juh]] *[[Krásna i Košice|Krásna]] *[[Nad jazerom]] *[[Šebastovce]] *[[Vyšné Opátske]] == Innbyggjarar == {{SK|pop}} Folketalet i dei siste folketeljingane, fordelt på distrikt og bydelar:<ref name ="Folketal"/> Bydelane i dei siste folketeljingane:<ref name ="Folketal"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2021 |- | style=text-align:left; | [[Kavečany]] || 1 010 || 1 180 || 1 346 |- | style=text-align:left; | [[Ťahanovce]] || 1 797 || 2 406 || 2 238 |- | style=text-align:left; | [[Sever]] || 20 309 || 20 368 || 19 123 |- | style=text-align:left; | [[Staré Mesto i Košice|Staré Mesto]] || 22 171 || 20 592 || 20 133 |- | style=text-align:left; | [[Sídlisko Ťahanovce]] || 22 522 || 23 250 || 20 863 |- | style=text-align:left; | [[Džungľa]] || 453 || 671 || 750 |- ! Košice I okres !style=text-align:right; | 68 262 !style=text-align:right; | 68 467 !style=text-align:right; | 64 453 |- | style=text-align:left; | [[Lorinčík]] || 361 || 441 || 883 |- | style=text-align:left; | [[Pereš]] || 990 || 1 553 || 2 079 |- | style=text-align:left; | [[Myslava]] || 1 616 || 1 997 || 2 545 |- | style=text-align:left; | [[Západ]] || 40 870 || 40 599 || 37 738 |- | style=text-align:left; | [[Šaca]] || 4 767 || 5 612 || 5 722 |- | style=text-align:left; | [[Poľov]] || 1 072 || 1 107 || 1 192 |- | style=text-align:left; | [[Sídlisko KVP]] || 25 933 || 25 335 || 22 241 |- | style=text-align:left; | [[Luník IX]] || 4 241 || 6 032 || 7 037 |- ! Košice II okres !style=text-align:right; | 79 850 !style=text-align:right; | 82 676 !style=text-align:right; | 79 437 |- | style=text-align:left; | [[Dargovských hrdinov]] || 28 486 || 27 477 || 25 234 |- | style=text-align:left; | [[Nová Ves i Košice|Nová Ves]] || 2 259 || 2 571 || 2 901 |- ! Košice III okres !style=text-align:right; | 30 745 !style=text-align:right; | 30 048 !style=text-align:right; | 28 135 |- | style=text-align:left; | [[Barca]] || 3 054 || 3 361 || 3 692 |- | style=text-align:left; | [[Šebastovce]] || 584 || 663 || 770 |- | style=text-align:left; | [[[[Krásna i Košice|Krásna]] || 3 452 || 4 420 || 5 895 |- | style=text-align:left; | [[Nad jazerom]] || 25 132 || 25 702 || 22 686 |- | style=text-align:left; | [[Juh]] || 23 561 || 23 467 || 21 339 |- | style=text-align:left; | [[Vyšné Opátske]] || 1 453 || 1 629 || 2 633 |- ! Košice IV okres !style=text-align:right; | 57 236 !style=text-align:right; | 59 242 !style=text-align:right; | 57 015 |- ! Košice by !style=text-align:right; | 236 093 !style=text-align:right; | 240 433 !style=text-align:right; | 229 040 |- |} == Galleri == <gallery> Kosice (Slovakia) - St. Urban's Tower.jpg|St. Urban-tårnet Rodošto2.jpg|Rodošto Budova vojenského veliteľstva 1.JPG|Det austslovakiske museumet Kosice (Slovakia) - Memorial of the International Peace Marathon 2.jpg|Minnesmerke for den internasjonale fredsmaratonen. Košice - Radnica.jpg|Det gamle rådhuset. {{foto|Ladislav Luppa}} Kosice (Slovakia) - St. Elizabeth's Catedral 2.jpg|St. Elizabeth-katedralen framan. [[Francis II Rákóczi]] er gravlagd i katedralen. Kosice (Slovakia) - St. Elizabeth's Catedral 1.jpg|St. Elizabeth-katedralen frå sida. </gallery> ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Košice|Košice]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. april 2009.'' ** ''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' <references> <ref name ="Folketal">{{Kjelde www |url=https://statdata.statistics.sk/public/ui/dc/domov/data-view/753eba74-7637-40f7-ac89-b7717973f2f0 |tittel=STATdata: Population: Population, Housing, and Dwelling Census |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> </references> {{refslutt}} {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} {{wikivoyage|Cassovia}} * {{Offisiell nettstad}} {{Europeiske kulturhovudstader}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Košice kraj]] kdt45y7el9db06ri3z3itmowxu1c93z 3671505 3671504 2026-09-10T08:06:15Z TU-nor 12071 3671505 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|by |andre namn = Kassa |kallenamn = Rákóczy-byen |bilete = Kosice (Slovakia) - Main Street 4.jpg |flagg = Flag of Košice.png |våpen = Coat of Arms of Košice.svg |region = [[Košice kraj|Košice]] |grunnlagdtype = Først nemnd i |grunnlagd = 1230 |høgd = 206 |postnummer = 040 00 |retningsnummer = +421-55 |bilnummer = KE }} '''Košice'''{{mrk|[[tysk]] ''Kaschau'', [[ungarsk]] ''Kassa'', [[latinsk]] ''Cassovia''}} er ein by aust i [[Slovakia]]. Han ligg ved elva [[Hornád]] aust i [[Dei slovakiske malmfjella]], nær grensa til [[Ungarn]]. Med om lag 235&nbsp;000 innbyggjarar er han den nest største byen i landet etter [[Bratislava]]. Byen er eit økonomi- og kultursenter aust i Slovakia og sete for [[Košice kraj]] og [[Košice sjølvstyrte region]], det slovakiske [[forfatningsdomstol]]en, tre [[universitet]], forskjellige [[sokn]] og andre institusjonar. Byen har eit godt bevart historisk senter med den største gotiske katedralen i Slovakia. Košice fekk byvåpenet sitt i 1369,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.kosice.sk/mesto/zaujimave-letopocty-z-dejin-mesta-kosice-1230-1526|tittel=Zaujímave letopočty z dejín mesta Košice / 1230 - 1526|språk=Sk|utgjevar=Kosice.sk|vitja=2023-07-10}}</ref> og er dermed ein av dei første busetnadane i Europa som fekk sitt eige byvåpen. == Historie == Ein har funne spor etter menneske her tilbake til eldre steinalder. Dei første skriftlege kjeldene som viser til Košice er først frå 1230, då han vart kalla ''Villa Cassa''. Etter [[slaget ved Mohi|mongolinvasjonen]] i 1241, inviterte kong [[Béla IV av Ungarn]] tyske kolonistar til å busetje området på ny: Nedre og Øvre Košice vart slått saman på 1200-talet. Dei første byrettane fekk Košicei 1290.<ref name="earlymilestones"/> Byen voks raskt på grunn av den strategiske plasseringa ved den internasjonale handelsruta til [[Polen]]. Han fekk privilegium av kongen for å utvikle handverket, handelen og den generelle utviklinga av byen.<ref name="short">{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?sekcia=historia | title = Short History of Košice | year = 2005 | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2007-10-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071024134127/http://www.kosice.sk/clanok.asp?sekcia=historia | url-status = yes }}</ref> Det eldste [[laug]]-reglementet vart registrert i 1307.<ref>{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_z_hist_14_stor.htm | title = Z histórie Košíc - 14. storočie | year = 2005 | 5 = | språk = slovakisk | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2007-06-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070625082735/http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_z_hist_14_stor.htm | url-status = yes }}</ref> I 1321 vart Košice ein [[fri kongeleg by]] etter han styrkte troppane til kongen då det stod på som verst i det blodige [[slaget ved Rozgony]] mot Amadé-familien. I 1347 vart Košice den nest viktigast byen av dei frie kongelege byane i [[Kongedømet Ungarn]] etter hovudstaden [[Buda]]. Som den første byen i Europa fekk Košice sitt eige [[byvåpen]] i 1369 frå [[Ludvig I av Ungarn]].<ref name="earlymilestones">{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_letopoct_rok1143.htm | title = Zaujímave letopočty z dejín mesta Košice - 1143-1560 | year = 2005 | språk = slovakisk | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2007-05-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070510145748/http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_letopoct_rok1143.htm | url-status = yes }}</ref> Riksdagen som Ludvig I kalla saman til i Košice avgjorde at kvinner kunne få arve den ungarske trona. Sidan starten av 1400-talet hadde byen ei førande rolle i [[Pentapolitana]] – eit [[byforbund]] av dei fem viktigaste byane nord i kongedømet, [[Bardejov]], [[Levoča]], Košice, [[Prešov]] og [[Sabinov]].<ref name="inzine">{{cite web | publisher = inZine | url = http://www.inzine.sk/article.asp?art=9199 | title = Slovenské mestá a ich príbehy - „Ci pana, ta co v tych Košicoch zrobili?“ | year = 2003 | språk = slovakisk}}</ref> Historia til Košice vart dei neste hundreåra påverka av forskjellige dynasti som stridast om den ungarske trona. [[Władysław III av Polen]] klarte ikkje å erobre byen i 1441. Leigesoldatane til [[Johann Giskra]] frå [[Böhmen]] slo den ungarske armeen til Tamás Székely i 1449. Albert, fyrsten av Polen, klarte heller ikkje å erobre byen under ei seks månader lang omleiring i 1491. I 1526 gav byen seg over til [[Ferdinand I av Det tysk-romerske riket]]. [[János Szapolyai]] erobra byen i 1536 men Ferdinand I tok han attende i 1551.<ref>{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/055/pc005582.html| title = Pallas nagy lexikon| språk = ungarsk}}</ref> I 1604 okkuperte [[Stephen Bocskay]] Košice under opprøret hans mot [[Habsburgmonarkiet]]. [[Giorgio Basta]], kommandanten til dei habsburgske styrkane, klarte ikkje å ta byen, men Ferdinand I tok han til slutt i 1606. Stephen Bocskay døydde i Košice den 29. desember 1606. 5. september 1619 erobra [[Gabriel Bethlen]] Košice i eit anna antihabsburgsk opprør. Košice var staden der han gifta seg med [[Katalin Brandenburgi]].<ref>{{cite web| publisher = City of Košice| url = http://utazastender.hu/varoslatogatas_kassa| title = Tenderlap| språk = ungarsk| access-date = 2009-04-09| archive-date = 2012-05-17| archive-url = https://web.archive.org/web/20120517142701/http://utazastender.hu/varoslatogatas_kassa| url-status = yes}}</ref> Den 18. januar 1644 valde Riksdagen i Košice [[George I Rákóczi]] som fyrste av Ungarn. I 1657 vart det grunnlagd eit prenteverk og eit gymnasium av [[jesuittar]] i byen. Byen vart omleira av [[kurutsar]] fleire gonger i 1670-åra og byen gjorde opprør mot den habsburgske keisaren. Opprørsleiarane vart massakrert av soldatane til keisaren den 26. november 1677. Ei moderne femkanta festning vart bygd av habsburgarane sør for byen i 1670. Ei annan opprørsleiar, [[Imre Thököly]], erobra byen i 1682, men den austerrikske feltmarskalken [[Aeneas de Caprara]] tok han tilbake 25. oktober 1685. Festninga var øydelagd i 1713. På 1600-talet var byen i røynda hovudstad i [[Øvre Ungarn]] (i 1563–1686 som sete for «Kapteinskapet Øvre Ungarn» og i 1567–1848 som sete for [[Szepes grevskap]] (Spiš, Zips). Byen var residens for biskopen av [[Eger]] frå 1596 til 1700.<ref>{{cite web| publisher = City of Košice| url = http://leveltar.katolikus.hu/index.htm?http&&&leveltar.katolikus.hu%2Feger.htm| title = A történeti Magyarország katolikus levéltárai / Eger| språk = ungarsk| access-date = 2009-04-09| archive-date = 2009-02-02| archive-url = https://web.archive.org/web/20090202134312/http://leveltar.katolikus.hu/index.htm?http&&&leveltar.katolikus.hu%2Feger.htm| url-status = yes}}</ref> Sidan 1657 var han òg sete for det historiske Kassa universitet, som vart forfremma til eit kongeleg akademi i 1777. Det vart omgjort til eit Lågakademi på 1800-talet, og vart lagt ned i 1921. Mot slutten av dei anti-habsburgske opprøra tidleg på 1700-talet dreiv dei austerrikske armeane [[Det osmanske riket|dei osmanske styrkane]] tilbake sørover og dei store endringane i landområda skapte nye handelsruter som no gjekk utanom Košice. Byen kom i forfall og gjekk frå å vere ein rik mellomalderby til ein provinsby som hovudsakleg var avhengig av jordbruk.<ref>{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_z_hist_18_stor.htm | title = Z histórie Košíc - 18. storočie | språk = slovakisk | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2007-05-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070510150222/http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_z_hist_18_stor.htm | url-status = yes }}</ref> I 1723 vart statuen [[Immaculata i Košice|Immaculata]] reist der [[galge]]n tidlegare stod på Hlavná ulica (''Hovudgata'') til minne om [[pest]]en som råka byen 1710–1711.<ref>{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_remembrances_immacul.htm | title = Immaculata | year = 2005 | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2006-09-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060925153614/http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_remembrances_immacul.htm | url-status = yes }}</ref> Bymurane vart øydelagd steg for steg frå seint på 1700-talet til 1856, og berre [[Skarpretterbastionen]] stod att med nokre små delar av muren. Byen vart sete for eit eige bispedøme i 1802. Områda kring byen vart åstad for krigshandlingar under [[revolusjonane i 1848]] då den austerrikske general Franz Schlik slo den ungarske armeen her den 8. desember 1848 og 4. januar 1849. Byen vart erobra av den ungarske armeen den 15. februar 1849, men russiske troppar dreiv dei tilbake 25. juni same året.<ref>{{cite web | publisher = City of Košice | url =http://mek.oszk.hu/01300/01344/html/foglalat.htm | title = MEK (Magyar Elektronikus Könyvtár)| språk = ungarsk}}</ref> [[Fil:Kaschau.General view.jpg|mini|venstre|Košice rundt 1900]] På byrjinga av 1800-talet var det tre fabrikkar og 460 verkstader i byen.<ref name="milestones">{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_letopoct_rok1657.htm | title = Zaujímave letopočty z dejín mesta Košice (1657-1938) | language = slovakisk | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2007-05-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070515154810/http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_letopoct_rok1657.htm | url-status = yes }}</ref> I 1840-åra vart det grunnlagd sukker- og spikerfabrikkar. Dei første [[telegram]]meldingane nådde byen i 1856 og jernbanen knytte byen til [[Miskolc]] i Ungarn i 1860. I 1873 var der alt samband til [[Prešov]], [[Žilina]] og [[Tsjop i Ukraina|Tsjop]] (i dagens [[Ukraina]]). Byen fekk eit offentleg transporsystem i 1891 då hestar drog trikkevogner rundt om i byen. Trikken vart elektrifisert i 1914.<ref name="milestones"/> Etter [[den første verdskrigen]] og [[Austerrike-Ungarn]] vart byen ein del av Den austslovakiske republikken, som vart erklært i Košice den 11. desember 1918, og tidlegare i Prešov under vern frå Ungarn. 29. desember 1918 gjekk [[den tsjekkoslovakiske legionen]] inn i byen og gjorde han ein del av det nye [[Tsjekkoslovakia]]. I juni 1919 vart Košice okkupert igjen, som ein del av [[Den slovkiske sovjetrepublikken]], ein was occupied again, as part of the [[Slovak Soviet Republic]], a proletarisk vasallstat under Ungarn. Tsjekkoslovakiske troppar sikra byen for Tsjekkoslovakia i juli 1919,<ref name="20thcentury">{{cite web | publisher = City of Košice | url = http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_z_hist_20_stor.htm | title = Z histórie Košíc - 20. storočie (Slovak) | year = 2005 | språk = slovakisk | access-date = 2009-04-09 | archive-date = 2009-02-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090202164833/http://www.kosice.sk/clanok.asp?file=history_z_hist_20_stor.htm | url-status = yes }}</ref> og dette vart stadfesta med [[Trianon-traktaten]] i 1920. Košice vart gjeven til [[Ungarn]] under [[den første Wien-prisen]] i 1938, og han var ein del av Ungarn fram til tidleg i 1945. Byen vart bombardert 26. juni 1941, noko som førte til at dei ungarske styresmaktene erklærte krig mot [[Sovjetunionen]] dagen etter. Den tyske okkupasjonen av Ungarn førte til at alle dei 12&nbsp;000 jødane i Košice, og ytterlegare 2000 frå omliggande område, vart deporterte i kvegvogner til [[konsentrasjonsleir]]ar. Byen vart erobra av sovjetarane i januar 1945, og ei kort stund var han hovudstad i det gjenoppretta Tsjekkoslovakia, fram til [[den raude armeen]] nådde [[Praha]]. Etter [[Kommunistpartiet i Tsjekkoslovakia|Kommunistpartiet]] tok over makta i [[Tsjekkoslovakia]] i februar 1948, vart byen ein del av [[Austblokka]]. Fleire av dagens kulturinstitusjonar vart grunnlagd og store bustadområde vart bygt rundt byen. Det austslovakiske jernverket førte til at folketalet auka raskt frå om lag 60&nbsp;000 i 1960 til 235&nbsp;000 i 1991. Før Tsjekkoslovakia vart delt var han den femte største byen i landet. Etter [[fløyelsrevolusjonen]] og opprettinga av Slovakia, vart Košice den nest største byen i landet. ==Administrativ inndeling== [[Fil:Košice city parts color map.svg|mini|Bydelane i Košice fordelt på dei fire distrikta]] Administrativt er Košice delt inn i fire [[Distrikt i Slovakia|distrikt]] ([[slovakisk]] ''okres'', fleirtal ''okresy'') på linje med distrikta i resten av landet. Kvart av distrikta i byen omfattar fleire bydelar. Dei fire bydistrikta saman med dei sju landdistrikt utgjer [[Regionar i Slovakia|regionen]] [[Košice kraj]]. Her er eit oversyn over bydistrikta og bydelane: ===[[Košice I okres|Košice I]]=== *[[Džungľa]] *[[Kavečany]] *[[Sever]] *[[Sídlisko Ťahanovce]] *[[Staré Mesto i Košice|Staré Mesto]] *[[Ťahanovce]] ===[[Košice II okres|Košice II]]=== *[[Lorinčík]] *[[Luník IX]] *[[Myslava]] *[[Pereš]] *[[Poľov]] *[[Šaca]] *[[Sídlisko KVP]] *[[Západ]] ===[[Košice III okres|Košice III]]=== *[[Dargovských hrdinov]] *[[Nová Ves i Košice|Nová Ves]] ===[[Košice IV okres|Košice IV]]=== *[[Barca]] *[[Juh]] *[[Krásna i Košice|Krásna]] *[[Nad jazerom]] *[[Šebastovce]] *[[Vyšné Opátske]] == Innbyggjarar == {{SK|pop}} Folketalet i dei siste folketeljingane, fordelt på distrikt og bydelar:<ref name ="Folketal"/> Bydelane i dei siste folketeljingane:<ref name ="Folketal"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2021 |- | style=text-align:left; | [[Kavečany]] || 1 010 || 1 180 || 1 346 |- | style=text-align:left; | [[Ťahanovce]] || 1 797 || 2 406 || 2 238 |- | style=text-align:left; | [[Sever]] || 20 309 || 20 368 || 19 123 |- | style=text-align:left; | [[Staré Mesto i Košice|Staré Mesto]] || 22 171 || 20 592 || 20 133 |- | style=text-align:left; | [[Sídlisko Ťahanovce]] || 22 522 || 23 250 || 20 863 |- | style=text-align:left; | [[Džungľa]] || 453 || 671 || 750 |- ! Košice I okres !style=text-align:right; | 68 262 !style=text-align:right; | 68 467 !style=text-align:right; | 64 453 |- | style=text-align:left; | [[Lorinčík]] || 361 || 441 || 883 |- | style=text-align:left; | [[Pereš]] || 990 || 1 553 || 2 079 |- | style=text-align:left; | [[Myslava]] || 1 616 || 1 997 || 2 545 |- | style=text-align:left; | [[Západ]] || 40 870 || 40 599 || 37 738 |- | style=text-align:left; | [[Šaca]] || 4 767 || 5 612 || 5 722 |- | style=text-align:left; | [[Poľov]] || 1 072 || 1 107 || 1 192 |- | style=text-align:left; | [[Sídlisko KVP]] || 25 933 || 25 335 || 22 241 |- | style=text-align:left; | [[Luník IX]] || 4 241 || 6 032 || 7 037 |- ! Košice II okres !style=text-align:right; | 79 850 !style=text-align:right; | 82 676 !style=text-align:right; | 79 437 |- | style=text-align:left; | [[Dargovských hrdinov]] || 28 486 || 27 477 || 25 234 |- | style=text-align:left; | [[Nová Ves i Košice|Nová Ves]] || 2 259 || 2 571 || 2 901 |- ! Košice III okres !style=text-align:right; | 30 745 !style=text-align:right; | 30 048 !style=text-align:right; | 28 135 |- | style=text-align:left; | [[Barca]] || 3 054 || 3 361 || 3 692 |- | style=text-align:left; | [[Šebastovce]] || 584 || 663 || 770 |- | style=text-align:left; | [[Krásna i Košice|Krásna]] || 3 452 || 4 420 || 5 895 |- | style=text-align:left; | [[Nad jazerom]] || 25 132 || 25 702 || 22 686 |- | style=text-align:left; | [[Juh]] || 23 561 || 23 467 || 21 339 |- | style=text-align:left; | [[Vyšné Opátske]] || 1 453 || 1 629 || 2 633 |- ! Košice IV okres !style=text-align:right; | 57 236 !style=text-align:right; | 59 242 !style=text-align:right; | 57 015 |- ! Košice by !style=text-align:right; | 236 093 !style=text-align:right; | 240 433 !style=text-align:right; | 229 040 |- |} == Galleri == <gallery> Kosice (Slovakia) - St. Urban's Tower.jpg|St. Urban-tårnet Rodošto2.jpg|Rodošto Budova vojenského veliteľstva 1.JPG|Det austslovakiske museumet Kosice (Slovakia) - Memorial of the International Peace Marathon 2.jpg|Minnesmerke for den internasjonale fredsmaratonen. Košice - Radnica.jpg|Det gamle rådhuset. {{foto|Ladislav Luppa}} Kosice (Slovakia) - St. Elizabeth's Catedral 2.jpg|St. Elizabeth-katedralen framan. [[Francis II Rákóczi]] er gravlagd i katedralen. Kosice (Slovakia) - St. Elizabeth's Catedral 1.jpg|St. Elizabeth-katedralen frå sida. </gallery> ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Košice|Košice]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. april 2009.'' ** ''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' <references> <ref name ="Folketal">{{Kjelde www |url=https://statdata.statistics.sk/public/ui/dc/domov/data-view/753eba74-7637-40f7-ac89-b7717973f2f0 |tittel=STATdata: Population: Population, Housing, and Dwelling Census |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> </references> {{refslutt}} {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} {{wikivoyage|Cassovia}} * {{Offisiell nettstad}} {{Europeiske kulturhovudstader}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Košice kraj]] qy0st1afe73q7u2b30iegdxczz8ww9c 0 86191 3671514 3651341 2026-09-10T08:53:31Z ~2026-48977-74 158858 3671514 wikitext text/x-wiki Jon ole er en verdens mester i fortnite. han nådde unreal på tre sekunder. han er en 50 år gammel mann med adhd han liker å høre på eminem når han gamer. hans pronomer er de/dem. han er tiltrukket til anime body pillow [[Kategori:Norske basketballspelarar|Hammer, David]] og0xw6wl3a846623v3othd3k35i1y7i 3671515 3671514 2026-09-10T09:18:20Z Ranveig 39 Attenderulla endringa gjord av [[Special:Contributions/~2026-48977-74|~2026-48977-74]] ([[User talk:~2026-48977-74|diskusjon]]) til siste versjonen av [[User:HerVal7752|HerVal7752]] 3221452 wikitext text/x-wiki {{infoboks idrettsutøvar}} '''David Hammer''' ({{fødd|7. mai|1984|Hammer, David}}) er ein [[Noreg|norsk]] [[basketball]]spelar. Han spelar for [[Ulriken Eagles]] og kan ha fleire roller på banen. Han har tidlegare spela for Brattholmen Basketballklubb (BBBK) og Frøya Ambassadors. [[Kategori:Norske basketballspelarar|Hammer, David]] exh3jrnldh97bjbp44f85hzr15zykxh 3671516 3671515 2026-09-10T09:25:43Z Johshh 122989 Sletting? 3671516 wikitext text/x-wiki {{Sletting}} {{infoboks idrettsutøvar}} '''David Hammer''' ({{fødd|7. mai|1984|Hammer, David}}) er ein [[Noreg|norsk]] [[basketball]]spelar. Han spelar for [[Ulriken Eagles]] og kan ha fleire roller på banen. Han har tidlegare spela for Brattholmen Basketballklubb (BBBK) og Frøya Ambassadors. [[Kategori:Norske basketballspelarar|Hammer, David]] gbomosk9oyvwulejap112ooe8qn8mvr 3671519 3671516 2026-09-10T09:41:27Z 90sveped 53941 3671519 wikitext text/x-wiki {{manglar kjelder}} {{Sletting}} {{infoboks idrettsutøvar}} '''David Hammer''' ({{fødd|7. mai|1984|Hammer, David}}) er ein [[Noreg|norsk]] [[basketball]]spelar. Han spelar for [[Ulriken Eagles]] og kan ha fleire roller på banen. Han har tidlegare spela for Brattholmen Basketballklubb (BBBK) og Frøya Ambassadors. [[Kategori:Norske basketballspelarar|Hammer, David]] icifsacuwcb0yd6mgpex3bcwr0ubl2a 0 90265 3671480 3561003 2026-09-10T07:21:41Z Ranveig 39 Flikk 3671480 wikitext text/x-wiki {{geoboks|øy |andre namn = Lohkkalsuolu |kart = Norway - Nøklan.png |stad = [[Kvænangsfjorden]] |fylke=[[Troms fylke|Troms]] }} '''Nøklan''' ([[nordsamisk]] ''{{språk|se|Lohkkalsuolo}}'', [[kvensk]] ''{{språk|fkv|Lokkala}}'' eller ''{{språk|fkv|Lokkanen}}'') er ei [[øy]] i [[Kvænangen kommune]] i [[Troms fylke]]. Øya ligg i fjorden [[Kvænangsfjorden|Kvænangen]], nord for Sørstraumen og søraust for øya [[Skorpa i Kvænangen|Skorpa]]. Øya er smal men langstrekt, berre om lag 1 km på det breiaste, men 5,4 km frå nord til sør. Det høgaste punktet på Nøklan er 151 [[moh]]. Nøklan, Skorpa og og Høyholman er verna som [[landskapsvernområde]] med plantelivsfreding.<ref>[http://www.lovdata.no/for/lf/mv/xv-20040604-0842.html Miljøverndepartementet: Forskrift om Skorpa-Nøklan landskapsvernområde]</ref> ==Kjelder== {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * [http://www.nrk.no/nyheter/innenriks/valg/valg_2001/ryggsekkteamet/1235622.html NRK: Ole Harald Jensen på Nøklan] * [http://www.nationen.no/sider_uten_gyldig_kategori/article332117.ece Nationen: Koster dyrt å være utkantkommune] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928022654/http://www.nationen.no/sider_uten_gyldig_kategori/article332117.ece |date=2007-09-28 }} * [http://tux1.aftenposten.no/nyheter/iriks/d73219.htm Aftenposten: Kvænangen kommune vedtar avfolking av seks bygder] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050414061307/http://tux1.aftenposten.no/nyheter/iriks/d73219.htm |date=2005-04-14 }} {{spire|geografi|Troms}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Øyar i Kvænangen]] nc7dalyeggo78tzjwp27eil0sg3pqr9 0 106281 3671498 3107128 2026-09-10T08:02:35Z Ranveig 39 Treng kjelder 3671498 wikitext text/x-wiki '''Brynjulv Olsson''' (f. ca. 1700) er den første [[spelemann]]en ein veit om i [[Tinn kommune|Tinn]]. Han var oldefar til [[Knut Dale]]. Brynjulv skal ha kome til Tinn frå [[Numedal]], og var son av ein Ola Lett, som òg spela fele. I Tinn vart han [[forpaktarspelemann]], og hadde kongebrev på retten til å spela i bryllaup og lag. Han gifte seg i Tinn og fekk 18 born, mellom dei [[Olav Brynjulvsson Sønnstaul]], som førte speltradisjonen vidare. Brynjulv Olsson er mint i [[gangaren Brynjulv Olsson]], som og er kjend som «Haugelåten». Denne vart skriven ned av [[Johan Halvorsen]], og utarbeidd for klaver av [[Edvard Grieg]]. ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{manglar kjelder|dato=2026}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske folkemusikarar|Olsson, Brynjulv]] [[Kategori:Folk frå Tinn|Olsson, Brynjulv]] lbux59xt7c9jylo29fg019poby3s0xj 0 107267 3671497 3667989 2026-09-10T08:01:30Z Ranveig 39 Attenderulla endringa gjord av [[Special:Contributions/Jonk1234|Jonk1234]] ([[User talk:Jonk1234|diskusjon]]) til siste versjonen av [[User:80.212.200.175|80.212.200.175]] 3290624 wikitext text/x-wiki [[Hardingfele]]spelet i [[Noreg]] har vokse fram frå om lag midt på [[1600-talet]]. I løpet av desse åra er det mange namngjetne [[spelemenn]]. == 1600-talet == * [[Tarkjell Våkråk]], daud [[1694]], [[Numedal]] == 1700-talet == * Ola Lett, ca. [[1700]], [[Numedal]]. * [[Brynjulv Olsson]], [[1710]]-[[1790]], [[Tinn kommune|Tinn]]. * [[Per Gudvangen]], [[1715]]-[[1765]], [[Aurland kommune|Aurland]]. * [[Lisbet-Per]], fødd [[1723]], [[Voss kommune|Voss]]. * [[Knut P. Ringestad]], [[1729]]-[[1810]], [[Valdres]]. * Garthusguten (Ola Halsteinsson Garthus), [[1745]]-[[1771]], [[Valdres]]. * [[Jon Kjos]], [[1754]]-[[1826]], [[Seljord kommune|Seljord]]. * [[Guttorm Olsson Grimelid]], [[1757]]-[[1820]], [[Krødsherad kommune|Krødsherad]]. * [[Torstein Røyne]], [[1765]]-[[1830]], [[Valdres]]. == Inn på [[1800-talet]] == * [[Harald Langåker]], [[1768]]-[[1838]], [[Nes i Buskerud|Nes i Hallingdal]]. * [[Eirik Medås]], [[1769]]-[[1845]], [[Granvin herad|Granvin]]. * [[Knut Øyanhaugen]], fødd [[1760-talet]], [[Numedal]] * [[Andres Haga]], [[1771]]-[[1850]], [[Voss kommune|Voss]]. * [[Knut Brynjulvsson Sønnstaul]], [[1771]]-[[1863]], [[Tinn kommune|Tinn]]. * [[Jørgen Ringestad]], [[1773]]-[[1854]], [[Valdres]]. * [[Per Bulko]], [[1775]]-[[1876]], [[Hardanger]]. * [[Nils Rekve]], [[1777]]-[[1846]], [[Voss kommune|Voss]]. * [[Jørn Hilme]], [[1778]]-[[1854]], [[Valdres]]. * [[Knut Lurås]], [[1782]]-[[1843]], [[Tinn kommune|Tinn]]. * [[Øystein Langedrag]], [[1786]]-[[1848]], [[Seljord kommune|Seljord]]. * [[Pål Løytnantsdreng]], fødd [[1786]], [[Numedal]]. == 1800-talet == * [[Knut Asleson Strand]], [[1794]]-[[1881]], [[Ål kommune|Ål]]. * [[Lars Lofthus]], [[1798]]-[[1892]], [[Voss kommune|Voss]]. * [[Gregar Nordbø den eldre]], [[1799]]-[[1874]], [[Bø i Telemark]]. * [[Myllarguten]], [[1801]]-[[1872]], [[Telemark]]. * [[Nils Gjerde]] (Gjerdeguten), [[1803]]-[[1893]], [[Voss kommune|Voss]]. * [[Anders Olavsson Berge]], [[1805]]-[[1881]], [[Voss kommune|Voss]]. * [[Hans Hellos]], [[1807]]-[[1873]], [[Bø i Telemark]]. * [[Gullik Spellemann]], [[1807]]-[[1859]]. [[Numedal]]. * [[Isak Rokne]], [[1808]]-[[1877]], [[Voss kommune|Voss]]. * [[Nils Hilme]], fødd [[1809]], [[Valdres]]. * [[Håvard Gibøen]], [[1809]]-[[1873]], [[Møsstrond]], [[Telemark]]. * [[Petter Veum]], [[1811]]-[[1899]], [[Fyresdal kommune|Fyresdal]]. * [[Lars L. Krøsshaug]], [[1812]]-[[1888]], [[Valdres]]. * [[Jarand Skinnarland]], fødd [[1812]], Møsstrond. * [[Bjørn Hovdestad]], [[1813]]-[[1876]], [[Vinje kommune|Vinje]]. * [[Knut J. Ringestad]], [[1815]]-[[1854]], [[Valdres]]. * [[Knut Fosslia]], fødd [[1815]], [[Krødsherad kommune|Krødsherad]] * [[Jøger Sagahaugen]], [[1816]]-[[1898]], [[Valdres]]. * [[Oddmund Urheim]], [[1816]]-[[1899]], [[Hardanger]]. * [[Jens Høgheim]], fødd [[1817]], [[Sogn]]. * [[Gamle-Kleven]] (Ola Helgeson Kleiva), [[1817]]-[[1890]], [[Krødsherad kommune|Krødsherad]]. * [[Myreguten]] (Ola Jensson Myro), [[1817]]-[[1901]] [[Ål kommune|Ål]]. * [[Knut Toen]], [[1818]]-[[1872]], [[Krødsherad kommune|Krødsherad]]. * [[Gudbrand Skjellerud]], [[1819]]-[[1901]], [[Nes i Buskerud|Nes i Hallingdal]]. * [[Brøtaguten]] (Ola Hamre) [[1819]]-[[1898]], [[Øystre Slidre]], [[Valdres]]. * [[Ole Kolsrud]], [[1820]]-[[1890]], [[Heddal]]. * [[Hans Skutle]], [[1821]]-[[1893]], [[Hardanger]]. * [[gamle Hans Fykerud]], [[1823]]-[[1879]], [[Sauherad kommune|Sauherad]]. * [[Asle Øyno]], [[1824]]-[[1907]], [[Ål kommune|Ål]]. * [[Leiv Sandsdalen]], [[1825]]-[[1896]], [[Seljord kommune|Seljord]]. * [[Hans Hagen]], [[1825]]-[[1885]], [[Krødsherad kommune|Krødsherad]]. * [[Ola Håstabø]], [[1826]]-[[1899]], [[Granvin herad|Granvin]]. * [[John Rivenes]], [[1826]]-[[1896]], [[Hordaland]]. * [[Kittil Langebakke]], [[1826]]-[[1858]], [[Krødsherad kommune|Krødsherad]]. * [[Ola Mosafinn]], [[1828]]-[[1912]], [[Voss kommune|Voss]]. * [[Anders Sagen]], [[1829]]-[[1922]], [[Sogn]]. * [[Eivind Spellemann]], [[1830]]-[[1883]], [[Numedal]]. * [[Knut Dale]], [[1834]]-[[1921]], [[Tinn kommune|Tinn]]. * [[Sjur Eldegard]], [[1834]]-[[1920]], [[Årdal kommune|Årdal]]. * [[Andres Vinna]], [[1834]]-[[1922]], [[Krødsherad kommune|Krødsherad]]. * [[Neri Neset]], [[1838]]-[[1883]], [[Setesdal]]. * [[Wilhelm Sorteberg]], [[1839]]-[[1912]], [[Krødsherad kommune|Krødsherad]]. * [[Gudbrand Istad]], [[1841]]-[[1924]], [[Valdres]]. * [[Jørn Røn]], [[1843]]-[[1911]], [[Valdres]]. * [[Hans Flatland]], [[1846]]-[[1916]], [[Bø i Telemark]]. * [[Øystein Hovdestad]], [[1846]]-[[1926]], [[Vinje kommune|Vinje]]. * [[Gudmund Eide]], [[1848]]-[[1919]], [[Sogn]]. * [[Ola Nos]], [[1849]]-[[1923]] [[Sunnfjord]]. * [[Knut Sjåheim]], [[1849]]-[[1908]], [[Valdres]]. * [[Hellik Rud]], [[1849]]-[[1913]], [[Numedal]]. * [[Ulrik Jensestogun]], [[1850]]-[[1919]], [[Valdres]]. * [[Helge Reistad]], [[1851]]-[[1938]], [[Sigdal kommune|Sigdal]]. * [[Halvor Flatland]], [[1853]]-[[1929]], [[Bø i Telemark]]. * [[Tarjei Tvigyva]], [[1853]]-[[1926]], [[Lårdal]], Telemark. * [[Tor Grimsgard]], [[1853]]-[[1934]], [[Nes i Buskerud|Nes i Hallingdal]]. * [[Eivind Aakhus]], [[1854]]-[[1907]], [[Setesdal]]. * Ole Kåsin (Tjuven), 1854-1943, Sauherad. * [[Ole Haugan]], [[1854]]-[[1907]], [[Numedal]]. * [[Olav R. Berge]], [[1856]]-[[1927]], [[Rauland]]. * [[Gregar Nordbø den yngre]], [[1856]]-[[1940]], [[Bø i Telemark]]. * [[Knut Heddi]], [[1857]]-[[1938]], [[Setesdal]]. * [[Ola Dekko]], [[1858]]-[[1949]], [[Ål kommune|Ål]]. * [[Johan Kleven]], [[1859]]-[[1944]], [[Krødsherad kommune|Krødsherad]]. * [[Sjur Helgeland]], [[1858]]-[[1924]]. * [[Ola A. Strand]], [[1859]]-[[1945]], [[Ål kommune|Ål]]. * [[Nils Tjoflot]], [[1865]]-[[1898]], Tjoflot, [[Hardanger]]. == Inn på [[1900-talet]] == * [[Ola A. Øyno]], [[1861]]-[[1930]], [[Ål kommune|Ål]]. * [[Nils Beitohaugen]], [[1863]]-[[1927]], [[Valdres]]. * [[Svein K. Løndal|Svein Løndal]], [[1864]]-[[1949]], [[Tuddal]], [[Telemark]]. * [[Magnus Dagestad]], [[1865]]-[[1957]], [[Voss kommune|Voss]]. * [[Ole Skogly]], [[1866]]-[[1939]], [[Krødsherad kommune|Krødsherad]]. * [[Nils Brakvatn]], [[1870]]-[[1941]], [[Hordaland]]. * [[Ivar Ringestad]], [[1871]]-[[1953]], [[Valdres]]. * [[Anders Ødegard]], [[1871]]-[[1943]], [[Numedal]]. * [[Halvor Haugan]], [[1871]]-[[1916]], [[Hjartdal kommune|Hjartdal]], [[Telemark fylke|Telemark]] * [[Lars Hovden]], [[1871]]-[[1937]], [[Telemark]]. * [[Sjurd Håstabø]], [[1871]]-[[1945]], [[Hardanger]]. * [[Olav Moe]], [[1872]]-[[1967]], [[Valdres]]. * [[Ola Okshovd]], [[1872]]-[[1960]], [[Valdres]]. * [[Gaute Buen]], [[1872]]-[[1946]], [[Jondalen i Buskerud]]. * [[Erik Evje]], [[1875]]-[[1966]], [[Sigdal kommune|Sigdal]]. * [[Herbrand Hagen]], [[1875]]-[[1961]], [[Uvdal]]. * [[Kjetil Haugen]], [[1875]]-[[1949]], [[Telemark]]. * [[Torkjell Haugerud]], [[1876]]-[[1954]], [[Bø i Telemark]]. * [[Knut Øysteinsson Rudi]], [[1878]]-[[1972]], [[Valdres]]. * [[Ole Hakkelberg]], [[1878]]-[[1950]], [[Numedal]]. * [[Høye Kvåle]], [[1879]]-[[1967]], [[Seljord kommune|Seljord]]. * [[Halvor Borgen]], [[1879]]-[[1923]], [[Bø i Telemark]]. == [[1900-talet]] == * [[Kjetil Flatin]], [[1879]]-[[1960]], [[Seljord kommune|Seljord]]. * [[Truls Ørpen]], [[1880]]-[[1958]], [[Krødsherad kommune|Krødsherad]]. * [[Gunnulv Borgen]], [[1881]]-[[1953]], [[Bø i Telemark]]. * [[Arne Bjørndal]], [[1882]]-[[1965]], [[Hordaland]]. * [[Bjørn Høgetveit]], [[1883]]-[[1932]], [[Vinje kommune|Vinje]]. * [[Halldor Meland]], [[1884]]-[[1972]], [[Hardanger]]. * [[Erik Deildok]], [[1885]]-[[1937]], [[Numedal]]. * [[Ole Nærlieie]], [[1887]]-[[1955]], [[Numedal]]. * [[Hellik Ranvik]], [[1885]]-[[1971]]. * [[Per Berge]], [[1887]]-[[1973]],[[Voss kommune|Voss]]. * [[Olav Timannhagen]], [[1887]]-[[1975]], [[Hol kommune|Hol]]. * [[Olav Heggland]], [[1888]]-[[1974]], [[Setesdal]]. * [[Kristiane Lund]], [[1889]]-[[1976]], [[Bø i Telemark]]. * [[Sigurd Borge]], [[1889]]-[[1953]], [[Voss kommune|Voss]]. * [[Eilev Smedal]], [[1889]]-[[1936]], [[Seljord kommune|Seljord]]. * [[Martinius Jansen]], [[1890]]-[[1957]], [[Drangedal]] * [[Johannes Dale]], [[1890]]-[[1980]], [[Tinn kommune|Tinn]]. * [[Olav Sataslåtten]], [[1891]]-[[1972]], [[Torpo]]. * [[Nils Borge]], [[1892]]-[[1970]], Voss. * [[Sevat Sataøen]], [[1892]]-[[1962]], [[Ål kommune|Ål]]. * [[Henrik Gjellesvik]], [[1892]]-[[1964]], [[Haus]]. * [[Andres K. Rysstad]], [[1893]]-[[1986]], [[Setesdal]]. * [[Engebret Beitohaugen]], [[1893]]-[[1963]], [[Valdres]]. * [[Jørgen Tjønnstaul]], [[1894]]-[[1985]], [[Vinje kommune|Vinje]]. * [[Gullik Stuvstad]], fødd [[1894]], [[Numedal]]. * [[Olav Groven]], [[1895]]-[[1928]], [[Telemark]]. * [[Dreng Ose]], [[1896]]-[[1990]], [[Setesdal]]. * [[Steingrim Haukjem]], [[1897]]-[[1968]], [[Numedal]]. * [[Hellik Juveli]], [[1897]]-[[1986]], [[Numedal]]. * [[Anders Viken]], [[1898]]-[[1977]], [[Jølster kommune|Jølster]]. * [[Hølje Sjoåsen]], [[1898]]-[[1933]], [[Telemark]]. * [[Kittil Flaglien]], [[1899]]-[[1971]], [[Krødsherad kommune|Krødsherad]]. * [[Anders Kjerland]], [[1900]]-[[1989]], [[Hardanger]]. * [[Halvor Kaasin]], fødd [[1900]], [[Numedal]]. * [[Eivind Groven]], [[1901]]-[[1977]], [[Telemark]]. * [[Olav K. Bratås]], [[1901]]-[[1964]], [[Numedal]]. * [[Gunnar Dale]], [[1902]]-[[1988]], [[Tinn kommune|Tinn]]. * [[Olav Løndal]], [[1904]]-[[1979]], [[Tuddal]]. * [[Jørgen Husemoen]], [[1905]]-[[1976]], [[Nesbyen]]. * [[Eivind Mo]], [[1905]]-[[1995]], [[Seljord kommune|Seljord]]. * [[Olav Vestenfor]], [[1906]]-[[1977]], [[Ål kommune|Ål]]. * [[Kjetil Løndal]], [[1907]]-[[1987]], [[Tuddal]]. * [[Lars Gjeldokk]], [[1908]]-[[1978]], [[Ål kommune|Ål]]. * [[Harald Fylken]], [[1910]]-[[1963]], [[Valdres]]. * [[Kristian Øvrevollseie]], [[1910]]-[[1973]], [[Hol kommune|Hol]]. * [[Ola Bøe]], [[1910]]-[[1986]], [[Vestre Slidre]]. * [[Andres Hovet]], fødd [[1910]], [[Setesdal]]. * [[Ola Grihamar]], [[1910]]-[[1978]], [[Vang i Valdres]]. * [[Nils Gjeldokk]], [[1911]]-[[1993]], [[Ål kommune|Ål]]. * [[Signe Flatin Neset]], [[1912]]-[[1972]], [[Seljord kommune|Seljord]]. * [[Anund Roheim]], [[1914]]-1999, [[Bø i Telemark]]. * [[Einar Løndal]], [[1914]]-[[2006]], [[Tuddal]]. * [[Torleiv Bolstad]], [[1915]]-[[1979]], [[Øystre Slidre]]. * [[Lars Skjervheim]], [[1915]]-[[2003]], [[Voss kommune|Voss]]. * [[Torbjørg As Gravalid]], [[1916]]-[[2008]], [[Seljord kommune|Seljord]]. * [[Tor Homleid]], [[1917-2002]], [[Drangedal kommune|Drangedal]]. * [[Jens Amundsen]], [[1921]]-[[1987]], [[Bø i Telemark]]. * [[Jens A. Myro]], [[1921]]-[[2002]], [[Ål kommune|Ål]]. * [[Torleiv Bjørgum]], [[1921]]-[[1990]], [[Setesdal]]. * [[Nils Stubberud]], fødd [[1921]], [[Sigdal kommune|Sigdal]]. * [[Otto Furholt]], [[1921]]-2005, [[Setesdal]]. * [[Andris Dahle]], [[1925]]-[[1995]], [[Vestre Slidre]]. * [[Tarjei Romtveit]], fødd [[1925]], [[Vinje kommune|Vinje]]. * [[Bjarne Herrefoss]], [[1931]]-[[2002]], [[Bø i Telemark]]. * [[Odd Bakkerud]], [[1931]]-[[1989]], [[Nes i Buskerud|Nes i Hallingdal]]. * [[Knut Trøen]], fødd [[1932]], [[Valdres]]. * [[Knut Myrann]], fødd [[1932]], [[Numedal]]/[[Nesbyen]] * [[Hauk Buen]], fødd [[1933]], [[Jondalen i Buskerud]]. * [[Bernt Balchen jr.]], fødd [[1933]], [[Oslo]]. * [[Magne Myhren]], fødd [[1937]]-[[2015]], [[Hol kommune|Hol]].' === Etterkrigstida === * [[Asbjørn Bratås]], fødd 1939, [[Numedal]]. * [[Leif Rygg]], 1940-2018, [[Voss kommune|Voss]]. * [[Sigurd Frogner]], fødd 1940, [[Numedal]]. *[[Nils Sletta]], fødd 1943, [[Tuddal]] * [[Kjell Midtgård]], fødd 1948, Telemarkstradisjon. * [[Knut Buen]], fødd 1948, [[Tuddal]]. * [[Vidar Lande]], fødd 1949, [[Setesdal]]. * [[Alf Tveit]], fødd 1949, [[Telemark]]. * [[Even Tråen]], fødd 1949, [[Numedal]] * [[Knut Hamre]], fødd [[1951]], [[Granvin herad|Granvin]]. * [[Ånon Egeland]], fødd [[1954]], Agdertradisjon. * [[Hallvard T. Bjørgum]], fødd [[1956]], [[Setesdal]]. * [[Øyvind Brabant]], fødd [[1956]], [[Nesbyen]]. * [[Håkon Asheim]], fødd [[1962]], Valdrestradisjon. * [[Håkon Høgemo]], fødd [[1965]], [[Sogn]]. * [[Erland Joplassen]], [[Valdres]]. === Etter 1970 === * [[Egil Syversbråten]], fødd [[1969]], [[Hemsedal kommune|Hemsedal]]. * [[Steinar Strøm]], [[Sigdal]] * [[Harald Knutsen]], [[Hol kommune|Hol]]. * [[Tore Bolstad]], [[Øystre Slidre kommune|Øystre Slidre]]. * [[Øystein Romtveit]], [[Vinje kommune|Vinje]]. * [[Arne Anderdal]], [[Hemsedal kommune|Hemsedal]]. * [[Christian Borlaug]], Telemarkstradisjon. * [[Anne Hytta]], [[Sauland]]. * [[Hilde Kirkebøen]], [[Ål kommune|Ål]]. * [[Lars Underdal]], [[Rauland]]. * [[Synne Frogner]], [[Numedal]]. * [[Bård Vegard Bjørhusdal]], [[Numedal]] * [[Per Anders Buen Garnås]], [[Bø kommune i Telemark|Bø i Telemark]]. * [[Daniel Sandén Warg]], [[Setesdal]] * [[Gro Marie Svidal]], Jølster i Sunnfjord * [[Torgeir Straand]], [[Bø kommune i Telemark|Bø i Telemark]]. * [[Jan Beitohaugen Granli]], [[Øystre Slidre]]. * [[Henning Andersen]], [[Aurdal]]. * [[Olav Luksengård Mjelva]], Ål/Røros [[Kategori:Norske folkemusikarar]] sfuvlhenu7hd5iy1l6sp71qxu7lkh0j 0 107481 3671503 3414782 2026-09-10T08:05:51Z Ranveig 39 Flikk 3671503 wikitext text/x-wiki Gangaren '''Brynjulv Olsson''' eller '''Haugelåten''', er rekna som ein av dei eldste slåttane frå Tinn. Slåtten er knytt til [[Brynjulv Olsson]], ein av dei første spelemennene i området, og er spela i fleire nærskylde variantar. Slåtten vart skriven ned av [[Johan Halvorsen]], og seinare arrangert av [[Edvard Grieg]] i hans Opus 72 (Haugelåt).<ref>{{snl|Brynjulv_Olsson|Brynjulv Olsson}}</ref> == Slåttesegna == Det er knytt ei kjend segn til denne slåtten. Brynjulv var i fjellet med [[fedrift]] ein gong, og medan han var der kom ein [[stut]] bort for han. Medan han leita etter stuten vart han trøytt og la seg til å sova eit bel. Brått vakna han av at einkvan tulla så vent, og under ein nut såg han ei stor ferm kvinne med fagert hår. Ho dansa og hoppa ikring og tralla ein slått: : So skå du spela, du Brynjulv Olsson : Når du kjem heimatt til kjering og bonn. : So skå du sulle, du Olsson på Tinn, : attafe nuten gjeng stuten din. Attanfor nuten fann han og stuten sin, og då han kom heim, tok han fela og spela slåtten (Stevet attgjeve frå [[Tov Flatin]]). Dette stevet finst i fleire variantar i Tinn og Tuddal og elles i Telemark. Slåtten lyt reknast til Huldreslåttane, som segna tilreknar dei underjordiske. == Variantgruppa == Variantgruppa har nr 150 i [[hardingfeleverket]] (Band III). Fire variantar er registrert i Vinje og Rauland, to er frå Bø og Tuddal, og ein frå [[Numedal]]. Halvorsen si nedskrift av ''Haugelåten'' er ikkje teken med i lista. * a: ''Brynjulv Olsson'', etter [[Halvor Paradis]], [[Vinje]]. Nedskrift [[Eivind Groven]] 1920 (G 683). * b: ''Brynjulv Olsson'', etter [[Gregar Nordbø]], [[Bø i Telemark]]. Nedskrift Nordbø i ''Slåttar og folketonar frå Bø, Telemark''. Groven reinskreiv slåtten for utgjeving i 1956 (G 1039). * c: ''Tarkjell Jonson'', etter [[Olav R. Berge]], [[Rauland]]. Nedskrift Eivind Groven 1922 (G 593). Her er slåttenamnet forvanska i overleveringa. * d: ''Halling'', etter [[Bjørn Lofthus]], Vinje. Nedskrift Eivind Groven 1921 (G 688). Denne varianten skil seg noko ut frå dei andre. Han slenger noko inn på ''Bordkøyraren'' (''[[Hildalen]]''). * e: ''Brynjulv Olsson'', etter [[Einar Løndal]], [[Tuddal]]. Nedskrift Eivind Groven 1955 etter opptak i [[NRK]] (G 1063). Den lengste forma i gruppa, truleg bygd ut av [[Svein K. Løndal|Svein Løndal]]. * f: ''Brynjulv Olsson'', etter [[Steingrim Haukjem]], [[Veggli]]. Nedskrift [[Truls Ørpen]] [[1925]] (Ø 103). * g: ''Halling'', etter [[Øystein Hovdestad]], [[Vinje]]. Nedskrift Eivind Groven 1920 (G 384). Siste taket i slåtten minner noko om [[Lofthusen|Prestegangaren]] ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{DEFAULTSORT:Brynjulv Olsson}} [[Kategori:Norske slåttar]] mq9gj34rcipjkmd66lmqm8tkp58ratu 0 113981 3671535 3310588 2026-09-10T11:15:52Z TU-nor 12071 3671535 wikitext text/x-wiki {{Infoboks by |offisielt_namn = Litomyšl |bilet_horisont = Litomyšl, Marktplatz.jpg |bilettekst = Marknadsplassen |bilet_flagg = Litomyšl flag CZ.svg |bilet_byvåpen = Litomyšl CoA CZ.svg |kartposisjon_land = Tsjekkia |underinndeling_type = Land <br> Kraj |underinndeling_namn = [[Tsjekkia]] <br> [[Pardubice]] |leiar_tittel = Borgarmeister |leiar_namn = Michal Kortyš |etablert_tittel = Første nemnd i |etablert_dato = [[981]] |totalareal = 33,45 |innbyggjarar_i_år = 1.1.2015 |innbyggjarar_totalt = 10&nbsp;077 |folketettleik = 301 |latd=49 |latm=52 |lats= |latNS=N |longd=16 |longm=19 |longs= |longEW=E |høgd = 330 |postnummer = 030 92 - 570 01 |nettstad = www.litomysl.cz }} '''Litomyšl''' ([[tysk]] ''Leitomischl'') er ein by og ein kommune i regionen [[Pardubice]] i [[Tsjekkia]]. Litomyšl ligg aust i [[Böhmen]] og tok form på 1200-talet der det tidlegare hadde vore ein festningsbusetnad langs [[Trstěnice]]-vegen – ei viktig [[handelsrute]] mellom Böhmen og [[Mähren]]. Litomyšl er kanskje mest kjend for det monumentale [[Renessansen|renessanseslottet]] oppført i åra 1568-1581. Bygningane på slottsområdet er eksepsjonelle på grunn av deira [[Arkitektur|arkitektoniske]] prakt. Samstundes var dei òg fødestaden til den tsjekkiske komponisten [[Bedřich Smetana]]. På den utstrekte plassen, ein av dei lengste i Tsjekkia, finst eit [[rådhus]] oppført i [[gotisk arkitektur]] og ei rekkje hus i renessanse- og [[barokk]] stil. Mange av desse har vakre [[arkade|arkadar]] og kvelva rom på gateplan. Eitt av dei viktigaste husa er ''U Rytířů'' med sine flotte [[fasade|fasadar]]. Historisk har byen òg vore kjend som eit viktig [[religiøs]]t senter. Det var i Litomyšl i 1344 at det andre [[Bispedøme|bispedømet]] i Böhmen vart oppretta, sjølv om dette enda i løpet av [[hussitarkrigane]]. På 1800-talet spelte Litomyšl [[grammatikkskule]] ei viktig rolle. [[Fil:Litomyšl, Schloss.jpg|mini|venstre|Renessanseslottet i Litomyšl]] Dei [[kultur]]elle [[tradisjon]]ane i byen strekkjer seg langt utover dei regionale og nasjonale grensene. Det praktfulle interiøret i slottet, særleg det barokke slottsteateret, [[amfiteater]]et i slottsparken og huset til Smetana tilbyr alle varierte konsertprogram og teateroppføringar. I 1994 møtte dei sju [[Sentral-Europa|sentraleuropeiske]] [[president]]ane kvarandre i slottet. Slottet vart innskrive på [[verdsarv]]lista til [[UNESCO]] i 1999. ==Kjende personar med tilknyting til Litomyšl== Litomyšl er fødebyen til komponisten Bedřich Smetana (1824-1884), kritikaren og litteraturhistorikaren [[Arne Novák]] og litteraturkritikaren [[Hubert Gordon Schauer]]/ Magdalena Dobromila Rettigova - [[forfattar]] av den første tsjekkiskspråklege [[kokebok]]a - budde her frå 1834 til ho døydde i 1845. ==Kjelder== {{refstart}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Litomyšl|Litomyšl]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 17. november 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== * {{Offisiell nettstad}} {{commonskat}} * [http://www.discoverczech.com/litomysl/index.php4 Turistinformasjon] {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Tsjekkia]] [[Kategori:Verdsarv i Tsjekkia]] cyh925jx2n58wbppj525cvlpf0uzm43 0 131931 3671549 3659145 2026-09-10T11:51:48Z HerVal7752 105842 Småfiks 3671549 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Den russiske føderasjonen |andre namn = {{ikkjekursiv|{{lang|ru|Росси́йская Федера́ция}} }} |adjektiv = russisk |riksvåpen = Coat of Arms of the Russian Federation.svg |riksvåpenstorleik = 70 |flagg = Flag of Russia.svg{{!}}border |motto = Ikkje noko |nasjonaldag = 12. juni |nasjonalsong = [[Hymne til Den russiske føderasjonen|Gosudarstvennyj gimn Rossijskoj federatsii]] |kart = Russian Federation (orthographic projection) - All Territorial Disputes.svg |karttekst = {{Legend|#336830|Anerkjent territorium}}{{Legend|#61E760|Kravd, men ikkje internasjonalt anerkjent}} |hovudstad = Moskva |styresett = [[Føderal]] [[semipresidentialisme|semi-<br />presidentiell]] [[republikk]] |statsoverhovudtype = [[Presidentar i Russland|President]] |grunnlagdtype = [[Russisk historie|Historie]] |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = Sjølvstende frå<br />&nbsp; &nbsp;&nbsp;[[Sovjetunionen]] |grunnlagd1 = 24. august 1991 |vassareal = 0,5&nbsp;% |valuta = Rubel |tidssone = UTC +2 til +12 |retningsnummer = +7 |domene = .ru }} '''Russland''',{{mrk|[[russisk]] Россия, ''Rossija''}} offisielt '''Den russiske føderasjonen''',{{mrk|[[russisk]] Российская Федерация, ''Rossijskaja Federatsija''}} er eit land i det austlege [[Europa]] og nordlege [[Asia]].<ref name=LEX>{{Kjelde www|url=https://lex.dk/Rusland|tittel=Rusland|forfattar=Büchert Eskildsen, Mads|språk=da|utgjevar=Lex på lex.dk}}</ref> Storleiken er 17&nbsp;075&nbsp;200&nbsp;km² og folketalet 142,9 millionar ved folketeljinga i 2010.<ref name="Folketeljing2010">[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/perepis_itogi1612.htm "Vserossijskaja perepis naselenija 2010"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130315114013/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/perepis_itogi1612.htm |date=2013-03-15 }} - Folketeljinga i Russland 2010</ref> Den noverande staten Russland oppstod [[25. desember]] [[1991]] som den største etterfylgjarstaten til den oppløyste [[Sovjetunionen]]. Russland er det største landet i verda i [[areal]],<ref name=LEX /> det strekkjer seg frå grensa mot [[Noreg]] og [[Finland]] i nordvest til [[Beringsundet]] i nordaust, frå grensene mot [[Baltikum]], [[Belarus]] og [[Ukraina]] i vest, austover tvers gjennom Asia til grensa mot [[Nord-Korea]] og det nordlege [[Stillehavet]]. Russland er såleis både eit europeisk og eit asiatisk land, den [[geografi]]ske grensa mellom verdsdelane blir vanlegvis rekna å gå langs fjellkjedene [[Uralfjella|Ural]] og [[Kaukasus]]. Politisk er Russland ein asymmetrisk [[føderasjon]], det vil seie at dei 84 [[Russiske føderasjonssubjekt|føderasjonssubjekta]], som føderasjonen er bygd opp av, har ulik grad av sjølvstyre.<ref>{{snl||}}</ref> Størst sjølvstyre har dei 21 republikkane, som opphavleg vart oppretta som sjølvstyrte einingar for etniske minoritetsgrupper. Hovudspråket [[russisk]] er eit av dei [[indo-europeiske språk]]a. == Geografi == Russland er det største landet i areal i verda, og omfattar nesten ein tredel av det [[Eurasia|eurasiske]] kontinentet. Grensa mellom den europeiske og asiatiske delen av landet går ved fjellkjeda [[Uralfjella|Ural]]. Den europeiske delen, vest for Ural, utgjer om lag 23 % av arealet. Den asiatisk delen, aust for Ural, vert òg kalla [[Sibir]]. Det nordlegaste punktet i Russland, [[Kapp Fligeli]] på øygruppa [[Frans Josefs land]] ligg på 81°51’ nord. Det austlegaste punktet, på den vestlegaste av dei to [[Diomedesøyane]], ligg på 169°0’ aust, tre kilometer frå [[USA|amerikansk territorium]] på den austlegaste av Diomedsøyane. Det sørlegaste punktet ligg ved grensa til Aserbajdsjan, og det vestlegaste ved grensa til Polen. Russland strekkjer seg 4000 kilometer frå nord til sør, og 10 000 kilometer frå vest til aust. Russland si grense er 60 933 kilometer lang, derav er 38 808 kilometer kystlinje. Russland har grenser mot [[Noreg]] (196&nbsp;km), [[Finland]] (1340&nbsp;km), [[Estland]] (294&nbsp;km), [[Latvia]] (217&nbsp;km), [[Belarus]] (959&nbsp;km), [[Litauen]] (281&nbsp;km, gjennom [[eksklave]]n [[Kaliningrad oblast]]), [[Polen]] (232&nbsp;km, det same), [[Ukraina]] (1576&nbsp;km), [[Georgia]] (723&nbsp;km), [[Aserbajdsjan]] (284&nbsp;km), [[Kasakhstan]] (6846&nbsp;km), [[Kina]] (3645&nbsp;km), [[Mongolia]] (3485&nbsp;km) og [[Nord-Korea]] (19&nbsp;km). Landet har kyst til [[Austersjøen]] og [[Svartehavet]] i vest, [[Nordishavet]] i nord og [[Stillehavet]] i aust. Som det største landet i verda omfattar Russland mange ulike landskapstypar, og stor geografisk variasjon. I den europeiske delen, og vest i Sibir, ligg store sletteland. Enorme område består av [[taiga]] og [[tundra]]. Store delar av landet har [[permafrost]]. Store fjellområde finn ein i Ural, aust i Sibir og i [[Kaukasus]] ved sørgrensa i Europa. Russland er eit av landa som har grense til den største innsjøen i verda, [[Kaspihavet]]. I Russland ligg den djupaste innsjøen i verda, [[Bajkalsjøen]], det høgste fjellet i Europa, [[Elbrus]], den lengste elva i Europa, [[Volga]] og den største innsjøen i Europa, [[Ladoga]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.britannica.com/place/Russia|tittel=Russia|språk=en|utgjevar=Britannica|vitja=2026-05-28}}</ref> Fire av dei ti lengste elvene i verda renn gjennom den asiatisk delen av Russland: [[Jenisej]], [[Ob]], [[Amur]] og [[Lena i Russland|Lena]]. Den største øya i Russland er [[Sakhalin]] utanfor austkysten. Hovudstaden er [[Moskva]]. Politisk er Russland delt inn i 83 [[russiske føderasjonssubjekt|føderasjonssubjekt]]: [[:Kategori:Republikkar i Russland|republikkar]], [[:Kategori:Distrikt i Russland|distrikt]], [[:Kategori:Russiske territorium|territorium]] og [[:Kategori:Provinsar i Russland|provinsar]]. [[Fil:Rs-map.png|300px|ingen|mini|Kart over Russland. Klikk for større utgåve.]] === Klima === {{detaljar|Klima i Russland}} Klimaet i Russland har eit rykte på seg for vere ekstremt kaldt. Likevel har store delar av landet ein gjennomsnittleg dagtemperatur over 20&nbsp;°C om sommaren, og ein kan til og med få enkelte [[hetebølgje]]r. [[Torevêr|Torebygene]] vert sjeldan kraftige bortsett frå i fjellområda og på dei sørlege [[steppe]]ne. Ein kan ha periodar med lett [[regn]] eller [[snø]] over store delar av landet, og sjølv om periodane kan vare ganske lenge kjem det sjeldan store mengder. Dei einaste stadane som har ein normal årsnedbør over 1000&nbsp;mm er kysten av [[Stillehavet]] og enkelte stasjonar i fjellet. Den [[Europa|europeiske]] delen av Russland ligg langt nok vest til at maritim luft frå [[Atlanterhavet]] stundom kan påverke vêret. Aust for [[Uralfjella]], i den asiatiske delen av landet, oppstår det ei enorm og kald luftmasse ut på hausten, som vert liggande til ut på våren. Det er dei lågareliggande områda som merkar denne kulda mest, og i åssidene kan temperaturen vere så mykje som 20&nbsp;°C varmare. Likevel vil dei fleste områda av [[Sibir]] kome under -40&nbsp;°C kvar vinter, og enkelte stader kan bli mykje kaldare. Den store temperaturskilnaden mellom aust og vest, gjer at [[Moskva|moskovittar]] like gjerne kan dra vestover som sørover for å finne varmare forhold. Heile landet er kaldt nok til at det kan dekkast av eit 30&nbsp;cm snødekke, som vert liggande heile vinteren. Våren kjem fort på og i løpet av april og mai er det meste av snøen borte. Bortsett frå på den arktiske kysten og i dei austlege områda, kjem mesteparten av nedbøren om sommaren i form av regnbyer. == Historie == {{detaljar|Russisk historie}} === Opphav, Kyivriket og invasjonar frå aust === Steppene i dagens Russland blei tidleg folkesette av grupper som blant anna [[Skytia|skytarar]]. Seinare slo [[Hellas|greske]] kolonistar seg ned rundt [[Svartehavet]] og førte med seg impulsar frå den klassiske verda. I [[folkevandringstida]] blei òg det seinare Russland invadert av nomadar som avarane og hunarane. Nokre seinare danna [[Khazarar|khazarane]] eit rike i nordlege [[Kaukasus]]. Frå 500-talet kom [[Slaviske folk|slavarar]] frå [[Sentral-Europa]], og i løpet av dei neste par hundreåra blei dei gradvis den dominerande folkegruppa i vestlege Russland. Frå midten av åttehundretalet dominerte skandinaviske [[vikingar]] vassvegane i vestlege Russland og [[Ukraina]]. Krøniker frå denne tida fortel at ein [[Rurik]] skal ha blitt konge i [[Novgorod]] rundt 860, og etterkomarane hans ekspanderte sørover til [[Kyiv]] og flytta maktsentrumet dit. I løpet av dei neste par hundreåra var [[Kyivriket]] dominerande i [[Aust-Europa]].I det ellevte og tolvte århundre ble slaverne invadert av tyrkiske folkegrupper som [[Kiptsjaker|kiptsjakene]] og [[Petsjeneger|petsjenegene]]. Senere ble de tyrkiske rikene [[Mongolenes invasjon av Russland|invadert av mongolene]]. Mongolene dannet staten [[Den gylne horde]], som kontrollere mesteparten av Russland i tre hundre år. {{Russlands historie}} === Storfyrstedømet Moskva === Storfyrstedømet Moskva var det mektigaste av statsdanningane som hadde eksistert under [[den gylne horden]]. Dominansen til Moskva auka gradvis, og rivalar som [[Tver]] og [[Novgorod]] blei etter kvart innlemma i riket. Mongolane (eller [[Tatarar|tatarane]], som dei etter kvart blei kjende som) blei òg gradvis drivne tilbake, og [[Ivan III av Russland|Ivan III]] («den store») firedobla territoriet til Moskva på andre halvdel av 1400-talet. Ivan tok tittelen «storfyrste over alle russarar», og bygde [[Kreml i Moskva|Kreml]] i Moskva. I 1547 blei [[Ivan IV av Russland|Ivan IV]] («den grufulle») krona til [[tsar]]. Ivan innførte ei rekkje reformer, med [[opritsjnina]] som den mest radikale. På 1600-talet ekspanderte Moskva-riket austover og danna koloniar i Sibir og ved Stillehavet. === Moskva-riket under Romanov-dynastiet === Frå 1613 til 1917 var riket styrt av [[Romanov|Romanov-dynastiet]]. Samfunnet var patriarkalsk og sterkt rangdelt, med liten grad av fridom. Størstedelen av folkesetnaden var rettslause landarbeidar som levde under styret til godseigarane. Dersom eit gods blei selt, følgde gardarbeidarane automatisk med som eigedom. Loven om at gardsarbeidarane låg under godseigarane ([[liveigenskap]]) blei avskaffa i 1861, men sjølv om folka blei frie, levde dei framleis eit svært hardt liv. Dei fleste var [[Analfabetisme|analfabetar]], og hadde ofte vanskar med å skaffa nok mat. På 1800-talet stod Russland fram som ei av dei leiande maktane i Europa og verda. Sigeren over [[Napoléon Bonaparte|Napoleon]] og den etterfølgjande russiske okkupasjonen av [[Paris]] var eit høgdepunkt for russisk stormakt. Russland ekspanderte på denne tida òg transkontinentalt med [[Det russisk-amerikanske kompaniet]], men det russiske festet på det amerikanske kontinentet ende då [[Alaska]] blei selt til USA i 1867. Det vaks òg fram betydeleg indre opposisjon, ikkje minst av agrar-populistisk karakter ([[Narodnik|narodnikane]]) og tidlege [[Sosialisme|sosialistiske]] opposisjonsgrupper rundt dei nye fabrikkbyane. Mykje av motstanden mot tsar-styret var derimot religiøs og tilbakeskodande, og var vendt mot vestleggjeringa som starta med [[Peter I av Russland|Peter den store]] (1682-1725). Svakheitene til Russland blei stadig tydelegare på 1900-talet. Nederlaga i [[den russisk-japanske krigen]] i 1904 utløyste eit revolusjonsforsøk som blei slått ned i St. Petersburg i januar 1905. Deltakinga på [[Ententemaktene|Ententen]] si side mot Tyskland og sentralmaktene i den [[Den fyrste verdskrigen|fyrste verdskrigen]] viste kor svakt samfunnet var. [[Februarrevolusjonen i Russland|I februar 1917]] gjorde militærstyrkar, arbeidarar og bønder opprør, og tsar [[Nikolaj II av Russland|Nikolaj II]] blei tvinga til å abdisera. Dette styrka motsetningar og oppløysinga av samfunnsmaskineriet. Det blei sett in ei mellombels regjering i Petrograd (St. Petersburg), men denne makta ikkje å avslutta krigsdeltakinga. Dette la grunnlaget for [[oktoberrevolusjonen]] same året, då [[Bolsjevik|bolsjevikane]] tok makta. Tsaren og familien hans blei haldne fanga av bolsjevikane, før dei blei likviderte natt til 17. juli 1918 i [[Jekaterinburg]]. === Sovjetunionen === {{Utdjupande artikkel|Sovjetunionen}}Gjennom andre trinn i [[Den russiske revolusjonen]] kom [[Kommunisme|kommunistane]] under leiing av [[Vladimir Lenin]] til makta 7. november 1917 (oktober etter den ortodokse kalenderen landet nytta då). Dei slutta øyeblikkeleg fred med Tyskland i [[Freden i Brest-Litovsk|Brest-Litovsk]], ein fred som innebar at store delar av vestlege Russland mellombels kom under tysk kontroll. Etter at kommunistane sigra i [[den russiske borgarkrigen]] frå 1918 til 1922, blei [[Sovjetunionen]] etablert. Etter revolusjonen erklærte Finland sjølvstende, og kontrollen over landet gjekk tapt, saman med randstatane Estland, Latvia og Litauen, som erklærte sjølvstende i 1918. Ein [[Den polsk-sovjetiske krigen|krig med Polen]] frå 1919 til 1921 blei avslutta med [[Riga-freden]], og fastsette nye grenser for landet i vest. Dei delane av det gamle tsarriket som var dominerte av andre folkegrupper enn russarar, fekk no status som eigne sovjetrepublikkar, formelt likestilte med [[Den russiske sosialistiske føderative sovjetrepublikken|Den russiske sovjetiske føderative sosialistrepublikken]] (RSFSR), men reelt avhengige av og fullt underlagt den russisk-dominerte Sovjetunionen frå 1923. RSFSR utgjorde {{Brøk|2|3}} av folketalet og over 70 prosent av landarealet i Sovjetunionen, og russarar hadde dei fleste leiarposisjonane i partiet. I åra rundt 1930 klarte generalsekretæren til kommunistpartiet [[Josef Stalin]] i den interne maktkampen etter at Lenin var død i 1924 å utmanøvrera moglege konkurrentar blant partifellane. Ei storstild industrialisering gjennom femårsplanane omvandla landet raskt til ei industrimakt. Det blei gjennomført landbruksreformer (kollektivisering) med tilbakeslag på grunn av tørke og organisatoriske feilgrep. Eit system av tvangsarbeids- og fangeleirar blei formalisert i 1930 i [[Gulag]], som fram til Stalin døydde i 1953 hadde 14 millionar fangar i leirer og 4-5 millionar i koloniar.<ref>Robert Conquest in Victims of Stalinism: A Comment, ''Europe-Asia Studies'', årg. 49, nr. 7, 1997, s. 131: «We are all inclined to accept the Zemskov totals (even if not as complete) with their 14 million intake to Gulag 'camps' alone, to which must be added 4-5 million going to Gulag 'colonies', to say nothing of the 3.5 million already in, or sent to, 'labour settlements'. However taken, these are surely 'high' figures.»