Wikipedia nnwiki https://nn.wikipedia.org/wiki/Hovudside MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Filpeikar Spesial Diskusjon Brukar Brukardiskusjon Wikipedia Wikipedia-diskusjon Fil Fildiskusjon MediaWiki MediaWiki-diskusjon Mal Maldiskusjon Hjelp Hjelpdiskusjon Kategori Kategoridiskusjon Tema Temadiskusjon Undertekstar Undertekstdiskusjon Modul Moduldiskusjon Arrangement Arrangementsdiskusjon 0 2323 3672175 3670054 2026-09-13T10:56:14Z HerVal7752 105842 ==Sjå òg== *[[Gravferda til Harald V av Noreg]] 3672175 wikitext text/x-wiki {{infoboks monark |motto = «[[Alt for Norge]]» }} '''Harald V av Noreg''' ({{datoar}}) var [[Norske regentar|kongen]] av [[Noreg]] frå 1991 til 2026. Harald var [[kronprinsregent]] frå mai 1990, då far hans var sjuk. Den 17. januar 1991 døydde [[Olav V av Noreg|kong Olav]], og Harald vart då ny konge. Han vidareførte valspråket til faren og farfaren sin, «[[Alt for Norge]]». Lik faren sin vart han signa i [[Nidarosdomen]] i [[Trondheim]]. Kongen er øvstkommanderande for [[den norske hæren]] og var fram til 2012 den øvste leiaren for [[Den norske kyrkja]]. == Barndom == Kong Harald vart fødd på [[Skaugum]] den 21. februar 1937 som son av kronprinsparet [[Olav V av Noreg|Olav]] og [[kronprinsesse Märtha|Märtha]]. Han har to eldre søstrer, [[prinsesse Ragnhild fru Lorentzen]] og [[prinsesse Astrid fru Ferner]]. Harald V høyrer til det nordtyske [[fyrstehuset Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg]]. Under [[Den andre verdskrigen]] flykta kronprinsesse Märta med dei tre barna til [[Sverige]] og sidan til [[USA]], der dei budde i [[Washington, D.C.]] til krigen var over. Då prinsen kom tilbake til Noreg, gjekk han på [[Smestad skule]], der ei [[politi]]vakt i gangen var det einaste som skilde han frå dei andre skulebarna. [[Fil:Friedensnobelpreis-1963.jpg|mini|venstre|Kong Harald som kronprins (lengst til venstre) med far sin, [[Olav V av Noreg|kong Olav]], under [[Nobels Fredspris|fredsprisutdelinga]] i 1963.]] == Utdanning == Etter at han fekk [[artium]] gjekk prins Harald inn i [[militæret]], først på [[Kavaleriets befalsskule]] og sidan på [[Krigsskulen]], der han vart uteksaminert i 1959. Deretter drog han til [[Balliol College]] i [[Oxford]] der han studerte [[historie]], [[samfunnsvitskap]] og [[økonomi]]. == Kronprins == Då kong [[Haakon VII av Noreg|Haakon VII]] døydde den 21. september 1957 blei prins Harald [[kronprins]]. Han møtte til [[statsråd]], og opptredde som [[regent]] når kong Olav var vekke, første gong i 1958. == Familie == [[Fil:Royal Wedding Stockholm 2010-Konserthuset-411.jpg|mini|venstre|upright|Dronning Sonja og Kong Harald V ved Konserthuset i [[Stockholm]] i [[Sverige]], dagen før bryllaupet til [[Victoria av Sverige|Kronprinsesse Victoria]] og [[Daniel av Sverige|Daniel Westling]] (no prins Daniel) 18. juni 2010.]] Kronprinsen gifta seg den 29. august 1968 med [[Sonja av Noreg|Sonja Haraldsen]], som no er dronning Sonja. Dei to hadde kjent kvarandre i ni år, men det at ho kom frå [[borgar]]skapet og altså ikkje var [[adel]]eg vart då sett på som eit problem. Etter at kong Olav hadde rådspurd regjeringa og ulike stortingsleiarar, fekk dei to lov til å gifta seg. Paret fekk borna [[Märtha Louise av Noreg]] og [[Haakon Magnus av Noreg]] i høvesvis 1971 og 1973. == Interesser == Harald byrja å [[segling|segla]] i ti-årsalderen og har halde denne interessa ved like sidan. I 1964 deltok han i [[Sommar-OL 1964|Dei olympiske leikane i Tokyo]], og i 1987 vart han og mannskapet på «Fram X» verdsmeistrar i segling for eitt-tonnarar. I 2005 tok kongen og mannskapet på [[«Fram XV»]] gull i [[EM]] i [[Sverige]]. Kong Harald V var innehavar av ei lang rekkje ordnar, mellom anna [[St. Olavs Orden]]. == Meisterskap == === Segling === {| class=wikitable ! Meisterskap !! 1964 !! 1968 !! 1972 !! 1974 !! 1984 !! 1987 !! 1988 !! 2005 |- | [[Sommar-OL]] || align=center| 7 || align=center| 11 || align=center| 10 || colspan=1 | || colspan=1 | || colspan=1 | || colspan=1 | || colspan=1 | |- | [[Verdsmeisterskapen]] || colspan=1 | || colspan=1 | || colspan=1 | || align=center| [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] || align=center| [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] || align=center| [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] || align=center| [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] || colspan=1 | |- | [[Europameisterskapen]] || colspan=1| || colspan=1 | || colspan=1 | || colspan=1 | || colspan=1 | || align=center| [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] || colspan=1 | || align=center| [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] |} * Kronprins Harald av Noreg bar [[det norske flagget]] under opninga av [[Sommar-OL 1964]]. == Dekorasjonar == Kong Harald V var innehavar av følgjande norske og utanlandske ordenar, medaljar og dekorasjonar. Oversikta er basert på Kongehuset si liste over dekorasjonar.<ref>[http://www.kongehuset.no/c27011/artikkel/vis.html?tid=27940 H.M. Kongens dekorasjoner], kongehuset.no.</ref> {| border="0" |----- | valign="top" width="33%" | ''Norske dekorasjoner'' *Storkors med kjede av [[St. Olavs Orden]] *Storkors av [[Den Kongelige Norske Fortjenstorden]] *[[St. Olavsmedaljen]] *[[Forsvarsmedaljen med laurbærgren]] *[[Kongehusets 100-årsmedalje]] *[[Kong Haakon VIIs minnemedalje]] *[[Kong Haakon VIIs jubileumsmedalje 1905-1955]] *[[Kong Haakon VIIs 100-årsmedalje]] *[[Kong Olav Vs minnemedalje]] *[[Kong Olav Vs jubileumsmedalje 1957–1982]] *[[Kong Olav Vs 100-årsmedalje]] *[[Forsvarsmedaljen]] med tre stjerner *[[Forsvarets Vernedugleiksmedalje|Hærens Vernedugleiksmedalje]] med tre stjerner *[[Krigsdeltagerforbundets hederstegn]] *[[Norges Røde Kors hederstegn]] *[[Norske Reserveoffiserers Forbunds hederstegn]] *[[Sjømilitære Samfunds fortjenstmedalje]] i gull *[[Norges Skytterforbunds hederstegn]] *[[Norges Idrettsforbunds 100-årsmedalje]] *[[Norges Skytterforbunds minnemedalje]] i gull *[[Oslo Militære Samfunds hederstegn]] i gull | valign="top" width="33%" | ''Utanlandske dekorasjonar'' *Storkross av [[Den belgiske Leopoldsordenen|Leopoldsordenen]], Belgia *Storkross med kjede av [[Sørkrossordenen]], Brasil *Storkross av [[Stara Planina-ordenen]], Bulgaria *Riddar med kjede av [[Elefantordenen]], Danmark *Storkommandør av [[Dannebrogordenen]], Danmark *1. klasse med kjede av [[Terra Mariana-krossens orden]], Estland *Storkross med kjede av [[Finlands kvite roses orden]], Finland *Storkross av [[Æreslegionen]], Frankrike *Storkross av [[Frelsarens orden]], Hellas *[[Det greske kongehusets 100-årsjubileumsmedalje]], Hellas *Storkross av [[Den islandske falkeordenen]], Island *Storkross med kjede av [[Republikken Italias fortenstorden]], Italia *Storkross med kjede av [[Krysantemumsordenen]], Japan *Storkross med kjede av [[Al-Hussein bin Ali-ordenen]], Jordan *Storkross av [[Jugoslavias store stjernes orden]], Jugoslavia *[[Kong Tomislavs stororden]], Kroatia *Storkross av [[Trestjerneordenen]], Latvia *Storkross med kjede av [[Vytautas den stores orden]], Litauen *Storkross av [[Den nassauske husorden av den gylne løve]], Luxembourg *Storkross av [[Adolf av Nassaus sivile og militære fortenstorden]], Luxembourg *[[Minnemedaljen for Storhertug Jean og Storhertuginne Josephine-Charlottes bryllup]], Luxembourg *Storkross av [[Den nederlandske løvas orden]], Nederland | valign="top" width="33%" | *Storkross av [[Oranje-husordenen|Oranje husordens kroneorden]], Nederland *[[Den gylne arkas orden]], Nederland *[[Dronning Beatrix' innsettelsesmedalje]], Nederland *Storkross av [[Den kvite ørnas orden]], Polen *Storkross med kjede av [[Santiago av sverdets orden]], Portugal *Storkjede av [[Infante Dom Henriks orden]], Portugal *Storkross av [[Avizordenen]], Portugal *Storkross av [[Stjerneordenen]], Romania *1. klasse av [[Det kvite dobbeltkrossens orden]], Slovakia *[[Ordenen for eksepsjonelle fortenester]], Slovenia *Kjede av [[Ordenen det gylne skinn]], Spania *Storkorskjede av [[Karl IIIs orden]], Spania *Riddar av [[Hosebandsordenen]], Storbritannia *[[Det kongelige Victoriakjedet]], Storbritannia *Storkross av [[Royal Victorian Order|Den kongelige Victoriaordenen]], Storbritannia *Riddar med kjede av [[Serafimerordenen]], Sverige *[[Kong Gustaf Vs 90-årsmedalje]], Sverige *[[Kong Carl XVI Gustafs 50-årsmedalje]], Sverige *Storkross av [[Det gode håps orden]], Sør-Afrika *Storkross med kjede av [[Chula Chom Klao-ordenen]], Thailand *Storkross av 1. klasse av [[Forbundsrepublikken Tysklands fortenstorden]], Tyskland *Storkross med kjede av [[Republikken Ungarns fortenstorden]], Ungarn *Storstjerne av [[Æresteiknet for fortenester]], Austerrike *[[Den olympiske orden]] i gull |} ==Galleri== <gallery> Fil:Royal Monogram of King Harald V of Norway.svg|Monogrammet til kong Harald V. Fil:Dual Cypher of King Harald V and Queen Sonja of Norway.svg|Fellesmonogrammet til kong Harald V og dronning Sonja. Fil:Norwegian royal family with clinton.jpg|[[Märtha Louise av Noreg|Prinsesse Märtha Louise]], [[Sonja av Noreg|Dronning Sonja]], [[Bill Clinton]], og Kong Harald V, 1. november 1999. Fil:The Norwegian Royal Family in 2007.jpg|[[Ingrid Alexandra av Noreg|Prinsesse Ingrid Alexandra]], [[Haakon Magnus av Noreg|Kronprins Haakon]], [[Mette-Marit av Noreg|Kronprinsesse Mette-Marit]], Dronning Sonja og Kong Harald V på slottsballkongen, 17. mai 2007. </gallery> ==Sjå òg== *[[Gravferda til Harald V av Noreg]] == Kjelder == {{kjeldeliste}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} * [https://www.kongehuset.no www.kongehuset.no] {{Det norske kongehuset}} {{norske regentar}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske regentar]] [[Kategori:Norske prinsar]] [[Kategori:Norske kronprinsar]] [[Kategori:Norske kongar]] [[Kategori:Norske monarkar]] [[Kategori:Kongelege frå Asker]] [[Kategori:St. Olavs Orden]] [[Kategori:Vinnarar av Holmenkollmedaljen]] [[Kategori:Norske deltakarar under sommar-OL 1964]] [[Kategori:Seglarar under sommar-OL 1964]] [[Kategori:Norske deltakarar under sommar-OL 1968]] [[Kategori:Seglarar under sommar-OL 1968]] [[Kategori:Norske deltakarar under sommar-OL 1972]] [[Kategori:Seglarar under sommar-OL 1972]] [[Kategori:Elefantordenen]] [[Kategori:Huset Glücksburg]] [[Kategori:Kongelege OL-deltakarar]] [[Kategori:Folk som har opna OL]] [[Kategori:Serafimerordenen]] iz1f6nr33gwl4osv2b0iaqwce648u9h 0 3312 3672095 3102256 2026-09-13T07:07:29Z Tynnoel 29227 men > menn 3672095 wikitext text/x-wiki {{infoboks biografi}} [[Fil:Skule-jarls-segl.JPG|mini|Frå seglet til Skule Bårdsson]] '''Skule Bårdsson''' eller '''Hertug Skule''', [[norrønt språk|gamalnorsk]] '''Skúli Bárðarson''', (fødd [[1189]], død [[24. mai]] [[1240]]) var ein norsk [[adel]]eg, [[jarl]], [[hertug]] og [[kongsemne]]. Skule var fødd om lag i [[1189]]. Han var son av [[Bård Guttormsson]] og halvbror av kong [[Inge II av Noreg|Inge Bårdsson]]. Då Inge døydde i [[1217]] vart den 13 år gamle [[Håkon IV av Noreg|Håkon Håkonsson]] konge mot Skule sitt kandidatur, men Skule, som hadde tittel av [[jarl]], fekk mykje av den røynlege makta og arva alt godset etter bror sin. Etter kvart som Håkon vart vaksen utvikla det seg ein maktkamp mellom Håkon og Skule. Som forsøk på å forsona dei to gifta Håkon seg med dottera til Skule, [[Margrete Skulesdotter]], i [[1225]]. I [[1237]] fekk Skule tittelen [[hertug]]. Dette var ikkje nok til å stagga ambisjonane hans, og i [[1239]] fekk han gitt seg sjølv kongsnamn på [[Øyrating]]. Flokken til Skule vart kalla [[vårbelger]]. Han tok kontroll over [[Trøndelag]] før han reiste sørover mot Oslo. Vårbelgene vann eit slag ved Låka i [[Nannestad]], men i mai [[1240]] vart han slegen av kong Håkon og hæren hans i [[Oslo]]. Skule reiste attende til [[Nidaros]]. Då Håkon sine menn kom til byen flykta han til [[Elgeseter kloster]]. Der vart han drepen av kong Håkon sine menn og klosteret brend ned. Mellom anna [[Island|islendingen]] og [[soge]]skrivaren [[Snorre Sturlason]] stod på sida til Skule i striden. Skule Bårdsson er ein av dei mest omdiskuterte personane i norsk mellomalderhistorie. Historikarar har ofte tatt parti for anten Håkon Håkonsson eller Skule. [[P.A. Munch]], som var svært innflytelsesrik mellom historikarar på 1800-talet, såg Håkon som den store modernisatoren, og Skule som representant for ei svunnen tid. I mot dette synet står [[Halvdan Koht]], som gav eit brennande forsvar for Skule i artikkelen "Skule jarl" i [[Historisk tidsskrift]] i [[1924]]. Her vert Skule presentert som den gåverike statsmannen som gjorde slutt på borgarkrigstida og samla landet, men vart felt av Håkon Håkonsson og mennene rundt han sine eigeninteresser. Sikkert er det at Skule ser ut til å ha gått inn i maktkampen mot Håkon med alle korta i sine hender, men likevel klarde å tapa. Likevel vart det etterkomarane hans, gjennom dottera sitt giftarmål med Håkon, som styrte landet vidare etter at dei begge var døde. [[Henrik Ibsen]] sitt skodespel «Kongsemnerne» frå 1863 handlar om striden mellom hertug Skule og kong Håkon. [[Kategori:Folk frå norrøn tid]] [[Kategori:Folk frå borgarkrigstida]] [[Kategori:Fødde i 1189]] [[Kategori:Døde i 1240]] j817ocixdif3c5n80gq34n2so7ikpjw 0 3848 3671960 3654960 2026-09-12T12:40:14Z HerVal7752 105842 Småfiks 3671960 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Kongeriket Sverige |andre namn = Konungariket Sverige |adjektiv = svensk |riksvåpen = Great coat of arms of Sweden.svg |flagg = Flag of Sweden.svg |motto = För Sverige i tiden |nasjonaldag = 6. juni |nasjonalsong = [[Du gamla, du fria]] |hovudstad = [[Stockholm]] |språk = svensk |minoritetsspråk = [[finsk]], [[samisk]], [[meänkieli]], [[romani]], [[jiddisch]] |styresett = [[Parlamentarisk]] [[konstitusjonelt monarki]]<ref>{{Kjelde www|url=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/sweden_da|tittel=Sverige|språk=da|utgjevar=Den europeiske unionen|vitja=2026-09-12}}</ref> |statsoverhovudtype = [[Svenske regentar|Konge]] |statsministertype = [[Statsminister i Sverige|Statsminister]] |grunnlagdtype = [[Svensk historie|Historie]] |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = Sverige samla |grunnlagd1 = 900-talet |grunnlagd2type = Skild frå<br />&nbsp; &nbsp;&nbsp;[[Kalmarunionen]] |grunnlagd2 = [[6. juni]] [[1523]] |vassareal = 8,67&nbsp;% |valuta = [[Svensk krona]] |tidssone = [[UTC]] +1 |tidssone_sommartid = [[UTC]] +2 |retnigsnummer = 46 |domene = .se }} '''Sverige''',{{mrk|Andre namn for Sverige er ''Svearike'' og ''Sverike''.}} offisielt '''Kongeriket Sverige''',{{mrk|[[svensk]] ''Konungariket Sverige''}} er eit land på den austlege og sørlege delen av den [[skandinavia|skandinaviske]] halvøya i [[Europa]].<ref>{{snl||}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://lex.dk/Sverige|tittel=Sverige|forfattar=Brostrøm, Torben|språk=da|utgjevar=Lex på lex.dk|vitja=2026-05-29}}</ref> Sverige grensar direkte til [[Noreg]] og [[Finland]]. Den nordlege delen av landet er dekt av skog. Der vert det utvunne [[jern]], og av [[tre]]a frå skogane vert det produsert [[papir]]. Den sentrale delen av landet har fruktbare jorder ut mot kysten og er industrielt sentrum i landet. Særleg gjeld dette [[metallindustri]]. Den sørlege delen av landet er primært involvert i landbruksproduksjon: [[kveite]], [[potet]], [[sukkerroe]]r og [[kveg]]avl. Det er samstundes den delen av landet som er tettast folkesett. Kystområda ut mot [[Skagerrak]] og [[Austersjøen]] er svært forureina. == Geografi == [[Fil:Sweden cia old.png|mini|venstre|200px|Kart over Sverige.]] I det sørlege Sverige er [[lauvtre]] i fleirtal, i dei nordlege områda er [[gran]] og [[bjørk]] dominerande i landskapet. I Nord-Sverige, som er prega av fjell, har landet eit [[subarktisk klima]]. I den delen av landet som ligg nord for [[polarsirkelen]] går [[midnattssol|sola ikkje ned]] i løpet av sommaren, og natta varer heile døgnet om vinteren. Aust for Sverige ligg Austersjøen og [[Bottenvika]], noko som gir landet ei lang kystlinje. Mot vest ligg den skandinaviske fjellkjeda, som skil Sverige frå Noreg. Den sørlege delen av landet er oppdyrka, med meir og meir skog jo lenger nordover ein kjem i landet. Folketalet fylgjer same mønster, med høg [[folketettleik]] i sør, særskilt omkring dalen ved sjøen [[Mälaren]] og i [[Øresundregionen]]. Lenger mot nord er folketettleiken lågare. {| {{fin tabell høgre}} ![[Len i Sverige]] |- | * [[Blekinge län]] * [[Dalarnas län]] * [[Gotlands län]] * [[Gävleborgs län]] * [[Hallands län]] * [[Jämtlands län]] * [[Jönköpings län]] * [[Kalmar län]] * [[Kronobergs län]] * [[Norrbottens län]] * [[Skåne län]] * [[Stockholms län]] * [[Södermanlands län]] * [[Uppsala län]] * [[Värmlands län]] * [[Västerbottens län]] * [[Västernorrlands län]] * [[Västmanlands län]] * [[Västra Götalands län]] * [[Örebro län]] * [[Östergötlands län]] |} Sverige er oppdelt i 21 fylke eller län. I kvart fylke finst ein fylkesadministrasjon eller länsstyrelse, utnemnd av regjeringa. I kvart fylke er det òg eit [[landsting i Sverige|landsting]] som er den lokale befolkninga sitt folkevalde organ. Kvart län er ytterlegare oppdelt i ei rekkje kommunar, i alt 289 pr. 2002. Tidlegare har det òg vore andre historiske oppdelingar av Sverige i fylke og regionar. Det høgaste fjellet i Sverige er [[Kebnekaise]] på 2104 [[moh]]. Den største innsjøen er [[Vänern]] som er tredje største innsjø i [[Europa]]. [[Gotland]] og [[Öland]] er dei største øyane i landet. == Klima == Sjølv om Sverige strekkjer seg langs dei same breiddegradene som [[Noreg]], ligg dei på austsida av dei norske fjella, og dette påverkar [[klima]]et ein god del. Dette hindrar i stor grad den milde [[Atlanterhavet|Atlanterhavslufta]] i å strøyme inn over landet, og gjer klimaet ein god del kaldare enn i Noreg. Dei sørvestlege områda av Sverige har mykje det same klimaet som [[Danmark]] og [[Nederland]], særleg [[Göteborg]] og andre stader langs kysten av [[Kattegat]]. Her er det fuktig og kjølig om vinteren med [[regn]] og [[snø]] om ein annan, medan sommaren har regnbyer, men ofte lyst og mildt [[vêr]]. Nordlege delar av Sverige har derimot eit mykje meir [[kontinentalklima|kontinentalt klima]], der somrane om lag er like milde som i sør, medan vinteren er mykje kaldare. [[Bottenvika]] frys vanlegvis til i løpet av vinteren, og dette gjer at iskald luft frå [[Russland]] eller [[Barentshavet]] kan strøyme inn i Nord-Sverige utan å gå over ope hav. I tillegg er vinteren ofte [[sky]]a med lett snøfall lange periodar i strekk. Når vinden bles frå Atlanterhavet og over fjella i Noreg, tørkar lufta opp og vert litt varmare, slik at temperaturen i sentrale og sørlege delar av Sverige ofte ligg over 0&nbsp;°C med forholdsvis tørre vêrforhold. [[Lågtrykk]] i Austersjøen kan derimot føre til kraftig snøfall òg i dei meir sørlege områda av Sverige. Våren er den tørraste og minst skya tida på året i det meste av Sverige. I mai har som regel mesteparten av snøen smelta, bortsett frå heilt nord og i fjella, og temperaturane aukar. Om sommaren er temperaturen blitt så pass høg at ein ganske ofte kan få [[torevêr]]. Torebyene vert som regel danna over fjella om ettermiddagen, og går austover om kvelden. Derfor får kysten av Bottenvika ofte meir sol enn fjellområda om ettermiddagen. Låglandet nær [[Stockholm]] og [[Uppsala]] er oftast det varmaste området om sommaren, men temperaturen minkar berre sakte på veg nordover. Til og med i [[Lappland]] heilt i nord har ein gjennomsnittleg maksimumstemperaturar over 16&nbsp;°C om sommaren. Ein kan derimot få frost over 1000 m sjølv på sommarstid, og dette området er som regel det kaldaste i heile Skandinavia om vinteren. Stockholm har ein årleg nedbørsnormal på 554&nbsp;mm, Göteborg har 670&nbsp;mm, medan [[Piteå]] i nord har 517&nbsp;mm. == Historie == [[Fil:Scandinavia.TMO2003050.jpg|mini|[[Satellittbilde]] (tatt om [[vinter]]en) over [[Skandinavia]] syner Sverige midt i bildet.]] Arkeologisk vitnesbyrd har prova at området som utgjer det noverande Sverige fekk sine første innbyggjarar under [[steinalderen]], etter kvart som som innlandsisen frå den siste [[istid]]a trekte seg attende. Dei første innbyggjarane var [[jegerar og samlarar]] som levde av naturrikdommane i [[Austersjøen]]. Ei rekkje arkeologiske funn frå store handelssamfunn stør teorien om at det sørlege Sverige var tett folkesett under [[bronsealder]]en. Gjennom 800- og 900-talet var vikingkulturen dominerande i Sverige med handel, plyndringar og kolonisering mot aust, særskilt i [[Baltikum|dei baltiske landa]], [[Russland]] og [[Svartehavet]]. Sverige var delt opp i fleire rike. Døme på svenske rike var [[Västergötland]], [[Östergötland]], [[Svitjod]], [[Södermanland]], [[Värmland]] og [[Hälsingland]]. Først frå kong [[Magnus Ladulås av Sverige]] (d. 1290) kan ein rekna med eit samla [[Svearike]]. (I [[Danmark]] vart sveariket kalla Sverige. Etter unionstida med Danmark vart Sverige namnet på [[Svear]]ane sitt [[rike]], [[Svearike]]). I [[1389]], vart dei tre landa [[Noreg]], [[Danmark]] og Sverige sameint under ein konge. [[Kalmarunionen]] var ikkje ein politisk union men ein personalunion, og gjennom 1400-talet freista Sverige å motstå eit dansk sentralisert styre under den danske kongen. Sverige braut ut av Kalmarunionen i [[1523]], då [[Gustav Eriksson Vasa]] gjenetablerte den svenske krona. På 1600-talet vart Sverige ei av stormaktene i [[Europa]], etter at landet med suksess hadde teke del i [[30-årskrigen]]. Denne posisjonen forsvann på 1700-talet då [[Russland]] tok over som den dominerande makta i Austersjøområdet etter [[den store nordiske krigen]]. Nyare svensk historie har vore fredfylt. Den nest siste krigen var mot Russland i 1809, då Sverige tapte [[Finland]]. Den siste krigen var mot [[Noreg]] sommaren [[1814]]. Krigen enda med [[Mossekonvensjonen|konvensjonen på Moss]], der kronprinsen av Sverige aksepterte [[Den norske grunnlova|den nye norske grunnlova]] av 17. mai og kongen av Noreg gjekk med på å abdisera for å gjera ein [[personalunion]] med Sverige mogleg. Krig trua med å bryta ut i 1905 då det norske [[Stortinget]] erklærte [[Unionsoppløysinga i 1905|unionen med Sverige for oppløyst]]. Krigen vart unngått ved forliket i Karlstad i 1905. Sverige var nøytralt under [[1. verdskrigen|første]] og [[2. verdskrigen|andre verdskrigen]] og under [[den kalde krigen]]. == Politikk == [[Fil:Inside Parliament of Sweden 01.jpg|mini|Riksdagen i Sverige. {{foto|Suyash Dwivedi}}]] Sverige er eit [[konstitusjonelt monarki]] med [[parlamentarisme|parlamentarisk]] styresett.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.britannica.com/place/Sweden|tittel=Sweden|språk=en|utgjevar=Britannica|vitja=2026-05-29}}</ref> Opp gjennom historia har den lovgivande makta vore delt mellom kongen og [[den svenske riksdagen|Riksdagen]]. Den utøvande makta var delt mellom kongen og eit adelsråd fram til 1680, då kongeleg einevelde vart innført. Parlamentarismen vart introdusert i 1917 då kong [[Gustav V av Sverige]], etter ein lang kamp, aksepterte å utnemne regjeringa etter fleirtalsavgjersler i Riksdagen. Seinare, i 1918–1921, vart allmenn stemmerett innført. I 1975 vart kongen si politiske makt fjerna ved grunnlovsendring. Monarkiet vart bevart som ein formell, men reint symbolsk institusjon, med seremonielle plikter for monarken. Etter grunnlova er Riksdagen, med 349 medlemer, den øvste myndigheita i Sverige. Riksdagen kan endre grunnlova. For at Riksdagen skal kunne endre grunnlova vert det kravd eit dobbeltvedtak, og det skal haldast eit riksdagsval mellom desse to vedtaka. Lovgiving kan leggjast fram av regjeringa eller av ei gruppe eller enkeltrepresentantar frå Riksdagen. Medlemene av Riksdagen vert valde etter eit proporsjonalt valsystem for ein fireårsperiode. Det juridiske systemet er oppdelt i rettsinstansar som handhevar sivile rettssaker og straffesaker, dessutan spesialrettsinstansar som har ansvaret for det juridiske forholdet mellom offentlegheita og regjeringa eller andre offentlege myndigheiter. Sveriges rettssystem er oppdelt i instansar beståande av lokale rettsinstansar (byrettar), regionale appellrettsinstansar (landsrettar) og ein [[høgsterett]]. == Økonomi == Understøtta av fred og nøytralitet gjennom heile 1900-talet har Sverige oppnådd ein svært høg levestandard. Dette er bygd opp ved ein blandingsøkonomi av [[kapitalisme]] og utdeling av betydelege velferdsgoder gjennom ei skattefinansiert omfordeling av landet sine rikdomar. Landet har eit moderne distribusjonssystem, gode interne og eksterne kommunikasjonsmiddel og ein velutdanna arbeidsstyrke. Tømmer, [[vasskraft]] og [[jernmalm]] er viktige naturressursar i ein [[økonomi]] som er sterkt orientert mot handel med utlandet. Private selskap står for cirka 90 % av landet sin industrielle produksjon. Maskinindustrien står for 50 % av produksjonen og eksporten. Landbruket utgjer åleine 2 % av [[BNP|brutto nasjonalprodukt]] og sysselset òg berre 2 % av arbeidsstyrken. Den svenske nasjonalbanken fører ein inflasjonsstabiliserande politikk med ei målsetjing om ein årleg [[inflasjon]] på 2 %. Kommunikasjons- og transportsystemet i Sverige er vesentlege element i landet sin velutbygde [[infrastruktur]]. == Demografi == [[Fil:Folketal_sverige_1991_2050_per_aldersgruppe.png|mini|350px|Berekna folketalsutvikling i Sverige1991-2050 fordelt på aldersgrupper.<br /><small>Datakjelde: U.S. Census Bureau.</small>]] Eit lite tal [[samar]] lever i den nordlege delen av landet. Den største minoritetsgruppa er [[finnar|finnane]] og andre [[Norden|nordiske folk]]. Dei siste tiåra har ei lang rekkje innbyggjarar frå [[Italia]], det tidlegare [[Jugoslavia]], [[Irak]], [[Iran]], [[Vietnam]] og [[Chile]] samt [[kurdarar]] og [[palestinarar]] innvandra til landet. Sjølv om Sverige ikkje har eit offisielt språk, er de facto-språket [[svensk]], med ein finsktalande minoritet. Samane har òg sine eigne to språk, som ikkje er i slekt med svensk. Sidan [[1999]] har Sverige hatt fem offisielle minoritetsspråk: [[finsk]], [[samisk]], [[meänkieli]], [[romani chib]] og [[jiddisch]]. Sverige har ei lang rekkje [[religion]]ar. Hovuddelen av befolkninga er medlemer av [[Svenska kyrkan]], som i 2000 vart skild frå staten. Det er òg ei rekkje [[muslim]]ar i Sverige, med bakgrunn i innvandringa frå muslimske land. == Kultur == Svensk [[kultur]] på 1900-talet er kjenneteikna ved pionerarbeid i filmens tidlege dagar av [[Mauritz Stiller]] og [[Victor Sjöström]]. Seinare gjorde [[Ingmar Bergman]] og skodespelarar som [[Greta Garbo]], [[Ingrid Bergman]] og [[Anita Ekberg]] karriere òg utanfor landets grenser. Songar av [[Carl Michael Bellman|Bellman]], [[Evert Taube]] og [[Birger Sjöberg]] er internasjonalt kjende. [[ABBA]] vert ofte sett lik ny svensk populær[[musikk]], men nye grupper som [[Roxette]], [[The Cardigans]], [[Soundtrack of our lives]] og [[The Hives]] har også i det siste vorte internasjonalt kjende. [[Svensk litteratur]] er også godt kjend, med namn som [[Astrid Lindgren]]. Svenske forfattarar har oppnådd ei lang rekkje nobelprisar i litteratur. Oppdelt på land er Sverige den tredje største mottakaren av [[Nobelprisen i litteratur]]. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refbetre|dato=2026}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{EU}} {{EØS}} {{Schengenlanda}} {{NATO}} {{Norden}} {{Skandinavia}} {{OECD}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Sverige| ]] [[Kategori:Land i Europa]] [[Kategori:EU-land]] [[Kategori:Schengen-land]] [[Kategori:Konstitusjonelle monarki]] [[Kategori:Medlemsland i Unionen for Middelhavet]] [[Kategori:Norden]] [[Kategori:Nord-Europa]] [[Kategori:Skandinavia]] 6zwtlqbawg89yu4q6tqvfn5y31llxmi 3671961 3671960 2026-09-12T12:40:42Z HerVal7752 105842 3671961 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Kongeriket Sverige |andre namn = Konungariket Sverige |adjektiv = svensk |riksvåpen = Great coat of arms of Sweden.svg |flagg = Flag of Sweden.svg |motto = För Sverige i tiden |nasjonaldag = 6. juni |nasjonalsong = [[Du gamla, du fria]] |hovudstad = [[Stockholm]] |språk = svensk |minoritetsspråk = [[finsk]], [[samisk]], [[meänkieli]], [[romani]], [[jiddisch]] |styresett = [[Parlamentarisk]] [[konstitusjonelt monarki]]<ref>{{Kjelde www|url=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/sweden_da|tittel=Sverige|språk=da|utgjevar=Den europeiske unionen|vitja=2026-09-12}}</ref> |statsoverhovudtype = [[Svenske regentar|Konge]] |statsministertype = [[Statsminister i Sverige|Statsminister]] |grunnlagdtype = [[Svensk historie|Historie]] |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = Sverige samla |grunnlagd1 = 900-talet |grunnlagd2type = Skild frå<br />&nbsp; &nbsp;&nbsp;[[Kalmarunionen]] |grunnlagd2 = [[6. juni]] [[1523]] |vassareal = 8,67&nbsp;% |valuta = [[Svensk krona]] |tidssone = [[UTC]] +1 |tidssone_sommartid = [[UTC]] +2 |retningsnummer = +46 |domene = .se }} '''Sverige''',{{mrk|Andre namn for Sverige er ''Svearike'' og ''Sverike''.}} offisielt '''Kongeriket Sverige''',{{mrk|[[svensk]] ''Konungariket Sverige''}} er eit land på den austlege og sørlege delen av den [[skandinavia|skandinaviske]] halvøya i [[Europa]].<ref>{{snl||}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://lex.dk/Sverige|tittel=Sverige|forfattar=Brostrøm, Torben|språk=da|utgjevar=Lex på lex.dk|vitja=2026-05-29}}</ref> Sverige grensar direkte til [[Noreg]] og [[Finland]]. Den nordlege delen av landet er dekt av skog. Der vert det utvunne [[jern]], og av [[tre]]a frå skogane vert det produsert [[papir]]. Den sentrale delen av landet har fruktbare jorder ut mot kysten og er industrielt sentrum i landet. Særleg gjeld dette [[metallindustri]]. Den sørlege delen av landet er primært involvert i landbruksproduksjon: [[kveite]], [[potet]], [[sukkerroe]]r og [[kveg]]avl. Det er samstundes den delen av landet som er tettast folkesett. Kystområda ut mot [[Skagerrak]] og [[Austersjøen]] er svært forureina. == Geografi == [[Fil:Sweden cia old.png|mini|venstre|200px|Kart over Sverige.]] I det sørlege Sverige er [[lauvtre]] i fleirtal, i dei nordlege områda er [[gran]] og [[bjørk]] dominerande i landskapet. I Nord-Sverige, som er prega av fjell, har landet eit [[subarktisk klima]]. I den delen av landet som ligg nord for [[polarsirkelen]] går [[midnattssol|sola ikkje ned]] i løpet av sommaren, og natta varer heile døgnet om vinteren. Aust for Sverige ligg Austersjøen og [[Bottenvika]], noko som gir landet ei lang kystlinje. Mot vest ligg den skandinaviske fjellkjeda, som skil Sverige frå Noreg. Den sørlege delen av landet er oppdyrka, med meir og meir skog jo lenger nordover ein kjem i landet. Folketalet fylgjer same mønster, med høg [[folketettleik]] i sør, særskilt omkring dalen ved sjøen [[Mälaren]] og i [[Øresundregionen]]. Lenger mot nord er folketettleiken lågare. {| {{fin tabell høgre}} ![[Len i Sverige]] |- | * [[Blekinge län]] * [[Dalarnas län]] * [[Gotlands län]] * [[Gävleborgs län]] * [[Hallands län]] * [[Jämtlands län]] * [[Jönköpings län]] * [[Kalmar län]] * [[Kronobergs län]] * [[Norrbottens län]] * [[Skåne län]] * [[Stockholms län]] * [[Södermanlands län]] * [[Uppsala län]] * [[Värmlands län]] * [[Västerbottens län]] * [[Västernorrlands län]] * [[Västmanlands län]] * [[Västra Götalands län]] * [[Örebro län]] * [[Östergötlands län]] |} Sverige er oppdelt i 21 fylke eller län. I kvart fylke finst ein fylkesadministrasjon eller länsstyrelse, utnemnd av regjeringa. I kvart fylke er det òg eit [[landsting i Sverige|landsting]] som er den lokale befolkninga sitt folkevalde organ. Kvart län er ytterlegare oppdelt i ei rekkje kommunar, i alt 289 pr. 2002. Tidlegare har det òg vore andre historiske oppdelingar av Sverige i fylke og regionar. Det høgaste fjellet i Sverige er [[Kebnekaise]] på 2104 [[moh]]. Den største innsjøen er [[Vänern]] som er tredje største innsjø i [[Europa]]. [[Gotland]] og [[Öland]] er dei største øyane i landet. == Klima == Sjølv om Sverige strekkjer seg langs dei same breiddegradene som [[Noreg]], ligg dei på austsida av dei norske fjella, og dette påverkar [[klima]]et ein god del. Dette hindrar i stor grad den milde [[Atlanterhavet|Atlanterhavslufta]] i å strøyme inn over landet, og gjer klimaet ein god del kaldare enn i Noreg. Dei sørvestlege områda av Sverige har mykje det same klimaet som [[Danmark]] og [[Nederland]], særleg [[Göteborg]] og andre stader langs kysten av [[Kattegat]]. Her er det fuktig og kjølig om vinteren med [[regn]] og [[snø]] om ein annan, medan sommaren har regnbyer, men ofte lyst og mildt [[vêr]]. Nordlege delar av Sverige har derimot eit mykje meir [[kontinentalklima|kontinentalt klima]], der somrane om lag er like milde som i sør, medan vinteren er mykje kaldare. [[Bottenvika]] frys vanlegvis til i løpet av vinteren, og dette gjer at iskald luft frå [[Russland]] eller [[Barentshavet]] kan strøyme inn i Nord-Sverige utan å gå over ope hav. I tillegg er vinteren ofte [[sky]]a med lett snøfall lange periodar i strekk. Når vinden bles frå Atlanterhavet og over fjella i Noreg, tørkar lufta opp og vert litt varmare, slik at temperaturen i sentrale og sørlege delar av Sverige ofte ligg over 0&nbsp;°C med forholdsvis tørre vêrforhold. [[Lågtrykk]] i Austersjøen kan derimot føre til kraftig snøfall òg i dei meir sørlege områda av Sverige. Våren er den tørraste og minst skya tida på året i det meste av Sverige. I mai har som regel mesteparten av snøen smelta, bortsett frå heilt nord og i fjella, og temperaturane aukar. Om sommaren er temperaturen blitt så pass høg at ein ganske ofte kan få [[torevêr]]. Torebyene vert som regel danna over fjella om ettermiddagen, og går austover om kvelden. Derfor får kysten av Bottenvika ofte meir sol enn fjellområda om ettermiddagen. Låglandet nær [[Stockholm]] og [[Uppsala]] er oftast det varmaste området om sommaren, men temperaturen minkar berre sakte på veg nordover. Til og med i [[Lappland]] heilt i nord har ein gjennomsnittleg maksimumstemperaturar over 16&nbsp;°C om sommaren. Ein kan derimot få frost over 1000 m sjølv på sommarstid, og dette området er som regel det kaldaste i heile Skandinavia om vinteren. Stockholm har ein årleg nedbørsnormal på 554&nbsp;mm, Göteborg har 670&nbsp;mm, medan [[Piteå]] i nord har 517&nbsp;mm. == Historie == [[Fil:Scandinavia.TMO2003050.jpg|mini|[[Satellittbilde]] (tatt om [[vinter]]en) over [[Skandinavia]] syner Sverige midt i bildet.]] Arkeologisk vitnesbyrd har prova at området som utgjer det noverande Sverige fekk sine første innbyggjarar under [[steinalderen]], etter kvart som som innlandsisen frå den siste [[istid]]a trekte seg attende. Dei første innbyggjarane var [[jegerar og samlarar]] som levde av naturrikdommane i [[Austersjøen]]. Ei rekkje arkeologiske funn frå store handelssamfunn stør teorien om at det sørlege Sverige var tett folkesett under [[bronsealder]]en. Gjennom 800- og 900-talet var vikingkulturen dominerande i Sverige med handel, plyndringar og kolonisering mot aust, særskilt i [[Baltikum|dei baltiske landa]], [[Russland]] og [[Svartehavet]]. Sverige var delt opp i fleire rike. Døme på svenske rike var [[Västergötland]], [[Östergötland]], [[Svitjod]], [[Södermanland]], [[Värmland]] og [[Hälsingland]]. Først frå kong [[Magnus Ladulås av Sverige]] (d. 1290) kan ein rekna med eit samla [[Svearike]]. (I [[Danmark]] vart sveariket kalla Sverige. Etter unionstida med Danmark vart Sverige namnet på [[Svear]]ane sitt [[rike]], [[Svearike]]). I [[1389]], vart dei tre landa [[Noreg]], [[Danmark]] og Sverige sameint under ein konge. [[Kalmarunionen]] var ikkje ein politisk union men ein personalunion, og gjennom 1400-talet freista Sverige å motstå eit dansk sentralisert styre under den danske kongen. Sverige braut ut av Kalmarunionen i [[1523]], då [[Gustav Eriksson Vasa]] gjenetablerte den svenske krona. På 1600-talet vart Sverige ei av stormaktene i [[Europa]], etter at landet med suksess hadde teke del i [[30-årskrigen]]. Denne posisjonen forsvann på 1700-talet då [[Russland]] tok over som den dominerande makta i Austersjøområdet etter [[den store nordiske krigen]]. Nyare svensk historie har vore fredfylt. Den nest siste krigen var mot Russland i 1809, då Sverige tapte [[Finland]]. Den siste krigen var mot [[Noreg]] sommaren [[1814]]. Krigen enda med [[Mossekonvensjonen|konvensjonen på Moss]], der kronprinsen av Sverige aksepterte [[Den norske grunnlova|den nye norske grunnlova]] av 17. mai og kongen av Noreg gjekk med på å abdisera for å gjera ein [[personalunion]] med Sverige mogleg. Krig trua med å bryta ut i 1905 då det norske [[Stortinget]] erklærte [[Unionsoppløysinga i 1905|unionen med Sverige for oppløyst]]. Krigen vart unngått ved forliket i Karlstad i 1905. Sverige var nøytralt under [[1. verdskrigen|første]] og [[2. verdskrigen|andre verdskrigen]] og under [[den kalde krigen]]. == Politikk == [[Fil:Inside Parliament of Sweden 01.jpg|mini|Riksdagen i Sverige. {{foto|Suyash Dwivedi}}]] Sverige er eit [[konstitusjonelt monarki]] med [[parlamentarisme|parlamentarisk]] styresett.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.britannica.com/place/Sweden|tittel=Sweden|språk=en|utgjevar=Britannica|vitja=2026-05-29}}</ref> Opp gjennom historia har den lovgivande makta vore delt mellom kongen og [[den svenske riksdagen|Riksdagen]]. Den utøvande makta var delt mellom kongen og eit adelsråd fram til 1680, då kongeleg einevelde vart innført. Parlamentarismen vart introdusert i 1917 då kong [[Gustav V av Sverige]], etter ein lang kamp, aksepterte å utnemne regjeringa etter fleirtalsavgjersler i Riksdagen. Seinare, i 1918–1921, vart allmenn stemmerett innført. I 1975 vart kongen si politiske makt fjerna ved grunnlovsendring. Monarkiet vart bevart som ein formell, men reint symbolsk institusjon, med seremonielle plikter for monarken. Etter grunnlova er Riksdagen, med 349 medlemer, den øvste myndigheita i Sverige. Riksdagen kan endre grunnlova. For at Riksdagen skal kunne endre grunnlova vert det kravd eit dobbeltvedtak, og det skal haldast eit riksdagsval mellom desse to vedtaka. Lovgiving kan leggjast fram av regjeringa eller av ei gruppe eller enkeltrepresentantar frå Riksdagen. Medlemene av Riksdagen vert valde etter eit proporsjonalt valsystem for ein fireårsperiode. Det juridiske systemet er oppdelt i rettsinstansar som handhevar sivile rettssaker og straffesaker, dessutan spesialrettsinstansar som har ansvaret for det juridiske forholdet mellom offentlegheita og regjeringa eller andre offentlege myndigheiter. Sveriges rettssystem er oppdelt i instansar beståande av lokale rettsinstansar (byrettar), regionale appellrettsinstansar (landsrettar) og ein [[høgsterett]]. == Økonomi == Understøtta av fred og nøytralitet gjennom heile 1900-talet har Sverige oppnådd ein svært høg levestandard. Dette er bygd opp ved ein blandingsøkonomi av [[kapitalisme]] og utdeling av betydelege velferdsgoder gjennom ei skattefinansiert omfordeling av landet sine rikdomar. Landet har eit moderne distribusjonssystem, gode interne og eksterne kommunikasjonsmiddel og ein velutdanna arbeidsstyrke. Tømmer, [[vasskraft]] og [[jernmalm]] er viktige naturressursar i ein [[økonomi]] som er sterkt orientert mot handel med utlandet. Private selskap står for cirka 90 % av landet sin industrielle produksjon. Maskinindustrien står for 50 % av produksjonen og eksporten. Landbruket utgjer åleine 2 % av [[BNP|brutto nasjonalprodukt]] og sysselset òg berre 2 % av arbeidsstyrken. Den svenske nasjonalbanken fører ein inflasjonsstabiliserande politikk med ei målsetjing om ein årleg [[inflasjon]] på 2 %. Kommunikasjons- og transportsystemet i Sverige er vesentlege element i landet sin velutbygde [[infrastruktur]]. == Demografi == [[Fil:Folketal_sverige_1991_2050_per_aldersgruppe.png|mini|350px|Berekna folketalsutvikling i Sverige1991-2050 fordelt på aldersgrupper.<br /><small>Datakjelde: U.S. Census Bureau.</small>]] Eit lite tal [[samar]] lever i den nordlege delen av landet. Den største minoritetsgruppa er [[finnar|finnane]] og andre [[Norden|nordiske folk]]. Dei siste tiåra har ei lang rekkje innbyggjarar frå [[Italia]], det tidlegare [[Jugoslavia]], [[Irak]], [[Iran]], [[Vietnam]] og [[Chile]] samt [[kurdarar]] og [[palestinarar]] innvandra til landet. Sjølv om Sverige ikkje har eit offisielt språk, er de facto-språket [[svensk]], med ein finsktalande minoritet. Samane har òg sine eigne to språk, som ikkje er i slekt med svensk. Sidan [[1999]] har Sverige hatt fem offisielle minoritetsspråk: [[finsk]], [[samisk]], [[meänkieli]], [[romani chib]] og [[jiddisch]]. Sverige har ei lang rekkje [[religion]]ar. Hovuddelen av befolkninga er medlemer av [[Svenska kyrkan]], som i 2000 vart skild frå staten. Det er òg ei rekkje [[muslim]]ar i Sverige, med bakgrunn i innvandringa frå muslimske land. == Kultur == Svensk [[kultur]] på 1900-talet er kjenneteikna ved pionerarbeid i filmens tidlege dagar av [[Mauritz Stiller]] og [[Victor Sjöström]]. Seinare gjorde [[Ingmar Bergman]] og skodespelarar som [[Greta Garbo]], [[Ingrid Bergman]] og [[Anita Ekberg]] karriere òg utanfor landets grenser. Songar av [[Carl Michael Bellman|Bellman]], [[Evert Taube]] og [[Birger Sjöberg]] er internasjonalt kjende. [[ABBA]] vert ofte sett lik ny svensk populær[[musikk]], men nye grupper som [[Roxette]], [[The Cardigans]], [[Soundtrack of our lives]] og [[The Hives]] har også i det siste vorte internasjonalt kjende. [[Svensk litteratur]] er også godt kjend, med namn som [[Astrid Lindgren]]. Svenske forfattarar har oppnådd ei lang rekkje nobelprisar i litteratur. Oppdelt på land er Sverige den tredje største mottakaren av [[Nobelprisen i litteratur]]. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refbetre|dato=2026}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{EU}} {{EØS}} {{Schengenlanda}} {{NATO}} {{Norden}} {{Skandinavia}} {{OECD}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Sverige| ]] [[Kategori:Land i Europa]] [[Kategori:EU-land]] [[Kategori:Schengen-land]] [[Kategori:Konstitusjonelle monarki]] [[Kategori:Medlemsland i Unionen for Middelhavet]] [[Kategori:Norden]] [[Kategori:Nord-Europa]] [[Kategori:Skandinavia]] kmd40wxkymr0vjp9xcxtqr5ygojilsw 0 3855 3671963 3655127 2026-09-12T12:45:02Z HerVal7752 105842 Småfiks 3671963 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Kongeriket Danmark |andre namn = Kongeriget Danmark |adjektiv = dansk |riksvåpen = National coat of arms of Denmark.svg |riksvåpenstorleik = 60 |flagg = Flag_of_Denmark.svg{{!}}border |motto = – <br /> Kongen sitt valspråk: «Forbundne, forpligtet, for Kongeriget Danmark». |nasjonaldag = 5. juni |nasjonalsong = [[Der er et yndigt land]] |hovudstad = København |minoritetsspråk = [[tysk]]{{mrk|Tysk er minoritetsspråk i [[Sønderjylland]].}} |styresett = [[Parlamentarisk]] [[konstitusjonelt monarki]]<ref>{{Kjelde www|url=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_da|tittel=Danmark|språk=da|utgjevar=Den europeiske unionen|vitja=2026-09-12}}</ref> |statsoverhovudtype = [[Danske regentar|Konge]] |vassareal = 1,6&nbsp;% |valuta = [[Dansk krone]] |tidssone = [[UTC]] +1 |tidssone_sommartid = [[UTC]] +2 |retningsnummer = +45 |domene = .dk }} '''Danmark''', offisielt '''Kongeriket Danmark''',{{mrk|[[dansk]] ''Kongeriget Danmark''}} er eit land i [[Nord-Europa]].<ref>{{snl||}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.britannica.com/place/Denmark|tittel=Denmark|språk=en|utgjevar=Britannica|vitja=2026-05-31}}</ref> Det er det sørlegaste av [[Norden|dei nordiske]] og [[Skandinavia|skandinaviske landa]] og ligg sørvest for [[Sverige]] og sør for [[Noreg]]. Danmark har landgrense til [[Tyskland]] og grensar også til [[Nordsjøen]] og [[Austersjøen]]. Innbyggjartalet er på om lag 6 millionar, og hovudstaden er [[København]]. Geografisk utgjer Danmark ei stor halvøy, [[Jylland]], og ei rekkje øyar, der [[Sjælland]], [[Fyn]], [[Lolland]], [[Falster]] og [[Bornholm]] er dei mest kjende. Kongeriket Danmark femner saman med sjølve Danmark om [[biland]]a [[Grønland]] og [[Færøyane]]. Danmark er ein [[velferdsstat]] med [[blandingsøkonomi]]. Levestandarden i landet er høg, og samfunnet er prega av små økonomiske skilnader. Danmark er eit [[konstitusjonelt monarki]] med [[parlamentarisme]]. Landet er delt inn i [[Regionar i Danmark|fem regionar]] og [[Kommunar i Danmark|98 kommunar]]. Danmark har vore medlem av [[FN]] og [[NATO]] sidan opprettinga og av [[Den europeiske unionen|EU]] sidan 1973, men er ikkje ein del av [[eurosona]]. Nasjonalspråket [[dansk]] er i stor grad innbyrdes forståeleg med [[norsk]] og [[svensk]] og har sterke historiske og kulturelle band til dei andre [[nordiske språk]]a. Om lag 82&nbsp;% av folkesetnaden og 90&nbsp;% av dei etniske danskane er medlemmer av den lutherske [[Folkekirken]]. I 2009 hadde noko over ein halv million danskar utanlandsk opphav, av dei om lag halvparten frå andre europeiske land. == Etymologi == [[Danskar]] eller [[danar]] som etnisk gruppe vart omtalte allereie i [[antikken]]. På 600-talet fortalde både den greske historieskrivaren [[Prokopios]] og den [[gotarar|gotiske]] historikaren [[Jordanes]] om eit folk i nord ved namn «danoi» og «dani». På [[norrønt]] vart folket i [[genitiv]] fleirtal kalla «danir», som kan tyde noko i retning av «flatlandsfolk». «Dane» er truleg ei avleiing av det [[indoeuropeisk]]e ''*dhen-'', som tyder ‘flate, flatt brett’.<ref>[http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/ielex/PokornyMaster-X.html Indo-European Lexicon, Pokorny Master PIE Etyma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160420225029/http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/ielex/PokornyMaster-X.html |date=2016-04-20 }}, side 249, Linguistics Research Center, College of Liberal Arts, The University of Texas at Austin, henta frå Julius Pokorny: ''Indogermanisches etymologisches Wörterbuch'', Bern: Francke, 1959, 1989.</ref> Ordet «[[Markgrevskap|mark]]» vart i [[gamalhøgtysk]] og i [[gamalengelsk]] brukt i tydinga ‘grenseland’. Ordet «Danmark» tydde altså ‘flatlandsfolkets grenseland’ og var avgrensa til dagens [[Slesvig]], altså danane sitt grenseland til tyskarane i sør.<ref name="Nielsen, Niels Åge" /> I [[frankarar|frankiske]] riksårbøker (''Annales Regni Francorum'') vert det fortalt at frankiske utsendingar i 825 møtte kongane deira «på deira land» (''in marca eorum'').<ref>''Scriptores rerum Germaniaarum in usum scholarum'', bind I, side 213 1.45</ref> Det vert også fortalt at danene kom «til marken» (''ad marcam'') for å gå til åtak på [[saksarar|saksarane]] ved elva [[Eider]] i den noverande tyske delstaten [[Schleswig-Holstein]] i 828.<ref>''Scriptores rerum Germaniaarum in usum scholarum'', bind I, side 217 1.25</ref> Av Jordanes får ein inntrykk av at danene høyrde til den gotiske stammen ''Suetidi'' og kom frå det noverande Sverige. Dei skal ha drive bort [[herular|herulane]] frå landet. Danane vert ikkje nemnde av den romerske historikaren [[Tacitus]] i år 98, men han nemnde gotarane ''(gothones)''. Dersom danene ikkje eksisterte på 100-talet, og skildringa til Jordanes er riktig, kan danene ha oppstått som etnisk gruppe på 200- eller 300-talet. Nokre eldre kjelder ymtar om at danene var identiske med «[[geatarane]]». Den [[Gallia|galliske]] historikaren og biskopen [[Gregorius av Tours]] skildra på 600-talet korleis kongen over danane, Chochilaisus, vart drepen i året 515 under eit sjøslag ved den frankiske kysten.<ref name="Carver_1992">Carver, 1992, side 292-293</ref> Gregorius kallar kongen for ein dane (''dani''), men i ''[[Beowulf]]'' vert han omtalt som ein konge over geaterane under namnet Hygelac. I ''[[Liber Monstrorum]]'' er han kalla «rex Getarum»,<ref name="Chambers_1921_s23">Chambers 1921, side 23</ref> og i ''[[Liber historiae Francorum]]'' vert han kalla «rege Gotorum».<ref name="Chambers_1921_s23"/> Problemet med denne identifiseringa er at andre kjelder som Prokopius og Jordanes skil mellom geaterane og danane. Lærde strir seg imellom om den etniske identiteten til geaterane, og det episke diktet ''Beowulf''' kan ikkje ukritisk brukast som [[historisk kjelde]]. Etter kvart som ordet «mark» gjekk over til å tyde heile landet, og ikkje berre det noverande Slesvig, vart dessutan namnet «Danmark» brukt om alle folka i området, uavhengig av etnisk tilhøyrsle. Populært vert det sagt at ordet «Danmark» første gong vert nemnt på [[Jellingsteinane|Jellingesteinen]] omkring år 985. Danmark (''Denamearc'') var likevel nemnt allereie rundt 890 av nordmannen [[Ottar frå Hålogaland|Ottar]] i den gammalengelske krønika ''[[Orosius]]'', i forteljinga om reisa hans frå Skiringssal i Vestfold til Hedeby.<ref>Paulus Orosius (editor Henry Sweet, M.A.): [http://www.archive.org/stream/extractsfromalfr02alfruoft#page/n5/mode/2up Extracts from Alfred's Orosius], Oxford Clarendon Press, London, september 1885, bind 2, side 16</ref> I vidareforteljinga til [[Alfred av England]] frå om lag same tid – skildringa til [[Wulfstan frå Hedeby]] av skipsferda si frå Hedeby eller Slesvig og inn i Austersjøen, vert Langeland, Låland, Falster og Skåne omtalt som ein del av Danmark (''Þas land call hyrað to Denemearcan'', «alle desse landa høyrer til Danmark»). Like etter 908 skreiv den austfrankiske krønika [[Regino av Prüm]] om eit folk «frå Danmark» (''ex Denimarca'') som gjekk til åtak på det noverande Nederland frå nord.<ref name="Christiansen_s119">Christiansen, side 119</ref> Eit diplom frå 965 som tilhøyrde [[Otto I av Det tysk-romerske rikey|Otto I]] skildrar eit bispedømme som ligg ''in marca vel regno Danorum''.