</ref> Under [[Moskvaprosessane]] i 1937-39 blei all opposisjon reinska av vegen, og Stalin etablerte eit personleg [[diktatur]]. I august 1939 underteikna Sovjetunionen og [[Det tredje riket|Tyskland]] ei ikkje-angrepspakt ([[Molotov-Ribbentrop-pakta]]), som òg delte Sentral- og Aust-Europa i innverknadssfærar. Etter at Tyskland angreip Polen i september 1939 gjekk Sovjetunionen inn i austpolske område med belarusisk og ukrainsk folkesetnad som blei gjenforeinye med sovjetiske Belarus og Ukraina. I slutten av november 1939 gjekk Sovjetunionen til åtak Finland, som måtte avstå territorium etter [[Den finske vinterkrigen|vinterkrigen]]. I juni 1940 blei Estland, Latvia og Litauen innlemma i Sovjetunionen. I juni 1941 braut Tyskland ikkje-angrepspakta og [[Operasjon Barbarossa|gjekk til angrep]] på Sovjetunionen. Kampane mot Tyskland under [[andre verdskrigen]] blei ei stor påkjenning på Sovjetunionen, med eit samla tap på nesten 27 millionar menneske, men sigaren over [[Aksemaktene|aksjemaktene]] gjorde landet til ei av dei to [[Supermakt|supermaktene]] i verda. I etterkrigstida var store delar av verda delt mellom amerikansk og sovjetisk innverknad, i det som var kjend som [[den kalde krigen]]. Sovjetunionen var det leiande landet i [[austblokka]], militært gjennom [[Warszawapakta]], økonomisk gjennom [[COMECON]]. Forsøk på å bryta den sovjetiske dominansen, som ved oppstandane i DDR i 1953 og i Ungarn i 1956, og under [[Prahavåren|Prahavåren i Tsjekkoslovakia i 1968]], blei slått ned. Det sovjetiske samfunnet var basert på [[planøkonomi]] og [[kommunisme]]. På 1980-talet byrja sprekkane i sovjetsystemet å visa seg, og vanlege borgarar kunne føle problema på kroppen. På slutten av 1980-talet innførte den sovjetiske leiaren [[Mikhail Gorbatsjov]] store økonomiske og politiske reformer i landet, kjende som ''[[perestrojka]]'' og ''[[glasnost]]''. Han fekk til ei fredeleg avslutning på den kalde krigen gjennom forhandlingar med USA om drastiske reduksjonar i dei kjernefysiske våpenlagera og ved å trekka dei sovjetiske troppane tilbake frå satellittstatane i [[Aust-Europa]]. Då landa i aust eitt for eitt vende seg vekk frå kommunismen og opna seg for [[Folkestyre|demokrati]] og [[marknadsøkonomi]], greip ikkje Gorbatsjov inn, men han ynskte ikkje at det same skulle skje med Sovjetunionen. I 1991 blei det klart at dei økonomiske reformen til Gorbatsjov ikkje fungerte etter hensikten. Prisane på varer steig, og levestandarden gjekk ned. Dei politiske reformene var òg mislykka, sett frå synspunktet til kommunistpartiet. I løpet av 1991 gjekk [[Oppløysinga av Sovjetunionen|Sovjetunionen i oppløysing]]. === Russland etter at Sovjetunionen fall === [[Fil:Boris_Yeltsin-1.jpg|mini|[[Boris Jeltsin]], den fyrste presidenten av Russland etter unionsoppløysinga 25. desember 1991.]] Tida etter unionsoppløysinga var prega av brutal privatisering og økonomisk kaos. [[Bruttonasjonalprodukt|Bruttonasjonalproduktet]] blei halvert i fyrste halvdel av 1990-talet, medan korrupsjon og organisert kriminalitet blei openlyst. I 1993 var Russland på randen av [[borgarkrig]] mellom tilhengjarar av president [[Boris Jeltsin]] på den eine sida og dei meir autoritære grupperinga i parlamentet på den andre. Jeltsin vann maktkampen, men fekk ei turbulent tid som president med blant anna ein blodig krig mot opprørarar i den autonome republikken Tsjetsjenia. Jeltsin gjekk av nyttårsaftan 1999 og blei etterfølgd av [[Vladimir Putin]]. Våren 2000 blei Putin vald på eit program for nedsetting av skattar og avgifter og administrative forenklingar, og landet fekk eit meir stabilt styre som fall saman med sterk økonomisk vekst. I takt med den økonomiske veksten auka kritikken frå [[USA]] og allierte, basert på påstandar om bruk av udemokratiske middel. I 2008 blei Putin etterfølgd som president av [[Dmitrij Medvedev]], men overtok stillinga som statsminister og heldt på den reelle politiske makta. Etter presidentval i 2012 blei rollene reverserte. Regjeringa har framleis politikken med styrking av sentralmakta i Moskva. Samstundes blei den militære slagkrafta til landet styrka og det dreiv ein meir offensiv utanrikspolitikk, som blant anna gav seg utslag i [[Krigen i Sør-Ossetia 2008|krigen mot Georgia]] i 2008 og okkupasjonen av Krimhalvøya i 2014. ==== Den russisk-ukrainske krisa 2021-2022 og invasjonen av Ukraina 2022 ==== Dei ukrainske oblasta [[Donetsk oblast|Donetsk]] og [[Luhansk oblast|Luhansk]] har sidan 2014 vore delvis kontrollert av pro-russiske separatistar. Folkerepublikken Donetsk og Folkerepublika Lugansk blei erklærte i 2014. Utbrytarane fekk støtte frå Russland, og kontakten med øvrige Ukraina stengd av ei frontlinje. Russiske styrkar har uoffisielt vore til stades i området sidan 2014.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/urix/drommen-om-et-imperium-og-stormaktsspill-1.15864173|tittel=Drømmen om et imperium og stormaktsspill|etternamn=NRK|dato=2022-02-22|språk=nb-NO|verk=NRK|vitja=2022-02-22}}</ref> Russiske styresmaktar rekna fram til februar 2022 desse to områda som del av Ukraina.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.theguardian.com/world/2022/feb/17/what-is-the-background-to-the-separatists-attack-in-east-ukraine|tittel=What is the background to the separatist attack in east Ukraine?|dato=2022-02-17|språk=en|verk=the Guardian|vitja=2022-02-21}}</ref> 21. februar 2022 kunngjorde president Vladimir Putin at Russland ville anerkjenna dei to ukrainske utbryterområda som uavhengige og bad det russiske parlamentet om å godkjenna avgjerda. Putin inngjekk samstundes vennskap- og bistandsavtale med leiarane for dei to sjølverklærte republikkane<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/anerkjenner-omrader-som-uavhengige/75437980|tittel=Anerkjenner områder som uavhengige|etternamn=Berg (Grafikk)|førenamn=NTB {{!}}, Brage Lie Jor, Kaja Storrøsten, Kjell Erik|dato=2022-02-21|språk=no|verk=dagbladet.no|vitja=2022-02-22}}</ref> med rett for Russland til å etablera militærbasar og utplassera raketter.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.theguardian.com/world/2022/feb/22/is-russia-invading-ukraine-what-next|tittel=Is Russia invading Ukraine and what will happen next?|dato=2022-02-22|språk=en|verk=the Guardian|vitja=2022-02-22|sitat=Putin has also sent his military on a “peacekeeping mission” to Ukraine, meaning that Russia will formally occupy sovereign Ukrainian territory for a second time following the 2014 annexation of Crimea. But in this case, Russia has not annexed the territories. A document signed by Putin on Monday also allows him to establish military bases or place missiles in the territories.}}</ref> Putin kunngjorde straks at Russland ville senda «fredsbevarande styrkar» inn i området.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/urix/putin-har-beordret-soldater-inn-i-ukraina-1.15863951|tittel=Putin har beordret soldater inn i Ukraina|etternamn=Zondag|førenamn=Martin H. W.|dato=2022-02-21|språk=nb-NO|verk=NRK|vitja=2022-02-22|sitat=Han påpeker samtidig at Russland siden 2014 har hatt en sterk uoffisiell militær tilstedeværelse i deler av Donetsk og Luhansk. Det betyr at det er noe usikkert hvor store praktiske konsekvenser den siste utviklingen har.}}</ref> Få timar seinare blei russiske stridsvognar observerte på veg inn i området.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/urix/putin-har-beordret-soldater-inn-i-ukraina-1.15863951|tittel=Putin har beordret soldater inn i Ukraina|etternamn=Zondag|førenamn=Martin H. W.|dato=2022-02-21|språk=nb-NO|verk=NRK|vitja=2022-02-22}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.theguardian.com/world/2022/feb/22/russia-strongly-condemned-at-un-after-putin-orders-troops-into-eastern-ukraine|tittel=Russia strongly condemned at UN after Putin orders troops into eastern Ukraine|dato=2022-02-22|språk=en|verk=the Guardian|vitja=2022-02-22}}</ref> Eit fleirtal i tryggleiksrådet i SN, inkludert USA, fordømte anerkjenninga til Russland og at dei sende styrkar inn i Ukraina (Russland har vetorett i tryggleiksrådet).<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/urix/norge-fordommer-russlands-anerkjennelse-av-opprorsrepublikker-1.15863763|tittel=Norge fordømmer Russlands anerkjennelse av opprørsrepublikker|etternamn=Myklebust|førenamn=Bjørn|dato=2022-02-21|språk=nb-NO|verk=NRK|vitja=2022-02-22}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.tv2.no/a/14593767/|tittel=- Et alvorlig brudd på FN-pakten|etternamn=AS|førenamn=TV 2|dato=2022-02-22|språk=no|verk=TV 2|vitja=2022-02-22}}</ref> Kina fordømte ikkje Russland si anerkjenning av utbrytarane.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.cnn.com/2022/02/22/china/china-ukraine-russia-reaction-united-nations-intl-hnk/index.html|tittel=As the West condemns Russia over Ukraine, Beijing strikes a different tone|etternamn=CNN|førenamn=Simone McCarthy|verk=CNN|vitja=2022-02-22}}</ref> I vekene før blei det observert (blant anna på satelittfotografi) russisk styrkeoppbygging langs grensa til Ukraina og Russland dreiv militærøving inne i Belarus. Amerikanske og britiske leiarar åtvara om ein komande invasjon av Ukraina og antok at Russland ville nytta falsk flagg for å få påskot om å invadera.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.cnn.com/2022/02/03/politics/us-alleges-russian-false-flag-ukraine/index.html|tittel=US alleges Russia planning false flag operation against Ukraine using 'graphic' video|etternamn=CNN|førenamn=Natasha Bertrand and Jennifer Hansler|verk=CNN|vitja=2022-02-22}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/urix/biden_-russland-kan-angripe-innen-en-uke-1.15861369|tittel=Biden: Russland kan angripe innen en uke|etternamn=Kolberg|førenamn=Marit|dato=2022-02-18|språk=nb-NO|verk=NRK|vitja=2022-02-22}}</ref> [[Den internasjonale straffedomstolen]] har innleidd etterforsking av moglege [[krigsbrotsverk]] og brotsverk mot menneskja som følgje av den russiske invasjonen.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/nyheter/icc-apner-etterforskning-i-ukraina-1.15873700|tittel=ICC åpner etterforskning i Ukraina|dato=|utgjevar=[[NRK]]|vitja=2022-03-06}}</ref> [[Organisasjonen for tryggleik og samarbeid i Europa]] godkjente 3. mars 2022 planar for å dokumentera russiske krigsbrotsverk med tanke på straffeforfølging.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.state.gov/moscow-mechanism-invoked-by-45-osce-states-to-review-reported-abuses-by-russia/|tittel=Moscow Mechanism Invoked by 45 OSCE States To Review Reported Abuses by Russia|dato=|verk=state.gov|vitja=2022-03-06}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://foreignpolicy.com/2022/03/06/putin-invasion-russia-war-crimes-investigation-ukraine-osce/?tpcc=recirc_latest062921|tittel=Russia’s Ukraine Invasion Devolving Into ‘Strategic Catastrophe’ for Putin: U.S. Envoy|dato=|verk=Foreign Policy|vitja=2022-03-06}}</ref> == Forsvar == [[Fil:MoscowParade2009 9.jpg|mini|Russiske tropper paraderer under en 9.&nbsp;mai-feiring. Den såkalte [[Seiersdagen]], som minnast avslutninga av [[andre verdenskrig]], nyttast til store militærparadar i Russland]] [[Russlands forsvar|Det russiske forsvaret]] har dei tre forsvarsgreinene [[Russlands hær|Hæren]], [[Den russiske marinen|Marinen]] og [[Russlands luft- og romforsvar]]. I tillegg kjem [[Dei strategiske rakettstyrkane]], og [[Dei russiske luftlandestyrkane]], som har ei uavhengig stilling og ikkje er underlagt forsvarsgreinene. Forsvaret er organisert under [[Forsvarsdepartementet i Russland]], med Russlands president som øvstkommanderande. Russland har [[verneplikt]], der menn har pliktteneste i eitt år og kallast inn i løpet av alderen 18 til 27 år. Dei årlege forsvarsutgiftene utgjer 3,9 % av [[BNP]].<ref name="CIA World Factbook" /> Det er stadig minkande mannskap i det russiske forsvaret; medan forsvarsstyrkane i 1992 talde 2,8 millionar mann, gjekk talet ned til 1,2 millionar i 1999 og til {{Formatnum:850000}} i 2003.<ref name="menon" /> == Demografi == Nevninga ''russkij'' (''«russar»'') vert brukt om etniske russarar, om dei bur i Russland eller ikkje, medan ordet ''rossijanin'' omfattar alle borgarar av Russland (''«russlendingar»''). Ved folketeljinga i 2010 var 77,7 % av innbyggjarane i Russland etniske [[russarar]], ein nedgang frå 79,8 % i 2002. Resten av folkesetnaden utgjorde opptil 160 ulike minoritetsgrupper. Dei største var:<ref name="Folketeljing2010"/> * [[Tatarar]] - 3,7 % * [[Ukrainarar]] - 1,3 % * [[Basjkirar]] - 1,1 % * [[Tsjuvasjar]] - 1,0 % * [[Tsjetsjenarar]] - 1,0 % Folketalet i Russland har vore minkande, og gjekk ned med 3,0 % mellom folketeljingane i [[1989]] og [[2010]]:<ref name="Folketeljing2010"/> * 1959: 117 534 000 * 1970: 130 790 000 * 1979: 137 410 000 * 1989: 147 220 000 * 2002: 145 200 000 * 2010: 142 900 000 I 2025 hadde Russland 16 millionbyar:<ref>{{cite web|url=https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%A1hisl_MO_01-01-2025.xlsx|title=Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года|website=rosstat.gov.ru|accessdate=2026-01-14}}</ref><ref>{{cite web|url=https://citypopulation.de/en/russia/cities/|title=Russia: Federal Districts and Major Cities|website=citypopulation.de|accessdate=2026-01-14}}</ref> * [[Moskva]] - 13 274 285 ib. * [[St. Petersburg]] - 5 652 922 * [[Novosibirsk]] - 1 637 266 * [[Jekaterinburg]] - 1 548 187 * [[Kazan]] - 1 329 825 * [[Krasnojarsk]] - 1 211 756 * [[Nizjnij Novgorod]] - 1 198 245 * [[Tsjeljabinsk]] - 1 176 770 * [[Ufa]] - 1 166 098 * [[Krasnodar]] - 1 154 885 * [[Samara]] - 1 154 223 * [[Rostov-na-Donu]] - 1 143 123 * [[Omsk]] - 1 101 367 * [[Voronezj]] - 1 041 722 * [[Perm]] - 1 027 518 * [[Volgograd]] - 1 012 219 == Kultur == {{detaljar|russisk kultur}} === Den russiske tenkjemåten === Det er hevda at den russiske tenkjemåten og mentaliteten skil seg generelt frå den vesteuropeiske på grunnleggjande vis, og at folk med vestleg bakgrunn difor ikkje utan vidare vil kunne skjøne seg på russisk religiøsitet, samfunnstilhøve og politiske prosessar.<ref>Den russiske idéverda og tilhøyrande problemstillingar er det gjort greie for i til dømes den russiske idéhistorikaren [[Nikolaj Berdjajev]]s bok ''Den russiske idé'' og nordmannen [[Peter Normann Waage]]s bok ''Russland er sitt eget sted''.</ref> === Språk === [[Fil:Map of Russian subjects, 2008-03-01.svg|høgre|mini|portrett=1.5]] Det vert tala over 100 ulike språk i Russland. Dei fleste språka er med i den indoeuropeiske, altaiske, uralske, kaukasiske eller paleoasiatiske språkfamilien. Om lag 92 % av folketalet, 130 millionar menneske, har [[russisk]] som morsmål. Russisk er òg offisielt språk i Den russiske føderasjonen. Mange av dei enkelte føderasjonssubjekta gir òg offisiell status til eitt eller fleire andre språk. Folketeljinga i 2002 talde kor mange som meistra andre språk enn russisk, men registrerte ikkje om dette var som morsmål eller andrespråk, difor kjem òg vesteuropeiske språk med på lista:<ref>{{Citation |title=Folketeljinga i 2002 |url=http://www.perepis2002.ru/index.html?id=17 |accessdate=2008-02-16 |archive-date=2012-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120126074108/http://www.perepis2002.ru/index.html?id=17 |url-status=yes }}</ref> * [[Engelsk]] - 6 955 315 * [[Tatarsk]] - 5 347 706 * [[Tysk]] - 2 895 147 * [[Ukrainsk]] - 1 815 210 * [[Basjkirsk]] - 1 379 727 * [[Tsjetsjensk]] - 1 331 844 * [[Tsjuvasjisk]] - 1 325 382 * [[Armensk]] - 904 892 * [[Avarisk]] - 784 840 * [[Fransk]] - 705 217 * [[Aserbajdsjansk]] - 669 757 * [[Mordvinske|Mordvinsk]] - 614 260 * [[Kabardino-tsjerkessisk]] - 587 547 * [[Kasakhisk]] - 563 749 * [[Darginsk]] - 503 523 === Religion === Tradisjonelt har russarane vore [[ortodoks kristendom|russisk-ortodokse kristne]]. Ortodoks kristendom var statsreligion fram til revolusjonen i 1917, etter at storfyrsten, [[Vladimir I av Kiev]], konverterte til kristendommen i [[988]]. Mange folkeslag som vart underlagt det russiske imperiet konverterte òg til ortodoks kristendom, men mange, særskilt [[islam|muslimske]] folkeslag, heldt fast ved den gamle religionen sin. Ei lov frå 1997 definerte kristendom, islam, buddhisme og jødedom som del av Russland si historiske arv. Det finst i dag ikkje offisiell statistikk over talet på truande for ulike religionar i Russland, men etter overslag midt på 1990-talet var om lag 50 % av folket ikkje truande. 30-40 % var [[ortodoks kristendom|russisk-ortodokse kristne]]. Ei undersøking i 2007 fann at 63 % av folket såg seg sjølv som ortodokse kristne. Talet på muslimar vert vurdert til mellom 10 og 20 millionar. Fleire av folkeslaga langs Volga, t.d. [[tatarar]] og [[basjkirar]], og i Nord-Kaukasus, t.d. [[tsjetsjenarar]], er tradisjonelt muslimar. Det finst over 6000 moskear i Russland. [[Burjatar]], [[tuvinarar]] og [[kalmykar]] er tradisjonelt [[buddhisme|buddhistar]]. Russlands buddhistiske samband vurderer talet buddhistar til mellom 1,5 og 2 millionar. Ved folketeljinga i 2002 oppgav om lag 230 000 personar [[jødar|jødisk]] nasjonalitet. Dei fleste jødane i Russland er sekulariserte. Eit stort tal jødar har utvandra til [[Israel]] dei siste tiåra. Det finst om lag 70 synagogar i Russland. == Politikk == Russland er ein [[føderasjon|føderal]], [[presidentialisme|presidentstyrt]] republikk. Føderasjonen består av 84 føderasjonssubjekt. Landet vert styrt etter grunnlova som vart vedtatt [[12. desember]] [[1993]]. Statsleiaren er [[president]]en, som vert vald for fire år om gongen ved allmenne val. Førre val var den [[2. mars]] [[2008]], då [[Dmitrij Medvedev|Dmitrij Anatoljevitsj Medvedev]] vart vald til sin første presidentperiode. Presidenten kan ikkje stille til val meir enn to gonger på rad. Presidenten har store fullmakter. Han styrer utanrikspolitikken, og er øvstkommanderande for dei væpna styrkane. Presidenten utnemner statsministeren, som må godkjennast av nasjonalforsamlinga, [[duma]]en. Om presidenten fell frå, vert statsministeren fungerande president. Nasjonalforsamlinga består av to kammer: Føderasjonsrådet (''Sovet federatsii'') og Statsdumaen (''Gosudarstvennaja Duma''). I føderasjonsrådet sit to representantar for kvart føderasjonssubjekt. I statsdumaen sit 450 representantar som vert valde ved [[forholdstalsval]], med ei [[sperregrense]] på sju prosent. Ved det siste parlamentsvalet, [[2. desember]] [[2007]], vart partiet [[Sameint Russland]] det klart største, med 64,3 % av røystene, og 315 plassar i dumaen. Tre andre parti kom inn i dumaen, [[Den russiske føderasjonens kommunistiske parti]] (57), [[Russlands liberaldemokratiske parti]] (40) og [[Rettferdig Russland]] (38). Under Vladimir Putin sin presidentperiode (frå [[2000]] til 2008) vart forholda for opposisjonen i Russland vanskelegare. Den liberale opposisjonen boikotta presidentvalet i 2004. Parlamentsvalet i 2007 vart rekna som ufritt og manipulert av internasjonale observatørar, og det same gjaldt presidentvalet i 2008. Manipuleringa var mest tydeleg i enkelte av dei føderale republikkane - Sameint Russland fekk, etter dei offisielle resultata, over 99 % av røystene i republikkane [[Tsjetsjenia]] og [[Ingusjetia]]. Føderasjonssubjekta fekk mindre sjølvstyre under Putin. Seks lite folkesette føderasjonssubjekt har blitt slått saman med naboområde, slik at talet på føderasjonssubjekt i mai 2008 er 83. Russland har vorte kalla ein asymmetrisk føderasjon, dette tyder at graden av sjølvstyre varierer mellom føderasjonssubjekta. Størst sjølvstyre har dei 21 republikkane, som er oppretta for ein eller fleire etniske minoritetar. Alle føderasjonssubjekta har eit parlament og ei regjering. Leiarane av republikken har tittelen president. Etter [[2004]] er ikkje desse leiarane lenger folkevalde, men vert utpeika av Russlands president. Dei må så godkjennast av det regionale parlamentet. Russland er òg delt inn i sju [[Russiske føderale distrikt|føderale distrikt]]. Leiaren av desse vert utpeika av Russlands president, og skal sjå til at føderasjonssubjekta fylgjer grunnlova. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{reflist|refs= <ref name="CIA World Factbook">{{Kilde www |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html |tittel=Russia |besøksdato=2009-09-24 |utgiver=CIA |dato=2009 |verk=The World Factbook |språk=engelsk |archive-date=2015-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703195129/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html |url-status=yes }}</ref> <ref name="menon">[[#refMenon2004|Menon (2004]], s. 252)</ref> }} == Litteratur == * {{Kilde bok | ref = refMenon2004 | forfatter= Menon, Rajan | redaktør= Brudny, Yitzhak; Frankel, Jonathan; Hoffman Stefani | utgivelsesår= 2004 | artikkel=Leaders, structural conditions, and Russia's foreign policy | tittel= Restructuring Post-Communist Russia | forlag=Cambridge University Press | isbn=9780521840279 }} * Berdjajev, Nikolaj. 2012. ''Den russiske idé'' : ''Grunnleggende problemer i russisk tenkning på 1800-tallet og begynnelsen av 1900-tallet''. Omsett til norsk av Torgeir Bøhler, innleiing av Pål Kolstø, personregister og forklårande notar. Oslo 2012: Solum Forlag. ISBN 978-82-560-1704-1 * Waage, Peter Normann, ''Russland er sitt eget sted'' : ''streker til et lands biografi''. [Oslo] 2012: Arneberg Forlag. ISBN 978-82-8220-036-3 == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} * {{offisiell nettstad}} {{Aust-Asia}} {{Sentral-Asia}} {{Aust-Europa}} {{Russland}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Land i Europa]] [[Kategori:Land i Asia]] [[Kategori:Russland| ]] oqjlpdmcvt0xkbnnmh5h0fyrxf82t3s 0 138289 3671395 3491781 2026-09-09T16:41:18Z TU-nor 12071 3671395 wikitext text/x-wiki [[Fil:Lipica.jpg|mini|Stutteriet i [[Lipica]] i Slovenia, kjend for [[lipizzaner]]hesten.]] Eit '''stutteri''' er ein stad som driv med al og [[oppdrett]] av [[hest]]ar. Historisk blei hestar ala av [[adel]]sfolk. I mellomalderen gav nokre av desse [[kloster]] i oppdrag å driva stutteri, ettersom dei lesekunnige munkane kunne føra [[stambok|stambøker]]. Spanske [[karteusar]]munkar er særleg kjende for å ha ala fram [[andalusiar]]en på 1400-talet. Seinare grunnla herskarar stutteri der dei kunne ala fram hestetypane dei ville ha. Statsstutteri gav gjerne tilgang til alshingstar utan at ein måtte betala dyre avgifter. [[Fil:Haras du Pin main.jpg|mini|[[Haras du Pin]] er blitt kalla «hestane sitt [[Versailles]]».]] Dei austerrikske stutteria i Kladrub (no [[Kladruby nad Labem]] i Tsjekkia) og Lipizza (no [[Lipica]] i Slovenia) blei grunnlagde i 1579 og 1580, og gav opphav til [[lipizzanar]]- og [[kladruber]]hestane. På 1600-talet blei det grunnlagd fleire statlege stutteri for å sikra tilgangen på [[krigshest]]ar til hærane. I Sverige blei det grunnlagd statsstutteri i [[Strömsholm]], [[Flyinge kungsgård|Flyinge]] og [[Ottenby]] på denne tida. I 1665 gav [[Ludvig XIV av Frankrike]] ordre til ministeren [[Jean-Baptiste Colbert|Colbert]] om å laga ei stutteriordning for heile landet. Stutteria skulle ala, forska på og forbetra hesterasane. Bygginga av det første av dei, [[Haras du Pin]], tok til i 1715. I dag er dette eitt av 23 franske statsstutteri. == Anna == Namnet til den tyske byen [[Stuttgart]] stammar frå stutteri. ==Sjå òg== *[[Stall]] == Kjelder == <div class="references-small"> * [http://www.ansi.okstate.edu/breeds/horses/andalusian/index.htm Andalusian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090410090106/http://www.ansi.okstate.edu/breeds/horses/andalusian/index.htm |date=2009-04-10 }} ved ansi.okstate.edu ---- * ''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Stud farm|Stud farm]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, og «[[:sv:Stuteri|Stuteri]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}} den 14. september 2009.'' ** ''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' *** {{citation|last=Bennett|first=Deb|year=2004|url=http://www.frankhopkins.com/mustangsA.html|title=The Spanish Mustang: The Origin and Relationships of the Mustang, Barb, and Arabian Horse|publisher=Frank Hopkins}} ---- * ''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:fr:Haras nationaux (France)|Haras nationaux (France)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|fr}}, og «[[:fr:Haras du Pin|Haras du Pin]]» frå {{Wikipedia-utgåve|fr}} den 14. september 2009.'' </div> {{spire|biologi}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Hestar]] [[Kategori:Avl]] [[Kategori:Byggverk for dyr]] 4yhgw084uk7ium0nkfv5he21ifxyipu 0 172268 3671472 3291141 2026-09-10T06:55:28Z Migne 2086 3671472 wikitext text/x-wiki {{Infoboks fotballspelar | namn= Jérôme Boateng | fulltnamn = Jérôme Agyenim Boateng | fødd = {{Fødselsdato og alder|1988|9|3}} | fødestad = [[Berlin|Vest-Berlin]] | føddland = [[Tyskland]] | høgd = 192 cm | nvklubb = [[Bayern München]] | draktnummer = 17 | posisjon = Forsvar | år = [[2006]]-[[2007|07]]<br>[[2007]]-[[2010|10]]<br>[[2010]]-[[2011|11]]<br>[[2011]]-[[2021|21]] | klubbar = {{GER}} [[Hertha Berlin]] <br> {{GER}} [[Hamburger SV|Hamburg]]<br>{{ENG}} [[Manchester City]]<br>{{GER}} [[Bayern München]] | kampar(mål) = 10 (0)<br>75 (0)<br>16 (0)<br>78 (3) | landslagår = [[2007]]-[[2009|09]]<br>[[2009]]-[[2018|18]] | landslag = {{GER}} [[Tyskland|Tyskland U21]]<br>{{GER}} [[Tyskland]] | landskampar(mål) = 15 (1)<br>76 (1) | kloppdatert = 3. mai 2014 | lloppdatert = 6. juni 2024 }} '''Jérôme Agyenim Boateng''' ({{fødd|3. september|1988|Boateng, J}}) er ein tysk tidlegare fotballspelar frå [[Vest-Berlin]]. Han vart verdsmeister for [[Tyskland]] i 2014 og vann meisterligaen 2013 og 2020 med [[Bayern München]]. Elles sanka han til saman 14 pokalar i tysk bundesliga og pokal-turnering. Boateng var midtstoppar. ===Klubbspel=== Boateng fekk sin debut i bundesliga med [[Hertha Berlin]] vinteren 2007. I august same året skifta han over til [[Hamburger SV]], mot 1,1 millionar euro. Etter imponerande spel i tre sesongar, skreiv han i juni 2010 kontrakt med engelske [[Manchester City]]. Her måtte han nøye seg med spel som sideback, noko han var lite nøgd med. Sommaren 2011 vart Boateng overført til Bayern München mot 14,5 millionar euro. Dei neste ti åra spelte han i midtforsvaret til den sigerrike fotballklubben frå [[München]]. Ni sesongar i rad var han med å vinne bundesliga. I tillegg fekk han med seg fem DFB-pokalar. Høgdepunkta med FC Bayern var meisterliga-triumfane i 2013 og 2020, mot respektive [[Borussia Dortmund]] og [[Paris Saint-Germain]]. Frå 2021 gjorde Boateng teneste i franske Olympique Lyon, italienske Salernitana og for LASK Linz i Austerrike, etter kvart som benkeslitar. Han la opp i 2025. ===Landslagsspel=== Boateng spelte sin fyrste landskamp for Tyskland den 10. oktober 2009 og den 76. og siste den 13. oktober 2018. Han representerte Tyskland i VM-turneringane i 2010, 2014 og i 2018, og i europameisterskap i 2012 og 2016. Boateng deltok i alle Tyskland sine kampar då det mannskapet gjekk heilt til topps i [[Fotball-VM 2014]]. Hans einaste landslagsmål kom då Tyskland vann 3-0 over [[Slovakia]] i [[Fotball-EM 2016]]. ===Merittar=== *Verdsmeister: 2014 for Tyskland *VM-bronse: 2010 for Tyskland *EM-bronse: 2012 for Tyskland *Vinnar av UEFA-meisterligaen: 2013 og 2020 for Bayern München *Tysk ligameister: 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 og 2021 for Bayern München *Vinnar av DFB-pokalen: 2013, 2014, 2016, 2019 og 2020 for Bayern München ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Jérôme Boateng|Jérôme Boateng]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 10. september 2026.'' {{refslutt}} *[https://eu-football.info/_player.php?id=26620 eu-football] {{Tyskland i fotball-VM 2010}} {{Tyskland i fotball-EM 2012}} {{Tyskland i fotball-VM 2014}} {{Tyskland i fotball-EM 2016}} {{Tyskland i fotball-VM 2018}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tyske fotballspelarar]] [[Kategori:Hertha Berlin-spelarar]] [[Kategori:Hamburg-spelarar]] [[Kategori:Manchester City-spelarar]] [[Kategori:Bayern München-spelarar]] [[Kategori:Spelarar i Fotball-VM 2010]] [[Kategori:Spelarar i Fotball-EM 2012]] [[Kategori:Spelarar i Fotball-VM 2014]] [[Kategori:Spelarar i Fotball-EM 2016]] [[Kategori:Spelarar i Fotball-VM 2018]] gtxtn5w9jpwy5mf1yc35c2b7g45jguo 0 179048 3671467 3169658 2026-09-10T06:29:15Z Ranveig 39 Malar, flikk. 3671467 wikitext text/x-wiki {{geoboks|fjell}} [[Fil:TaihangMountain8.jpg|thumb|I Taihang Shan]] '''Taihang Shan'''{{mrk|[[kinesisk skrift]] 太行山, [[pinyin]] ''Tàiháng Shān''}} eller '''Taihangfjella''' er ei fjellkjede nord i [[Folkerepublikken Kina]]. Fjella dannar grenseområde mellom provinsane [[Shanxi]] i vest, med [[Hebei]] og det nordlege [[Henan]] i aust. Fjella strekker seg frå låglandet i Hebei i nordaust og til høglandet i Shanxi i sørvest. De fleste fjelltoppane er mellom 1&nbsp;500 og 2&nbsp;000 meter høge; høgste toppen er Xiaowutai på 2&nbsp;882 meter over havet. Området er rikt på [[kol]]. Provinsnamna Shanxi og [[Shandong]] viser til at dei to provinsane ligg høvesvis vest og aust for Taihang Shan. ==Merknadar== {{Merknadar}} ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Taihang Shan|Taihang Shan]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 25. mars 2011.'' </div> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Fjellkjeder i Kina]] g5js0gbupteddctvhoo93tlkgd5fpc3 0 190310 3671427 3067486 2026-09-09T19:19:28Z CommonsDelinker 1379 Fjernar fila Balochistan_gwadar.jpg, sidan ho er sletta frå Commons av Túrelio. 3671427 wikitext text/x-wiki {{infoboks by|offisielt namn=گوادر |bilet_horisont=Gawadar2.jpg |underinndeling_type=Land<br />Provins<br />Distrikt |underinndeling_namn=[[Pakistan]]<br />[[Balutsjistan]]<br />[[Gwadar distrikt|Gwadar]] |innbyggjarar=53080 |innbyggjarar_i_år=est. 2008 |areal=12637 |kart= }} '''Gwadar''' er ein hamneby sør i [[Balutsjistan]] i Sørvest-[[Pakistan]]. I 2007 hadde byen rundt 53&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 100 kilometer aust for grensa til [[Iran]] og 460 kilometer vest for [[Karachi]]. Han ligg strategisk til i kystområdet [[Makran]], nær [[Hormuzsundet]] mellom [[Omanbukta]] og [[Arabiahavet]]. Staden høyrde til tidlegare [[Oman]], men blei kjøpt av Pakistan i 1958 og utvikla frå ein fiskarlandsby til ein [[planlagd by]]. [[Fil:Gwadar Port.jpg|mini|venstre|Gwadar hamn.]] Gwadar har ei trafikkert hamn med oljeterminal og internasjonal flyplass. Den novarande hamna blei oppført i 2002, mykje med økonomisk støtte frå [[Folkerepublikken Kina|Kina]]. == Kjelder == <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gwadar|Gwadar]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, og «[[:sv:|Gwadar]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}} den 20. juli 2011.'' </div> == Bakgrunnsstoff == {{Commonskat|Gwadar}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Pakistan]] [[Kategori:Balutsjistan i Pakistan]] [[Kategori:Hamnebyar i Indiahavet]] luch4bkaa2n1441wizidx4albmo02ec 3671432 3671427 2026-09-09T19:51:23Z Ranveig 39 Geoboks 3671432 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by|offisielt namn=گوادر |provins=[[Balutsjistan]] |distrikt=[[Gwadar distrikt|Gwadar]] }} '''Gwadar''' er ein hamneby sør i [[Balutsjistan]] i Sørvest-[[Pakistan]]. I 2007 hadde byen rundt 53&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 100 kilometer aust for grensa til [[Iran]] og 460 kilometer vest for [[Karachi]]. Han ligg strategisk til i kystområdet [[Makran]], nær [[Hormuzsundet]] mellom [[Omanbukta]] og [[Arabiahavet]]. Staden høyrde til tidlegare [[Oman]], men blei kjøpt av Pakistan i 1958 og utvikla frå ein fiskarlandsby til ein [[planlagd by]]. [[Fil:Gwadar Port.jpg|mini|venstre|Gwadar hamn.]] Gwadar har ei trafikkert hamn med oljeterminal og internasjonal flyplass. Den novarande hamna blei oppført i 2002, mykje med økonomisk støtte frå [[Folkerepublikken Kina|Kina]]. == Kjelder == <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gwadar|Gwadar]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, og «[[:sv:|Gwadar]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}} den 20. juli 2011.'' </div> == Bakgrunnsstoff == {{Commonskat|Gwadar}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Pakistan]] [[Kategori:Balutsjistan i Pakistan]] [[Kategori:Hamnebyar i Indiahavet]] sr7ebszbdvpgu5pagrm0shjsm7ier61 0 201989 3671384 3222187 2026-09-09T15:40:21Z Kim 911 158831 3671384 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkartist| |verkeleg namn= Γιώργος Μαζωνάκης |bakgrunn = soloartist }} '''Jórgos Mazonákis''' ( [[4. mars]] [[1972]] - [[9. september]] [[2026]]<ref>{{Citation|title=Πέθανε ο Γιώργος Μαζωνάκης από ανακοπή - Διακομίσθηκε στο Ελπίς από την ιδιωτική κλινική Stem Cell στο Κολωνάκι|url=https://www.protothema.gr/greece/article/1876308/pethane-o-giorgos-mazonakis-apo-anakopi-exepneuse-sto-nosokomeio-elpis/|website=ProtoThema|date=2026-09-09|accessdate=2026-09-09|language=el}}</ref> ) er ein [[Hellas|gresk]] songar. Han syng gresk pop og [[laikomusikk]]. ==Diskografi== ;Studioalbum {| class="wikitable"|width=100% |- bgcolor="#CCCCCC" ! width="20" rowspan="2"| År ! width="235" rowspan="2"| Tittel ! width="100" rowspan="2"| Salstrofé i Hellas |- ! |- bgcolor="#F0F8FF" |1993 |''Mesanihta Kai Kati'' |align="center"| &mdash; |- |1994 |''Me Ta Matia Na To Les'' |align="center"| Gull |- bgcolor="#F0F8FF" |1996 |''Mou Leipeis'' |align="center"| Gull |- |1997 |''Paidi Tis Nihtas'' |align="center"| Platina |- bgcolor="#F0F8FF" |1998 |''Brosta S'Ena Mikrofono'' |align="center"| Gull |- |1999 |''Allaxane Ta Plana Mou'' |align="center"| Gold |- bgcolor="#F0F8FF" |2002 |''Koita Me'' |align="center"| Gull |- |2003 |''Savvato'' |align="center"| Platina |- bgcolor="#F0F8FF" |2007 |''Ta Ohi Kai Ta Nai Mou'' |align="center"| &mdash; |- |2010 |''Ta Isia Anapoda'' |align="center"| 2 x platina |- bgcolor="#F0F8FF" |2012 |''Leipei Pali O Theos'' |align="center"| Platina |- |2015 |''To Paraxeno Me Mena'' |align="center"| Platina |} ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:el:Γιώργος Μαζωνάκης|Γιώργος Μαζωνάκης]]» frå {{Wikipedia-utgåve|el}}, den 27. desember 2011.'' </div> {{autoritetsdata}} [[Kategori:Folk frå Pireus]] [[Kategori:Greske songarar]] 266fa5j9d45iktl9tcutf1c0z3defl9 3671412 3671384 2026-09-09T18:37:15Z Ranveig 39 Flikk 3671412 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkartist| |verkeleg namn= Γιώργος Μαζωνάκης |bakgrunn = soloartist }} '''Jórgos Mazonákis''' ({{datoar}})<ref>{{Citation|title=Πέθανε ο Γιώργος Μαζωνάκης από ανακοπή - Διακομίσθηκε στο Ελπίς από την ιδιωτική κλινική Stem Cell στο Κολωνάκι|url=https://www.protothema.gr/greece/article/1876308/pethane-o-giorgos-mazonakis-apo-anakopi-exepneuse-sto-nosokomeio-elpis/|website=ProtoThema|date=2026-09-09|accessdate=2026-09-09|language=el}}</ref> var ein [[Hellas|gresk]] songar. Han song gresk pop og [[laikomusikk]]. ==Diskografi== ;Studioalbum {| class="wikitable"|width=100% |- bgcolor="#CCCCCC" ! År ! Tittel ! Salstrofé i Hellas |- bgcolor="#F0F8FF" |1993 |''Mesanihta Kai Kati'' |align="center"| &mdash; |- |1994 |''Me Ta Matia Na To Les'' |align="center"| Gull |- bgcolor="#F0F8FF" |1996 |''Mou Leipeis'' |align="center"| Gull |- |1997 |''Paidi Tis Nihtas'' |align="center"| Platina |- bgcolor="#F0F8FF" |1998 |''Brosta S'Ena Mikrofono'' |align="center"| Gull |- |1999 |''Allaxane Ta Plana Mou'' |align="center"| Gold |- bgcolor="#F0F8FF" |2002 |''Koita Me'' |align="center"| Gull |- |2003 |''Savvato'' |align="center"| Platina |- bgcolor="#F0F8FF" |2007 |''Ta Ohi Kai Ta Nai Mou'' |align="center"| &mdash; |- |2010 |''Ta Isia Anapoda'' |align="center"| 2 x platina |- bgcolor="#F0F8FF" |2012 |''Leipei Pali O Theos'' |align="center"| Platina |- |2015 |''To Paraxeno Me Mena'' |align="center"| Platina |} ==Kjelder== {{fotnoteliste}} <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:el:Γιώργος Μαζωνάκης|Γιώργος Μαζωνάκης]]» frå {{Wikipedia-utgåve|el}}, den 27. desember 2011.'' </div> {{autoritetsdata}} [[Kategori:Folk frå Pireus]] [[Kategori:Greske songarar]] ta75hh0h3rss3w38tbfegjlt8ah0vu8 0 207845 3671403 3240907 2026-09-09T17:26:37Z Johshh 122989 /* Bakgrunnsstoff */ 3671403 wikitext text/x-wiki {{infoboks forfattar}} '''Richard Eriksen''' ({{levde|24. mars|1869|27. desember|1941|Eriksen}}) var ein norsk filosof, forfattar og journalist. Han var både fødd og døydde i Oslo. Eriksen arbeidde i mange år i [[Norsk Telegrambyrå]]. Elles sysla han med [[filosofi]]ske spørsmål, var ei tid mellom anna oppteken av [[okkultisme]] og [[spiritisme]]. Tidleg i 1900-åra gjekk han over til [[teosofi]]en. I 1911 la Eriksen fram avhandlinga ''Jeget og tænkningen'' for [[doktorgrad]]en, ei avhandling domsnemnda forkasta som uvitskapleg. Dette førte til ein langvarig strid om åndsfridomen ved [[Universitetet i Oslo]]. Soialøkonomen Oskar Jæger var forkjempar for Eriksen si sak. I 1915 vart Eriksen doktor på ei ny avhandling, den eksperimtal[[psykologi]]ske ''Tænkningens psykologiske utviklingsbetingelser''. Han vart i 1916 universitets[[stipendiat]] i filosofi, året etter fekk han statsstipend. Eriksen gav ut ei rad kulturfilosofiske og psykologiske verk, både før og etter han fekk godkjent doktoravhandlinga si. ==Verk== *''Det oversanselige'', 1891 *''Spiritismen, dens rette betydning og værd'', 1893 *''Sjælens gaade'', 1893 *''Indledning til teosfi'', 1908 *''Skjulte sider av mennesket og dets udvikling'', 1909 *''Tidens kurs. En populær udsikt over nye tankeretninger'', 1912 *''Sjælen og videnskapen'', 1918 *''Det religiøse problem'', 1920 *''Conciousness, life and the fourth dimension'', 1920 *''Skapelse og utvikling'', 1927 *''Erotikk og livsanskulese'', 1928 *''Eros, psykoanalyse og religion'', 1930 *''Faser og kriser i personlighetens utvikling'', 1932 ==Kjelder== *[[Norsk Allkunnebok]], IV. bandet, 1952 == Bakgrunnsstoff == * {{Nbsøk|Eriksen, Richard|bøker av}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske filosofar]] [[Kategori:Statsstipendiatar]] [[Kategori:Folk frå Oslo]] iw88nx2ls02ficjyza9bqjwmrszf02s 0 217049 3671528 3650870 2026-09-10T10:34:25Z TU-nor 12071 3671528 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|innsjø}} [[Fil:Skalka in Winter.jpg|mini|Skalka (flyfotografi).]] '''Skalka''' ([[nordsamisk]] ''Skalkajaure'') er ein innsjø i [[Jokkmokk kommun]] i [[Norrbottens län]] i [[Lappland i Sverige|Lappland]] i [[Sverige]]. Vassflata ligg 295 meter over havet, og har eit areal på ca. 46 km². Sjøen vert drenert gjennom [[Lilla Luleälven]]. ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skalka|Skalka]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 15. juni 2012.'' </div> {{autoritetsdata}} [[Kategori:Jokkmokks kommun]] [[Kategori:Innsjøar i Lappland i Sverige]] [[Kategori:Lule älv-vassdraget‎]] lzrwcg1mjgswmh5mqwtb4dhs83b0ikg 0 230248 3671492 3670455 2026-09-10T07:52:50Z Ranveig 39 Flikk 3671492 wikitext text/x-wiki {{infoboks musikkartist |namn = Ray Wilson |bilete = Ray Wilson, Stary Maneż, 14.02.2024 16.jpg |bilettekst = Ray Wilson, 2024 |bakgrunn = soloartist |fødd = {{fødselsdato og alder|df=yes|1968|9|08}} |fødestad = [[Dumfries]] i [[Skottland]] |sjanger = [[Rock]], [[post-grunge]] |instrument = [[Synging|Vokal]], [[gitar]], [[Bassist|bass]], [[munnspel]] |yrke = Musikar |aktive år = 1990<ref>http://www.worldofgenesis.com/Biography-RayWilson.htm</ref> til i dag |selskap = [[InsideOut Music]], [[Virgin Records|Virgin]] |tilknytta artistar = [[Stiltskin]], [[Genesis]], [[Millionairhead|Cut_]]. Guaranteed Pure |website = www.raywilson.co.uk }} '''Ray Wilson''' ({{datoar}) er ein skotsk musikar, mest kjend som vokalist i [[post-grunge]]-bandet [[Stiltskin]] og i [[Genesis]] mellom 1996 og 1998.<ref>{{cite news|title=Genesis names new singer|url=http://jam.canoe.ca/Music/Artists/G/Genesis/1997/06/06/745326.html|accessdate=21. september 2012|newspaper=Canoe|date=6. juni 1997|author=John Sakamoto}}</ref> Han har gjeve ut åtte soloalbum (inkludert fem konsertalbum) og fem album med banda sine. Wilson starta i eit band kalla Guaranteed Pure i 1990. Dei gav ut eit album kalla ''Swing Your Bag''. Han vart så medlem av Stiltskin som gav ut eitt album og hadde ein stor hitt med singelen «Inside». [[Fil:Ray Wilson. Author Maxim Stoyalov.png|mini|Ray Wilson under ein konsert i Tychy i Polen.]] Wilson er truleg mest kjend som vokalist i Genesis frå 1996 til 1998 etter at [[Phil Collins]] offisielt slutta i mars 1996. Wilson vart offisielt annonsert som ny songar i Genesis i juni 1997. Det einaste albumet dei spelte inn med Wilson, ''[[Calling All Stations|...Calling All Stations...]]'', kom ut same månaden og nådde Topp 10 i mange land. Dei turnerte Europa vinteren og våren, men ikkje i Amerika på grunn av dårleg platesal der. Etter dette annonserte bandet at dei kom til å ta ein lengre pause og Wilson forlét bandet. Wilson spelte sidan inn albumet ''[[Millionairhead]]'' som eit soloprosjekt kalla Cut_. I 2003 gav han ut eit soloalbum under sitt eige namn, kalla ''Change''. Året etter gav han ut albumet ''The Next Best Thing'' og i 2006 gav han ut eit [[Stiltskin]]-album kalla ''She''. ==Diskografi== === Solo === ;Studio *2003 ''[[Change av Ray Wilson|Change]]'' - #88 Germany *2004 ''[[The Next Best Thing av Ray Wilson|The Next Best Thing]]'' *2008 ''[[Propaganda Man]]'' * 2013 ''Chasing Rainbows'' * 2016 ''Song for a Friend'' * 2016 ''Makes Me Think of Home'' * 2021 ''The Weight of Man'' ;Konsertalbum *2002 ''[[Live and Acoustic av Ray Wilson|Live and Acoustic]]'' <small>(tidlegare kalla «Unplugged»)</small> *2005 ''[[Ray Wilson Live]]'' *2006 ''[[An Audience and Ray Wilson]]'' <small>(limited edition CD and download)</small> *2009 ''[[Genesis Klassik]]'' *2009 ''[[Ray Wilson and the Berlin Symphony Ensemble, Genesis Classic]]'' *2011 ''[[Genesis Classic: Live In Poznań]]'' === Guaranteed Pure === *1993 ''Swing Your Bag'' === Stiltskin === ;Studioalbum *1994 ''[[The Mind's Eye]]'' *2006 ''[[She av Stiltskin|She]]'' *2011 ''[[Unfulfillment]]''<ref>{{cite web|url=http://www.raywilson.net/2006/index.html |title=Ray Wilson and Stiltskin Live |publisher=Raywilson.net |accessdate=2011-07-17}}</ref> ;Konsertalbum *2007 ''[[Stiltskin Live]]'' === Genesis === *1997 ''[[Calling All Stations]]'' - #2 UK, #54 U.S. === Cut_ === *1999 ''[[Millionairhead]]'' ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ray Wilson (musician)|Ray Wilson (musician)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 20. september 2012.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' {{refslutt}} {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== *[http://www.raywilson.co.uk Offisiell nettstad] {{Genesis}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Skotske songarar]] [[Kategori:Genesis-medlemmar]] [[Kategori:Folk frå Dumfries]] 5te36xakqp7arlbhrbm9ahzgyb1r72t 3671493 3671492 2026-09-10T07:53:01Z Ranveig 39 3671493 wikitext text/x-wiki {{infoboks musikkartist |namn = Ray Wilson |bilete = Ray Wilson, Stary Maneż, 14.02.2024 16.jpg |bilettekst = Ray Wilson, 2024 |bakgrunn = soloartist |fødd = {{fødselsdato og alder|df=yes|1968|9|08}} |fødestad = [[Dumfries]] i [[Skottland]] |sjanger = [[Rock]], [[post-grunge]] |instrument = [[Synging|Vokal]], [[gitar]], [[Bassist|bass]], [[munnspel]] |yrke = Musikar |aktive år = 1990<ref>http://www.worldofgenesis.com/Biography-RayWilson.htm</ref> til i dag |selskap = [[InsideOut Music]], [[Virgin Records|Virgin]] |tilknytta artistar = [[Stiltskin]], [[Genesis]], [[Millionairhead|Cut_]]. Guaranteed Pure |website = www.raywilson.co.uk }} '''Ray Wilson''' ({{datoar}}) er ein skotsk musikar, mest kjend som vokalist i [[post-grunge]]-bandet [[Stiltskin]] og i [[Genesis]] mellom 1996 og 1998.<ref>{{cite news|title=Genesis names new singer|url=http://jam.canoe.ca/Music/Artists/G/Genesis/1997/06/06/745326.html|accessdate=21. september 2012|newspaper=Canoe|date=6. juni 1997|author=John Sakamoto}}</ref> Han har gjeve ut åtte soloalbum (inkludert fem konsertalbum) og fem album med banda sine. Wilson starta i eit band kalla Guaranteed Pure i 1990. Dei gav ut eit album kalla ''Swing Your Bag''. Han vart så medlem av Stiltskin som gav ut eitt album og hadde ein stor hitt med singelen «Inside». [[Fil:Ray Wilson. Author Maxim Stoyalov.png|mini|Ray Wilson under ein konsert i Tychy i Polen.]] Wilson er truleg mest kjend som vokalist i Genesis frå 1996 til 1998 etter at [[Phil Collins]] offisielt slutta i mars 1996. Wilson vart offisielt annonsert som ny songar i Genesis i juni 1997. Det einaste albumet dei spelte inn med Wilson, ''[[Calling All Stations|...Calling All Stations...]]'', kom ut same månaden og nådde Topp 10 i mange land. Dei turnerte Europa vinteren og våren, men ikkje i Amerika på grunn av dårleg platesal der. Etter dette annonserte bandet at dei kom til å ta ein lengre pause og Wilson forlét bandet. Wilson spelte sidan inn albumet ''[[Millionairhead]]'' som eit soloprosjekt kalla Cut_. I 2003 gav han ut eit soloalbum under sitt eige namn, kalla ''Change''. Året etter gav han ut albumet ''The Next Best Thing'' og i 2006 gav han ut eit [[Stiltskin]]-album kalla ''She''. ==Diskografi== === Solo === ;Studio *2003 ''[[Change av Ray Wilson|Change]]'' - #88 Germany *2004 ''[[The Next Best Thing av Ray Wilson|The Next Best Thing]]'' *2008 ''[[Propaganda Man]]'' * 2013 ''Chasing Rainbows'' * 2016 ''Song for a Friend'' * 2016 ''Makes Me Think of Home'' * 2021 ''The Weight of Man'' ;Konsertalbum *2002 ''[[Live and Acoustic av Ray Wilson|Live and Acoustic]]'' <small>(tidlegare kalla «Unplugged»)</small> *2005 ''[[Ray Wilson Live]]'' *2006 ''[[An Audience and Ray Wilson]]'' <small>(limited edition CD and download)</small> *2009 ''[[Genesis Klassik]]'' *2009 ''[[Ray Wilson and the Berlin Symphony Ensemble, Genesis Classic]]'' *2011 ''[[Genesis Classic: Live In Poznań]]'' === Guaranteed Pure === *1993 ''Swing Your Bag'' === Stiltskin === ;Studioalbum *1994 ''[[The Mind's Eye]]'' *2006 ''[[She av Stiltskin|She]]'' *2011 ''[[Unfulfillment]]''<ref>{{cite web|url=http://www.raywilson.net/2006/index.html |title=Ray Wilson and Stiltskin Live |publisher=Raywilson.net |accessdate=2011-07-17}}</ref> ;Konsertalbum *2007 ''[[Stiltskin Live]]'' === Genesis === *1997 ''[[Calling All Stations]]'' - #2 UK, #54 U.S. === Cut_ === *1999 ''[[Millionairhead]]'' ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ray Wilson (musician)|Ray Wilson (musician)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 20. september 2012.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' {{refslutt}} {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== *[http://www.raywilson.co.uk Offisiell nettstad] {{Genesis}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Skotske songarar]] [[Kategori:Genesis-medlemmar]] [[Kategori:Folk frå Dumfries]] 7f1fwg58gs8dwtiufqly9ldjue24du9 0 284199 3671495 3669185 2026-09-10T07:58:27Z Ranveig 39 Flikk, +setn. med ref. 3671495 wikitext text/x-wiki {{infoboks biografi}} '''Torkell Tønnesson Mauland''' ({{levde|3. januar|1848|31. mars|1923|Mauland}}) var ein lærar, [[folkeminne]]samlar og historikar frå [[Time kommune|Time]] i [[Rogaland]]. ==Liv og virke== Mauland var odelsgut til garden Mauland. 14 år gammal gjekk han i lærarskule hos Velle Vellesen og var deretter lærar i heimbygda i tre år. [[Arne Garborg]] var ein av elevane hans. Mauland gjekk på Holt seminar 1867-69 og arbeidde sidan som lærar i Høyland, i [[Stavanger]] og frå 1875 til -91 var han styrar ved amtsskulen i [[Ryfylke]]. Han var så lærar ved [[Klæbu]] seminar eitt år, deretter lærar i [[Aure]] 1892-97 og til sist i [[Kristiania]]. Frå 1913 vigde han seg til innsamling av folkeminne og skriving av historiske artiklar og verk. Mauland fekk årlege statsstipend frå 1914. Han arbeidde mykje i [[Riksarkivet]] med kjelder frå Rogaland. Allereie i 1911 gav han ut boka ''Trolldom'', om hekseprosessar i fylket. Han skreiv om lensmenn og prestar og noko slektshistorie; mellom anna om Garborg-ætta, prenta i ''Syn og Segn'' 1911. Etter han døydde vart tre band folkeminne frå Ryfylke utgitt av Norsk Folkeminnelag: ''Folkeminne fraa Rogaland I-III'' (1928–35). Han omsette òg [[Frederick Marryat]] til norsk.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Marryat, Frederick | utgjeve år = 1919 | tittel = Nyskogborni | stad = Oslo | forlag = Samlaget | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009073112001 | side = }}</ref> Mauland var vararepresentant til [[Stortinget]] for [[Venstre]] 1886-88. Han var styremedlem for [[Det Norske Samlaget]] 1906-16 og deltok aktivt som kyrkjesongar ved dei [[nynorsk]]e gudstenestene i hovudstaden 1903-21. For Samlaget gjekk han saman med [[Alexander Seippel]] gjennom bibelomsetjinga. Det norske Samlaget utnemnde han til heiderslagsmann i 1918.<ref name=SNL/> Mauland døydde i [[Asker]] i 1923, der han hadde budd sidan 1912.<ref name=SNL/> ==Ettermæle== Rogaland Historielag avduka ei byste av Mauland, utforma av [[Erik Haugland]], på Bryne i Time i 1948.<ref name=SNL>{{snl||Torkell Mauland|forfattar=Jon Grepstad|dato=26. november 2024}}</ref> ==Kjelder== {{fotnoteliste}} *[[Norsk Allkunnebok]]. VIII. Bandet. 1958 <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Torkell Mauland|Torkell Mauland]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 21. august 2014.'' </div> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske historikarar]] [[Kategori:Statsstipendiatar]] [[Kategori:Norske folkeminnesamlarar]] [[Kategori:Folk frå Time]] 2539r4fqlk7ygh7fy7v6xciek6qy2m7 3671496 3671495 2026-09-10T07:58:56Z Ranveig 39 3671496 wikitext text/x-wiki {{infoboks biografi}} '''Torkell Tønnesson Mauland''' ({{levde|3. januar|1848|31. mars|1923|Mauland}}) var ein lærar, [[folkeminne]]samlar og historikar frå [[Time kommune|Time]] i [[Rogaland]]. ==Liv og virke== Torkell Mauland var odelsgut til garden Mauland. 14 år gammal gjekk han i lærarskule hos Velle Vellesen og var deretter lærar i heimbygda i tre år. [[Arne Garborg]] var ein av elevane hans. Mauland gjekk på Holt seminar 1867-69 og arbeidde sidan som lærar i Høyland, i [[Stavanger]] og frå 1875 til -91 var han styrar ved amtsskulen i [[Ryfylke]]. Han var så lærar ved [[Klæbu]] seminar eitt år, deretter lærar i [[Aure]] 1892-97 og til sist i [[Kristiania]]. Frå 1913 vigde han seg til innsamling av folkeminne og skriving av historiske artiklar og verk. Mauland fekk årlege statsstipend frå 1914. Han arbeidde mykje i [[Riksarkivet]] med kjelder frå Rogaland. Allereie i 1911 gav han ut boka ''Trolldom'', om hekseprosessar i fylket. Han skreiv om lensmenn og prestar og noko slektshistorie; mellom anna om Garborg-ætta, prenta i ''Syn og Segn'' 1911. Etter han døydde vart tre band folkeminne frå Ryfylke utgitt av Norsk Folkeminnelag: ''Folkeminne fraa Rogaland I-III'' (1928–35). Han omsette òg [[Frederick Marryat]] til norsk.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Marryat, Frederick | utgjeve år = 1919 | tittel = Nyskogborni | stad = Oslo | forlag = Samlaget | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009073112001 | side = }}</ref> Mauland var vararepresentant til [[Stortinget]] for [[Venstre]] 1886-88. Han var styremedlem for [[Det Norske Samlaget]] 1906-16 og deltok aktivt som kyrkjesongar ved dei [[nynorsk]]e gudstenestene i hovudstaden 1903-21. For Samlaget gjekk han saman med [[Alexander Seippel]] gjennom bibelomsetjinga. Samlaget utnemnde han til heiderslagsmann i 1918.<ref name=SNL/> Mauland døydde i [[Asker]] i 1923, der han hadde budd sidan 1912.<ref name=SNL/> ==Ettermæle== Rogaland Historielag avduka ei byste av Mauland, utforma av [[Erik Haugland]], på Bryne i Time i 1948.<ref name=SNL>{{snl||Torkell Mauland|forfattar=Jon Grepstad|dato=26. november 2024}}</ref> ==Kjelder== {{fotnoteliste}} *[[Norsk Allkunnebok]]. VIII. Bandet. 1958 <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Torkell Mauland|Torkell Mauland]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 21. august 2014.'' </div> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske historikarar]] [[Kategori:Statsstipendiatar]] [[Kategori:Norske folkeminnesamlarar]] [[Kategori:Folk frå Time]] 72h4seoobq6yujefhhzwvtwr4phtq7p 0 341709 3671374 3239327 2026-09-09T14:29:02Z Ranveig 39 Lenkje 3671374 wikitext text/x-wiki {{infoboks biografi}} '''Hilbrandt Meyer''' ({{levde|30. august|1723|20. oktober|1785|Meyer, Hilbrandt}}), også kjend som '''Hildebrandt Meyer''', var ein norsk embetsmann frå [[Bergen]] som var [[borgarmeister]] i byen frå 1763. Han er kjend for sine store samlingar til Bergens historie, eigne verk og avskrifter av andre sine. Meyer fekk i 1745 borgarskap som kjøpmann i heimbyen. År 1751 vart han utnemnd til viserådmann i byen, etter at han hadde betalt 600 riksdalar til Seminarium Fredericianum for å få embetet. Frå 1763 til han døydde var Meyer ein aktiv og dyktig borgarmeister i Bergen. Han gav i åra 1764-65 ut vekebladet ''[[Den bergenske Borger-Ven]]'', der han presenterte sentrale idear i samtida vedkomande skipsfart, handel og industri. Dei neste åra fekk han trykt opp fleire mindre avhandlingar om turrfiskhandelen. For å hegne om Bergen sine privilegium og handel propaganderte han imot å opprette ein kjøpstad i Nordlandene og at det kunne framstillast turrfisk i [[Romsdal]] og på [[Sunnmøre]]. Meyer etterlet seg ei samling på 10 band som i 1786 vart kjøpt av 42 handelsborgarar og gitt til Bergen by. Hovudverket ''Samlinger til den Berømmelige og Navnkundige Norske Handel Stad Bergens Beskrivelse'' er frå 1764 og skrive med sirleg skrift og forsynt med 22 tusjteikningar av kyrkjene og ei rad andre offentlege bygningar, laga av stadsbyggmeister Johan Joachim Reichborn. ==Kjelder== *[https://nbl.snl.no/Hilbrandt_Meyer Norsk biografisk leksikon] {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske kjøpmenn]] [[Kategori:Folk frå Bergen]] 0flltb1o7r9xpa5ol872rv8hxxe98rp 0 344683 3671402 3634952 2026-09-09T17:24:34Z Orland 485 [[Kategori:Ordførarar i Fredrikstad]] 3671402 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Johan Ludvig Johannesen''' ({{fødd|6. august|1879|Johannesen, Johan}}) var ein norsk kommunearbeidar frå Lilleby i [[Borge]] i [[Østfold]]. Han var stortingsmann for [[Arbeidarpartiet]] i to periodar 1934-45, og ordførar i Fredrikstad 1932–33 og mai-juli 1945. Far hans arbeidde på sagbruk. Han tok sjølv til sagbruksarbeidar i Fredrikstad og Borge og var inn i mellom steinhoggar. Frå 1917 var han kommunearbeidar i Fredrikstad. Johannesen var medlem i Fredrikstad bystyre periodane 1910-19, 1925-33 og i 1945, varaordførar 1931-33. Elles var han medlem i [[forliksråd]]et 1915-18 og skulestyret 1920-22. Hausten 1933 vart han vald til å representere dei fem [[kjøpstad]]ene i Østfold og [[Akershus]] på [[Stortinget]], attvald i 1936. Fyrste treårsbolken var han medlem i Protokollkomiteen og sidan sekretær i komiteen. ==Kjelder== * {{PolSys|11495}} * [https://www.fredrikstad.kommune.no/tjenester/politikk-og-administrasjon/ordfoerere-i-fredrikstad/johan-ludvig-johannesen-1932-1933-11-mai-13-juli-1945/ Ordførere i Fredrikstad: Johan Ludvig Johannesen]; Fredrikstad kommunes heimeside {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar for byane i Østfold og Akershus]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar frå Ap]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1934-1936]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1937-1945]] [[Kategori:Ordførarar i Fredrikstad]] [[Kategori:Ap-ordførarar i Østfold]] [[Kategori:Folk frå Fredrikstad]] kmttreri5a3sayqzn4mvuf15oenhyju 0 386149 3671410 3670943 2026-09-09T18:28:54Z CommonsDelinker 1379 Fjernar fila Mike_porcaro_bass_player_jss.png, sidan ho er sletta frå Commons av The Squirrel Conspiracy. 3671410 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkartist | namn = Mike Porcaro | bilete = | bilettekst = | bakgrunn = instrumentalist | verkeleg namn = Michael Joseph Porcaro | fødd = {{fdato|1955|5|29}} | fødestad = [[South Windsor i Connecticut]] i USA | død = {{dødsdato og alder|2015|3|15|1955|5|29}} | dødsstad = [[Los Angeles]] i [[California]] i USA | instrument = {{flatlist| *[[bassgitar]] *[[cello]] *trommer}} | sjanger = {{flatlist| *[[Hardrock]] *[[poprock]] *[[progressiv rock]] *[[neo-progressiv rock]]}} | yrke = Musikar | aktive år = 1971–2007 | tilknytta artistar = {{flatlist| *[[Toto]] *[[Vicki Lawrence]] *[[Boz Scaggs]] *[[Seals and Crofts]] *[[Larry Carlton]] *[[Bee Gees]]}} }} '''Michael Joseph Porcaro''' ({{datoar}}) var ein USA-amerikansk [[bassgitar|bass]]ist, kjend for arbeidet sitt med [[Toto]].<ref>{{cite web|url=http://www.totoofficial.com/history|title=Toto History |work=[[Toto]] |accessdate=20. desember 2020}}</ref> Han trekte seg attende i 2007 etter at han fekk diagnosen [[amyotrofisk lateral sklerose]] (ALS), som han døydde av i 2015. Han var den mellomste broren av Toto-medlemmane [[Jeff Porcaro]] og [[Steve Porcaro]]. Faren deira var [[jazz]]-trommeslagaren og perkusjonisten [[Joe Porcaro]]. Porcaro arbeidde som studiomusikar før han tok over for den originale bassisten i [[Toto]], [[David Hungate]], i 1982, kort tid etter at bandet hadde spelt inn ''[[Toto IV]]''. Porcaro spelte cello på eit spor på det albumet og vart fulltidsmedlem av bandet på den påfølgjande turneen. Han vart verande med bandet fram til 2007. I tillegg til Toto spelte Poracro for ei rekkje andre musikarar, som [[Michael Franks]], [[Seals and Crofts]], [[Larry Carlton]] og [[Boz Scaggs]]. ==Diskografi== ===Med Toto=== * ''[[Isolation av Toto|Isolation]]'' (1984) * ''[[Dune av Toto|Dune]]'' (1984) * ''[[Fahrenheit av Toto|Fahrenheit]]'' (1986) * ''[[The Seventh One]]'' (1988) * ''[[Past to Present 1977-1990]]'' (1990) * ''[[Greatest Hits Live...and More]]'' (1992) * ''[[Kingdom of Desire]]'' (1992) * ''[[Tambu av Toto|Tambu]]'' (1995) * ''[[Best Ballads]]'' (1995) * ''[[Toto XX]]'' (1998) * ''[[Mindfields]]'' (1999) * ''[[Livefields]]'' (1999) * ''[[Through the Looking Glass av Toto|Through the Looking Glass]]'' (2002) * ''[[Live in Amsterdam av Toto|Live in Amsterdam]]'' (2003) * ''[[The Essential Toto]]'' (2003) * ''[[Falling in Between]]'' (2006) * ''[[40 Trips Around the Sun]]'' (2018) * ''[[Old Is New]]'' (2018) ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mike Porcaro|Mike Porcaro]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 20. desember 2020.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' {{refslutt}} {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== *{{Offisiell nettstad|mikeporcaro.com}} *{{Imdb namn|0691665}} *{{Find a Grave|143756586}} {{Toto}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:USA-amerikanske rockebassistar]] [[Kategori:USA-amerikanske bassistar]] [[Kategori:USA-amerikanske studiomusikarar]] [[Kategori:Døde av motonevronsjukdom]] [[Kategori:Musikarar frå Connecticut]] [[Kategori:Folk frå Hartford i Connecticut]] [[Kategori:Toto-medlemmar]] 79irdz77d7qp7zvg3dk91b7utsvfi75 3671413 3671410 2026-09-09T18:38:15Z Ranveig 39 Flikk 3671413 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkartist | namn = Mike Porcaro | bakgrunn = instrumentalist | verkeleg namn = Michael Joseph Porcaro | fødestad = [[South Windsor i Connecticut]] i USA | død = {{dødsdato og alder|2015|3|15|1955|5|29}} | dødsstad = [[Los Angeles]] i [[California]] i USA | instrument = {{flatlist| *[[bassgitar]] *[[cello]] *trommer}} | sjanger = {{flatlist| *[[Hardrock]] *[[poprock]] *[[progressiv rock]] *[[neo-progressiv rock]]}} | yrke = Musikar | aktive år = 1971–2007 | tilknytte artistar = {{flatlist| *[[Toto]] *[[Vicki Lawrence]] *[[Boz Scaggs]] *[[Seals and Crofts]] *[[Larry Carlton]] *[[Bee Gees]]}} }} '''Michael Joseph Porcaro''' ({{datoar}}) var ein USA-amerikansk [[bassgitar|bass]]ist, kjend for arbeidet sitt med [[Toto]].<ref>{{cite web|url=http://www.totoofficial.com/history|title=Toto History |work=[[Toto]] |accessdate=20. desember 2020}}</ref> Han trekte seg attende i 2007 etter at han fekk diagnosen [[amyotrofisk lateral sklerose]] (ALS), som han døydde av i 2015. Han var den mellomste broren av Toto-medlemmane [[Jeff Porcaro]] og [[Steve Porcaro]]. Faren deira var [[jazz]]-trommeslagaren og perkusjonisten [[Joe Porcaro]]. Porcaro arbeidde som studiomusikar før han tok over for den originale bassisten i [[Toto]], [[David Hungate]], i 1982, kort tid etter at bandet hadde spelt inn ''[[Toto IV]]''. Porcaro spelte cello på eit spor på det albumet og vart fulltidsmedlem av bandet på den påfølgjande turneen. Han vart verande med bandet fram til 2007. I tillegg til Toto spelte Poracro for ei rekkje andre musikarar, som [[Michael Franks]], [[Seals and Crofts]], [[Larry Carlton]] og [[Boz Scaggs]]. ==Diskografi== ===Med Toto=== * ''[[Isolation av Toto|Isolation]]'' (1984) * ''[[Dune av Toto|Dune]]'' (1984) * ''[[Fahrenheit av Toto|Fahrenheit]]'' (1986) * ''[[The Seventh One]]'' (1988) * ''[[Past to Present 1977-1990]]'' (1990) * ''[[Greatest Hits Live...and More]]'' (1992) * ''[[Kingdom of Desire]]'' (1992) * ''[[Tambu av Toto|Tambu]]'' (1995) * ''[[Best Ballads]]'' (1995) * ''[[Toto XX]]'' (1998) * ''[[Mindfields]]'' (1999) * ''[[Livefields]]'' (1999) * ''[[Through the Looking Glass av Toto|Through the Looking Glass]]'' (2002) * ''[[Live in Amsterdam av Toto|Live in Amsterdam]]'' (2003) * ''[[The Essential Toto]]'' (2003) * ''[[Falling in Between]]'' (2006) * ''[[40 Trips Around the Sun]]'' (2018) * ''[[Old Is New]]'' (2018) ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mike Porcaro|Mike Porcaro]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 20. desember 2020.