<ref name="Christiansen_s119"/><ref>Niels Refskou,: ''In marca vel regno Danorum. En diplomatarisk analyse af forholdet mellem Danmark og Tyskland under Harald Blåtand'', Kirkehistoriske Samlinger, 1985, side 19-33</ref><ref>Niels Refskou: ''Det retlige indhold af de ottonske diplomer til de danske bispedømmer'', Scandia 52, 1986, side 173</ref> == Geografi == {{detaljar|Dansk geografi}} [[Fil:KarleboL.jpg|mini|venstre|52,6 % av landarealet i Danmark utgjer [[dyrka mark]], slik som her i [[Karlebo]].<ref name="CIA" />]] Danmark er det minste og sørlegaste av dei nordiske landa, like nord for sitt einaste naboland, [[Tyskland]], sørvest for [[Sverige]] og sør for [[Noreg]]. Danmark er rekna som eit [[skandinavia|skandinavisk]] land, sjølv om det ikkje høyrer til den skandinaviske halvøya. Vest for Danmark ligg [[Nordsjøen]], mens [[Austersjøen]] ligg i søraust. Mellom Danmark og Sverige ligg [[Øresund]] og [[Kattegat]], mens [[Skagerrak]] skil Danmark frå Noreg. Danmark utgjer halvøya [[Jylland]] og [[Øyar i Danmark|443 namngitte øyar]]. Per 2009 er 72 av desse busette,<ref name="statistikkbanken-øyer" /> og dei største er [[Sjælland]], [[Vendsyssel-Thy]] og [[Fyn]]. Øya [[Bornholm]] ligg aust for resten av landet i Austersjøen. === Landskapstypar og geologi === [[Fil:MonsKlint.JPG|mini|[[Møns Klint]] er den høgste [[kalkklippe]]n i Danmark, og fell opp til 120 meter ned i havet.]] Det danske landskapet er prega av flatt, mildt lågland, med bakkar, [[kalkklippe|kalkklippar]] og [[sanddyne]]r. Men det finst også mange område med bakkelandskap. På Jylland finst mellom anna Rebild bakker i [[Rold Skov]] og området rundt [[Skamlingsbanken]] i sønderjylland. Landskapet sør-aust for [[Silkeborg]] i retning [[Horsens]] og [[Skanderborg]] inneheld dei høgste bakkane i Danmark, som [[Ejer Bavnehøj]], [[Møllehøj]], [[Yding Skovhøj]] og [[Himmelbjerget]]. Også områda [[Svanninge Bakker]] og [[De Fynske Alper]] på [[Fyn]] er prega av markante bakkar. [[Møns Klint]] på øya [[Møn]] er den største naturattraksjonen i Danmark. [[Geologi]]sk utgjer mesteparten av Danmark unge avleiringar frå [[krittida|krit-]], [[tertiærtida|tertiær-]] og [[kvartærtida]]. Dei fleste bergartane er lause, og høgdedraga i landet er danna ved at isbrear under [[Weichselistida|siste istid]] skauv dei lause bergartane saman i haugar og rygger. Over øyane, Jylland og utover i [[Nordsjøen]] går det ein grunnfjellrygg, [[Fyn–Ringkøbing-ryggen]]. Denne dannar vidare skilet mellom den nordlege og sørlege delen av Nordsjøen, og det er vidare i bassenget sør for denne ryggen eller i rifta midt i Nordsjøen at dei danske petroleumsførekomstane ligg.<ref name="SNL-geologi" /> === Vatn og vassdrag === Danmark har om lag {{formatnum:65000}} opne vasslaup. Omtrent halvparten av desse er naturlege, mens resten er kunstig opparbeidde grøfter og kanalar.<ref name="vandløb" /> Den lengste elva i Danmark er [[Gudenå]], på omtrent 160&nbsp;km. Andre større danske elvar er [[Odense Å]], [[Vidå]], [[Skjern Å]] og [[Elva Suså|Suså]]. Det er totalt {{formatnum:1032}} namngitte [[innsjø]]ar i Danmark med eit samla areal på ca. 700&nbsp;km². Djupast er [[Furesø]] med 36 m, mens [[Arresø]] er størst i areal med 39,5&nbsp;km². Blant dei andre større danske innsjøane er [[Esrum sø]], [[Stadil Fjord]], [[Mossø]], [[Saltbæk vig]] og [[Tissø]]. Danmark har ei rekkje [[fjord]]ar, sjølv om denne nemninga vert langt vidare brukt på dansk enn på norsk. [[Limfjorden]] er kanskje den mest kjende, og er eit 180&nbsp;km langt sund som bind [[Nordsjøen]] (i Danmark ofte kalla [[Vesterhavet]]) saman med [[Kattegat]]. Andre kjende danske fjordar er [[Roskildefjorden]] og [[Ringkøbingfjorden]]. === Klima === Danmark har eit [[temperert klima]]. Sidan landet ligg ved [[Nordsjøen]] nyte det godt av nærleiken til [[Golfstraumen]], og har relativt sett kjølige somrar med middeltemperaturar på omkring 16&nbsp;°C og milde vintrar med middeltemperaturar på omkring 0,5&nbsp;°C. Danmark har også ein del vind, spesielt om vinteren.<ref name="Store Danske-klima" /> Haustmånadene september til november har mest regn med eit syttitals mm kvar, mens februar er månaden med minst nedbør med normalt 38&nbsp;mm.<ref name="dmi.dk" /> Det er berre mindre regionale skilnader i klimaet innanlands i Danmark. Temperaturane endrar seg lite frå stad til stad, men ligg noko lågare i områda lengst vekk frå havet. Om sommaren har Sydsjælland og [[Lolland]]-[[Falster]] dei høgste middeltemperaturane. I kystnære strøk er skilnaden mellom sommar og vinter mindre på grunn av den utjamnande verknaden frå havet. Også nedbøren er relativt stabil frå stad til stad; mens områda ved [[Storebælt]] har minst med ca. 500&nbsp;mm årleg har de sørlege delane av Midtjylland mest med noko over 900&nbsp;mm.<ref name="Store Danske-klima" /> === Flora og fauna === [[Fil:Grib_skov.jpg|mini|Nyutsprungne [[bøketre]] i [[Grib Skov]] på Nordsjælland. {{foto|Malene Thyssen.}}]] Geologisk sett har det gått kort tid sidan siste istid, noko som inneber at utviklinga av artar ikkje er avslutta. Dessutan sett [[topografi]]en vilkåra innanfor små avstandar. Og endeleg er det [[jord]]smonnet som sett føresetnadene for plantevekst på ein gitt stad. I tillegg til alt dette må ein sjå påverknaden frå tusenår med jordbruk og snart 150 års industrialisering med alt dette har meint for vilkåra til floraen. Grunnleggjande høyrer likevel Danmark til i eit stort område som strekkjer seg frå [[Atlanterhavet]] og heilt inn til [[Ural]], der den potensielle vegetasjonen er [[Temperert lauvskog|blanda lauvskog]]. Danmark har ikkje [[urskog]], men [[Draved skov]] og [[Suserupskovene]] er naturskogar der den menneskelege påverknaden har vore minimal. Dersom ein vil oppleve korleis det danske landskapet har sett ut før landbrukstida, må ein reise til [[Białowieżaskogen]] i det austlege [[Polen]]. Når ein ser bort frå [[sanddyne]]r, [[innsjø]]ar, [[elv]]ar og havskrentar, er resten av naturen i Danmark i røynda eit samanhengande [[kulturlandskap]] der alt er resultatet av tilsikta og utilsikta menneskeleg påverknad. Det gjeld [[biotop]]ar som [[mose]], [[eng]], [[hede]], [[beite]], [[åker]] og dyrka [[skog]] og elles naturlegvis [[park]]ar og [[hage|hagar]]. Samansetjinga til floraen utgjer derfor eit sett ''moglegheiter'' som er skapt av naturvilkåra og nokre ''avgrensingar'' som vert sett av aktivitetane til menneska. I tillegg til det direkte presset frå dyrking og ureining råkar utbygginga av [[infrastruktur]]en floraen for ei stadig meir omfattande oppsplitting i område som vert haldne åtskilt og som vert gradvis mindre. Det medfører at spreiing og vedlikehald av [[Genbasseng|genpuljar]] innanfor ein art vert gradvis meir ugjerleg. Dette er den eigentlege bakgrunnen for at mange artar er truga eller utdøydde i Danmark.<ref name="rødliste" /> === Landmerke og geografiske ytterpunkt === [[Fil:Himmelbjerget_2005_(edit).jpg|mini|Inntil 1847 trudde ein at [[Himmelbjerget]] (147 moh.) var det høgste punktet i Danmarks. Staden er framleis ein populær utfartsstad. {{foto|Thomas Bredøl}}]] Det nordlegaste punktet i Danmark er [[Skagen]]s odde (Skagens nordstrand) på 57° 45' 7<nowiki>''</nowiki> nordleg breidd, det sørlegaste er Gedser odde (Falsters sørspiss) på 54° 33' 35<nowiki>''</nowiki> nordleg breidd, det vestlegaste [[Blåvandshuk]] på 8° 4' 22<nowiki>''</nowiki> austleg lengd, og det austlegaste [[Christiansø]] (Østerskær) på 15° 11' 55<nowiki>''</nowiki> austleg lengd. Det lågaste punktet i Danmark er [[Lammefjord]] med –7,5 [[moh.]] Høgst ligg [[Møllehøj]] 170,86 moh., følgt av [[Yding Skovhøj]] (170,77 moh.), dernest [[Ejer Bavnehøj]] (170,35 moh.). Det kjende [[Himmelbjerget]] ligg 147 meter over havet. == Demografi == Per 1. januar 2009 hadde Danmark ifølgje offisiell statistikk {{formatnum:5427459}} innbyggjarar. Med eit areal på {{formatnum:43094}} km² gir det ein folketettleik på 127,9 innbyggjarar per kvadratkilometer. Folketalet har jamt over stige sidan 1970-talet, med unntak av ein periode på starten av 1980-talet.<ref name="årbog" /> === Folkegrupper === 91,6 % av folkesetnaden er av dansk opphav, mens 452&nbsp;095 personar er innvandrarar og etterkomarane deira. Innvandrarane (inklusive etterkomarane) kjem først og fremst frå andre nordiske land (41&nbsp;306), [[Storbritannia]] (12&nbsp;000), [[Tyskland]] (25&nbsp;444), [[Polen]] (13&nbsp;509), [[Bosnia-Hercegovina]] (20&nbsp;875), andre land i det tidlegare [[Jugoslavia]] (23&nbsp;968), [[Tyrkia]] (54&nbsp;859), [[Somalia]] (16&nbsp;948), [[Irak]] (26&nbsp;351), [[Iran]] (14&nbsp;289), [[Libanon]] (22&nbsp;232), [[Afghanistan]] (10&nbsp;876) og [[Pakistan]] (19&nbsp;301). === Språk === [[Fil:Bible_of_Christian_III_1550.jpg|mini|[[Bibelen i Noreg#Christian IIIs Bibel og utgaver basert p.C3.A5 denne|Christian IIIs bibel]] danna grunnlaget for den danske [[ortografi|rettskrivinga]].]] Danmark har eitt offisielt språk – [[dansk]]. Dansk er eit [[nordgermanske språk|nordgermansk språk]], som har felles opphav med [[islandsk]], [[færøysk]], [[norsk]] og [[svensk]]. Desse språka byrja å spalte seg på 800-talet, og frå kring år 1100 var [[gamaldansk]]en vorte distinkt ulik frå andre nordiske språk. Frå kring 1550 snakkar ein om [[nydansk]], då inntoget av [[boktrykkjarkunst]] gjorde at [[ortografi]]en vart standardisert. Den standardiserte danske rettskrivinga tok utgangspunkt i språket i [[Christian IIIs bibel]]. Frå 1700-talet pratar ein om yngre nydansk. I det nittande og tjuande hundreåret har dansk ortografi vore relativt konservativ, med det resultat at talespråket har flytta seg eit godt stykke bort frå skriftspråket.<ref name="Cramer-13-27" /> Dansk utgjer [[Danske dialektar|mange dialektar]]. Desse var i grove trekk ferdig utvikla på 1300-talet, og dansken nådde si maksimale dialektspalting kring år 1700. Sidan den gongen har dialektane vore på stadig tilbaketog, og no pratar berre 5 % av danskane dialekt. Danske dialektar vert delt inn i tre hovudgrupper: # [[Austdansk]] (gamle skånske dialektar, bornholmsk) # [[Øydansk]] (sjællandsk, fynsk, dialektane på øyane i sør) # [[Jysk]] Desse hovudgruppene kan igjen delast inn i finare undergrupper. Til dømes vert jysk delt inn i austjysk, sørjysk og vestjysk, og eventuelt også nordjysk. Spesielt skil vestjysken seg frå øydansken, og har mellom anna ingen skilnad mellom [[Genus|grammatiske kjønn]] i tradisjonell tyding, her heiter det både ''ein'' hus og ''ein'' bil. Særskilt for sør- og vestjysk er også framstilte [[Ordklassen artikkel|artiklar]] (''æ hus'' i bestemt form).<ref name="Cramer-29-37" /> Den standarddanske skriftforma vert kalla ''[[riksdansk|rigsdansk]]'' eller ''rigsmål''. Denne tek utgangspunkt i språket i [[København]]-området, og vert fastsett av [[Dansk Sprognævn]]. Riksdansken er totalt dominerande i det offentlege samfunnslivet, og det vil i dag vere utenkjeleg for til dømes toppolitikarar å prate brei dialekt slik vestjyden [[Knud Kristensen]] gjorde då han var statsminister så seint som på slutten av 1940-talet. Dialektdauden har mellom anna ført til at eldre verk skrivne på dialekt – mellom dei [[Steen Steensen Blicher]]s jyske historier og songar – i dag er praktisk talt uleselege for yngre danskar.<ref name="Cramer-39-44" /> I [[Nordslesvig]] har Danmark ein tysktalande minoritet. Dei språklege rettene til det tyske mindretalet er verna gjennom [[København-Bonn-erklæringane]] frå 1955. Erklæringane vernar på tilsvarande måte det dansktalande mindretalet i [[Sydslesvig]].<ref name="språk norden.org" /> Det bor også nokre titusen [[færøysk]]- og [[grønlandsk]]-talande i Danmark, i tillegg til minoritetar som talar språk som [[urdu]], [[arabisk]] og [[tyrkisk]]. Danske skuleelevar vert introduserte for første framandspråk ([[engelsk]]) frå 4. klasse. På sjuande trinn startar andre framandspråk som valfag med eit timetal på alt 11 veketimar over tre år. Andre framandspråk er obligatorisk for opptak til danske gymnas og har vidaregåande laup der.<ref name="NOU 2003: 16" /> === Religion === [[Fil:Roskilde_mpazdziora.JPG|mini|[[Roskilde domkyrkje]] har vore gravstad for danske kongelege sidan 1400-talet. I 1995 vart den ein del av [[Verdsarv|Verdsarvlista til UNESCO]]. {{foto|Mariusz Paździora}}]] Danmark gjekk over til [[kristendommen]] frå 960-åra då [[Harald Blåtann]] lét seg døype, og i laupet av 1200-talet var overgangen heilt fullført. Sidan [[reformasjonen]] i 1536 har [[den evangelisk-lutherske kyrkja|evangelisk-luthersk kristendom]] vore statsreligion, og landet har hatt full [[religionsfridom]] sidan grunnloven kom i 1849. Den danske kyrkja vert kalla [[Folkekirken]], og har monarken som øvste leiar. I det daglege vert kyrkja likevel styrt av kyrkjedepartementet ved kyrkjeministeren, per februar 2010 [[Birthe Rønn Hornbech]]. Folkekyrkja er delt inn i 11 [[bispedøme]] (dansk: «stift»), derav eitt på [[Grønland]]. 1. januar 2023 hadde Folkekyrkja {{formatnum:4 276 271}} medlemmer, noko som utgjer 72,1 % av den danske folkesetnaden.<ref>[https://www.folkekirken.dk/om-folkekirken/folkekirken-i-tal/medlemmer Folkekirkens medlemmer] Folkekirken</ref> Om lag tre prosent av dei nominelt kristne går regelmessig i kyrkja.<ref name="Religious Freedom" /><ref name="Medlemmer af folkekirken"/> Den nest største religiøse gruppa i Danmark er [[islam|muslimane]], som med {{formatnum:210000}} personar utgjer 3,7 % av folkesetnaden. Den muslimske folkesetnaden i Danmark er eit resultat av innvandring i nyare tid, og er konsentrert om dei største byane. Andre religiøse grupper i Danmark femner [[den katolske kyrkja|katolikkar]] ({{formatnum:37000}} personar), [[Jehovas vitne]] ({{formatnum:14500}}), serbisk-ortodokse kristne ({{formatnum:7000}}), [[baptistar]] ({{formatnum:5100}}), [[pinsevener]] ({{formatnum:5100}}), [[buddhisme|buddhistar]] ({{formatnum:4400}}) og [[mormonarar]] ({{formatnum:4500}}).<ref name="Religious Freedom" /> == Historie == {{detaljar|Dansk historie}} === Frå forhistorie til vikingtid === [[Fil:Runic_stone_Jellinge_Denmark.jpg|mini|Den største av[[Jellingsteinane]], som kong [[Harald Blåtann]] fekk utforma til minne om far sin, [[Gorm den Gamle]], Danmarks første konge, og mora si, har vore kalla Danmarks dåpsattest grunna inskripsjonane som mellom anna fortel at Harald Blåtann kristna danane. {{foto|Sven Rosborn}}]] Dansk forhistorie starta på framsida av [[innlandsis]]en som byrja å trekkje seg attende nordpå for ca. 15 000 år sidan i samband med ei klimaendring. På dette tidspunktet levde [[rein]]sdyrsjegerar her og dei vart avløyst av andre jegerfolk som ernærte seg av jakt og fiske i fleire tusenår. For ca. 6 000 år sidan vart [[steinalder]]en sakte avløyst av [[Neolittisk tid|den yngre steinalderen]]. Rundt 1800 f.Kr. vart denne igjen avløyst av [[bronsealderen]]<ref name="ecomuseum" /> og 500 f.Kr. byrja [[jernalder]]en. Allereie på slutten av jernalderen, omtrent på i 700-talet, kan det ha eksistert ei sterk dansk sentralmakt, som det kolossale forsvarsverket [[Dannevirke]] i Sønderjylland og [[Kanhavekanalen]] på [[Samsø]] kan vere «prov» på. Likevel meiner dei fleste moderne historikarar nok at Danmark som geografisk område snarare er å sjå på som ein del av det [[Frankere|frankiske]] riket i denne perioden. Forhistoria slutta med [[vikingtida]], då danske og norske [[viking]]ar byrja å herje og handle i det meste av det kontinentale [[Europa]] og Dei britiske øyane. Dei danske vikingane tok til å krevje inn såkalla [[danegeld]] i [[England]], som var ein skatt kongar i England måtte betale til danekongen for å unngå plyndringar. Danske og skandinaviske vikingar hadde ei stormaktsrolle i Europa i det meste av vikingtida på grunn av mellom anna den sterke flåten av snøggrodde vikingskip som kunne gå opp dei store elvane, og på grunn av den måten dei gjekk til åtak på. === Danmark i mellomalderen === Den danske historia vert innleidd på [[700-talet]] då dei første skriftlege kjeldene byrjar å omtale tilhøva i landet. Slik sett er vikingtida ein overgangsfase mellom forhistoria og den danske [[mellomalderen]] som vart ein periode, der kontakten med resten av Europa vart stadig viktigare. Tre tilhøve vog tungt; freistnadene til kongane på å auke makta si innanriks, freistnadene deira på å utvide maktområdet utanriks og striden med [[Hansaforbundet]]. Maktkampen innanriks stod først mellom stormennene på den eine sida og kongemakta på den andre. Seinare vart det til ein strid mellom kyrkja og kongemakta. Utanriks prøvde ein å skape og halde fast ved eit et Austersjørike, noko som kulminerte i [[Kalmarunionen]] av [[1397]]. Samarbeidet med Hansaforbundet var naudsynt i høve handel, men også eit konstant økonomisk problem. Dette bysamskipnaden fekk stor innverknad på sambandet til Danmark og var i periodar den reelle makta i landet. === Reformasjon og einevelde === [[Fil:Scandinavia_1658.gif|mini|[[Danmark-Noreg]] måtte avstå dei danske landsdelane i Skåneland og dei norske lena Trondheim og Bohus til [[Sverige]]. Med raudt: Halland var allereie avstått til Sverige for ein periode på 30 år. Med gult: Landsdelane Skåneland og Bohus len. Med fiolett: Landsdelar som gjorde opprør og vendte tilbake til dansk styre i 1660.]] [[Renessansen]] innebar eit markant skilje i Danmarks historie særleg fordi [[reformasjonen]] vart ein del av endringa. Kongane inndrog kyrkjegodset og stod på den bakgrunnen sterkt overfor adelen, men ein stor del av rikdommen vart brukt til krigføring. Mest tydeleg er dette eksemplifisert i renessansekongen [[Kristian IV av Danmark-Noreg|Kristian IV]]. Han fekk oppført mange vakre bygningar rundt i landet, men leid alvorlege nederlag ved å ta del i [[Trettiårskrigen]] i [[Tyskland]]. Den vidare kampen med Sverige medførte nederlag på nederlag med stadige tap av territorium, først øyane i Austersjøen, seinare også danske kjerneprovinsar som Skånelandene ved [[Freden i Roskilde]] i [[1658]]. Sviket til adelen under [[Karl Gustav-krigane]] gav von for eit statskupp der kong [[Fredrik III av Danmark-Noreg|Fredrik III]] velta den gamle forfatninga og innførte [[einevelde]]t med stønad frå borgarskapen. Ein ny embetsadel voks fram med gunsten frå kongane og borgarane i byane fekk etter kvart auka innverknad. Landet var prega av den kulturelle påverknaden frå [[Frankrike]] og av den tyskprega forvaltninga til kongane. Med opphevinga av [[stavnsbandet]] og seinare med andre reformer innanfor landbruket fekk landet ein økonomisk framgang. Framgangen vart avbrote då [[England|engelskmennene]] tok den danske flåten. Dette og [[Københavns bombardement]] tvang Danmark i armane på [[Napoléon Bonaparte|Napoleon]], mens Sverige allierte seg med England. Med [[Wienerkongressen|freden i Wien]] i 1815 vart unionen mellom Danmark og Noreg oppløyst. Forut for dette kom [[statsbankerotten i 1813]], men likevel vart perioden ei oppgangstid for t.d. dansk filosofi, dikt- og biletkunst ([[Den danske gullalderen|gullalderen]]). === Demokrati, industrialisering og verdskrigar === Etter freden i Wien utgjorde det danske monarkiet kongeriket og [[hertugdøma]] [[Hertugdømet Slesvig|Slesvig]], [[Holstein]] og [[Lauenborg]] og dessutan koloniane. Slesvig har vore eit dansk [[len]] med både dansk- og tysktalande folkesetnad, mens Holstein og Lauenburg var tyske len og dermed medlemmer av det [[det tyske forbundet|tyske forbundet]]. Tysksinna i [[Rådgjevande provinsialstenderforsamlingar i Danmark|stenderforsamlingane]] i Slesvig og Holstein ønskte eit sterkare samband til Tyskland. Den danske politikken derimot var splitta mellom den konservative [[Heilstatspolitikk]]en og den [[Dei nasjonalliberale|nasjonalliberale]] [[Ejderpolitikken|Ejderpolitikk]]. Heilstatsfolka ville ivareta den dansk-tyske heilstaten med den danske kongen som hertug i Slesvig og Holstein. Ejderfolka ville sameine Slesvig med Danmark i ein dansk nasjonalstat. Tyske og danske nasjonalliberale stod kvarandre imot. Spørsmålet var om Slesvig skulle vere dansk eller tysk. Dette førte til eit opprør mot Danmark og den [[første slesvigske krig]]. Då Danmark fekk stønad frå England og då utviklinga til krigens fall ut til dansk føremon, vart [[status quo]] oppretta på nytt. I [[London-protokollen]] frå 1852 måtte Danmark love å ikkje knytte Slesvig eller Sønderjylland nærare til kongeriket enn Holstein. I samband med revolusjonane i Europa i (1848) fekk Danmark ei fri og demokratisk [[Den danske grunnlova|styreform]] i [[1849]]. [[Fil:Grundlovgivende_rigsforsamling_-_Constantin_Hansen.jpg|mini|''[[Den Grundlovgivende Rigsforsamling|Den grunnlovgivende forsamling]]'' den 23. oktober 1848. Måleri av [[Constantin Hansen]].]] Dei underliggjande skiljelinene var likevel ikkje fjerna og i 1864 braut den [[andre slesvigske krig]]en ut. No hadde ikkje landet engelsk stønad, [[skandinavisme]]n førte heller ikkje til militær hjelp og den danske hæren leid ei rekkje audmjukande nederlag spesielt i [[kampane ved Dybbøl]]. Resultatet vart tapet av hertugdøma inkludert den dansktalande delen av Slesvig. Dermed var Danmark blitt ein fullstendig dansk småstat. Kring [[1870]] kom [[industrialisering]]a i gang i Danmark og vart sett i verk ved at ein la til eit tett nett av jernbane-, ferje- og fraktbåtsamband mellom landsdelane. Samtidig innebar oppsvinget i landbruket at kjøpekrafta auka hjå folkesetnaden på land. Og ettersom [[Landboreformene|oppdelinga]] medførte eit overskot av menneske, fekk dei næringsdrivande i byane ein kjærkomen reserve av billeg arbeidskraft. Å huse alle desse nye innflyttarane skjedde svært tilfeldig og ei rekkje epidemiar herja København og dei større provinsbyane. Takka vere kloakksystem, skiping av skular og utbygging av helsevesenet fekk ein etter kvart kontroll over sjukdommane. På arbeidsmarknadsfronten lukkast det å dempe uroa ettersom det danske arbeidsmarknaden i samband med Storkonflikten i [[1899]] fekk avtalen sin der fagrørsla godtok retten til å leie og dele inn arbeidet og arbeidarane fekk rett til å organisere seg.<ref name="Christensen" /> Danmark heldt seg utanfor [[første verdskrig]] og levering av utstyr til dei krigførande landa gav arbeid og inntekt til mange. Etter kvart fekk kvinnene i 1915 også stemmerett.<ref name="kvinner" /> Det tyske nederlaget i 1918 medførte ei folkeavrøysting slik at Nordslesvig ved [[Slien]] vart sameint med Danmark igjen, men vilkåra for avrøystinga innebar at det vart skipa eit tysk mindretal i Danmark og eit dansk i Tyskland. Den økonomiske krisa i 1930-åra førte med seg massearbeidsløyse, men også betring av «samfunnets støtter» til dårleg stilte. Med atterreisinga av dei europeiske stormaktene kom det igjen fart i produksjonen i Danmark og ved krigsutbrotet i [[1939]] var dei fleste optimistiske. Sjølv om Danmark vart [[Åtaket på Danmark i 1940|okkupert i 1940]] [[Danmark under andre verdskrig|vidareførte landet si eiga regjering]] inntil 1943, men det oppstod etter kvart ei så [[Dansk motstandsrørsle|sterk motstandsrørsle]] at landet kunne teljast med av dei allierte landa som oppretta [[SN]] i 1945.<ref name="Frisch" /> Den [[17. juni]] [[1944]] erklærte [[Island]] seg som sjølvstendig nasjon og dette vart godteke av den danske regjeringa i [[1945]]. === Etterkrigstida === [[Fil:Dronning_Margerethe_5_sep_2004.jpg|mini|[[Margrethe II av Danmark|Margrethe II]] vart dronning i 1972. Ho vart med det den første regjerande dronninga av Danmark, då kvinner først fekk arverett til trona i 1953. {{foto|Trine Jacobsen}}]] I åra etter var Europa delt, både ideologisk og etter landegrenser. Frykta for [[Sovjetunionen]] førte til at Noreg og Danmark valde å melde seg inn i [[NATO]] i [[1949]]. Det gav samtidig landet tilgang til [[Marshallplanen]] som var meint som ein stønad til atterreising av dei europeiske landa. Det skapte gode tider i landet og [[kommunisme]]n mista etter kvart taket på dei breie lag av folkesetnaden. Storpolitisk var situasjonen fastlåst og det gav svært få moglegheiter for manøvrering i dansk utanrikspolitikk, men på det økonomiske området var det rom for endringar. I laupet av 1960-åra kom ein i gang med drøftingane om dansk deltaking i EF (seinare [[EU]]) og i 1972 stadfesta ei [[folkeavrøysting]] opptakinga av Danmark til fellesskapen.<ref name="EF" /> Ved fleire seinare høve vart samarbeidet utvida trinnvis.<ref name="irland" /> === Etter den kalde krigen === Då [[jernteppet]] fall i [[1989]], [[Samanføringa av Tyskland|Tyskland vart samanført]] i 1990 og [[Oppløysinga av Sovjetunionen|Sovjetunionen vart oppløyst]] vart det i dei følgjande åra skapt heilt nye vilkår for dansk utanrikspolitikk som vart langt meir aktiv:<ref name="Udenrigspolitik i 1990" /> Dette inneber støtte til dei baltiske landa, utvidinga av NATO, auka integrering i EU og militær deltaking i aksjonar på Balkan, i Afghanistan og Irak.<ref name="Bjørn Møller" /><ref name="Aagaard" /> I fleire bølgjer fekk landet ei sterk straum av utlendingar som kom dels som [[flyktning]]ar og dels som [[innvandring|innvandrarar]].<ref name="Berger" /> I starten vart det sett på som eit reint praktisk problem å huse og integrere menneska frå framande kulturar, men etter kvart viste det seg at innvandringa skapte enkelte problem. Diskusjonen om kva politisk line ein skulle leggje i innvandringsspørsmålet prega særleg folketingsvalet i 2001, men er stadig vekk eit aktuelt debattema med høg temperatur i dansk politikk. == Politikk og administrasjon == Danmark er eit [[konstitusjonelt monarki]], og [[Politikk i Danmark|det politiske systemet i landet]] tek utgangspunkt i [[den danske grunnlova|grunnlova i landet]] av 1849, seinare revidert tre gonger. Sidan revisjonen i 1953 har Danmark hatt eit [[parlamentarisme|parlamentarisk]] eittkammersystem. Som i andre parlamentariske demokrati vert [[maktfordelingsprinsippet]] følgt, og §3 i grunnlova sett rammene for dei tre statsmaktene: [[den utøvande makta]], som ligg hjå monarken; [[den lovgjevande makta]], som ligg hjå monarken og [[Folketinget]] i sameining; og [[den dømmande makta]], som ligg hos domstolane. Sjølv om den lovgjevande makta formelt sett vert delt mellom parlament og monark er likevel rolla til monarken i praksis å underteikne dei lovene som Folketinget vedtek. Den utøvande makta er også berre formelt hjå monarken, og etter det såkalla «[[systemskiftet]]» i 1901 har monarken utpeikt ministrar med basis i den politiske samansetjinga til Folketinget. === Statsoverhovud og regjering === Som eit konstitusjonelt monarki har Danmark [[Monarkar i Danmark|ein monark]] som [[statsoverhovud]].<ref>{{Kjelde www|url=https://lex.dk/Danmark|tittel=Danmark|forfattar=Nielsen, Bue & Schou, Poul|språk=da|utgjevar=Lex på lex.dk|vitja=2026-05-31}}</ref> Monarken er formelt leiar for den praktiserande makta, noko som i praksis vert gjort gjennom at monarken, tronfølgjaren og regjeringa møtest til [[statsråd]] ein gong i månaden. Sidan [[Påskekrisa]] i 1920 har desse måtane berre hatt ein seremoniell funksjon, og monarken blandar seg ikkje inn i dei politiske avgjerslene. Sidan 1972 har dronning [[Margrethe II av Danmark|Margrethe II]] vore dansk monark. På vegner av monarken vert den utøvande makta leidd av [[Statsministrar i Danmark|ein statsminister]], som også er regjeringssjef. Regjeringa treng inkje aktivt fleirtal i Folketinget, men må gå ved [[mistillitsforslag]]. Tradisjonelt har Danmark hatt mindretalsregjeringar som har fått støtte frå parti utanfor regjeringa. Den noverande regjeringa blei danna 3. oktober 2011 gjennom ein [[koalisjon]] av [[Socialdemokraterne]], [[Det Radikale Venstre]] og [[Sosialistisk Folkeparti]] støtta av [[Enhedslisten]] med [[Helle Thorning-Schmidt]] som statsminister. === Folketinget === [[Fil:Folketingssalen-2006.jpg|venstre|mini|Folketingssalen på [[Christiansborg]] slott.]] Den reelle lovgjevande makta i Danmark ligg hjå parlamentet, som sidan 1953 har hatt eitt kammer – [[Folketinget]]. Før denne tida hadde landet også eit overhus, [[Landstinget]]. Folketinget har 179 medlemmer, der 175 kjem frå sjølve Danmark. Dei siste fire plassane vert delt mellom representantar valde frå [[Færøyane]] og [[Grønland]]. 135 av Folketingsmedlemene vert valde i [[høvestalval]] i 10 valområde, og inndelinga følgjer [[D'Hondt-metoden]]. Desse vert kalla ''kretsmandat''. Dei resterande 40 mandata er såkalla ''tilleggsmandat'', som ver delt inn etter [[Sainte-Laguë-metoden]] mellom parti som har anten 1) fått minst eitt kretsmandat, 2) har fått minst like mange stemmer som den gjennomsnittlege mengda gyldige stemmer i minst to av tre landsdelar, ''eller'' 3) fått minst to prosent av stemmene på landsbasis.<ref name="valgordning" /> Folketinget vert leidd av eit presidium på ein leiar og fire nestleiarar. Sidan [[Folketingsvalet i Danmark 2007|valet i 2007]] har [[Thor Pedersen]] (V) vore leiar av Folketinget. Folketinget held til på [[Christiansborg]] slott i det sentrale [[København]], saman med [[Høgsterett i Danmark|Højesteret]] og [[Statsministeriet]]. === Politiske parti === Danmark har eit fleirpartisystem, og ved valet i 2007 vart åtte parti representerte i Folketinget (i tillegg til to grønlandske og to færøyske parti). Dei fire mest tradisjonsrike partia i Danmark er [[Venstre i Danmark|Venstre]], [[Socialdemokraterne]], [[Det Konservative Folkeparti]] og [[Radikale Venstre]]. Venstre er det største partiet i Danmark, og har sidan 2001 hatt regjeringsmakta i samarbeid med Det Konservative Folkeparti. Førstnemnde er eit sentrum-høgre-parti, og er det klart leiande partiet på ikkje-sosialistisk side. Det vert leidd av statsminister [[Lars Løkke Rasmussen]]. Det Konservative Folkeparti er som namnet ymtar basert på [[konservatisme]], og vert leidd av [[Lene Espersen]]. Det største partiet på venstresida er [[Socialdemokratiet]], leidd av [[Helle Thorning-Schmidt]]. I perioden 1924-2001 var sosialdemokratane det største partiet i Danmark, og hadde også dei fleste regjeringane. Partiet har sterke historiske band til [[Landsorganisasjonen i Danmark]], sjølv om desse ikkje lenger formelt har samband. Til venstre i Folketinget står [[Socialistisk Folkeparti]], leidd av [[Villy Søvndal]]. Desse svarar til omtrent det norske [[Sosialistisk Venstreparti|SV]]. Enda lenger til venstre i Folketinget er [[Enhedslisten]], eit valsamarbeid mellom [[Danmarks Kommunistiske Parti]], [[Venstresocialisterne]] og [[Socialistisk Arbejderparti]]. Dei to sentrumspartia representert i Folketinget er [[Liberal Alliance]] og [[Det Radikale Venstre]]. På den høgreradikale sida står [[Dansk Folkeparti]], leidd av [[Pia Kjærsgaard]]. Sistnemnde spring ut av [[Fremskridtspartiet]], som tidlegare hadde tilsvarande rolle i dansk politikk. {| class="wikitable" border="1" |+ Folketingsmandat, 2007- |- ! Parti ! Partileiar ! Mandat |- | [[Venstre i Danmark|Venstre, Danmarks Liberale Parti]] (V) | [[Lars Løkke Rasmussen]] | align="right" | 34 |- | [[Socialdemokraterne]] (A) |[[Mette Frederiksen]] | align="right" | 47 |- | [[Dansk Folkeparti]] (O) |[[Kristian Thulesen Dahl]] | align="right" | 37 |- | [[Socialistisk Folkeparti]] (F) |[[Pia Olsen Dyhr]] | align="right" | 7 |- | [[Det Konservative Folkeparti]] (C) |[[Søren Pape Poulsen]] | align="right" | 6 |- | [[Det Radikale Venstre]] (B) |[[Morten Østergaard]] | align="right" | 8 |- | [[Enhedslisten|Enhedslisten, de rød-grønne]] (Ø) | Kollektiv ledelse | align="right" | 14 |- | [[Liberal Alliance]] (tidlegare Ny Alliance) (Y) | [[Anders Samuelsen]] | align="right" | 13 |- | [[Tjóðveldi]] | [[Høgni Hoydal]] | align="right" | 1 |- | [[Sambandsflokkurin]] | [[Kaj Leo Johannesen]] | align="right" | 1 |- | [[Siumut]] | [[Hans Enoksen]] | align="right" | 1 |- | [[Inuit Ataqatigiit]] | [[Juliane Henningsen]] | align="right" | 1 |} === Administrativ inndeling === {{detaljar|Regionar i Danmark|Kommunar i Danmark}} Danmark er delt inn i fem regionar og 98 kommunar. Regionane vart danna i 2007, og erstatta [[Amt i Danmar|13 fylke]] (dansk: «amt»). Til same tid gjekk det føre seg ei omfattande kommunesamanslåing der 270 kommunar vart slegne saman til 98 større einingar. Kvar region vert styrt av eit 41 medlemmer stort ''regionsråd'', dersom politiske leiar har tittelen ''regionsrådsformand''. Den klart viktigaste oppgåva til regionane er å organisere helse- og sosialvesenet. Regionane driv ikkje inn skatt på eigenhand, men er finansierte via staten og kommunane. Kommunane i Danmark fekk tildelt fleire ansvarsområde i reforma i 2007, og dei aller fleste kommunane har over {{formatnum:20000}} innbyggjarar. Kvar kommune vert leidd av eit kommunestyre (dansk: «kommunalbestyrelse»), som vert valt kvart fjerde år. Kommunestyra vert leidd av ein ordførar (dansk: «borgmester»), som anten vert vald direkte av veljarane eller av kommunestyret. Kommuneadministrasjonane vert leidd av ein kommunaldirektør. I tillegg er [[Færøyane]] og [[Grønland]] ein del av kongeriket Danmark. Desse har begge utstrekt sjølvstyre i [[Det danske Riksfellesskap]], men har ikkje ein sjølvstendig utanrikspolitikk. ==== Regionar ==== {| class="wikitable sortable" |- ! class="unsortable" | Kart-<br />farge ! Region ! Adm.senter ! Areal&nbsp;(km²) ! Folketal ! class="unsortable" bgcolor="#ffffff" rowspan="7" width="40%"| [[Fil:Denmark_regions_label.svg|200px|center|Kart over regionar i Danmark]] |- |align="center"| {{legend|#aaeeff}} || [[Region Nordjylland]] || [[Aalborg]] || align="right"| {{Sorterbar|7933.32}} || align="right"| {{Sorterbar|580515}} |- |align="center"| {{legend|#cdde87}} || [[Region Midtjylland]] || [[Viborg]] || align="right"| {{Sorterbar|13124.34}} || align="right"| {{Sorterbar|1247732}} |- |align="center"| {{legend|#e9c6af}} || [[Region Syddanmark]] || [[Vejle]] || align="right"| {{Sorterbar|12206.17}} || align="right"| {{Sorterbar|1199667}} |- |align="center"| {{legend|#ff8080}} || [[Region Hovedstaden]] || [[Hillerød]] || align="right"| {{Sorterbar|2561.27}} || align="right"| {{Sorterbar|1662285}} |- |align="center"| {{legend|#afe9af}} || [[Region Sjælland]] || [[Sorø]] || align="right"| {{Sorterbar|7273.21}} || align="right"| {{Sorterbar|821252}} |- |-class="sortbottom" | colspan="5" | '''Kjelde''': Danmarks Statistik, ''Statistisk Årbog 2009''<ref name="årbog" /> |} ==== Riksfellesskapet ==== I tillegg til det Danmark som ligg i [[Skandinavia]] høyrer også dei to sjølvstyrte områda [[Grønland]] og [[Færøyane]] til gjennom [[Det danske Riksfellesskapet|Riksfellesskapet]]. Områda høyrer ifølge §1 i grunnlova til Kongeriket Danmark og deler derfor grunnlov og statsoverhovud med Danmark. Dei to områda har likevel begge si eiga regjering leidd av høvesvis ein [[Statsministrar i Grønland|Landsstyreføremann]] (Grønland) og ein [[Lagmenn i Færøyane|Lagmann]] (Færøyane). Færøyane fekk indre sjølvstyre i [[1948]] og Grønland i [[1979]]. Dei to områda er likevel ikkje fullt ut uavhengige, t.d. skal [[folkeskule|folkeskulane]] i tillegg til det lokale språket undervise i dansk, begge område mottek subsidiar (blokktilskot) frå Danmark og utanriksforhold vert som hovudregel handsama av regjeringa i København. <gallery> Fil:Beinisvord, westcoast of suduroy, faroe islands.JPG|Vestkyst i [[Suðuroy]]på [[Færøyane]] Fil:Tinganes, Tórshavn 2004.1.jpg| [[Tinganes]] i [[Tórshavn]]på Færøyane Fil:Egede nuuk.JPG|Statuen av [[Hans Egede]] i [[Nuuk]] på [[Grønland]] Fil:Greenland-Ilulissat-26.jpg|Ved [[Ilulissat]]på Grønland </gallery> === Forsvars- og utanrikspolitikk === [[Fil:Danish_Military_Police.JPG|mini|Danske [[militærpoliti|MP]]-soldatar. Danmark er ein nær alliert av [[USA]], og deltok mellom anna i [[Invasjonen av Irak i 2003|Invasjonen av Irak]] og [[Krigen i Afghanistan (2001–)|Krigen i Afghanistan]].]] Det danske forsvarsbudsjettet for 2010 hadde ei total ramme på ca. 23 milliardar danske kroner,<ref name="§ 12 Forsvarsministeriet" /> og forsvarsutgiftene utgjer dermed 1,06 prosent av [[BNP]].<ref name="billigst i drift" /> Det danske forsvaret utgjer de fire våpengreinene [[Den danske hæren|Hæren]], [[Hjemmeværnet]], [[Søværnet]] og [[Det danske flyvåpenet|Flyvevåbnet]]. Danmark har [[verneplikt]] for menn, men langt frå alle må avtene plikten – kven som må inn vert avgjort via loddtrekning på sesjon. Kvinner (og mennene som «vann» loddtrekkinga) kan velje å avtene frivillig militærteneste.<ref name="Forsvarets Dag" /> Årleg avtener om lag {{formatnum:6500}} unge danske kvinner og menn militærteneste. Tenestetida er på fire månader.<ref name="dårlig forretning" /> Danmark vart med i [[NATO]] ved opprettinga i 1949. Etter slutten på [[den kalde krigen]] har landet spelt ei aktiv rolle i internasjonale operasjonar, mellom anna i [[Invasjonen av Irak i 2003|invasjonen av Irak]], [[krigen i Afghanistan 2001–|krigen i Afghanistan]], Kosovo ([[KFOR]]) og Libanon ([[UNIFIL]]). I 1973 vart Danmark med i det dåverande [[Det europeiske fellesskap|EF]] (føregangaren til [[Den europeiske union|EU]]), men danskane har sidan vist seg å vere noko lunkne til den europeiske integrasjonen. I 1992 stemte det danske folk nei til [[Maastricht-traktaten]]. Danskane har heller ikkje slutta seg til [[Eurosona|Eurosystemet]], etter at 53,2 % stemte imot i ei folkerøysting i 2000. Danmark er mellom dei 51 landa som har vore med i [[SN]] allereie frå skipinga av SN-pakta i 1945. Danskane er også aktive i det nordiske samarbeidet i [[Nordisk Råd]], og NATO, EU, FN og Norden utgjer dei fire hovudpilarane i dansk utanrikspolitikk. Danmark er i tillegg med i ei rekkje andre internasjonale organisasjonar, slik som [[Verdsbanken]], [[Det internasjonale pengefondet]], [[Verdshandelsorganisasjonen]], [[Organisasjonen for tryggleik og samarbeid i Europa]], [[Organisasjonen for økonomisk samarbeid og utvikling]] og [[Europarådet]]. === Flagg, symbol og ordenar === [[Fil:Dannebrog.jpg|thumb|Det danske ''[[Dannebrog]]'' er eit av dei eldste flagga i verda, og er vorte brukt sidan slutten av 1300-talet.]] Flagget til Danmark kallast ''[[Dannebrog]]'', og skal etter legenda ha falle ned frå himmelen under eit av slaga til [[Valdemar II Sejr av Danmark|Valdemar Sejr]] i [[Estland]]. Det vert rekna som det eldste flagget i [[Europa]] i ubroten bruk. Dannebrog er eit tradisjonelt [[nordisk krossflagg]], og tente mellom anna som inspirasjon til [[det norske flagget]]. [[Det danske riksvåpenet]] er samansett av tre gåande, blå løver med raude tunger og er krona med gylne kroner. Det eldste dokumenterte bruket av riksvåpenet er frå regjeringstid under [[Knut VI av Danmark|Knut VI]] i 1190. Den siste større endringa av riksvåpenet kom i 1819, då [[den norske løva]] vart teken ut. [[Elefantordenen]] er den høgste utmerkinga i Danmark. Ho vert til vanleg berre delt ut til kongelege og statsoverhovud. Deretter kjem [[Dannebrogordenen]]. Av dei militære danske medaljane er ''Forsvarets Medalje'', ''Forsvarets medalje for Tapperhed'', ''Medaljen for udmærket lufttjeneste'' og ''Forsvarets Hæderstegn for god tjeneste''. === Sambandet til Noreg === Danmark og Noreg har alltid hatt tette politiske og kulturelle band. Allereie i norrøn tid var danskekongane reelle herskarar over Noreg i lange periodar, og spesielt Oslofjordområdet var lenge under dansk overherredømme.<ref name="khm" /> Med [[Kalmarunionen]], som var innstifta av [[Margrete I|dronning Margrethe]] i 1397, kom heile Noreg under utanlandsk overherredømme, og etter unionsoppløysinga i 1536 vart Noreg i praksis ein dansk provins. Frå innføringa av eineveldet i 1660 vart heile [[Danmark-Noreg]] gjort til ein einstaka stat, samtidig som riket i større grad vart sentralstyrt frå [[København]]. Unionen mellom Danmark og Noreg varte heilt fram til 1814, då kong [[Fredrik VI av Danmark-Noreg|Fredrik VI]] som ein tapande part i [[Napoleonskrigane]] måtte avstå Noreg til [[Sverige]] igjennom [[Kielfreden]]. På 1800-talet stod [[skandinavisme]]n sterkt i Norden, og i 1848 deltok norske friviljuge på dansk side under den [[første slesvigske krig]]. Under den [[andre slesvigske krig]] femten år seinare vart danskane likevel overlatne til seg sjølv av svenskane og nordmennene, til store protestar frå norsk åndsliv med [[Bjørnstjerne Bjørnson|Bjørnson]] og [[Henrik Ibsen|Ibsen]] i spissen. I 1876 gjekk Noreg med i den [[skandinaviske myntunion]]en, noko som gjorde at dei tre nordiske landa hadde felles omløp av setlar og mynt fram til kring [[første verdskrig]]. Norsk litteratur var på denne tida også prega av strøymingar frå Danmark, mellom anna med [[Georg Brandes]] som ei stor inspirasjonskjelde for Ibsen, [[Aleksander Kielland|Kielland]] og [[Jonas Lie|Lie]]. [[Riksmål]]srørsla til Bjørnson, som vart oppretta i 1907 som ein reaksjon på stiftinga av [[Noregs Mållag]] året før, gjorde ein energisk innsats for å halde norsk skriftspråk så nært dansk som mogleg. Riksmålet og den [[dansk-norsk språk]], såkalla «dannet dagligtale» har klare røter i dansk. Danmark og Noreg vart begge okkuperte av [[Tyskland]] under [[andre verdskrig]]. I etterkrigstida har landa hatt eit nært og godt samband, og samarbeider mellom anna forsvarspolitisk gjennom [[NATO]]. Danmark og Noreg er også viktige handelspartnarar, og i 2007 var den samla verdien av Noregs totale vareeksport til Danmark på kring 19 milliardar norske kroner. Dette gjorde Danmark til Noregs sjette største eksportmarknad. Viktige varer Noreg eksporterer over [[Skagerrak]] er råolje, elektrisitet, fisk, halvfabrikat og verkstadprodukt. Danske turistar er på si side viktige for norsk turistnæring, og danskane utgjorde i 2006 nesten 14 % av alle utanlandske ferie- og fritidbesøkjande til Noreg.<ref name="innovasjon" /> == Næringsliv == [[Fil:Windkraftanlagen_Dänemark_gross.jpg|thumb|Vindmølleindustrien har stadig vorte ein viktigare del av dansk økonomi. Med ein eksport i 2009 på 41,7 milliardar danske kroner stod vindkrafta for 8,5 % av den samla danske eksporten.<ref name="vindekraft" />]] [[Fil:Oil_platform_in_the_North_SeaPros.jpg|mini|Danmark er ein petroleumsnasjon, og produserte i 2008 16,7 millionar kubikkmeter [[Råolje|olje]] og 8,9 milliardar normalkubikkmeter [[naturgass]].]] [[Fil:LN49_Lokken.jpg|mini|Fiskebåt i [[Løkken-Vrå kommune|Løkken]]. Danske fiskarar fanga i 2008 knappe {{formatnum:700000}} tonn fisk, men overfiske og dertil lågare kvoter har gjort at totalfangsten er meir enn halvert sidan år 2000.]] Danmark har ein [[blandingsøkonomi]] med stor grad av [[frihandel]], og levestandarden er over gjennomsnittet i Europa. Landet hadde i 2007 eit [[Bruttonasjonalprodukt|BNP]] på 311,6 milliardar amerikanske dollar (197,3 milliardar USD justert for [[kjøpekraftsparitet]]).<ref name="HDI-2009" /> Ifølgje [[Verdsbanken]] har Danmark den mest fleksible arbeidsmarknaden i Europa, og det er enkelt både å tilsetje ny arbeidskraft og å nedbemanne. Denne politikken vert kalla «[[flexicurity]]». Den danske arbeidsstokken tel omtrent 2,9 millionar mann, og pr. desember 2009 var arbeidsløysa på 7,4 % – om lag 2,5 prosentpoeng under EU som heile.<ref name="arbeidsledighet" /> Målt i part av folkesetnaden som har høgare utdanning har danskane den best utdanna arbeidsstyrken i verda.<ref name="UNESCO" /> Danmark har det høgste skattenivået i verda, og for personar i dei høgste inntektsgruppene kan skatteprosenten kome opp i 62,3 (inkludert 8 % trygdeavgift). Toppskatten slår inn ved inntekter over {{formatnum:347200}} danske kroner. Det er også skatt på finansinntekter slik som aksjeutbytte, her varierer skatteprosenten mellom 28 og 45.<ref name="KPMG" /> [[Dansk krone]] (valutakode: DKK, vert igjen delt inn i 100 øre) har vore [[valuta]] i Danmark sidan 1874. Gjennom [[Den europeiske vekslingsmekanismen]] er den danske krona tett knytt mot [[euro]]en, og vekslingskursen ligg alltid på omtrent 7,45 kroner per euro. Dette oppnår ein ved å leggje [[pengepolitikk]]en svært tett opp imot politikken til den [[Den europeiske sentralbanken]].<ref name="Jones" /> Danmark møter krava som skal til å ta del i [[eurosona|eurosamarbeidet]], men i ei folkerøysting i september 2000 valde folket med knapp margin å behalde krona. {| class="wikitable" ! Økonomiske nøkkeltal ! Verdi ! % av BNP ! År, kjelde |- | BNP (Verdsbanken) | align=right | 275,2 mrd US$ | | 2006, ''Verdsbanken'' |- | BNP (vekst) | align=right | 0,6% | | Q3 2007, ''The Economist'' nov 2007 |- | Industriproduksjon | align=right | –1,4% | | Q3 2007, ''The Economist'' nov 2007 |- | Konsumprisar 2006 | align=right | 1,9 % | | 2006, ''Eurostat'' (europa.eu) |- | Konsumprisar 2007 | align=right | 1,2% | | Q3 2007, ''The Economist'' nov 2007 |- | Renter 3 mnd 2006 | align=right | 3,18 % | | 2006, ''Eurostat'' (europa.eu) |- | Renter 3 mnd 2007 | align=right | 4,80% | | Q3 2007, ''The Economist'' nov 2007 |- | Børsindeks 1.jan-7.mai 2008 | align=right | –8,3% | | ''The Economist'' mai 2008 |- | Arbeidsløyse | align=right | 3,1% | | Q3 2007, ''The Economist'' nov 2007 |- | Handelsbalanse 12 mnd | align=right | 4,2 mrd $ | | Q3 2007, ''The Economist'' nov 2007 |- | Betalingsbalanse 12 mnd | align=right | 4,3 mrd $ | align=right | 1,5% | Q3 2007, ''The Economist'' nov 2007 |- | Utviklingshjelp | align=right | –2,04 mrd US$ | | 2005, ''UNDP Database'' |- | Budsjettbalanse | | align=right | 3,8% | 2007, ''The Economist'' nov 2007 |- | BNP per innb | align=right | 47,641 US$ | | 2005, ''UNDP Database'' |} === Naturressursar === Danmark hadde i 2008 ei samla innvinning av mineralske råstoff på ca. 40 millionar kubikkmeter. Hovuddelen av desse er [[sand]], [[stein]] og [[grus]], som vert brukt i bygg- og anleggssektoren. Danmark er også ein petroleumsnasjon, med ein produksjon i [[Nordsjøen]] som i 2008 var på 16,7 millionar kubikkmeter [[Råolje|olje]] og 8,9 milliardar normalkubikkmeter [[naturgass]]. Tempoet på oljeutvinninga er likevel søkkande, og med kjende reservar av olje- og naturgass på høvesvis 200 millionar m³ og 7,1 milliardar Nm³ vil Danmark ikkje lenger vere sjølvforsynt kring 2020.<ref name="Naturressourcer" /> I det danske jordbruket dominerer kornartane [[kveite]] og [[bygg]]. Det årlege utbyttet av desse har lege på om lag 9 millionar tonn sidan 1990-talet. Av [[rotfrukt]]ene har likevel den årlege hausten gått ned frå kring 12 millionar tonn i 1990 til 4 millionar tonn i 2008. Av fisk – hovudsakleg [[tobis]], [[brisling]], [[sild]], [[blåskjel]], [[kolmule]] og [[atlanterhavstorsk]] – fanga danske fiskarar i 2008 knappe {{formatnum:700000}} tonn; overfiske og dertil lågare kvotar har gjort at totalfangsten er vorte meir enn halvert sidan år 2000. I [[skogbruk]]snæringa i Danmark vart det i 2008 avverka ca. 2,37 millionar m³. Kring 80 % av dette var [[barskog]].<ref name="Naturressourcer" /> === Bankvesen === [[Fil:Danmarks_Nationalbank.jpg|mini|[[Danmarks Nationalbank]] held til i eit bygg i København oppført 1965-1971 ved [[Arne Jacobsen]].]] Den danske sentralbanken kallast for [[Danmarks Nationalbank]], og vart grunnlagt i 1818 for å bringe orden i økonomien etter [[Statsbankerotten i 1813]]. Sentralbanken vart fullt ut uavhengig i 1936, og utviklar [[pengepolitikk]]en uavhengig av regjeringa og Folketinget. Hovudoppgåva til banken er å oppretthalde ein stabil valuta og dessutan å regulere pengesirkulasjonen og kredittmarknaden.<ref name="Nationalbanken" /> Dei første danske bankane oppstod på 1700-talet, men det var først på midten av 1800-talet det vart fart i det private bankvesenet. På denne tida oppstod [[Privatbanken]], [[Den Danske Landmandsbank]] og [[Kjøbenhavns Handelsbank]]; tre [[forretningsbank]]ar som kom til å dominere dansk bankvesen fram til 1990. På sida av forretningsbankane oppstod det også ei mengd spare- og andelskassar. Desse retta seg mot private hushald, handverkarar og landbrukssektoren, og hadde opphavleg ein langt meir moderat og konservativ profil enn dei store bankane. I laupet av 1960-talet minska skiljet på bankar og sparekassar, og frå 1975 forsvann dei juridiske avgrensingane på verksemda til sparekassane.<ref name="bankvesen" /> Dei største bankane i Danmark er [[Danske Bank]], [[FIH Erhvervsbank]], [[Jyske Bank]], [[Nordea]] Bank Danmark, [[Nykredit]] og [[Sydbank]]. === Samferdsle === [[Fil:Storebæltsbroen_from_Sjælland_(edit).jpg|mini|[[Storebæltsbroen]] bind saman øyane [[Fyn]] og [[Sjælland]], og har ein [[Årsdøgntrafikk|ÅDT]] på kring {{formatnum:24000}}.]] [[Fil:Crown_of_Scandinavia2_(edit).jpg|thumb|[[MS «Crown of Scandinavia»]] er ein av «[[danskebåt]]ane» som går i fast trafikk mellom Noreg og Danmark.]] Det danske vegnettet vert delt inn i statsvegar og kommunevegar. Lengda på førstnemnde var pr. 1. januar 2008 på {{formatnum:3817}} km, og de høyrer administrativt innunder det danske ''Vejdirektoratet''. 45% av vegtrafikken i landet vert avvikla på statsvegane, sjølv om desse berre utgjer 5 % av det samla vegnettet i landet. Dei danske kommunevegane høyrer til dei 98 kommunane i landet, og har ei total lengd på knappe {{formatnum:70000}} km. Danmark har også grovt rekna {{formatnum:24000}} km med privateigde fellesvegar. Av statsvegane har 1062&nbsp;km [[Motorvegar i Danmark|status som motorveg]], og halvparten av desse har minst fire køyrefelt.<ref name="Statsvejnettet" /> Fem [[europaveg]]ar går gjennom Danmark: [[Europaveg 20 i Danmark|E20]] ([[Esbjerg]]–[[Øresundbrua]]), [[Europavei 39 i Danmark|E39]] ([[Hirtshals]]–[[Aalborg]]), [[Europavei 45 i Danmark|E45]] ([[Frederikshavn]]–[[Padborg]]), [[Europavei 47 i Danmark|E47]] ([[Helsingør]]–[[Rødby]]) og [[Europavei 55 i Danmark|E55]] (Helsingør–[[Gedser]]).