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' {{refslutt}} {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== *{{Offisiell nettstad|mikeporcaro.com}} *{{Imdb namn|0691665}} *{{Find a Grave|143756586}} {{Toto}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:USA-amerikanske rockebassistar]] [[Kategori:USA-amerikanske bassistar]] [[Kategori:USA-amerikanske studiomusikarar]] [[Kategori:Døde av motonevronsjukdom]] [[Kategori:Musikarar frå Connecticut]] [[Kategori:Folk frå Hartford i Connecticut]] [[Kategori:Toto-medlemmar]] ka6y4hwez484yzi55v1hg4uelpxslkh 0 387651 3671520 3669630 2026-09-10T09:50:52Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3671520 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Slaný radnice (3).jpg | bilettekst = Rådhuset i Slaný | kart = Slany KL CZ.png | karttekst = Slaný innanfor distriktet [[Kladno okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Slaný med utvida fullmakter | flagg = Flag of Slaný.svg | symbol = CZE Slaný COA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Kladno okres|Kladno]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 368,77<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 40702 | folketal1type = kommune | folketal1 = 15945 | folketal_by = 13728 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Slaný'''{{mrk|[[tysk]] ''Schlan''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Kladno okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Byen ligg kring 9 km nord for [[Kladno]] og 25 km nordvest for hovudstaden [[Praha]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Slaný.png|mini|250px|Det administrative området til Slaný innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Slaný er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Slaný omfattar 52 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Beřovice]] * [[Bílichov]] * [[Černuc]] * [[Chržín]] * [[Dřínov]] * [[Drnek]] * [[Hobšovice]] * [[Hořešovice]] * [[Hořešovičky]] * [[Hospozín]] * [[Hrdlív]] * [[Jarpice]] * [[Jedomělice]] * [[Jemníky]] * [[Kamenný Most]] * [[Klobuky]] * [[Kmetiněves]] * [[Knovíz]] * [[Královice]] * [[Kutrovice]] * [[Kvílice]] * [[Ledce]] * [[Libovice]] * [[Líský]] * [[Loucká]] * [[Malíkovice]] * [[Neprobylice]] * [[Neuměřice]] * [[Páleč]] * [[Plchov]] * [[Podlešín]] * [[Poštovice]] * [[Pozdeň]] * [[Přelíc]] * [[Řisuty]] * [[Sazená]] * '''[[Slaný]]''' * [[Šlapanice]] * '''[[Smečno]]''' * [[Stradonice]] * [[Studeněves]] * [[Třebíz]] * [[Tuřany i Kladno|Tuřany]] * [[Uhy]] * '''[[Velvary]]''' * ''[[Vraný]]'' * [[Vrbičany]] * [[Želenice]] * [[Zichovec]] * [[Žižice]] * ''[[Zlonice]]'' * [[Zvoleněves]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Slaný SO || 36 720 || 38 741 || 40 702 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Slaný''' || 15 945 |- | style=text-align:left; | [[Velvary]] || 3 014 |- | style=text-align:left; | [[Zlonice]] || 2 181 |- | style=text-align:left; | [[Smečno]] || 1 936 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klobuky}} || 1 016 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Slaný''' || 13 728 |- | style=text-align:left; | [[Velvary]] || 2 592 |- | style=text-align:left; | [[Smečno]] || 1 936 |- | style=text-align:left; | [[Zlonice]] || 1 677 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Slany]] [[Kategori:Kommunar i Kladno okres|Slany]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Slany]] mh8gxzr2k0mz6nc1o8805go10halnnn 0 431713 3671536 3667722 2026-09-10T11:18:33Z TU-nor 12071 3671536 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | andre namn = okres Gelnica | bilete = Gelnica11Slovakia69.jpg | bilettekst = Den gamle bykjernen i Gelnica | kart = Okres gelnica.png | karttekst = Distriktet Gelnica okres innanfor regionen Košice kraj | land = Slovakia | regiontype = Kraj | region = Košice kraj | hovudstad = [[Gelnica]] | areal = 584,33<ref name="Areal"/> | folketal = 31698 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal"/> }} '''Gelnica okres'''{{mrk|[[slovakisk]] ''okres Gelnica''}} er eit av elleve administrative [[Distrikt i Slovakia|distrikt]] i [[Regionar i Slovakia|regionen]] [[Košice kraj]] i [[Slovakia]].<ref name ="Distrikt"/><ref name ="Regionar"/> Distriktet ligg i den vestlege delen av regionen og grenser i nord mot [[Prešov kraj]]. Hovudsete er byen [[Gelnica]]. == Kommunar == Distriktet omfattar 20 [[Kommunar i Slovakia|kommunar]]. Bykommunar er utheva.<ref name ="Bykommunar"/> {{Columns-list|colwidth=20em| *'''[[Gelnica]]''' *[[Helcmanovce]] *[[Henclová]] *[[Hrišovce]] *[[Jaklovce]] *[[Kluknava]] *[[Kojšov]] *[[Margecany]] *[[Mníšek nad Hnilcom]] *[[Nálepkovo]] *[[Prakovce]] *[[Richnava]] *[[Smolnícka Huta]] *[[Smolník]] *[[Stará Voda i Gelnica|Stará Voda]] *[[Švedlár]] *[[Úhorná]] *[[Veľký Folkmar]] *[[Žakarovce]] *[[Závadka i Gelnica|Závadka]] }} Dei største kommunane i dei siste folketeljingane:<ref name ="Folketal"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2021 |- | style=text-align:left; | '''[[Gelnica]]''' || 6 404 || 6 202 || 5 951 |- | style=text-align:left; | [[Nálepkovo]] || 2 626 || 3 039 || 3 630 |- | style=text-align:left; | [[Prakovce]] || 3 415 || 3 397 || 3 292 |- | style=text-align:left; | [[Richnava]] || 1 850 || 2 494 || 3 171 |- | style=text-align:left; | [[Švedlár]] || 1 930 || 2 083 || 2 112 |- | style=text-align:left; | [[Margecany]] || 2 035 || 1 964 || 1 876 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jaklovce}} || 1 958 || 1 885 || 1 843 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mníšek nad Hnilcom}} || 1 691 || 1 688 || 1 816 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kluknava}} || 1 679 || 1 604 || 1 528 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Helcmanovce}} || 1 556 || 1 490 || 1 414 |- ! Gelnica okres !style=text-align:right; | 30 841 !style=text-align:right; | 31 272 !style=text-align:right; | 31 698 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name ="Regionar">{{Kjelde www |url=http://statoids.com/usk.html |tittel=Regions of Slovakia |vitja=2026-08-06 |verk=statoids.com}} </ref> <ref name ="Distrikt">{{Kjelde www |url=http://statoids.com/usk.html |tittel=Districts of Slovakia |vitja=2026-08-07 |verk=statoids.com}} </ref> <ref name ="Bykommunar">{{Kjelde www |url=https://www.guidetoslovakia.com/slovakia/regional-division-in-slovakia/list-of-cities-in-slovakia/ |tittel=Guide To Slovakia: List of cities in Slovakia |vitja=2026-08-07 |verk=Guide To Slovakia}} </ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://datacube.statistics.sk/#!/view/en/vbd_dem/om7015rr/v_om7015rr_00_00_00_en |tittel=Population Density - SR-Area-Reg-District, U-R [om7015rr] |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> <ref name ="Folketal">{{Kjelde www |url=https://statdata.statistics.sk/public/ui/dc/domov/data-view/753eba74-7637-40f7-ac89-b7717973f2f0 |tittel=STATdata: Population: Population, Housing, and Dwelling Census |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Slovakia|Gelnica]] [[Kategori:Košice kraj|Gelnica]] flldvo4dco0k71hy6qtj6reakujgm1j 0 431752 3671502 3665692 2026-09-10T08:05:33Z TU-nor 12071 3671502 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | andre namn = okres Košice IV | bilete = Košice - Barca Zichy Manor House.jpg | bilettekst = Herskapshus i bydelen Barca | kart = Okres kosice IV.png | karttekst = Distriktet Košice IV okres innanfor regionen Košice kraj | land = Slovakia | regiontype = Kraj | region = Košice kraj | hovudstad = [[Košice]] | areal = 60,90<ref name="Areal"/> | folketal = 57015 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal"/> }} '''Košice IV okres'''{{mrk|[[slovakisk]] ''okres Košice IV''}} er eit av elleve administrative [[Distrikt i Slovakia|distrikt]] i [[Regionar i Slovakia|regionen]] [[Košice kraj]] i [[Slovakia]].<ref name ="Distrikt"/><ref name ="Regionar"/> Distriktet ligg i den søraustlege delen av byområdet til Košice. == Bydelar == {{stack|[[Fil:Košice city parts color IV.svg|mini|Distriktet Košice IV okres innanfor Košice]]}} Distriktet omfattar 6 bydelar. *[[Barca]] *[[Juh]] *[[Krásna i Košice|Krásna]] *[[Nad jazerom]] *[[Šebastovce]] *[[Vyšné Opátske]] Bydelane i dei siste folketeljingane:<ref name ="Folketal"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2021 |- | style=text-align:left; | [[Barca]] || 3 054 || 3 361 || 3 692 |- | style=text-align:left; | [[Šebastovce]] || 584 || 663 || 770 |- | style=text-align:left; | [[Krásna i Košice|Krásna]] || 3 452 || 4 420 || 5 895 |- | style=text-align:left; | [[Nad jazerom]] || 25 132 || 25 702 || 22 686 |- | style=text-align:left; | [[Juh]] || 23 561 || 23 467 || 21 339 |- | style=text-align:left; | [[Vyšné Opátske]] || 1 453 || 1 629 || 2 633 |- ! Košice IV okres !style=text-align:right; | 57 236 !style=text-align:right; | 59 242 !style=text-align:right; | 57 015 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name ="Regionar">{{Kjelde www |url=http://statoids.com/usk.html |tittel=Regions of Slovakia |vitja=2026-08-06 |verk=statoids.com}} </ref> <ref name ="Distrikt">{{Kjelde www |url=http://statoids.com/usk.html |tittel=Districts of Slovakia |vitja=2026-08-07 |verk=statoids.com}} </ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://datacube.statistics.sk/#!/view/en/vbd_dem/om7015rr/v_om7015rr_00_00_00_en |tittel=Population Density - SR-Area-Reg-District, U-R [om7015rr] |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> <ref name ="Folketal">{{Kjelde www |url=https://statdata.statistics.sk/public/ui/dc/domov/data-view/753eba74-7637-40f7-ac89-b7717973f2f0 |tittel=STATdata: Population: Population, Housing, and Dwelling Census |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Slovakia|Kosice 4]] [[Kategori:Košice kraj|Kosice 4]] swpw1rf5ljkffthmreoi4md4uwgswhy 0 431786 3671499 3665774 2026-09-10T08:03:43Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Krásna]] til [[Krásna i Košice]]: Fleirtyding 3665774 wikitext text/x-wiki {{geoboks|bydel |bilete = Slovakia Kosice 40.JPG |bilettekst= Kyrkjepark i Krásna |flagg = Krasna-kosice iv-flag.svg |symbol = Coat of Arms of Krásna.png |kart = Map of Krásna borough, location within Košice, Slovakia.svg |karttekst = Krásna innanfor Košice |land = Slovakia |regiontype = Kraj |region = [[Košice kraj|Košice]] |fylketype = Okres |fylke = [[Košice IV okres|Košice IV]] |grunnlagdtype = Først nemnd i |grunnlagd = 1143 | folketal = 5895 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal"/> |høgd = 187 |postnummer = 040 18 |retningsnummer = +421-55 |bilnummer = KE }} '''Krásna'''{{mrk|[[ungarsk]] ''Abaszéplak''}} er ein bydel i [[Košice]] og inngår i [[distrikt i Slovakia|distriktet]] [[Košice IV okres|Košice IV]] i [[Regionar i Slovakia|regionen]] [[Košice kraj]]. == Innbyggjarar == Folketalet ved dei siste folketeljingane:<ref name ="Folketal"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2021 |- | style=text-align:left; | Krásna || 3 452 || 4 420 || 5 895 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger dels på «[[:en:Krásna|Krásna]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}} 10. august 2026.'' {{refslutt}} <references> <ref name ="Folketal">{{Kjelde www |url=https://statdata.statistics.sk/public/ui/dc/domov/data-view/753eba74-7637-40f7-ac89-b7717973f2f0 |tittel=STATdata: Population: Population, Housing, and Dwelling Census |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> </references> {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bydelar i Košice|Krasna]] eeiprvbk1l849e4cgpgsph0hyy7tdwz 0 432452 3671327 3667717 2026-09-09T12:21:59Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3671327 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Čadca okres | andre namn = okres Čadca | bilete = Javorníky, Vojtov vrch, výhľad na Čadcu.jpg | bilettekst = Utsikt frå toppen [[Vojtov vrch]] i fjellkjeda [[Javorníky]] mot byen [[Čadca]] | kart = Okres cadca.png | karttekst = Distriktet Čadca okres innanfor regionen Žilina kraj | land = Slovakia | regiontype = Kraj | region = Žilina kraj | hovudstad = [[Čadca]] | areal = 760,61<ref name="Areal"/> | folketal = 88642 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal"/> }} '''Čadca okres'''{{mrk|[[slovakisk]] ''okres Čadca''}} er eit av elleve administrative [[Distrikt i Slovakia|distrikt]] i [[Regionar i Slovakia|regionen]] [[Žilina kraj]] i [[Slovakia]].<ref name ="Distrikt"/><ref name ="Regionar"/> Distriktet ligg nordvest i regionen og grenser mot [[Tsjekkia]] og [[Polen]] med ei kort grense i vest mot [[Trenčín kraj]]. Hovudsete er byen [[Čadca]]. == Kommunar == Distriktet omfattar 23 [[Kommunar i Slovakia|kommunar]]. Bykommunar er utheva.<ref name ="Bykommunar"/> {{Columns-list|colwidth=20em| *'''[[Čadca]]''' *[[Čierne]] *[[Dlhá nad Kysucou]] *[[Dunajov]] *[[Klokočov i Čadca|Klokočov]] *[[Klubina]] *[[Korňa]] *'''[[Krásno nad Kysucou]]''' *[[Makov]] *[[Nová Bystrica]] *[[Olešná]] *[[Oščadnica]] *[[Podvysoká]] *[[Radôstka]] *[[Raková i Čadca|Raková]] *[[Skalité]] *[[Stará Bystrica]] *[[Staškov]] *[[Svrčinovec]] *'''[[Turzovka]]''' *[[Vysoká nad Kysucou]] *[[Zákopčie]] *[[Zborov nad Bystricou]] }} Dei største kommunane i dei siste folketeljingane:<ref name ="Folketal"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2021 |- | style=text-align:left; | '''[[Čadca]]''' || 26 699 || 24 959 || 23 328 |- | style=text-align:left; | '''[[Turzovka]]''' || 7 854 || 7 802 || 7 233 |- | style=text-align:left; | '''[[Krásno nad Kysucou]]''' || 6 939 || 6 920 || 6 676 |- | style=text-align:left; | [[Oščadnica]] || 5 554 || 5 628 || 5 736 |- | style=text-align:left; | [[Raková i Čadca|Raková]] || 4 939 || 5 293 || 5 630 |- | style=text-align:left; | [[Skalité]] || 5 063 || 5 241 || 5 247 |- | style=text-align:left; | [[Čierne]] || 4 254 || 4 390 || 4 419 |- | style=text-align:left; | [[Svrčinovec]] || 3 382 || 3 583 || 3 370 |- | style=text-align:left; | [[Staškov]] || 2 601 || 2 776 || 2 764 |- | style=text-align:left; | [[Stará Bystrica]] || 2 628 || 2 717 || 2 740 |- | style=text-align:left; | [[Nová Bystrica]] || 2 882 || 2 833 || 2 680 |- | style=text-align:left; | [[Vysoká nad Kysucou]] || 3 005 || 2 774 || 2 578 |- | style=text-align:left; | [[Klokočov i Čadca|Klokočov]] || 2 728 || 2 387 || 2 287 |- | style=text-align:left; | [[Zborov nad Bystricou]] || 2 236 || 2 228 || 2 187 |- | style=text-align:left; | [[Korňa]] || 2 266 || 2 142 || 1 981 |- | style=text-align:left; | [[Olešná]] || 2 077 || 1 955 || 1 929 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Makov}} || 1 932 || 1 815 || 1 710 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zákopčie}} || 1 752 || 1 807 || 1 710 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podvysoká}} || 1 215 || 1 301 || 1 347 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dunajov}} || 903 || 1 149 || 1 136 |- ! Čadca okres !style=text-align:right; | 92 843 !style=text-align:right; | 91 710 !style=text-align:right; | 88 642 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name ="Regionar">{{Kjelde www |url=http://statoids.com/usk.html |tittel=Regions of Slovakia |vitja=2026-08-06 |verk=statoids.com}} </ref> <ref name ="Distrikt">{{Kjelde www |url=http://statoids.com/usk.html |tittel=Districts of Slovakia |vitja=2026-08-07 |verk=statoids.com}} </ref> <ref name ="Bykommunar">{{Kjelde www |url=https://www.guidetoslovakia.com/slovakia/regional-division-in-slovakia/list-of-cities-in-slovakia/ |tittel=Guide To Slovakia: List of cities in Slovakia |vitja=2026-08-07 |verk=Guide To Slovakia}} </ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://datacube.statistics.sk/#!/view/en/vbd_dem/om7015rr/v_om7015rr_00_00_00_en |tittel=Population Density - SR-Area-Reg-District, U-R [om7015rr] |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> <ref name ="Folketal">{{Kjelde www |url=https://statdata.statistics.sk/public/ui/dc/domov/data-view/753eba74-7637-40f7-ac89-b7717973f2f0 |tittel=STATdata: Population: Population, Housing, and Dwelling Census |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Slovakia|Cadca]] [[Kategori:Žilina kraj|Cadca]] gt29qqynaniflopjjgrhvue8hg6y63u 0 432458 3671325 3667179 2026-09-09T12:20:17Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Raková]] til [[Raková i Čadca]]: Fleirtyding 3667179 wikitext text/x-wiki {{geoboks|landsby |bilete = Hornokysucké podolie, pomedzie Rakovej a Staškova.jpg |bilettekst= Utsyn mot Raková |flagg = Rakova-cadca-flag.svg |symbol = Coat of Arms of Raková.svg |regiontype = Kraj |region = [[Žilina kraj|Žilina]] |fylketype = Okres |fylke = [[Čadca okres|Čadca]] |grunnlagdtype = Først nemnd i |grunnlagd = 1658 | folketal = 5630 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal"/> |høgd = 4630 |postnummer = 235 1 |retningsnummer = +421-41 |bilnummer = CA }} '''Raková'''{{mrk|[[ungarsk]] ''Trencsénrákó''}} er ein landsby og ein kommune nord i [[Slovakia]] i regionen [[Žilina kraj]] og distriktet [[Čadca okres]]. == Innbyggjarar == Folketalet ved dei siste folketeljingane:<ref name ="Folketal"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2021 |- | style=text-align:left; | Raková || 4 939 || 5 293 || 5 630 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger dels på «[[:en:Raková, Čadca District|Raková, Čadca District]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}} 18. august 2026.'' {{refslutt}} <references> <ref name ="Folketal">{{Kjelde www |url=https://statdata.statistics.sk/public/ui/dc/domov/data-view/753eba74-7637-40f7-ac89-b7717973f2f0 |tittel=STATdata: Population: Population, Housing, and Dwelling Census |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> </references> {{fotnoteliste}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Čadca okres|Rakova]] 2w9vsue9rym8tgeuef4zd0z7zd2d8p7 0 432710 3671369 3671154 2026-09-09T13:53:42Z Sigmundg 835 + mal 3671369 wikitext text/x-wiki '''Multirateprosessering''' er [[digital signalhandsaming]] som nyttar fleire [[Sampling|sampelratar]]. Typiske døme er [[desimering]], [[interpolasjon]], [[sampelrateomforming]], osb.<ref name="Flige"/>. [[Filterbank]]ar kan òg plasserast i denne kategorien. Multirateprisessering vert utført av [[Lineært system|lineære system]], men etter som det er meir enn ein sampelfrekvens er ikkje systema [[Lineært tidsinvariant system|tidsinvariante]], men «syklisk tidsinvariante»<ref name="Flige"/>. Multirateprosessering kan utførast på ein- eller fleirdimensjonale signal (diskrete sekvensar). Innan [[biletehandsaming]] til dømes arbeider ein med todimensjonale signal. == Referansar == <references> <ref name="Flige">N. Flige, ''Multirate digital signal processing'', John Wiley & Sons, 1994.</ref> </references> {{Multirateprosessering}} {{Digital signalhandsaming}} {{Autoritetsdata}} 5j5troab4l332z421fo0vsv6v8c6vng 0 432872 3671487 3669073 2026-09-10T07:46:23Z TU-nor 12071 3671487 wikitext text/x-wiki [[Fil:ORP.PNG|mini|portrett=1.5|Kart som viser administrative område til kommunar med utvida fullmakter (''správní obvody obcí s rozšířenou působností'') i Tsjekkia]] '''Administrative område til kommunar med utvida fullmakter''' ([[tsjekkisk]] ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'') er ei [[administrativ inndeling i Tsjekkia|administrativ inndeling]] av [[Tsjekkia]]. Landet er delt inn i 13 administrative [[Regionar i Tsjekkia|regionar]] (tsjekkisk ''kraj'', fleirtal ''kraje'') i tillegg til hovudstaden [[Praha]].<ref name ="129/2000"/><ref name ="347/1997"/> Tidlegare var desse delte inn i 76 administrative [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy''). Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret distrikta hadde hatt, vart ført over til administrative område til kommunar med utvida fullmakter (''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> {| class="wikitable" ! Region (''kraj'') !! Distrikt (''okres'') !! Kommune med utvida fullmakter (''SO ORP'') |- | rowspan=26 | [[Sentral-Böhmen]] || rowspan=3 | [[Benešov okres|Benešov]] || [[Benešov|Benešov SO]] |- | [[Vlašim|Vlašim SO]] |- | [[Votice|Votice SO]] |- | rowspan=2 | [[Beroun okres|Beroun]] || [[Beroun|Beroun SO]] |- | [[Hořovice|Hořovice SO]] |- | rowspan=2 | [[Kladno okres|Kladno]] || [[Kladno|Kladno SO]] |- | [[Slaný|Slaný SO]] |- | rowspan=2 | [[Kolín okres|Kolín]] || [[Kolín|Kolín SO]] |- | [[Český Brod|Český Brod SO]] |- | rowspan=2 | [[Kutná Hora okres|Kutná Hora]] || [[Kutná Hora|Kutná Hora SO]] |- | [[Čáslav|Čáslav SO]] |- | rowspan=3 | [[Mělník okres|Mělník]] || [[Mělník|Mělník SO]] |- | [[Kralupy nad Vltavou|Kralupy nad Vltavou SO]] |- | [[Neratovice|Neratovice SO]] |- | rowspan=2 | [[Mladá Boleslav okres|Mladá Boleslav]] || [[Mladá Boleslav|Mladá Boleslav SO]] |- | [[Mnichovo Hradiště|Mnichovo Hradiště SO]] |- | rowspan=3 | [[Nymburk okres|Nymburk]] || [[Nymburk|Nymburk SO]] |- | [[Lysá nad Labem|Lysá nad Labem SO]] |- | [[Poděbrady|Poděbrady SO]] |- | rowspan=2 | [[Praha-východ okres|Praha-východ]] || [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav|Brandýs nad Labem-Stará Boleslav SO]] |- | [[Říčany|Říčany SO]] |- | [[Praha-západ okres|Praha-západ]] || [[Černošice|Černošice SO]] |- | rowspan=3 | [[Příbram okres|Příbram]] || [[Příbram|Příbram SO]] |- | [[Dobříš|Dobříš SO]] |- | [[Sedlčany|Sedlčany SO]] |- | [[Rakovník okres|Rakovník]] || [[Rakovník|Rakovník SO]] |- | rowspan=17 | [[Sør-Böhmen]] || rowspan=3 | [[České Budějovice okres|České Budějovice]] || [[České Budějovice|České Budějovice SO]] |- | [[Trhové Sviny|Trhové Sviny SO]] |- | [[Týn nad Vltavou|Týn nad Vltavou SO]] |- | rowspan=2 | [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] || [[Český Krumlov|Český Krumlov SO]] |- | [[Kaplice|Kaplice SO]] |- | rowspan=3 | [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] || [[Dačice|Dačice SO]] |- | [[Jindřichův Hradec|Jindřichův Hradec SO]] |- | [[Třeboň|Třeboň SO]] |- | rowspan=2 | [[Písek okres|Písek]] || [[Milevsko|Milevsko SO]] |- | [[Písek|Písek SO]] |- | rowspan=2 | [[Prachatice okres|Prachatice]] || [[Prachatice|Prachatice SO]] |- | [[Vimperk|Vimperk SO]] |- | rowspan=3 | [[Strakonice okres|Strakonice]] || [[Blatná|Blatná SO]] |- | [[Strakonice|Strakonice SO]] |- | [[Vodňany|Vodňany SO]] |- | rowspan=2 | [[Tábor okres|Tábor]] || [[Soběslav|Soběslav SO]] |- | [[Tábor|Tábor SO]] |- | rowspan=15 | [[Plzeň kraj|Plzeň]] || rowspan=2 | [[Domažlice okres|Domažlice]] || [[Domažlice|Domažlice SO]] |- | [[Horšovský Týn|Horšovský Týn SO]] |- | rowspan=3 | [[Klatovy okres|Klatovy]] || [[Horažďovice|Horažďovice SO]] |- | [[Klatovy|Klatovy SO]] |- | [[Sušice|Sušice SO]] |- | rowspan=4 | [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] || [[Blovice|Blovice SO]] |- | [[Nepomuk|Nepomuk SO]] |- | [[Přeštice|Přeštice SO]] |- | [[Stod i Tsjekkia|Stod SO]] |- | [[Plzeň-město okres|Plzeň-město]] || [[Plzeň|Plzeň SO]] |- | rowspan=2 | [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] || [[Kralovice|Kralovice SO]] |- | [[Nýřany|Nýřany SO]] |- | [[Rokycany okres|Rokycany]] || [[Rokycany|Rokycany SO]] |- | rowspan=2 | [[Tachov okres|Tachov]] || [[Stříbro|Stříbro SO]] |- | [[Tachov|Tachov SO]] |- | rowspan=7 | [[Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] || rowspan=3 | [[Cheb okres|Cheb]] || [[Aš|Aš SO]] |- | [[Cheb|Cheb SO]] |- | [[Mariánské Lázně|Mariánské Lázně SO]] |- | rowspan=2 | [[Karlovy Vary okres|Karlovy Vary]] || [[Karlovy Vary|Karlovy Vary SO]] |- | [[Ostrov i Karlovy Vary|Ostrov SO]] |- | rowspan=2 | [[Sokolov okres|Sokolov]] || [[Kraslice|Kraslice SO]] |- | [[Sokolov|Sokolov SO]] |- | rowspan=16 | [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] || rowspan=2 | [[Chomutov okres|Chomutov]] || [[Chomutov|Chomutov SO]] |- | [[Kadaň|Kadaň SO]] |- | rowspan=3| [[Děčín okres|Děčín]] || [[Děčín|Děčín SO]] |- | [[Rumburk|Rumburk SO]] |- | [[Varnsdorf|Varnsdorf SO]] |- | rowspan=3| [[Litoměřice okres|Litoměřice]] || [[Litoměřice|Litoměřice SO]] |- | [[Lovosice|Lovosice SO]] |- | [[Roudnice nad Labem|Roudnice nad Labem SO]] |- | rowspan=3| [[Louny okres|Louny]] || [[Louny|Louny SO]] |- | [[Podbořany|Podbořany SO]] |- | [[Žatec|Žatec SO]] |- | rowspan=2| [[Most okres|Most]] || [[Litvínov|Litvínov SO]] |- | [[Most i Ústí nad Labem|Most SO]] |- | rowspan=2| [[Teplice okres|Teplice]] || [[Bílina|Bílina SO]] |- | [[Teplice|Teplice SO]] |- | [[Ústí nad Labem okres|Ústí nad Labem]] || [[Ústí nad Labem|Ústí nad Labem SO]] |- | rowspan=12 | [[Liberec kraj|Liberec]] || rowspan=2 | [[Česká Lípa okres|Česká Lípa]] || [[Česká Lípa|Česká Lípa SO]] |- | [[Nový Bor|Nový Bor SO]] |- | rowspan=4 | [[Jablonec nad Nisou okres|Jablonec nad Nisou]] || [[Jablonec nad Nisou|Jablonec nad Nisou SO]] |- | [[Tanvald|Tanvald SO]] |- | del av [[Turnov|Turnov SO]]{{mrk|name=Turnov|Sjølve byen Turnov ligg i distriktet [[Semily okres|Semily]], men det administrative området til kommunen omfattar òg område frå distrikta [[Jablonec nad Nisou okres|Jablonec nad Nisou]] og [[Liberec okres|Liberec]].}} |- | [[Železný Brod|Železný Brod SO]] |- | rowspan=3| [[Liberec okres|Liberec]] || [[Frýdlant|Frýdlant SO]] |- | [[Liberec|Liberec SO]] |- | del av [[Turnov|Turnov SO]]{{mrk|name=Turnov|Sjølve byen Turnov ligg i distriktet [[Semily okres|Semily]], men det administrative området til kommunen omfattar òg område frå distrikta [[Jablonec nad Nisou okres|Jablonec nad Nisou]] og [[Liberec okres|Liberec]].}} |- | rowspan=3| [[Semily okres|Semily]] || [[Jilemnice|Jilemnice SO]] |- | [[Semily|Semily SO]] |- | del av [[Turnov|Turnov SO]]{{mrk|name=Turnov|Sjølve byen Turnov ligg i distriktet [[Semily okres|Semily]], men det administrative området til kommunen omfattar òg område frå distrikta [[Jablonec nad Nisou okres|Jablonec nad Nisou]] og [[Liberec okres|Liberec]].}} |- | rowspan=15 | [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] || rowspan=2 | [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] || [[Hradec Králové|Hradec Králové SO]] |- | [[Nový Bydžov|Nový Bydžov SO]] |- | rowspan=3 | [[Jičín okres|Jičín]] || [[Hořice|Hořice SO]] |- | [[Jičín|Jičín SO]] |- | [[Nová Paka|Nová Paka SO]] |- | rowspan=4| [[Náchod okres|Náchod]] || [[Broumov|Broumov SO]] |- | [[Jaroměř|Jaroměř SO]] |- | [[Náchod|Náchod SO]] |- | [[Nové Město nad Metují|Nové Město nad Metují SO]] |- | rowspan=3| [[Rychnov nad Kněžnou okres|Rychnov nad Kněžnou]] || [[Dobruška|Dobruška SO]] |- | [[Kostelec nad Orlicí|Kostelec nad Orlicí SO]] |- | [[Rychnov nad Kněžnou|Rychnov nad Kněžnou SO]] |- | rowspan=3| [[Trutnov okres|Trutnov]] || [[Dvůr Králové nad Labem|Dvůr Králové nad Labem SO]] |- | [[Trutnov|Trutnov SO]] |- | [[Vrchlabí|Vrchlabí SO]] |- | rowspan=15 | [[Chrudim kraj|Chrudim]] || rowspan=2 | [[Chrudim okres|Chrudim]] || [[Chrudim|Chrudim SO]] |- | [[Hlinsko|Hlinsko SO]] |- | rowspan=3 | [[Pardubice okres|Pardubice]] || [[Holice|Holice SO]] |- | [[Pardubice|Pardubice SO]] |- | [[Přelouč|Přelouč SO]] |- | rowspan=4 | [[Svitavy okres|Svitavy]] || [[Litomyšl|Litomyšl SO]] |- | [[Moravská Třebová|Moravská Třebová SO]] |- | [[Polička|Polička SO]] |- | [[Svitavy|Svitavy SO]] |- | rowspan=6 | [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] || [[Česká Třebová|Česká Třebová SO]] |- | [[Králíky|Králíky SO]] |- | [[Lanškroun|Lanškroun SO]] |- | [[Ústí nad Orlicí|Ústí nad Orlicí SO]] |- | [[Vysoké Mýto|Vysoké Mýto SO]] |- | [[Žamberk|Žamberk SO]] |- | rowspan=15 | [[Vysočina kraj|Vysočina]] || rowspan=3 | [[Havlíčkův Brod okres|Havlíčkův Brod]] || [[Havlíčkův Brod|Havlíčkův Brod SO]] |- | [[Chotěboř|Chotěboř SO]] |- | [[Světlá nad Sázavou|Světlá nad Sázavou SO]] |- | rowspan=2 | [[Jihlava okres|Jihlava]] || [[Jihlava|Jihlava SO]] |- | [[Telč|Telč SO]] |- | rowspan=3 | [[Pelhřimov okres|Pelhřimov]] || [[Humpolec|Humpolec SO]] |- | [[Pacov|Pacov SO]] |- | [[Pelhřimov|Pelhřimov SO]] |- | rowspan=3 | [[Třebíč okres|Třebíč]] || [[Jihlava|Jihlava SO]] |- | [[Moravské Budějovice|Moravské Budějovice SO]] |- | [[Třebíč|Třebíč SO]] |- | rowspan=4 | [[Žďár nad Sázavou okres|Žďár nad Sázavou]] || [[Bystřice nad Pernštejnem|Bystřice nad Pernštejnem SO]] |- | [[Nové Město na Moravě|Nové Město na Moravě SO]] |- | [[Velké Meziříčí|Velké Meziříčí SO]] |- | [[Žďár nad Sázavou|Žďár nad Sázavou SO]] |- | rowspan=22 | [[Sør-Mähren]] || rowspan=2 | [[Blansko okres|Blansko]] || [[Blansko|Blansko SO]] |- | [[Boskovice|Boskovice SO]] |- | rowspan=3 | [[Břeclav okres|Břeclav]] || [[Břeclav|Břeclav SO]] |- | [[Hustopeče|Hustopeče SO]] |- | [[Mikulov|Mikulov SO]] |- | [[Brno-město okres|Brno-město]] || [[Brno|Brno SO]] |- | rowspan=8 | [[Brno-venkov okres|Brno-venkov]] || [[Holice|Holice SO]] |- | [[Ivančice|Ivančice SO]] |- | [[Kuřim|Kuřim SO]] |- | [[Pohořelice|Pohořelice SO]] |- | [[Rosice|Rosice SO]] |- | [[Šlapanice|Šlapanice SO]] |- | [[Tišnov|Tišnov SO]] |- | [[Židlochovice|Židlochovice SO]] |- | rowspan=3 | [[Hodonín okres|Hodonín]] || [[Hodonín|Hodonín SO]] |- | [[Kyjov|Kyjov SO]] |- | [[Veselí nad Moravou|Veselí nad Moravou SO]] |- | rowspan=3 | [[Vyškov okres|Vyškov]] || [[Bučovice|Bučovice SO]] |- | [[Slavkov u Brna|Slavkov u Brna SO]] |- | [[Vyškov|Vyškov SO]] |- | rowspan=2 | [[Znojmo okres|Znojmo]] || [[Moravský Krumlov|Moravský Krumlov SO]] |- | [[Znojmo|Znojmo SO]] |- | rowspan=13 | [[Olomouc kraj|Olomouc]] || [[Jeseník okres|Jeseník]] || [[Jeseník|Jeseník SO]] |- | rowspan=4 | [[Olomouc okres|Olomouc]] || [[Litovel|Litovel SO]] |- | [[Olomouc|Olomouc SO]] |- | [[Šternberk|Šternberk SO]] |- | [[Uničov|Uničov SO]] |- | rowspan=3 | [[Přerov okres|Přerov]] || [[Hranice i Přerov|Hranice SO]] |- | [[Lipník nad Bečvou|Lipník nad Bečvou SO]] |- | [[Přerov|Přerov SO]] |- | rowspan=2 | [[Prostějov okres|Prostějov]] || [[Konice|Konice SO]] |- | [[Prostějov|Prostějov SO]] |- | rowspan=3 | [[Šumperk okres|Šumperk]] || [[Mohelnice|Mohelnice SO]] |- | [[Šumperk|Šumperk SO]] |- | [[Zábřeh|Zábřeh SO]] |- | rowspan=13 | [[Zlín kraj|Zlín]] || rowspan=3 | [[Kroměříž okres|Kroměříž]] || [[Bystřice pod Hostýnem|Bystřice pod Hostýnem SO]] |- | [[Holešov|Holešov SO]] |- | [[Kroměříž|Kroměříž SO]] |- | rowspan=2 | [[Uherské Hradiště okres|Uherské Hradiště]] || [[Uherské Hradiště|Uherské Hradiště SO]] |- | [[Uherský Brod|Uherský Brod SO]] |- | rowspan=3 | [[Vsetín okres|Vsetín]] || [[Rožnov pod Radhoštěm|Rožnov pod Radhoštěm SO]] |- | [[Valašské Meziříčí |Valašské Meziříčí SO]] |- | [[Vsetín|Vsetín SO]] |- | rowspan=5 | [[Zlín okres|Zlín]] || [[Luhačovice|Luhačovice SO]] |- | [[Otrokovice|Otrokovice SO]] |- | [[Valašské Klobouky|Valašské Klobouky SO]] |- | [[Vizovice|Vizovice SO]] |- | [[Zlín|Zlín SO]] |- | rowspan=22 | [[Mähren-Schlesien]] || rowspan=3 | [[Bruntál okres|Bruntál]] || [[Bruntál|Bruntál SO]] |- | [[Krnov|Krnov SO]] |- | [[Rýmařov|Rýmařov SO]] |- | rowspan=4 | [[Frýdek-Místek okres|Frýdek-Místek]] || [[Frýdek-Místek|Frýdek-Místek SO]] |- | [[Frýdlant nad Ostravicí|Frýdlant nad Ostravicí SO]] |- | [[Jablunkov|Jablunkov SO]] |- | [[Třinec|Třinec SO]] |- | rowspan=5 | [[Karviná okres|Karviná]] || [[Bohumín|Bohumín SO]] |- | [[Český Těšín|Český Těšín SO]] |- | [[Havířov|Havířov SO]] |- | [[Karviná|Karviná SO]] |- | [[Orlová|Orlová SO]] |- | rowspan=5 | [[Nový Jičín okres|Nový Jičín]] || [[Bílovec|Bílovec SO]] |- | [[Frenštát pod Radhoštěm|Frenštát pod Radhoštěm SO]] |- | [[Kopřivnice|Kopřivnice SO]] |- | [[Nový Jičín|Nový Jičín SO]] |- | [[Odry|Odry SO]] |- | rowspan=4 | [[Opava okres|Opava]] || [[Hlučín|Hlučín SO]] |- | [[Kravaře|Kravaře SO]] |- | [[Opava|Opava SO]] |- | [[Vítkov|Vítkov SO]] |- | [[Ostrava-město okres|Ostrava-město]] || [[Ostrava|Ostrava SO]] |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Referansar == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="347/1997">{{cite web |title=Ustavní zákon č. 347/1997 Sb.: Ústavní zákon o vytvoření vyšších územních samosprávných celků a o změně ústavního zákona České národní rady č. 1/1993 Sb., Ústava České republiky («Grunnlovsvedtak av 31.12.1997 om etablering av høgare territorielle einingar og endringar av grunnlova av 1993») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/1997-347 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-26 }}</ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Administrative inndelingar i Tsjekkia]] [[Kategori:Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia| ]] [[Kategori:Nest øvste forvaltingseining etter land|Tsjekkia]] 98f8nd83yy2gxn27j94o8uhjvepq1y0 0 432881 3671390 3669619 2026-09-09T16:08:51Z TU-nor 12071 3671390 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Benešov náměstí3.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Benešov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Benesov.svg | symbol = Benesov CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Benešov okres|Benešov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 690,11<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 62325 | folketal1type = kommune | folketal1 = 16369 | folketal_by = 15232 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Benešov'''{{mrk|[[tysk]] ''Beneschau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Benešov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Benešov.PNG|mini|250px|Det administrative området til Benešov innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Benešov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Benešov omfattar 51 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''Benešov''' * [[Bukovany]] * '''[[Bystřice]]''' * [[Čakov]] * [[Čerčany]] * ''[[Český Šternberk]]'' * [[Čtyřkoly]] * ''[[Divišov]]'' * [[Drahňovice]] * [[Hvězdonice]] * [[Chářovice]] * [[Chleby]] * [[Chlístov]] * [[Chocerady]] * [[Choratice]] * [[Chotýšany]] * [[Chrášťany]] * [[Kozmice]] * [[Krhanice]] * [[Krňany]] * [[Křečovice]] * [[Lešany]] * [[Litichovice]] * [[Lštění]] * ''[[Maršovice]]'' * [[Mrač]] * [[Nespeky]] * ''[[Netvořice]]'' * '''[[Neveklov]]''' * [[Ostředek]] * [[Petroupim]] * [[Popovice]] * [[Poříčí nad Sázavou]] * [[Postupice]] * [[Přestavlky u Čerčan]] * '''[[Pyšely]]''' * [[Rabyně]] * [[Řehenice]]{{mrk|Overført frå [[Praha-východ okres]] til [[Benešov okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * '''[[Sázava i Benešov|Sázava]]''' * [[Soběhrdy]] * [[Stranný]] * [[Struhařov]] * [[Teplýšovice]] * [[Tisem]] * [[Třebešice]] * '''[[Týnec nad Sázavou]]''' * [[Václavice]] * [[Vodslivy]] * [[Vranov i Benešov|Vranov]] * [[Vysoký Újezd]] * [[Xaverov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Benešov SO || 52 647 || 57 655 || 62 325 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Benešov''' || 16 369 |- | style=text-align:left; | [[Týnec nad Sázavou]] || 5 737 |- | style=text-align:left; | [[Bystřice]] || 4 528 |- | style=text-align:left; | [[Sázava i Benešov|Sázava]] || 3 719 |- | style=text-align:left; | [[Čerčany]] || 2 994 |- | style=text-align:left; | [[Neveklov]] || 2 703 |- | style=text-align:left; | [[Pyšely]] || 2 296 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Divišov}} || 1 725 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Poříčí nad Sázavou}} || 1 494 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Postupice}} || 1 461 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chocerady}} || 1 338 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Netvořice}} || 1 172 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krhanice}} || 1 031 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Benešov''' || 15 232 |- | style=text-align:left; | [[Týnec nad Sázavou]] || 2 920 |- | style=text-align:left; | [[Sázava i Benešov|Sázava]] || 2 716 |- | style=text-align:left; | [[Čerčany]] || 2 483 |- | style=text-align:left; | [[Bystřice]] || 2 223 |- | style=text-align:left; | [[Pyšely]] || 1 623 |- | style=text-align:left; | [[Neveklov]] || 1 413 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Poříčí nad Sázavou}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Divišov}} || 1 312 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Benesov]] [[Kategori:Kommunar i Benešov okres|Benesov]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Benesov]] r8d122xuqcbdewodikh5lnf0nmwedlw 0 432897 3671394 3671076 2026-09-09T16:34:49Z TU-nor 12071 3671394 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vlasim Zizkovo od SV DSCN2283.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i Vlašim | kart = | karttekst = Det administrative området til Vlašim innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]] | flagg = Flag of Vlašim.svg | symbol = Vlašim, Czech Republic - coat of arms.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Benešov okres|Benešov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 495,96<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 25563 | folketal1type = kommune | folketal1 = 11284 | folketal_by = 9990 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Vlašim'''{{mrk|[[tysk]] ''Wlaschim''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Benešov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Vlašim.PNG|mini|250px|Det administrative området til Vlašim innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Vlašim er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Vlašim omfattar 48 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og 5 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bernartice]] * [[Bílkovice]] * [[Blažejovice]] * [[Borovnice]] * ''[[Čechtice]]'' * [[Chlum i Vlašim|Chlum]] * [[Chmelná]] * [[Ctiboř]] * [[Děkanovice]] * [[Dolní Kralovice]] * [[Dunice]] * [[Hradiště i Vlašim|Hradiště]] * [[Hulice]] * [[Javorník]] * [[Kamberk]] * [[Keblov]] * [[Kladruby i Vlašim|Kladruby]] * [[Kondrac]] * ''[[Křivsoudov]]'' * [[Kuňovice]] * [[Libež]] * [[Loket]] * ''[[Louňovice pod Blaníkem]]'' * [[Miřetice]] * [[Mnichovice i Vlašim|Mnichovice]] * ''[[Načeradec]]'' * [[Ostrov i Vlašim|Ostrov]] * [[Pavlovice]] * [[Pravonín]] * [[Psáře]] * [[Radošovice i Vlašim|Radošovice]] * [[Rataje]] * [[Řimovice]] * [[Šetějovice]] * [[Slověnice]] * [[Snět]] * [[Soutice]] * [[Strojetice]] * [[Studený]] * [[Tehov]] * [[Tichonice]] * [[Tomice]] * '''[[Trhový Štěpánov]]''' * [[Veliš]] * '''[[Vlašim]]''' * [[Vracovice]] * [[Všechlapy]] * ''[[Zdislavice]]'' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vlašim SO || 26 008 || 25 482 || 25 563 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vlašim''' || 11 284 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čechtice}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | [[Trhový Štěpánov]] || 1 344 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Načeradec}} || 1 051 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Kralovice}} || 857 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vlašim''' || 9 990 |- | style=text-align:left; | [[Trhový Štěpánov]] || 966 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čechtice}} || 949 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Načeradec}} || 686 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Domašín}} || 618 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Vlasim]] [[Kategori:Kommunar i Benešov okres|Vlasim]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Vlasim]] j1sopqc6d29rrz9irosz3uvklexxue3 3671439 3671394 2026-09-09T21:05:10Z TU-nor 12071 /* Administrativ inndeling */ 3671439 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vlasim Zizkovo od SV DSCN2283.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i Vlašim | kart = | karttekst = Det administrative området til Vlašim innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]] | flagg = Flag of Vlašim.svg | symbol = Vlašim, Czech Republic - coat of arms.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Benešov okres|Benešov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 495,96<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 25563 | folketal1type = kommune | folketal1 = 11284 | folketal_by = 9990 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Vlašim'''{{mrk|[[tysk]] ''Wlaschim''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Benešov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Vlašim.PNG|mini|250px|Det administrative området til Vlašim innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Vlašim er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Vlašim omfattar 48 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og 5 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bernartice]] * [[Bílkovice]] * [[Blažejovice]] * [[Borovnice]] * ''[[Čechtice]]'' * [[Chlum i Vlašim|Chlum]] * [[Chmelná]] * [[Ctiboř i Vlašim|Ctiboři]] * [[Děkanovice]] * [[Dolní Kralovice]] * [[Dunice]] * [[Hradiště i Vlašim|Hradiště]] * [[Hulice]] * [[Javorník]] * [[Kamberk]] * [[Keblov]] * [[Kladruby i Vlašim|Kladruby]] * [[Kondrac]] * ''[[Křivsoudov]]'' * [[Kuňovice]] * [[Libež]] * [[Loket]] * ''[[Louňovice pod Blaníkem]]'' * [[Miřetice]] * [[Mnichovice i Vlašim|Mnichovice]] * ''[[Načeradec]]'' * [[Ostrov i Vlašim|Ostrov]] * [[Pavlovice]] * [[Pravonín]] * [[Psáře]] * [[Radošovice i Vlašim|Radošovice]] * [[Rataje]] * [[Řimovice]] * [[Šetějovice]] * [[Slověnice]] * [[Snět]] * [[Soutice]] * [[Strojetice]] * [[Studený]] * [[Tehov]] * [[Tichonice]] * [[Tomice]] * '''[[Trhový Štěpánov]]''' * [[Veliš]] * '''[[Vlašim]]''' * [[Vracovice]] * [[Všechlapy]] * ''[[Zdislavice]]'' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vlašim SO || 26 008 || 25 482 || 25 563 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vlašim''' || 11 284 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čechtice}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | [[Trhový Štěpánov]] || 1 344 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Načeradec}} || 1 051 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Kralovice}} || 857 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vlašim''' || 9 990 |- | style=text-align:left; | [[Trhový Štěpánov]] || 966 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čechtice}} || 949 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Načeradec}} || 686 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Domašín}} || 618 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Vlasim]] [[Kategori:Kommunar i Benešov okres|Vlasim]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Vlasim]] lc8bswhb0tfrsd7twc1yyj077me4cce 0 433041 3671323 3671316 2026-09-09T12:19:31Z Ranveig 39 Fmt. 3671323 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Den norske Bondeven''' er eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1808 til 1815.<ref>{{Cite journal|date=2024-11-26|title=fagpresse|url=https://snl.no/fagpresse|journal=Store norske leksikon|language=nb}}</ref><ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1812 | tittel = Norske Bondeven | stad = Christiania | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2024071280019_001 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1808]] [[Kategori:Nedleggingar i 1815]] lp4ouve6a548chp5rspxkga6gq6ics4 3671324 3671323 2026-09-09T12:20:11Z Ranveig 39 3671324 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Den norske Bondeven''' er eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1808 til 1815.<ref>{{Cite journal|date=2024-11-26|title=fagpresse|url=https://snl.no/fagpresse|journal=Store norske leksikon|language=nb}}</ref><ref>{{ Kjelde tidsskrift | år = 1812 | tittel = Norske Bondeven | stad = Christiania | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2024071280019_001 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1808]] [[Kategori:Nedleggingar i 1815]] bn9kp4h1n63612yx3jvb18x1ae1fozm 0 433099 3671469 3670414 2026-09-10T06:32:09Z TU-nor 12071 3671469 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet Mladá Boleslav''' ([[tsjekkisk]] ''Mladoboleslavská aglomerace'') er oppretta for Mladá Boleslav og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 57 kommunar frå det administrative området til [[Mladá Boleslav]] og seks kommunar frå det administrative området til [[Mnichovo Hradiště]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 101&nbsp;771 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå Mladá Boleslav=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Bakov nad Jizerou]] || 4 976 |- | style=text-align:left; | [[Bělá pod Bezdězem]] || 4 725 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bítouchov}} || 431 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bradlec}} || 1 372 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březno}} || 1 008 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březovice}} || 318 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brodce}} || 1 065 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bukovno}} || 771 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotětov}} || 1 347 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čistá}} || 858 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ctiměřice}} || 147 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dalovice}} || 252 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dlouhá Lhota}} || 450 |- | style=text-align:left; | [[Dobrovice]] || 3 494 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobšín}} || 285 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Bousov]] || 2 857 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Stakory}} || 350 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horky nad Jizerou}} || 570 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdlořezy}} || 753 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrušov}} || 227 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Husí Lhota}} || 156 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jizerní Vtelno}} || 354 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Josefův Důl}} || 388 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Katusice}} || 828 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kobylnice}} || 154 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kolomuty}} || 446 |- | style=text-align:left; | [[Kosmonosy]] || 5 143 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kosořice}} || 497 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásná Ves}} || 192 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krnsko}} || 569 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ledce}} || 386 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhotky}} || 166 |- | style=text-align:left; | [[Luštěnice]] || 2 273 |- | style=text-align:left; | [[Mladá Boleslav]] || 42 536 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Němčice}} || 199 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nepřevázka }} || 449 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Niměřice}} || 333 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Telib}} || 292 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obrubce}} || 244 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obruby}} || 248 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pěčice}} || 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pětikozly}} || 87 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Petkovy}} || 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Písková Lhota}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plazy}} || 480 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plužná}} || 257 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přepeře}} || 111 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řepov}} || 768 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rokytovec}} || 153 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|ikkjeraud|Semčice}} || 729 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strašnov}} || 303 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strenice}} || 200 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sukorady}} || 380 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vinařice i Mladá Boleslav|Vinařice}} || 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vinec}} || 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žerčice}} || 381 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Židněves}} || 384 |- ! Mladá Boleslav ! style=text-align:right; | 88 492 |- |} ===Frå Mnichovo Hradiště=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Branžež}} || 255 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Krupá}} || 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klášter Hradiště nad Jizerou}} || 998 |- | style=text-align:left; | [[Kněžmost]] || 2 197 |- | style=text-align:left; | [[Mnichovo Hradiště]] || 8 737 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rokytá}} || 336 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Boseň}} || 525 |- ! Mnichovo Hradiště ! style=text-align:right; | 13 279 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://www.mb-net.cz/vymezeni-uzemi/ms-66148 |tittel= Vymezení území ITI Mladá Boleslav: Mladoboleslavská aglomerace |vitja=2026-09-02 |utgjevar=Statutární město Mladá Boleslav}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Mlada Boleslav]] [[Kategori:Mladá Boleslav]] dgpqy1akm6xo0n352blwpyqzs4o4ss5 0 433289 3671340 3670678 2026-09-09T12:50:00Z TU-nor 12071 /* Bydelar i Trhové Sviny */ 3671340 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Trhové Sviny, kostel Nanebevzetí PM 01.jpg | bilettekst = Utsyn mot Trhové Sviny | kart = Trhove Sviny CB CZ.png | karttekst = Trhové Sviny innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Trhové Sviny med utvida fullmakter | flagg = Flag of Trhové Sviny.svg | symbol = Trhove Sviny CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 452,34<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 18925 | folketal1type = kommune | folketal1 = 5137 | folketal_by = 4225 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Trhové Sviny'''{{mrk|[[tysk]] ''Schweinitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Trhové Sviny.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Trhové Sviny er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Fire kommunar frå det administrative området til Trhové Sviny inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]] og åtte frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Trhové Sviny omfattar 16 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Borovany i České Budějovice|Borovany]]'''* * [[Čížkrajice]] * [[Horní Stropnice]] * [[Hranice]] * [[Jílovice]] * [[Kamenná]] * [[Ločenice]] * [[Mladošovice]]* * '''[[Nové Hrady]]''' * [[Olešnice]] * [[Ostrolovský Újezd]]* * [[Petříkov]] * [[Slavče]] * [[Svatý Jan nad Malší]] * '''[[Trhové Sviny]]'''* * [[Žár]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Trhové Sviny SO || 17 119 || 18 250 || 18 925 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Trhové Sviny''' || 5 137 |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany]] || 4 040 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady]] || 2 442 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Stropnice}} || 1 467 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jílovice}} || 1 027 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Trhové Sviny''' || 4 225 |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany]] || 2 828 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady]] || 1 887 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Stropnice}} || 837 |- |} ===Bydelar i Trhové Sviny=== Bydelane og tettstadene i Trhové Sviny: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Trhové Sviny || 4 191 |- | style=text-align:left; | Třebíčko || 34 |- ! '''Trhové Sviny by''' ! style=text-align:right; | 4 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březí}} || 36 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bukvice}} || 66 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čeřejov}} || 59 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrádek i Trhové Sviny|Hrádek}} || 43 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jedovary}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Něchov}} || 94 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nežetice}} || 30 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otěvěk}} || 275 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pěčín}} || 33 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rankov}} || 103 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Todně}} || 113 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Veselka}} || 5 |- ! '''Trhové Sviny kommune''' ! style=text-align:right; | 5 137 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Trhove Sviny]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Trhove Sviny]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Trhove Sviny]] 0um2skji6u52cdaoxu5poruzbcb4bil 3671484 3671340 2026-09-10T07:40:21Z TU-nor 12071 3671484 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Trhové Sviny, kostel Nanebevzetí PM 01.jpg | bilettekst = Utsyn mot Trhové Sviny | kart = Trhove Sviny CB CZ.png | karttekst = Trhové Sviny innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Trhové Sviny med utvida fullmakter | flagg = Flag of Trhové Sviny.svg | symbol = Trhove Sviny CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 452,34<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 18925 | folketal1type = kommune | folketal1 = 5137 | folketal_by = 4225 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Trhové Sviny'''{{mrk|[[tysk]] ''Schweinitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Trhové Sviny.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Trhové Sviny er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Fire kommunar frå det administrative området til Trhové Sviny inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]] og åtte frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Trhové Sviny omfattar 16 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Borovany i České Budějovice|Borovany]]'''* * [[Čížkrajice]] * [[Horní Stropnice]] * [[Hranice i České Budějovice|Hranice]] * [[Jílovice]] * [[Kamenná]] * [[Ločenice]] * [[Mladošovice]]* * '''[[Nové Hrady]]''' * [[Olešnice]] * [[Ostrolovský Újezd]]* * [[Petříkov]] * [[Slavče]] * [[Svatý Jan nad Malší]] * '''[[Trhové Sviny]]'''* * [[Žár]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Trhové Sviny SO || 17 119 || 18 250 || 18 925 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Trhové Sviny''' || 5 137 |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany]] || 4 040 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady]] || 2 442 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Stropnice}} || 1 467 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jílovice}} || 1 027 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Trhové Sviny''' || 4 225 |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany]] || 2 828 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady]] || 1 887 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Stropnice}} || 837 |- |} ===Bydelar i Trhové Sviny=== Bydelane og tettstadene i Trhové Sviny: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Trhové Sviny || 4 191 |- | style=text-align:left; | Třebíčko || 34 |- ! '''Trhové Sviny by''' ! style=text-align:right; | 4 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březí}} || 36 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bukvice}} || 66 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čeřejov}} || 59 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrádek i Trhové Sviny|Hrádek}} || 43 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jedovary}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Něchov}} || 94 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nežetice}} || 30 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otěvěk}} || 275 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pěčín}} || 33 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rankov}} || 103 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Todně}} || 113 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Veselka}} || 5 |- ! '''Trhové Sviny kommune''' ! style=text-align:right; | 5 137 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Trhove Sviny]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Trhove Sviny]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Trhove Sviny]] eigmxv7f7ar8cht4dk8s4f2rvszv3zv 0 433389 3671334 3671100 2026-09-09T12:35:25Z TU-nor 12071 3671334 wikitext text/x-wiki '''Hradiště''' kan vise til: *[[Hradiště i Blovice]], ein bydel i [[Blovice]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hradiště i Domažlice]], ein kommune i [[Domažlice]] i distriktet Domažlice okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hradiště i Kaplice]], ein bydel i [[Kaplice]] i distriktet Český Krumlov okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Hradiště i Písek]], ein bydel i Písek i distriktet Písek okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Hradiště i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Nepomuk]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hradiště i Rokycany]], ein kommune i [[Rokycany]] i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hradiště i Vlašim]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 8n9x7efxsly7vmj158bb7sgue3fqfyz 3671527 3671334 2026-09-10T10:33:38Z TU-nor 12071 3671527 wikitext text/x-wiki '''Hradiště''' kan vise til: *[[Hradiště i Blovice]], ein busetnad i byen [[Blovice]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hradiště i Cheb]], ein busetnad i byen [[Cheb]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia *[[Hradiště i Domažlice]], ein kommune i [[Domažlice]] i distriktet Domažlice okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hradiště i Kaplice]], ein busetnad i byen [[Kaplice]] i distriktet Český Krumlov okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Hradiště i Písek]], ein busetnad i byen Písek i distriktet Písek okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Hradiště i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Nepomuk]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hradiště i Rokycany]], ein kommune i [[Rokycany]] i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hradiště i Vlašim]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 6b4iz3t8b2ssyggc1z23wmmo99fnmu3 0 433391 3671386 3670674 2026-09-09T16:00:34Z TU-nor 12071 3671386 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Milevsko, radnice.jpg | bilettekst = Rådhuset i Milevsko | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Milevsko.svg | symbol = Milevsko znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 385,08<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 17554 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7889 | folketal_by = 7632 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Milevsko'''{{mrk|[[tysk]] ''Pisek''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Písek okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Písek.png|mini|250px|Det administrative området til Písek innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Milevsko er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Milevsko omfattar 26 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 1 by (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * ''[[Bernartice]]'' * [[Borovany i Písek|Borovany]] * [[Božetice]] * [[Branice]] * [[Chyšky]] * [[Hrazany]] * [[Hrejkovice]] * [[Jetětice]] * [[Jickovice]] * [[Kostelec nad Vltavou]] * [[Kovářov]] * [[Křižanov]] * [[Kučeř]] * [[Květov]] * '''[[Milevsko]]''' * [[Okrouhlá]] * [[Osek]] * [[Přeborov]] * [[Přeštěnice]] * ''[[Sepekov]]'' * [[Stehlovice]] * [[Veselíčko]] * [[Vlksice]] * [[Zbelítov]] * [[Zběšičky]] * [[Zhoř i Písek|Zhoř]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Milevsko SO || 19 275 || 18 342 || 17 554 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Milevsko''' || 7 889 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kovářov}} || 1 442 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bernartice}} || 1 332 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sepekov}} || 1 318 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chyšky}} || 1 014 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Milevsko''' || 7 632 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sepekov}} || 1 129 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bernartice}} || 844 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kovářov}} || 607 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chyšky}} || 436 |- |} ===Bydelar i Milevsko=== Bydelane og tettstadene i Milevsko: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Milevsko || 7 632 |- ! '''Milevsko by''' ! style=text-align:right; | 7 632 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dmýštice}} || 65 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klisín}} || 20 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Něžovice}} || 45 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rukáveč}} || 27 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velká}} || 100 |- ! '''Milevsko kommune''' ! style=text-align:right; | 7 889 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Milevsko]] [[Kategori:Kommunar i Písek okres|Milevsko]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Milevsko]] 9bvz0wbbb1siqkpyw44vzxzdun4466v 3671387 3671386 2026-09-09T16:01:03Z TU-nor 12071 3671387 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Milevsko, radnice.jpg | bilettekst = Rådhuset i Milevsko | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Milevsko.svg | symbol = Milevsko znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 385,08<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 17554 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7889 | folketal_by = 7632 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Milevsko'''{{mrk|[[tysk]] ''Mühlhausen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Písek okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Písek.png|mini|250px|Det administrative området til Písek innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Milevsko er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Milevsko omfattar 26 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 1 by (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * ''[[Bernartice]]'' * [[Borovany i Písek|Borovany]] * [[Božetice]] * [[Branice]] * [[Chyšky]] * [[Hrazany]] * [[Hrejkovice]] * [[Jetětice]] * [[Jickovice]] * [[Kostelec nad Vltavou]] * [[Kovářov]] * [[Křižanov]] * [[Kučeř]] * [[Květov]] * '''[[Milevsko]]''' * [[Okrouhlá]] * [[Osek]] * [[Přeborov]] * [[Přeštěnice]] * ''[[Sepekov]]'' * [[Stehlovice]] * [[Veselíčko]] * [[Vlksice]] * [[Zbelítov]] * [[Zběšičky]] * [[Zhoř i Písek|Zhoř]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Milevsko SO || 19 275 || 18 342 || 17 554 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Milevsko''' || 7 889 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kovářov}} || 1 442 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bernartice}} || 1 332 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sepekov}} || 1 318 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chyšky}} || 1 014 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Milevsko''' || 7 632 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sepekov}} || 1 129 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bernartice}} || 844 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kovářov}} || 607 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chyšky}} || 436 |- |} ===Bydelar i Milevsko=== Bydelane og tettstadene i Milevsko: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Milevsko || 7 632 |- ! '''Milevsko by''' ! style=text-align:right; | 7 632 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dmýštice}} || 65 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klisín}} || 20 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Něžovice}} || 45 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rukáveč}} || 27 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velká}} || 100 |- ! '''Milevsko kommune''' ! style=text-align:right; | 7 889 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Milevsko]] [[Kategori:Kommunar i Písek okres|Milevsko]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Milevsko]] tpvqkjdhs3yrtv66gnm6nu4tbg62kqf 3671522 3671387 2026-09-10T09:57:26Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3671522 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Milevsko, radnice.jpg | bilettekst = Rådhuset i Milevsko | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Milevsko.svg | symbol = Milevsko znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Písek okres|Písek]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 385,08<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 17554 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7889 | folketal_by = 7632 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Milevsko'''{{mrk|[[tysk]] ''Mühlhausen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Písek okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Písek.png|mini|250px|Det administrative området til Písek innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Milevsko er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Milevsko omfattar 26 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 1 by (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * ''[[Bernartice]]'' * [[Borovany i Písek|Borovany]] * [[Božetice]] * [[Branice]] * [[Chyšky]] * [[Hrazany]] * [[Hrejkovice]] * [[Jetětice]] * [[Jickovice]] * [[Kostelec nad Vltavou]] * [[Kovářov]] * [[Křižanov]] * [[Kučeř]] * [[Květov]] * '''[[Milevsko]]''' * [[Okrouhlá i Písek|Okrouhlá]] * [[Osek]] * [[Přeborov]] * [[Přeštěnice]] * ''[[Sepekov]]'' * [[Stehlovice]] * [[Veselíčko]] * [[Vlksice]] * [[Zbelítov]] * [[Zběšičky]] * [[Zhoř i Písek|Zhoř]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Milevsko SO || 19 275 || 18 342 || 17 554 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Milevsko''' || 7 889 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kovářov}} || 1 442 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bernartice}} || 1 332 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sepekov}} || 1 318 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chyšky}} || 1 014 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Milevsko''' || 7 632 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sepekov}} || 1 129 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bernartice}} || 844 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kovářov}} || 607 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chyšky}} || 436 |- |} ===Bydelar i Milevsko=== Bydelane og tettstadene i Milevsko: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Milevsko || 7 632 |- ! '''Milevsko by''' ! style=text-align:right; | 7 632 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dmýštice}} || 65 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klisín}} || 20 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Něžovice}} || 45 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rukáveč}} || 27 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velká}} || 100 |- ! '''Milevsko kommune''' ! style=text-align:right; | 7 889 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Milevsko]] [[Kategori:Kommunar i Písek okres|Milevsko]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Milevsko]] b5b1350dk5pa6pfent95pg3mjdm0cnt 0 433408 3671443 3670671 2026-09-09T21:28:19Z TU-nor 12071 3671443 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet České Budějovice''' ([[tsjekkisk]] ''Českobudějovická aglomerace'') er oppretta for České Budějovice og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]], fire frå [[Trhové Sviny]], fire frå [[Český Krumlov]], tre frå [[Prachatice]] og ein frå [[Třeboň]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 173&nbsp;846 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> Frå České Budějovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Adamov i České Budějovice|Adamov}} || 997 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 1 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borovnice}} || 150 |- | style=text-align:left; | [[Boršov nad Vltavou]] || 2 042 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Branišov}} || 271 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Břehov}} || 172 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čakov}} || 292 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čejkovice}} || 389 |- | style=text-align:left; | [[České Budějovice]] || 95 664 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dasný}} || 338 |- | style=text-align:left; | [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]] || 2 800 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubravice}} || 325 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doudleby}} || 482 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahotěšice}} || 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubičné}} || 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubné}} || 1 681 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Habří}} || 110 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmaň i České Budějovice|Heřmaň}} || 204 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hlincová Hora}} || 445 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 5 310 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Homole}} || 1 676 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hosín}} || 902 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradce}} || 103 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdějovice}} || 1 485 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hůry}} || 610 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hvozdec}} || 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotýčany}} || 276 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jivno}} || 426 |- | style=text-align:left; | [[Kamenný Újezd]] || 2 462 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Komařice}} || 355 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kvítkovice}} || 133 |- | style=text-align:left; | [[Ledenice]] || 2 404 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libín}} || 416 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libníč}} || 622 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lipí}} || 645 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 4 513 |- | style=text-align:left; | [[Litvínovice]] || 2 650 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mazelov}} || 213 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mokrý Lom}} || 117 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nedabyle}} || 364 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i České Budějovice|Nová Ves}} || 763 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Olešník}} || 772 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pištín}} || 626 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Planá i České Budějovice|Planá}} || 246 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plav i České Budějovice|Plav}} || 440 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radošovice i České Budějovice|Radošovice}} || 174 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudné}} || 1 389 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 489 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Římov}} || 944 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sedlec i České Budějovice|Sedlec}} || 523 |- | style=text-align:left; | [[Srubec]] || 2 926 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hodějovice}} || 1 281 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strážkovice}} || 520 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strýčice}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střížov}} || 210 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ševětín}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štěpánovice}} || 956 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úsilné}} || 508 |- | style=text-align:left; | [[Včelná]] || 2 307 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vidov}} || 601 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vitín}} || 456 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlkov}} || 43 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vrábče}} || 865 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vráto}} || 448 |- | style=text-align:left; | [[Zahájí]] || 468 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Závraty}} || 56 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zvíkov}} || 258 |- ! České Budějovice ! style=text-align:right; | 159 965 |- |} Frå Trhové Sviny: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany i České Budějovice]] || 4 040 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mladošovice}} || 426 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostrolovský Újezd}} || 175 |- | style=text-align:left; | [[Trhové Sviny]] || 5 137 |- ! Trhové Sviny ! style=text-align:right; | 9 778 |- |} Frå Český Krumlov: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlumec}} || 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třebonín}} || 1 357 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holubov}} || 1 078 |- | style=text-align:left; | [[Křemže]] || 2 959 |- ! Český Krumlov ! style=text-align:right; | 5 495 |- |} Frå Prachatice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Babice}} || 134 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mahouš}} || 164 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Němčice}} || 197 |- ! Prachatice ! style=text-align:right; | 495 |- |} Frå Třeboň: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smržov}} || 113 |- ! Třeboň ! style=text-align:right; | 113 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Ceske Budejovice]] [[Kategori:České Budějovice]] khuzdxfhqemv7kr2s91nbmqzb726dae 3671466 3671443 2026-09-10T06:28:50Z TU-nor 12071 3671466 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet České Budějovice''' ([[tsjekkisk]] ''Českobudějovická aglomerace'') er oppretta for České Budějovice og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]], fire frå [[Trhové Sviny]], fire frå [[Český Krumlov]], tre frå [[Prachatice]] og ein frå [[Třeboň]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 173&nbsp;846 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå České Budějovice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Adamov i České Budějovice|Adamov}} || 997 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 1 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borovnice}} || 150 |- | style=text-align:left; | [[Boršov nad Vltavou]] || 2 042 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Branišov}} || 271 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Břehov}} || 172 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čakov}} || 292 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čejkovice}} || 389 |- | style=text-align:left; | [[České Budějovice]] || 95 664 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dasný}} || 338 |- | style=text-align:left; | [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]] || 2 800 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubravice}} || 325 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doudleby}} || 482 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahotěšice}} || 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubičné}} || 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubné}} || 1 681 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Habří}} || 110 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmaň i České Budějovice|Heřmaň}} || 204 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hlincová Hora}} || 445 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 5 310 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Homole}} || 1 676 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hosín}} || 902 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradce}} || 103 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdějovice}} || 1 485 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hůry}} || 610 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hvozdec}} || 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotýčany}} || 276 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jivno}} || 426 |- | style=text-align:left; | [[Kamenný Újezd]] || 2 462 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Komařice}} || 355 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kvítkovice}} || 133 |- | style=text-align:left; | [[Ledenice]] || 2 404 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libín}} || 416 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libníč}} || 622 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lipí}} || 645 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 4 513 |- | style=text-align:left; | [[Litvínovice]] || 2 650 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mazelov}} || 213 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mokrý Lom}} || 117 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nedabyle}} || 364 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i České Budějovice|Nová Ves}} || 763 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Olešník}} || 772 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pištín}} || 626 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Planá i České Budějovice|Planá}} || 246 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plav i České Budějovice|Plav}} || 440 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radošovice i České Budějovice|Radošovice}} || 174 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudné}} || 1 389 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 489 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Římov}} || 944 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sedlec i České Budějovice|Sedlec}} || 523 |- | style=text-align:left; | [[Srubec]] || 2 926 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hodějovice}} || 1 281 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strážkovice}} || 520 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strýčice}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střížov}} || 210 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ševětín}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štěpánovice}} || 956 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úsilné}} || 508 |- | style=text-align:left; | [[Včelná]] || 2 307 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vidov}} || 601 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vitín}} || 456 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlkov}} || 43 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vrábče}} || 865 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vráto}} || 448 |- | style=text-align:left; | [[Zahájí]] || 468 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Závraty}} || 56 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zvíkov}} || 258 |- ! České Budějovice ! style=text-align:right; | 159 965 |- |} ===Frå Trhové Sviny=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany i České Budějovice]] || 4 040 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mladošovice}} || 426 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostrolovský Újezd}} || 175 |- | style=text-align:left; | [[Trhové Sviny]] || 5 137 |- ! Trhové Sviny ! style=text-align:right; | 9 778 |- |} ===Frå Český Krumlov=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlumec}} || 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třebonín}} || 1 357 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holubov}} || 1 078 |- | style=text-align:left; | [[Křemže]] || 2 959 |- ! Český Krumlov ! style=text-align:right; | 5 495 |- |} ===Frå Prachatice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Babice}} || 134 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mahouš}} || 164 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Němčice}} || 197 |- ! Prachatice ! style=text-align:right; | 495 |- |} ===Frå Třeboň=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smržov}} || 113 |- ! Třeboň ! style=text-align:right; | 113 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Ceske Budejovice]] [[Kategori:České Budějovice]] j98149ykhob2k9xcxmgxqooq5dscwjq 0 433425 3671393 3670764 2026-09-09T16:32:03Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3671393 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Zasněžený střed Strakonic.jpg | bilettekst = Flyfoto av Strakonice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Strakonice.svg | symbol = Strakonice znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 574,19<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 44156 | folketal1type = kommune | folketal1 = 21909 | folketal_by = 17922 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Strakonice'''{{mrk|[[tysk]] ''Strakonitz'', [[latin]] Strakonicium''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Strakonice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Blatná.png|mini|250px|Det administrative området til Blatná innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Strakonice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Strakonice omfattar 69 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Cehnice]] * [[Čejetice i Strakonice|Čejetice]] * [[Čepřovice]] * ''[[Čestice]]'' * [[Chrášťovice]] * [[Doubravice]] * [[Drachkov]] * [[Drážov]] * [[Dřešín]] * [[Droužetice]] * [[Hlupín]] * [[Horní Poříčí]] * [[Hoslovice]] * [[Hoštice]] * [[Jinín]] * [[Kalenice]] * ''[[Katovice i Strakonice|Katovice]]'' * [[Kladruby i Strakonice|Kladruby]] * [[Kraselov]] * [[Krejnice]] * [[Krty-Hradec]] * [[Kuřimany]] * [[Kváskovice]] * [[Libětice]] * [[Litochovice]] * [[Malenice]] * [[Mečichov]] * [[Milejovice]] * [[Miloňovice]] * [[Mnichov]] * [[Mutěnice]] * [[Nebřehovice]] * [[Němčice]] * [[Němětice]] * [[Nihošovice]] * [[Nišovice]] * [[Nová Ves i Strakonice|Nová Ves]] * [[Novosedly]] * [[Osek]] * [[Paračov]] * [[Pracejovice]] * [[Přechovice]] * [[Přední Zborovice]] * [[Předslavice]] * [[Přešťovice]] * [[Radějovice]] * ''[[Radomyšl]]'' * [[Radošovice i Strakonice|Radošovice]] * [[Rovná]] * [[Řepice]] * [[Skály]] * [[Slaník]] * [[Sousedovice]] * [[Štěchovice i Strakonice|Štěchovice]] * ''[[Štěkeň]]'' * '''[[Strakonice]]''' * [[Strašice]] * [[Střelské Hoštice]] * [[Strunkovice nad Volyňkou]] * [[Třebohostice]] * [[Třešovice]] * [[Úlehle]] * [[Únice]] * [[Vacovice]] * [[Velká Turná]] * [[Volenice]] * '''[[Volyně]]''' * [[Zahorčice]] * [[Zvotoky]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Strakonice SO || 45 194 || 44 325 || 44 156 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Strakonice''' || 21 909 |- | style=text-align:left; | [[Volyně]] || 3 006 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radomyšl}} || 1 354 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Katovice i Strakonice|Katovice}} || 1 303 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čejetice i Strakonice|Čejetice}} || 921 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Strakonice''' || 17 922 |- | style=text-align:left; | [[Volyně]] || 2 789 |- | style=text-align:left; | [[Přední Ptákovice]]{{mrk|name="a"|busetnad i kommunen Strakonice}} || 2 190 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dražejov}}{{mrk|name="a"}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radomyšl}} || 1 354 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Katovice i Strakonice|Katovice}} || 1 303 |} ===Bydelar i Strakonice=== Bydelane og tettstadene i Strakonice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Strakonice I || 13 395 |- | style=text-align:left; | Strakonice II || 4 527 |- ! '''Strakonice by''' ! style=text-align:right; | 17 922 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dražejov}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hajská}} || 63 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Modlešovice}} || 188 |- | style=text-align:left; | [[Přední Ptákovice]] || 2 190 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střela}} || 85 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Virt}} || 77 |- ! '''Strakonice kommune''' ! style=text-align:right; | 21 909 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Strakonice]] [[Kategori:Kommunar i Strakonice okres|Strakonice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Strakonice]] 54xogahq3usnrwsn3jb61xado2q159t 3671398 3671393 2026-09-09T17:07:21Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3671398 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Zasněžený střed Strakonic.jpg | bilettekst = Flyfoto av Strakonice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Strakonice.svg | symbol = Strakonice znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 574,19<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 44156 | folketal1type = kommune | folketal1 = 21909 | folketal_by = 17922 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Strakonice'''{{mrk|[[tysk]] ''Strakonitz'', [[latin]] Strakonicium''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Strakonice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Blatná.png|mini|250px|Det administrative området til Blatná innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Strakonice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Strakonice omfattar 69 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Cehnice]] * [[Čejetice i Strakonice|Čejetice]] * [[Čepřovice]] * ''[[Čestice]]'' * [[Chrášťovice]] * [[Doubravice]] * [[Drachkov]] * [[Drážov]] * [[Dřešín]] * [[Droužetice]] * [[Hlupín]] * [[Horní Poříčí]] * [[Hoslovice]] * [[Hoštice]] * [[Jinín]] * [[Kalenice]] * ''[[Katovice i Strakonice|Katovice]]'' * [[Kladruby i Strakonice|Kladruby]] * [[Kraselov]] * [[Krejnice]] * [[Krty-Hradec]] * [[Kuřimany]] * [[Kváskovice]] * [[Libětice]] * [[Litochovice]] * [[Malenice]] * [[Mečichov]] * [[Milejovice]] * [[Miloňovice]] * [[Mnichov]] * [[Mutěnice]] * [[Nebřehovice]] * [[Němčice]] * [[Němětice]] * [[Nihošovice]] * [[Nišovice]] * [[Nová Ves i Strakonice|Nová Ves]] * [[Novosedly]] * [[Osek]] * [[Paračov]] * [[Pracejovice]] * [[Přechovice]] * [[Přední Zborovice]] * [[Předslavice]] * [[Přešťovice]] * [[Radějovice]] * ''[[Radomyšl]]'' * [[Radošovice i Strakonice|Radošovice]] * [[Rovná]] * [[Řepice]] * [[Skály]] * [[Slaník]] * [[Sousedovice]] * [[Štěchovice i Strakonice|Štěchovice]] * ''[[Štěkeň]]'' * '''[[Strakonice]]''' * [[Strašice i Strakonice|Strašice]] * [[Střelské Hoštice]] * [[Strunkovice nad Volyňkou]] * [[Třebohostice]] * [[Třešovice]] * [[Úlehle]] * [[Únice]] * [[Vacovice]] * [[Velká Turná]] * [[Volenice]] * '''[[Volyně]]''' * [[Zahorčice]] * [[Zvotoky]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Strakonice SO || 45 194 || 44 325 || 44 156 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Strakonice''' || 21 909 |- | style=text-align:left; | [[Volyně]] || 3 006 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radomyšl}} || 1 354 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Katovice i Strakonice|Katovice}} || 1 303 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čejetice i Strakonice|Čejetice}} || 921 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Strakonice''' || 17 922 |- | style=text-align:left; | [[Volyně]] || 2 789 |- | style=text-align:left; | [[Přední Ptákovice]]{{mrk|name="a"|busetnad i kommunen Strakonice}} || 2 190 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dražejov}}{{mrk|name="a"}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radomyšl}} || 1 354 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Katovice i Strakonice|Katovice}} || 1 303 |} ===Bydelar i Strakonice=== Bydelane og tettstadene i Strakonice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Strakonice I || 13 395 |- | style=text-align:left; | Strakonice II || 4 527 |- ! '''Strakonice by''' ! style=text-align:right; | 17 922 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dražejov}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hajská}} || 63 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Modlešovice}} || 188 |- | style=text-align:left; | [[Přední Ptákovice]] || 2 190 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střela}} || 85 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Virt}} || 77 |- ! '''Strakonice kommune''' ! style=text-align:right; | 21 909 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Strakonice]] [[Kategori:Kommunar i Strakonice okres|Strakonice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Strakonice]] t21tc4gzic8el58k3tm9qvbd90w6weh 3671541 3671398 2026-09-10T11:26:53Z TU-nor 12071 3671541 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Zasněžený střed Strakonic.jpg | bilettekst = Flyfoto av Strakonice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Strakonice.svg | symbol = Strakonice znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Strakonice okres|Strakonice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 574,19<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 44156 | folketal1type = kommune | folketal1 = 21909 | folketal_by = 17922 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Strakonice'''{{mrk|[[tysk]] ''Strakonitz'', [[latin]] Strakonicium''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Strakonice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Blatná.png|mini|250px|Det administrative området til Blatná innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Strakonice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Strakonice omfattar 69 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Cehnice]] * [[Čejetice i Strakonice|Čejetice]] * [[Čepřovice]] * ''[[Čestice]]'' * [[Chrášťovice]] * [[Doubravice]] * [[Drachkov]] * [[Drážov]] * [[Dřešín]] * [[Droužetice]] * [[Hlupín]] * [[Horní Poříčí]] * [[Hoslovice]] * [[Hoštice]] * [[Jinín]] * [[Kalenice]] * ''[[Katovice i Strakonice|Katovice]]'' * [[Kladruby i Strakonice|Kladruby]] * [[Kraselov]] * [[Krejnice]] * [[Krty-Hradec]] * [[Kuřimany]] * [[Kváskovice]] * [[Libětice]] * [[Litochovice]] * [[Malenice]] * [[Mečichov]] * [[Milejovice]] * [[Miloňovice]] * [[Mnichov i Strakonice|Mnichov]] * [[Mutěnice]] * [[Nebřehovice]] * [[Němčice]] * [[Němětice]] * [[Nihošovice]] * [[Nišovice]] * [[Nová Ves i Strakonice|Nová Ves]] * [[Novosedly]] * [[Osek]] * [[Paračov]] * [[Pracejovice]] * [[Přechovice]] * [[Přední Zborovice]] * [[Předslavice]] * [[Přešťovice]] * [[Radějovice]] * ''[[Radomyšl]]'' * [[Radošovice i Strakonice|Radošovice]] * [[Rovná]] * [[Řepice]] * [[Skály]] * [[Slaník]] * [[Sousedovice]] * [[Štěchovice i Strakonice|Štěchovice]] * ''[[Štěkeň]]'' * '''[[Strakonice]]''' * [[Strašice i Strakonice|Strašice]] * [[Střelské Hoštice]] * [[Strunkovice nad Volyňkou]] * [[Třebohostice]] * [[Třešovice]] * [[Úlehle]] * [[Únice]] * [[Vacovice]] * [[Velká Turná]] * [[Volenice]] * '''[[Volyně]]''' * [[Zahorčice]] * [[Zvotoky]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Strakonice SO || 45 194 || 44 325 || 44 156 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Strakonice''' || 21 909 |- | style=text-align:left; | [[Volyně]] || 3 006 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radomyšl}} || 1 354 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Katovice i Strakonice|Katovice}} || 1 303 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čejetice i Strakonice|Čejetice}} || 921 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Strakonice''' || 17 922 |- | style=text-align:left; | [[Volyně]] || 2 789 |- | style=text-align:left; | [[Přední Ptákovice]]{{mrk|name="a"|busetnad i kommunen Strakonice}} || 2 190 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dražejov}}{{mrk|name="a"}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radomyšl}} || 1 354 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Katovice i Strakonice|Katovice}} || 1 303 |} ===Bydelar i Strakonice=== Bydelane og tettstadene i Strakonice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Strakonice I || 13 395 |- | style=text-align:left; | Strakonice II || 4 527 |- ! '''Strakonice by''' ! style=text-align:right; | 17 922 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dražejov}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hajská}} || 63 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Modlešovice}} || 188 |- | style=text-align:left; | [[Přední Ptákovice]] || 2 190 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střela}} || 85 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Virt}} || 77 |- ! '''Strakonice kommune''' ! style=text-align:right; | 21 909 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Strakonice]] [[Kategori:Kommunar i Strakonice okres|Strakonice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Strakonice]] 7q1mb5hzr7jsjwnnfucf5qwgghqo70q 0 433452 3671457 3670886 2026-09-09T22:50:02Z TU-nor 12071 /* Byar i regionen */ 3671457 wikitext text/x-wiki {{geoboks|region | andre namn = Plzeňský kraj | bilete = Fountian in Main Square Plzen.jpg | bilettekst = Fontne på Republikkplassen i Plzeň | kart = Plzenský kraj in Czech Republic.svg | karttekst = Plzeň kraj innanfor Tsjekkia | flagg = Flag of Plzen Region.svg | symbol = Plzen Region CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = | region = | hovudstad = [[Plzeň]] | areal = 7649,05<ref name="Areal"/> | folketal = 581436 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Plzeň kraj'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''Plzeňský kraj''}} er ein av 13 administrative [[Regionar i Tsjekkia|regionar]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Han ligg vest i landet og grenser i vest mot [[Tyskland]]. Administrasjonen ligg i [[Plzeň]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:Plzen districts.png|mini|250px|Kart som viser distrikta i regionen Plzeň kraj]]}} Tidlegare var regionen delt inn i 7 administrative [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy''). Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til 17 [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Her er eit oversyn over distrikta og dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter: {| class="wikitable" ! Region (''kraj'') !! Distrikt (''okres'') !! Kommune med utvida fullmakter (''SO ORP'') |- | rowspan=15 | [[Plzeň kraj|Plzeň]] || rowspan=2 | [[Domažlice okres|Domažlice]] || [[Domažlice|Domažlice SO]] |- | [[Horšovský Týn|Horšovský Týn SO]] |- | rowspan=3 | [[Klatovy okres|Klatovy]] || [[Horažďovice|Horažďovice SO]] |- | [[Klatovy|Klatovy SO]] |- | [[Sušice|Sušice SO]] |- | rowspan=4 | [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] || [[Blovice|Blovice SO]] |- | [[Nepomuk|Nepomuk SO]] |- | [[Přeštice|Přeštice SO]] |- | [[Stod i Tsjekkia|Stod SO]] |- | [[Plzeň-město okres|Plzeň-město]] || [[Plzeň|Plzeň SO]] |- | rowspan=2 | [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] || [[Kralovice|Kralovice SO]] |- | [[Nýřany|Nýřany SO]] |- | [[Rokycany okres|Rokycany]] || [[Rokycany|Rokycany SO]] |- | rowspan=2 | [[Tachov okres|Tachov]] || [[Stříbro|Stříbro SO]] |- | [[Tachov|Tachov SO]] |- |} ==Folketal i distrikta== Folketalet i distrikta i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Domažlice okres]] || 58 511 || 59 926 || 53 769 |- | style=text-align:left; | [[Klatovy okres]] || 87 943 || 85 726 || 83 658 |- | style=text-align:left; | [[Plzeň-jih okres]] || 57 244 || 62 389 || 69 213 |- | style=text-align:left; | [[Plzeň-město okres]] || 180 748 || 188 045 || 193 858 |- | style=text-align:left; | [[Plzeň-sever okres]] || 69 015 || 74 940 || 79 917 |- | style=text-align:left; | [[Rokycany okres]] || 45 820 || 47 477 || 48 809 |- | style=text-align:left; | [[Tachov okres]] || 51 439 || 51 917 || 52 212 |- ! Plzeň kraj !style=text-align:right; | 550 720 !style=text-align:right; | 570 420 !style=text-align:right; | 581 436 |- |} ===Byar i regionen=== Tabellen viser bykommunane i regionen. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Distrikt !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Plzeň]]''' || style=text-align:left; | [[Plzeň-město okres|Plzeň-město]] || 174 007 |- | style=text-align:left; | '''[[Klatovy]]''' || style=text-align:left; | [[Klatovy okres|Klatovy]] || 21 579 |- | style=text-align:left; | '''[[Rokycany]]''' || style=text-align:left; | [[Rokycany okres|Rokycany]] || 13 758 |- | style=text-align:left; | '''[[Tachov]]''' || style=text-align:left; | [[Tachov okres|Tachov]] || 12 510 |- | style=text-align:left; | '''[[Domažlice]]''' || style=text-align:left; | [[Domažlice okres|Domažlice]] || 10 872 |- | style=text-align:left; | '''[[Sušice]]''' || style=text-align:left; | Klatovy || 10 549 |- | style=text-align:left; | '''[[Stříbro]]''' || style=text-align:left; | Tachov || 7 519 |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || style=text-align:left; | [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] || 6 971 |- | style=text-align:left; | '''[[Přeštice]]''' || style=text-align:left; | Plzeň-jih || 6 591 |- | style=text-align:left; | '''[[Nýřany]]''' || style=text-align:left; | [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] || 6 641 |- | style=text-align:left; | [[Planá i Tachov|Planá]] || style=text-align:left; | Tachov || 5 292 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || style=text-align:left; | Plzeň-město || 5 232 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || style=text-align:left; | Plzeň-sever || 5 098 |- | style=text-align:left; | [[Holýšov]] || style=text-align:left; | Plzeň-jih || 5 025 |- | style=text-align:left; | [[Kdyně]] || style=text-align:left; | Domažlice || 4 999 |- | style=text-align:left; | '''[[Horažďovice]]''' || style=text-align:left; | Klatovy || 4 987 |- | style=text-align:left; | '''[[Horšovský Týn]]''' || style=text-align:left; | Domažlice || 4 781 |- | style=text-align:left; | [[Nýrsko]] || style=text-align:left; | Klatovy || 4 753 |- | style=text-align:left; | [[Bor i Tachov|Bor]] || style=text-align:left; | Tachov || 4 301 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || style=text-align:left; | Plzeň-sever || 4 105 |- | style=text-align:left; | '''[[Blovice]]''' || style=text-align:left; | Plzeň-jih || 3 999 |- | style=text-align:left; | '''[[Stod]]''' || style=text-align:left; | Plzeň-jih || 3 580 |- | style=text-align:left; | '''[[Nepomuk]]''' || style=text-align:left; | Plzeň-jih || 3 564 |- | style=text-align:left; | '''[[Kralovice]]''' || style=text-align:left; | Plzeň-sever || 3 380 |- | style=text-align:left; | [[Staňkov i Domažlice|Staňkov]] || style=text-align:left; | Domažlice || 3 331 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] || style=text-align:left; | Plzeň-sever || 2 934 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || style=text-align:left; | Plzeň-jih || 2 795 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek i Rokycany|Hrádek]] || style=text-align:left; | Rokycany || 2 722 |- | style=text-align:left; | [[Plasy]] || style=text-align:left; | Plzeň-sever || 2 690 |- | style=text-align:left; | [[Janovice nad Úhlavou]] || style=text-align:left; | Klatovy || 2 469 |- | style=text-align:left; | [[Mirošov]] || style=text-align:left; | Rokycany || 2 433 |- | style=text-align:left; | [[Zbiroh]] || style=text-align:left; | Rokycany || 2 420 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || style=text-align:left; | Plzeň-sever || 2 138 |- | style=text-align:left; | [[Radnice]] || style=text-align:left; | Rokycany || 1 748 |- | style=text-align:left; | [[Bělá nad Radbuzou]] || style=text-align:left; | Domažlice || 1 719 |- | style=text-align:left; | [[Švihov]] || style=text-align:left; | Klatovy || 1 665 |- | style=text-align:left; | [[Železná Ruda]] || style=text-align:left; | Klatovy || 1 632 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || style=text-align:left; | Plzeň-sever || 1 615 |- | style=text-align:left; | [[Kladruby i Tachov|Kladruby]] || style=text-align:left; | Tachov || 1 557 |- | style=text-align:left; | [[Mýto i Rokycany|Mýto]] || style=text-align:left; | Rokycany || 1 536 |- | style=text-align:left; | [[Plánice]] || style=text-align:left; | Klatovy || 1 529 |- | style=text-align:left; | [[Poběžovice]] || style=text-align:left; | Domažlice || 1 498 |- | style=text-align:left; | [[Kožlany]] || style=text-align:left; | Plzeň-sever || 1 461 |- | style=text-align:left; | [[Přimda]] || style=text-align:left; | Tachov || 1 404 |- | style=text-align:left; | [[Kašperské Hory]] || style=text-align:left; | Klatovy || 1 361 |- | style=text-align:left; | [[Strážov]] || style=text-align:left; | Klatovy || 1 343 |- | style=text-align:left; | [[Kasejovice]] || style=text-align:left; | Plzeň-jih || 1 246 |- | style=text-align:left; | [[Hostouň i Domažlice|Hostouň]] || style=text-align:left; | Domažlice || 1 209 |- | style=text-align:left; | [[Černošín]] || style=text-align:left; | Tachov || 1 131 |- | style=text-align:left; | [[Nalžovské Hory]] || style=text-align:left; | Klatovy || 1 125 |- | style=text-align:left; | [[Měčín]] || style=text-align:left; | Klatovy || 1 112 |- | style=text-align:left; | [[Manětín]] || style=text-align:left; | Plzeň-sever || 1 106 |- | style=text-align:left; | [[Hartmanice i Klatovy|Hartmanice]] || style=text-align:left; | Klatovy || 916 |- | style=text-align:left; | [[Bezdružice]] || style=text-align:left; | Tachov || 870 |- | style=text-align:left; | [[Rabí]] || style=text-align:left; | Klatovy || 506 |- | style=text-align:left; | [[Úterý]] || style=text-align:left; | Plzeň-sever || 451 |- | style=text-align:left; | [[Rejštejn]] || style=text-align:left; | Klatovy || 245 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Regionar i Tsjekkia]] [[Kategori:Plzeň kraj| ]] f4h10jvjhmee8qnvjke1aahdm3jwedm 0 433459 3671433 3671279 2026-09-09T20:28:50Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3671433 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Domazlice Marktplatz.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i Domažlice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Domazlice.svg | symbol = Domažlice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Domažlice okres|Domažlice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 763,21<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 67908 | folketal1type = kommune | folketal1 = 10872 | folketal_by =10603 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Domažlice'''{{mrk|[[tysk]] ''Taus''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Domažlice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Domažlice.png|mini|250px|Det administrative området til Domažlice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Domažlice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Domažlice omfattar 58 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 3 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Babylon i Domažlice|Babylon]] * '''[[Bělá nad Radbuzou]]''' * [[Brnířov]] * [[Česká Kubice]] * [[Díly]] * '''[[Domažlice]]''' * [[Drahotín]] * [[Draženov]] * [[Hora Svatého Václava]] * '''[[Hostouň i Domažlice|Hostouň]]''' * [[Hradiště i Domažlice|Hradiště]] * [[Hvožďany]] * [[Chocomyšl]] * [[Chodov]] * [[Chodská Lhota]] * [[Chrastavice]] * [[Kanice]] * [[Kaničky]] * '''[[Kdyně]]''' * ''[[Klenčí pod Čerchovem]]'' * ''[[Koloveč]]'' * [[Kout na Šumavě]] * [[Libkov]] * [[Loučim]] * [[Luženičky]] * [[Mezholezy i Domažlice|Mezholezy]] * [[Milavče]] * [[Mnichov]] * [[Mrákov]] * [[Mutěnín]] * [[Nemanice]] * [[Němčice]] * [[Nevolice]] * [[Nová Ves i Domažlice|Nová Ves]] * [[Nový Kramolín]] * [[Otov]] * [[Pařezov]] * [[Pasečnice]] * [[Pec i Domažlice|Pec]] * [[Pelechy]] * '''[[Poběžovice]]''' * [[Pocinovice]] * [[Postřekov]] * [[Rybník]] * [[Spáňov]] * [[Srbice]] * [[Stráž i Domažlice|Stráž]] * [[Tlumačov]] * [[Trhanov]] * [[Úboč]] * [[Újezd]] * [[Únějovice]] * [[Úsilov]] * [[Vlkanov]] * [[Všepadly]] * ''[[Všeruby i Domažlice|Všeruby]]'' * [[Zahořany]] * [[Ždánov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Domažlice SO || 39 243|| 39 708 || 39 322 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Domažlice''' || 10 872 |- | style=text-align:left; | [[Kdyně]] || 4 999 |- | style=text-align:left; | [[Bělá nad Radbuzou]] || 1 719 |- | style=text-align:left; | [[Poběžovice]] || 1 498 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klenčí pod Čerchovem}} || 1 267 |- | style=text-align:left; | [[Hostouň i Domažlice|Hostouň]] || 1 209 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Postřekov}} || 1 063 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kout na Šumavě}} || 1 049 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mrákov}} || 1 049 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zahořany}} || 1 024 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Koloveč}} || 995 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Domažlice''' || 10 603 |- | style=text-align:left; | [[Kdyně]] || 3 875 |- | style=text-align:left; | [[Bělá nad Radbuzou]] || 1 361 |- | style=text-align:left; | [[Poběžovice]] || 1 253 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klenčí pod Čerchovem}} || 1 182 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kout na Šumavě}} || 1 008 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Koloveč}} || 957 |- | style=text-align:left; | [[Hostouň i Domažlice|Hostouň]] || 918 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Postřekov}} || 914 |- |} ===Bydelar i Domažlice=== [[Fil:DO Domažlice.png|mini|250px|Bydelane i Domažlice]] Bydelane og tettstadene i Domažlice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Město || 729 |- | style=text-align:left; | Dolejší Předměstí || 577 |- | style=text-align:left; | Hořejší Předměstí || 2 677 |- | style=text-align:left; | Bezděkovské Předměstí || 2 233 |- | style=text-align:left; | Týnské Předměstí || 4 387 |- ! '''Domažlice by''' ! style=text-align:right; | 10 603 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Havlovice}} || 269 |- ! Domažlice kommune !style=text-align:right; | 10 872 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Domazlice]] [[Kategori:Kommunar i Domažlice okres|Domazlice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Domazlice]] alt7ww18fl74v802pacyionmuj9jlzl 3671538 3671433 2026-09-10T11:24:31Z TU-nor 12071 3671538 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Domazlice Marktplatz.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i Domažlice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Domazlice.svg | symbol = Domažlice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Domažlice okres|Domažlice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 763,21<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 67908 | folketal1type = kommune | folketal1 = 10872 | folketal_by =10603 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Domažlice'''{{mrk|[[tysk]] ''Taus''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Domažlice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Domažlice.png|mini|250px|Det administrative området til Domažlice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Domažlice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Domažlice omfattar 58 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 3 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Babylon i Domažlice|Babylon]] * '''[[Bělá nad Radbuzou]]''' * [[Brnířov]] * [[Česká Kubice]] * [[Díly]] * '''[[Domažlice]]''' * [[Drahotín]] * [[Draženov]] * [[Hora Svatého Václava]] * '''[[Hostouň i Domažlice|Hostouň]]''' * [[Hradiště i Domažlice|Hradiště]] * [[Hvožďany]] * [[Chocomyšl]] * [[Chodov]] * [[Chodská Lhota]] * [[Chrastavice]] * [[Kanice]] * [[Kaničky]] * '''[[Kdyně]]''' * ''[[Klenčí pod Čerchovem]]'' * ''[[Koloveč]]'' * [[Kout na Šumavě]] * [[Libkov]] * [[Loučim]] * [[Luženičky]] * [[Mezholezy i Domažlice|Mezholezy]] * [[Milavče]] * [[Mnichov i Domažlice|Mnichov]] * [[Mrákov]] * [[Mutěnín]] * [[Nemanice]] * [[Němčice]] * [[Nevolice]] * [[Nová Ves i Domažlice|Nová Ves]] * [[Nový Kramolín]] * [[Otov]] * [[Pařezov]] * [[Pasečnice]] * [[Pec i Domažlice|Pec]] * [[Pelechy]] * '''[[Poběžovice]]''' * [[Pocinovice]] * [[Postřekov]] * [[Rybník]] * [[Spáňov]] * [[Srbice]] * [[Stráž i Domažlice|Stráž]] * [[Tlumačov]] * [[Trhanov]] * [[Úboč]] * [[Újezd]] * [[Únějovice]] * [[Úsilov]] * [[Vlkanov]] * [[Všepadly]] * ''[[Všeruby i Domažlice|Všeruby]]'' * [[Zahořany]] * [[Ždánov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Domažlice SO || 39 243|| 39 708 || 39 322 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Domažlice''' || 10 872 |- | style=text-align:left; | [[Kdyně]] || 4 999 |- | style=text-align:left; | [[Bělá nad Radbuzou]] || 1 719 |- | style=text-align:left; | [[Poběžovice]] || 1 498 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klenčí pod Čerchovem}} || 1 267 |- | style=text-align:left; | [[Hostouň i Domažlice|Hostouň]] || 1 209 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Postřekov}} || 1 063 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kout na Šumavě}} || 1 049 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mrákov}} || 1 049 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zahořany}} || 1 024 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Koloveč}} || 995 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Domažlice''' || 10 603 |- | style=text-align:left; | [[Kdyně]] || 3 875 |- | style=text-align:left; | [[Bělá nad Radbuzou]] || 1 361 |- | style=text-align:left; | [[Poběžovice]] || 1 253 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klenčí pod Čerchovem}} || 1 182 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kout na Šumavě}} || 1 008 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Koloveč}} || 957 |- | style=text-align:left; | [[Hostouň i Domažlice|Hostouň]] || 918 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Postřekov}} || 914 |- |} ===Bydelar i Domažlice=== [[Fil:DO Domažlice.png|mini|250px|Bydelane i Domažlice]] Bydelane og tettstadene i Domažlice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Město || 729 |- | style=text-align:left; | Dolejší Předměstí || 577 |- | style=text-align:left; | Hořejší Předměstí || 2 677 |- | style=text-align:left; | Bezděkovské Předměstí || 2 233 |- | style=text-align:left; | Týnské Předměstí || 4 387 |- ! '''Domažlice by''' ! style=text-align:right; | 10 603 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Havlovice}} || 269 |- ! Domažlice kommune !style=text-align:right; | 10 872 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Domazlice]] [[Kategori:Kommunar i Domažlice okres|Domazlice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Domazlice]] qjpw5v04pk0yp5huc2q7gupdmx55o97 0 433487 3671339 3671037 2026-09-09T12:44:42Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3671339 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Sušice Šumava.JPG | bilettekst = Utsyn over Sušice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Sušice-znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Klatovy okres|Klatovy]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 780,69<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 23141 | folketal1type = kommune | folketal1 = 10549 | folketal_by =9780 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Sušice'''{{mrk|[[tysk]] ''Horaschdowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Klatovy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Sušice.png|mini|250px|Det administrative området til Sušice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Sušice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Sušice omfattar 30 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Budětice]] * [[Bukovník]] * [[Čímice]] * [[Dlouhá Ves]] * [[Dobršín]] * [[Domoraz]] * [[Dražovice]] * [[Frymburk]] * '''[[Hartmanice i Klatovy|Hartmanice]]''' * [[Hlavňovice]] * [[Horská Kvilda]] * [[Hrádek i Klatovy|Hrádek]] * '''[[Kašperské Hory]]''' * ''[[Kolinec]]'' * [[Modrava]] * [[Mokrosuky]] * [[Nezamyslice]] * [[Nezdice na Šumavě]] * [[Petrovice u Sušice]] * [[Podmokly]] * [[Prášily]] * '''[[Rabí]]''' * '''[[Rejštejn]]''' * [[Soběšice]] * [[Srní]] * [[Strašín]] * '''[[Sušice]]''' * [[Velhartice]] * [[Žichovice]] * [[Žihobce]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Sušice SO || 25 200 || 23 955 || 23 141 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Sušice''' || 10 549 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kolinec}} || 1 401 |- | style=text-align:left; | [[Kašperské Hory]] || 1 361 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrádek}} || 1 307 |- | style=text-align:left; | [[Hartmanice i Klatovy|Hartmanice]] || 916 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Rabí]] || 506 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Rejštejn]] || 245 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Sušice''' || 9 780 |- | style=text-align:left; | [[Kašperské Hory]] || 1 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kolinec}} || 761 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrádek}} || 709 |- |} ===Bydelar i Sušice=== Bydelane og tettstadene i Sušice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Sušice I || 597 |- | style=text-align:left; | Sušice II || 7 893 |- | style=text-align:left; | Sušice III || 1 290 |- ! Sušice by ! style=text-align:right; | 9 780 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Albrechtice}} || 81 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červené Dvorce}} || 123 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chmelná}} || 151 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Divišov}} || 32 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Staňkov}} || 22 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Humpolec}} || – |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milčice}} || 18 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nuzerov}} || 12 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Páteček}} || 17 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rok}} || 41 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stráž}} || 2 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volšovy}} || 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vrabcov}} || 21 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záluží}} || 47 |- ! Sušice kommune !style=text-align:right; | 10 549 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Susice]] [[Kategori:Kommunar i Klatovy okres|Susice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Susice]] gw44zq64tvswq361c71btw9rb1zlb8g 3671434 3671339 2026-09-09T20:32:39Z TU-nor 12071 /* Bydelar i Sušice */ 3671434 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Sušice Šumava.JPG | bilettekst = Utsyn over Sušice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Sušice-znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Klatovy okres|Klatovy]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 780,69<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 23141 | folketal1type = kommune | folketal1 = 10549 | folketal_by =9780 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Sušice'''{{mrk|[[tysk]] ''Horaschdowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Klatovy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Sušice.png|mini|250px|Det administrative området til Sušice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Sušice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Sušice omfattar 30 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Budětice]] * [[Bukovník]] * [[Čímice]] * [[Dlouhá Ves]] * [[Dobršín]] * [[Domoraz]] * [[Dražovice]] * [[Frymburk]] * '''[[Hartmanice i Klatovy|Hartmanice]]''' * [[Hlavňovice]] * [[Horská Kvilda]] * [[Hrádek i Klatovy|Hrádek]] * '''[[Kašperské Hory]]''' * ''[[Kolinec]]'' * [[Modrava]] * [[Mokrosuky]] * [[Nezamyslice]] * [[Nezdice na Šumavě]] * [[Petrovice u Sušice]] * [[Podmokly]] * [[Prášily]] * '''[[Rabí]]''' * '''[[Rejštejn]]''' * [[Soběšice]] * [[Srní]] * [[Strašín]] * '''[[Sušice]]''' * [[Velhartice]] * [[Žichovice]] * [[Žihobce]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Sušice SO || 25 200 || 23 955 || 23 141 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Sušice''' || 10 549 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kolinec}} || 1 401 |- | style=text-align:left; | [[Kašperské Hory]] || 1 361 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrádek}} || 1 307 |- | style=text-align:left; | [[Hartmanice i Klatovy|Hartmanice]] || 916 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Rabí]] || 506 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Rejštejn]] || 245 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Sušice''' || 9 780 |- | style=text-align:left; | [[Kašperské Hory]] || 1 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kolinec}} || 761 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrádek}} || 709 |- |} ===Bydelar i Sušice=== Bydelane og tettstadene i Sušice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Sušice I || 597 |- | style=text-align:left; | Sušice II || 7 893 |- | style=text-align:left; | Sušice III || 1 290 |- ! Sušice by ! style=text-align:right; | 9 780 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Albrechtice}} || 81 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červené Dvorce}} || 123 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chmelná}} || 151 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Divišov}} || 32 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Staňkov}} || 22 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Humpolec}} || – |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milčice}} || 18 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nuzerov}} || 12 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Páteček}} || 17 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rok}} || 41 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stráž i Sušice|Stráž}} || 2 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volšovy}} || 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vrabcov}} || 21 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záluží}} || 47 |- ! Sušice kommune !style=text-align:right; | 10 549 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Susice]] [[Kategori:Kommunar i Klatovy okres|Susice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Susice]] tmxdecqmswdy7q7guj022lyl4x7n5gx 0 433505 3671476 3671042 2026-09-10T07:12:58Z Ranveig 39 Referansen støtter ikkje påstanden heilt. 3671476 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Den norske Arbeider''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1872 til 1875.{{tr}}<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1873 | tittel = Norske Arbeider | stad = Cristiania | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2024090980081_005 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1872]] [[Kategori:Nedleggingar i 1875]] kxn0nywur02cffriqa5y4gc3amf6lam 0 433507 3671489 3671044 2026-09-10T07:46:46Z Ranveig 39 3671489 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Arbeideren. En norsk Husflidstidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1873 til 1879.<ref>{{Citation|title=7 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0029.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-10|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1873]] [[Kategori:Nedleggingar i 1879]] 23unqlzd2n64j6omop5t8s2e8ttrzfb 0 433508 3671490 3671046 2026-09-10T07:48:35Z Ranveig 39 3671490 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Almenlæsning''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1873 til 1888.<ref>{{Cite journal|last=Arntzen|first=Jon Gunnar|date=2026-06-06|title=Christian Johnsen|url=https://nbl.snl.no/Christian_Johnsen|journal=Norsk biografisk leksikon|language=no}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1873]] [[Kategori:Nedleggingar i 1888]] jhhdnwllmijec7jb57aqsubdipm70gs 0 433509 3671491 3671049 2026-09-10T07:50:08Z Ranveig 39 3671491 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Almenlæsning''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1873 til 1879.<ref>{{Citation|title=5 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0027.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-10|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1873]] [[Kategori:Nedleggingar i 1879]] 9w75k08fb7dbm1acsjrssxhzc92ubpz 0 433510 3671486 3671051 2026-09-10T07:45:43Z Ranveig 39 Fmt. 3671486 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Budstikkens Avertissementsblad''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1874 til 1879.<ref>{{Citation|title=9 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0031.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-10|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1874]] [[Kategori:Nedleggingar i 1879]] els6p7fn8s2bldkdsgiyxvdmc1npopa 0 433511 3671475 3671053 2026-09-10T07:12:05Z Ranveig 39 3671475 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Theater-Tidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1874 til 1875.<ref>{{Citation|title=xiv (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0018.