<ref name="Statsvejnettet" /> Danmark fekk si første jernbanestrekning i 1847 då [[Vestbanen i Danmark|Vestbanen]] opna mellom [[København]] og [[Korsør]]. Seinare har det danske jernbanenettet vakse til å ha ei total sporlengd på {{formatnum:3240}} km, med om lag {{formatnum:2700}} daglege tog og {{formatnum:38000}} daglege tilkomstar og avgangar. Meir enn 170 millionar passasjerar vert årleg transportert på det danske jernbanenettet.<ref name="Jernbanen i tal" /> [[Jernbane i Danmark|Det danske jernbanenettet]] vert styrt og heldt ved like av [[Banedanmark]]. Nettet er berre delvis elektrifisert, og dette fører til at hovudparten av intercity-toga framleis vert drivne av diesel, også på elektrifiserte strekningar. [[Danske Statsbaner|DSB]] (tidlegare ''Danske Statsbaner'') er det statlege danske jernbaneselskapet, og desse har det operative ansvaret for offentleg passasjertrafikk i landet. Verksemda til DSB femner også om [[S-tog]]a, som er lokaltognettverket i [[København]] og omlandet. [[Øresundsbanen]], mellom København og [[Malmö]] i [[Sverige]], vert operert av dotterselskapet [[DSBFirst]]. Med [[Københavns metro]], opna 2002, har også Danmark fått tunnelbane. Dansk sivil flytrafikk er underlagt [[Statens Luftfartsvæsen]] (SLV). Landet har åtte flyplassar med rutetrafikk, der [[Københavns lufthamn]] (Kastrup) og [[Billund lufthamn]] er dei største. Staten driv også [[Bornholms lufthamn]], og det er dessutan tre flyplassar på Grønland og på Færøyane med internasjonal trafikk. Den danske staten eig 14,3 % av det fellesnordiske flyselskapet [[Scandinavian Airlines System]].<ref name="Luftfart" /> Sjøfart har alltid vore ein viktig del av den danske økonomien. Den danske handelsflåten femner 500 skip på til saman 10 millionar [[Dødvekttonn|dwt]], og har ein gjennomsnittleg alder på ca. sju år.<ref name="skipsfart" /> Som ein øynasjon har Danmark også eit omfattande ferjenettverk, både innanriks og utanriks. Mellom Noreg og Danmark er det ferjesamband på strekningane [[Frederikshavn]]–[[Oslo]] ([[Stena Line]]), [[Hirtshals]]–[[Kristiansand]], Hirtshals–[[Larvik]] og [[København]]–Oslo. === Turisme === Turistar i Danmark omsette i 2006 varer og tenester for 72,6 milliardar danske kroner, omtrent likt fordelt mellom danske og utanlandske turistar. Feriereisande stod for omtrent {{brøk|2|3}} av denne omsettinga. Turismen i Danmark skaper direkte og indirekte omtrent {{formatnum:127000}} arbeidsplassar og står for omtrent 3,9 % av den samla verditilveksten i landet. Ferierande frå nabolanda [[Tyskland]], [[Noreg]] og [[Sverige]] står til saman for {{brøk|2|3}} av omsettinga i den danske turistnæringa.<ref name="turisme-økonomi" /> == Samfunn == === Kalender og heilagdagar === Danmark har sidan [[1. mars]] [[1700]] brukt [[Gregoriansk kalender|den gregorianske kalenderen]]. Danske offisielle heilagdagar følgjer av heilagdagane til [[Den danske kirke|Folkekyrkja]]. Desse er i hovudsak samanfallande med heilagdagar i Noreg, med det unntak at Danmark også har [[Bededag]] fjerde fredag etter påske. [[Den danske grunnlovsdagen|Grunnlovsdagen]] den 5. juni er ikkje lenger offentleg fridag, mens [[1. mai]] berre er fridag for nokre grupper. Som i Noreg er det eigentleg halv dag før heilagdagar ([[julaftan]] og [[nyårsaftan]]), men dei fleste danskane har likevel fri desse dagane. === Forsking === [[Fil:Niels_Bohr.jpg|mini|[[Niels Bohr]] fann mellom anna opp [[skalmodellen]] for atomet. Han er den mest kjende naturvitskapsmannen frå Danmark, og vann [[Nobelprisen i fysikk]] i 1922.]] Den offentlege finansierte forskinga i Danmark står for ca. {{formatnum:11000}} årsverk, og mesteparten vert finansiert direkte over statsbudsjettet. I 2008 var denne potten på omtrent 15 milliardar danske kroner, derav 55 % gjekk direkte til universiteta. Dette gjer at offentlege tildelingar til forsking og utvikling ligg på kring 0,9 % av [[BNP]]. Utgiftene frå næringslivet til forsking og utvikling var i 2007 tilsvarande 1,9 % av BNP, og omfatta nærare {{formatnum:20000}} årsverk. Dei viktigaste forskingsområda, målt i delar vitskapelege stillingar, var til same tid medisin og naturvitskap.<ref name="Tal om forskning" /> Danske vinnarar av [[Nobelprisen i medisin]] er [[Niels Ryberg Finsen]] (1903), [[August Krogh]] (1920), [[Johannes Fibiger]] (1926), [[Henrik Dam]] (1943) og [[Niels K. Jerne]] (1984). I [[Nobelprisen i fysikk|fysikk]] har [[Niels Bohr]] (1922) og [[Aage Niels Bohr]] og [[Ben Roy Mottelson]] (1975) vunne prisen, mens [[Jens Christian Skou]] vann i [[Nobelprisen i kjemi|kjemi]] i 1997. Eldre notable danske forskarar av er mellom anna fysikaren [[Hans Christian Ørsted]] og astronomane [[Tycho Brahe]] og [[Ole Rømer]]. === Utdanning === [[Fil:Aarhus_universitet.jpg|venstre|mini|[[Aarhus Universitet]] er den nest største høgare utdanningsinstitusjonen i Danmark. Universitetet er kjent for sin unike arkitektur, med eit [[funksjonalisme|funksjonalistisk]] campus påbyrja i 1931 leidd av arkitektane [[Kay Fisker]], [[C.F. Møller]], [[Poul Stegmann]] og [[C.Th. Sørensen]].]] Den danske ''folkeskolen'' utgjer ein eittårig barnehageklasse, ein niårig grunnskole og ein eittårig friviljug 10. klasse. Frå skuleåret 2009/10 har barnehageklassen vore obligatorisk, slik at Danmark har ti års obligatorisk skolegang. Undervisningsplikta i Danmark byrjar det året barnet fyller seks. Den offentlege skulen vert supplert av såkalla ''frie grundskoler'' og ''efterskoler'', som vert finansiert delvis av det offentlege og delvis gjennom brukarbetaling.<ref name="Om folkeskolen" /> På vidaregåande skule-nivå (dansk: ''gymnasiale uddannelser'') finst det fire liner. Tre av desse (''stx'', ''hhx'' og ''htx'') er treårige, mens det fjerde (''hf'') er toårig og tenkt for dei som har det ekstra, friviljuge året i grunnskulen. Alle dei fire linene fokuserer på førebuingar til høgare utdanning, men med noko ulikt fagleg fokus. Kvar skole tilbyr også ei rekkje studieretning- og valfag innanfor kvar line.<ref name="Om gymnasiale uddannelser" /> Attmed vanleg vidaregåande skule finst det også yrkesfagleg utdanning (dansk: ''erhvervsuddannelse''), som er svært praktisk retta og individuelt tilpassa interessene og ferdigheitene til den einskilde eleven.<ref name="Om erhvervsuddannelserne" /> Høgare utdanning i Danmark vert kalla for ''videregående uddannelse''. Med [[Københavns Universitet]], [[Aarhus Universitet]], [[Syddansk Universitet]], [[Aalborg Universitet]], [[Roskilde Universitetscenter]], [[IT-Universitetet]] og [[Danmarks Tekniske Universitet]] har landet sju universitet, i tillegg til ei rekkje høgskular. Høgskulane som tilbyr fleire utdanningar vert omtalt som CVU, ''Center for Videregående Uddannelse''. All offentleg utdanning i Danmark er gratis.<ref name="ANSA" /> ''Videregående uddannelse'' kan delast inn i tre hovudretningar: korte, mellomlange og lange utdanningar. De korte utdanningane varer stort sett i to år, og er ofte innanfor fag som økonomi, helsefag, IT, design og teknologi. Dei mellomlange er ofte yrkesretta, og går over tre til tre og eit halvt år. Dei fleste mellomlange utdanningane har praksis under delar av studieløpet, og fører som oftast fram til ein ''professionsbachelor''. Døme på mellomlange utdanningar er sjukepleie, ingeniør, lærar og journalist. Dei lange utdanningsløpa går over fem til seks år og er av teoretisk karakter. Desse vert som regel undervist ved universiteta, og utgjer ei treårig [[bachelorgrad]] og ei toårig kandidatutdanning (sistnemnde svarar til[[mastergrad]] i Noreg). Døme på dei lange utdanningane er lege, tannlege, sivilingeniør og høgare grader i humaniora og naturvitskap.<ref name="ANSA" /> === Massemedia === [[Fil:DR_Byen_segment_1.jpg|mini|[[Danmarks Radio]] (DR) er [[Allmennkringkasting|allmennkringkastar]] i Danmark. Dei har hovudkvarter i {{nowrap|[[DR Byen]]}} i [[København]].]] Danmark har grunnlovsfesta [[pressefridom|presse-]] og [[ytringsfridom]], og i 2009 hamna Danmark på førsteplass på organisasjonen pressefridomsindeksen til [[Reporterar utan grenser]].<ref name="RSF" /> [[Danske aviser|Danske dagsaviser]] femner ''[[Jyllands-Posten|Morgenavisen Jyllands-Posten]]'', ''[[Berlingske Tidende]]'', ''[[Politiken]]'', ''[[Ekstra Bladet]]'', ''[[Dagbladet Information]]'' og ''[[B.T.]]''. Av vekeavisene kan nemnast ''[[Weekendavisen]]'' og den engelskspråklege ''[[The Copenhagen Post]]''. Gratisavisa ''[[metroXpress]]'' har sidan lanseringa i 2001 teke den danske mediamarknaden med storm, og er pr. 2009 den mest lesne avisa i landet på kvardagar.<ref name="Læsertal" /> [[Danmarks Radio]] (DR) er [[Allmennkringkasting|allmennkringkastar]] i Danmark. DR er [[Kringkastingsavgift|lisensfinansiert]], og står bak TV-kanalar som [[DR1]], [[DR2]] og [[DR Update]]. DR har også fire landsdekkjande radiokanalar: [[DR P1|P1]] som den «seriøse» nyhende- og debattkanalen; [[DR P2|P2]] som ein kanal for smal kultur som [[klassisk musikk]] og [[jazz]]; [[D3 P3|P3]] som ein kanal for underhalding og populærmusikk; og [[DR P4|P4]] som ein paraply for lokalradioen til DR. DR-konkurrenten [[TV 2 i Danmark|TV 2]] vart skipa i 1988, og er den mest populære TV-kanalen i landet. TV 2 er reklamefinansiert, og er som DR statseid. Den danske TV-marknaden vert dominert stort av DR og TV 2, og andre kanalar (som [[TV3]] og [[SBS Broadcasting Group|SBS']] Kanal 4, Kanal 5 og 6'aren) er små jamførte. Danmark har eitt nasjonalt [[nyhendebyrå]] i [[Ritzaus Bureau]]. === Helse === [[Fil:Rigshospitalet.jpg|mini|[[Rigshospitalet]] er det mest kjende sjukehuset i Danmark. Det er ein etterfølgjar av [[Frederiks hospital|Det kongelege Frederiks Hospital]], oppretta 1759.]] Alle som bur i Danmark har rett til offentleg finansierte helsetenester. Dette spenner frå gratis behandling hos allmennlegar til tilskot til ting som medisinar, tannlegehjelp og fysioterapi. Danmark har også ei offentleg reisesjukeforsikring. Danmark har [[fritt sjukehusval]], og pasientane kan også på nokre vilkår få dekt behandling på private eller utanlandske sjukehus.<ref name="Hvad siger loven" /> De danske regionane har ansvaret for drifta av sjukehusa og for praktiserande legar, psykologar, kiropraktorar o.l., mens kommunane har ansvaret for heimesjukepleie, behandling av rusmisbrukarar, haldningsskapande tiltak og enkelte administrative oppgåver.<ref name="Sundhedsvæsenets organisering" /> Gjennomsnittleg levealder for danske menn er 76,3 år, mens det for kvinner er 80,7 år. Levealderen i Danmark har gjennomgått til dels kraftige variasjonar i etterkrigstida. Mens levealderen i 1960 var blant de høgste i verda, fall talet til eit av dei lågaste i Vest-Europa i følgjande tiår. Seinare har levealderen likevel auka igjen, og i perioden 1999-2009 har gjennomsnittleg levealder auka med 2,6 år for menn og 3,0 år for kvinner.<ref name="årbog" /> [[Kreft]]sjukdommar står for ein fjerdedel av alle dødsfall i Danmark, og til saman 55 % av alle dødsfall skuldast anten kreft eller [[hjarte- og karsjukdommar]]. Mengda dødsfall som følgje av hjartesjukdommar har gått ned dei seinare åra, mens mengda døde av kreft har hatt motsett utvikling.<ref name="årbog" /> Mengda registrerte danskar som lever med [[HIV]]/[[AIDS]] var i 2006 på 4746 personar. Talet på HIV-positive har vore relativt stabilt sidan midten av 1990-talet, mens mengda som er vorte diagnostisert med AIDS har gått ned i same periode.<ref name="HIV/aids" /> === Sivile organisasjonar === Den friviljuge sektoren er stor i Danmark, og omtrent ein tredjedel av folkesetnaden utfører friviljug arbeid. Den største parten av desse er sysselsette i idrettslag (11 % av folkesetnaden), mens nest størst er friviljuge lag i lokalsamfunnet og organisasjonar innanfor helse og sosial (begge på ca. 6 % av folkesetnaden). Dei fleste som deltek i friviljug arbeid bruker mellom 10 og 15 timar i månaden på dette arbeidet.<ref name="Den frivillige sektor-10" /> På grunn av eit manglande sentralt register over friviljuge organisasjonar er det noko usikkert kor mange slike organisasjonar det er i Danmark. I ei omfattande registrering av sivile organisasjonar i [[Fyns amt]] i 2004 vart det likevel registrert 5764 lokale og regionale samskipnader, 600 sjølveigde institusjonar og 582 allmennyttige fond, og om desse tala er representative for Danmark som heile har landet kring {{formatnum:65500}} samskipnader, 6800 sjølveigde institusjonar og 6600 allmennyttige fond. I tillegg kjem knapt 3000 landsorganisasjonar.<ref name="Den frivillige sektor-72-76" /> Dansken [[Fredrik Bajer]] vann i 1908 [[Nobels fredspris]]. Han leidde ei rekkje sosiale reformrørsler og -organisasjonar, og var mellom anna ein av initiativtakarane for [[Det internasjonale fredsbyrået]]. === Urbanitet === [[Fil:Vor_Frelsers_Kirke-view9.jpg|mini|[[København]] den største byen i landet, og femner med nærområdet over 1,1 millionar innbyggjarar.]] Ein stadig større del danskar bur i byar. 4,8 millionar, eller 87 % av folkesetnaden, bur pr. 2009 på stader med meir enn 200 innbyggjarar. Over halvparten av folkesetnaden – 56 % – bor i ein av dei 63 byane i Danmark med meir enn {{formatnum:10000}} innbyggjarar, mens 30 % bor i småbyar med mindre enn {{formatnum:10000}} innbyggjarar. Delen danskar som bur i landdistrikt har gått noko ned den siste tiårsperioden, frå 15 % i 1999 til 13 % i 2009.<ref name="NYT-160" /> Danmarks heilt klart mest urbaniserte område er det såkalla ''Hovedstadsområdet'', som inkluderer hovudstaden [[København]] og nabokommunane [[Frederiksberg]], [[Albertslund]], [[Brøndby]], [[Gentofte]], [[Gladsaxe]], [[Glostrup]], [[Herlev]], [[Hvidovre]], [[Lyngby-Taarbæk kommune|Lyngby-Taarbæk]], [[Rødovre]], [[Tårnby]] og [[Vallensbæk]], i tillegg til byane [[Ishøj kommune|Ishøj]] og [[Greve Strand]] og delar av [[Ballerup]], [[Søllerød]] og [[Værløse]]. Dette området har nesten 1,2 millionar innbyggjarar, noko som svarar til 21 % av den samla folkesetnaden i Danmark.<ref name="NYT-160" /> {| class="wikitable sortable" |+ Danmarks største byområde |- style="vertical-align:top;" ! class="unsortable" | # ! Namn ! Region ! Innbyggjartal 2009 |- ! 1 | Hovudstadsområdet ([[København]] og nære distrikt) | [[Region Hovedstaden]] | align="right" | {{Sorterbar|1167569}} |- ! 2 | [[Århus]] | [[Region Midtjylland]] | align="right" | {{Sorterbar|239865}} |- ! 3 | [[Odense]] | [[Region Syddanmark]] | align="right" | {{Sorterbar|158678}} |- ! 4 | [[Aalborg]] | [[Region Nordjylland]] | align="right" | {{Sorterbar|122461}} |- ! 5 | [[Esbjerg]] | [[Region Syddanmark]] | align="right" | {{Sorterbar|71025}} |- ! 6 | [[Randers]] | [[Region Midtjylland]] | align="right" | {{Sorterbar|59842}} |- ! 7 | [[Kolding]] | [[Region Syddanmark]] | align="right" | {{Sorterbar|56249}} |- |-class="sortbottom" | colspan="4" | '''Kjelde''': ''Nyt fra Danmarks Statistik'' 6. april 2009<ref name="NYT-160" /> |} == Kultur == === Design === [[Fil:Egg_chair3d.jpg|mini|[[Arne Jacobsen]]s ''«Ægget»'']] [[Fil:Hans_Christian_Andersen.jpg|mini|Den verdskjende danske diktaren [[Hans Christian Andersen]]]] Designaren [[Georg Jensen]] (1866-1935) laga både smykke og anna kunsthandverk. Særleg i etterkrigstida hadde dansk design ei høg stjerne internasjonalt. [[Scandinavian design]] var eit kvalitetskjenneteikn, og [[Lunningprisen]] var av dei høgste utmerkingane innan stilretninga. Arkitekten [[Jørn Utzon]] (1918-2008) er mest kjend for [[Operahuset i Sydney]], mens arkitekten og møbeldesignaren [[Arne Jacobsen]] (1902-1971) laga både stolar, lamper og hus. === Litteratur og skriftkultur === Det første litteraturen i Danmark stammar frå nedskrivingar av segn og folkeeventyr ein kjenner frå 1100-og 1200-talet. Ein del av den første danske litteraturen er derfor også dei islandske sagaene og [[Snorre Sturlasson]], fordi den nordiske kulturarven og forteljarkunst var lik på dette tidspunktet. Absalons krønikeskriver frå 1100-talet, [[Saxo Grammaticus]], er den første store danske forfattaren, sjølv om han skreiv på latin. Noko dansk litteratur er kjent frå mellomalderen elles, men først i laupet av den gryande [[opplysningstida]] byrja den danske litteraturen for alvor med komediane til [[Ludvig Holberg]], som er like aktuelle i dag. Som forløpar for [[romantikken]] kan nemnast [[Johannes Ewald]] og [[Jens Baggesen]]. Den internasjonalt best kjende dansken er nok forfattaren [[H.C. Andersen]], som byrja å skrive i romantikken og som er kjend for sine eventyr som ''[[Den lille Havfrue]]'' og ''[[Den stygge andungen]].'' I samband med litteraturkritikken frå [[Georg Brandes]] og «[[det moderne gjennombrudd]]» vart forfattarane [[Henrik Pontoppidan]] og [[Jens Peter Jacobsen|J.P. Jacobsen]] dei som bestemte moten. Henrik Pontoppidan vann elles saman med [[Karl Adolph Gjellerup]] [[Nobelprisen i litteratur]] i [[1917]], den same æra skulle etter [[andre verdskrig]] gå til ein av dei viktigaste danske forfattarane i det 20. hundreåret, [[Johannes V. Jensen]]. Andre kjende danske forfattarar er [[Søren Kierkegaard]], [[Gustav Wied]], [[Martin Andersen Nexø]], [[Tom Kristensen (1893-1974)|Tom Kristensen]], [[Karen Blixen]] og [[Peter Høeg]]. === Folklore === ''It Hundrede I Vduaalde Danske Viser'' av [[Anders Sørensen Vedel]] (1591, populært kalla «[[Hundreviseboka]]») er det eldste tilfellet av systematisk innsamling av danske folkeminne, og var også første gong [[mellomalderballadar]] kom på trykk i Europa. Det var likevel først på 1800-talet, etter modell av [[Grimm-brørne]] sitt tyske ''[[Brødrene Grimms eventyr|Kinder- und Hausmärchen]]'' 1812-15, at den den danske innsamlinga av folkeminne sette i gang for fullt. Danske folkeeventyr kom ut for første gong i bokform i samlinga av [[Mathias Winther]] på 1820-talet, og tråden vart teke opp av [[Svend Grundtvig]] frå 1840-talet og utover hundreåret. Likevel er det nok [[Evald Tang Kristensen]] som er den viktigaste danske samlaren av folkeminne, kjend for over åtti bøker med innsamla viser, eventyr og segn frå [[Jylland]].<ref name="Haase" /> Andre kjende danske folkeminnesamlarar femner [[Axel Olrik]], [[Peder Syv]], [[Henning Frederik Feilberg]] og H.P. Hansen. [[Dansk Folkemindesamling]] vart grunnlagt i 1904 som eit statleg arkiv over folkeliv og -kultur, og ivaretek livssogene, minne, tradisjonar og musikk til alminnelege danskar for ettertida. === Musikk, dans og drama === [[Fil:Lars_London_2008_crop.jpg|mini|[[Lars Ulrich]] i [[Metallica]] er kanskje den mest kjende danske rockemusikaren.]] Dei første kjende komponistane frå Danmark var faktisk tyskarar, [[C.E.F. Weyse]] og [[Friedrich Kuhlau]] frå slutten av 1700-talet og framover. Saman med [[B.S. Ingemann]] og [[J.P.E. Hartmann]] vart [[Niels W. Gade]] tonegivande i dansk musikk på 1800-talet. [[Carl Nielsen]] frå starten av 1900-talet er den einaste internasjonalt kjende danske, klassiske komponisten. I midten av 1900-talet gjorde [[Bent Fabricius-Bjerre]] og [[Jørgen Ingmann]] seg merka internasjonalt. Av nyare dansk musikk kjent i Danmark eller internasjonalt kan nemnast: [[Alphabeat]], [[Anne Linnet]], [[Aqua]], [[D-A-D]], [[Infernal]], [[Junior Senior]], [[Nik & Jay]], [[Musikkgruppa Kashmir|Kashmir]], [[Musikkgruppa Mew|Mew]], [[Michael Learns To Rock]], [[Nephew]], [[Outlandish]], [[Safri Duo]], [[Saybia]], [[Shu-bi-dua]], [[S.O.A.P.]], [[Trentemøller]], [[The Raveonettes]], [[tv•2]], [[Musikkgruppa VETO|VETO]], [[Volbeat]] og nasjonalskalden [[Kim Larsen]]. Landets største og mest prestisjefylte teaterscene er [[Det Kongelige Teater]], grunnlagt 1748. Det held til på [[Kongens Nytorv]] i København og organiserer både drama og andre former for scenekunst og musikk. Andre kjende teaterscener i Danmark femner mellom anna [[Det ny Teater]], [[Aarhus Teater]] og [[Aalborg Teater]]. Danmark har gjennom [[Det Kongelige Teater|Den Kongelige Ballet]] eit av dei leiande ballettkompania i verda. Det vart danna allereie i 1771 som ein del av Det Kongelige Teater, og har sidan 2008 hatt [[Nikolaj Hübbe]] som kunstnerisk leiar. [[Operaen på Holmen]], innvigd 2005, er operabygningen ved Det Kongelige Teaters. Han har plass til mellom 1&nbsp;492 og 1&nbsp;703 tilskodarar, noko avhengig av storleiken på orkestergrava. Kunstnerisk leiar for operaen er [[Kasper Holten]]. === Film === [[Fil:LarsVonTrier.jpg|venstre|mini|[[Lars von Trier]] og [[dogmefilm]]en har gjort dansk film verdskjent.]] Dansk film har vore med sidan den aller første stumfilmen. [[Asta Nielsen]] var den første store danske skodespelaren i dagane stumfilmen var vanleg. [[Nordisk Film]] vart skipa i 1906. Mellomkrigstida var prega av dei store talenta innan skodespel [[Liva Weel]], [[Ib Schønberg]] og [[Poul Reichhardt]]. Frå denne perioden kjem det også film av [[Carl Th. Dreyer]], der filmane hans særleg dreier seg om religiøse spørsmål og den menneskelege psyken. Etter krigen vart spesielt Morten Korch-genren og Far til Fire-filmane populære. Erik Balling kom til å prege 1970-åra med Olsen Banden-filmane og Lise Nørgaards Matador. I 90-åra vart [[Lars von Trier]] for alvor kjend med ei rekkje filmar og rundt hundreårsskiftet skulle [[Dogmefilm|Dogme-skolen]] kome til å gjere dansk film verdskjent og innleie ein periode med stort fokus på dansk film. Store nolevande filmpersonar i Danmark femner [[Mads Mikkelsen]], [[Iben Hjejle]], [[Connie Nielsen]], [[Jesper Christensen]], [[Brigitte Nielsen]], [[Sven-Ole Thorsen]] og [[Viggo Mortensen]]. Av nolevande instruktørar kan nemnast: Lars von Trier, [[Bille August]], [[Thomas Vinterberg]], [[Lone Scherfig]], [[Susanne Bier]] og [[Ole Bornedal]]. === Mat og drikke === [[Fil:Red_Polse.jpg|mini|Danske mattradisjonar har mykje til felles med norske, men det finst også klare skilnader. Av dei unike, danske rettene er mellom anna [[raud pølse]].]] Ein dansk spesialitet er [[kaldtbord]]et. Eit dansk kaldtbord utgjer gjerne kjøtpålegg, røykt fisk, ostar, grønsaker, brød, salatar og eit par varme retter. [[Sild]] i ymse variantar er ei sjølvfølgje; sild med rå lauk er også mykje brukt som forrett, spesielt til ''frukost'' (tilsvarande lunsj i Noreg – det som kallast frukost i Noreg heiter ''morgenmad'' på dansk). Ein ekte dansk frukost skal også innehalde [[øl]] og [[snaps]]. Danskane er eit øldrikkande folkeslag, og i 2008 gjekk det med kring 520 millionar liter øl i Danmark. Trenden går likevel i retning av mindre øldrikking, og ølforbruket i Danmark har gått ned med 13 % sidan 2003. Danskane drikk også til saman 25 millionar brennevin i året, og kvar danske over 14 år forbruker årleg øl, vin og brennevin tilsvarande 11,7 liter rein sprit.<ref name="øl" /> Kjende danske bryggeri femner [[Carlsberg]], [[Tuborg]] og [[Faxe Bryggeri|Faxe]]. === Idrett === Den organiserte idretten i Danmark byrja allereie i 1861. Den første tida var det vanleg med både skytte-, gymnastikk-, og idrettslag, og det var ofte ei tett kopling mellom idrett og politikk til langt inn på 1900-talet. No vert den danske idretten organisert i dei tre landsdekkjande organisasjonane [[Danmarks Idræts-Forbund]] (DIF), [[Danske Gymnastik- og Idrætsforeninger]] (DGI) og [[Dansk Firmaidrætsforbund]] (DFIF). Desse samarbeider igjen i ''Idrættens Fællesråd'', og har som hovudinntektskjelde spelemiddel, då 39 % av overskotet i det offentlege spelmonopolet [[Danske Spil]] går til idretten.<ref name="store-danske-idrett" /> [[Fotball]] er den mest populære idretten i Danmark, og [[det danske herrelandslaget i fotball|det danske herrelandslaget]] har hatt gode internasjonale resultat, med ein kvartfinale mot Brasil i [[VM i fotball 1998|VM i 1998]] som høgdepunktet. Landet har til tider også eksportert toppspelarar, slik som mellom anna brørne [[Brian Laudrup|Brian]] og [[Michael Laudrup]] og keeperkjempen [[Peter Schmeichel]]. Ein annan folkefavoritt er [[sykkelsport]], med sigeren til [[Bjarne Riis]] i [[Tour de France 1996]] som eit soleklart høgdepunkt. [[Segling]] er også populært, der [[Paul Elvstrøm]] med sine gull i fire OL på rad vart ein folkehelt på 1960-talet. På kvinnesida er kanskje [[handball]] den mest populære idretten i landet, og [[Det danske kvinnelandslaget i handball|det danske kvinnelandslaget]] har sidan midten av 1990-talet vunne tre OL-, eitt VM- og tre EM-gull, og dessutan fleire sølv- og bronsemedaljar.