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-10|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1874]] [[Kategori:Nedleggingar i 1875]] eiy54fbadma8mkt70qpdemeufocj3oh 0 433515 3671474 3671060 2026-09-10T07:11:20Z Ranveig 39 Fmt. 3671474 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Mellemakten''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1875 til 1899.<ref>{{Citation|title=xiv (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0018.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-10|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1875]] [[Kategori:Nedleggingar i 1899]] g5bzvel4ip304ivtrceygk3l4k2f2db 0 433518 3671473 3671066 2026-09-10T07:02:00Z Ranveig 39 Ref-flikk 3671473 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Følgeblad til Almuevennen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1876 til 1892.<ref>{{Citation|title=5 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0027.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-10|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1876]] [[Kategori:Nedleggingar i 1892]] 5bojois5van4trd0uwqdjghpoypcmro 0 433522 3671333 3671077 2026-09-09T12:33:49Z TU-nor 12071 3671333 wikitext text/x-wiki '''Chlum''' kan vise til: * [[Chlum i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Blovice]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Chlum i Rokycany]], ein kommune i [[Rokycany]] i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Chlum i Strakonice]], ein kommune i [[Blatná]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Chlum i Vlašim]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Chlum u Třeboně]], ein kommune i [[Třeboň]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} omi0qrg4a630tth2vsfyg6oam7tvljp 0 433523 3671458 3671193 2026-09-10T05:39:23Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3671458 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Blovice 04.JPG | bilettekst = Rådhuset i Blovice | kart = | karttekst = | flagg = Blovice CZ flag.jpg | symbol = Blovice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 229,03<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 12078 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3999 | folketal_by = 3035 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Blovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Blowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Blovice.png|mini|250px|Det administrative området til Blovice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Blovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Ni kommunar frå det administrative området til Blovice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 99 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Blovice omfattar 19 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Blovice]]'''* * [[Borovno]] * [[Chlum i Plzeň-jih|Chlum]]* * [[Chocenice]] * [[Drahkov]] * [[Jarov]] * [[Letiny]] * [[Louňová]] * [[Milínov]]* * [[Míšov]] * [[Nové Mitrovice]] * [[Seč]]* * '''[[Spálené Poříčí]]'''* * [[Střížovice]]* * [[Únětice]] * [[Vlčtejn]]* * [[Žákava]]* * [[Zdemyslice]]* * [[Ždírec]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Blovice SO || 10 946 || 11 782 || 12 078 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Blovice''' || 3 999 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 2 795 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Letiny}} || 793 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdemyslice}} || 638 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chocenice}} || 580 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Blovice''' || 3 035 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 1 685 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdemyslice}} || 638 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Letiny}} || 506 |- |} ===Bydelar i Blovice=== [[Fil:Blovice - všechna k. ú.png|mini|250px|Bydelane i Blovice]] Bydelane og tettstadene i Blovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Blovice || 3 035 |- ! '''Blovice by''' ! style=text-align:right; | 3 035 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bohušov}}{{mrk|inngår i {{ikkjeraud|Hradiště i Blovice|Hradiště}}}} || 41 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradiště i Blovice|Hradiště}} || 376 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradišťská Lhotka}} || 49 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradišťský Újezd}} || 41 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Komorno}} || 80 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stará Huť}}{{mrk|inngår i {{ikkjeraud|Vlčice}}}} || 19 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štítov}} || 98 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlčice}} || 260 |- ! Blovice kommune !style=text-align:right; | 3 999 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Blovice]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Blovice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Blovice]] haukn6mnzduc6f8ik00buv0zrhoun2f 3671461 3671458 2026-09-10T06:20:29Z TU-nor 12071 3671461 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Blovice 04.JPG | bilettekst = Rådhuset i Blovice | kart = | karttekst = | flagg = Blovice CZ flag.jpg | symbol = Blovice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 229,03<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 12078 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3999 | folketal_by = 3035 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Blovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Blowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Blovice.png|mini|250px|Det administrative området til Blovice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Blovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Ni kommunar frå det administrative området til Blovice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 99 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Blovice omfattar 19 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Blovice]]'''* * [[Borovno]] * [[Chlum i Plzeň-jih|Chlum]]* * [[Chocenice]] * [[Drahkov]] * [[Jarov i Plzeň-jih|Jarov]] * [[Letiny]] * [[Louňová]] * [[Milínov]]* * [[Míšov]] * [[Nové Mitrovice]] * [[Seč]]* * '''[[Spálené Poříčí]]'''* * [[Střížovice]]* * [[Únětice]] * [[Vlčtejn]]* * [[Žákava]]* * [[Zdemyslice]]* * [[Ždírec]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Blovice SO || 10 946 || 11 782 || 12 078 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Blovice''' || 3 999 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 2 795 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Letiny}} || 793 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdemyslice}} || 638 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chocenice}} || 580 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Blovice''' || 3 035 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 1 685 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdemyslice}} || 638 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Letiny}} || 506 |- |} ===Bydelar i Blovice=== [[Fil:Blovice - všechna k. ú.png|mini|250px|Bydelane i Blovice]] Bydelane og tettstadene i Blovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Blovice || 3 035 |- ! '''Blovice by''' ! style=text-align:right; | 3 035 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bohušov}}{{mrk|inngår i {{ikkjeraud|Hradiště i Blovice|Hradiště}}}} || 41 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradiště i Blovice|Hradiště}} || 376 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradišťská Lhotka}} || 49 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradišťský Újezd}} || 41 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Komorno}} || 80 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stará Huť}}{{mrk|inngår i {{ikkjeraud|Vlčice}}}} || 19 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štítov}} || 98 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlčice}} || 260 |- ! Blovice kommune !style=text-align:right; | 3 999 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Blovice]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Blovice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Blovice]] o3cxazp3a3onmueg6ozeyny3b95iis8 0 433527 3671415 3671104 2026-09-09T18:42:06Z Ranveig 39 Infoboks, kat. 3671415 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Ole Gabriel Ueland''' ({{levde|31. januar|1931|5. april|2009|Ueland, Ole G.}}) var ein norsk agronom og politikar frå [[Varhaug]] i [[Rogaland]]. Frå 1977 til 1993 representerte han Rogaland og [[Senterpartiet]] i [[Stortinget]]. Ueland utdanna seg ved [[Norges Landbrukshøgskole]]. Frå 1960 var han fylkesagronom i tekniske fag ved Rogaland landbruksselskap. Fireårsperioden 1972–75 var Ueland [[ordførar]] i [[Sola kommune]]. Hausten 1977 vart han vald til stortingsrepresentant frå Rogaland, attvald i 1981, 1985 og 1989. Frå 1988 til han gjekk ut av Stortinget i 1993 var han leiar av Energi- og industrikomitéen. Tidlegare hadde han 1977-81 sete i Justiskomiteen og 1981-88 i Finanskomiteen. ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ole Gabriel Ueland (1931–2009)|Ole Gabriel Ueland (1931–2009)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 8. september 2026.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1977-1981]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1981-1985]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1985-1989]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1989-1993]] [[Kategori:Ordførarar i Sola]] [[Kategori:Norske agronomar]] [[Kategori:Folk frå Hå]] ocf80afevnv65kbt2ctjqbprohy47o9 0 433532 3671370 3671132 2026-09-09T13:54:59Z Ranveig 39 Rett. 3671370 wikitext text/x-wiki [[Fil:One5Root.svg|mini|Dei femte einingsrøtene i det komplekse planet.]] I matematikk er ei <math>n</math>-te '''einingsrot''' ei løysing av ei likning på formen <math>z^n = 1</math>, der <math>n</math> er eit positivt [[heiltal]]<ref name="Paliouras"/>. Dei <math>n</math> røtene er generelt [[Komplekse tal|komplekse]] ligg jamt fordelte på [[einingssirkel]]en<ref name="Paliouras"/>. På polar form kan dei uttrykkast som :<math>e^{{2k\pi \over n}i} = \cos {2k\pi \over n} + i \sin {2k\pi \over n}\,,\quad k = 0,\ldots,n-1\, </math> der <math>n=\sqrt{-1}</math> er den [[imaginære eining]]a. == Referansar == <references> <ref name="Paliouras">J.D. Paliouras, ''Complex variables for scientists and engineers'', Macmillan Publishing C., 1975.</ref> </references> {{spire}} [[Kategori:Komplekse tal]] pgl1h883iqt990r3jyeyirojzsc5kbh 0 433540 3671460 3671236 2026-09-10T05:43:31Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3671460 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stod (6).jpg | bilettekst = Elva [[Radbuza]] gjennom Stod | kart = | karttekst = | flagg = Stod flag.svg | symbol = Stod CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 259,21<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 23998 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3580 | folketal_by = 3483 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Stod'''{{mrk|[[tysk]] ''Staab''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Stod.png|mini|250px|Det administrative området til Stod innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Stod er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 5 kommunar frå det administrative området til Stod inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 103 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Stod omfattar 24 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bukovec]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Domažlice okres]] til [[Plzeň-jih okres]] i 2020<ref name ="Změny2021"/>}} * [[Čečovice]]{{mrk|name="a"}} * [[Čerňovice i Plzeň-jih|Černovice]]{{mrk|name="a"}} * [[Chotěšov]]* * [[Dnešice]] * '''[[Dobřany]]'''* * '''[[Holýšov]]'''{{mrk|name="a"}} * [[Honezovice]] * [[Horní Kamenice]]{{mrk|name="a"}} * [[Hradec]] * [[Kotovice]] * [[Kvíčovice]]{{mrk|name="a"}} * [[Líšina]] * [[Lisov]] * [[Neuměř]]{{mrk|name="a"}} * [[Nová Ves i Plzeň-jih|Nová Ves]]* * [[Přestavlky]] * [[Štichov]]{{mrk|name="a"}} * '''[[Stod i Tsjekkia|Stod]]'''* * [[Střelice]] * [[Ves Touškov]] * [[Všekary]]{{mrk|name="a"}} * [[Vstiš]]* * [[Zemětice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stod SO || 20 865 || 23 296 || 23 998 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 971 |- | style=text-align:left; | [[Holýšov]] || 5 025 |- | style=text-align:left; | '''Stod''' || 3 580 |- | style=text-align:left; | [[Chotěšov]] || 2 935 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dnešice}} || 791 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 435 |- | style=text-align:left; | [[Holýšov]] || 4 902 |- | style=text-align:left; | '''Stod''' || 3 483 |- | style=text-align:left; | [[Chotěšov]] || 2 197 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dnešice}} || 676 |- |} ===Bydelar i Stod === Bydelane og tettstadene i Stod: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stod || 3 483 |- ! '''Stod by''' ! style=text-align:right; | 3 483 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud| Lelov}} || 97 |- ! Stod kommune !style=text-align:right; | 3 580 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name ="Změny2021">{{Kjelde www |url=https://www.mvcr.cz/clanek/obecne-o-novem-zakonu-c-51-2020-sb.aspx |tittel= Obecně o novém zákonu č. 51/2020 Sb. |vitja=2026-09-01 |utgjevar=Ministerstvo vnitra České republiky}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Stod]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Stod]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Stod]] hmz55wm3530hocqh4duzm5wthkgflmx 0 433543 3671383 3671148 2026-09-09T14:59:20Z Ranveig 39 Flikk 3671383 wikitext text/x-wiki [[File:Helleristinger Leirfall prosesjonen Sognnes.jpg|thumb|Prosesjonsgruppa med 13 menneskefigurar er eit av dei mest kjente elementa i helleristingsfeltet på Leirfall, Stjørdal, Trøndelag]] '''Helleristingane på Leirfall''' er av typen jordbruksristingar frå [[bronsealderen]] i [[Hegra]] i [[Stjørdal kommune|Stjørdal]] i [[Trøndelag fylke|Trøndelag]]. Dei vart oppdaga frå 1910 til 1961. Dette er eitt av dei største bergkunstområda i [[Norden]]. Det er oppgjeve ulike tal for kor mange enkeltfigurar som finst her: 947,<ref name=kulturminne/> 899<ref name=s90/> eller så mykje som 1200.<ref name=s99/> Helleristingane på Leirfall er ein del av ein større struktur av helleristingar i [[Stjørdalen|Stjørdalsdalføret]]. Leirfall er særmerkt både på grunn av det store talet på figurar og på grunn av variasjonen i motiva.<ref name=s99/> Dei mest framståande trekka ved Leirfall-felta er prosesjonen med 13 menneskefigurar i hovudfeltet og det store talet på fotsolar. Begge delar har vorte tolka som uttrykk for rituelle praksisar. Feltet inneheld òg sol-, heste- og båtfigurar. == Staden og funnet == Leirfall-felta ligg på sør- og søraustvende svaberg langs Solemsbekken, på nordsida av [[Stjørdalselva]], om lag 500 meter nord for [[Europaveg 14 i Noreg|E14]]. Desse svaberga utgjer ei skråning mellom to terrassenivå på elvesletta, slik at høgda over havet varierer frå 35 til 50 meter.<ref name=s90/> Ristingane finst på isskurte flater av [[grønstein]].<ref name=m99/> Det første og lågastliggjande av dei fem felta på Leirfall vart funne i samband med steinbryting kring 1905–1910, og vart gjort allment kjent av lokalhistorikaren Einar Hermstad i 1923.<ref>{{ Kilde avis | dato = 19. juni 1923| tittel = Dagsposten | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_dagspostentroenderen_null_null_19230619_47_138_1 | side =6 }}</ref> Det vart undersøkt av Theodor Petersen frå [[Vitskapsmuseet]] i 1923.[6] Eit nytt felt, ''Leirfall 2'', vart oppdaga i 1947 av Brynhild Nielsen og undersøkt i 1949.<ref name=kulturminne/><ref name=m99/> Desse to nedste felta ligg slik til at Solemsbekken fløymer over dei når vassføringa er stor, og dette har ført til at desse ristingane er meir nedslitne enn området elles.<ref name=s10/> Det tredje feltet, hovudfeltet, vart oppdaga i 1951 av familien Nielsen.<ref name=kb/><ref name=m99/> Dette feltet vart avdekt på dugnad i 1957–1959.<ref name=l58/><ref name=l70/><ref name=m99/><ref>[https://tv.nrk.no/serie/filmavisen/1957/FMAA57004157/avspiller Filmavisen, 10.10.1957]; nrk.no</ref> Dugnadsarbeidet vart leia av [[Jon Leirfall]] og Nils Trøyte.<ref name=m99/> To mindre felt vart oppdaga av Odd Ertsås i 1961.<ref name=n05/> Det eine av desse to siste ligg oppe på det øvste terrassenivået. Leirfall-felta vart utforska og kartlagde av professor [[Sverre Marstrander]] frå Vitskapsmuseet i åra 1965–1967.<ref name=s90/> Den samla dokumentasjonen vart ferdigstilt og publisert etter at Marstrander døydde, av professor Kalle Sognnes, i utgjevinga Trøndelags jordbruksristingar.<ref name=m99/> Feltet er ofte nemnt i oversiktsverk om [[arkeologi]], på grunn av storleiken, fordi det inngår i den større strukturen av helleristingar i Stjørdalen, og på grunn av den kjende prosesjonsgruppa.<ref>{{ Kilde bok | forfatter = Mandt, Gro | utgivelsesår = 2005 | tittel = Bergkunst : helleristningar i Noreg | isbn = 8252162274 | forlag = Samlaget | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013050307070 | side =102-104 }}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Hagen, Anders | utgivelsesår = 1990 | tittel = Helleristningar i Noreg | isbn = 8252131549 | forlag = Samlaget | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010100508032 | side =18, 122-124 }}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Johansen, Øystein Kock | utgivelsesår = 2000 | tittel = Bronse og makt : bronsealderen i Norge | isbn = 8276940390 | forlag = Andresen & Butenschøn | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014071007099 | side =231 }}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Magnus, Bente | utgivelsesår = 1995 | tittel = Norges historie. Bind 1: Forhistorien : fra jegergrupper til høvdingsamfunn | isbn = 8202153336 | forlag = Cappelen | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010120208110 | side = 182}}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Østmo, Einar | utgivelsesår = 1994 | tittel = Norske helleristninger | isbn = 8299312604 | forlag = E. Østmo | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010122006004 | side =54 }}</ref> == Skildring av figurane == [[Fil:Leirfall rock art types Sognnes1988.jpg|miniatyr|Ei typeoversikt over figurar på dei fem felta på Leirfall; teikna av Kalle Sognnes.<ref name=s90/>]] [[Fil:Leirfall rock art Da62245 001 Kalle Sognnes.tif|miniatyr|upright|Nokre av figurane på Leirfall, slik som denne frå felt 3, har motiv som elles berre er funne i graver.<ref name=s99/>{{byline|[[Kalle Sognnes]].}}]] * ''Leirfall 1'' består av rundt 80 figurar, flest fotspor.<ref name=s90/><ref name=s10/> * ''Leirfall 2'' er eit langsmalt felt på 7 × 2,5 meter med 74 figurar, nesten berre fotspor.<ref name=s90/><ref name=s10/> * ''Leirfall 3'' er hovudfeltet på Leirfall. Det vart i 1980 omtalt av Marstrander som «det viktigaste helleristningsfunnet som er gjort i Noreg etter siste krig»,<ref name=m80/> og av Sognnes i 1999 som «det største som hittil er kjent i Trøndelag».<ref name=s99hell/> Bergflata, som er 20 meter brei og 5–6 meter høg, inneheld meir enn 650 figurar, fordelte i fem grupper. Talet er størst for fotsålefigurar – i alt 77 % av figurane,<ref name=s90/> men det finst òg meir enn 50 båtfigurar og 40 hestefigurar. I tillegg kjem prosesjonsgruppa. * ''Leirfall 4'' er eit lite felt med 35 figurar, 12–15 meter nedanfor hovudfeltet. Det er flest fotsålefigurar her.<ref name=s90/><ref name=m99/> * ''Leirfall 5'' er eit lite felt med berre 12 kjende figurar. Det ligg på terrassen ovanfor hovudfeltet, 50 meter unna. Mange av figurane er eroderte, og dei mest synlege figurane er to tekstilliknande ornamentmønster.<ref name=s90/><ref name=m99/> Sognnes har registrert 13 ulike båtformer blant ristingane på Leirfall.<ref name=s90/> Menneska om bord i båtane er i hovudsak markerte som mannskapsstrekar, men det finst nokre tilfelle av meir utvikla menneskefigurar. Fleire av båtfigurane har framspring som endar i dyrehovud.<ref name=s99/> Dette blir rekna for å vere hestehovud, og kan gjenspegle ein skikk med å pynte båtstavnane i seremonielle situasjonar.<ref name=s99/> Nokre av båtfigurane er tilsynelatande medvite plasserte på bergflata i forhold til sprekkene som finst i bergflata. Bergkunstforskaren Heidrun Stebergløkken har skrive at «sprekkesystemet ved dei store båtfigurane nedst på hovudfeltet fungerer som små bekkar ved mykje regn. Dette bidreg til å skape ein illusjon av at båtane ligg som ein flåte i eller ved vatnet.»<ref name="hs16"/> Dei tretten menneskefigurane blir av alle oppfatta som ein medviten komposisjon, og vanlegvis som ei prosesjonsgruppe.<ref name=s99/> Fleire har nemnt at den fremste figuren er dobbelt så høg som dei andre, og at han er den einaste som ber sverd. Sognnes peikte på at alle menneska er utan armar, og meinte at dette måtte ha ei medviten tyding. Kanskje tydde dei manglande armane at personane som er avbilda, var døde.<ref name=s99/> Han lanserte tanken om at denne prosesjonsgruppa kan ha vore målet og endepunktet for faktiske prosesjonsvandringar.<ref name=s99/> Blant andre menneskefigurar er det peikt på to ryttarar, som begge ser ut til å stå på hesteryggen.<ref name=s99/> Nokre av figurane på Leirfall, og på naboområdet Bjørnstad, er seriar av bølgjelinjer som Sognnes har tolka som bilete av fosfen, og som spor etter ein sjamanistisk praksis.<ref name=s99/> Rektangelfigurane førekjem i grupper og system som har vorte tolka som kart over åkersystema i nærleiken.<ref name=s99/> == Overblikk og tolkingar == [[Fil:Leirfall Tb187 Kalkering 1B Petersen 1923.jpg|miniatyr|upright|Sognnes skreiv at éi mogleg tolking av fotspora er at dei gjenspeglar rituelle vandringar til og over ristningsflatene.<ref name=s14/> ]] [[Fil:Leirfall rock art LVKirkhus 2020.jpg|miniatyr|upright|Sognnes peikte på at ristningsflatene kan oppfattast som eit teater der eit større publikum var tilskodarar til framføringa av ritual.<ref name=s14/> {{byline|Lene V. Kirkhus, 2020}}]] Marstrander tidfesta figurane på Leirfall til å «spenne over heile [[bronsealderen]]» (1700–500 f.Kr.), basert på ei stilhistorisk vurdering av dei ulike ristningane. Han meinte at dei eldste båttypane er frå ein tidleg del av eldre jernalder, medan nokre ryttarf figurar «vanskeleg kan vere stort eldre enn bronsealderens sluttavsnitt.»<ref name=m80/> Dette betyr, ifølgje Marstrander, at staden har hatt kultisk tyding og sosiale funksjonar gjennom generasjonar.<ref name=m99/><ref name=m80/> Sognnes var samd i at ristningsberga på Leirfall kan ha vore i bruk i 2000–2500 år.<ref name=s00/> I Stjørdalens bergkunst frå bronsealder og jarnalder er det mogleg å sjå eit mønster som helleristingane på Leirfall inngår i. Bergkunstfelta ligg i grupper på 2–8 felt. Mellom midtpunkta i desse gruppene er det ganske jamn avstand på halvannan til to kilometer. Dette kan tolkast som ein struktur som er forma av at bronsealderens jordbruksristingar og heilagstader var knytte til kvar enkelt busetjing.<ref name=kb/><ref>{{ Kilde bok | utgivelsesår = 1994 | tittel = Aschehougs norgeshistorie. Bind 1: Fra jeger til bonde : inntil 800 e.Kr | isbn = 8203220282| forfatter = Lillehammer, Arnvid | forlag = Aschehoug | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008013100089 | side = 108}}</ref><ref>Sognnes 1983</ref><ref name=s05/><ref>Grønnesby 1998</ref> Sognnes skreiv at «Det kan synast som om kvar busetjings-eining hadde sine ristingar – sine heilage bergflater»,<ref name=s00/> og at «kvar av gruppene hadde sine berg med helleristingar, der dei kunne utføre nødvendige ritual.»<ref name=s99hell/> Han meinte òg at desse helleristingsfelta, som var knytte til kvar si busetjing, kunne sjåast som parallellar til jarnalderens gravfelt på gardane, og at det kunne vere snakk om ein «anekult» og om «ritual eller religiøs dyrking på gards- eller familienivå.»<ref name=s00/> Petersen meinte at felta låg langs dei gamle ferdselsvegane gjennom dalen, og Sognnes stadfestar at dette kan vere ein del av eit mønster.<ref name=tp26/><ref name=s05/> Felta ligg i stor grad i sørvende skråningar, i overgangen mellom skråninga og elvesletta, på stader der snøen smeltar tidleg om våren.<ref name=s05/><ref name=s00/> Båtfigurane i helleristingane frå bronsealderen blir tolka på fleire måtar: som referansar til faktisk sjøfart, og som eit uttrykk for gravferdsritual der den døde, eller sjela til den døde, måtte reise med båt til dødsriket. Ei tredje forståing er at båten er eit fartøy som fraktar sola gjennom dagen og natta.<ref>[https://www.norgeshistorie.no/bronsealder/0309-havgaende-bater-og-oversjoske-nettverk.html Lene Melheim: Havgående båter og oversjøiske nettverk]; norgeshistorie.no</ref><ref>[https://www.norgeshistorie.no/bronsealder/0315-tro-og-makt-i-graven.html Lene Melheim: Tro og makt i graven]; norgeshistorie.no</ref> == Fotsporfigurane == Fotsporfigurar er samla sett ikkje særleg vanlege i nordisk bergkunst, men dei er godt representerte i Stjørdalen, der dei utgjer 20 % av figurane.<ref name=s99/> Leirfall er eit av felta med flest fotsporfigurar.<ref name=s99/><ref name=n09/> Fotsporfigurane har ofte ein tverrstrek som markerer skiljet mellom hælen og fotbladet. Ein reknar med at dette gjenspeglar ein type skobruk der snorer vart surra rundt foten og ankelen for å feste skinnskoen til foten.<ref name=s99/><ref name=s99hell/> Både professor Sognnes og eleven hans, arkeologen Turid Box Nilsen, har peikt på at fotsporfigurar har vorte tolka på ulike måtar gjennom arkeologihistoria: som representasjonar av gudar, avdøde, eigarskap eller makt/sigrarherrar,<ref name=s99/><ref name=n09/> men Sognnes skreiv samstundes at det er vanskeleg å halde fast ved tolkingar om gudar eller makt når ein står overfor dei mange hundre fotspora på Leirfall eller dei samankjeda figurane på Ingstad.<ref name=s99/> Nilsen skreiv at fotspora skal oppfattast som individuelle signaturar frå enkeltpersonar.<ref name="n09" /> Sognnes skreiv i 2014, i sin siste artikkel om Leirfall, at «hovudfeltet på Leirfall kan sjåast som ei samling av fleire motivmessig ulike felt, som kvar for seg kan ha vore knytte til ulike sider ved samfunnet eller livet til enkeltmenneske.»<ref name="s14" /> Sognnes føreslo samstundes at ei forståing av fotsporfigurane på Leirfall kunne vere at dei utgjorde ei rituell vandringsrute forbi ulike tema.<ref name="s14" /> Han såg for seg at ei slik rituell vandring kunne ha hatt eit stoppunkt ved ein samleiescene i felt 2, som han tolka som spor etter eit «heilagt bryllaup», eit ritual innanfor ein fruktbarheitsreligion.<ref name="s14" /> Andre moglege stoppunkt under ei rituell vandring er knytte til motiv som er kjende frå graver, slik at rituala òg kan vere knytte til død og gravferd, og til initiering av nye generasjonar som leiarar.<ref name="s14" /> Sognnes oppfatta Leirfall-felta som ein samla og komponert struktur, der dei mindre felta peikar inn mot hovudfeltet, mellom anna gjennom retninga på fotsålefigurane.<ref name=s10/><ref name=s14/> Sognnes har i ein artikkel i fagtidsskriftet ''Viking'' drøfta om Leirfall-lokaliteten vart brukt i samband med fruktbarheitsritual eller gravferdsritual.<ref name=s00/> Han peikte på at lokaliteten vart brukt over lang tid, og at det truleg gjekk mange år mellom kvar gong det vart hogge inn nye figurar i ristningsberget. Dette talar for at felta heller vart brukte til gravferder enn til dei årlege fruktbarheitsrituala.<ref name=s00/><ref name=s14/> Sognnes meinte at ristingsberget kan oppfattast som eit teater eller ei scene der eit større publikum var tilskodarar til framføringa av ritual på eller ved ristingsberget.<ref name=s14/> Dette forsterkar og byggjer opp under tanken om at figurane reflekterer faktiske prosesjonar og ritual som vart utførte her. == Området i dag == Grunnen der helleristingane ligg, har sidan 1972 vore eigd av staten.<ref name=m99/><ref name=s10/> Staden er lagd til rette med skilting og parkering. Feltet inngår i Trøndelag fylkeskommune sitt formidlingsprosjekt Bergkunstreisen.<ref>Helle Vangen Stuedal. «[https://spormagasin.no/2022/06/bergkunstreisen-i-trondelag/ Bergkunstreisen i Trøndelag]»; ''Spor''; 2020, nr 2</ref> == Kjelder== <references> <ref name="hs16">Heidrun Stebergløkken. ''Bergkunstens gestalter, typer og stiler : en metodisk og empirisk tilnærming til veidekunstens konstruksjonsmåter i et midtnorsk perspektiv.'' Doktoravhandling NTNU, 2016. ([https://ntnuopen.ntnu.no/ntnu-xmlui/handle/11250/2379501 pdf])</ref> <ref name=kb>[https://digitaltmuseum.no/011085440472/helleristningene-pa-leirfall Kjell Brevik: Helleristningene på Leirfall]; fortelling, Digitalt museum. 2014</ref> <ref name=kulturminne>{{Kulturminne|26665|ref=ja|Leirfall, Bergkunst}}</ref> <ref name=l58>Leirfall 1958</ref> <ref name=l70>Leirfall 1970</ref> <ref name=m80>Marstrander 1980</ref> <ref name=m99>Marstrander 1999</ref> <ref name=n05>Nilsen 2005</ref> <ref name=n09>Nilsen 2009</ref> <ref name=s00>Sognnes 2000</ref> <ref name=s05>Sognnes 2005</ref> <ref name=s10>Sognnes 2010</ref> <ref name=s14>Sognnes 2014</ref> <ref name=s90>Sognnes 1990</ref> <ref name=s99>Sognnes ''Det levende berget'' 1999</ref> <ref name=s99hell>Sognnes ''Helleristninger i Stjørdal'' 1999</ref> <ref name=tp26>Petersen 1926</ref> </references> {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helleristningene på Leirfall| Helleristningene på Leirfall]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 4. september 2026.'' {{refslutt}} == Litteratur == [[Fil:Leirfall rock art Da62244 010 Kalle Sognnes.tif|miniatyr|upright|Det er registrert 13 ulike typar båtfigurar på Leirfall. {{byline|Kalle Sognnes}}]] * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 1926 | tittel = Finska Fornminnesföreningens Tidskrift | utgivelsessted = Helsingfors | side = 23-44| forfatter Theodor Petersen | artikkel = Nye fund fra det nordenfjellske Norges helleristningsområde | url = http://urn.fi/URN:NBN:fi-fe201707247768}} Gjenutgitt i antologien {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2007 | tittel = Hundre års bergkunstforskning i Midt-Norge | isbn = 9788275460361 | forlag = NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013121105037 | side = 79-94}} * {{ Kilde bok | forfatter = [[Sverre Marstrander]]| utgivelsesår = 1955 | tittel = Trøndelag i forhistorisk tid | forlag = Norsk faglitteratur | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011120208029 | side = 51}}. Særtrykk fra fylkesbindet av ''Norges bebyggelse''. * {{ Kilde bok| forfatter = [[Jon Leirfall]] | artikkel = Dei nye helleristningane i Hegra | utgivelsesår = 1958 | tittel = Årbok for Nord-Trøndelag historielag | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019010781030_001 | side = 8-12}} * {{ Kilde bok| forfatter = Jon Leirfall | artikkel = Helleristningene i Hegra | utgivelsesår = 1962 | tittel = Trondhjems turistforenings årbok | url = https://www.tfb.no/db/trondheimturistforening/3_9_20090716_144134.pdf | side = 48-55}} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1966 | tittel = Årbok | forlag = Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab | artikkel = Nye resultater i utforskningen av bronsealderens helleristninger (jordbruksristningene) | side = }} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1970 | tittel = Valcamonica Symposium. Acts of the international symposium on prehistoric art. 1968 | url = https://www.ccsp.it/web/INFOCCSP/VCS%20storico/VCS1968.html | forlag = Centro Camuno di Studi Preistorici | artikkel = A new discovered rock-carving of Bronze Age type in Central Norway | side =261-268 }} Gjenutgitt i antologien {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2007 | tittel = Hundre års bergkunstforskning i Midt-Norge | isbn = 9788275460361 | forlag = NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013121105037 | side = 145-151}} * {{ Kilde bok | forfatter = [[Jon Leirfall]] | utgivelsesår = 1970 | tittel = Stjørdalsboka. Bind 1: Liv og lagnad i Stjørdalsbygdene. Del 1 | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009110200009 | side = 193-207 | artikkel = Helleristningene i Stjørdalen}} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1974 | tittel = Årbok 1973 | forlag = Det Norske Videnskaps-Akademi | artikkel = Nye helleristningsfunn i Trøndelag | side = 46-50}} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1980 | tittel = Broncealderbebyggelse i Norden : beretning fra det andet nordiske symposium for broncealderforskning : Odense 9.-11. april 1980 | forlag = Odense universitet | artikkel = Nye helleristningsfunn i Trøndelag | side = 4-8}} [https://sdu.azureedge.net/-/media/files/om_sdu/institutter/ihks/kdc/symposieberetninger/shi_28_1980.pdf pdf] {{Wayback|url=https://sdu.azureedge.net/-/media/files/om_sdu/institutter/ihks/kdc/symposieberetninger/shi_28_1980.pdf |date=20220819095143 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Kulturlandskap, bergkunst og bosetning i Trøndelag i bronsealderen | utgivelsesår = 1983 | tittel = Viking | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019061781652_001 | side =136-148 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Rock art and settlement pattern in the Bronze age. Example from Stjørdal, Trøndelag, Norway | utgivelsesår = 1987 | tittel = Norwegian Archaeological Review | url = https://doi.org/10.1080/00293652.1987.9965457 | side =110-119 }} Gjenutgitt i antologien {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2007 | tittel = Hundre års bergkunstforskning i Midt-Norge | isbn = 9788275460361 | forlag = NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013121105037 | side = }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Helleristningsmuseum i Trøndelag? | utgivelsesår = 1988 | tittel = Årbok for Nord-Trøndelag historielag | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2018111681207_001 | side =13-20 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes| utgivelsesår = 1990 | tittel = Bergkunsten i Stjørdal. Bind 3: Hegraristningane | isbn = 8271264532 | forlag = Vitenskapsmuseet | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010011204086 | side =38-46 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Rock Art Museum in Trøndelag : a plan for Displaying and Protecting Rock Art | utgivelsesår = 1992 | tittel = Conservation, preservation and presentation of rock art | utgivelsessted = Bergen | forlag = Historisk museum | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2012110806143 | side =81-90 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Geir Grønnesby | utgivelsesår = 1998 | tittel = Helleristningene på Skatval: ritualer og sosial struktur | isbn = 8271265601 | utgivelsessted = Trondheim | forlag =Vitenskapsmuseet | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010010804030#16 | side = 16 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander; redigert av Kalle Sognnes | utgivelsesår = 1999 | tittel = Trøndelags jordbruksristninger | isbn = 8251915163 | forlag = Vitenskapsmuseet, NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2017101948100 | side = 66–118}} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 1999 | tittel = Det levende berget | isbn = 8251915201 | utgivelsessted = Trondheim | forlag = Tapir forlag | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010062510002 | side =84-85}} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 1999 | tittel = Helleristninger i Stjørdal | isbn = 8299517508 | forlag = Stjørdal museum | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009021104018 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Det hellige landskapet : religiøse og rituelle landskapselementer i et langtidsperspektiv | utgivelsesår = 2000 | tittel = Viking | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2018071181006_001 | side =87–121 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 2001 | tittel = Prehistoric Imagery and Landscapes : Rock art in Stjørdal, Trøndelag, Norway | isbn =9781841712796 | forlag = BAR publishing }} * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2005 | tittel = Trøndelags historie. Bind 1: Landskapet blir landsdel, fram til 1350 | isbn = 8251920019 | forlag = Tapir | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014121948039 | side = 83-105 | artikkel = Bronsealderen | forfatter = Kalle Sognnes | redaktør = Ida Bull }} * {{ Kilde bok | forfatter = Turid Brox Nilsen | utgivelsesår = 2005 | tittel = Vedrørende en bergkunstlokalitet i Stjørdalen : en kasusstudie av Leirfallristningene, med fokus på kronologi og tolkning | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013062608032}} Hovedoppgave i arkeologi NTNU 2005 * {{ Kilde bok | forfatter = Turid Brox Nilsen | artikkel = Fotnoter : om fotspor-ristninger i Stjørdalen | utgivelsesår = 2009 | tittel = Viking | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019061781690_001 | side =39–48}} * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2010 | tittel = Se Trøndelag! : kunst og visuell kultur i midten av Norge. Bind 1: Kunsten før kunsten | isbn = 9788251923002 | forlag = Tapir | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2015082548177 | side = 73–108 | artikkel = Bilder på berget | forfatter = Kalle Sognnes}} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = These rocks were made for walking : rock art at Leirfall, Trøndelag, Norway | utgivelsesår = 2011 | tittel = Oxford journal of archaeology | url = https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1468-0092.2011.00364.x | side =185–205 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Vandringer på berget | utgivelsesår = 2014 | tittel = Årbok for Nord-Trøndelag historielag | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2018111681109_001 | side =181–190}} * {{ Kilde bok | forfatter = Ingrid Athena Flatland | utgivelsesår = 2021 | tittel = Bronsealderens lerret : En studie i bruken av mikrotopografiske elementer i bergkunst | url = https://ntnuopen.ntnu.no/ntnu-xmlui/handle/11250/2775690 }} Bacheloroppgave i arkeologi, NTNU == Bakgrunnsstoff == * {{Kulturminne|37071|Leirfall, Bergkunst}} * [https://digitaltmuseum.no/011085440472/helleristningene-pa-leirfall Kjell Brevik: Helleristningene på Leirfall]; fortelling, Digitalt museum * [https://heimskringla.no/wiki/Billeder_fra_Stj%C3%B8rdal Billeder fra Stjørdal]; heimskringla.no * [http://www.ismoluukkonen.net/kalliotaide/piirros/leirfall/leirfall.html Leirfall]; bilder og engelsk/finsk tekst, ismoluukkonen.net {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bergkunst|Leirfall]] [[Kategori:Kulturminne i Stjørdal]] avi55j9w4y662pb0ynk3eev9asssyf2 3671430 3671383 2026-09-09T19:37:11Z Ranveig 39 Ref-flikk 3671430 wikitext text/x-wiki [[File:Helleristinger Leirfall prosesjonen Sognnes.jpg|thumb|Prosesjonsgruppa med 13 menneskefigurar er eit av dei mest kjente elementa i helleristingsfeltet på Leirfall, Stjørdal, Trøndelag]] '''Helleristingane på Leirfall''' er av typen jordbruksristingar frå [[bronsealderen]] i [[Hegra]] i [[Stjørdal kommune|Stjørdal]] i [[Trøndelag fylke|Trøndelag]]. Dei vart oppdaga frå 1910 til 1961. Dette er eitt av dei største bergkunstområda i [[Norden]]. Det er oppgjeve ulike tal for kor mange enkeltfigurar som finst her: 947,<ref name=kulturminne/> 899<ref name=s90/> eller så mykje som 1200.<ref name=s99/> Helleristingane på Leirfall er ein del av ein større struktur av helleristingar i [[Stjørdalen|Stjørdalsdalføret]]. Leirfall er særmerkt både på grunn av det store talet på figurar og på grunn av variasjonen i motiva.<ref name=s99/> Dei mest framståande trekka ved Leirfall-felta er prosesjonen med 13 menneskefigurar i hovudfeltet og det store talet på fotsolar. Begge delar har vorte tolka som uttrykk for rituelle praksisar. Feltet inneheld òg sol-, heste- og båtfigurar. == Staden og funnet == Leirfall-felta ligg på sør- og søraustvende svaberg langs Solemsbekken, på nordsida av [[Stjørdalselva]], om lag 500 meter nord for [[Europaveg 14 i Noreg|E14]]. Desse svaberga utgjer ei skråning mellom to terrassenivå på elvesletta, slik at høgda over havet varierer frå 35 til 50 meter.<ref name=s90/> Ristingane finst på isskurte flater av [[grønstein]].<ref name=m99/> Det første og lågastliggjande av dei fem felta på Leirfall vart funne i samband med steinbryting kring 1905–1910, og vart gjort allment kjent av lokalhistorikaren Einar Hermstad i 1923.<ref>{{ Kilde avis | dato = 19. juni 1923| tittel = Dagsposten | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_dagspostentroenderen_null_null_19230619_47_138_1 | side =6 }}</ref> Det vart undersøkt av Theodor Petersen frå [[Vitskapsmuseet]] i 1923.<ref name=tp26/> Eit nytt felt, ''Leirfall 2'', vart oppdaga i 1947 av Brynhild Nielsen og undersøkt i 1949.<ref name=kulturminne/><ref name=m99/> Desse to nedste felta ligg slik til at Solemsbekken fløymer over dei når vassføringa er stor, og dette har ført til at desse ristingane er meir nedslitne enn området elles.<ref name=s10/> Det tredje feltet, hovudfeltet, vart oppdaga i 1951 av familien Nielsen.<ref name=kb/><ref name=m99/> Dette feltet vart avdekt på dugnad i 1957–1959.<ref name=l58/><ref name=l70/><ref name=m99/><ref>[https://tv.nrk.no/serie/filmavisen/1957/FMAA57004157/avspiller Filmavisen, 10.10.1957]; nrk.no</ref> Dugnadsarbeidet vart leia av [[Jon Leirfall]] og Nils Trøyte.<ref name=m99/> To mindre felt vart oppdaga av Odd Ertsås i 1961.<ref name=n05/> Det eine av desse to siste ligg oppe på det øvste terrassenivået. Leirfall-felta vart utforska og kartlagde av professor [[Sverre Marstrander]] frå Vitskapsmuseet i åra 1965–1967.<ref name=s90/> Den samla dokumentasjonen vart ferdigstilt og publisert etter at Marstrander døydde, av professor Kalle Sognnes, i utgjevinga Trøndelags jordbruksristingar.<ref name=m99/> Feltet er ofte nemnt i oversiktsverk om [[arkeologi]], på grunn av storleiken, fordi det inngår i den større strukturen av helleristingar i Stjørdalen, og på grunn av den kjende prosesjonsgruppa.<ref>{{ Kilde bok | forfatter = Mandt, Gro | utgivelsesår = 2005 | tittel = Bergkunst : helleristningar i Noreg | isbn = 8252162274 | forlag = Samlaget | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013050307070 | side =102-104 }}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Hagen, Anders | utgivelsesår = 1990 | tittel = Helleristningar i Noreg | isbn = 8252131549 | forlag = Samlaget | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010100508032 | side =18, 122-124 }}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Johansen, Øystein Kock | utgivelsesår = 2000 | tittel = Bronse og makt : bronsealderen i Norge | isbn = 8276940390 | forlag = Andresen & Butenschøn | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014071007099 | side =231 }}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Magnus, Bente | utgivelsesår = 1995 | tittel = Norges historie. Bind 1: Forhistorien : fra jegergrupper til høvdingsamfunn | isbn = 8202153336 | forlag = Cappelen | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010120208110 | side = 182}}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Østmo, Einar | utgivelsesår = 1994 | tittel = Norske helleristninger | isbn = 8299312604 | forlag = E. Østmo | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010122006004 | side =54 }}</ref> == Skildring av figurane == [[Fil:Leirfall rock art types Sognnes1988.jpg|miniatyr|Ei typeoversikt over figurar på dei fem felta på Leirfall; teikna av Kalle Sognnes.<ref name=s90/>]] [[Fil:Leirfall rock art Da62245 001 Kalle Sognnes.tif|miniatyr|upright|Nokre av figurane på Leirfall, slik som denne frå felt 3, har motiv som elles berre er funne i graver.<ref name=s99/>{{byline|[[Kalle Sognnes]].}}]] * ''Leirfall 1'' består av rundt 80 figurar, flest fotspor.<ref name=s90/><ref name=s10/> * ''Leirfall 2'' er eit langsmalt felt på 7 × 2,5 meter med 74 figurar, nesten berre fotspor.<ref name=s90/><ref name=s10/> * ''Leirfall 3'' er hovudfeltet på Leirfall. Det vart i 1980 omtalt av Marstrander som «det viktigaste helleristningsfunnet som er gjort i Noreg etter siste krig»,<ref name=m80/> og av Sognnes i 1999 som «det største som hittil er kjent i Trøndelag».<ref name=s99hell/> Bergflata, som er 20 meter brei og 5–6 meter høg, inneheld meir enn 650 figurar, fordelte i fem grupper. Talet er størst for fotsålefigurar – i alt 77 % av figurane,<ref name=s90/> men det finst òg meir enn 50 båtfigurar og 40 hestefigurar. I tillegg kjem prosesjonsgruppa. * ''Leirfall 4'' er eit lite felt med 35 figurar, 12–15 meter nedanfor hovudfeltet. Det er flest fotsålefigurar her.<ref name=s90/><ref name=m99/> * ''Leirfall 5'' er eit lite felt med berre 12 kjende figurar. Det ligg på terrassen ovanfor hovudfeltet, 50 meter unna. Mange av figurane er eroderte, og dei mest synlege figurane er to tekstilliknande ornamentmønster.<ref name=s90/><ref name=m99/> Sognnes har registrert 13 ulike båtformer blant ristingane på Leirfall.<ref name=s90/> Menneska om bord i båtane er i hovudsak markerte som mannskapsstrekar, men det finst nokre tilfelle av meir utvikla menneskefigurar. Fleire av båtfigurane har framspring som endar i dyrehovud.<ref name=s99/> Dette blir rekna for å vere hestehovud, og kan gjenspegle ein skikk med å pynte båtstavnane i seremonielle situasjonar.<ref name=s99/> Nokre av båtfigurane er tilsynelatande medvite plasserte på bergflata i forhold til sprekkene som finst i bergflata. Bergkunstforskaren Heidrun Stebergløkken har skrive at «sprekkesystemet ved dei store båtfigurane nedst på hovudfeltet fungerer som små bekkar ved mykje regn. Dette bidreg til å skape ein illusjon av at båtane ligg som ein flåte i eller ved vatnet.»<ref name="hs16"/> Dei tretten menneskefigurane blir av alle oppfatta som ein medviten komposisjon, og vanlegvis som ei prosesjonsgruppe.<ref name=s99/> Fleire har nemnt at den fremste figuren er dobbelt så høg som dei andre, og at han er den einaste som ber sverd. Sognnes peikte på at alle menneska er utan armar, og meinte at dette måtte ha ei medviten tyding. Kanskje tydde dei manglande armane at personane som er avbilda, var døde.<ref name=s99/> Han lanserte tanken om at denne prosesjonsgruppa kan ha vore målet og endepunktet for faktiske prosesjonsvandringar.<ref name=s99/> Blant andre menneskefigurar er det peikt på to ryttarar, som begge ser ut til å stå på hesteryggen.<ref name=s99/> Nokre av figurane på Leirfall, og på naboområdet Bjørnstad, er seriar av bølgjelinjer som Sognnes har tolka som bilete av fosfen, og som spor etter ein sjamanistisk praksis.<ref name=s99/> Rektangelfigurane førekjem i grupper og system som har vorte tolka som kart over åkersystema i nærleiken.<ref name=s99/> == Overblikk og tolkingar == [[Fil:Leirfall Tb187 Kalkering 1B Petersen 1923.jpg|miniatyr|upright|Sognnes skreiv at éi mogleg tolking av fotspora er at dei gjenspeglar rituelle vandringar til og over ristningsflatene.<ref name=s14/> ]] [[Fil:Leirfall rock art LVKirkhus 2020.jpg|miniatyr|upright|Sognnes peikte på at ristningsflatene kan oppfattast som eit teater der eit større publikum var tilskodarar til framføringa av ritual.<ref name=s14/> {{byline|Lene V. Kirkhus, 2020}}]] Marstrander tidfesta figurane på Leirfall til å «spenne over heile [[bronsealderen]]» (1700–500 f.Kr.), basert på ei stilhistorisk vurdering av dei ulike ristningane. Han meinte at dei eldste båttypane er frå ein tidleg del av eldre jernalder, medan nokre ryttarf figurar «vanskeleg kan vere stort eldre enn bronsealderens sluttavsnitt.»<ref name=m80/> Dette betyr, ifølgje Marstrander, at staden har hatt kultisk tyding og sosiale funksjonar gjennom generasjonar.<ref name=m99/><ref name=m80/> Sognnes var samd i at ristningsberga på Leirfall kan ha vore i bruk i 2000–2500 år.<ref name=s00/> I Stjørdalens bergkunst frå bronsealder og jarnalder er det mogleg å sjå eit mønster som helleristingane på Leirfall inngår i. Bergkunstfelta ligg i grupper på 2–8 felt. Mellom midtpunkta i desse gruppene er det ganske jamn avstand på halvannan til to kilometer. Dette kan tolkast som ein struktur som er forma av at bronsealderens jordbruksristingar og heilagstader var knytte til kvar enkelt busetjing.<ref name=kb/><ref>{{ Kilde bok | utgivelsesår = 1994 | tittel = Aschehougs norgeshistorie. Bind 1: Fra jeger til bonde : inntil 800 e.Kr | isbn = 8203220282| forfatter = Lillehammer, Arnvid | forlag = Aschehoug | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008013100089 | side = 108}}</ref><ref>Sognnes 1983</ref><ref name=s05/><ref>Grønnesby 1998</ref> Sognnes skreiv at «Det kan synast som om kvar busetjings-eining hadde sine ristingar – sine heilage bergflater»,<ref name=s00/> og at «kvar av gruppene hadde sine berg med helleristingar, der dei kunne utføre nødvendige ritual.»<ref name=s99hell/> Han meinte òg at desse helleristingsfelta, som var knytte til kvar si busetjing, kunne sjåast som parallellar til jarnalderens gravfelt på gardane, og at det kunne vere snakk om ein «anekult» og om «ritual eller religiøs dyrking på gards- eller familienivå.»<ref name=s00/> Petersen meinte at felta låg langs dei gamle ferdselsvegane gjennom dalen, og Sognnes stadfestar at dette kan vere ein del av eit mønster.<ref name=tp26/><ref name=s05/> Felta ligg i stor grad i sørvende skråningar, i overgangen mellom skråninga og elvesletta, på stader der snøen smeltar tidleg om våren.<ref name=s05/><ref name=s00/> Båtfigurane i helleristingane frå bronsealderen blir tolka på fleire måtar: som referansar til faktisk sjøfart, og som eit uttrykk for gravferdsritual der den døde, eller sjela til den døde, måtte reise med båt til dødsriket. Ei tredje forståing er at båten er eit fartøy som fraktar sola gjennom dagen og natta.<ref>[https://www.norgeshistorie.no/bronsealder/0309-havgaende-bater-og-oversjoske-nettverk.html Lene Melheim: Havgående båter og oversjøiske nettverk]; norgeshistorie.no</ref><ref>[https://www.norgeshistorie.no/bronsealder/0315-tro-og-makt-i-graven.html Lene Melheim: Tro og makt i graven]; norgeshistorie.no</ref> == Fotsporfigurane == Fotsporfigurar er samla sett ikkje særleg vanlege i nordisk bergkunst, men dei er godt representerte i Stjørdalen, der dei utgjer 20 % av figurane.<ref name=s99/> Leirfall er eit av felta med flest fotsporfigurar.<ref name=s99/><ref name=n09/> Fotsporfigurane har ofte ein tverrstrek som markerer skiljet mellom hælen og fotbladet. Ein reknar med at dette gjenspeglar ein type skobruk der snorer vart surra rundt foten og ankelen for å feste skinnskoen til foten.<ref name=s99/><ref name=s99hell/> Både professor Sognnes og eleven hans, arkeologen Turid Box Nilsen, har peikt på at fotsporfigurar har vorte tolka på ulike måtar gjennom arkeologihistoria: som representasjonar av gudar, avdøde, eigarskap eller makt/sigrarherrar,<ref name=s99/><ref name=n09/> men Sognnes skreiv samstundes at det er vanskeleg å halde fast ved tolkingar om gudar eller makt når ein står overfor dei mange hundre fotspora på Leirfall eller dei samankjeda figurane på Ingstad.<ref name=s99/> Nilsen skreiv at fotspora skal oppfattast som individuelle signaturar frå enkeltpersonar.<ref name="n09" /> Sognnes skreiv i 2014, i sin siste artikkel om Leirfall, at «hovudfeltet på Leirfall kan sjåast som ei samling av fleire motivmessig ulike felt, som kvar for seg kan ha vore knytte til ulike sider ved samfunnet eller livet til enkeltmenneske.»<ref name="s14" /> Sognnes føreslo samstundes at ei forståing av fotsporfigurane på Leirfall kunne vere at dei utgjorde ei rituell vandringsrute forbi ulike tema.<ref name="s14" /> Han såg for seg at ei slik rituell vandring kunne ha hatt eit stoppunkt ved ein samleiescene i felt 2, som han tolka som spor etter eit «heilagt bryllaup», eit ritual innanfor ein fruktbarheitsreligion.<ref name="s14" /> Andre moglege stoppunkt under ei rituell vandring er knytte til motiv som er kjende frå graver, slik at rituala òg kan vere knytte til død og gravferd, og til initiering av nye generasjonar som leiarar.<ref name="s14" /> Sognnes oppfatta Leirfall-felta som ein samla og komponert struktur, der dei mindre felta peikar inn mot hovudfeltet, mellom anna gjennom retninga på fotsålefigurane.<ref name=s10/><ref name=s14/> Sognnes har i ein artikkel i fagtidsskriftet ''Viking'' drøfta om Leirfall-lokaliteten vart brukt i samband med fruktbarheitsritual eller gravferdsritual.<ref name=s00/> Han peikte på at lokaliteten vart brukt over lang tid, og at det truleg gjekk mange år mellom kvar gong det vart hogge inn nye figurar i ristningsberget. Dette talar for at felta heller vart brukte til gravferder enn til dei årlege fruktbarheitsrituala.<ref name=s00/><ref name=s14/> Sognnes meinte at ristingsberget kan oppfattast som eit teater eller ei scene der eit større publikum var tilskodarar til framføringa av ritual på eller ved ristingsberget.<ref name=s14/> Dette forsterkar og byggjer opp under tanken om at figurane reflekterer faktiske prosesjonar og ritual som vart utførte her. == Området i dag == Grunnen der helleristingane ligg, har sidan 1972 vore eigd av staten.<ref name=m99/><ref name=s10/> Staden er lagd til rette med skilting og parkering. Feltet inngår i Trøndelag fylkeskommune sitt formidlingsprosjekt Bergkunstreisen.<ref>Helle Vangen Stuedal. «[https://spormagasin.no/2022/06/bergkunstreisen-i-trondelag/ Bergkunstreisen i Trøndelag]»; ''Spor''; 2020, nr 2</ref> == Kjelder== <references> <ref name="hs16">Heidrun Stebergløkken. ''Bergkunstens gestalter, typer og stiler : en metodisk og empirisk tilnærming til veidekunstens konstruksjonsmåter i et midtnorsk perspektiv.'' Doktoravhandling NTNU, 2016. ([https://ntnuopen.ntnu.no/ntnu-xmlui/handle/11250/2379501 pdf])</ref> <ref name=kb>[https://digitaltmuseum.no/011085440472/helleristningene-pa-leirfall Kjell Brevik: Helleristningene på Leirfall]; fortelling, Digitalt museum. 2014</ref> <ref name=kulturminne>{{Kulturminne|26665|ref=ja|Leirfall, Bergkunst}}</ref> <ref name=l58>Leirfall 1958</ref> <ref name=l70>Leirfall 1970</ref> <ref name=m80>Marstrander 1980</ref> <ref name=m99>Marstrander 1999</ref> <ref name=n05>Nilsen 2005</ref> <ref name=n09>Nilsen 2009</ref> <ref name=s00>Sognnes 2000</ref> <ref name=s05>Sognnes 2005</ref> <ref name=s10>Sognnes 2010</ref> <ref name=s14>Sognnes 2014</ref> <ref name=s90>Sognnes 1990</ref> <ref name=s99>Sognnes ''Det levende berget'' 1999</ref> <ref name=s99hell>Sognnes ''Helleristninger i Stjørdal'' 1999</ref> <ref name=tp26>Petersen 1926</ref> </references> {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helleristningene på Leirfall| Helleristningene på Leirfall]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 4. september 2026.'' {{refslutt}} == Litteratur == [[Fil:Leirfall rock art Da62244 010 Kalle Sognnes.tif|miniatyr|upright|Det er registrert 13 ulike typar båtfigurar på Leirfall. {{byline|Kalle Sognnes}}]] * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 1926 | tittel = Finska Fornminnesföreningens Tidskrift | utgivelsessted = Helsingfors | side = 23-44| forfatter =Theodor Petersen | artikkel = Nye fund fra det nordenfjellske Norges helleristningsområde | url = http://urn.fi/URN:NBN:fi-fe201707247768}} Gjenutgitt i antologien {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2007 | tittel = Hundre års bergkunstforskning i Midt-Norge | isbn = 9788275460361 | forlag = NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013121105037 | side = 79-94}} * {{ Kilde bok | forfatter = [[Sverre Marstrander]]| utgivelsesår = 1955 | tittel = Trøndelag i forhistorisk tid | forlag = Norsk faglitteratur | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011120208029 | side = 51}}. Særtrykk fra fylkesbindet av ''Norges bebyggelse''. * {{ Kilde bok| forfatter = [[Jon Leirfall]] | artikkel = Dei nye helleristningane i Hegra | utgivelsesår = 1958 | tittel = Årbok for Nord-Trøndelag historielag | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019010781030_001 | side = 8-12}} * {{ Kilde bok| forfatter = Jon Leirfall | artikkel = Helleristningene i Hegra | utgivelsesår = 1962 | tittel = Trondhjems turistforenings årbok | url = https://www.tfb.no/db/trondheimturistforening/3_9_20090716_144134.pdf | side = 48-55}} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1966 | tittel = Årbok | forlag = Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab | artikkel = Nye resultater i utforskningen av bronsealderens helleristninger (jordbruksristningene) | side = }} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1970 | tittel = Valcamonica Symposium. Acts of the international symposium on prehistoric art. 1968 | url = https://www.ccsp.it/web/INFOCCSP/VCS%20storico/VCS1968.html | forlag = Centro Camuno di Studi Preistorici | artikkel = A new discovered rock-carving of Bronze Age type in Central Norway | side =261-268 }} Gjenutgitt i antologien {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2007 | tittel = Hundre års bergkunstforskning i Midt-Norge | isbn = 9788275460361 | forlag = NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013121105037 | side = 145-151}} * {{ Kilde bok | forfatter = Jon Leirfall | utgivelsesår = 1970 | tittel = Stjørdalsboka. Bind 1: Liv og lagnad i Stjørdalsbygdene. Del 1 | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009110200009 | side = 193-207 | artikkel = Helleristningene i Stjørdalen}} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1974 | tittel = Årbok 1973 | forlag = Det Norske Videnskaps-Akademi | artikkel = Nye helleristningsfunn i Trøndelag | side = 46-50}} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1980 | tittel = Broncealderbebyggelse i Norden : beretning fra det andet nordiske symposium for broncealderforskning : Odense 9.-11. april 1980 | forlag = Odense universitet | artikkel = Nye helleristningsfunn i Trøndelag | side = 4-8}} [https://sdu.azureedge.net/-/media/files/om_sdu/institutter/ihks/kdc/symposieberetninger/shi_28_1980.pdf pdf] {{Wayback|url=https://sdu.azureedge.net/-/media/files/om_sdu/institutter/ihks/kdc/symposieberetninger/shi_28_1980.pdf |date=20220819095143 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Kulturlandskap, bergkunst og bosetning i Trøndelag i bronsealderen | utgivelsesår = 1983 | tittel = Viking | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019061781652_001 | side =136-148 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Rock art and settlement pattern in the Bronze age. Example from Stjørdal, Trøndelag, Norway | utgivelsesår = 1987 | tittel = Norwegian Archaeological Review | url = https://doi.org/10.1080/00293652.1987.9965457 | side =110-119 }} Gjenutgitt i antologien {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2007 | tittel = Hundre års bergkunstforskning i Midt-Norge | isbn = 9788275460361 | forlag = NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013121105037 | side = }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Helleristningsmuseum i Trøndelag? | utgivelsesår = 1988 | tittel = Årbok for Nord-Trøndelag historielag | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2018111681207_001 | side =13-20 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes| utgivelsesår = 1990 | tittel = Bergkunsten i Stjørdal. Bind 3: Hegraristningane | isbn = 8271264532 | forlag = Vitenskapsmuseet | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010011204086 | side =38-46 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Rock Art Museum in Trøndelag : a plan for Displaying and Protecting Rock Art | utgivelsesår = 1992 | tittel = Conservation, preservation and presentation of rock art | utgivelsessted = Bergen | forlag = Historisk museum | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2012110806143 | side =81-90 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Geir Grønnesby | utgivelsesår = 1998 | tittel = Helleristningene på Skatval: ritualer og sosial struktur | isbn = 8271265601 | utgivelsessted = Trondheim | forlag =Vitenskapsmuseet | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010010804030#16 | side = 16 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander; redigert av Kalle Sognnes | utgivelsesår = 1999 | tittel = Trøndelags jordbruksristninger | isbn = 8251915163 | forlag = Vitenskapsmuseet, NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2017101948100 | side = 66–118}} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 1999 | tittel = Det levende berget | isbn = 8251915201 | utgivelsessted = Trondheim | forlag = Tapir forlag | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010062510002 | side =84-85}} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 1999 | tittel = Helleristninger i Stjørdal | isbn = 8299517508 | forlag = Stjørdal museum | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009021104018 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Det hellige landskapet : religiøse og rituelle landskapselementer i et langtidsperspektiv | utgivelsesår = 2000 | tittel = Viking | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2018071181006_001 | side =87–121 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 2001 | tittel = Prehistoric Imagery and Landscapes : Rock art in Stjørdal, Trøndelag, Norway | isbn =9781841712796 | forlag = BAR publishing }} * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2005 | tittel = Trøndelags historie. Bind 1: Landskapet blir landsdel, fram til 1350 | isbn = 8251920019 | forlag = Tapir | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014121948039 | side = 83-105 | artikkel = Bronsealderen | forfatter = Kalle Sognnes | redaktør = Ida Bull }} * {{ Kilde bok | forfatter = Turid Brox Nilsen | utgivelsesår = 2005 | tittel = Vedrørende en bergkunstlokalitet i Stjørdalen : en kasusstudie av Leirfallristningene, med fokus på kronologi og tolkning | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013062608032}} Hovedoppgave i arkeologi NTNU 2005 * {{ Kilde bok | forfatter = Turid Brox Nilsen | artikkel = Fotnoter : om fotspor-ristninger i Stjørdalen | utgivelsesår = 2009 | tittel = Viking | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019061781690_001 | side =39–48}} * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2010 | tittel = Se Trøndelag! : kunst og visuell kultur i midten av Norge. Bind 1: Kunsten før kunsten | isbn = 9788251923002 | forlag = Tapir | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2015082548177 | side = 73–108 | artikkel = Bilder på berget | forfatter = Kalle Sognnes}} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = These rocks were made for walking : rock art at Leirfall, Trøndelag, Norway | utgivelsesår = 2011 | tittel = Oxford journal of archaeology | url = https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1468-0092.2011.00364.x | side =185–205 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Vandringer på berget | utgivelsesår = 2014 | tittel = Årbok for Nord-Trøndelag historielag | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2018111681109_001 | side =181–190}} * {{ Kilde bok | forfatter = Ingrid Athena Flatland | utgivelsesår = 2021 | tittel = Bronsealderens lerret : En studie i bruken av mikrotopografiske elementer i bergkunst | url = https://ntnuopen.ntnu.no/ntnu-xmlui/handle/11250/2775690 }} Bacheloroppgave i arkeologi, NTNU == Bakgrunnsstoff == * {{Kulturminne|37071|Leirfall, Bergkunst}} * [https://digitaltmuseum.no/011085440472/helleristningene-pa-leirfall Kjell Brevik: Helleristningene på Leirfall]; fortelling, Digitalt museum * [https://heimskringla.no/wiki/Billeder_fra_Stj%C3%B8rdal Billeder fra Stjørdal]; heimskringla.no * [http://www.ismoluukkonen.net/kalliotaide/piirros/leirfall/leirfall.html Leirfall]; bilder og engelsk/finsk tekst, ismoluukkonen.net {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bergkunst|Leirfall]] [[Kategori:Kulturminne i Stjørdal]] bh1lcwq1mwzjuah8oldy2uu604h0kej 0 433547 3671363 3671293 2026-09-09T13:46:47Z Sigmundg 835 3671363 wikitext text/x-wiki '''Desimering''' innan [[digital signalhandsaming]] går ut på å redusera sampelraten til ein [[diskret sekvens]]. Desimering høyrer inn under multirateprosessering, og vert nytta til dømes for å tilpassa sampelraten når sekvensar med ulik sampelrate skal handsamast i same system, som til dømes når eit lydsignal er opptekne med ein samelrate på 96 kHz skal konverterst til 48 kHz. Desimering og den motsette operasjonen [[Interpolasjon i signalhandsaming|interpolasjon]] er viktige operasjonar i samband med [[Sigma-Delta-omformar]]ar, [[sampelrateomormar]]ar, [[transmultiplexor]]ar, [[programvaredefinert radio]], osb. For å unngå [[aliasing]] lyt [[Bandbreidde|bandbreidda]] reduserast til under halvparten av den nye sampelfrekvensen, så ein desimator inneheld eit lågpassfilter. Desimering kan utførast på ein eller multidimensjonale sekvensar. Som døme på eindimensjonale sekvensar kan ein nemna signal frå ulike sensorar som [[mikrofon]]ar, [[aksellerometer]]e, [[temperatursensor]]ar, osb. [[Biletehandsaming]] er eit typisk døme på todimensjonale sekvensar. Denne artikkelen tek for seg dei grunnleggande eigenskapane til ein desimator. Det finst fleire måtar å redusera den [[Aritmetisk kompliksitet|aritmetiske kompleksiteten]] på, men desse er ikkje omtala i denne artikkelen. == Nedsampling med konstant faktor == [[Fil:Downsampler.png|mini|Fig. 1 Nedsampling med ein faktor <math>M</math>.]] [[Fil:DownsampledSeq.png|mini|Fig. 2 Opphavleg sekvens a) og nedsampla sekvens b).]] Fig. 1 illustrerer ein nedsamplar som reduserer sampelraten <math>f_s</math> med ein heiltalsfaktor <math>M</math>, frå <math>f_s</math> på inngangen til <math>f_s/M</math> på utgangen<ref name="Flige"/>. Blokka med ein pil som peikar nedover symboliserer at kvar <math>M-1</math> sample vert fjerna, slik at sampelraten til utgangssekvensen <math>y(n)</math> vert redusert til <math>f_s/M</math>. Desimering tydde opphavleg reduksjon med ein faktor <math>M=10</math>, men innan digital signalhandsaming har omgrepet desimering verte generalisert til alle verdiar av <math>M</math>. Tilhøvet mellom inn- og utgangssekvensane kan uttrykkast {{NumBlk|:|<math>y(m) = x(nM).</math>|{{EquationRef|1}}}} Notasjonen <math>x(nM)</math> syner at utgangsindeksen <math>m=nM</math> aukar <math>M</math> gongar så fort som inngangsindeksen <math>n</math>, slik at berre kvar <math>M</math>-te sample vert teken vare på. Fig. 2 syner korleis nedsampling med ein faktor <math>M=4</math> fjernar tre av fire sampel, slik at utgangssekvensen y(m) berre inneheld kvar fjerde sampel i inngangssekvensen x(n). === Spekteret til den nedsampla sekvensen === [[Fil:DownsampledSpektrum.png|mini|Fig. 3 Amplitudespekteret til ein sekvens nedsampla med ein faktor <math>M=4</math>: a) opphavleg sekvens og b) nedsampla sekvens.]] [[Z-transformasjon|z-transforma]] av ein nedsampla sekvens kan uttrykkast<ref name="Flige"/> {{NumBlk|:|<math>Y(z^M) = \frac{1}{M}\sum_{k=0}^{M-1} X(zW_M^k).</math>|{{EquationRef|2}}}} For å finna diskrete-tid Fourier-transformen ([[DTFT]]) set vi <math>z=e^{j\omega}</math> og nyttar [[einingsrot]]a {{NumBlk|:|<math> W_M = e^{-j2\pi/M},</math>|{{EquationRef|3}}}} som gjev DTFT {{NumBlk|:|<math>Y(e^{jM\omega}) = \frac{1}{M}\sum_{k=0}^{M-1}X(e^{j\omega}e^{-2\pi k/M}) = \frac{1}{M}\sum_{k=0}^{M-1}X(e^{j\omega-2\pi k/M}).</math>|{{EquationRef|4}}}} Fig. 3 samanliknar amplitudespektra til den originale den nedsampla sekvensen. The opphavlege spekteret i Fig. 3 a) er no gjenteke <math>M = 4</math> gongar. Etter som den nye sampelfrekvense <math>fs/M</math> er fire gongar lågare enn sampelfrekvensen til inngangssekvensen er ikkje kravet som [[sampelteoremet]] stiller om at bandbreidda skal vera mindre enn halvparten av sampelfrekvensen oppfylt, og dei fire spektra overlappar kvarandre i [[frekvensplanet]], som illustrert i fig. 3 b). Dette er aliasing i frekvensplanet. == Komplett desimator == [[Fil:Decimator.png|mini|Fig. 4 Komplett desimator.]] [[Fil:DecimatorSeq.png|mini|Fig. 5 Sekvensar i desimatoren.]] [[Fil:DecimatorSpektrum.png|mini|Fig. 6 Amplitudespektera i desimatoren.]] For å unngå aliasing lyt dei ekstra spektra fjernast, noko som kan gjerast ved å redusera bandbeidda til mindre enn halvparten av den nye sampelfrekvensen, slik at sampelteoremet vert gyldig. Dette kan gjerast ved å plassera eit [[lågpassfilter]] (LP-filter) før nedsamplina, som illustrert i fig. 4. Tilhøvet mellom inn- og utgangssekvensen blir da<ref name="Flige"/> {{NumBlk|:|<math>y(m) = v(mM),</math>|{{EquationRef|5}}}} der {{NumBlk|:|<math>v(n) = \sum_{i=-\infty}^{\infty}h(i)u(n-i)</math>|{{EquationRef|6}}}} og <math>h(n)</math> er [[impulsrespons]]en til LP-filteret og <math>v(n)</math> er utgangssekvensen frå filteret. Fig. 5 syner dei ulike sekvensane, i [[tidsplanet]], i ein desimator som reduserer sampelraten med ein faktor <math>M = 4</math>. Fig. 6 illustrerer amplitudespektra for sekvensane. Fig. 6 a) syner spekteret til inngangssekvensen <math>x(n)</math>. Det stripla spekteret over <math>f_s/2)</math> representerer negative frekvensar. Fig. 6 b) syner amplitudresponsen til LP-filteret og fig. 6 c) syner spekteret til utgangssignalet <math>v(m)</math> frå LP-filteret, der dei gjentekne spektera er fjerna. Fig. 6 d) syner spekteret til det nedsampla signalet <math>y(m)</math>. Bandbreidda til sekvense er no redusert til <math>f_s/2M</math>, og all informasjon over denne frekvensen er tapt. == Referansar == <references> <ref name="Flige">N. Flige, ''Multirate digital signal processing'', John Wiley & Sons, 1994.</ref> </references> == Sjå òg == * [[Multirateprosessering]] * [[Interpolasjon i signalhandsaming|Interpolasjon]] * [[Sampelrateomforming]] {{Digital signalhandsaming}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Digital signalhandsaming]] 8i9eye34rizxe67ilwsu9jitgumuf9h 3671368 3671363 2026-09-09T13:53:17Z Sigmundg 835 + mal 3671368 wikitext text/x-wiki '''Desimering''' innan [[digital signalhandsaming]] går ut på å redusera sampelraten til ein [[diskret sekvens]]. Desimering høyrer inn under multirateprosessering, og vert nytta til dømes for å tilpassa sampelraten når sekvensar med ulik sampelrate skal handsamast i same system, som til dømes når eit lydsignal er opptekne med ein samelrate på 96 kHz skal konverterst til 48 kHz. Desimering og den motsette operasjonen [[Interpolasjon i signalhandsaming|interpolasjon]] er viktige operasjonar i samband med [[Sigma-Delta-omformar]]ar, [[sampelrateomormar]]ar, [[transmultiplexor]]ar, [[programvaredefinert radio]], osb. For å unngå [[aliasing]] lyt [[Bandbreidde|bandbreidda]] reduserast til under halvparten av den nye sampelfrekvensen, så ein desimator inneheld eit lågpassfilter. Desimering kan utførast på ein eller multidimensjonale sekvensar. Som døme på eindimensjonale sekvensar kan ein nemna signal frå ulike sensorar som [[mikrofon]]ar, [[aksellerometer]]e, [[temperatursensor]]ar, osb. [[Biletehandsaming]] er eit typisk døme på todimensjonale sekvensar. Denne artikkelen tek for seg dei grunnleggande eigenskapane til ein desimator. Det finst fleire måtar å redusera den [[Aritmetisk kompliksitet|aritmetiske kompleksiteten]] på, men desse er ikkje omtala i denne artikkelen. == Nedsampling med konstant faktor == [[Fil:Downsampler.png|mini|Fig. 1 Nedsampling med ein faktor <math>M</math>.]] [[Fil:DownsampledSeq.png|mini|Fig. 2 Opphavleg sekvens a) og nedsampla sekvens b).]] Fig. 1 illustrerer ein nedsamplar som reduserer sampelraten <math>f_s</math> med ein heiltalsfaktor <math>M</math>, frå <math>f_s</math> på inngangen til <math>f_s/M</math> på utgangen<ref name="Flige"/>. Blokka med ein pil som peikar nedover symboliserer at kvar <math>M-1</math> sample vert fjerna, slik at sampelraten til utgangssekvensen <math>y(n)</math> vert redusert til <math>f_s/M</math>. Desimering tydde opphavleg reduksjon med ein faktor <math>M=10</math>, men innan digital signalhandsaming har omgrepet desimering verte generalisert til alle verdiar av <math>M</math>. Tilhøvet mellom inn- og utgangssekvensane kan uttrykkast {{NumBlk|:|<math>y(m) = x(nM).</math>|{{EquationRef|1}}}} Notasjonen <math>x(nM)</math> syner at utgangsindeksen <math>m=nM</math> aukar <math>M</math> gongar så fort som inngangsindeksen <math>n</math>, slik at berre kvar <math>M</math>-te sample vert teken vare på. Fig. 2 syner korleis nedsampling med ein faktor <math>M=4</math> fjernar tre av fire sampel, slik at utgangssekvensen y(m) berre inneheld kvar fjerde sampel i inngangssekvensen x(n). === Spekteret til den nedsampla sekvensen === [[Fil:DownsampledSpektrum.png|mini|Fig. 3 Amplitudespekteret til ein sekvens nedsampla med ein faktor <math>M=4</math>: a) opphavleg sekvens og b) nedsampla sekvens.]] [[Z-transformasjon|z-transforma]] av ein nedsampla sekvens kan uttrykkast<ref name="Flige"/> {{NumBlk|:|<math>Y(z^M) = \frac{1}{M}\sum_{k=0}^{M-1} X(zW_M^k).</math>|{{EquationRef|2}}}} For å finna diskrete-tid Fourier-transformen ([[DTFT]]) set vi <math>z=e^{j\omega}</math> og nyttar [[einingsrot]]a {{NumBlk|:|<math> W_M = e^{-j2\pi/M},</math>|{{EquationRef|3}}}} som gjev DTFT {{NumBlk|:|<math>Y(e^{jM\omega}) = \frac{1}{M}\sum_{k=0}^{M-1}X(e^{j\omega}e^{-2\pi k/M}) = \frac{1}{M}\sum_{k=0}^{M-1}X(e^{j\omega-2\pi k/M}).</math>|{{EquationRef|4}}}} Fig. 3 samanliknar amplitudespektra til den originale den nedsampla sekvensen. The opphavlege spekteret i Fig. 3 a) er no gjenteke <math>M = 4</math> gongar. Etter som den nye sampelfrekvense <math>fs/M</math> er fire gongar lågare enn sampelfrekvensen til inngangssekvensen er ikkje kravet som [[sampelteoremet]] stiller om at bandbreidda skal vera mindre enn halvparten av sampelfrekvensen oppfylt, og dei fire spektra overlappar kvarandre i [[frekvensplanet]], som illustrert i fig. 3 b). Dette er aliasing i frekvensplanet. == Komplett desimator == [[Fil:Decimator.png|mini|Fig. 4 Komplett desimator.]] [[Fil:DecimatorSeq.png|mini|Fig. 5 Sekvensar i desimatoren.]] [[Fil:DecimatorSpektrum.png|mini|Fig. 6 Amplitudespektera i desimatoren.]] For å unngå aliasing lyt dei ekstra spektra fjernast, noko som kan gjerast ved å redusera bandbeidda til mindre enn halvparten av den nye sampelfrekvensen, slik at sampelteoremet vert gyldig. Dette kan gjerast ved å plassera eit [[lågpassfilter]] (LP-filter) før nedsamplina, som illustrert i fig. 4. Tilhøvet mellom inn- og utgangssekvensen blir da<ref name="Flige"/> {{NumBlk|:|<math>y(m) = v(mM),</math>|{{EquationRef|5}}}} der {{NumBlk|:|<math>v(n) = \sum_{i=-\infty}^{\infty}h(i)u(n-i)</math>|{{EquationRef|6}}}} og <math>h(n)</math> er [[impulsrespons]]en til LP-filteret og <math>v(n)</math> er utgangssekvensen frå filteret. Fig. 5 syner dei ulike sekvensane, i [[tidsplanet]], i ein desimator som reduserer sampelraten med ein faktor <math>M = 4</math>. Fig. 6 illustrerer amplitudespektra for sekvensane. Fig. 6 a) syner spekteret til inngangssekvensen <math>x(n)</math>. Det stripla spekteret over <math>f_s/2)</math> representerer negative frekvensar. Fig. 6 b) syner amplitudresponsen til LP-filteret og fig. 6 c) syner spekteret til utgangssignalet <math>v(m)</math> frå LP-filteret, der dei gjentekne spektera er fjerna. Fig. 6 d) syner spekteret til det nedsampla signalet <math>y(m)</math>. Bandbreidda til sekvense er no redusert til <math>f_s/2M</math>, og all informasjon over denne frekvensen er tapt. == Referansar == <references> <ref name="Flige">N. Flige, ''Multirate digital signal processing'', John Wiley & Sons, 1994.</ref> </references> == Sjå òg == * [[Multirateprosessering]] * [[Interpolasjon i signalhandsaming|Interpolasjon]] * [[Sampelrateomforming]] {{Multirateprosessering}} {{Digital signalhandsaming}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Digital signalhandsaming]] d561cplkn2n46bxomilh4c1zon6f0j5 0 433556 3671437 3671191 2026-09-09T20:52:46Z TU-nor 12071 3671437 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kralovice - Okres Plzeň-sever (7).jpg | bilettekst = Sentralt torg i Kralovice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Kralovice CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 659,24<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 21817 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3380 | folketal_by = 3080 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kralovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Kralowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Kralovice.png|mini|250px|Det administrative området til Kralovice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kralovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Ni kommunar frå det administrative området til Kralovice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 99 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Kralovice omfattar 44 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bezvěrov]] * [[Bílov]] * [[Bohy]] * [[Brodeslavy]] * [[Černíkovice]] * [[Chříč]] * [[Dobříč]]* * [[Dolní Bělá]]* * [[Dolní Hradiště]] * [[Dražeň]] * [[Hlince]] * [[Holovousy]] * [[Horní Bělá]]* * [[Hvozd]] * [[Jarov]]* * '''[[Kaznějov]]'''* * [[Kočín]] * [[Kopidlo]] * [[Koryta]] * '''[[Kožlany]]''' * [[Kozojedy]] * '''[[Kralovice]]''' * [[Líté]]* * [[Loza]]* * '''[[Manětín]]''' * [[Mladotice]] * [[Mrtník]]* * [[Nečtiny]]* * [[Obora i Plzeň-sever|Obora]] * [[Pastuchovice]] * [[Pláně]] * '''[[Plasy]]''' * [[Potvorov]] * [[Rybnice]] * [[Sedlec i Plzeň-sever|Sedlec]] * [[Slatina i Plzeň-sever|Slatina]] * [[Štichovice]] * [[Studená i Plzeň-sever|Studená]] * [[Tis u Blatna]] * [[Velečín]] * [[Všehrdy]] * [[Výrov]] * [[Vysoká Libyně]] * [[Žihle]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kralovice SO || 21 941 || 21 911 || 21 817 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kralovice''' || 3 380 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] ||2 934 |- | style=text-align:left; | [[Plasy]] ||2 690 |- | style=text-align:left; | [[Kožlany]] ||1 461 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žihle}} || 1 204 |- | style=text-align:left; | [[Manětín]] || 1 106 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kralovice''' || 3 080 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] || 2 934 |- | style=text-align:left; | [[Plasy]] || 1 891 |- | style=text-align:left; | [[Kožlany]] || 1 149 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žihle}} || 1 049 |- | style=text-align:left; | [[Manětín]] || 719 |- |} ===Bydelar i Kralovice=== Bydelane og tettstadene i Kralovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kralovice || 3 080 |- ! '''Kralovice by''' ! style=text-align:right; | 3 080 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bukovina i Kralovice|Bukovina}} || 65 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradecko}} || 137 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mariánský Týnec}} || 31 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řemešín}} || 22 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trojany i Kralovice|Trojany}} || 45 |- ! Kralovice kommune !style=text-align:right; | 3 380 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Kralovice]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Kralovice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Kralovice]] 3frhewjy9danh4yx2k3jojs3ttbv2yv 3671462 3671437 2026-09-10T06:22:32Z TU-nor 12071 3671462 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kralovice - Okres Plzeň-sever (7).jpg | bilettekst = Sentralt torg i Kralovice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Kralovice CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 659,24<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 21817 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3380 | folketal_by = 3080 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kralovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Kralowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Kralovice.png|mini|250px|Det administrative området til Kralovice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kralovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Ni kommunar frå det administrative området til Kralovice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 99 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Kralovice omfattar 44 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bezvěrov]] * [[Bílov]] * [[Bohy]] * [[Brodeslavy]] * [[Černíkovice]] * [[Chříč]] * [[Dobříč]]* * [[Dolní Bělá]]* * [[Dolní Hradiště]] * [[Dražeň]] * [[Hlince]] * [[Holovousy]] * [[Horní Bělá]]* * [[Hvozd]] * [[Jarov i Plzeň-sever|Jarov]]* * '''[[Kaznějov]]'''* * [[Kočín]] * [[Kopidlo]] * [[Koryta]] * '''[[Kožlany]]''' * [[Kozojedy]] * '''[[Kralovice]]''' * [[Líté]]* * [[Loza]]* * '''[[Manětín]]''' * [[Mladotice]] * [[Mrtník]]* * [[Nečtiny]]* * [[Obora i Plzeň-sever|Obora]] * [[Pastuchovice]] * [[Pláně]] * '''[[Plasy]]''' * [[Potvorov]] * [[Rybnice]] * [[Sedlec i Plzeň-sever|Sedlec]] * [[Slatina i Plzeň-sever|Slatina]] * [[Štichovice]] * [[Studená i Plzeň-sever|Studená]] * [[Tis u Blatna]] * [[Velečín]] * [[Všehrdy]] * [[Výrov]] * [[Vysoká Libyně]] * [[Žihle]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kralovice SO || 21 941 || 21 911 || 21 817 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kralovice''' || 3 380 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] ||2 934 |- | style=text-align:left; | [[Plasy]] ||2 690 |- | style=text-align:left; | [[Kožlany]] ||1 461 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žihle}} || 1 204 |- | style=text-align:left; | [[Manětín]] || 1 106 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kralovice''' || 3 080 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] || 2 934 |- | style=text-align:left; | [[Plasy]] || 1 891 |- | style=text-align:left; | [[Kožlany]] || 1 149 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žihle}} || 1 049 |- | style=text-align:left; | [[Manětín]] || 719 |- |} ===Bydelar i Kralovice=== Bydelane og tettstadene i Kralovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kralovice || 3 080 |- ! '''Kralovice by''' ! style=text-align:right; | 3 080 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bukovina i Kralovice|Bukovina}} || 65 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradecko}} || 137 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mariánský Týnec}} || 31 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řemešín}} || 22 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trojany i Kralovice|Trojany}} || 45 |- ! Kralovice kommune !style=text-align:right; | 3 380 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Kralovice]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Kralovice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Kralovice]] 1grh72kh06saafx8jjb5ydjwykp00c6 0 433559 3671423 3671222 2026-09-09T19:16:42Z Ranveig 39 Mal:Omsett, fmt., ref. frå no: 3671423 wikitext text/x-wiki {{infoboks biografi}} '''Gunnar Hamnøy''' ({{datoar}}) er ein norsk predikant, bistandsarbeidar, lokalpolitikar og [[misjonær]], tilknytt [[Norsk Luthersk Misjonssamband]].<ref>{{Kilde www|url=https://www.vikebladet.no/kultur/i/bzw5Kk/misjonsveke-ved-gunnar-hamnoy|tittel=Misjonsveke ved Gunnar Hamnøy|besøksdato=2024-01-21|dato=2010-04-19|etternavn=Vikebladet|språk=no|verk=vikebladet.no}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://www.dagen.no/meninger/nlm-byggjer-universitet-i-kenya/|tittel=NLM byggjer universitet i Kenya|besøksdato=2024-01-21|dato=2006-12-09|fornavn=BJØRN ARILD|etternavn=HATLEM|språk=nb-NO|verk=Dagen}}</ref> == Liv og virke == Han voks opp på [[Valderøya]] i [[Giske]] og i [[Skodje]].<ref>[http://www.hamnoy.net/GH/om_meg.html Gunnar Hamnøys selvbiografi på egen nettside]. Besøkt 24. september 2024.</ref> Han gjekkk på [[Fjellhaug utdanningssenter|bibelskolen på Fjellhaug]] og arbeidde i Norsk Luthersk Misjonssamband (NLM) frå 1967, som omreisande forkynnar og prosjektmedarbeidar. Han gjekk av som pensjonist sommaren 2015, etter nesten 50 år i organisasjonen. Frå 1997 var han formann i Skodje NLM-forening. Etter 2009 og fram til han fylte 67 år hadde han ei redusert stilling i NLM. Frå 2009 til 2016 var Hamnøy dagleg leiar i investeringsselskapet NSP AS.<ref>{{Kilde www|url=https://www.vikebladet.no/nyhende/i/Q7LmXJ/har-faatt-ny-jobb|tittel=(+) Skiftar jobb|besøksdato=2024-01-21|dato=2024-01-02|fornavn=Linda|etternavn=Eikrem|språk=no|verk=vikebladet.no}}</ref> Nokre av aksjonærane i NSP AS etablerte ein frivillig organisasjon, North South Partnership Aid, med fokus på å hjelpa barn og unge i Etiopia og Kenya som hadde det vanskelig. Gunnar Hamnøy var dagleg leiar for NSP Aid frå starten i 2010 til han blei pensjonist ved utgangen av 2023.<ref>{{Kilde www|url=https://www.dagen.no/tro/etter-57-ars-jobb-i-misjon-og-hjelpearbeid-er-gunnar-pensjonist/|tittel=Etter 57 års jobb i misjon og hjelpearbeid er Gunnar pensjonist|avis=Dagen|forfatter=Sævik, Tore Hjalmar|dato=11. august 2024|besøksdato=24. september 2024}}</ref> ==Politikk== Hamnøy var lokalpolitikar for KrF i Skodje kommune,,<ref>{{Kilde www|url=https://www.nrk.no/mr/skodje-1.2639804|tittel=Skodje|besøksdato=2024-01-21|dato=2007-06-12|fornavn=Trond|etternavn=Vestre|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> med tre periodar i kommunestyret. Den siste perioden, fram til oktober 2007, sat han som fast medlem i formannskapet og planutvalget. Han var også leiar i råd for funksjonshemma i Skodje fram til okt 2007, leiar i verdirådet i Skodje kommune, og leiar i Nord-Sør-rådet — eit kommunalt samarbeid mellom Skodje og Voi kommune i Kenya — fram til sommaren 2006. ==Forfattarskap== Hamnøy har skrive fleire bøker utgitt på Lunde Forlag: * 1993:⁠ ''I fykende fart'' – ein samtalebok med forfattaren Egil Sjaastad * 1995: ''Ut og inn med evangeliet'' * ''Fra barnemunn'' (historier frå barn) * 1997: ''Roser til deg'' – utgitt i islandsk omsetjing i 2006 som ''Rosir handa per'' * 2004: ''Garja'' – utgitt på Island i 2007 * 2009: ''Takk at også jeg fikk være med'' ==Kjelder== <references/> {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Gunnar Hamnøy|Gunnar Hamnøy]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 9. september 2026.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske kristne predikantea]] [[Kategori:Norsk Luthersk Misjonssamband]] [[Kategori:Folk frå Skodje]] 2i78q0rkewslz863qu2cm0vjzy3744v 3671424 3671423 2026-09-09T19:16:58Z Ranveig 39 /* Liv og virke */ 3671424 wikitext text/x-wiki {{infoboks biografi}} '''Gunnar Hamnøy''' ({{datoar}}) er ein norsk predikant, bistandsarbeidar, lokalpolitikar og [[misjonær]], tilknytt [[Norsk Luthersk Misjonssamband]].<ref>{{Kilde www|url=https://www.vikebladet.no/kultur/i/bzw5Kk/misjonsveke-ved-gunnar-hamnoy|tittel=Misjonsveke ved Gunnar Hamnøy|besøksdato=2024-01-21|dato=2010-04-19|etternavn=Vikebladet|språk=no|verk=vikebladet.no}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://www.dagen.no/meninger/nlm-byggjer-universitet-i-kenya/|tittel=NLM byggjer universitet i Kenya|besøksdato=2024-01-21|dato=2006-12-09|fornavn=BJØRN ARILD|etternavn=HATLEM|språk=nb-NO|verk=Dagen}}</ref> == Liv og virke == Hamnøy voks opp på [[Valderøya]] i [[Giske]] og i [[Skodje]].<ref>[http://www.hamnoy.net/GH/om_meg.html Gunnar Hamnøys selvbiografi på egen nettside]. Besøkt 24. september 2024.</ref> Han gjekkk på [[Fjellhaug utdanningssenter|bibelskolen på Fjellhaug]] og arbeidde i Norsk Luthersk Misjonssamband (NLM) frå 1967, som omreisande forkynnar og prosjektmedarbeidar. Han gjekk av som pensjonist sommaren 2015, etter nesten 50 år i organisasjonen. Frå 1997 var han formann i Skodje NLM-forening. Etter 2009 og fram til han fylte 67 år hadde han ei redusert stilling i NLM. Frå 2009 til 2016 var Hamnøy dagleg leiar i investeringsselskapet NSP AS.<ref>{{Kilde www|url=https://www.vikebladet.no/nyhende/i/Q7LmXJ/har-faatt-ny-jobb|tittel=(+) Skiftar jobb|besøksdato=2024-01-21|dato=2024-01-02|fornavn=Linda|etternavn=Eikrem|språk=no|verk=vikebladet.no}}</ref> Nokre av aksjonærane i NSP AS etablerte ein frivillig organisasjon, North South Partnership Aid, med fokus på å hjelpa barn og unge i Etiopia og Kenya som hadde det vanskelig. Gunnar Hamnøy var dagleg leiar for NSP Aid frå starten i 2010 til han blei pensjonist ved utgangen av 2023.<ref>{{Kilde www|url=https://www.dagen.no/tro/etter-57-ars-jobb-i-misjon-og-hjelpearbeid-er-gunnar-pensjonist/|tittel=Etter 57 års jobb i misjon og hjelpearbeid er Gunnar pensjonist|avis=Dagen|forfatter=Sævik, Tore Hjalmar|dato=11. august 2024|besøksdato=24. september 2024}}</ref> ==Politikk== Hamnøy var lokalpolitikar for KrF i Skodje kommune,,<ref>{{Kilde www|url=https://www.nrk.no/mr/skodje-1.2639804|tittel=Skodje|besøksdato=2024-01-21|dato=2007-06-12|fornavn=Trond|etternavn=Vestre|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> med tre periodar i kommunestyret. Den siste perioden, fram til oktober 2007, sat han som fast medlem i formannskapet og planutvalget. Han var også leiar i råd for funksjonshemma i Skodje fram til okt 2007, leiar i verdirådet i Skodje kommune, og leiar i Nord-Sør-rådet — eit kommunalt samarbeid mellom Skodje og Voi kommune i Kenya — fram til sommaren 2006. ==Forfattarskap== Hamnøy har skrive fleire bøker utgitt på Lunde Forlag: * 1993:⁠ ''I fykende fart'' – ein samtalebok med forfattaren Egil Sjaastad * 1995: ''Ut og inn med evangeliet'' * ''Fra barnemunn'' (historier frå barn) * 1997: ''Roser til deg'' – utgitt i islandsk omsetjing i 2006 som ''Rosir handa per'' * 2004: ''Garja'' – utgitt på Island i 2007 * 2009: ''Takk at også jeg fikk være med'' ==Kjelder== <references/> {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Gunnar Hamnøy|Gunnar Hamnøy]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 9. september 2026.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske kristne predikantea]] [[Kategori:Norsk Luthersk Misjonssamband]] [[Kategori:Folk frå Skodje]] t6ymc6c4oe7tbe3zqthndxkttohcw95 3671426 3671424 2026-09-09T19:18:52Z Ranveig 39 fjerna [[Kategori:Norske kristne predikantea]]; la til [[Kategori:Norske kristne predikantar]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3671426 wikitext text/x-wiki {{infoboks biografi}} '''Gunnar Hamnøy''' ({{datoar}}) er ein norsk predikant, bistandsarbeidar, lokalpolitikar og [[misjonær]], tilknytt [[Norsk Luthersk Misjonssamband]].<ref>{{Kilde www|url=https://www.vikebladet.no/kultur/i/bzw5Kk/misjonsveke-ved-gunnar-hamnoy|tittel=Misjonsveke ved Gunnar Hamnøy|besøksdato=2024-01-21|dato=2010-04-19|etternavn=Vikebladet|språk=no|verk=vikebladet.no}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://www.dagen.no/meninger/nlm-byggjer-universitet-i-kenya/|tittel=NLM byggjer universitet i Kenya|besøksdato=2024-01-21|dato=2006-12-09|fornavn=BJØRN ARILD|etternavn=HATLEM|språk=nb-NO|verk=Dagen}}</ref> == Liv og virke == Hamnøy voks opp på [[Valderøya]] i [[Giske]] og i [[Skodje]].<ref>[http://www.hamnoy.net/GH/om_meg.html Gunnar Hamnøys selvbiografi på egen nettside]. Besøkt 24. september 2024.</ref> Han gjekkk på [[Fjellhaug utdanningssenter|bibelskolen på Fjellhaug]] og arbeidde i Norsk Luthersk Misjonssamband (NLM) frå 1967, som omreisande forkynnar og prosjektmedarbeidar. Han gjekk av som pensjonist sommaren 2015, etter nesten 50 år i organisasjonen. Frå 1997 var han formann i Skodje NLM-forening. Etter 2009 og fram til han fylte 67 år hadde han ei redusert stilling i NLM. Frå 2009 til 2016 var Hamnøy dagleg leiar i investeringsselskapet NSP AS.<ref>{{Kilde www|url=https://www.vikebladet.no/nyhende/i/Q7LmXJ/har-faatt-ny-jobb|tittel=(+) Skiftar jobb|besøksdato=2024-01-21|dato=2024-01-02|fornavn=Linda|etternavn=Eikrem|språk=no|verk=vikebladet.no}}</ref> Nokre av aksjonærane i NSP AS etablerte ein frivillig organisasjon, North South Partnership Aid, med fokus på å hjelpa barn og unge i Etiopia og Kenya som hadde det vanskelig. Gunnar Hamnøy var dagleg leiar for NSP Aid frå starten i 2010 til han blei pensjonist ved utgangen av 2023.<ref>{{Kilde www|url=https://www.dagen.no/tro/etter-57-ars-jobb-i-misjon-og-hjelpearbeid-er-gunnar-pensjonist/|tittel=Etter 57 års jobb i misjon og hjelpearbeid er Gunnar pensjonist|avis=Dagen|forfatter=Sævik, Tore Hjalmar|dato=11. august 2024|besøksdato=24. september 2024}}</ref> ==Politikk== Hamnøy var lokalpolitikar for KrF i Skodje kommune,,<ref>{{Kilde www|url=https://www.nrk.no/mr/skodje-1.2639804|tittel=Skodje|besøksdato=2024-01-21|dato=2007-06-12|fornavn=Trond|etternavn=Vestre|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> med tre periodar i kommunestyret. Den siste perioden, fram til oktober 2007, sat han som fast medlem i formannskapet og planutvalget. Han var også leiar i råd for funksjonshemma i Skodje fram til okt 2007, leiar i verdirådet i Skodje kommune, og leiar i Nord-Sør-rådet — eit kommunalt samarbeid mellom Skodje og Voi kommune i Kenya — fram til sommaren 2006. ==Forfattarskap== Hamnøy har skrive fleire bøker utgitt på Lunde Forlag: * 1993:⁠ ''I fykende fart'' – ein samtalebok med forfattaren Egil Sjaastad * 1995: ''Ut og inn med evangeliet'' * ''Fra barnemunn'' (historier frå barn) * 1997: ''Roser til deg'' – utgitt i islandsk omsetjing i 2006 som ''Rosir handa per'' * 2004: ''Garja'' – utgitt på Island i 2007 * 2009: ''Takk at også jeg fikk være med'' ==Kjelder== <references/> {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Gunnar Hamnøy|Gunnar Hamnøy]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 9. september 2026.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske kristne predikantar]] [[Kategori:Norsk Luthersk Misjonssamband]] [[Kategori:Folk frå Skodje]] ai8fnmwc192lh6b7975rkzdqpjmzpme 0 433566 3671425 3671238 2026-09-09T19:17:56Z Ranveig 39 Ref-flikk, tok ut daudt bakgrunnsstoff. 3671425 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Illustreret Børneblad''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1880 til 1883.<ref>{{Citation|title=12 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0034.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-09|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1880]] [[Kategori:Nedleggingar i 1883]] cuu9h1s34bkss4gp49lwz96ce0hz3t6 0 433568 3671431 3671241 2026-09-09T19:39:03Z Ranveig 39 Ref-flikk 3671431 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Nyt Tidsskrift''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1882 til 1895.<ref>{{Citation|title=ix (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0013.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-09|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref><ref>{{Citation|title=I Kristiania utkommer et nytt, radikalt tidsskrift som skal fange den nye tidens ideer {{!}} Tidsånd|url=https://tidsaand.no/tidslinjen/1882/januar/1/i-kristiania-utkommer-et-nytt-radikalt-tidsskrift-som-skal-fange-den-nye|website=tidsaand.no|accessdate=2026-09-09}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1882]] [[Kategori:Nedleggingar i 1895]] lupajjpmxgudopcs78ax7pmc1jrr2a5 0 433569 3671485 3671243 2026-09-10T07:44:28Z Ranveig 39 3671485 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Bergens Museums Aarsberetning''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1883 til 1892. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1883]] [[Kategori:Nedleggingar i 1892]] js3yquwalx406s4m4oa81r1prahkhu5 0 433570 3671478 3671244 2026-09-10T07:14:48Z Ranveig 39 Ref-flikk 3671478 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Norvegia''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1884 til 1908.<ref>{{Citation|title=Norvegia - Tidskrift for det norske folks maal og minder|url=https://runeberg.org/norvegia08/|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1908|accessdate=2026-09-10|language=no}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1884]] [[Kategori:Nedleggingar i 1908]] stuci1il4vnhqo8ttx0bfpwvubjocr5 0 433571 3671429 3671245 2026-09-09T19:23:59Z Ranveig 39 Bladlenkjer verka ikkje. 3671429 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Klinisk Aarbog''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1884 til 1889.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 1 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1884]] [[Kategori:Nedleggingar i 1889]] [[Kategori:Medisinske tidsskrift]] kpwf8f7c28ib1oi1mt8bw5ns114vayj 0 433572 3671477 3671246 2026-09-10T07:14:03Z Ranveig 39 Bladlenkjer verka ikkje. 3671477 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Arbeideren og Arbeidsherren''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1884 til 1886.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 7 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1884]] [[Kategori:Nedleggingar i 1886]] mvnx0zwzdtqileva5hlf4gh65viho62 0 433574 3671421 3671248 2026-09-09T19:10:09Z Ranveig 39 Bladlenkjer verka ikkje. 3671421 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Afholdstidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1885 til 1888.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 10 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1885]] [[Kategori:Nedleggingar i 1888]] ppmhqnlzrqvjcxpeamfu74edich9oo7 0 433575 3671382 3671249 2026-09-09T14:55:04Z Ranveig 39 Bladlenkjer verka ikkje. 3671382 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Spidskuglen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1886 til 1888.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 117 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1886]] [[Kategori:Nedleggingar i 1888]] stz4i617zzybl85emyha20c1paoggi5 0 433576 3671422 3671252 2026-09-09T19:10:32Z Ranveig 39 Bladlenkjer verka ikkje. 3671422 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Morgendæmringen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1886 til 1927.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 92 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1886]] [[Kategori:Nedleggingar i 1927]] 05jmuc2havx8x50rqrmdofgmzb3w5l5 0 433577 3671420 3671253 2026-09-09T19:09:45Z Ranveig 39 Bladlenkjer verka ikkje. 3671420 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Afholdsvennen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1887 til 1898.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 10 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1887]] [[Kategori:Nedleggingar i 1898]] hchrpgy2zi0bg7gctixhngg1ut2p65r 0 433578 3671332 3671257 2026-09-09T12:31:00Z TU-nor 12071 3671332 wikitext text/x-wiki '''Kamenný Újezd''' kan vise til: *[[Kamenný Újezd i České Budějovice]], ein kommune i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Kamenný Újezd i Nýřany]], ein busetnad i [[Nýřany]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Kamenný Újezd i Rokycany]], ein busetnad i [[Rokycany]] i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} ssu7wmrl5zh2ju3p9z0yco4dzqtfz61 0 433579 3671417 3671258 2026-09-09T19:08:28Z Ranveig 39 3671417 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Det Norske geografiske selskabs aarbog''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1889 til 1921.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 2 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer|Det Norske geografiske selskabs aarbog}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1889]] [[Kategori:Nedleggingar i 1921]] qgt73wr7jfk7e6nztaofqaekip61nmv 3671418 3671417 2026-09-09T19:08:51Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Det norske geografiske selskabs aarbok]] til [[Det Norske geografiske selskabs aarbok]]: Feilstava tittel 3671417 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Det Norske geografiske selskabs aarbog''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1889 til 1921.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 2 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer|Det Norske geografiske selskabs aarbog}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1889]] [[Kategori:Nedleggingar i 1921]] qgt73wr7jfk7e6nztaofqaekip61nmv 0 433580 3671459 3671283 2026-09-10T05:41:11Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3671459 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nýřany - radnice 2.JPG | bilettekst = Rådhuset i Nýřany | kart = | karttekst = | flagg = Nyrany prapor.gif | symbol = Nyrany znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 627,52<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 58100 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6641 | folketal_by = 5797 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nýřany'''{{mrk|[[tysk]] ''Kralowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Nýřany.png|mini|250px|Det administrative området til Nýřany innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nýřany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 43 kommunar frå det administrative området til Nýřany inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 65 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Nýřany omfattar 54 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bdeněves]]* * [[Blatnice]] * [[Blažim]]* * [[Bučí]]* * [[Čeminy]]* * [[Čerňovice i Plzeň-sever|Čerňovice]]* * [[Česká Bříza]]* * [[Chotíkov]]* * [[Dolany]]* * [[Druztová]]* * [[Heřmanova Huť]] * [[Hněvnice]] * '''[[Horní Bříza]]'''* * [[Hromnice]]* * [[Kaceřov]]* * [[Kbelany]]* * [[Kozolupy]]* * [[Krašovice]]* * [[Křelovice]] * [[Krsy]]* * [[Kunějovice]]* * [[Ledce]]* * [[Líně]]* * [[Líšťany]]* * [[Lochousice]] * '''[[Město Touškov]]'''* * [[Myslinka]]* * [[Nadryby]]* * [[Nekmíř]]* * [[Nevřeň]]* * '''[[Nýřany]]'''* * [[Ostrov u Bezdružic]] * [[Pernarec]] * [[Plešnice]]* * [[Pňovany]]* * [[Přehýšov]] * [[Příšov]]* * [[Rochlov]] * [[Tatiná]]* * [[Tlučná]]* * '''[[Třemošná]]'''* * [[Trnová]]* * [[Úherce]]* * [[Újezd nade Mží]]* * [[Úlice]]* * [[Úněšov]] * '''[[Úterý]]''' * [[Vejprnice]]* * [[Vochov]]* * '''[[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]]'''* * [[Zahrádka]]* * [[Zbůch]]* * [[Žilov]]* * [[Zruč-Senec]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nýřany SO || 47 074 || 53 029 || 58 100 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nýřany''' || 6 641 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 5 098 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Zruč-Senec]] || 3 451 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 724 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 138 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmanova Huť}} || 1 725 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 615 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hromnice}} || 1 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Úterý]] || 451 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nýřany''' || 5 797 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 4 268 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 620 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 085 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zruč}}{{mrk|name="a"|busetnad i kommunen [[Zruč-Senec]]}} || 1 824 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Senec i Plzeň-sever|Senec}}{{mrk|name="a"}} || 1 627 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 286 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlkýš}}{{mrk|busetnad i kommunen {{ikkjeraud|Heřmanova Huť}}}} || 1 187 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- |} ===Bydelar i Nýřany=== Bydelane og tettstadene i Nýřany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nýřany || 5 797 |- ! '''Nýřany by''' ! style=text-align:right; | 5 797 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubrava}} || 263 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kamenný Újezd i Nýřany|Kamenný Újezd}} || 581 |- ! Nýřany kommune !style=text-align:right; | 6 641 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Nyrany]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Nyrany]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Nyrany]] kp4tkdbgphbj3wa92vm345yetjlog5b 0 433582 3671381 3671262 2026-09-09T14:53:02Z Ranveig 39 Fmt. 3671381 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Bergens Museums Aarbog''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1892 til 1910.<ref>{{Citation|title=Details - Bergens Museums aarbog - Biodiversity Heritage Library|url=https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/64047|website=www.biodiversitylibrary.org|accessdate=2026-09-09|language=en}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 189]] [[Kategori:Nedleggingar i 1910]] fuqx9xwvhwj0w7b9bxawmaz0p29ka9m 0 433584 3671380 3671264 2026-09-09T14:49:33Z Ranveig 39 Fmt. 3671380 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Banneret''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1892/1880 til 2018.<ref>{{Citation|title=139 år med bladutgivelse er historie|url=https://baptist.no/article/article/1809165|website=Baptist-no|accessdate=2026-09-09|language=no}}</ref> Bladet var organ for [[Baptistkirken Norge]].<ref><ref>{{Citation|title=Banneret|url=https://lokalhistoriewiki.no/index.php?title=Banneret|website=lokalhistoriewiki.no|accessdate=2026-09-09}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1862]] [[Kategori:Nedleggingar i 2018]] 2zs1eujexwl42r13ocq4v1ci0dnnjav 0 433587 3671351 3671267 2026-09-09T13:18:37Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[The Norway tourist's Advertiser]] til [[The Norway Tourist's Advertiser]]: Namn ifølgje https://bibsys-network.primo.exlibrisgroup.com/permalink/47BIBSYS_NETWORK/13focj4/alma991326690054702201 3671267 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''The Norway tourist's Advertiser''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1894 til 1896.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 4 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1894]] [[Kategori:Nedleggingar i 1896]] 4z7y5zq7i4jjmbyilir1a2yiqs12lvh 3671353 3671351 2026-09-09T13:18:59Z Ranveig 39 3671353 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''The Norway Tourist's Advertiser''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1894 til 1896.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 4 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1894]] [[Kategori:Nedleggingar i 1896]] 9b757zkeok66pwt35a5u6hsg5u547er 0 433589 3671379 3671269 2026-09-09T14:45:12Z Ranveig 39 Flikk 3671379 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Det Norske Fredsblad''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1894 til 1899. [[Bernhard Hanssen]] var grunn­leggaren.<ref>{{Cite journal|last=Nag|first=Martin|date=2025-08-12|title=Bernhard Hanssen|url=https://nbl.snl.no/Bernhard_Hanssen|journal=Norsk biografisk leksikon|language=no}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1894]] [[Kategori:Nedleggingar i 1899]] 2ejv0o7xanl42khc3wb46y32i7cxyw5 0 433594 3671378 3671276 2026-09-09T14:44:08Z Ranveig 39 Flikk 3671378 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Andvake. Afholds- og Arbeiderblad''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1895 til 1898.<ref>{{Citation|title=6 (Norske tidsskrifter : bibliografi over periodiske skrifter i Norge inntil 1920)|url=https://runeberg.org/nortid20/0028.html|publisher=Project Runeberg|website=runeberg.org|date=1940|accessdate=2026-09-09|language=no|first=Harald L.|last=Tveterås}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1895]] [[Kategori:Nedleggingar i 1898]] 97olovlfo5ugbois7jqhrym5vcfuit7 0 433595 3671349 3671277 2026-09-09T13:12:10Z Ranveig 39 Bladlenkjer verka ikkje. 3671349 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Det blaa Baand''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1895 til 1896.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 10 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1895]] [[Kategori:Nedleggingar i 1896]] 5517sn91u18r4fzvg3vaatn9aarc5w4 0 433596 3671348 3671281 2026-09-09T13:10:13Z Ranveig 39 Ref-flikk 3671348 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Det Norske Misjonsselskaps Barneblad''' er eit norsk tidsskrift som har kome ut sidan 1896.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1940 | tittel = Det norske misjonsselskaps barneblad | nummer= 26/27 | stad = Stavanger | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2025082780013_019 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1896]] jzjxlh080kkvipc0psfzv169nzadvg3 0 433597 3671347 3671282 2026-09-09T13:07:51Z Ranveig 39 Bladlenkjer verka ikkje. 3671347 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Den Norske Afholdsungdom''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1896 til 1898.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 10 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1896]] [[Kategori:Nedleggingar i 1898]] 1g14e06roanjnsjh46c1lz04jb9u2b3 0 433599 3671346 3671286 2026-09-09T12:59:30Z Ranveig 39 Bladlenkjer verka ikkje. 3671346 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Aarbog for Jernbanernes Tekniske Forening''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1897 til 1900.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 1 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1897]] [[Kategori:Nedleggingar i 1900]] hajhnxsa5uiolrw7firq6sz5ya8pxi6 0 433600 3671345 3671287 2026-09-09T12:57:53Z Ranveig 39 Bladlenkjer verka ikkje. 3671345 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Trondhjems Annoncetidende''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1897 til 1898.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 6 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1897]] [[Kategori:Nedleggingar i 1898]] iyjc8tt9eo2hhupwyoeti2urqpg6rkz 0 433601 3671350 3671290 2026-09-09T13:16:59Z Ranveig 39 3671350 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Balder''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1897 til 1901. [[Richard Eriksen]] var grunn­leggaren.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 11 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1897]] [[Kategori:Nedleggingar i 1901]] a93ia5v555mwszzxmkgp5l3d8la4u55 0 433605 3671337 3671299 2026-09-09T12:38:43Z Ranveig 39 Bladlenkjer verka ikkje. 3671337 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Nordenfjeldske Kunstindustrimuseum Aarbok''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1898 til 1903.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 1 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1898]] [[Kategori:Nedleggingar i 1903]] ecovnjf4mwj258iwobdoj312qwege0l 0 433606 3671336 3671302 2026-09-09T12:38:24Z Ranveig 39 Bladlenkjer verka ikkje. 3671336 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Vestlandske Kunstindustrimuseums Aarbog''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1898 til 1909.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 2 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1898]] [[Kategori:Nedleggingar i 1909]] ghduciymbp0xkw15jv02g3ufnbpaguj 0 433608 3671335 3671305 2026-09-09T12:36:06Z Ranveig 39 Bladlenkjer verka ikkje. 3671335 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Anarkisten''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1898 til 1900.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 5 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1898]] [[Kategori:Nedleggingar i 1900]] 1y2qtqvmy3owhi3w2dqspmwoop2n32w 0 433612 3671331 3671312 2026-09-09T12:30:33Z Ranveig 39 Bladlenkjer verka ikkje. 3671331 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Afholdsungdommen''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1898 til 1903.<ref>{{ Kjelde bok | forfattar = Tveterås, Harald L. | utgjeve år = 1940 | tittel = Norske tidsskrifter | stad = Oslo | forlag = Universitetsbiblioteket | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062101044 | side = 10 }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1898]] [[Kategori:Nedleggingar i 1903]] pzvseg42ft6p7xj0df3ejyahuhiixp7 0 433613 3671330 3671314 2026-09-09T12:28:42Z Ranveig 39 3671330 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Aarbog for Kristianssand og Oplands Turistforening''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1899<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1899 | tittel = Aarbog for Kristianssand og Oplands Turistforening | stad = Kristianssand | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2022092980024_001 | side = }}</ref> til 1903. == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1899]] [[Kategori:Nedleggingar i 1903]] juz2j22858min971pqrorqk1pbfdqr7 0 433614 3671329 3671315 2026-09-09T12:26:38Z Ranveig 39 Litt meir. 3671329 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Astræa''' var eit dansk juridisk tidsskrift.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1799 | tittel = Astræa | stad = Kjøbenhavn | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2024032083021_001 | side = }}</ref> Det blei redigert av [[Johan Frederik Wilhelm Schlegel|J.F.W. Schlegel]] frå 1797 til 1805.<ref>{{Citation|title=J.F.W. Schlegel|url=https://biografiskleksikon.lex.dk/J.F.W._Schlegel|website=Dansk Biografisk Leksikon {{!}} Lex|date=2011-07-18|accessdate=2026-09-09|language=da}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare danske tidsskrift]] ngfw5ra2ocisb2setcmdeawtxqroowy 0 433616 3671372 3671318 2026-09-09T14:00:17Z TU-nor 12071 3671372 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Rokycany okres | andre namn = okres Rokycany | bilete = Mlečice - pohled z výšky.jpg | bilettekst = Landsbyen {{ikkjeraud|Mlečice}} og landskapet omkring | kart = Map CZ - district Rokycany.PNG | karttekst = Rokycany okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Rokycany]] | areal = 656,63<ref name="Areal"/> | folketal = 53769 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Rokycany okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Rokycany''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg nordaust i regionen og grenser i aust mot [[Sentral-Böhmen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Det einaste administrative området til kommunar med utvida fullmakter i Rokycany okres: * [[Rokycany|Rokycany SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Rokycany|Rokycany SO]] || 45 820 || 47 477 || 48 809 |- ! Rokycany okres !style=text-align:right; | 45 820 !style=text-align:right; | 47 477 !style=text-align:right; | 48 809 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Rokycany]]''' || 13 758 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek i Rokycany|Hrádek]] || 2 722 |- | style=text-align:left; | [[Mirošov]] || 2 433 |- | style=text-align:left; | [[Zbiroh]] || 2 420 |- | style=text-align:left; | [[Radnice]] || 1 748 |- | style=text-align:left; | [[Mýto]] || 1 536 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Rokycany]] [[Kategori:Plzeň kraj|Rokycany]] lcja83d4ccnga74p5zf602ckr6hrgky 3671448 3671372 2026-09-09T21:53:49Z TU-nor 12071 3671448 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Rokycany okres | andre namn = okres Rokycany | bilete = Mlečice - pohled z výšky.jpg | bilettekst = Landsbyen {{ikkjeraud|Mlečice}} og landskapet omkring | kart = Map CZ - district Rokycany.PNG | karttekst = Rokycany okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Rokycany]] | areal = 656,63<ref name="Areal"/> | folketal = 53769 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Rokycany okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Rokycany''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg nordaust i regionen og grenser i aust mot [[Sentral-Böhmen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Det einaste administrative området til kommunar med utvida fullmakter i Rokycany okres: * [[Rokycany|Rokycany SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Rokycany|Rokycany SO]] || 45 820 || 47 477 || 48 809 |- ! Rokycany okres !style=text-align:right; | 45 820 !style=text-align:right; | 47 477 !style=text-align:right; | 48 809 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Rokycany]]''' || 13 758 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek i Rokycany|Hrádek]] || 2 722 |- | style=text-align:left; | [[Mirošov]] || 2 433 |- | style=text-align:left; | [[Zbiroh]] || 2 420 |- | style=text-align:left; | [[Radnice]] || 1 748 |- | style=text-align:left; | [[Mýto i Rokycany|Mýto]] || 1 536 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Rokycany]] [[Kategori:Plzeň kraj|Rokycany]] 0pe0pwprq9t2gh3j2zbqmg8q99kz586 0 433618 3671326 2026-09-09T12:20:18Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Raková]] til [[Raková i Čadca]]: Fleirtyding 3671326 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Raková i Čadca]] bcm94k8n11s29h7xv1nc7lhzvnmjnrq 3671328 3671326 2026-09-09T12:26:19Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Raková i Čadca]] 3671328 wikitext text/x-wiki '''Raková''' kan vise til: *[[Raková i Čadca]], ein kommune distriktet Čadca i regionen Žilina kraj i Slovakia *[[Raková i Rokycany]], ein kommune i [[Rokycany]] i distriktet Rokycany i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 6qzwae2vrcwvfmscute8zi2asnyt7ap 0 433619 3671341 2026-09-09T12:52:16Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Hrádek''' kan vise til: *[[Hrádek i Frýdek-Místek]], ein kommune i [[Jablunkov]] i distriktet Frýdek-Místek i regionen Mähren-Schlesien i Tsjekkia *[[Hrádek i Klatovy]], ein kommune i [[Sušice]] i distriktet Klatovy i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hrádek i Rokycany]], ein kommune i [[Rokycany]] i distriktet Rokycany i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hrádek i Trhové Sviny]], ein bydel i [[Trhové Sviny]] i distriktet České Budějovice okres i re…» 3671341 wikitext text/x-wiki '''Hrádek''' kan vise til: *[[Hrádek i Frýdek-Místek]], ein kommune i [[Jablunkov]] i distriktet Frýdek-Místek i regionen Mähren-Schlesien i Tsjekkia *[[Hrádek i Klatovy]], ein kommune i [[Sušice]] i distriktet Klatovy i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hrádek i Rokycany]], ein kommune i [[Rokycany]] i distriktet Rokycany i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hrádek i Trhové Sviny]], ein bydel i [[Trhové Sviny]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 6g3a10ms2094ou9nl0g73l5r1046eyg 0 433620 3671342 2026-09-09T12:55:33Z Ranveig 39 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:no:Special:Redirect/revision/16801160|Balder (andre betydninger)]]» 3671342 wikitext text/x-wiki '''Balder''' kan visa til: * [[Balder]], ein gud i norrøn mytologi * [[Balder magasin|''Balder magasin for militærnektere'']], ein norsk publikasjon * [[Balderfeltet]], et norsk oljefelt {{Fleirtyding|Balder}} mvfv4spfccuwvtrymedfthiba8xh28s 3671343 3671342 2026-09-09T12:56:04Z Ranveig 39 +Blad 3671343 wikitext text/x-wiki '''Balder''' kan visa til: * [[Balder]], ein gud i norrøn mytologi * [[Balder magasin|''Balder magasin for militærnektere'']], ein norsk publikasjon * [[Balder (1897–1901)]], eit norsk blad * [[Balderfeltet]], et norsk oljefelt {{Fleirtyding|Balder}} 0u7a3jwt94ciffateau19n226ekrigf 0 433621 3671352 2026-09-09T13:18:38Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[The Norway tourist's Advertiser]] til [[The Norway Tourist's Advertiser]]: Namn ifølgje https://bibsys-network.primo.exlibrisgroup.com/permalink/47BIBSYS_NETWORK/13focj4/alma991326690054702201 3671352 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[The Norway Tourist's Advertiser]] okdmw81r954u3oohlddpgfyhso8jshx 0 433622 3671354 2026-09-09T13:19:35Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{om}} {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Rokycany CZ Our Lady of the Snow church and Marian column 0589.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Rokycany | kart = Rokycany RO CZ.png | karttekst = Rokycany innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Rokycany med utvida fullmakter | flagg = Rokycany prapor.gif | symbol = Rokycany CoA CZ.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] |…» 3671354 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Rokycany CZ Our Lady of the Snow church and Marian column 0589.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Rokycany | kart = Rokycany RO CZ.png | karttekst = Rokycany innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Rokycany med utvida fullmakter | flagg = Rokycany prapor.gif | symbol = Rokycany CoA CZ.