<ref name="store-danske-idrett" /> === Verdsarvobjekt === [[Fil:Kronborg_Slot.jpg|mini|høgre|[[Kronborg slott]], sett frå vest]] Tre danske objekt er oppførte på [[Verdsarven|Lista til UNESCOs over verdas kultur- og naturarvstader]]: * [[Kronborg slott]], eit av dei viktigaste renessanseslotta i Nord-Europa, like ved [[Helsingør]] * [[Roskilde domkyrkje]], den første gotiske katedralen bygd i Skandinavia i det 12. og 13. hundreåret. Katedralen har vore mausoleum for kongefamilien i Danmark sidan det 1500-talet * [[Jellingsteinene|Jellingehøjene]], gravhaugar frå slutten av 900-talet, [[Jellingsteinene]] og [[Jelling kyrkje]], bygd i byrjinga av 1100-talet. === Biletkunst === Dei eldste funna i Danmark av dyrefigurar rissa i horn og bein frå eldre steinalder viser at menneska hadde kunnskapar og skaparevne til å lage både bilete og skulpturar. Langt seinare voks [[Nydamskipet|Nydamstilen]] fram. Den er kjenneteikna ved spiralornamentikk og ei særeigen form for dyrefigurar. Påverknaden frå det sentrale Europa viste seg tidleg med tyske og nederlandske målarar som kom til landet under [[Christian IV av Danmark og Noreg|Christian IV]] og [[Fredrik III av Danmark-Noreg|Fredrik III]]. Kunstnarane arbeidde i hovudsak med [[portrett]], men også med andre uttrykksformer. Då [[Det Kongelige Danske Kunstakademi|Kunstakademiet]] i København vart oppretta i 1754 vart franskmannen [[Nicolas-Henri Jardin]] utnemnd som professor saman med [[J.F.J. Saly]] og med dette gjorde [[klassisismen]] inntog i landet. [[Christoffer Wilhelm Eckersberg|C.W. Eckersberg]] stod som den mest markante av dei danske målarane i perioden og fekk stor innverknad på samtida og sine mange elevar. På same tid vart [[Bertel Thorvaldsen]] kjend for skulpturane sine. I førsten av 1900-talet var andre kunstnarar med på å setje preg på kunsten, mellom anna [[Anne Marie Carl Nielsen]] med sine dyreskulpturar, [[Anders Bundgaard]] med [[Gefionspringvatnet]] og [[Edvard Eriksen]] med [[Statuen Den lille havfrue|Den lille havfrue]]. Av andre kunstnarar i dette hundreåret kan nemnast [[Jens Ferdinand Willumsen]] og [[Joakim Skovgaard]]. === Museum === Danmark har museum og utstillingar i alle variantar, både ute og inne. Fleire stader i landet finst kunstmuseum med verk av utanlandske og innanlandske kunstnarar av verdsformat, lokalhistoriske museum og naturhistoriske museum. Det finst museum som viser [[moselik]] og andre som viser vikingskip. Andre museum omhandlar sjøfart, fiskeri og jernbanar samt leiketøy og motorkøyretøy. Ein del utradisjonelle museum kan ein finne i slott, [[vasstårn]] og møller spreidd over heile landet. === Arkitektur === Dansk arkitektur har røter attende til vikingtida, men vart meir utprega i [[mellomalderen]] då dei første kyrkjene i [[Romansk stil|romansk]] og [[Gotikk|gotisk stil]] vart reist fleire stader i landet. Frederik III og Christian IV inviterte hollandske og flamske byggmeistrar og arkitektar til Danmark for å byggje slott i [[Renessansen|renessansestil]]. På slutten av regjeringstida si kunne Christian IV også innføre [[Barokken|barokkstilen]]. I nyare tid viste danske arkitektar den framgansrike [[funksjonalisme]]n sin. Dette har utvikla seg til arkitekturen i dag med mellom anna [[Storebæltsbroen]] og [[Operaen på Holmen]]. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Danmark|Danmark]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 9. august 2010.'' ** ''{{Wikipedia-utgåve|nb}} oppgav desse kjeldene:'' {{refslutt}} {{reflist|2|refs= <ref name="Nielsen, Niels Åge">Nielsen, Niels Åge (1969). «Daner», i ''Dansk etymologisk ordbog''. Gyldendal, København.</ref> <ref name="valgordning"> {{Kjelde www |url=http://valg.ism.dk/valgsystem/Documents/opgoer-FTV.pdf |tittel=Det danske valgsystem : Valg til Folketinget |besøksdato=2010-02-09 |utgjevar=Indenriks- og socialministeriet |format=pdf }} </ref> <ref name="årbog"> {{Kjelde www |url=http://www.dst.dk/HomeDK/Statistik/ags/Statistisk_aarbog.aspx |tittel=Statistisk Årbog 2009 |besøksdato=2010-02-09 |utgjevar=Danmarks Statistik |dato=2009-06-11 }} </ref> <ref name="Medlemmer af folkekirken"> {{Kjelde www |url=http://www.km.dk/folkekirken/statistik-og-oekonomi/kirkestatistik/folkekirkens-medlemstal |tittel=Folkekirkens medlemstal |besøksdato=2010-02-09 |utgjevar=Kirkeministeriet |dato= }} </ref> <ref name="Religious Freedom"> {{Kjelde www |url=http://www.unhcr.org/refworld/country,,,,DNK,4562d8b62,4ae8614764,0.html |tittel=2009 Report on International Religious Freedom - Denmark |besøksdato=2010-02-09 |utgjevar=United States Department of State |dato=2009-10-26 }} </ref> <ref name="CIA"> {{Kjelde www |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/da.html |tittel=Denmark |besøksdato=2010-02-09 |verk=The World Factbook |utgjevar=CIA }} </ref> <ref name="Cramer-13-27">[[#refCramer|Cramer, side 13-27]]</ref> <ref name="Cramer-29-37">[[#refCramer|Cramer, side 29-37]]</ref> <ref name="Cramer-39-44">[[#refCramer|Cramer, side 39-44]]</ref> <ref name="Den frivillige sektor-10">[[#refBoje|Boje, side 10]]</ref> <ref name="Den frivillige sektor-72-76">[[#refBoje|Boje, side 72-76]]</ref> <ref name="NOU 2003: 16"> {{Kjelde www |url=http://www.regjeringen.no/nb/dep/kd/dok/nouer/2003/nou-2003-16/15/3.html?id=370765 |tittel=NOU 2003: 16. I første rekke : Forsterket kvalitet i en grunnopplæring for alle |besøksdato=2010-02-10 |utgjevar=Kunnskapsdepartementet |dato= }} </ref> <ref name="språk norden.org"> {{Kjelde www |url=http://www.norden.org/no/fakta-om-norden/spraak?set_language=no |tittel=Språk |besøksdato=2010-02-10 |utgjevar=norden.org |dato= }} </ref> <ref name="HIV/aids"> {{Kjelde www |url=http://www.euro.who.int/aids/ctryinfo/overview/20060118_12 |tittel=Denmark - HIV/AIDS Country profile |besøksdato=2010-02-10 |utgjevar=Verdens helseorganisasjon |dato=juni 2008 }} </ref> <ref name="Statsvejnettet"> {{Kjelde www |url=http://www.vejdirektoratet.dk/publikationer/VDrap340/html/chapter03.htm |tittel=Statsvejnettet |besøksdato=2010-02-16 |utgjevar=Vejdirektoratet |dato=2008 }} </ref> <ref name="Jernbanen i tal"> {{Kjelde www |url=http://www.bane.dk/visArtikel.asp?artikelID=136 |tittel=Jernbanen i tal |besøksdato=2010-02-16 |utgjevar=Jernbanen i tal |dato= }} </ref> <ref name="Luftfart"> {{Kjelde www |url=http://www.trm.dk/sw296.asp |tittel=Luftfart |besøksdato=2010-02-16 |utgjevar=Transportministeriet |dato= }} </ref> <ref name="skipsfart"> {{Kjelde www |url=http://www.investindk.com/visArtikel.asp?artikelID=20116 |tittel=Shipping and Operation |besøksdato=2010-02-16 |utgjevar=Det danske utenriksdepartementet |dato=2009-09-03 }} </ref> <ref name="Læsertal"> {{Kjelde www |url=http://www2.tns-gallup.dk/nyhedscenter/statistik/laesertal.aspx |tittel=Læsertal, 2. og 3. kvartal 2009 |besøksdato=2010-02-16 |utgjevar=TNS Gallup |dato= }} </ref> <ref name="RSF"> {{Kjelde www |url=http://www.rsf.org/en-classement1003-2009.html |tittel=Press Freedom Index 2009 |besøksdato=2010-02-16 |utgjevar=Reportere uten grenser |dato= }} </ref> <ref name="Hvad siger loven"> {{Kjelde www |url=https://www.sundhed.dk/Profil.aspx?id=10881.1 |tittel=Hvad siger loven? |besøksdato=2010-02-16 |utgjevar=Ministeriet for Sundhed og Forebyggelse |dato=2010-02-01 }} </ref> <ref name="Sundhedsvæsenets organisering"> {{Kjelde www |url=https://www.sundhed.dk/Artikel.aspx?id=29481.1 |tittel=Sundhedsvæsenets organisering |besøksdato=2010-02-16 |utgjevar=Ministeriet for Sundhed og Forebyggelse |dato=2010-02-01 }} </ref> <ref name="vandløb"> {{Kjelde www |url=http://www.denstoredanske.dk/index.php?sideId=178347 |tittel=Vandløb |besøksdato=2010-02-16 |utgjevar=Den Store Danske |dato= }} </ref> <ref name="§ 12 Forsvarsministeriet"> {{Kjelde www |url=http://www.oes-cs.dk/bevillingslove/doctopic?book=BEVPUBL.FL10T&topic=12&searchtype=3 |tittel=Finanslov for finansåret 2010 |besøksdato=2010-02-17 |utgjevar=Økonomistyrelsen |dato= }} </ref> <ref name="billigst i drift"> {{Kjelde www |url=http://www.information.dk/181481 |tittel=Danske soldater er billigst i drift |besøksdato=2010-02-17 |utgjevar=Dagbladet Information |dato=2009-02-02 }} </ref> <ref name="Forsvarets Dag"> {{Kjelde www |url=http://forsvaretsuddannelser.dk/ForsvaretsDagOgVaernepligt/Pages/default.aspx |tittel=Forsvarets Dag og værnepligt |besøksdato=2010-02-17 |utgjevar=Forsvarets Rekruttering |dato= }} </ref> <ref name="dårlig forretning"> {{Kjelde www |url=http://www.information.dk/185957 |tittel=Værnepligten er en dårlig forretning |besøksdato=2010-02-17 |utgjevar=Dagbladet Information |dato=2009-03-22 }} </ref> <ref name="KPMG"> {{Kjelde www |url=http://www.kpmg.no/default.aspx?did=9499716 |tittel=KPMG’s Individual Income Tax and Social Security Rate Survey 2009 |besøksdato=2010-02-20 |utgjevar=[[KPMG]] |dato= }} </ref> <ref name="rødliste"> {{Kjelde www |url=http://www.sns.dk/1pdf/rodlis.pdf |tittel=RØDLISTE 1997 over planter og dyr i Danmark |besøksdato=2010-02-20 |utgjevar=Miljø- og Energiministeriet |dato=1998 }} </ref> <ref name="Berger"> {{Kjelde www |url=http://www.solidaritet.dk/soli02-1/Indvandring.htm |tittel=Indvandringens danmarkshistorie |besøksdato=2010-02-20 |forfattar=Berger, Ågot |dato=2001 }} </ref> <ref name="Aagaard"> {{Kjelde www |url=http://www.information.dk/187216 |tittel=Afghanistan og Irak har gavnet Foghs kandidatur |besøksdato=2010-02-20 |utgjevar=Dagbladet Information |dato=2009-04-03 }} </ref> <ref name="Bjørn Møller"> {{Kjelde artikkel | forfattar= Møller, Bjørn | tittel= Dansk udenrigspolitik efter Kosovo | publikasjon= Politica | utgjeve= 2000 | bind=32 | nummer=2 | side=172-184 | url=http://www.tidsskrift.dk/visning.jsp?markup=&print=no&id=92451 }} </ref> <ref name="Udenrigspolitik i 1990"> {{Kjelde www |url=http://www.danskhistorie.dk/emner/krige/udenrigspolitik_i_1990erne/ |tittel=Udenrigspolitik i 1990'erne |besøksdato=2010-02-20 |utgjevar=danskhistorie.dk |dato= }} </ref> <ref name="irland"> {{Kjelde www |url=http://www.eu-oplysningen.dk/nyheder/euidag/2009/oktober/Irland/ |tittel=Folkeafstemning i Irland: Ja til Lissabontraktaten |besøksdato=2010-02-20 |utgjevar=Folketingets EU-Oplysning |dato=2009-10-10 }} </ref> <ref name="EF"> {{Kjelde www |url=http://www.eu-oplysningen.dk/spsv/off/alle/54/ |tittel=Hvordan kom Danmark med i EF? |besøksdato=2010-02-20 |utgjevar=Folketingets EU-Oplysning |dato=2005-08-11 }} </ref> <ref name="Frisch"> {{Kjelde www |url=http://www.danmarkshistorien.dk/leksikon-og-kilder/vis/materiale/hartvig-frisch-s-om-fn-medlemskab-i-rigsdagen-6-september-1945/ |tittel=Hartvig Frisch (S) om FN-medlemskab i Rigsdagen 6. september 1945 |besøksdato=2010-02-20 |utgjevar=danmarkshistorien.dk |dato= }}</ref> <ref name="kvinner"> {{Kjelde www |url=http://www.danmarkshistorien.dk/leksikon-og-kilder/vis/materiale/danske-kvinders-adresse-til-regering-og-rigsdag-den-5-juni-1915/ |tittel=Danske kvinders adresse til regering og rigsdag den 5. juni 1915 |besøksdato=2010-02-20 |utgjevar=danmarkshistorien.dk |dato= }} </ref> <ref name="Christensen"> {{Kjelde www |url=http://www.christianehoej.dk/arkiv/infsamf05.asp |tittel=Fagbevægelsen og fleksibiliteten |besøksdato=2010-02-20 |forfattar=Christensen, Lars K. |dato=1999-04-25 }}</ref> <ref name="ecomuseum"> {{Kjelde www |url=http://www.ecomuseum.dk/historier/bronzealder.htm |tittel=Kulturmiljøer : Bronzealder, 1700-500 f.Kr. |besøksdato=2010-02-20 |utgjevar=Søhøjlandets Økomuseum |dato= }} </ref> <ref name="HDI-2009"> {{Kjelde www |url=http://hdr.undp.org/en/reports/global/hdr2009/chapters/ |tittel=Human Development Report 2009 |besøksdato=2010-02-20 |utgjevar=United Nations Development Programme |dato=2009 }} </ref> <ref name="arbeidsledighet"> {{Kjelde www |url=http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=teilm020&tableSelection=1&plugin=1 |tittel=Harmonised unemployment rate by gender |besøksdato=2010-02-20 |utgjevar=Eurostat |dato= }} </ref> <ref name="UNESCO"> {{Kjelde www |url=http://www.uis.unesco.org/template/pdf/ged/2009/GED_2009_EN.pdf |format=pdf |tittel=Global Education Digest 2009 : Comparing Education Statistics Across the World |besøksdato=2010-02-20 |utgjevar=UNESCO Institute for Statistics |dato=2009 }} </ref> <ref name="Jones"> {{Kjelde www |forfattar=Jones, Erik |url=http://www.eurointelligence.com/Article3.1018+M53eac6b4b57.0.html |tittel=A couple of euro-myths debunked |besøksdato=2010-02-20 |utgjevar=Eurointelligence |dato=2009-02-27 }} </ref> <ref name="Nationalbanken"> {{Kjelde www |url=http://www.nationalbanken.dk/DNDK/OmNB.nsf/side/Lovgrundlag!OpenDocument |tittel=Om Nationalbanken |besøksdato=2010-02-20 |utgjevar=Danmarks Nationalbank |dato=2009-11-04 }} </ref> <ref name="bankvesen"> {{Kjelde www |url=http://www.denstoredanske.dk/Samfund,_jura_og_politik/%C3%98konomi/Pengeinstitutter_mv./bankv%C3%A6sen/bankv%C3%A6sen_%28Dansk_bankv%C3%A6sen%29 |tittel=Bankvæsen (Dansk bankvæsen) |besøksdato=2010-02-20 |utgjevar=Den Store Danske |dato= }} </ref> <ref name="statistikkbanken-øyer"> {{Kjelde www |url=http://statistikbanken.dk/statbank5a/default.asp?w=1680 |tittel=BEF4: Folketal pr. 1. januar fordelt på øer |besøksdato=2010-02-21 |utgjevar=Danmarks Statistik |dato=2009 |arkiv_url=http://www.webcitation.org/5nhtWx6uI |arkivdato=2010-02-21 }} </ref> <ref name="SNL-geologi"> {{Kjelde www |forfattar=Spjeldnæs, Nils |url=http://www.snl.no/Danmark/geologi |tittel=Danmark – geologi |besøksdato=2010-02-20 |utgjevar=Store norske leksikon |dato=2009-06-11 }} </ref> <ref name="øl"> {{Kjelde www |url=http://www.dst.dk/upload/20090708_nr321.pdf |tittel=Nyt fra Danmarks Statistik, Forbrug af alkohol og tobak 2008 |besøksdato=2010-02-20 |utgjevar=Danmarks Statistik |dato=2009-07-08 }} </ref> <ref name="turisme-økonomi"> {{Kjelde www |url=http://www.aktivdanmark.dk/NR/rdonlyres/C02BACBD-8424-45FC-881C-EEDBE7D2F2C8/0/Turismensoekonomiskebetydning2006revudg.pdf |format=pdf |tittel=Turismens økonomiske betydning i Danmark 2006 |besøksdato=2010-02-20 |utgjevar=VisitDenmark |dato=Desember 2009 }} </ref> <ref name="Naturressourcer"> {{Kjelde www |url=http://www2.dmu.dk/webmtr/pdf/FR751_B_tema7.pdf |tittel=Naturressourcer |besøksdato= 2010-03-23 |dato=2008 |utgjevar=Danmarks Miljøundersøgelser, Aarhus Universitet |format=pdf }} </ref> <ref name="NYT-160"> {{Kjelde www |url=http://www.dst.dk/pukora/epub/Nyt/2009/NR160.pdf |tittel=Nyt fra Danmarks Statistik Nr. 160 |besøksdato=2010-03-26 |utgjevar=Danmarks Statistik |format=.pdf |dato=6. april 2009 }} </ref> <ref name="ANSA"> {{Kjelde www |url=http://www.ansa.no/upload/Dokumenter/Infosenteret/Landbrosjyrer/Danmark_landbrosjyre2009.pdf |format=.pdf |tittel=Danmark |besøksdato=2010-03-26 |utgjevar=ANSAs informasjonssenter for utdanning i utlandet |dato=2009 }} </ref> <ref name="Om folkeskolen"> {{Kjelde www |url=http://www.uvm.dk/Uddannelse/Folkeskolen/Om%20folkeskolen.aspx |tittel=Om folkeskolen |besøksdato=2010-03-26 |utgjevar=Undervisningsministeriet |dato=2010-03-14 }} </ref> <ref name="Om gymnasiale uddannelser"> {{Kjelde www |url=http://www.uvm.dk/Uddannelse/Gymnasiale%20uddannelser/Om%20gymnasiale%20uddannelser.aspx |tittel=Om gymnasiale uddannelser |besøksdato=2010-03-26 |utgjevar=Undervisningsministeriet |dato=2010-03-14 }} </ref> <ref name="Om erhvervsuddannelserne"> {{Kjelde www |url=http://www.uvm.dk/Uddannelse/Erhvervsuddannelser/Om%20erhvervsuddannelserne.aspx |tittel=Om erhvervsuddannelserne |vitja =26. mars 2010 |utgjevar=Undervisningsministeriet |dato=2010-03-14 }} </ref> <ref name="Tal om forskning"> {{Kjelde www |url=http://www.fi.dk/publikationer/2009/tal-om-forskning-2008/FI-tal-2008.pdf |tittel=Tal om forskning, 2008. Forskning: Analyse og Evaluering 5/2009 |format=-pdf |vitja = 26. mars 2010 |utgjevar= Forsknings- og Innovationsstyrelsen : Ministeriet for Videnskap, Teknologi og Udvikling |dato=2009 }} </ref> <ref name="store-danske-idrett"> {{Kjelde www |url=http://www.denstoredanske.dk/index.php?sideId=61071 |tittel=Danmark - idræt og sport |besøksdato=2010-03-26 |utgjevar=Den Store Danske |dato= }} </ref> <ref name="Haase"> {{Kjelde bok | forfattar= Haase, Donald | utgjeve= 2008 | tittel= The Greenwood Encyclopedia of Folktales and Fairy Tales | forlag=Greenwood Publishing Group | side=833 | isbn=9780313334412 }} </ref> <ref name="Store Danske-klima"> {{Kjelde www |url=http://www.denstoredanske.dk/Rejser,_geografi_og_historie/Geografi/Naturgeografi/Klimatologi_og_klimatyper/Danmark_%28Klima%29 |tittel=Danmark - klima |vitja = 27. april 2010 |utgjevar=Den Store Danske }} </ref> <ref name="dmi.dk"> {{Kjelde www |url=http://www.dmi.dk/dmi/index/danmark/oversigter/klimanormaler.htm |tittel=Klimanormaler for Danmark |vitja = 27. april 2010 |utgjevar=Danmarks Meteorologiske Institut }} </ref> <ref name="vindekraft"> {{Kjelde www |url=http://www.e-pages.dk/windpower/17/fullpdf/full4bd6a41d700c7.pdf |tittel=Branchestatistik 2010 |vitja = 27. april 2010 |format=pdf |utgjevar=Vindmølleindustrien }} </ref> <ref name="khm"> {{Kjelde www |url=http://www.khm.uio.no/utstillinger/oslo1000/side5.htm |tittel=Kongemakt og skandinavisk storpolitikk i sen vikingtid og tidlig middelalder |vitja = 27. april 2010 |utgjevar=Kulturhistorisk museum }} </ref> <ref name="innovasjon"> {{Kjelde www |url=http://www.innovasjonnorge.no/Internasjonale-markeder/Kontorer-i-utlandet/Danmark/Markedsinformasjon/Samhandel/Norsk-eksport-til-Danmark/ |tittel=Eksport til Danmark |vitja = 27. april 2010 |utgjevar=Innovasjon Norge }} </ref> }} == Litteratur == * {{Kjelde bok | ref= refBoje | forfattar= Boje, Thomas P.; Fridberg, Torben; og Ibsen, Bjarne | utgjeve= 2006 | tittel= Den frivillige sektor i Danmark – Omfang og betydning | stad=København | forlag=Socialforskningsinstituttet | isbn=87-7487-822-0 | url=http://www.sfi.dk/Default.aspx?ID=4681&Action=1&NewsId=100&PID=9267 }} * Brinckmann, Henning og Poulsen, Jens Aage (1999) ''Da Danmark blev mindre og verden større'' – Gyldendal. ISBN 87-00-32578-3. * {{Kjelde bok | ref= refCramer | forfattar= Cramer, Jens og Kirkegaard, Peter | utgjeve= 1993 | tittel= Dansk sproglære for nordmænd | stad= | forlag=Gyldendal | isbn=82-417-0675-8 }} * Carver, Martin: ''The Age of Sutton Hoo: The Seventh Century in North-Western Europe'', Boydell Press, Woodbridge, 1. utgave [[1992]], 2. utgave [[1999]], 3. utgave [[2002]], 4. utgave [[2006]], ISBN 0-85115-330-5 * Christiansen, Erik: ''The Norsemen in the Viking Age (The Peoples of Europe)'', WileyBlackwell, 15. november 2001, ISBN 0631216774, ISBN 978-0631216773 * Chambers, R. W.: ''Beowulf an Introduction to the Study of the Poem With a Discussion of the Stories Of Offa and Finn'', Cambride, University Press, [[1921]] * Kjerdsgaard, Erik (1993) ''Danmarks historie'' – Aschehoug. ISBN 87-1112-195-5. * Christensen, Poul Bo (1996) ''Danmarks historie''. ISBN 87-7476-252-4. * Monumenta Germaniae Historica: ''Scriptores rerum Germaniaarum in usum scholarum'', [[1825]] * Steele, Philip (1998) ''Træd ind i - vikingetiden'' – Flachs. ISBN 87-7826-404-9. * Simonsen, Kjartan (2000) ''Danske regenter og deres tid'' – Alinea. ISBN 87-23-00641-2. * Ingvorsen, Leif (1981) ''Danmarks i syv århundrede 1100-1800'' – GAD. ISBN 87-12-52460-3. * Scocozza, Benito (1997) ''Politikens bog om danske monarker'' – Politikens Forlag, København. ISBN 87-567-5772-7. ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{EU}} {{EØS}} {{NATO}} {{Schengenlanda}} {{OECD}} {{Norden}} {{Skandinavia}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Danmark]] [[Kategori:EU-land]] [[Kategori:NATO-land]] [[Kategori:Konstitusjonelle monarki]] [[Kategori:Utvalde artiklar 2012]] [[Kategori:Land i Europa]] [[Kategori:Medlemsland i Unionen for Middelhavet]] [[Kategori:Norden]] [[Kategori:Nord-Europa]] [[Kategori:Skandinavia]] ebyagajkb8qm6perbmp1r6cq0qmvud3 0 8426 3672032 3432477 2026-09-12T21:17:16Z Johshh 122989 /* Bakgrunnsstoff */ nbsøkmal 3672032 wikitext text/x-wiki {{Infoboks biografi|bilete = P S Krøyer 1900 - Georg Brandes - Skitse til maleri.jpg|bilettekst =Skisse til portrett av Georg Brandes 1900 av [[Peder Severin Krøyer|P.S. Krøyer]]}} '''Georg Morris Cohen Brandes''' ({{levde|4. februar|1842|19. februar|1927|Brandes, Georg}}) var ein [[Danmark|dansk]] kritikar og litteraturforskar, som verka tungt inn på [[Skandinavia|skandinavisk]] litteratur frå [[1870]]-åra og fram til byrjinga av [[1900-talet]]. 30 år gammal formulerte Brandes prinsippa for ein ny [[realisme]] og [[naturalisme]]. Ifølgje Brandes bør litteratur formidle «frihedens store tanker og menneskehedens fremskridt». Teoriane til Brandes vart svært viktige for mellom andre [[Henrik Ibsen]]. == Verkliste == * [[1866]] - ''[[Om Dualismen i vor nyeste Filosofi]]'' * [[1868]] - ''[[Æstetiske Studier]]'' * [[1870]] - ''[[Kritiker og Portraiter]]'' * [[1871]] - ''[[Hovedstrømninger i det 19. Aarhundredes Litteratur]]'' * [[1877]] - ''[[Danske Digtere]]'' * [[1883]] - ''[[Det moderne Gjennembruds Mænd]]'' * [[1889]] - ''[[Essays]]'' * [[1877]] - ''Polen'' == Bakgrunnsstoff == * {{Nbsøk|Brandes, Georg|bøker av}} * [http://www.adl.dk/adl_pub/vaerker/cv/ff_vaerker_menu.xsql?ff_id=2&bogstav=&nnoc=adl_pub Samlede værker] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070606234137/http://adl.dk/adl_pub/vaerker/cv/ff_vaerker_menu.xsql?ff_id=2&bogstav=&nnoc=adl_pub |date=2007-06-06 }} * [http://www.kb.dk/elib/mss/dmg/ Georg Brandes Skrivebord] * [http://www.kalliope.org/ffront.cgi?fhandle=brandes Kalliope om Brandes] {{litteraturspire}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Danske sakprosaforfattarar]] [[Kategori:Litteraturhistorikarar og kritikarar]] [[Kategori:Danske forfattarar av erindringsbøker]] [[Kategori:Omsetjarar]] [[Kategori:Elevar ved Københavns Universitet]] [[Kategori:Folk frå København]] luiggghr3b6zjknzu32l50vp4a22u4u 0 10172 3672096 3615603 2026-09-13T07:13:26Z TU-nor 12071 3672096 wikitext text/x-wiki {{Omdirigering|Lom|kommunen i Oppland|Lom kommune|fleire tydingar|Lom (fleirtyding)}} {{om||lommar i klede|lomme}} {{taksoboksLua|taksonomi_WD=ja | bilete = Archibald Thorburn Plate 77.jpg | bilettekst = Ullustrasjon utval av lommar, av Archibald Thorburn. Øvst: [[islom]], midt-venstre: [[smålom]], midt-høgre: [[gulnebblom]], nedst: [[storlom]] }} '''Lommar''' (norr. ''lómr'', 'lom, klynking') er ein [[biologisk orden]] '''Gaviiformes''', som inneheld ei [[biologisk slekt]] ''Gavia'' av store [[vassfuglar]] med utbreiing i nordlege [[Eurasia]] og i [[Nord-Amerika]]. Lommar har storleik som store [[ender]] eller små [[gjæser]]. Dei er større enn [[dukkarar]], som dukkarar har også lommar beina festa langt bak på kroppen slik at dei har vanskar med å gå. Alle lomartar har to ulike fjørdrakter, ei hekkardrakt og ei drakt når dei ikkje hekkar. Farga på fjørdrakta er typisk svart og kvit, ofte kvit buk og somme artar har gråfarge på hovud og nakke. Dei har spydforma nebb. == Utbreiing og habitat == [[Fil:Gavia immer -Iceland -head-8.jpg|mini|venstre|[[Islom]], ''Gavia immer''{{foto|Ómar Runólfsson}}]] [[Fil:Plongeon catmarin en vol vectorisé.svg|mini|venstre|Typisk flygeprofil av en lom, ein ''Gavia''-art.]] [[Fil:Gavia immer -Pike Lake, Lanark County, Ontario, Canada-8.jpg|mini|venstre|[[Islom]] som reiser seg opp.{{Foto|Flickr-brukar The Rohit}}]] Utbreiinga er hovudsakleg nordlege, Nord-Amerika og Eurasia med trekk sørover langs kystar om vinteren. I regelen held lommar seg i ferskvatn i hekkesesongen om sommaren, og i andre årstider som regel langs kystar, med avvik frå art til art. Til dømes kan [[smålom]] hekke ved ferskvatn samtidig som dei søkjer føde i havet. [[Islom]] har hovudutbreiing i Nord-Amerika og er dessutan òg utbreidd med [[hekking]] på [[Grønland]] og [[Island]]. [[Amerikastorlom]] hekkar i [[Russland]] aust for elva [[Lena i Russland|Lena]], i tillegg til nordlege [[Canada]] og [[Alaska]]. Den sørlege grensa for førekomsten av hekkande [[storlom]] og smålom i Europa ligg i nordre [[Irland]], [[Nord-Skottland]] og sørlege [[Skandinavia]]. [[Gulnebblom]] hekkar i den nordaustlege delen av [[Sibir]] og lengst nord i Nord-Amerika. Vinterkvartala varierer med arten, men er grovt rekna kystane av [[Europa]], [[Asia]] og Nord-Amerika, i Europa omfattar dei blant anna [[Nordsjøen]], [[Austersjøen]] og det nordlege [[Middelhavet]], i Nord-Amerika, alt sør til [[Baja California]] og [[Florida]], i Asia langs den kinesiske kysten sør til [[Hainan]]. Grønlandske og islandske bestandar av islom kan observerast på kysten av Europa om vinteren og berre unnataksvis på store innsjøar. Meir vanleg er smålom og storlom trekkfugl om vinteren i større mengd til sentrale europeiske kystar. I Noreg er smålom og storlom hekkefuglar, men trekker delvis sør for landet om vinteren. Islom og [[gulnebblom]] og i ei viss grad smålom og storlom førekjem langs kysten av Noreg vinterstid. Islommar er mest vanlege frå og med [[Nordland fylke]] sørover til [[Østfold]], mens gulnebblommar er mest talrike frå [[jærkysten]] til [[Troms]]. Begge artane er registrerte i [[Skjerstadfjorden]] og i [[Trondheimsfjorden]] vinterstid.<ref name="vinteratlas"/> Begge beitar vinterstid i farvatn med 20 til 30 meters djupne,<ref name="strann"/> men islom oftast i litt grunnare område enn gulnebblom.<ref name="vinteratlas"/> == Skildring == Lommar er store vassfuglar med ei kroppslengde på 53–91&nbsp;cm og eit vengespenn på 106-152 centimeter. Vekta er mellom 1 og 6,4&nbsp;kg, dei største lomartane er tyngre enn [[grågås]]. Lommar skil seg frå [[dukkarar]] hovudsakleg ved at lommar har full symjehud mellom dei tre framovervende tærne, men òg av ein synleg, om kort hale. Lommar har ein straumlinjeforma kropp som er tilpassa liv i vatn. Beina sit langt tilbake på kroppen, og kraftige føter perfeksjonerer symjing i og under vatn. [[Fjørdrakt]]a er mykje tett og isolerer godt mot kulde i arktiske og subarktiske farvatn. Kjønna av lommar har identiske fjørdrakt. Hannane er større i gjennomsnitt, men skilnaden er berre tydeleg når fuglar av ulikt kjønn er saman. Hekkedrakta om sommaren er svartkvitt mønstra, med grått på hovudet og nakken hos einskilde artar. Hos alle artar er buken kvit. Vinterdrakta er mørk grå på oversida, med nokre uklare ljosare flekker på vengene, og kvit hake, hals og underside. Arten kan då identifiserast av funksjonar som storleik og farge på hovud, nakke, rygg og nebb, men ofte er identifikasjon vanskeleg sjølv for ekspertar - særleg når dei mindre umodne fuglane liknar på vinterfjørdrakta til vaksne, noko som gjer storleiken til ein upåliteleg identifikasjonsnøkkel.<ref name="appleby"/> Ungfuglar av lommar [[Myting|myter]] til ei andre dundrakt før den første, [[juvenil]]e fjørdrakta veks ut. Denne eigenskapen deler dei med [[stormfuglar]] og [[pingvinar]].<ref name="olson"/> Lommar lever hovudsakleg av fisk som dei fangar under dukking. Dei er perfekte dukkarar, kan helde seg under vatn i over åtte minutt og gå ned til 75 meters djupne, men vanlegvis varer dukket under eit minutt og går berre to til tre meter djupt. Lommar sym ofte svært lange avstandar under vatn. Ved symjing på vassoverflata kan dei ligge så djupt nedsenka at berre ei smal stripe av ryggen er synleg. Fuglen held hovudet peikande svakt oppover under symjing, men ikkje så høgt som skarvar gjer. Men ofte kan dei «snorkle» i vassoverflata for å speide etter byttet før dei forsvinn ned i vatnet, når lommar dukkar skjer det ikkje med eit opphopp slik som skarvar ofte gjer. Lommar flyg betre enn ein kan vente, med omsyn på den tunge kroppen og dei relativt korte, smale vengene. Dei største artane treng ei open strekning for å få løft opp av vatnet. Berre [[smålom]] kan ta av frå land. Når dei er komne i lufta, har dei evne til å halde ut lange trekk mellom vinter- og sommaropphaldsstad. I flukt held lommar hovudet lågt, lågare enn andre tilsvarande vasslevande fuglar. Dei flyg gjerne i stor høgd, sjeldan i større flokkar. Unntaket er amerikastorlom som kan trekke i flokkar. Levetida for lommar kan bli så mykje som 30 år. {{Høyr|filnamn=loons.ogg|tittel=Lom (Nord-Amerika)|filomtale=Kjelde: [http://www.fws.gov/video/sound.htm U.S. Fish and Wildlife Service]|pos=høgre|format=[[Ogg]]}} === Læte === Den karakteristiske songen frå lommar er ein ekstremt høg og melodisk uling med lang rekkjevidd, av dei kraftigaste læte som kan høyrast på arktiske breiddegradar. Denne songen vert berre brukt i hekkesesongen, og nyttast for å hevde territorium. Hos smålom er det begge kjønn som ytrar seg slik, hos dei andre artane er det berre hannar. Dei har dessutan andre læte som varselrop utløyst ved fare. Hos smålom, storlom og amerikastorlom er varselropet som ramneskrik, hos gulnebblom og islom meir som latterskrik. == Reproduksjon == [[Fil:Gavia stellata -Iceland -swimming-8.jpg|mini|høgre|[[Smålom]], ''Gavia stellata''{{foto|Ómar Runólfsson}}]] [[Fil:Juvenile red throated diver.jpg|mini|høgre|[[Juvenil]] [[smålom]]{{foto|Mark Jobling}}]] Lommar hekkar i løpet av sommaren på innsjøar eller store dammar. Mindre vatn, opp til 0,5&nbsp;km ², vil vanlegvis berre ha eitt par, større innsjøar kan ha fleire par. Dei byggjer reiret i nærleiken av vasskanten, og føretrekk stader som er fullt omringa av vatn, til dømes øyar eller oppveksande vegetasjon. Lommar brukar ei rekkje materialar for å byggje reiret inkludert akvatisk vegetasjon, barnåler, lauv, gras, mose og gjørme. Begge kjønn tar del i reirbygging og ruging over ca. 28 dagar. Viss egga går tapt, kan paret reetablere reiret, vanlegvis med ei anna plassering. Trass deling av byrde mellom kjønna i reirbygging og ruging, har analysar vist tydeleg at hannar åleine vel reirplasseringa. Hannar forsvarer territoria sine hardt.<ref name="piper"/> Dei fleste kulla består av to egg som blir lagt i mai eller juni, avhengig av breiddegrad. Ungane er langt utvikla ved klekking, dei kan symje og dukke med ein gong, men vil ofte sitje på ryggen til foreldra i løpet av dei første to vekene for å kvile, få varme, og vern mot predatorar. Foreldra matar ungane sine i ca. seks veker, men etter kvart byrjar dei å beite sjølv. Etter 11 til 12 veker vil ungane samle nesten all føda og dei har lært å flyge. == Artslista == Lommar i rekkjefølgje etter [[Clementslista]] versjon 6.8 frå august 2013<ref name="clements"/> med norske namn etter ''Norske navn på verdens fugler''.<ref name="nof2008"/> '''Slekt ''Gavia''''' * [[Smålom]], ''Gavia stellata'', Red-throated Loon, <small>LC, Pontoppidan, 1763</small> * [[Storlom]], ''Gavia arctica'', Arctic Loon, <small>LC, Linné, 1758</small> * [[Amerikastorlom]], ''Gavia pacifica'', Pacific Loon, <small>LC, Lawrence, 1858</small> * [[Islom]], ''Gavia immer'', Common Loon, <small>LC, Brünnich, 1764</small> * [[Gulnebblom]], ''Gavia adamsii'', Yellow-billed Loon, <small>NT, Gray, 1859</small> == Kjelder == {{refopning}} * Svensson, Lars et al (1999). ''Gyldendals store fugleguide.'' Gyldendal norsk forlag. ISBN 82-05-25554-7. [http://ask.bibsys.no/ask/action/show?pid=990603598&kid=biblio. bibsys]{{Død lenkje|date=oktober 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ---- * ''Delar av denne artikkelen byggjer «[[:sv:Lommar|Lommar]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, på «[[:en:Loon|Loon]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. april 2011, og på «[[:de:Seetaucher|Seetaucher]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 10. april 2011''. {{refslutt}} === Fotnotar === {{reflist|2|refs= *<ref name="appleby">Appleby, R.H.; Steve C. Madge & Mullarney, Killian (1986): Identification of divers in immature and winter plumages. ''British Birds'' '''79'''(8): 365-391.</ref> *<ref name="olson">Olson, Storrs L. (1985): Section X.I. Gaviiformes. ''In:'' Farner, D.S.; King, J.R. & Parkes, Kenneth C. (eds.): ''Avian Biology'' '''8''': 212-214. [http://si-pddr.si.edu/dspace/bitstream/10088/6553/1/VZ_167_Fossil_Record_of_Birds.pdf PDF fulltext] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110718103948/http://si-pddr.si.edu/dspace/bitstream/10088/6553/1/VZ_167_Fossil_Record_of_Birds.pdf |date=2011-07-18 }}</ref> *<ref name="piper">Piper, W.H.; Evers, D.C.; Meyer, M.W.; Tischler, K.B. & Klich, M. (2000a): Do common loons mate for life?: scientific investigation of a widespread myth. ''I'': McIntyre, J. & Evers, D.C. (red.): ''Loons: old history and new findings – proceedings of a symposium from the 1997 meeting of the American Ornithologists' Union'': 43-49. North American Loon Fund, Meredith, New Hampshire.</ref> *<ref name="strann">Strann, Karl-Birger. 2008. Wintering large divers (G. adamsii and G. immer) along the Norwegian coast. I: A. Håland (ed.), The Loon & Diver Workshop 2007 2008: 1: 47. Vardø, Norway.</ref> *<ref name="vinteratlas">{{Cite book | publisher = Norsk ornitologisk forening| isbn = 978-82-7852-073-4| year = 2006 | last = Jørgensen| first = Finn| title = Norsk vinterfuglatlas: fuglenes utbredelse, bestandsstørrelse og økologi vinterstid| location = Trondheim}}</ref> *<ref name="clements">{{Referanse:Clements6.8|lestdato=10. august 2014}}</ref> *<ref name="nof2008">{{Referanse:NorskeFuglenamn‎}}</ref> }} {{fotnoteliste|2}} == Bakgrunnsstoff == {{Infoboks namn på andre språk | vidd = 242px | norrønt = Lómr | nordsamisk =Doavtta | nordsamisk lenke =Doaktagat | svensk = Lom | svensk lenke =Lommar | dansk = Lom | dansk lenke = Lommer | engelsk = Diver, loon | engelsk lenke = Loon | tysk = Seetaucher | tysk lenke = Seetaucher | fransk = Plongeon | fransk lenke = Gaviiformes | spansk =Colimbo | spansk lenke =Gavia | russisk = Gagara (Гагара) | russisk lenke = Гагары }} {{Commons2|Gavia}} * [http://ibc.lynxeds.com/family/divers-gaviidae Videoar, bilete og lydopptak av lommar] hos Internet Bird Collection {{fuglar}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Lomfamilien| ]] [[Kategori:Fuglar etter klassifisering]] 9uso1x7zp8y778wmi0im98dp1w7a3of 0 11309 3671964 3589790 2026-09-12T12:57:44Z HerVal7752 105842 Landboks + kjelder 3671964 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Den Arabiske Republikken Egypt |andre namn = {{lang|ar|{{ikkjekursiv|مهورية مصر العربية}}<br />Gumhūriyyat Miṣr al-ʿArabiyyah}} |adjektiv = egyptisk |riksvåpen = Coat of arms of Egypt (Official).svg |riksvåpenstorleik = 65 |flagg = Flag of Egypt.svg{{!}}border |motto = Ikkje noko |nasjonaldag = 23. juli |nasjonalsong = [[Biladi, Biladi, Biladi]] |hovudstad = Kairo |styresett = [[Semipresidentialisme|Semipresidentiell]] [[republikk]] under eit [[autoritær]]t styre |statsoverhovudtype = [[President]] |statsoverhovud = Abdel Fattah el-Sisi |statsmimister = Mostafa Madbouly |grunnlagdtype = [[Egyptisk historie|Historie]] |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = Sjølvstende-<br />&nbsp; &nbsp; &nbsp;erklæringa<br />&nbsp; &nbsp; &nbsp;send til<br />&nbsp; &nbsp; &nbsp;[[Storbritannia]] |grunnlagd1 = [[28. februar]] [[1922]] |grunnlagd2type = [[Den egyptiske revolusjonen i 1952|Revolusjonen]] |grunnlagd2 = [[23. juli]] [[1952]] |grunnlagd3type = Republikk |grunnlagd3 = [[18. juni]] [[1953]] |vassareal = 0,6&nbsp;% |valuta = [[Egyptisk pund]] |tidssone = [[UTC]] +2 |retningsnummer = +20 |domene = .eg }} '''Egypt''',{{mrk|{{språk-ar|مصر|Miṣr}} }} offisielt '''Den Arabiske Republikken Egypt''',{{mrk|{{språk-ar|مهورية مصر العربية|Gumhūriyyat Miṣr al-ʿArabiyyah}} }} er eit land i [[Afrika]], som grensar mot [[Libya]], [[Sudan]], [[Gazastripa]] og [[Israel]].<ref>{{snl}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://lex.dk/Egypten|tittel=Egypten|språk=da|forfattar=Mellemøst-Information|utgjevar=Lex på lex.dk|vitja=2026-09-12}}</ref> I nord har landet kyststripe mot [[Middelhavet]] og i aust mot [[Raudehavet]]. [[Sinaihalvøya]] i nordaust bind [[Afrika]] saman med [[Asia]]. Mellom Sinaihalvøya og resten av landet ligg [[Suezkanalen]] som bind saman [[Middelhavet]] og [[Raudehavet]]. Resten av landet er dominert av ørken, medan dei fleste egyptarar bur langs med [[Nilen]], som renn gjennom landet frå sør mot nord. Egypt hadde ein blomstrande sivilisasjon i [[Egypt i oldtida|oldtida]], og er kjend for sine enorme [[pyramidar]] og andre storslagne monument. Landet blei erobra av arabarane i 639 e.Kr. og blei etter kvart eit sentrum for [[islam]]sk lærdom.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.britannica.com/place/Egypt|tittel=Egypt|språk=en|utgjevar=Britannica|vitja=2026-09-12}}</ref> I 1922 fekk landet delvis sjølvstende frå [[Storbritannia]], som hadde styrt landet sidan 1882. Fyrst etter [[den andre verdskrigen]] fekk landet fullt sjølvstende. I dag har landet ein raskt veksande folkesetnad, som er den største i den arabiske verda. == Historie == {{detaljar|Egyptisk historie}} [[Fil:Egypt.Giza.Sphinx.01.jpg|left|mini|Pyramidane ved [[Giza]].]] Den årlege overflauminga av [[Nilen]] gjorde at jordbruket i Egypt tidleg produserte eit stort nok overskot til å oppretthalde ein rik [[sivilisasjon]]. Eit egyptisk rike blei grunnlagd i 3200 f.Kr av kong Narmer, og ulike [[dynasti]] kom til å styre dette området som ei eining i nærare 3000 år framover. [[Egypt i oldtida]] var styrt av [[farao]]ar, som gjorde krav på å stamme frå gudane. [[Pyramidane i Egypt]] stammar frå denne tida, det same gjer dei kjende gravkammera i [[Kongedalen]] der grava til [[Tut-ankh-Amon]] blei funne i 1922. Etter at det siste innfødde egyptiske dynastiet fall for persarane i 343 f.Kr. blei Egypt erobra av [[Aleksander den store]] like etter. Dronning [[Kleopatra]] er kanskje den mest kjende av dei [[Antikkens Hellas|greske]] herskarane som følgde etter Aleksander si erobring. Seinare var [[Romarriket|romarane]] herrar i Egypt, og dei blei avløyste av [[Austromarriket|bysantinarane]] før [[arabarar|arabarane]] invaderte landet i 639 e.Kr. Egypt var ein del av det islamske [[kalif]]atet fram til dei lokale [[mamelukk]]ane tok over kontrollen i 1250. Dei var formelt underlagde [[sultan]]en i [[Istanbul]]. Frå å ha hatt eit folketal på om lag 6-7 millionar i romartida gjekk Egypt til å ha om lag 2,5 millionar innbyggjarar då mamelukktida tok slutt i 1798, så dette kan seiast å ha vore ei lang nedgangstid for Egypt. Egypt si moderne historie byrja i 1798, då [[Napoléon Bonaparte|Napoleon Bonaparte]] invaderte landet. Under den franske okkupasjonen kom og mange vitskapsmenn til landet, og interessa for [[Egypt i oldtida]] byrja å ta seg opp i Europa, særleg etter funnet av [[Rosettasteinen]] som etter kvart gjorde det mogleg å tyde dei gamle egyptiske [[hieroglyf]]ane. Okkupasjonen varte ikkje lenge, men gjorde at egyptarane blei rivne ut av isolasjonen dei hadde vore i under mamelukkane. Etter fleire år med krig og kaos kom [[Muhammad Ali av Egypt|Muhammad Ali]] ut som herskar i Egypt. Han gjennomførte reformer i styresett, militærvesen og landbruk, monopoliserte handel i landet, freista å innføre industri i Egypt samstundes som han dreiv storstilt ekspansjon i nærområda. Etter at han gjekk til angrep på sin overherre, [[sultan]]en, greip dei europeiske stormaktene inn i 1841 og tvinga Egypt til å gje opp ekspansjonen og opne opp marknaden sin for europeiske varar, noko som knekte den gryande egyptiske industrien. Muhammad Ali døydde i 1849, og etterkommarane hans regjerte i Egypt fram til 1953, men etter kvart hadde dei liten reell makt. Utover 1800-talet hadde Egypt nemleg opparbeida seg ei enorm utanlandsgjeld, og den egyptiske økonomien blei sett under europeisk kontroll. [[Suezkanalen]] var blitt ferdig i 1869 og blei raskt strategisk viktig for [[Storbritannia]] som livlinja til [[India]]. Sikring av denne kommunikasjonslina var ein viktig årsak til at Storbritannia tok militær kontroll over Egypt i 1882. Fram til 1914 var landet framleis nominelt underlagt [[det osmanske riket]], men etter [[den fyrste verdskrigen]] blei Egypt eit britisk [[protektorat]], med større grad av sjølvstyre etter 1922. [[Fil:Gamal-002.jpg|venstre|mini|President [[Gamal abd-al-Nasser]] saman med [[Nikita Khrusjtsjov]].]] I 1952 kom det eit militærkupp som førte til at den Egyptiske Republikk blei oppretta i 1953. I 1954 blei general [[Gamal abd-al-Nasser]] innsett som president. Han beordra britane ut frå landet i 1956 og nasjonaliserte [[Suezkanalen]], noko som førte til [[Suezkrisa]] same året. Nasser blei ein arabisk samlingsfigur etter dette, og den såkalla arabiske nasjonalismen førte til forsøket med [[Den sameinte arabiske republikken]] saman med [[Syria]] og [[Jemen]] frå 1958 til 1961. Forholdet til [[Israel]] styrte mykje av utanrikspolitikken frå den jødiske staten blei oppretta i 1948. Under [[seksdagarskrigen]] i 1967 tapte Egypt [[Sinaihalvøya]] til Israel, og tre år etter dette døydde [[Gamal abd-al-Nasser|Nasser]], og blei etterfølgd av [[Anwar al-Sadat]]. Sadat vridde Egypt si utanrikspolitiske orientering mot [[USA]] i staden for mot [[Sovjetunionen]] og gjennomførte tiltak for å stoppe både religiøs og sekulær opposisjon. I 1973 gjekk Egypt til eit overraskande åtak på Israel saman med Syria, den såkalla [[Yom-Kippur-krigen]]. Det blei ikkje noko militær siger for dei arabiske landa, men USA og Sovjet intervenerte, og det blei ei diplomatisk løysing. I 1977 blei Sadat den første arabiske leiaren til å vitje Israel, og det blei underteikna ein fredsavtale i 1978. Sadat blei myrda i 1981, og etterfølgd av president [[Hosni Mubarak]]. Han gjekk av ved [[Den egyptiske revolusjonen i 2011]]. [[Mohamed Morsi]] blei vald til president i 2012, men avsett eit år seinare, og forsvarsministeren [[Abdel Fattah el-Sisi]] overtok makta. == Stat og styresett == Egypt har i teorien eit demokratisk styresett med ei teoretisk deling av den utøvande makta mellom [[president]]en og [[statsminister]]en, men i praksis ligg makta hos presidenten som dei siste femti åra har blitt vald i val med berre ein kandidat. I 2005 blei [[Hosni Mubarak]] attvald etter eit val der det var fleire kandidatar. Likevel var det mange praktiske vanskar som gjorde at velkjende opposisjonskandidatar ikkje kunne stille opp. Mange var skeptiske til om denne demokratiseringa har noko substans, men journalistar i Egypt kan i aukande grad kritisere regimet. Opposisjonsparti som den forbodne [[Det muslimske brorskapet|Muslimske brorskapen]] vann mange plassar i nasjonalforsamlinga, noko som kanskje signaliserer at endringar er på veg. Nasjonalforsamlinga har 454 medlemmar. Ti av dei er direkte utnemnde av presidenten, som også utnemner visepresidenten, statsministeren og regjeringa. Lovane i Egypt er baserte på engelsk lov, napoleons lovverk og [[sharia]]-lovar. == Økonomi == Den egyptiske økonomien er i stor grad basert på [[jordbruk]], eksport av [[petroleum]], [[turisme]] samt inntekter frå trafikken gjennom [[Suezkanalen]]. Under [[Gamal abd-al-Nasser|Nasser]] var den egyptiske økonomien sterkt sentralisert under eit system han kalla arabisk sosialisme. I dei seinare åra har økonomien blitt liberalisert og opna opp for utanlandsk konkurranse, utan at det har klart å gjere mykje med den aukande fattigdomen i landet. == Religion == [[Fil:Muhamedali.jpg|mini|Muhammad Ali-moskeen i Kairo.]] Religionen i [[Egypt i oldtida]] hadde mange gudar som blei dyrka i ulike kultar. Dei mest kjende er solguden [[Guden Ra|Ra]], [[Isis]], [[Osiris]], [[Set]] og [[Bast]]. Dyrkinga av [[farao]] som ein levande gud var integrert i den egyptiske religionen. For at sjela skulle få leve vidare i ei anna verd var det naudsynt å [[balsamering|balsamere]] kroppen slik at han blei bevart for ettertida. Den gamle egyptiske religionen var det dominerande trussystemet i Egypt fram til [[kristendom]]men gjorde sitt inntog. Kristendommen kom til Egypt allereie i det første hundreåret etter Kristus, og [[Alexandria]] blei eit senter for læring. [[Origenes]], som blir rekna som far til [[teologi]]en virka her. [[Koptisk kristendom]], som egyptisk kristendom blir kalla, omfattar i dag om lag 10 % av egyptarane, og har overlevd under islamsk dominans i 1400 år. [[Arabarar]] erobra Egypt i 639, og innførte [[islam]], som i dag er religionen til om lag 90 % av det egyptiske folket. Egyptarane er hovudsakleg [[sunniislam|sunni-muslimar]], men det finst også [[sjiaislam|sjiaar]] og sufiar. Al-Azhar-universitetet i Kairo blei etablert i 950 e.Kr. og er framleis ein av dei viktigaste islamske utdanningsinstitusjonane. Det finst truleg ein del [[agnostisisme|agnostikarar]] og [[ateisme|ateistar]] i Egypt, men få tør å seie det offentleg. I tillegg finst ein minoritet med [[bahai]]ar og ein endå mindre minoritet med [[jødar]]. -10-20% av egyptarane høyrer til [[den egyptiske ortodokse kyrkja]] også kalla den koptiske ortodokse kyrkja. - kristendommen kom til Egypt før år 100 e.kr., og landet har framleis ein betydeleg kristen minoritet : den koptisk-ortodokse kyrkje er det største kyrkjesamfunnet i dagens Midtausten, og samlar ca. 5-7% av befolkninga. Kairo er framleis eit religiøst og intellektuelt sentrum i den sunnimuslimske verda, og i dag er det over 90% av befolkninga sunni-muslimar. I åra 639-641 erobra muslimske arabarar landet, som gradvis blei islamisert og arabisert. Den ortodokse (greske) kyrkja har eit patriarkat i Alexandria, for øvrig finst små gresk-katolske, katolske og protestantiske kyrkjelydar. Den gamle religionen var det dominerande trussystemet i Egypt fram til kristendommen kom. == Geografi == Administrativt er landet delt inn i [[Guvernement i Egypt|27 guvernement]], eller regionar. Dei viktigaste byane er hovudstaden [[Kairo]], [[Alexandria]], [[Luxor]], [[Port Said]], [[Suez]] og [[Sharm el Sheik]]. [[Fil:Egypt-CIA WFB Map.png|mini|venstre|Kart over Egypt.]] == Klima == Tilpassing er nøkkelordet for livet i [[Nilen|Nildalen]], der ein har drive med [[jordbruk]] i fleire tusen år. Utan kunstig vatning hadde ein ikkje kunne drive med jordbruk i områda rundt [[Kairo]], som berre får om lag 20&nbsp;mm [[regn]] i året. Sør for den nordlege kysten og det tett folkesette område i nordaust, er [[klima]]et ganske einsarta. Frå tidleg i juni til september er det heilt tørt og stort sett klår himmel. Temperaturane når 32&nbsp;°C så godt som alle stader, bortsett frå den austlege [[middelhavskysten]]. Sør for [[Luxor]] har ein vanlegvis temperaturar opp mot 40&nbsp;°C om sommaren. Nettene er òg varme, men rundt Nildeltaet kan ein nordleg bris frå Middelhavet gje litt meir behagelege temperaturar. På hausten skjer det lite på vêrfronten, men ein har større sannsyn for enkelte [[torevêr|torebyer]] i dei nordlege områda. Regn har ein stort sett berre langs den nordlege kysten, som i [[Alexandria]], og stort sett berre om vinteren. Dette er typisk for [[middelhavsklima]], og Alexandria kan få regn om lag kvar fjerde dag i desember og januar. [[Lågtrykk]] i Middelhavet kan derimot stundom føre til regnvêr så langt sør som til Kairo, og i korte periodar kan dei nordlege fjellsidene av [[Sinai]]fjellet få litt [[snø]]. I dei kjøligare månadane kan Kairo og andre dalstrøk få [[tåke]] eller [[smog]]. Når [[Sahara]] byrjar å bli oppvarma om våren, kan lågtrykk frå Middelhavet trekke sørover i landet. Dei gjev lite regn, men kan føre til store sandstormar, kalla ''[[khamsin]]''. Desse khamsinstormane kan slå til fleire gonger i månaden, og kan føre til temperaturar over 45&nbsp;°C, medan den [[relativ fukt|relative fukta]] går under 5 %. Khamsinane som oppstår i februar og mars fører som regel ikkje til så høge temperaturar, men kan bringe med seg enno meir sand. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Egypt|Egypt]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, og på «[[:en:Egypt|Egypt]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 4. mai 2013.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Nord-Afrika}} {{Midtausten}} {{Middelhavsland}} {{AU}} {{Den arabiske ligaen}} {{Organisasjonen for islamsk samarbeid}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Egypt| ]] [[Kategori:Land i Afrika]] [[Kategori:AU-land]] kosle5251qbuk2xdx3vjjz6sga7bknb 10 11346 3671965 2958220 2026-09-12T12:58:13Z HerVal7752 105842 [[Kategori:Utgåtte malar]] 3671965 wikitext text/x-wiki <div align=right>{{rediger|Mal:Fakta om Egypt}}</div> {{Infoboks land| lokalt_namn = مهورية مصر العربية<br/>Gumhūriyyat Miṣr al-ʿArabiyyah| norsk_namn = Egypt | bilete_riksvåpen = Coat_of_arms_of_Egypt.svg| adjektiv = egyptisk| bilete_flagg = Flag of Egypt.svg| bilete_kart = Egypt in its region (undisputed).svg| nasjonale_motto = | nasjonaldag = [[23. juli]]| nasjonalsong = [[Biladi, Biladi, Biladi]]| hovudstad = [[Kairo]]| offisielle_språk = [[arabisk språk|Arabisk]]| styresett = [[Republikk]]| leiar_titlar = [[President]]<br /> [[Statsminister]]| leiar_namn = [[Abdel Fattah el-Sisi]]<br />[[Ibrahim Mahlab]]| sjølvstende_type = Sjølvstende| sjølvstende_hendingar = frå [[Storbritannia]]| sjølvstende_datoar = [[22. februar]] [[1922]]| folketal_tettleik_rangering = 93| flatevidd_andel_vatn = 0,6%| valuta = [[Egyptisk pund]]| tidssone = [[UTC]] +2| internasjonal_telefonkode = 20| nasjonale_toppdomene = .eg| fotnotar =| }} <noinclude> [[Kategori:Utgåtte malar]] </noinclude> e2ioloda7p85e4r77pt78xa91vme9cp 0 14019 3671966 3332102 2026-09-12T13:05:08Z HerVal7752 105842 Landboks + kjelder 3671966 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn = Republikken Tunisia |andre namn = {{lang|ar|{{ikkjekursiv|الجمهورية التونسية}}<br/>El-joumhouriyya et-Tounisiyya}} |adjektiv = tunisisk |riksvåpen = Coat of arms of Tunisia.svg |riksvåpenstorleik = 60 |flagg = Flag of Tunisia.svg |motto = {{lang|ar|{{ikkjekursiv|حرية، نظام، عدالة}}<br />Ḥurrīyah, Niẓām, 'Adālah}}<br />('Orden, fridom og rettferd') |nasjonaldag = 1. november |nasjonalsong = [[Humat al-hima]] |hovudstad = Tunis |styresett = [[Presidentialisme|Presidentiell]] [[republikk]] |statsoverhovudtype = [[President]] |statsoverhovud = Kaïs Saïed |statsminister = Sara Zaafarani |grunnlagdtype = [[Sjølvstende]]{{ikkjefeit| frå<br />[[Frankrike]]}} |grunnlagd = [[5. juli]] [[1962]] |vassareal = 5,0&nbsp;% |valuta = [[Tunisisk dinar]] |tidssone = [[UTC]] +1 |retningsnummer = +213 |domene = .tn }} '''Tunisia''',{{mrk|{{språk-ar|تونس|Tūnis}} }} offisielt '''Republikken Tunisia''',{{mrk|{{språk-ar|الجمهورية التونسية|El-joumhouriyya et-Tounisiyya}} }} er ein arabisk republikk i [[Nord-Afrika]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.britannica.com/place/Tunisia|tittel=Tunisia|språk=en|utgjevar=Britannica|vitja=2026-09-12}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://lex.dk/Tunesien|tittel=Tunesien|forfattar=Haugbølle, Rikke Hostrup|språk=da|utgjevar=Lex på lex.dk|vitja=2026-09-12}}</ref> Landet grensar til [[Algerie]] i vest og [[Libya]] i aust. Det var [[Frankrike|fransk]] protektorat frå 1881 til 1956.