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Rokycany okres|Rokycany]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =656,63<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 48809 | folketal1type = kommune | folketal1 = 13758 | folketal_by =13311 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Rokycany'''{{mrk|[[tysk]] ''Rokitzan''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Rokycany okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Rokycany.png|mini|250px|Det administrative området til Rokycany innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Rokycany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 14 kommunar frå det administrative området til Rokycany inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 94 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Rokycany omfattar 68 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Bezděkov]] *[[Břasy]] *[[Březina]] *[[Bujesily]] *[[Bušovice]]* *[[Cekov]] *[[Cheznovice]] *[[Chlum i Rokycany|Chlum]] *[[Chomle]] *[[Čilá]] *[[Dobřív]] *[[Drahoňův Újezd]] *[[Ejpovice]]* *[[Hlohovice]] *[[Holoubkov]] *'''[[Hrádek i Rokycany|Hrádek]]''' *[[Hradiště i Rokycany|Hradiště]] *[[Hůrky]]* *[[Kakejcov]]* *[[Kamenec]] *[[Kamenný Újezd i Rokycany|Kamenný Újezd]] *[[Kařez]] *[[Kařízek]] *[[Klabava]]* *[[Kladruby]] *[[Kornatice]]* *[[Lhota pod Radčem]] *[[Lhotka u Radnic]] *''[[Liblín]]'' *[[Líšná]] *[[Litohlavy]]* *[[Medový Újezd]] *[[Mešno]]* *'''[[Mirošov]] *[[Mlečice]] *'''[[Mýto]]''' *[[Němčovice]] *[[Nevid]]* *[[Osek]]* *[[Ostrovec-Lhotka]] *[[Plískov]] *[[Podmokly]] *[[Příkosice]] *[[Přívětice]] *'''[[Radnice]]''' *[[Raková i Rokycany|Raková]] *'''[[Rokycany]]'''* *[[Sebečice]] *[[Sirá]] *[[Skomelno]] *[[Skořice]] *[[Smědčice]]* *[[Štítov]] *[[Strašice]] *[[Svojkovice]]* *[[Těně]] *[[Terešov]] *[[Těškov]] *[[Trokavec]] *[[Týček]] *[[Újezd u Svatého Kříže]] *[[Vejvanov]] *[[Veselá]] *[[Vísky]] *[[Volduchy]] *[[Všenice]]* *'''[[Zbiroh]]''' *''[[Zvíkovec]]'' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Rokycany SO || 45 820 || 47 477 || 48 809 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Rokycany''' || 13 758 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek i Rokycany|Hrádek]] || 2 722 |- | style=text-align:left; | [[Strašice]] || 2 440 |- | style=text-align:left; | [[Mirošov]] || 2 433 |- | style=text-align:left; | [[Zbiroh]] || 2 420 |- | style=text-align:left; | [[Břasy]] || 2 285 |- | style=text-align:left; | [[Radnice]] || 1 748 |- | style=text-align:left; | [[Mýto]] || 1 536 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holoubkov}} || 1 456 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osek}} || 1 427 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobřív}} || 1 297 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volduchy}} || 1 253 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Rokycany''' || 13 311 |- | style=text-align:left; | [[Strašice]] || 2 440 |- | style=text-align:left; | [[Mirošov]] || 2 364 |- | style=text-align:left; | [[Zbiroh]] || 2 301 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek i Rokycany|Hrádek]] || 1 955 |- | style=text-align:left; | [[Radnice]] || 1 720 |- | style=text-align:left; | [[Mýto]] || 1 536 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holoubkov}} || 1 456 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osek}} || 1 274 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volduchy}} || 1 253 |- | style=text-align:left; | [[Břasy]] || 1 129 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobřív}} || 1 053 |- |} ===Bydelar i Rokycany=== Bydelane og tettstadene i Rokycany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nové Město || 8 387 |- | style=text-align:left; | Plzeňské Předměstí || 3 359 |- | style=text-align:left; | Střed || 1 565 |- ! '''Rokycany by''' ! style=text-align:right; | 13 311 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 447 |- ! Rokycany kommune !style=text-align:right; | 13 758 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Domazlice]] [[Kategori:Kommunar i Rokycany okres|Rokycany]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Rokycany]] nk11071pftem8fg3gtxgersyrwnj62e 3671392 3671354 2026-09-09T16:30:31Z TU-nor 12071 3671392 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Rokycany CZ Our Lady of the Snow church and Marian column 0589.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Rokycany | kart = Rokycany RO CZ.png | karttekst = Rokycany innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Rokycany med utvida fullmakter | flagg = Rokycany prapor.gif | symbol = Rokycany CoA CZ.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Rokycany okres|Rokycany]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =656,63<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 48809 | folketal1type = kommune | folketal1 = 13758 | folketal_by =13311 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Rokycany'''{{mrk|[[tysk]] ''Rokitzan''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Rokycany okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Rokycany.png|mini|250px|Det administrative området til Rokycany innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Rokycany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 14 kommunar frå det administrative området til Rokycany inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 94 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Rokycany omfattar 68 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Bezděkov]] *[[Břasy]] *[[Březina]] *[[Bujesily]] *[[Bušovice]]* *[[Cekov]] *[[Cheznovice]] *[[Chlum i Rokycany|Chlum]] *[[Chomle]] *[[Čilá]] *[[Dobřív]] *[[Drahoňův Újezd]] *[[Ejpovice]]* *[[Hlohovice]] *[[Holoubkov]] *'''[[Hrádek i Rokycany|Hrádek]]''' *[[Hradiště i Rokycany|Hradiště]] *[[Hůrky]]* *[[Kakejcov]]* *[[Kamenec]] *[[Kamenný Újezd i Rokycany|Kamenný Újezd]] *[[Kařez]] *[[Kařízek]] *[[Klabava]]* *[[Kladruby i Rokycany|Kladruby]] *[[Kornatice]]* *[[Lhota pod Radčem]] *[[Lhotka u Radnic]] *''[[Liblín]]'' *[[Líšná]] *[[Litohlavy]]* *[[Medový Újezd]] *[[Mešno]]* *'''[[Mirošov]] *[[Mlečice]] *'''[[Mýto]]''' *[[Němčovice]] *[[Nevid]]* *[[Osek]]* *[[Ostrovec-Lhotka]] *[[Plískov]] *[[Podmokly]] *[[Příkosice]] *[[Přívětice]] *'''[[Radnice]]''' *[[Raková i Rokycany|Raková]] *'''[[Rokycany]]'''* *[[Sebečice]] *[[Sirá]] *[[Skomelno]] *[[Skořice]] *[[Smědčice]]* *[[Štítov]] *[[Strašice]] *[[Svojkovice]]* *[[Těně]] *[[Terešov]] *[[Těškov]] *[[Trokavec]] *[[Týček]] *[[Újezd u Svatého Kříže]] *[[Vejvanov]] *[[Veselá]] *[[Vísky]] *[[Volduchy]] *[[Všenice]]* *'''[[Zbiroh]]''' *''[[Zvíkovec]]'' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Rokycany SO || 45 820 || 47 477 || 48 809 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Rokycany''' || 13 758 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek i Rokycany|Hrádek]] || 2 722 |- | style=text-align:left; | [[Strašice]] || 2 440 |- | style=text-align:left; | [[Mirošov]] || 2 433 |- | style=text-align:left; | [[Zbiroh]] || 2 420 |- | style=text-align:left; | [[Břasy]] || 2 285 |- | style=text-align:left; | [[Radnice]] || 1 748 |- | style=text-align:left; | [[Mýto]] || 1 536 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holoubkov}} || 1 456 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osek}} || 1 427 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobřív}} || 1 297 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volduchy}} || 1 253 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Rokycany''' || 13 311 |- | style=text-align:left; | [[Strašice]] || 2 440 |- | style=text-align:left; | [[Mirošov]] || 2 364 |- | style=text-align:left; | [[Zbiroh]] || 2 301 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek i Rokycany|Hrádek]] || 1 955 |- | style=text-align:left; | [[Radnice]] || 1 720 |- | style=text-align:left; | [[Mýto]] || 1 536 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holoubkov}} || 1 456 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osek}} || 1 274 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volduchy}} || 1 253 |- | style=text-align:left; | [[Břasy]] || 1 129 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobřív}} || 1 053 |- |} ===Bydelar i Rokycany=== Bydelane og tettstadene i Rokycany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nové Město || 8 387 |- | style=text-align:left; | Plzeňské Předměstí || 3 359 |- | style=text-align:left; | Střed || 1 565 |- ! '''Rokycany by''' ! style=text-align:right; | 13 311 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 447 |- ! Rokycany kommune !style=text-align:right; | 13 758 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Domazlice]] [[Kategori:Kommunar i Rokycany okres|Rokycany]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Rokycany]] 0wkykdm17fferv406y4e516imfxgux3 3671449 3671392 2026-09-09T21:54:31Z TU-nor 12071 3671449 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Rokycany CZ Our Lady of the Snow church and Marian column 0589.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Rokycany | kart = Rokycany RO CZ.png | karttekst = Rokycany innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Rokycany med utvida fullmakter | flagg = Rokycany prapor.gif | symbol = Rokycany CoA CZ.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Rokycany okres|Rokycany]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =656,63<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 48809 | folketal1type = kommune | folketal1 = 13758 | folketal_by =13311 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Rokycany'''{{mrk|[[tysk]] ''Rokitzan''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Rokycany okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Rokycany.png|mini|250px|Det administrative området til Rokycany innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Rokycany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 14 kommunar frå det administrative området til Rokycany inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 94 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Rokycany omfattar 68 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Bezděkov]] *[[Břasy]] *[[Březina]] *[[Bujesily]] *[[Bušovice]]* *[[Cekov]] *[[Cheznovice]] *[[Chlum i Rokycany|Chlum]] *[[Chomle]] *[[Čilá]] *[[Dobřív]] *[[Drahoňův Újezd]] *[[Ejpovice]]* *[[Hlohovice]] *[[Holoubkov]] *'''[[Hrádek i Rokycany|Hrádek]]''' *[[Hradiště i Rokycany|Hradiště]] *[[Hůrky]]* *[[Kakejcov]]* *[[Kamenec]] *[[Kamenný Újezd i Rokycany|Kamenný Újezd]] *[[Kařez]] *[[Kařízek]] *[[Klabava]]* *[[Kladruby i Rokycany|Kladruby]] *[[Kornatice]]* *[[Lhota pod Radčem]] *[[Lhotka u Radnic]] *''[[Liblín]]'' *[[Líšná]] *[[Litohlavy]]* *[[Medový Újezd]] *[[Mešno]]* *'''[[Mirošov]] *[[Mlečice]] *'''[[Mýto i Rokycany|Mýto]]''' *[[Němčovice]] *[[Nevid]]* *[[Osek]]* *[[Ostrovec-Lhotka]] *[[Plískov]] *[[Podmokly]] *[[Příkosice]] *[[Přívětice]] *'''[[Radnice]]''' *[[Raková i Rokycany|Raková]] *'''[[Rokycany]]'''* *[[Sebečice]] *[[Sirá]] *[[Skomelno]] *[[Skořice]] *[[Smědčice]]* *[[Štítov]] *[[Strašice]] *[[Svojkovice]]* *[[Těně]] *[[Terešov]] *[[Těškov]] *[[Trokavec]] *[[Týček]] *[[Újezd u Svatého Kříže]] *[[Vejvanov]] *[[Veselá]] *[[Vísky]] *[[Volduchy]] *[[Všenice]]* *'''[[Zbiroh]]''' *''[[Zvíkovec]]'' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Rokycany SO || 45 820 || 47 477 || 48 809 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Rokycany''' || 13 758 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek i Rokycany|Hrádek]] || 2 722 |- | style=text-align:left; | [[Strašice]] || 2 440 |- | style=text-align:left; | [[Mirošov]] || 2 433 |- | style=text-align:left; | [[Zbiroh]] || 2 420 |- | style=text-align:left; | [[Břasy]] || 2 285 |- | style=text-align:left; | [[Radnice]] || 1 748 |- | style=text-align:left; | [[Mýto i Rokycany|Mýto]] || 1 536 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holoubkov}} || 1 456 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osek}} || 1 427 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobřív}} || 1 297 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volduchy}} || 1 253 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Rokycany''' || 13 311 |- | style=text-align:left; | [[Strašice]] || 2 440 |- | style=text-align:left; | [[Mirošov]] || 2 364 |- | style=text-align:left; | [[Zbiroh]] || 2 301 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek i Rokycany|Hrádek]] || 1 955 |- | style=text-align:left; | [[Radnice]] || 1 720 |- | style=text-align:left; | [[Mýto i Rokycany|Mýto]] || 1 536 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holoubkov}} || 1 456 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osek}} || 1 274 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volduchy}} || 1 253 |- | style=text-align:left; | [[Břasy]] || 1 129 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobřív}} || 1 053 |- |} ===Bydelar i Rokycany=== Bydelane og tettstadene i Rokycany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nové Město || 8 387 |- | style=text-align:left; | Plzeňské Předměstí || 3 359 |- | style=text-align:left; | Střed || 1 565 |- ! '''Rokycany by''' ! style=text-align:right; | 13 311 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 447 |- ! Rokycany kommune !style=text-align:right; | 13 758 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Domazlice]] [[Kategori:Kommunar i Rokycany okres|Rokycany]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Rokycany]] b12mf79akxtnce5ojqie923k88x8rdq 14 433623 3671355 2026-09-09T13:20:30Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Plzeň kraj|Rokycany]]» 3671355 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Plzeň kraj|Rokycany]] 22s4hde3i6vlmmo4n3y3otngvvbsxmv 0 433624 3671356 2026-09-09T13:26:13Z Johshh 122989 Oppretta sida med «{{Infoboks avis}} '''Den Bergenske Borger-Ven''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1764 til 1765. Grunn­leggaren var [[Hilbrandt Meyer]].<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1764 | tittel = Bergenske Borger-Ven | stad = Bergen | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011063013001 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} Kategori:Tidlegare no…» 3671356 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Den Bergenske Borger-Ven''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1764 til 1765. Grunn­leggaren var [[Hilbrandt Meyer]].<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1764 | tittel = Bergenske Borger-Ven | stad = Bergen | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011063013001 | side = }}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{bladlenkjer}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1764]] [[Kategori:Nedleggingar i 1765]] ry3f71rx8jgvi0c0m66hy5rwr1a3otx 3671373 3671356 2026-09-09T14:27:53Z Ranveig 39 Ref. for rett påstand. 3671373 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Den Bergenske Borger-Ven''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1764<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1764 | tittel = Bergenske Borger-Ven | stad = Bergen | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011063013001 | side = }}</ref> til 1765. Grunn­leggaren var [[Hilbrandt Meyer]].{{tr}} == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1764]] [[Kategori:Nedleggingar i 1765]] 6c7023ka03x3rpqwscyy6okwl6u1hn7 3671376 3671373 2026-09-09T14:30:27Z Ranveig 39 +Ref. 3671376 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Den Bergenske Borger-Ven''' var eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1764<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1764 | tittel = Bergenske Borger-Ven | stad = Bergen | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011063013001 | side = }}</ref> til 1765. Grunn­leggaren var [[Hilbrandt Meyer]].<ref>{{Cite journal|last=Espelid|first=Knut L.|date=2026-07-30|title=Hilbrandt Meyer|url=https://snl.no/Hilbrandt_Meyer|journal=Store norske leksikon|language=no}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Mediespire}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]] [[Kategori:Skipingar i 1764]] [[Kategori:Nedleggingar i 1765]] lgcts050enplvyc6y50heoze4wyhjyt 0 433625 3671357 2026-09-09T13:31:27Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Železárenské byty.JPG | bilettekst = Tidlegare hus for jernverksarbeidarar i Hrádek | kart = Hradek RO CZ.png | karttekst = Hrádek innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Rokycany]] med utvida fullmakter | flagg = Hradek prapor.gif | symbol = Znak mesta hradek.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fy…» 3671357 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Železárenské byty.JPG | bilettekst = Tidlegare hus for jernverksarbeidarar i Hrádek | kart = Hradek RO CZ.png | karttekst = Hrádek innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Rokycany]] med utvida fullmakter | flagg = Hradek prapor.gif | symbol = Znak mesta hradek.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Rokycany okres|Rokycany]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Rokycany|Rokycany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2722 | folketal_by = 1955 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hrádek'''{{mrk|[[tysk]] ''Hradek''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Rokycany okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hrádek ligg administrativt under [[Rokycany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Rokycany okres|Hradek]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Hradek]] 01c1qjkkipoa7sfyco9japh5ye82zdd 0 433626 3671359 2026-09-09T13:36:38Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Mirosov kostel.jpg | bilettekst = Kyrkje i Mirošov | kart = Mirosov RO CZ.png | karttekst = Mirošov innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Rokycany]] med utvida fullmakter | flagg = Mirosov prapor.gif | symbol = Mirosov znak.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]…» 3671359 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Mirosov kostel.jpg | bilettekst = Kyrkje i Mirošov | kart = Mirosov RO CZ.png | karttekst = Mirošov innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Rokycany]] med utvida fullmakter | flagg = Mirosov prapor.gif | symbol = Mirosov znak.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Rokycany okres|Rokycany]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Rokycany|Rokycany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2433 | folketal_by = 2364 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Mirošov'''{{mrk|[[tysk]] ''Miröschau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Rokycany okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Mirošov ligg administrativt under [[Rokycany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Rokycany okres|Mirosov]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Mirosov]] i1vc8nx2u2zbrdj7pxq0oef4ht6hd68 0 433627 3671360 2026-09-09T13:40:32Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Mýto, pohled od Kaple sv Vojtěcha.jpg | bilettekst = Utsyn mot Mýto | kart = Myto RO CZ.png | karttekst = Mýto innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Rokycany]] med utvida fullmakter | flagg = Myto RO CZ flag.gif | symbol = Myto RO CZ CoA.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = Distrikt i…» 3671360 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Mýto, pohled od Kaple sv Vojtěcha.jpg | bilettekst = Utsyn mot Mýto | kart = Myto RO CZ.png | karttekst = Mýto innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Rokycany]] med utvida fullmakter | flagg = Myto RO CZ flag.gif | symbol = Myto RO CZ CoA.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Rokycany okres|Rokycany]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Rokycany|Rokycany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1536 | folketal_by = 1536 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Mýto'''{{mrk|[[tysk]] ''Mauth''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Rokycany okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Mýto ligg administrativt under [[Rokycany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Rokycany okres|Myto]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Myto]] shetewnpr9tvd32efeg71bnuyfuzrei 3671445 3671360 2026-09-09T21:49:03Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Mýto]] til [[Mýto i Rokycany]]: Fleirtyding 3671360 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Mýto, pohled od Kaple sv Vojtěcha.jpg | bilettekst = Utsyn mot Mýto | kart = Myto RO CZ.png | karttekst = Mýto innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Rokycany]] med utvida fullmakter | flagg = Myto RO CZ flag.gif | symbol = Myto RO CZ CoA.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Rokycany okres|Rokycany]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Rokycany|Rokycany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1536 | folketal_by = 1536 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Mýto'''{{mrk|[[tysk]] ''Mauth''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Rokycany okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Mýto ligg administrativt under [[Rokycany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Rokycany okres|Myto]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Myto]] shetewnpr9tvd32efeg71bnuyfuzrei 0 433628 3671361 2026-09-09T13:43:46Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Radnice, náměstí.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Radnice | kart = Radnice RO CZ.png | karttekst = Radnice innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Rokycany]] med utvida fullmakter | flagg = Radnice prapor.gif | symbol = Coat of arms of Radnice (okres Rokycany).svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fy…» 3671361 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Radnice, náměstí.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Radnice | kart = Radnice RO CZ.png | karttekst = Radnice innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Rokycany]] med utvida fullmakter | flagg = Radnice prapor.gif | symbol = Coat of arms of Radnice (okres Rokycany).svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Rokycany okres|Rokycany]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Rokycany|Rokycany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1748 | folketal_by = 1720 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Radnice'''{{mrk|[[tysk]] ''Radnitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Rokycany okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Radnice ligg administrativt under [[Rokycany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Rokycany okres|Radnice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Radnice]] 5gp6l1ed6fh9admc5hn3de6v2a7if77 0 433629 3671362 2026-09-09T13:46:38Z Sigmundg 835 Oppretta sida med «'''Interpolasjon i signalhandsaming''' syner som oftast til [[interpolasjon]] i samband med auke av [[sampelfrekvens]]en til [[Diskret sekvens|diskrete sekvensar]] og er ein sylisk tidsinvariant operasjon<ref name="Flige"/> som høyrer inn under [[multirateprosessering]]. Grunnen til at ein ynskjer å auka sampelraten kan vera at fleire diskrete sekvensar med ulik sampelrate skal handsamast i same systemet. Interpolasjon, og den motsette operasjonen av [[desimering]],…» 3671362 wikitext text/x-wiki '''Interpolasjon i signalhandsaming''' syner som oftast til [[interpolasjon]] i samband med auke av [[sampelfrekvens]]en til [[Diskret sekvens|diskrete sekvensar]] og er ein sylisk tidsinvariant operasjon<ref name="Flige"/> som høyrer inn under [[multirateprosessering]]. Grunnen til at ein ynskjer å auka sampelraten kan vera at fleire diskrete sekvensar med ulik sampelrate skal handsamast i same systemet. Interpolasjon, og den motsette operasjonen av [[desimering]], er viktige operasjonar i samband med [[Sigma-Delta-omformar]]ar, [[sampelrateomormar]]ar, [[transmultiplexor]]ar, [[programvaredefinert radio]], osb. Interpolasjon kan utførast på ein eller multidimensjonale sekvensar. Som døme på eindimensjonale sekvensar kan ein nemna signal frå ulike sensorar som [[mikrofon]]ar, [[aksellerometer]]e, [[temperatursensor]]ar, osb. [[Biletehandsaming]] er eit typisk døme på todimensjonale sekvensar. Denne artikkelen tek for seg dei grunnleggande eigenskapane til ein interpolator. Det finst fleire måtar å redusera den [[Aritmetisk kompliksitet|aritmetiske kompleksiteten]] på, men desse vert ikkje omtala i denne artikkelen. == Oppsampling med konstant faktor == [[Fil:Upsampler.png|mini|Fig. 1 Oppsampling med konstant faktor.]] [[Fil:UpsampledSeq.png|mini| Fig. 2 a) opphvleg sekvens, b) oppsampla sekvens.]] Oppsampling går ut på å auka [[sampelfrekven]]en (sampelraten) med ein faktor <math>L</math>. Oppsampling av inngangssekvensen <math>y(m)</math>, med sampelfrekvens <math>f_s</math>, med ein faktor <math>L</math> vert utført med å setta inn <math>L-1</math> sample med verdiane null mellom kvar sample i inngangssekvensen. I fig. 1 er denne operasjonen illustrert med ein boks med ein pil som peikar oppover. Sapelfrekvensen vert med dette auka til <math>Lf_s</math>. Denne operasjonen vert av og til kalla «sampelrateekspansjon». Oppsamplinga kan uttrykkast<ref name="Flige"/> {{NumBlk|:|<math>u(n)= \begin{cases} y(n/L) & \mbox{for} & n=0,\mp L,\mp2L,\ldots\\ 0 & \mbox{ellers} & \end{cases} . </math>|{{EquationRef|1}}}} Notasjonen <math>y(n/L)</math> syner at nye verdiar vert lese <math>L</math> gongar sakteare frå inngangssekvensen <math>y(m)</math> enn dei vert sent til utgangssekvensen <math>u(n)</math>. Fig. 2 illustrerer korleis oppsamplaren set inn <math>L-1</math> nullarar mellom kvar sample i inngangssekvensen. Dette fører til plutselege sprang i kurva i [[tidsplanet]], noko som i [[frekvensplanet]] har form av høgfrekvent informasjon. === Spektret til den oppsampla sekvensen === [[Fil:UpSampledSpectrum.png|mini|Fig. 3 Amplitudespektrum av oppsampla sekvens.]] [[Z-transformasjon|z-transforma]] til utgangssekvensen <math>u(n)</math> kan uttrykkjast<ref name="Flige"/> {{NumBlk|:|<math>U(z) = Y(z^{L}),</math>|{{EquationRef|2}}}} der <math>Y(z)</math> er z-transforma til inngangssekvensen <math>y(m)</math>. Når ({{EquationNote|2}}) vert evaluert på [[einingssirkel]]en endar vi opp med ei [[diskret-tid Fourier transform]] (DTFT) {{NumBlk|:|<math>U(e^{j\omega}) = Y(e^{jL\omega}).</math>|{{EquationRef|3}}}} Fig. 3 samanliknar amplitudespekera til inngangssekvensen og den oppsampla sekvensen. Det spektale innhaldet over [[Nyquist-frekvens]]en <math>f_s/2</math> vist i fig. 3 a), vist stripla, representerer speilspektra på grunn av at spekteret er periodiskt. Fig. 3 b) syner spekteret til den oppsampla sekvensen. med ein faktor <math>L=4</math>. Repetisjonen av det opphavelege spekteret i intervalet mellom <math>f_s/2</math> og <math>Lf_s/2</math> er ein direkte konsekvens av dei abrupte spranga i tidsplanet, vist i fig. 2 b). == Komplett integrator == [[Fil:Interpolator.png|mini|Fig. 4 Komplett integrator.]] [[Fil:InterpolatorSeq.png|mini|Fig. 5 Sekvensar i interpolatoren.]] [[Fil:InterpolationSpektrum.png|mini|Fig. 6 Amplitudespekere i interpolatoren.]] Dei repeterte spektera vist i fig. 3 b) kan fjernast ved å plassera eit [[lågpassfilter]] (LP-filter) etter oppsamplaren, som vist i fig. 4. Utgangssekvensen vert då<ref name="Flige"/> {{NumBlk|:|<math>u(n)=\sum_{k=-\infty}^{\infty}h(k)w(n-k),</math>|{{EquationRef|4}}}} der {{NumBlk|:|<math>w(n)= \begin{cases} y(n/L) & \mbox{for} & m=0,\mp L,\mp2L,\ldots\\ 0 & \mbox{otherwise} & \end{cases}.</math>|{{EquationRef|5}}}} Fig. 5 syner sekvensane ii interpolatoren i tidsplanet, men ein oppsamplingsfaktor <math>L=4</math>. Fig. 6 a) og 6 b) syner amplitudespektera til inngangssekvensen <math>y(m)</math> respektivt den oppsampla sekvensen <math>w(n)</math>. Utgangsseqkvensen frå LP-filteret er vist i fig. 5 c) er den interpolerte sekvensen <math>u(n)</math>. LP-filteret har fjerna dei abrupte spranga i <math>w(n)</math>, slik at vi står att med ein «glatt» sekvens. Amplituderesponsen til LP-filteret er vist i fig. 6 c) og fig. 6 d) syner amplitudespekteret til den interpolerte sekvensen <math>u(n)</math>. Frekvensområdet over <math>fs/2</math> er no tompt. Interpolatoren kan med andre ord ikkje gerera ny informasjon for å fylla det ekstra frekvensområdet frå <math>fs/2</math> til <math>Lfs/2</math>. == Referansar == <references> <ref name="Flige">N. Flige, ''Multirate digital signal processing'', John Wiley & Sons, 1994.</ref> </references> == Sjå òg == * [[Multirateprosessering]] * [[Desimering]] * [[Sampelrateomforming]] {{Digital signalhandsaming}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Digital signalhandsaming]] mmtngo4vgam14w993nafep1uoqk5zei 3671367 3671362 2026-09-09T13:52:38Z Sigmundg 835 + mal 3671367 wikitext text/x-wiki '''Interpolasjon i signalhandsaming''' syner som oftast til [[interpolasjon]] i samband med auke av [[sampelfrekvens]]en til [[Diskret sekvens|diskrete sekvensar]] og er ein sylisk tidsinvariant operasjon<ref name="Flige"/> som høyrer inn under [[multirateprosessering]]. Grunnen til at ein ynskjer å auka sampelraten kan vera at fleire diskrete sekvensar med ulik sampelrate skal handsamast i same systemet. Interpolasjon, og den motsette operasjonen av [[desimering]], er viktige operasjonar i samband med [[Sigma-Delta-omformar]]ar, [[sampelrateomormar]]ar, [[transmultiplexor]]ar, [[programvaredefinert radio]], osb. Interpolasjon kan utførast på ein eller multidimensjonale sekvensar. Som døme på eindimensjonale sekvensar kan ein nemna signal frå ulike sensorar som [[mikrofon]]ar, [[aksellerometer]]e, [[temperatursensor]]ar, osb. [[Biletehandsaming]] er eit typisk døme på todimensjonale sekvensar. Denne artikkelen tek for seg dei grunnleggande eigenskapane til ein interpolator. Det finst fleire måtar å redusera den [[Aritmetisk kompliksitet|aritmetiske kompleksiteten]] på, men desse vert ikkje omtala i denne artikkelen. == Oppsampling med konstant faktor == [[Fil:Upsampler.png|mini|Fig. 1 Oppsampling med konstant faktor.]] [[Fil:UpsampledSeq.png|mini| Fig. 2 a) opphvleg sekvens, b) oppsampla sekvens.]] Oppsampling går ut på å auka [[sampelfrekven]]en (sampelraten) med ein faktor <math>L</math>. Oppsampling av inngangssekvensen <math>y(m)</math>, med sampelfrekvens <math>f_s</math>, med ein faktor <math>L</math> vert utført med å setta inn <math>L-1</math> sample med verdiane null mellom kvar sample i inngangssekvensen. I fig. 1 er denne operasjonen illustrert med ein boks med ein pil som peikar oppover. Sapelfrekvensen vert med dette auka til <math>Lf_s</math>. Denne operasjonen vert av og til kalla «sampelrateekspansjon». Oppsamplinga kan uttrykkast<ref name="Flige"/> {{NumBlk|:|<math>u(n)= \begin{cases} y(n/L) & \mbox{for} & n=0,\mp L,\mp2L,\ldots\\ 0 & \mbox{ellers} & \end{cases} . </math>|{{EquationRef|1}}}} Notasjonen <math>y(n/L)</math> syner at nye verdiar vert lese <math>L</math> gongar sakteare frå inngangssekvensen <math>y(m)</math> enn dei vert sent til utgangssekvensen <math>u(n)</math>. Fig. 2 illustrerer korleis oppsamplaren set inn <math>L-1</math> nullarar mellom kvar sample i inngangssekvensen. Dette fører til plutselege sprang i kurva i [[tidsplanet]], noko som i [[frekvensplanet]] har form av høgfrekvent informasjon. === Spektret til den oppsampla sekvensen === [[Fil:UpSampledSpectrum.png|mini|Fig. 3 Amplitudespektrum av oppsampla sekvens.]] [[Z-transformasjon|z-transforma]] til utgangssekvensen <math>u(n)</math> kan uttrykkjast<ref name="Flige"/> {{NumBlk|:|<math>U(z) = Y(z^{L}),</math>|{{EquationRef|2}}}} der <math>Y(z)</math> er z-transforma til inngangssekvensen <math>y(m)</math>. Når ({{EquationNote|2}}) vert evaluert på [[einingssirkel]]en endar vi opp med ei [[diskret-tid Fourier transform]] (DTFT) {{NumBlk|:|<math>U(e^{j\omega}) = Y(e^{jL\omega}).</math>|{{EquationRef|3}}}} Fig. 3 samanliknar amplitudespekera til inngangssekvensen og den oppsampla sekvensen. Det spektale innhaldet over [[Nyquist-frekvens]]en <math>f_s/2</math> vist i fig. 3 a), vist stripla, representerer speilspektra på grunn av at spekteret er periodiskt. Fig. 3 b) syner spekteret til den oppsampla sekvensen. med ein faktor <math>L=4</math>. Repetisjonen av det opphavelege spekteret i intervalet mellom <math>f_s/2</math> og <math>Lf_s/2</math> er ein direkte konsekvens av dei abrupte spranga i tidsplanet, vist i fig. 2 b). == Komplett integrator == [[Fil:Interpolator.png|mini|Fig. 4 Komplett integrator.]] [[Fil:InterpolatorSeq.png|mini|Fig. 5 Sekvensar i interpolatoren.]] [[Fil:InterpolationSpektrum.png|mini|Fig. 6 Amplitudespekere i interpolatoren.]] Dei repeterte spektera vist i fig. 3 b) kan fjernast ved å plassera eit [[lågpassfilter]] (LP-filter) etter oppsamplaren, som vist i fig. 4. Utgangssekvensen vert då<ref name="Flige"/> {{NumBlk|:|<math>u(n)=\sum_{k=-\infty}^{\infty}h(k)w(n-k),</math>|{{EquationRef|4}}}} der {{NumBlk|:|<math>w(n)= \begin{cases} y(n/L) & \mbox{for} & m=0,\mp L,\mp2L,\ldots\\ 0 & \mbox{otherwise} & \end{cases}.</math>|{{EquationRef|5}}}} Fig. 5 syner sekvensane ii interpolatoren i tidsplanet, men ein oppsamplingsfaktor <math>L=4</math>. Fig. 6 a) og 6 b) syner amplitudespektera til inngangssekvensen <math>y(m)</math> respektivt den oppsampla sekvensen <math>w(n)</math>. Utgangsseqkvensen frå LP-filteret er vist i fig. 5 c) er den interpolerte sekvensen <math>u(n)</math>. LP-filteret har fjerna dei abrupte spranga i <math>w(n)</math>, slik at vi står att med ein «glatt» sekvens. Amplituderesponsen til LP-filteret er vist i fig. 6 c) og fig. 6 d) syner amplitudespekteret til den interpolerte sekvensen <math>u(n)</math>. Frekvensområdet over <math>fs/2</math> er no tompt. Interpolatoren kan med andre ord ikkje gerera ny informasjon for å fylla det ekstra frekvensområdet frå <math>fs/2</math> til <math>Lfs/2</math>. == Referansar == <references> <ref name="Flige">N. Flige, ''Multirate digital signal processing'', John Wiley & Sons, 1994.</ref> </references> == Sjå òg == * [[Multirateprosessering]] * [[Desimering]] * [[Sampelrateomforming]] {{Multirateprosessering}} {{Digital signalhandsaming}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Digital signalhandsaming]] 32s2834t2x1vgiy6yfpse8t19svkk2d 0 433630 3671364 2026-09-09T13:47:13Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Zámek Zbiroh 3.jpg | bilettekst = Borga over byen i Zbiroh | kart = Zbiroh RO CZ.png | karttekst = Zbiroh innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Rokycany]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Zbiroh.svg | symbol = Zbiroh - CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = Distrikt i Tsjekkia|O…» 3671364 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Zámek Zbiroh 3.jpg | bilettekst = Borga over byen i Zbiroh | kart = Zbiroh RO CZ.png | karttekst = Zbiroh innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Rokycany]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Zbiroh.svg | symbol = Zbiroh - CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Rokycany okres|Rokycany]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Rokycany|Rokycany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2420 | folketal_by = 2301 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Zbiroh'''{{mrk|[[tysk]] ''Zbirow''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Rokycany okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Zbiroh ligg administrativt under [[Rokycany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Rokycany okres|Zbiroh]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Zbiroh]] rgfs0aolwcu6bd4ws78yv2nfse5w3vd 10 433631 3671365 2026-09-09T13:51:45Z Sigmundg 835 Oppretta sida med «{{Navboks |namn = Multirateprosessering |tittel = [[Multirateprosessering]] | liste1 = [[Desimering]]{{,}} [[Interpolasjon i signalhandsaming|Interpolasjon]]{{,}} [[Sampelratekonvertering]]{{,}} [[Multirate filter]]{{,}} [[Transmultiplexor]] }}<noinclude> {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}} [[Kategori:Navigasjonsmalar]] </noinclude> <includeonly> [[Kategori:Digital signalhandsaming]] </includeonly>» 3671365 wikitext text/x-wiki {{Navboks |namn = Multirateprosessering |tittel = [[Multirateprosessering]] | liste1 = [[Desimering]]{{,}} [[Interpolasjon i signalhandsaming|Interpolasjon]]{{,}} [[Sampelratekonvertering]]{{,}} [[Multirate filter]]{{,}} [[Transmultiplexor]] }}<noinclude> {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}} [[Kategori:Navigasjonsmalar]] </noinclude> <includeonly> [[Kategori:Digital signalhandsaming]] </includeonly> 0py6qcnu9hxrftjk1zctcveuz845ij0 0 433632 3671366 2026-09-09T13:52:27Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Strašice, old houses.jpg | bilettekst = Tradisjonelle hus i Strašice | kart = Strasice RO CZ.png | karttekst = Strašice innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Rokycany]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Strašice.svg | symbol = Strasice RO CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype…» 3671366 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Strašice, old houses.jpg | bilettekst = Tradisjonelle hus i Strašice | kart = Strasice RO CZ.png | karttekst = Strašice innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Rokycany]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Strašice.svg | symbol = Strasice RO CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Rokycany okres|Rokycany]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Rokycany|Rokycany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2440 | folketal_by = 2440 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Strašice'''{{mrk|[[tysk]] ''Straschitz''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Rokycany okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Strašice ligg administrativt under [[Rokycany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Rokycany okres|Strasice]] nyhbxavhur8fyycihwjseqphma61puo 3671399 3671366 2026-09-09T17:07:55Z TU-nor 12071 3671399 wikitext text/x-wiki {{Om}} {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Strašice, old houses.jpg | bilettekst = Tradisjonelle hus i Strašice | kart = Strasice RO CZ.png | karttekst = Strašice innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Rokycany]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Strašice.svg | symbol = Strasice RO CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Rokycany okres|Rokycany]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Rokycany|Rokycany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2440 | folketal_by = 2440 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Strašice'''{{mrk|[[tysk]] ''Straschitz''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Rokycany okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Strašice ligg administrativt under [[Rokycany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Rokycany okres|Strasice]] 44u6xv9qhuodj24tsl91g6ajn9gcnx4 0 433633 3671371 2026-09-09T13:57:00Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Obecní úřad Břasy jarní.jpg | bilettekst = Kommunehuset i Břasy | kart = Brasy RO CZ.png | karttekst = Břasy innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Rokycany]] med utvida fullmakter | flagg = 125cs 2 (1).jpg | symbol = ZNAK Obce Břasy JPG.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = Distrik…» 3671371 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Obecní úřad Břasy jarní.jpg | bilettekst = Kommunehuset i Břasy | kart = Brasy RO CZ.png | karttekst = Břasy innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Rokycany]] med utvida fullmakter | flagg = 125cs 2 (1).jpg | symbol = ZNAK Obce Břasy JPG.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Rokycany okres|Rokycany]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Rokycany|Rokycany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2285 | folketal_by = 1129 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Břasy'''{{mrk|(tidlegare ''Vranov'', [[tysk]] ''Wranow''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Rokycany okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Břasy ligg administrativt under [[Rokycany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Rokycany okres|Brasy]] 9ccg3iiacfp5fp9p6htuvcz06owpg39 0 433634 3671375 2026-09-09T14:29:33Z Ranveig 39 Omdirigerer til [[Den Bergenske Borger-Ven]] 3671375 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Den Bergenske Borger-Ven]] g6y1i3alzvvp3bhyvh668xpt4a4z1gd 0 433635 3671385 2026-09-09T15:44:39Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|distrikt | namn = Tachov okres | andre namn = okres Tachov | bilete = Stříbro.jpg | bilettekst = Industripark i [[Stříbro]] | kart = Map CZ - district Tachov.png | karttekst = Tachov okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Tachov]] | areal = 1378,44<ref name="Areal"/> | folketal = 52212 | folketal_i_år = 2021<ref name…» 3671385 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Tachov okres | andre namn = okres Tachov | bilete = Stříbro.jpg | bilettekst = Industripark i [[Stříbro]] | kart = Map CZ - district Tachov.png | karttekst = Tachov okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Tachov]] | areal = 1378,44<ref name="Areal"/> | folketal = 52212 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} ''' Tachov okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Tachov''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg vest i regionen og grenser i vest mot [[Tyskland]], i nord mot [[Karlovy Vary kraj]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Tachov okres: * [[Stříbro|Stříbro SO]] * [[Tachov|Tachov SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Stříbro|Stříbro SO]] || 16 649 || 16 589|| 16 552 |- | style=text-align:left; | [[Tachov|Tachov SO]] || 34 790 || 35 328 || 35 660 |- ! Tachov okres !style=text-align:right; | 51 439 !style=text-align:right; | 51 917 !style=text-align:right; | 52 212 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Tachov]] [[Kategori:Plzeň kraj|Tachov]] mshn28y23dzshai9xmrz2qv61q3tot8 3671456 3671385 2026-09-09T22:26:46Z TU-nor 12071 3671456 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Tachov okres | andre namn = okres Tachov | bilete = Stříbro.jpg | bilettekst = Industripark i [[Stříbro]] | kart = Map CZ - district Tachov.png | karttekst = Tachov okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Tachov]] | areal = 1378,44<ref name="Areal"/> | folketal = 52212 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} ''' Tachov okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Tachov''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg vest i regionen og grenser i vest mot [[Tyskland]], i nord mot [[Karlovy Vary kraj]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Tachov okres: * [[Stříbro|Stříbro SO]] * [[Tachov|Tachov SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Stříbro|Stříbro SO]] || 16 649 || 16 589|| 16 552 |- | style=text-align:left; | [[Tachov|Tachov SO]] || 34 790 || 35 328 || 35 660 |- ! Tachov okres !style=text-align:right; | 51 439 !style=text-align:right; | 51 917 !style=text-align:right; | 52 212 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Tachov]]''' || 12 510 |- | style=text-align:left; | '''[[Stříbro]]''' || 7 519 |- | style=text-align:left; | [[Planá i Tachov|Planá]] || 5 292 |- | style=text-align:left; | [[Bor i Tachov|Bor]] || 4 301 |- | style=text-align:left; | [[Kladruby i Tachov|Kladruby]] || 1 557 |- | style=text-align:left; | [[Přimda]] || 1 404 |- | style=text-align:left; | [[Černošín]] || 1 131 |- | style=text-align:left; | [[Bezdružice]] || 870 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Tachov]] [[Kategori:Plzeň kraj|Tachov]] nexwwbtcmg0uajbsfnr3ht9cylx23h1 0 433636 3671388 2026-09-09T16:02:56Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Zhoř''' kan vise til: *[[Zhoř i Písek]], ein kommune i [[Milevsko]] i distriktet Písek okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Zhoř i Tachov]], ein kommune i [[Stříbro]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3671388 wikitext text/x-wiki '''Zhoř''' kan vise til: *[[Zhoř i Písek]], ein kommune i [[Milevsko]] i distriktet Písek okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Zhoř i Tachov]], ein kommune i [[Stříbro]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 7aamu6h8kj6f42e7git9ys4rexmfigu 3671389 3671388 2026-09-09T16:05:27Z TU-nor 12071 3671389 wikitext text/x-wiki '''Zhoř''' kan vise til: *[[Zhoř i Písek]], ein kommune i [[Milevsko]] i distriktet Písek okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Zhoř i Tachov]], ein kommune i [[Stříbro]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Zhoř u Mladé Vožice]], ein kommune i [[Tábor]] i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Zhoř u Tábora]], ein kommune i [[Tábor]] i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 3iidcy7j9h4rk3gjmevlu7wn38dockw 0 433637 3671391 2026-09-09T16:24:08Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Vranov''' kan vise til: * Vranov, tidlegare namn på kommunen [[Břasy]] i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Vranov i Benešov]], ein kommune i [[Benešov]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Vranov i Tachov]], ein kommune i [[Stříbro]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Vranov nad Dyji]], ein kommune i [[Znojmo]] i distriktet Znojmo okres i regionen Sør-Mähren i Tsjekk…» 3671391 wikitext text/x-wiki '''Vranov''' kan vise til: * Vranov, tidlegare namn på kommunen [[Břasy]] i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Vranov i Benešov]], ein kommune i [[Benešov]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Vranov i Tachov]], ein kommune i [[Stříbro]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Vranov nad Dyji]], ein kommune i [[Znojmo]] i distriktet Znojmo okres i regionen Sør-Mähren i Tsjekkia * [[Vranov nad Topľou]], ein kommune i regionen Prešov kraj i Slovakia * [[Vranov nad Topľou okres]], eit distrikt i regionen Prešov kraj i Slovakia {{fleirtyding}} 6yr212bkwne6g8lho08wbv2w6m5089e 0 433638 3671396 2026-09-09T16:44:39Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Kladruby''' kan vise til: * [[Kladruby i Rokycany]], ein kommune i [[Rokycany]] i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Kladruby i Strakonice]], ein kommune i [[Strakonice]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Kladruby i Tachov]], ein kommune i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Kladruby i Vlašim]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i…» 3671396 wikitext text/x-wiki '''Kladruby''' kan vise til: * [[Kladruby i Rokycany]], ein kommune i [[Rokycany]] i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Kladruby i Strakonice]], ein kommune i [[Strakonice]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Kladruby i Tachov]], ein kommune i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Kladruby i Vlašim]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Kladruby nad Labem]], ein kommune i [[Přelouč]] i distriktet Pardubice okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} d1ku2fmfs9r1ga06p0oauzdjqyhh4cy 0 433639 3671397 2026-09-09T16:59:22Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stříbro radnice červen 2022 (3).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Stříbro | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Stribro (Tachov).svg | symbol = Stribro (Tachov) CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | arealtype = Areal Administrative område til…» 3671397 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stříbro radnice červen 2022 (3).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Stříbro | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Stribro (Tachov).svg | symbol = Stribro (Tachov) CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 430,68<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 16552 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7519 | folketal_by = 7134 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Stříbro'''{{mrk|[[tysk]] ''Mies''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tachov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Stříbro.png|mini|250px|Det administrative området til Kralovice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Stříbro er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Stříbro omfattar 2 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Benešovice]] * '''[[Bezdružice]]''' * [[Cebiv]] * '''[[Černošín]]''' * [[Erpužice]] * [[Horní Kozolupy]] * '''[[Kladruby i Tachov|Kladruby]]''' * [[Kokašice]] * [[Konstantinovy Lázně]] * [[Kostelec]] * [[Kšice]] * [[Olbramov]] * [[Ošelín]] * [[Prostiboř]] * [[Skapce]] * '''[[Stříbro]]''' * [[Sulislav]] * [[Svojšín]] * [[Sytno]] * [[Trpísty]] * [[Únehle]] * [[Vranov i Tachov|Vranov]] * [[Záchlumí]] * [[Zhoř i Tachov|Zhoř]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stříbro SO || 16 649 || 16 589|| 16 552 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Stříbro''' || 7 519 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kladruby i Tachov|Kladruby}} || 1 557 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černošín}} || 1 131 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Konstantinovy Lázně}} || 895 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bezdružice}} || 870 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Stříbro''' || 7 134 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kladruby i Tachov|Kladruby}} || 1 279 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černošín}} || 897 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bezdružice}} || 770 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Konstantinovy Lázně}} || 692 |- |} ===Bydelar i Stříbro=== Bydelane og tettstadene i Stříbro: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stříbro || 7 134 |- ! '''Stříbro by''' ! style=text-align:right; | 7 134 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Butov}} || 13 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jezerce}} || 30 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhota u Stříbra}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milíkov}} || 80 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otročín}} || 37 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Těchlovice}} || 136 |- ! Stříbro kommune !style=text-align:right; | 7 519 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Stribro]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Stribro]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Stribro]] 9q8gxkby2zetbc5514hshsuq2v6veoz 3671401 3671397 2026-09-09T17:14:39Z TU-nor 12071 3671401 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stříbro radnice červen 2022 (3).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Stříbro | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Stribro (Tachov).svg | symbol = Stribro (Tachov) CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 430,68<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 16552 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7519 | folketal_by = 7134 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Stříbro'''{{mrk|[[tysk]] ''Mies''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tachov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Stříbro.png|mini|250px|Det administrative området til Kralovice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Stříbro er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Stříbro omfattar 2 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Benešovice]] * '''[[Bezdružice]]''' * [[Cebiv]] * '''[[Černošín]]''' * [[Erpužice]] * [[Horní Kozolupy]] * '''[[Kladruby i Tachov|Kladruby]]''' * [[Kokašice]] * [[Konstantinovy Lázně]] * [[Kostelec]] * [[Kšice]] * [[Olbramov]] * [[Ošelín]] * [[Prostiboř]] * [[Skapce]] * '''[[Stříbro]]''' * [[Sulislav]] * [[Svojšín]] * [[Sytno]] * [[Trpísty]] * [[Únehle]] * [[Vranov i Tachov|Vranov]] * [[Záchlumí]] * [[Zhoř i Tachov|Zhoř]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stříbro SO || 16 649 || 16 589|| 16 552 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Stříbro''' || 7 519 |- | style=text-align:left; | [[Kladruby i Tachov|Kladruby]] || 1 557 |- | style=text-align:left; | [[Černošín]] || 1 131 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Konstantinovy Lázně}} || 895 |- | style=text-align:left; | [[Bezdružice]] || 870 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Stříbro''' || 7 134 |- | style=text-align:left; | [[Kladruby i Tachov|Kladruby]] || 1 279 |- | style=text-align:left; | [[Černošín]] || 897 |- | style=text-align:left; | [[Bezdružice]] || 770 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Konstantinovy Lázně}} || 692 |- |} ===Bydelar i Stříbro=== Bydelane og tettstadene i Stříbro: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stříbro || 7 134 |- ! '''Stříbro by''' ! style=text-align:right; | 7 134 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Butov}} || 13 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jezerce}} || 30 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhota u Stříbra}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milíkov}} || 80 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otročín}} || 37 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Těchlovice}} || 136 |- ! Stříbro kommune !style=text-align:right; | 7 519 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Stribro]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Stribro]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Stribro]] kjrntgn27t7tpvzxlg7o2w7ljsb7poj 3671407 3671401 2026-09-09T17:43:15Z TU-nor 12071 /* Bakgrunnsstoff */ 3671407 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stříbro radnice červen 2022 (3).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Stříbro | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Stribro (Tachov).svg | symbol = Stribro (Tachov) CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 430,68<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 16552 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7519 | folketal_by = 7134 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Stříbro'''{{mrk|[[tysk]] ''Mies''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tachov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Stříbro.png|mini|250px|Det administrative området til Kralovice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Stříbro er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Stříbro omfattar 2 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Benešovice]] * '''[[Bezdružice]]''' * [[Cebiv]] * '''[[Černošín]]''' * [[Erpužice]] * [[Horní Kozolupy]] * '''[[Kladruby i Tachov|Kladruby]]''' * [[Kokašice]] * [[Konstantinovy Lázně]] * [[Kostelec]] * [[Kšice]] * [[Olbramov]] * [[Ošelín]] * [[Prostiboř]] * [[Skapce]] * '''[[Stříbro]]''' * [[Sulislav]] * [[Svojšín]] * [[Sytno]] * [[Trpísty]] * [[Únehle]] * [[Vranov i Tachov|Vranov]] * [[Záchlumí]] * [[Zhoř i Tachov|Zhoř]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stříbro SO || 16 649 || 16 589|| 16 552 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Stříbro''' || 7 519 |- | style=text-align:left; | [[Kladruby i Tachov|Kladruby]] || 1 557 |- | style=text-align:left; | [[Černošín]] || 1 131 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Konstantinovy Lázně}} || 895 |- | style=text-align:left; | [[Bezdružice]] || 870 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Stříbro''' || 7 134 |- | style=text-align:left; | [[Kladruby i Tachov|Kladruby]] || 1 279 |- | style=text-align:left; | [[Černošín]] || 897 |- | style=text-align:left; | [[Bezdružice]] || 770 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Konstantinovy Lázně}} || 692 |- |} ===Bydelar i Stříbro=== Bydelane og tettstadene i Stříbro: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stříbro || 7 134 |- ! '''Stříbro by''' ! style=text-align:right; | 7 134 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Butov}} || 13 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jezerce}} || 30 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhota u Stříbra}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milíkov}} || 80 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otročín}} || 37 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Těchlovice}} || 136 |- ! Stříbro kommune !style=text-align:right; | 7 519 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Stribro]] [[Kategori:Kommunar i Tachov okres|Stribro]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Stribro]] rmp8diw0e6rdb9hrqsbw76bu0cehy3a 3671409 3671407 2026-09-09T18:28:52Z TU-nor 12071 3671409 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stříbro radnice červen 2022 (3).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Stříbro | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Stribro (Tachov).svg | symbol = Stribro (Tachov) CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 430,68<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 16552 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7519 | folketal_by = 7134 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Stříbro'''{{mrk|[[tysk]] ''Mies''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tachov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Stříbro.png|mini|250px|Det administrative området til Stříbro innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Stříbro er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Stříbro omfattar 2 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Benešovice]] * '''[[Bezdružice]]''' * [[Cebiv]] * '''[[Černošín]]''' * [[Erpužice]] * [[Horní Kozolupy]] * '''[[Kladruby i Tachov|Kladruby]]''' * [[Kokašice]] * [[Konstantinovy Lázně]] * [[Kostelec]] * [[Kšice]] * [[Olbramov]] * [[Ošelín]] * [[Prostiboř]] * [[Skapce]] * '''[[Stříbro]]''' * [[Sulislav]] * [[Svojšín]] * [[Sytno]] * [[Trpísty]] * [[Únehle]] * [[Vranov i Tachov|Vranov]] * [[Záchlumí]] * [[Zhoř i Tachov|Zhoř]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stříbro SO || 16 649 || 16 589|| 16 552 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Stříbro''' || 7 519 |- | style=text-align:left; | [[Kladruby i Tachov|Kladruby]] || 1 557 |- | style=text-align:left; | [[Černošín]] || 1 131 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Konstantinovy Lázně}} || 895 |- | style=text-align:left; | [[Bezdružice]] || 870 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Stříbro''' || 7 134 |- | style=text-align:left; | [[Kladruby i Tachov|Kladruby]] || 1 279 |- | style=text-align:left; | [[Černošín]] || 897 |- | style=text-align:left; | [[Bezdružice]] || 770 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Konstantinovy Lázně}} || 692 |- |} ===Bydelar i Stříbro=== Bydelane og tettstadene i Stříbro: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stříbro || 7 134 |- ! '''Stříbro by''' ! style=text-align:right; | 7 134 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Butov}} || 13 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jezerce}} || 30 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhota u Stříbra}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milíkov}} || 80 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otročín}} || 37 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Těchlovice}} || 136 |- ! Stříbro kommune !style=text-align:right; | 7 519 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Stribro]] [[Kategori:Kommunar i Tachov okres|Stribro]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Stribro]] sw7va3jw18qqtgul84nn0ki4o13rp4h 3671523 3671409 2026-09-10T10:03:42Z TU-nor 12071 /* Bydelar i Stříbro */ 3671523 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stříbro radnice červen 2022 (3).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Stříbro | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Stribro (Tachov).svg | symbol = Stribro (Tachov) CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 430,68<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 16552 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7519 | folketal_by = 7134 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Stříbro'''{{mrk|[[tysk]] ''Mies''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tachov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Stříbro.png|mini|250px|Det administrative området til Stříbro innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Stříbro er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Stříbro omfattar 2 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Benešovice]] * '''[[Bezdružice]]''' * [[Cebiv]] * '''[[Černošín]]''' * [[Erpužice]] * [[Horní Kozolupy]] * '''[[Kladruby i Tachov|Kladruby]]''' * [[Kokašice]] * [[Konstantinovy Lázně]] * [[Kostelec]] * [[Kšice]] * [[Olbramov]] * [[Ošelín]] * [[Prostiboř]] * [[Skapce]] * '''[[Stříbro]]''' * [[Sulislav]] * [[Svojšín]] * [[Sytno]] * [[Trpísty]] * [[Únehle]] * [[Vranov i Tachov|Vranov]] * [[Záchlumí]] * [[Zhoř i Tachov|Zhoř]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stříbro SO || 16 649 || 16 589|| 16 552 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Stříbro''' || 7 519 |- | style=text-align:left; | [[Kladruby i Tachov|Kladruby]] || 1 557 |- | style=text-align:left; | [[Černošín]] || 1 131 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Konstantinovy Lázně}} || 895 |- | style=text-align:left; | [[Bezdružice]] || 870 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Stříbro''' || 7 134 |- | style=text-align:left; | [[Kladruby i Tachov|Kladruby]] || 1 279 |- | style=text-align:left; | [[Černošín]] || 897 |- | style=text-align:left; | [[Bezdružice]] || 770 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Konstantinovy Lázně}} || 692 |- |} ===Bydelar i Stříbro=== Bydelane og tettstadene i Stříbro: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stříbro || 7 134 |- ! '''Stříbro by''' ! style=text-align:right; | 7 134 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Butov}} || 13 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jezerce}} || 30 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhota u Stříbra}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milíkov i Stříbro|Milíkov}} || 80 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otročín}} || 37 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Těchlovice}} || 136 |- ! Stříbro kommune !style=text-align:right; | 7 519 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Stribro]] [[Kategori:Kommunar i Tachov okres|Stribro]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Stribro]] ft1uhyohbizoje4knx4z0ro265zkz2m 0 433640 3671400 2026-09-09T17:11:01Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''[[Strašice]]''' er ein kommune i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia '''Strašice''' kan òg vise til: *[[Strašice i Strakonice]], ein kommune i [[Strakonice]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3671400 wikitext text/x-wiki '''[[Strašice]]''' er ein kommune i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia '''Strašice''' kan òg vise til: *[[Strašice i Strakonice]], ein kommune i [[Strakonice]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} f6s0orrcrhkfwfqfniqlug9fbu68zvj 0 433641 3671404 2026-09-09T17:37:44Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kladruby.jpg | bilettekst = Utsyn mot Kladruby | kart = | karttekst = | flagg = Kladruby prapor.gif | symbol = Kladruby Tachov znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distri…» 3671404 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kladruby.jpg | bilettekst = Utsyn mot Kladruby | kart = | karttekst = | flagg = Kladruby prapor.gif | symbol = Kladruby Tachov znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Stříbro|Stříbro SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1557 | folketal_by = 1279 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kladruby'''{{mrk|[[tysk]] ''Kladrau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tachov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kladruby ligg administrativt under [[Stříbro]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Tachov okres|Kladruby]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Kladruby]] m1cu32u8ida85xmll5msofsctzj1gey 0 433642 3671405 2026-09-09T17:40:59Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Tschernoschin-2012-05-06-NamestiSKostelemSvatehoJiri.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i Černošín | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Černošín.svg | symbol = Černošín - coat of arms.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | distrikttype = Administrative omr…» 3671405 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Tschernoschin-2012-05-06-NamestiSKostelemSvatehoJiri.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i Černošín | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Černošín.svg | symbol = Černošín - coat of arms.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Stříbro|Stříbro SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1131 | folketal_by = 897 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Černošín'''{{mrk|[[tysk]] ''Tschernoschin''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tachov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Černošín ligg administrativt under [[Stříbro]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Tachov okres|Cernosin]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Cernosin]] b0dci116ym6164tbc6euwsy7z1sqojo 14 433643 3671406 2026-09-09T17:42:08Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Plzeň kraj|Tachov]]» 3671406 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Plzeň kraj|Tachov]] 94j6alg2w6w0s0sd8jwcoe7dkl7am3d 0 433644 3671408 2026-09-09T18:15:20Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Bezdruzice.jpg | bilettekst = Utsyn mot Bezdružice | kart = | karttekst = | flagg = Bezdruzice CZ flag.png | symbol = Bezdružice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | di…» 3671408 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Bezdruzice.jpg | bilettekst = Utsyn mot Bezdružice | kart = | karttekst = | flagg = Bezdruzice CZ flag.png | symbol = Bezdružice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Stříbro|Stříbro SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 870 | folketal_by = 770 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Bezdružice'''{{mrk|[[tysk]] ''Weseritz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tachov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Bezdružice ligg administrativt under [[Stříbro]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Tachov okres|Bezdruzice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Bezdruzice]] g28prge9kthmapjvr1gzesqcs9orjci 0 433645 3671419 2026-09-09T19:08:52Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Det norske geografiske selskabs aarbok]] til [[Det Norske geografiske selskabs aarbok]]: Feilstava tittel 3671419 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Det Norske geografiske selskabs aarbok]] 2bhsc7g4dfwksl0z8maglpszxg44fdo 0 433646 3671435 2026-09-09T20:34:33Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Stráž''' kan vise til: * [[Stráž i Domažlice]], ein kommune i [[Domažlice]] i distriktet Domažlice okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Stráž i Sušice]], ein bydwl i kommunen [[Sušice]] i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Stráž i Tachov]], ein kommune i [[Tachov]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Stráž nad Nežárkou]], ein kommune i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør…» 3671435 wikitext text/x-wiki '''Stráž''' kan vise til: * [[Stráž i Domažlice]], ein kommune i [[Domažlice]] i distriktet Domažlice okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Stráž i Sušice]], ein bydwl i kommunen [[Sušice]] i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Stráž i Tachov]], ein kommune i [[Tachov]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Stráž nad Nežárkou]], ein kommune i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} pi4ni76etd1x7d5qjqr69lmsulipj5k 3671436 3671435 2026-09-09T20:35:07Z TU-nor 12071 3671436 wikitext text/x-wiki '''Stráž''' kan vise til: * [[Stráž i Domažlice]], ein kommune i [[Domažlice]] i distriktet Domažlice okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Stráž i Sušice]], ein bydel i kommunen [[Sušice]] i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Stráž i Tachov]], ein kommune i [[Tachov]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Stráž nad Nežárkou]], ein kommune i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} bwqiahsz98ntgmwtgwugenj0d9hkt74 0 433647 3671438 2026-09-09T20:56:19Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Obora''' kan vise til: * [[Obora i Plzeň-sever]], ein kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Obora i Tachov]], ein kommune i [[Tachov]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3671438 wikitext text/x-wiki '''Obora''' kan vise til: * [[Obora i Plzeň-sever]], ein kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Obora i Tachov]], ein kommune i [[Tachov]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 0dx8ffg91z3omuzkmwa5b7j3vt4dwja 0 433648 3671440 2026-09-09T21:07:54Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Ctiboř''' kan vise til: * [[Ctiboř i Tachov]], ein kommune i [[Tachov]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Ctiboř i Vlašim]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3671440 wikitext text/x-wiki '''Ctiboř''' kan vise til: * [[Ctiboř i Tachov]], ein kommune i [[Tachov]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Ctiboř i Vlašim]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 9llunitqliq1uj4dk6d7xoprg46ohu7 0 433649 3671444 2026-09-09T21:33:07Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Planá''' kan vise til: * [[Planá i České Budějovice]], ein kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Planá i Tachov|]], ein kommune i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraji Tsjekkia * [[Planá nad Lužnicí]], ein kommune i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3671444 wikitext text/x-wiki '''Planá''' kan vise til: * [[Planá i České Budějovice]], ein kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Planá i Tachov|Planá i Tachov]], ein kommune i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraji Tsjekkia * [[Planá nad Lužnicí]], ein kommune i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} o76tdu8zu6b3tzwnee0717112gvq1d4 0 433650 3671446 2026-09-09T21:49:03Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Mýto]] til [[Mýto i Rokycany]]: Fleirtyding 3671446 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Mýto i Rokycany]] 7ojyv0n7c14b7pknyiswt2ou83km6wc 3671447 3671446 2026-09-09T21:51:18Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Mýto i Rokycany]] 3671447 wikitext text/x-wiki '''Mýto''' kan vise til: *[[Mýto i Rokycany]], ein kommune i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Mýto i Tachov]], ein bydel i [[Tachov]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} k0qcxk0lgos7f3qpmsi6n97fntl32a1 0 433651 3671452 2026-09-09T22:07:48Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Bor (Tachov District).JPG | bilettekst = Sentrum i Bor | kart = | karttekst = | flagg = Bor (okres Tachov) vlajka.jpg | symbol = Bor (Tachov District) CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsje…» 3671452 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Bor (Tachov District).JPG | bilettekst = Sentrum i Bor | kart = | karttekst = | flagg = Bor (okres Tachov) vlajka.jpg | symbol = Bor (Tachov District) CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Tachov|Tachov SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 4301 | folketal_by = 2572 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Bor'''{{mrk|[[tysk]] ''Haid'', tidlegare òg ''Hayd'', ''Haydt'', [[latin]] ''Merica''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tachov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Bor ligg administrativt under [[Tachov]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Tachov okres|Bor]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Bor]] 79cwhyykepl2uxab43d4ihcpkch1vn8 0 433652 3671453 2026-09-09T22:12:26Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Planá u Mariánských Lázní.jpg | bilettekst = Utsyn mot Planá | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Planá (okres Tachov).svg | symbol = CZE Planá COA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i…» 3671453 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Planá u Mariánských Lázní.jpg | bilettekst = Utsyn mot Planá | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Planá (okres Tachov).svg | symbol = CZE Planá COA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Tachov|Tachov SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 5292 | folketal_by = 4869 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Planá'''{{mrk|stundom ''Planá u Mariánských Lázní'', [[tysk]] ''Plan''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tachov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Planá ligg administrativt under [[Tachov]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Tachov okres|Plana]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Plana]] q3fkjhr50yvhjslmnh3sdd3z4grhlv8 0 433653 3671454 2026-09-09T22:16:19Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Obec Přimda.jpg | bilettekst = Sentrum i Přimda | kart = | karttekst = | flagg = Přimda flag.jpg | symbol = Primda CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt =…» 3671454 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Obec Přimda.jpg | bilettekst = Sentrum i Přimda | kart = | karttekst = | flagg = Přimda flag.jpg | symbol = Primda CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Tachov|Tachov SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1404 | folketal_by = 816 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Přimda'''{{mrk|[[tysk]] ''Pfraumberg''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tachov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Přimda ligg administrativt under [[Tachov]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Tachov okres|Primda]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Primda]] es11xlsrd2a175tu26rlsv73rfmljso 0 433654 3671463 2026-09-10T06:23:49Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Jarov''' kan vise til: * [[Jarov i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Blovice]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Jarov i Plzeň-sever]], ein kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3671463 wikitext text/x-wiki '''Jarov''' kan vise til: * [[Jarov i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Blovice]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Jarov i Plzeň-sever]], ein kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} kj97cco745u1rwfo6767z8njee20iyq 3671464 3671463 2026-09-10T06:26:33Z TU-nor 12071 3671464 wikitext text/x-wiki '''Jarov''' kan vise til: * [[Jarov i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Blovice]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Jarov i Plzeň-sever]], ein kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Beroun-Jarov]], ein tettstad i kommunen [[Beroun]] i distriktet Beroun okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 923rfe8lcg2auylfv1qcvep7ti7s163 0 433655 3671465 2026-09-10T06:27:10Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Storbyområdet Plzeň''' ([[tsjekkisk]] ''Plzeňská aglomerace'') er oppretta for Plzeň og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 15 kommunar frå det administrative området til [[Plzeň]], 43 frå [[Nýřany]], ni frå [[Blovice]], 13 frå [[Přeštice]], fem frå [[Stod i Tsjekkia|Stod], 14 frå [[Rokycany]] og ni frå [[Kralovice]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 302&…» 3671465 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet Plzeň''' ([[tsjekkisk]] ''Plzeňská aglomerace'') er oppretta for Plzeň og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 15 kommunar frå det administrative området til [[Plzeň]], 43 frå [[Nýřany]], ni frå [[Blovice]], 13 frå [[Přeštice]], fem frå [[Stod i Tsjekkia|Stod], 14 frå [[Rokycany]] og ni frå [[Kralovice]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 302&nbsp;516 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå Plzeň=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chválenice}} || 765 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 821 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Letkov}} || 835 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhůta}} || 206 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mokrouše}} || 317 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezbavětice}} || 243 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 418 |- | style=text-align:left; | [[Plzeň]] || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 923 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 5 232 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štěnovický Borek}} || 638 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- ! Plzeň ! style=text-align:right; | 193 858 |- |} ===Frå Nýřany=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bdeněves}} || 770 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Blažim}} || 63 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bučí}} || 162 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čeminy}} || 322 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čerňovice i Plzeň-sever|Čerňovice}} || 196 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Česká Bříza}} || 593 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolany}} || 283 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Druztová}} || 781 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hromnice}} || 1 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kaceřov}} || 151 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kbelany}} || 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krašovice}} || 360 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krsy}} || 267 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunějovice}} || 180 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ledce}} || 851 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Líšťany}} || 758 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 138 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Myslinka}} || 215 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nadryby}} || 135 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nekmíř}} || 528 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nevřeň}} || 296 |- | style=text-align:left; | [[Nýřany]] || 6 641 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plešnice}} || 274 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pňovany}} || 413 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příšov}} || 332 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tatiná}} || 248 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 5 098 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úherce}} || 421 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Újezd nade Mží}} || 116 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úlice}} || 480 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 615 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zahrádka}} || 133 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 724 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žilov}} || 470 |- | style=text-align:left; | [[Zruč-Senec]] || 3 451 |- ! Nýřany ! style=text-align:right; | 52 288 |- |} ===Frå Blovice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Blovice] || 3 999 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlum i Plzeň-jih|Chlum}} || 227 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milínov}} || 192 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Seč}} || 289 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 2 795 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střížovice}} || 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlčtejn}} || 90 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žákava}} || 475 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdemyslice}} || 638 |- ! Blovice ! style=text-align:right; | 9 089 |- |} ===Frå Přeštice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chlumčany]] || 2 286 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čižice}} || 566 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Lukavice}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Lukavice}} || 461 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lužany}} || 657 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nebílovy}} || 363 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Netunice}} || 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předenice}} || 257 |- | style=text-align:left; | [[Přeštice]] || 6 591 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příchovice}} || 1 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řenče}} || 877 |- | style=text-align:left; | [[Štěnovice]] || 2 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Útušice}} || 716 |- ! Přeštice ! style=text-align:right; | 17 388 |- |} ===Frå Stod=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chotěšov]] || 2 935 |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 971 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i Plzeň-jih|Nová Ves}} || 291 |- | style=text-align:left; | [[Stod i Tsjekkia|Stod]] || 3 580 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vstiš}} || 579 |- ! Stod ! style=text-align:right; | 14 356 |- |} ===Frå Rokycany=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bušovice}} || 643 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ejpovice}} || 748 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hůrky}} || 217 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kakejcov}} || 91 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klabava}} || 473 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kornatice}} || 239 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Litohlavy}} || 538 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mešno}} || 72 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nevid}} || 174 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osek}} || 1 427 |- | style=text-align:left; | [[Rokycany]] || 13 758 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smědčice}} || 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svojkovice}} || 453 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všenice}} || 283 |- ! Rokycany ! style=text-align:right; | 9 618 |- |} ===Frå Kralovice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobříč}} || 422 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bělá}} || 457 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Bělá}} || 568 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jarov i Plzeň-sever|Jarov}} || 131 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] || 2 934 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Líté}} || 209 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loza}} || 261 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mrtník}} || 336 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nečtiny}} || 601 |- ! Kralovice ! style=text-align:right; | 5 919 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Plzen]] [[Kategori:Plzeň]] 32re7za8iffemaxcd05obt4ek1t567a 14 433656 3671468 2026-09-10T06:29:36Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Byar i Tsjekkia|Plzen]]» 3671468 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Byar i Tsjekkia|Plzen]] od9wtp44v6z888swtd53hzknrf2jgel 0 433657 3671470 2026-09-10T06:53:23Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|region | andre namn = Karlovarský kraj | bilete = Karlovy Vary, Česko 2022 - Geysers.jpg | bilettekst = Fontene i sentrum av Karlovy Vary | kart = Karlovarský kraj in Czech Republic.svg | karttekst = Karlovy Vary kraj innanfor Tsjekkia | flagg = Flag of Karlovy Vary Region.svg | symbol = Karlovy Vary Region CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = | region = | hovudstad = [[Karlovy Vary]] | areal = 3310,38<ref name="Areal"/> | folketal =…» 3671470 wikitext text/x-wiki {{geoboks|region | andre namn = Karlovarský kraj | bilete = Karlovy Vary, Česko 2022 - Geysers.jpg | bilettekst = Fontene i sentrum av Karlovy Vary | kart = Karlovarský kraj in Czech Republic.svg | karttekst = Karlovy Vary kraj innanfor Tsjekkia | flagg = Flag of Karlovy Vary Region.svg | symbol = Karlovy Vary Region CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = | region = | hovudstad = [[Karlovy Vary]] | areal = 3310,38<ref name="Areal"/> | folketal = 279103 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Karlovy Vary kraj'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''Karlovarský kraj''}} er ein av 13 administrative [[Regionar i Tsjekkia|regionar]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Han ligg vest i landet og grenser i vest mot [[Tyskland]]. Administrasjonen ligg i [[Karlovy Vary]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:Carlsbad districts.png|mini|250px|Kart som viser distrikta i regionen Karlovy Vary kraj]]}} Tidlegare var regionen delt inn i 3 administrative [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy''). Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til sju [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Her er eit oversyn over distrikta og dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter: {| class="wikitable" ! Region (''kraj'') !! Distrikt (''okres'') !! Kommune med utvida fullmakter (''SO ORP'') |- | rowspan=7 | [[Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] || rowspan=3 | [[Cheb okres|Cheb]] || [[Aš|Aš SO]] |- | [[Cheb|Cheb SO]] |- | [[Mariánské Lázně|Mariánské Lázně SO]] |- | rowspan=2 | [[Karlovy Vary okres|Karlovy Vary]] || [[Karlovy Vary|Karlovy Vary SO]] |- | [[Ostrov i Karlovy Vary|Ostrov SO]] |- | rowspan=2 | [[Sokolov okres|Sokolov]] || [[Kraslice|Kraslice SO]] |- | [[Sokolov|Sokolov SO]] |- |} ==Folketal i distrikta== Folketalet i distrikta i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Cheb okres]] || 91 839 || 90 188 || 86 411 |- | style=text-align:left; | [[Karlovy Vary okres]] || 118 869 || 115 415 || 108 705 |- | style=text-align:left; | [[Sokolov okres]] || 93 607 || 89 961 || 83 987 |- ! Karlovy Vary kraj !style=text-align:right; | 304 315 !style=text-align:right; | 295 564 !style=text-align:right; | 279 103 |- |} ===Byar i regionen=== Tabellen viser bykommunane i regionen. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Distrikt !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Regionar i Tsjekkia]] [[Kategori:Karlovy Vary kraj| ]] 9s87tf4yefiwclatsrof0rsz2sdrwb9 14 433658 3671471 2026-09-10T06:54:11Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Regionar i Tsjekkia]]» 3671471 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Regionar i Tsjekkia]] 1k4hlwxsm33fhoit000vufyi7htcsbj 0 433659 3671479 2026-09-10T07:17:26Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|distrikt | namn = Cheb okres | andre namn = okres Cheb | bilete = Gusseiserne Kolonnade Eingang Marianske Lazne.jpg | bilettekst = Spafasade i [[Mariánské Lázně]] | kart = Map CZ - district Cheb.PNG | karttekst = Cheb okres innanfor regionen Karlovy Vary kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj]] | hovudstad = [[Karlovy Vary]] | areal = 1045,92<ref name="Areal"/>…» 3671479 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Cheb okres | andre namn = okres Cheb | bilete = Gusseiserne Kolonnade Eingang Marianske Lazne.jpg | bilettekst = Spafasade i [[Mariánské Lázně]] | kart = Map CZ - district Cheb.PNG | karttekst = Cheb okres innanfor regionen Karlovy Vary kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj]] | hovudstad = [[Karlovy Vary]] | areal = 1045,92<ref name="Areal"/> | folketal = 86411 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Cheb okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Cheb''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg vest i regionen og grenser i vest mot [[Tyskland]], i sør mot [[Plzeň kraj]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Cheb okres: * [[Aš|Aš SO]] * [[Cheb|Cheb SO]] * [[Mariánské Lázně|Mariánské Lázně SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Aš|Aš SO]] || 17 041 || 16 994 || 16 508 |- | style=text-align:left; | [[Cheb|Cheb SO]] || 49 655 || 49 743 || 47 187 |- | style=text-align:left; | [[Mariánské Lázně|Mariánské Lázně SO]] || 25 143 || 23 451 || 22 716 |- ! Cheb okres !style=text-align:right; | 91 839 !style=text-align:right; | 90 188 !style=text-align:right; | 86 411 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Cheb]] [[Kategori:Karlovy Vary kraj|Cheb]] g6u5nx6gd5z5dphmn19x6i9eaz522vw 14 433660 3671481 2026-09-10T07:22:06Z Ranveig 39 Oppretta sida med «__LØYNDKAT__ [[Kategori:Artiklar med tekst på andre språk|Quechua]]» 3671481 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Artiklar med tekst på andre språk|Quechua]] jkxc4i1w14q0fo92epym6l6zorqa3bb 14 433661 3671482 2026-09-10T07:22:15Z Ranveig 39 Oppretta sida med «__LØYNDKAT__ [[Kategori:Artiklar med tekst på andre språk|Guarani]]» 3671482 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Artiklar med tekst på andre språk|Guarani]] p0ihvy8483afsbe5v0bfki4jonbmfm5 14 433662 3671483 2026-09-10T07:22:30Z Ranveig 39 Oppretta sida med «__LØYNDKAT__ [[Kategori:Artiklar med tekst på andre språk|Aymara]]» 3671483 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Artiklar med tekst på andre språk|Aymara]] 10bn6jdchgwfs3rydc2frdrdvo2k5ph 0 433663 3671488 2026-09-10T07:46:36Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Hranice''' kan vise til: * [[Hranice i České Budějovice]], ein kommune i [[Trhové Sviny]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Hranice i Cheb]], ein kommune i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Hranice i Přerov]], ein kommune i distriktet Přerov okres i regionen Olomouc kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3671488 wikitext text/x-wiki '''Hranice''' kan vise til: * [[Hranice i České Budějovice]], ein kommune i [[Trhové Sviny]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Hranice i Cheb]], ein kommune i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Hranice i Přerov]], ein kommune i distriktet Přerov okres i regionen Olomouc kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 6sebulyvavpwzbl8eazptn5925prrbx 0 433664 3671500 2026-09-10T08:03:44Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Krásna]] til [[Krásna i Košice]]: Fleirtyding 3671500 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Krásna i Košice]] 8ausd7w4iv1bgcgmdh5p09hm5a1ac1a 3671506 3671500 2026-09-10T08:14:19Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Krásna i Košice]] 3671506 wikitext text/x-wiki '''Krásna''' kan vise til: * [[Krásna i Košice]], bydel i Košice i regionen Košice kraj i Slovakia * [[Krásna Lúka]], kommune i distriktet [[Sabinov okres]] i regionen Prešov kraj i Slovakia * [[Krásna Ves]], kommune i distriktet [[Bánovce nad Bebravou okres]] i regionen Trenčín kraj i Slovakia Sjå òg [[Krásná]] {{fleirtyding}} hx1f9a8r8vh1i21xpxdxjw758vcnclb 0 433665 3671507 2026-09-10T08:15:12Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Krásná''' kan vise til: * [[Krásná i Cheb]], ein kommune i [[Aš]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Krásná Hora nad Vltavou]], ein kommune i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Krásná Ves]], ein kommune i [[Mladá Boleslav]] i distriktet Mladá Boleslav okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * Krásná je Neapol, tsjekkisk namn på [[Luciasongen]] Sjå òg '''[[Krásna]] {{fleirtyding}}» 3671507 wikitext text/x-wiki '''Krásná''' kan vise til: * [[Krásná i Cheb]], ein kommune i [[Aš]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Krásná Hora nad Vltavou]], ein kommune i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Krásná Ves]], ein kommune i [[Mladá Boleslav]] i distriktet Mladá Boleslav okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * Krásná je Neapol, tsjekkisk namn på [[Luciasongen]] Sjå òg '''[[Krásna]] {{fleirtyding}} 9c8f3xv6jatbazwednfqlvngq9tj1kd 0 433666 3671508 2026-09-10T08:33:39Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Aš city centrum 2008-02-10.jpg | bilettekst = Bysenteret i Aš | kart = As CH CZ.png | karttekst = Aš innanfor distriktet Cheb okres og innanfor det administrative området til kommunen Aš med utvida fullmakter | flagg = Flag of Aš, Cheb.svg | symbol = Coat of arms of Aš, Cheb.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] | fylketype = Distri…» 3671508 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Aš city centrum 2008-02-10.jpg | bilettekst = Bysenteret i Aš | kart = As CH CZ.png | karttekst = Aš innanfor distriktet Cheb okres og innanfor det administrative området til kommunen Aš med utvida fullmakter | flagg = Flag of Aš, Cheb.svg | symbol = Coat of arms of Aš, Cheb.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Cheb okres| Cheb]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 143,76<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 16508 | folketal1type = kommune | folketal1 = 12257 | folketal_by = 11181 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Aš'''{{mrk|[[tysk]] ''Asch''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Cheb okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Aš.png|mini|250px|Det administrative området til Aš innanfor regionen [[Karlovy Vary kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Aš er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Aš omfattar 5 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Aš]]''' * [[Hazlov]] * '''[[Hranice i Cheb|Hranice]]''' * [[Krásná i Cheb|Krásná]] * [[Podhradí]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Aš SO || 17 041 || 16 994 || 16 508 |- |} ===Kommunar=== Kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Aš''' || 12 257 |- | style=text-align:left; | [[Hranice i Cheb|Hranice]] || 1 998 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hazlov}} || 1 492 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásná i Cheb|Krásná}} || 566 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podhradí}} || 195 |} ===Byar og tettstader=== Tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Aš''' || 11 181 |- | style=text-align:left; | [[Hranice i Cheb|Hranice]] || 1 643 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hazlov}} || 1 273 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásná i Cheb|Krásná}} || 518 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podhradí}} || 195 |- |} ===Bydelar i Aš=== Bydelane og tettstadene i Aš: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Aš || 11 181 |- ! '''Aš by''' ! style=text-align:right; | 11 181 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Paseky}} || 58 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubrava}} || 83 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Paseky}} || 71 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kopaniny}} || 123 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mokřiny}} || 527 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nebesa}} || 27 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nový Žďár}} || 32 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vernéřov}} || 155 |- ! Aš kommune !style=text-align:right; | 12 257 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Karlovy Vary kraj|As]] [[Kategori:Kommunar i Cheb okres|As]] [[Kategori:Byar i Karlovy Vary kraj|As]] shzv4aobklhczrsmxhs62a0jaz0m7qy 3671509 3671508 2026-09-10T08:34:58Z TU-nor 12071 3671509 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Aš city centrum 2008-02-10.jpg | bilettekst = Bysenteret i Aš | kart = As CH CZ.png | karttekst = Aš innanfor distriktet [[Cheb okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Aš med utvida fullmakter | flagg = Flag of Aš, Cheb.svg | symbol = Coat of arms of Aš, Cheb.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Cheb okres| Cheb]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 143,76<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 16508 | folketal1type = kommune | folketal1 = 12257 | folketal_by = 11181 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Aš'''{{mrk|[[tysk]] ''Asch''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Cheb okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Aš.png|mini|250px|Det administrative området til Aš innanfor regionen [[Karlovy Vary kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Aš er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Aš omfattar 5 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Aš]]''' * [[Hazlov]] * '''[[Hranice i Cheb|Hranice]]''' * [[Krásná i Cheb|Krásná]] * [[Podhradí]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Aš SO || 17 041 || 16 994 || 16 508 |- |} ===Kommunar=== Kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Aš''' || 12 257 |- | style=text-align:left; | [[Hranice i Cheb|Hranice]] || 1 998 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hazlov}} || 1 492 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásná i Cheb|Krásná}} || 566 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podhradí}} || 195 |} ===Byar og tettstader=== Tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Aš''' || 11 181 |- | style=text-align:left; | [[Hranice i Cheb|Hranice]] || 1 643 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hazlov}} || 1 273 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásná i Cheb|Krásná}} || 518 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podhradí}} || 195 |- |} ===Bydelar i Aš=== Bydelane og tettstadene i Aš: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Aš || 11 181 |- ! '''Aš by''' ! style=text-align:right; | 11 181 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Paseky}} || 58 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubrava}} || 83 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Paseky}} || 71 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kopaniny}} || 123 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mokřiny}} || 527 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nebesa}} || 27 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nový Žďár}} || 32 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vernéřov}} || 155 |- ! Aš kommune !style=text-align:right; | 12 257 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Karlovy Vary kraj|As]] [[Kategori:Kommunar i Cheb okres|As]] [[Kategori:Byar i Karlovy Vary kraj|As]] b4t6wcq02eu3yjalndb11xrow45z4y4 14 433667 3671510 2026-09-10T08:35:45Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|Karlovy Vary]] [[Kategori:Kommunar i Karlovy Vary kraj| ]]» 3671510 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|Karlovy Vary]] [[Kategori:Kommunar i Karlovy Vary kraj| ]] aw9y0u0krz9kvwtmy69g57qhz3d91hq 14 433668 3671511 2026-09-10T08:36:24Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Tsjekkia|Karlovy Vary]]» 3671511 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Tsjekkia|Karlovy Vary]] i9hrqecbyd9wyl8xy88bk03un306xt7 14 433669 3671512 2026-09-10T08:37:39Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Karlovy Vary kraj|Cheb]]» 3671512 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Karlovy Vary kraj|Cheb]] h95bv2c7gavjqol49739zqbwnc2n5fw 14 433670 3671513 2026-09-10T08:39:08Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Byar i Tsjekkia|Karlovy Vary]] [[Kategori:Kommunar i Karlovy Vary kraj| ]]» 3671513 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Byar i Tsjekkia|Karlovy Vary]] [[Kategori:Kommunar i Karlovy Vary kraj| ]] 44c4cq152azl20a5hxemqbi8iy4nyb7 0 433671 3671517 2026-09-10T09:37:47Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Hranice (Cheb District) aerial view 2008-07-01.jpg | bilettekst = Flyfoto av Hranice | kart = | karttekst = | flagg = Hranice,vlajka.jpg | symbol = Hranice,znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Cheb okres|Cheb]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakte…» 3671517 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Hranice (Cheb District) aerial view 2008-07-01.jpg | bilettekst = Flyfoto av Hranice | kart = | karttekst = | flagg = Hranice,vlajka.jpg | symbol = Hranice,znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Cheb okres|Cheb]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Aš|Aš SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1998 | folketal_by = 1643 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hranice'''{{mrk|[[tysk]] ''Roßbach'', ''Rossbach''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Cheb okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hranice ligg administrativt under [[Aš]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Cheb okres|Hranice]] [[Kategori:Byar i Karlovy Vary kraj|Hranice]] j6xo7ya87lmw4mwiy8qkkuazvna175b 3671518 3671517 2026-09-10T09:40:51Z TU-nor 12071 3671518 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Hranice (Cheb District) aerial view 2008-07-01.jpg | bilettekst = Flyfoto av Hranice | kart = Hranice CH CZ.png | karttekst = Hranice innanfor distriktet [[Cheb okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Aš]] med utvida fullmakter | flagg = Hranice,vlajka.jpg | symbol = Hranice,znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Cheb okres|Cheb]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Aš|Aš SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1998 | folketal_by = 1643 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hranice'''{{mrk|[[tysk]] ''Roßbach'', ''Rossbach''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Cheb okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hranice ligg administrativt under [[Aš]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Cheb okres|Hranice]] [[Kategori:Byar i Karlovy Vary kraj|Hranice]] 0lwrn5xc893bf2xs5bk5djgtwn0574d 0 433672 3671521 2026-09-10T09:53:22Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Tuřany''' kan vise til: * [[Tuřany i Cheb]], ein kommune i [[Cheb]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Tuřany i Kladno]], ein kommune i [[Slaný]] i distriktet Kladno okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3671521 wikitext text/x-wiki '''Tuřany''' kan vise til: * [[Tuřany i Cheb]], ein kommune i [[Cheb]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Tuřany i Kladno]], ein kommune i [[Slaný]] i distriktet Kladno okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 1f8cwpg1wrguscfcjdxi97jj719aphl 0 433673 3671524 2026-09-10T10:06:19Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Milíkov''' kan vise til: * [[Milíkov i Cheb]], ein kommune i [[Cheb]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Milíkov i Stříbro]], ein tettstad i kommunen [[Stříbro]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3671524 wikitext text/x-wiki '''Milíkov''' kan vise til: * [[Milíkov i Cheb]], ein kommune i [[Cheb]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Milíkov i Stříbro]], ein tettstad i kommunen [[Stříbro]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} nqo91zqd7pict64vq4gh29dc4fakbqj 0 433674 3671525 2026-09-10T10:08:07Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Okrouhlá''' kan vise til: * [[Okrouhlá i Cheb]], ein kommune i [[Cheb]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Okrouhlá i Písek]], ein kommune i [[Milevsko]] i distriktet Písek okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Okrouhlá Radouň]], ein kommune i [[Jindřichův Hradec]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3671525 wikitext text/x-wiki '''Okrouhlá''' kan vise til: * [[Okrouhlá i Cheb]], ein kommune i [[Cheb]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Okrouhlá i Písek]], ein kommune i [[Milevsko]] i distriktet Písek okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Okrouhlá Radouň]], ein kommune i [[Jindřichův Hradec]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} iv7jygs6a17jilvzukohrwrmpjkphhv 0 433675 3671526 2026-09-10T10:14:17Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Lipová''' kan vise til: * [[Lipová i Bardejov]], ein kommune i distriktet [[Bardejov okres]] i regionen Prešov kraj i Slovakia * [[Lipová i Cheb]], ein kommune i [[Cheb]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Lipová i Nové Zámky]], ein kommune i distriktet [[Nové Zámky okres]] i regionen Nitra kraj i Slovakia {{fleirtyding}}» 3671526 wikitext text/x-wiki '''Lipová''' kan vise til: * [[Lipová i Bardejov]], ein kommune i distriktet [[Bardejov okres]] i regionen Prešov kraj i Slovakia * [[Lipová i Cheb]], ein kommune i [[Cheb]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Lipová i Nové Zámky]], ein kommune i distriktet [[Nové Zámky okres]] i regionen Nitra kraj i Slovakia {{fleirtyding}} l3efw1d653z5uhqj81m775tveuli8oz 0 433676 3671529 2026-09-10T10:37:34Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''[[Skalka]] er ein innsjø i Jokkmokk kommun i Norrbottens län i Lappland i Sverige '''Skalka''' kan òg vise til: * [[Skalka i Cheb]], ein busetnad i byen [[Cheb]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3671529 wikitext text/x-wiki '''[[Skalka]] er ein innsjø i Jokkmokk kommun i Norrbottens län i Lappland i Sverige '''Skalka''' kan òg vise til: * [[Skalka i Cheb]], ein busetnad i byen [[Cheb]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 8xfrjpezmc5vqopherp0ykrjhq31xn7 0 433677 3671530 2026-09-10T10:39:35Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Cheb Eger Egerer Stöckl Špalíček-0219.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Cheb | kart = Cheb CH CZ.png | karttekst = Cheb innanfor distriktet [[Cheb okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Cheb med utvida fullmakter | flagg = Cheb flag.svg | symbol = Cheb coat of arms.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] | fylk…» 3671530 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Cheb Eger Egerer Stöckl Špalíček-0219.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Cheb | kart = Cheb CH CZ.png | karttekst = Cheb innanfor distriktet [[Cheb okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Cheb med utvida fullmakter | flagg = Cheb flag.svg | symbol = Cheb coat of arms.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Cheb okres| Cheb]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 496,81<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 47187 | folketal1type = kommune | folketal1 = 30161 | folketal_by = 26768 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Cheb'''{{mrk|[[tysk]] ''Eger''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Cheb okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Cheb.png|mini|250px|Det administrative området til Cheb innanfor regionen [[Karlovy Vary kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Cheb er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Cheb omfattar 21 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Dolní Žandov]] * '''[[Františkovy Lázně]]''' * '''[[Cheb]]''' * [[Křižovatka]] * [[Lipová i Cheb|Lipová]] * '''[[Luby]]''' * [[Milhostov]] * [[Milíkov i Cheb|Milíkov]] * [[Nebanice]] * [[Nový Kostel]] * [[Odrava]] * [[Okrouhlá i Cheb|Okrouhlá]] * '''[[Plesná]]''' * [[Pomezí nad Ohří]] * [[Poustka]] * '''[[Skalná]]''' * [[Třebeň]] * [[Tuřany i Cheb|Tuřany]] * [[Velký Luh]] * [[Vojtanov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Cheb SO || 49 655 || 49 743 || 47 187 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Cheb''' || 30 161 |- | style=text-align:left; | [[Františkovy Lázně]] || 5 032 |- | style=text-align:left; | [[Luby]] || 2 012 |- | style=text-align:left; | [[Skalná]] || 1 922 |- | style=text-align:left; | [[Plesná]] || 1 858 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Žandov}} || 1 132 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Cheb''' || 26 768 |- | style=text-align:left; | [[Františkovy Lázně]] || 2 986 |- | style=text-align:left; | [[Luby]] || 1 902 |- | style=text-align:left; | [[Plesná]] || 1 755 |- | style=text-align:left; | [[Skalná]] || 1 610 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Háje}}{{mrk|busetnad i kommunen Cheb}} || 1 082 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Žandov}} || 889 |- |} ===Bydelar i Cheb=== [[Fil:CH Cheb.png|mini|250px|Bydelane i Cheb]] Bydelane og tettstadene i Cheb: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Cheb || 26 768 |- ! '''Cheb by''' ! style=text-align:right; | 26 768 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bříza}} || 47 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cetnov}} || 104 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Dvory}} || 49 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dřenice}} || 50 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Háje}} || 1 082 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Dvory}} || 57 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradiště i Cheb|Hradiště}} || 206 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrozňatov}} || 209 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chvoječná}} || 28 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jindřichov}} || 86 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klest}} || 41 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loužek}} || 23 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pelhřimov}} || 95 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podhoří}} || 142 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podhrad}} || 665 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skalka i Cheb|Skalka}} || 228 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střížov}} || 172 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tršnice}} || 109 |- ! Cheb kommune !style=text-align:right; | 30 161 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Karlovy Vary kraj|Cheb]] [[Kategori:Kommunar i Cheb okres|Cheb]] [[Kategori:Byar i Karlovy Vary kraj|Cheb]] 47fi170767roz0bj845u2ltggnb672e 0 433678 3671531 2026-09-10T10:45:49Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Františkovy Lázně 2020-08-01.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Františkovy Lázně | kart = Frantiskovy Lazne CH CZ.png | karttekst = Františkovy Lázně innanfor distriktet [[Cheb okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Cheb]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Frantiskovy Lazne.svg | symbol = Frnatiškovy Lázně CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]…» 3671531 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Františkovy Lázně 2020-08-01.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Františkovy Lázně | kart = Frantiskovy Lazne CH CZ.png | karttekst = Františkovy Lázně innanfor distriktet [[Cheb okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Cheb]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Frantiskovy Lazne.svg | symbol = Frnatiškovy Lázně CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Cheb okres|Cheb]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Cheb|Cheb SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 5092 | folketal_by = 2986 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Františkovy Lázně'''{{mrk|[[tysk]] ''Franzensbad''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Cheb okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Františkovy Lázně ligg administrativt under [[Cheb]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Cheb okres|Frantiskovy Lazne]] [[Kategori:Byar i Karlovy Vary kraj|Frantiskovy Lazne]] qjcblhj25xmb6hk7r1ra8bpejbti1da 0 433679 3671532 2026-09-10T10:50:44Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Luby městský úřad únor 2026.jpg | bilettekst = Rådhuset i Luby | kart = Luby CH CZ.png | karttekst = Luby innanfor distriktet [[Cheb okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Cheb]] med utvida fullmakter | flagg = Vlajka města Luby.gif | symbol = Luby CZ CoA.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj]] | fylketype = Distrikt i Tsje…» 3671532 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Luby městský úřad únor 2026.jpg | bilettekst = Rådhuset i Luby | kart = Luby CH CZ.png | karttekst = Luby innanfor distriktet [[Cheb okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Cheb]] med utvida fullmakter | flagg = Vlajka města Luby.gif | symbol = Luby CZ CoA.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Cheb okres|Cheb]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Cheb|Cheb SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2012 | folketal_by = 1902 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Luby'''{{mrk|[[tysk]] ''Schönbach''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Cheb okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Luby ligg administrativt under [[Cheb]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Cheb okres|Luby]] [[Kategori:Byar i Karlovy Vary kraj|Luby]] 2ou2q3suif5k68j16rxxx6s2gvx21g4 0 433680 3671533 2026-09-10T10:56:46Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Skalná 2008-06-14.JPG | bilettekst = Utsyn mot Skalná | kart = Skalna CH CZ.png | karttekst = Skalná innanfor distriktet [[Cheb okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Cheb]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Skalná.svg | symbol = Skalna znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]…» 3671533 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Skalná 2008-06-14.JPG | bilettekst = Utsyn mot Skalná | kart = Skalna CH CZ.png | karttekst = Skalná innanfor distriktet [[Cheb okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Cheb]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Skalná.svg | symbol = Skalna znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Cheb okres|Cheb]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Cheb|Cheb SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1922 | folketal_by = 1610 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Skalná'''{{mrk|tidlegare ''Vildštejn'', [[tysk]] ''Wildstein''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Cheb okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Skalná ligg administrativt under [[Cheb]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Cheb okres|Skalna]] [[Kategori:Byar i Karlovy Vary kraj|Skalna]] ra6rsus4wv1tz4lv0csgcy62gjrqg6i 0 433681 3671534 2026-09-10T11:00:41Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Plesná 2008-06-14.JPG | bilettekst = Utsyn mot Plesná | kart = Plesna CH CZ.png | karttekst = Plesná innanfor distriktet [[Cheb okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Cheb]] med utvida fullmakter | flagg = Plesna CH CZ flag.gif | symbol = Znak Plesná.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj]] | fylketype = Distrikt i Tsjekkia|Okr…» 3671534 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Plesná 2008-06-14.JPG | bilettekst = Utsyn mot Plesná | kart = Plesna CH CZ.png | karttekst = Plesná innanfor distriktet [[Cheb okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Cheb]] med utvida fullmakter | flagg = Plesna CH CZ flag.gif | symbol = Znak Plesná.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Cheb okres|Cheb]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Cheb|Cheb SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1858 | folketal_by = 1755 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Plesná'''{{mrk|[[tysk]] ''Fleißen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Cheb okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Plesná ligg administrativt under [[Cheb]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Cheb okres|Plesna]] [[Kategori:Byar i Karlovy Vary kraj|Plesna]] gmgw850dj0y6b0akqtkwzb8v4032pxy 0 433682 3671537 2026-09-10T11:21:42Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Stará Voda''' kan vise til: * [[Stará Voda i Cheb]], ein kommune i [[Mariánské Lázně]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Stará Voda i Gelnica]], ein kommune i [[Gelnica okres]] i regionen Košice kraj i Slovakia {{fleirtyding}}» 3671537 wikitext text/x-wiki '''Stará Voda''' kan vise til: * [[Stará Voda i Cheb]], ein kommune i [[Mariánské Lázně]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Stará Voda i Gelnica]], ein kommune i [[Gelnica okres]] i regionen Košice kraj i Slovakia {{fleirtyding}} 81vwh7zmhqn5bk7t2sv6zs86uiv4s6y 0 433683 3671542 2026-09-10T11:29:37Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Mnichov''' kan vise til: * [[Mnichov i Cheb]], ein kommune i [[Mariánské Lázně]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Mnichov i Domažlice]], ein kommune i [[Domažlice]] i distriktet Domažlice okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Mnichov i Strakonice]], ein kommune i [[Strakonice]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3671542 wikitext text/x-wiki '''Mnichov''' kan vise til: * [[Mnichov i Cheb]], ein kommune i [[Mariánské Lázně]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Mnichov i Domažlice]], ein kommune i [[Domažlice]] i distriktet Domažlice okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Mnichov i Strakonice]], ein kommune i [[Strakonice]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 41zazytgr0v5le111798tcigmsglquc 0 433684 3671550 2026-09-10T11:54:09Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kolonáda M.Gorkého.JPG | bilettekst = Kolonade med «Den syngande fontena» i Mariánské Lázně | kart = Marianske Lazne CH CZ.png | karttekst = Mariánské Lázně innanfor distriktet [[Cheb okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Cheb med utvida fullmakter | flagg = Marianské Lázně vlajka.jpg | symbol = Mariánské Lázně CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = Regionar i Tsjekkia|K…» 3671550 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kolonáda M.Gorkého.JPG | bilettekst = Kolonade med «Den syngande fontena» i Mariánské Lázně | kart = Marianske Lazne CH CZ.png | karttekst = Mariánské Lázně innanfor distriktet [[Cheb okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Cheb med utvida fullmakter | flagg = Marianské Lázně vlajka.jpg | symbol = Mariánské Lázně CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Cheb okres| Cheb]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 405,35<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 22716 | folketal1type = kommune | folketal1 = 11979 | folketal_by = 5037 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Mariánské Lázně'''{{mrk|[[tysk]] ''Marienbad''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Cheb okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Mariánské Lázně.png|mini|250px|Det administrative området til Mariánské Lázně innanfor regionen [[Karlovy Vary kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Mariánské Lázně er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Mariánské Lázně omfattar 14 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Drmoul]] * '''[[Lázně Kynžvart]]''' * '''[[Mariánské Lázně]]''' * [[Mnichov i Cheb|Mnichov]] * [[Ovesné Kladruby]] * [[Prameny]] * [[Stará Voda i Cheb|Stará Voda]] * '''[[Teplá]]'''{{mrk|Overført frå [[Karlovy Vary okres]] til [[Cheb okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Trstěnice]] * [[Tři Sekery]] * [[Valy]] * [[Velká Hleďsebe]] * [[Vlkovice]] * [[Zádub-Závišín]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Mariánské Lázně SO || 25 143 || 23 451 || 22 716 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Mariánské Lázně''' || 11 979 |- | style=text-align:left; | [[Teplá]] || 2 859 |- | style=text-align:left; | [[Velká Hleďsebe]] || 2 253 |- | style=text-align:left; | [[Lázně Kynžvart]] || 1 393 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drmoul}} || 987 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Úšovice]]{{mrk|busetnad i kommunen Mariánské Lázně}} || 6069 |- | style=text-align:left; | '''Mariánské Lázně''' || 5 037 |- | style=text-align:left; | [[Teplá]] || 2 159 |- | style=text-align:left; | [[Velká Hleďsebe]] || 1 632 |- | style=text-align:left; | [[Lázně Kynžvart]] || 1 377 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drmoul}} || 987 |- |} ===Bydelar i Mariánské Lázně=== Bydelane og tettstadene i Mariánské Lázně: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Mariánské Lázně || 5 037 |- ! '''Mariánské Lázně by''' ! style=text-align:right; | 5 037 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hamrníky}} || 661 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotěnov-Skláře}} || 109 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kladská}} || 32 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stanoviště}} || 71 |- | style=text-align:left; | [[Úšovice]] || 6 069 |- ! Mariánské Lázně kommune !style=text-align:right; | 11 979 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Karlovy Vary kraj|Marianske Lazne]] [[Kategori:Kommunar i Cheb okres|Marianske Lazne]] [[Kategori:Byar i Karlovy Vary kraj|Marianske Lazne]] 3etcdhnqqbk1lvai2aj9jofwtinr5o5