<ref>{{snl}}</ref> ==Geografi== [[Fil:Tunisia-CIA WFB Map.png|mini|venstre|180px|Kart over Tunisia.]] Tunisia kan grovt sett delast i fire naturgeografiske soner; det fjellrike området i nord, det store steppeplatået i dei sentrale delane av landet, og lenger sør, område med [[endorheisk|avløpsfrie]] [[sump]]ar og [[saltsjø]]ar. Enno lenger mot sør strekkjer landet seg inn i ørkenen [[Sahara]]. [[Fil:Satellite image of Tunisia in August 2001.jpg|mini|venstre|180px|Satellittfoto av Tunisia.]] Den nordlege delen er dominert av [[Atlasfjella]] som blir delt i [[Tell-Atlas]] og [[Saharaatlas]] av den fruktbare [[Medjerdadalen]], som er det rikaste jordbruksdistriktet i landet. Tell-Atlas ligg lengst i nord, og er bygd opp av krystallinske massiv, med [[kalkstein|kalk-]] og [[sandstein]]stoppar som står steilt i vêret. Saharaatlas er eit framhald av [[Høge-Atlas]] i [[Marokko]], og er i heilskapen sin bygd opp av kalk- og sandstein. Det høgaste punktet ligg i [[Jebel Chambi]] (1544 meter over havet), nær grensa mot [[Algerie]]. Kystlandet i aust er eit bakkeland av kalkbergarter frå [[juratida|jura]] og [[krittida|krit]]. Halvøya [[Cap Bon]] stikk ut i Middelhavet mot nordaust. Herfrå er det berre 140 km over til [[Sicilia]] i [[Italia]]. Dei sentrale delane av landet består av eit [[steppe]]platå, som er høgast i vest, med ei gjennomsnittshøgd over 500 moh. Den austlege delen ligg mellom 180–500 meter over havet. Sør for steppeplatået ligg eit område som går tvers gjennom landet og blir karakterisert av avløpsfrie sumpar og saltsjøer ([[chott]]), og omfattar mellom anna saltsjøen [[Chott al-Djerid]]. Den sørlegaste delen av Tunisia ligg i ørkenen Sahara, som består delvis av sandørken og delvis av steinørken. I Sahara ligg ein del [[oase|oasar]] basert på kunstige vasskjelder. I [[Gabèsbukta]] eller Vesle Syrte, ligg øyane [[Djerba]] og [[Kerkenna]]. Den lengste elva er [[Medjerda]], som kjem frå Algerie og munnar ut i Middelhavet nord for Tunis. Ho er 450 km lang. == Klima == Austkysten av Tunisia har eit [[middelhavsklima]] med varme og solrike somrar, og milde og våtare vintrar. Av og til kan [[lågtrykk]] i [[Middelhavet]] føre til kaldt og regnfullt [[vêr]] på vinterstid. [[Tunis]] har ein normal årsnedbør på 422 mm, medan [[Gafsa]] som ligg i dei indre områda berre har 152 mm. Fjellområda og sentrale område av Tunisia kan ha ganske så varieret vêr. Vinteren kan vere kald, og dei høgaste toppane kan få [[snø]], medan sommaren er varm med [[temperatur]]ar over 40&nbsp;°C over store område, og i somme tilfelle opp mot 50&nbsp;°C. Når dei varme luftmassane frå [[Sahara]] møter dei kjøligare luftmassane frå [[Europa]] på våren kan det oppstå små [[lågtrykk]] over [[ørken]]en, som kan gje [[vind]] og [[regn]]byer. Ofte kan derimot regnet fordampe før det når bakken ([[virga]]) og alt ein får er ein [[sandstorm]]. ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} * [http://snl.no/Tunisia%2Fgeologi_og_landformer Tunisia: geologi og landformer]. (28. april 2011). I ''Store norske leksikon''. Henta 8. februar 2014. {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Nord-Afrika}} {{Middelhavsland}} {{AU}} {{Den arabiske ligaen}} {{Spire}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tunisia| ]] [[Kategori:AU-land]] g4m0kthhu7536gqq8nwidghvu9eweyw 10 14713 3671967 3601715 2026-09-12T13:05:36Z HerVal7752 105842 [[Kategori:Utgåtte malar]] 3671967 wikitext text/x-wiki <div align=right>{{rediger|Mal:Fakta om Tunisia}}</div> {{Infoboks_land| lokalt_namn =الجمهورية التونسية<br/>El-joumhouriyya et-Tounisiyya| norsk_namn = Tunisia| adjektiv = tunisisk| bilete_riksvåpen =| bilete_flagg = Flag of Tunisia.svg| bilete_kart = LocationTunisia.png| nasjonale_motto = Orden, fridom og rettferd.| nasjonaldag = [[1. november]]| nasjonalsong = [[Humat al-hima]]| hovudstad = [[Tunis]]| offisielle_språk = [[Arabisk]]| styresett = [[Republikk]]| leiar_titlar = [[President]] <br/> [[Statsminister]]| leiar_namn = [[Kaïs Saïed]] <br/> [[Sara Zaafarani]] | sjølvstende_type = Sjølvstende| sjølvstende_hendingar = frå [[Frankrike]]| sjølvstende_datoar = [[5. juli]] [[1962]]| flatevidd_andel_vatn = 5,0 %| folketal_teljing = 8&nbsp;785&nbsp;711 | folketal_teljing_år = 1994| folketal_tettleik_rangering = 133| valuta = [[Tunisisk dinar]]| tidssone = [[UTC]] +1| internasjonal_telefonkode = 213| nasjonale_toppdomene = .tn| fotnotar =| }}<noinclude> [[Kategori:Utgåtte malar]] </noinclude> lamaeqh7nm3rcp2vuu8zbz93xhqsx5k 10 18001 3672139 3405129 2026-09-13T09:45:27Z CommonsDelinker 1379 [[c:COM:CDC|Bot]]: Erstattar Coat_of_arms_of_Burkina_Faso.svg med Coat_of_arms_of_Burkina_Faso_(1984-2025).svg 3672139 wikitext text/x-wiki <div align=right>{{rediger|Mal:Fakta om Burkina Faso}}</div> {{Infoboks_land| lokalt_namn = Burkina Faso| norsk_namn = Burkina Faso| adjektiv = burkinsk| bilete_riksvåpen =Coat of arms of Burkina Faso (1984-2025).svg| bilete_flagg = Flag of Burkina Faso.svg| bilete_kart = Burkina Faso in its region.svg| nasjonale_motto = Unité, Progrès, Justice (Fransk for 'samhald, framsteg, rettferd')| nasjonaldag = [[4. august]]| nasjonalsong = [[Une Seule Nuit]]| hovudstad = [[Ouagadougou]]| offisielle_språk = [[Fransk]]| styresett = [[Einingsstat]] under ein [[militærjunta]]| leiar_titlar = [[President]]| leiar_namn = [[Ibrahim Traore]]| sjølvstende_type = Sjølvstende| sjølvstende_hendingar = frå Frankrike| sjølvstende_datoar = [[5. august]] [[1960]]| flatevidd_andel_vatn = 0,1 %| folketal_teljing = 13 228 460| folketal_teljing_år = 2003| folketal_tettleik_rangering = 119| valuta = [[CFA-franc]]| tidssone = [[UTC]]| internasjonal_telefonkode = 226| nasjonale_toppdomene = .bf| }} <noinclude> [[Kategori:Geografiske infoboksar etter land|Burkina Faso]] </noinclude> g7082b1b5y80sfxawzpvwxcos61fnxc 0 22267 3672089 3546096 2026-09-13T06:55:33Z TU-nor 12071 3672089 wikitext text/x-wiki [[File:Mthomebrew maceration.JPG|mini|Maserasjon av [[cabernet sauvignon]]-[[fruktsaft|most]] med [[vindrue|drueskala]].]] '''Maserasjon''', eller skinnkontakttid, i samband med vinlaging er ein del av [[vinifikasjon]]sprosessen der [[vin]]en trekkjer ut [[farge]] frå skalet (helst til [[raudvin]]), og [[tannin]] og andre stoff frå [[kjerne]]r og [[stilk]]ar.<ref name="Oxford pg 414-415">{{cite book |editor1-first=Jancis |editor1-last=Robinson |title=The Oxford Companion to Wine |edition=3. |pages=[https://archive.org/details/oxfordcompaniont00janc/page/414 414–5] |publisher=Oxford University Press |year=2006 |isbn=978-0-19-860990-2 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont00janc/page/414 }}</ref> Ved opparbeiding av [[urtepreparat]] og andre [[naturmiddel]] inneber maserasjon at opphakka [[urt]]er m.v. ligg i bløyt i [[vatn]] eller andre [[løysemiddel]] for å trekkja ut dei virksame stoffa. Etter maserasjonen blir oftast det faste stoffet [[filter|filtrert]] bort, og berre det flytande uttrekkjet blir brukt vidare. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{spire}} [[Kategori:Lækjemiddel]] [[Kategori:Vin]] t412t90bylu18bcpnbykh23n3rbnfqe 0 50292 3672029 3451729 2026-09-12T18:48:28Z Kallerna 9693 img 3672029 wikitext text/x-wiki {{Infoboks nasjonalpark | namn = Saltfjellet-Svartisen nasjonalpark | bilete = Svartisen glaciers aerial 2.jpg | land = Noreg | fylke = Nordland | kommune = Rana | kommune1 = Rødøy | kommune2 = Meløy | kommune3 = Beiarn | kommune4 = Saltdal | areal = 2102 | oppretta = 8. september 1989 | tilknytte_verneområde = Saltfjellet, Gåsvatnan, Storlia, Semska-Stødi }} '''Saltfjellet-Svartisen nasjonalpark''' er ein [[nasjonalpark]] som vart oppretta i [[1989]]. Saltfjellet–Svartisen er kanskje den mest variasjonsrike nasjonalparken i Noreg. Frå den ville Nordfjorden i vest strekker parken seg via høge fjell og evig is til frodige fjellbjørkedalar med stilleflytande elvar. Parken har òg mange [[same|samiske]] [[kulturminne]]. == Plassering == [[Nasjonalpark]]en ligg i [[Beiarn]], [[Meløy]], [[Rana]], [[Rødøy]], [[Saltdal]] og [[Bodø]] kommunar i [[Nordland]] fylke. Det samla arealet i nasjonalparken er om lag 2102 km². Isbreen [[Svartisen]] er ein del av parken. == Verneformål == Formålet med nasjonalparken er: * å ta vare på eit vakkert og nært urørt fjellområde med sitt plante- og dyreliv og sine geologiske førekomstar. * I tillegg skal nasjonalparken saman med Gåsvatnan og Saltfjellet [[landskapsvernområde]] og Storlia [[naturreservat]] ta vare på eit samanhengande naturområde med mange samiske og andre kulturminne. * å gje folk høve til naturopplevingar i området. == Bruk av nasjonalparken == Tradisjonell [[reindrift]] er tillate, og gjerde for husdyrbeite kan haldast ved like. Fylkesmannen kan gi løyve til merking av stiar og legging av [[klopp]]ar. == Bakgrunnsstoff == * [http://www.dirnat.no/saltfjellet/ Direktoratet for naturforvalting, informasjon om Saltfjellet-Svartisen nasjonalpark.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930044525/http://www.dirnat.no/saltfjellet/ |date=2007-09-30 }} * [http://www.dirnat.no/attachment.ap?id=342 PDF-kart] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070301215221/http://www.dirnat.no/attachment.ap?id=342 |date=2007-03-01 }} * [http://www.turistforeningen.no/turplanlegger/location.php?lo_id=NO_saltf DNT - turplanleggar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061230091408/http://www.turistforeningen.no/turplanlegger/location.php?lo_id=NO_saltf |date=2006-12-30 }} {{Nasjonalparkar i Noreg}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Nasjonalparkar i Noreg]] [[Kategori:Verneområde i Nordland]] [[Kategori:Verneområde oppretta i 1989]] [[Kategori:Beiarn kommune]] [[Kategori:Meløy kommune]] [[Kategori:Rana kommune]] [[Kategori:Rødøy kommune]] [[Kategori:Saltdal kommune]] [[Kategori:Bodø kommune]] ic2l2qcums4nunw6g8wm2ybg6vby43o 0 78828 3672176 3355113 2026-09-13T10:57:56Z HerVal7752 105842 Geoboks 3672176 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |region = Toscana |provins = Massa-Carrara |høgd = 65 |postnummer = 54100 |retningsnummer =0585 }} '''Massa''' er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Massa-Carrara]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Toscana]] og har om lag 65&nbsp;000 innbyggjarar. I lag med tvillingbyen [[Carrara]] er Massa verdskjend for utvinning og produksjon av [[marmor]]. == Historie == Frå 1400- til 1800-talet var Massa hovudstad i det sjølvstendige fyrstedømet (seinare hertugdømet) [[hertugdømet Massa og Carrara|Massa og Carrara]], styrt av familiane [[Malaspina]] og [[Cybo-Malaspina]]. I 1829 vart byen gjeven til den [[Austerrike|austerrikske]] greina av [[Huset Este]]. I 1859, under [[samlinga av Italia]] vart han ein del av [[Kongedømet Sardinia]]. == Kjelder == {{refstart}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Massa|Massa]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. januar 2008.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Toscana]] [[Kategori:Byar i Italia]] 77l342smzw0rna5gmbewkx8h3ew8yjx 3672177 3672176 2026-09-13T10:58:35Z HerVal7752 105842 3672177 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |region = Toscana |provins = [[Provinsen Massa-Carrara|Massa-Carrara]] |høgd = 65 |postnummer = 54100 |retningsnummer =0585 }} '''Massa''' er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Massa-Carrara]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Toscana]] og har om lag 65&nbsp;000 innbyggjarar. I lag med tvillingbyen [[Carrara]] er Massa verdskjend for utvinning og produksjon av [[marmor]]. == Historie == Frå 1400- til 1800-talet var Massa hovudstad i det sjølvstendige fyrstedømet (seinare hertugdømet) [[hertugdømet Massa og Carrara|Massa og Carrara]], styrt av familiane [[Malaspina]] og [[Cybo-Malaspina]]. I 1829 vart byen gjeven til den [[Austerrike|austerrikske]] greina av [[Huset Este]]. I 1859, under [[samlinga av Italia]] vart han ein del av [[Kongedømet Sardinia]]. == Kjelder == {{refstart}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Massa|Massa]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. januar 2008.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Toscana]] [[Kategori:Byar i Italia]] 5f1j1i4k6vkazbk8g95p80kc738ue68 0 78832 3672179 3620910 2026-09-13T11:00:03Z HerVal7752 105842 Geoboks 3672179 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |motto = «Fortitudo mea in rota» – Krafta mi er i hjulet |bilete =Carrara - Porto.JPG |region = Toscana |provins = [[Provinsen Massa-Carrara|Massa-Carrara]] |høgd = 100 |postnummer = 54033 |retningsnummer =0585 }} '''Carrara''' er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Massa-Carrara]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Toscana]] og har om lag 60&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva [[Carrione]], om lag 100&nbsp;km nordvest for [[Firenze]], og er kjend for den kvite eller blåkvite [[marmor]]en som vert henta ut her. ==Historie== Kommunen Carrara vart oppretta i 1235. I gjennom hundreåra vart han styrt av [[Pisa]] (1235), [[Lucca]] (1322), [[Genova]] (1329), og [[Milano]] (1343). Etter [[Filippo Maria Visconti]] frå Milano døydde i 1477 kjempa Tommaso Campogregoso, herre av [[Sarzana]] og Malaspina-familien om makta i byen. Carrara og [[Massa]] danna i lag [[hertugdømet Massa og Carrara]] frå 1400- til 1800-talet. I 1929 vart kommunane Carrara, Massa og [[Montignoso]] slått saman til ein enkel storkommune kalla ''Apuania''. I 1945 vart kommunane løyst frå kvarandre igjen. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Carrara|Carrara]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Toscana]] [[Kategori:Byar i Italia]] koyzcwofxja5w1dpzhn89sic8bxahug 0 78836 3672181 3636035 2026-09-13T11:01:25Z HerVal7752 105842 Geoboks 3672181 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =Viareggio, la burlamacca.JPG |region = Toscana |provins = [[provinsen Lucca|Lucca]] |høgd = 2 |postnummer = 55049, 55048 |retningsnummer =0584 }} '''Viareggio''' er ein by i [[provinsen Lucca]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Toscana]] i [[Italia]] med om lag 60&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved kysten av [[Tyrrenhavet]] i området kalla [[Versilia]] og er den nest største byen i provinsen. Han er kjend som ein feriestad og for karnevalet i Viareggio (som har ei historie tilbake til 1873). Byen har røter tilbake til første halvdel av 1500-talet då han vart den einaste hamna i [[Republikken Lucca]]. Den eldste bygningen i Viareggio er [[Torre Matilde]] og vart bygd av folk frå Lucca i 1541 som eit forsvarsverk mot sjørøvarar. Viareggio er eit aktivt industri- og produksjonssenter der skipsbyggarindustrien lenge har vore kjend over heile verda. I tillegg er [[fiske]] og [[blomsterdyrking]] viktige næringar. Det har lenge vore rivalisering mellom Viareggio og [[Lucca]] og innbyggjarane i Lucca kallar Viareggio for ''Marina di Lucca'' («Hamna til Lucca»). På den andre sida har innbyggjarane i Viareggio skrive songar som gjer narr av naboane sine i Lucca. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Viareggio|Viareggio]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Toscana]] [[Kategori:Byar i Italia]] hqw70eynohvrdl5w1wexh9zy1hpq0ue 0 78848 3672182 3599378 2026-09-13T11:04:12Z HerVal7752 105842 Geoboks, fjerna gamalt/unødvendig bakgrunnsstoff 3672182 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =01 Sienne vue de San Clemente.jpg| |bilettekst = |våpen = Siena-Stemma.png |region = Toscana |provins = [[provinsen Siena|Siena]] |høgd = 322 |postnummer = 53100, 53010 |retningsnummer =0577 }} '''Siena''' er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Siena]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Toscana]] og har om lag 55&nbsp;000 innbyggjarar. Det historiske senteret i Siena er ein del av [[verdsarv]]lista til [[UNESCO]]. Byen er også kjend for [[Palio di Siena]], eit årleg hesteløp på sentrumsplassen [[Piazza del Campo]] med lange tradisjonar. == Historie == Siena vart først busett av [[etruskarar]] (om lag 900 fvt. til 400 fvt.) og ei stamme kalla Saina. Under keisar [[Augustus]] vart han ein [[Antikkens Roma|romersk]] by kalla ''Saena Julia''. Dei første skriftlege kjeldene som nemner byen er frå 70 evt. Siena kan ha vore under gallarane sin kontroll då dei [[slaget ved Allia|plyndra Roma i 390]]. [[Fil:Kathedrale Siena Fassade.jpg|mini|venstre|Domkyrkja i Siena.]] Byemblemet til Siena viser ein houlv som gjev mat til spedborna [[Romulus og Remus]]. I følgje segna vart Siena grunnlagd av [[Senius]], sonen til Remus. Forskarar meiner at namnet kjem frå den etruskiske stamma kalla Saina, det romerske familienamnet Saenii eller det latinske ordet ''senex'' ('gamal') eller ''seneo'' ('å vere gamal'). Siena voks ikkje stort under romarane. Han låg ikkje nær nokre større vegar og handelen gjekk derfor tregt. Det var først då [[langobardar]] erobra området at byen byrja å vokse. Sidan dei gamle romarvegane låg utsett til for åtak frå [[Austromarriket]], la langobardane frå Roma og nordover til Siena. Siena blømde då som ein handelsstasjon og den konstante straumen av pilegrimar på veg til Roma var ei fast inntekt i hundreåra som følgde. I 774 erobra [[Karl den store]] byen og området. Fleire familiar fekk makt i området og då [[Matilda av Toscana]] døydde i 1115 vart markgrevskapet Tuscia, som hadde vore i familien hennar, Kanossa, sin eigedom, delt opp i fleire sjølvstyrte område. [[Fil:Palazzo Salimbeni, Siena, Headquarters of Monte dei Paschi di Siena, the worlds oldest surviving bank.jpg|mini|venstre|Palazzo Salimbeni i Siena.]] Siena blømde under desse nye tilhøva og vart eit stort senter for banktenester og ein viktig aktør på [[ull]]marknaden. Han vart først styrt av ein biskop, men adelen i byen fekk stadig meir makt og då dei gav biskopen hjelp i ein strid med [[Arezzo]] enda det heile med at Siena erklærte seg sjølvstendig frå bispedømet i 1167. På 1100-talet vart domkyrkja Duomo og [[Piazza del Campo]] bygd. Han fekk bymurar i 1194. På byrjinga av 1100-talet fekk folket i byen gradvis meir makt og det var stadig krangling mellom den folkelege makta og adelsmakta. Dei stod derimot saman mot den store rivalen deira, [[Firenze]]. På 1200-talet støtta byen hovudsakleg [[ghibellinarane]], i motsetnad til Firenze som støtta [[guelfarar]]. Denne konflikten danna noko av bakteppet for [[Dante Alighieri|Dante]] sin ''[[Den guddommelege komedie]]''. Den 4. september 1260 slo dei senesiske [[ghibellinarane]] med støtte frå kong [[Manfred av Sicilia]] dei florentinske [[guelfarar|guelfarane]] i [[slaget ved Montaperti]]. Hæren frå Siena mønstra 20&nbsp;000 mann, medan florentinarane hadde 33&nbsp;000. Florentinarane gjorde fleire forsøk på å ta byen før hæren til Siena slo til med eit motåtak. Forrædarar i styrkane til Firenze tok livet av flaggberarane og i kaoset som følgde braut den florentinske hæren saman og flykta frå slagmarka. Om lag halvparten av den florentinske hæren mista livet. Nederlaget var så stort at sjølv i dag når dei to byane møtes innan idrett så kan supporterane frå Siena ofte rope «Husk Montaperti!» til Firenze sine supporterar. [[Fil:Siena-view.jpg|mini|Piazzo del Campo i Siena.]] [[Universitetet i Siena]] vart grunnlagd i 1203 og er kjend for fakulteta innan jus og medisin og er framleis eit av dei viktigaste universiteta i Italia. Siena var ein rival til Firenze innan kultur på 1200- og 1300-talet og den viktige mellomaldermålaren [[Duccio|Duccio di Buoninsegna]] (1253–1319) var frå Siena. Siena vart hardt råka av [[Svartedauden]] i 1348 og uheldige økonomiske verksemder. Byen hamna til slutt under [[Gian Galeazzo Visconti]] av [[Milano]] for å forsvare seg mot utvidingane til Firenze. I 1404 vart Visconti-familien kasta ut og eit styre av ti forstandarar vart oppretta i allianse med Firenze mot kong [[Ladislas av Napoli]]. Då [[pave Pius II|Pius II]] frå Siena vart vald til pave, kom Piccolomini-familien og andre adelsfamiliar til makta, men då han døydde vart byen igjen folkestyrt. I 1472 oppretta republikken [[monte dei paschi di siena|Monte dei Paschi]], ein bank som framleis er aktiv i dag og er ein av dei eldste bankane i verda i drift. Adelen kom igjen til makta under [[Pandolfo Petrucci]] i 1487 med støtte frå Firenze og [[Alfonso av Calabria]]. Petrucci, som styrte byen effektivt fram til han døydde, var ein kunst- og vitskapselskar som forsvarte byen mot [[Cesare Borgia]]. Pandolfo vart etterfølgd av sonen [[Borghese Petrucci|Borghese]], som vart fjerna av søskenbarnet [[Raffaello Petrucci|Raffaello]] med hjelp frå Medici-paven [[pave Leo X|Leo X]]. Den siste frå Petrucci-slekta var [[Fabio Petrucci|Fabio]] som vart jaga bort av innbyggjarane i 1523. Dei indre stridane starta igjen og folkestyret i byen dreiv bort Noveschi-familien som var støtta av [[pave Klemens VII]]. Paven sende ein hær for å hjelpe adelen, men hæren vart slått ved Camollia i 1526. Keisar [[Karl V av Det tysk-romerske riket|Karl V]] nytta den kaotiske situasjonen og sette ein spansk garnison i byen. Innbyggjarane jaga denne ut i 1552 og allierte seg med [[Frankrike]]. Karl aksepterte ikkje dette og sende generalen [[Gian Giacomo Medici]] for å kringsetje byen med ein samla hær frå keisaren og Firenze. Styret i Siena lét [[Piero Strozzi]] forsvare byen. Han vart slått i [[slaget ved Mariciano]] i august 1554 og alt håp var ute. Etter 18 månader med motstand overgav dei seg til Firenze den 17. april 1555, noko som markerte slutten på Republikken Siena. Den nye spanske kongen [[Filip II av Spania|Filip]] skulda store summar til Medici, avstod byen til [[storhertugdømet Toscana]], der han vart verande fram til [[samlinga av Italia]] på 1800-talet. ==Kjende personar knytte til Siena== *[[Katarina av Siena]], mystikar, nonne og helgen == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Siena|Siena]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. januar 2008.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' * ''A Medieval Italian Commune: Siena under the Nine, 1287-1355'' av William M. Bowsky (1982) {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{wikivoyage|Siena}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Toscana]] [[Kategori:Byar i Italia]] [[Kategori:Verdsarv i Italia]] jdfuwzzc2qtsf992agvrq3co90ndnkm 0 78851 3672183 3423477 2026-09-13T11:06:53Z HerVal7752 105842 Geoboks, fjerna gamalt/unødvendig bakgrunnsstoff 3672183 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |region = Umbria |provins = [[provinsen Perugia|Perugia]] |høgd = 493 |postnummer = 06121-06135 |retningsnummer =075 }} '''Perugia''' er ein by i [[Italia]] i nærleiken av [[Tiber]]. Han er hovudstad i [[provinsen Perugia]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Umbria]] og har om lag 160&nbsp;000 innbyggjarar. Perugia er eit kjent kunstnerisk senter i Italia. Den kjende målaren Pietro Vannucci, med kallenamnet [[Perugino]], kom frå Perugia. Han var læraren til [[Rafael Sanzio|Rafael]]. Ein annan kjend målar frå Perugia er [[Pinturicchio]] og det same gjorde arkitekten [[Galeazzo Alessi]]. == Historie == [[Fil:Perugiaarcoetrusco.jpg|mini|venstre|Ein boge etter etruskarane.]] Perugia var ein [[umbrarar|umbrisk]] bustnead, men dukkar først opp i dei skriftlege kjeldene som Perusia, ein av dei tolv byane i [[Etruria]]. I 216 og 205 fvt. støtta han [[Roma]] i [[den andre punarkrigen]]. Han vart først ein romersk koloni i 251–253 evt. under keisar [[Trebonianus Gallus]]. Perugia var den einaste som gjorde motstand mot [[Totila]], som erobra han og la han aude i 547 etter ei lang omleiring. Under [[langobardane]] var Perugia ein av dei viktigaste byane i [[Tuscia]]. På 800-talet, etter samtykke frå [[Karl den store]] og [[Ludvig den fromme]], kom byen inn under paven. På 1000-talet vart han derimot meir eller mindre sjølvstyrt, noko han var dei neste hundreåra. Dei var i stadig strid [[Foligno]], [[Assisi]], [[Spoleto]], [[Todi]], [[Siena]], [[Arezzo]] med fleire. Pavane vitja ofte byen og han var møtestad for fem [[pavekonklave|pavekonklavar]], inkludert dei som valde [[pave Honorius III|Honorius III]] (1216), [[pave Clement IV|Clement IV]] (1285), [[pave Celestine V|Celestine V]] (1294) og [[pave Clement V|Clement V]] (1305) til pavar. Byen var derimot ikkje interessert i å la seg styre av pavane og styrte over prestestanden i byen. I 1282 vart Perugia bannlyst på grunn av ein militær konflikt mot [[ghibellinarane]] trass i at paven hadde gjeve forbod mot dette. Trass i dette var Perugia lojale mot [[guelfarane]] i kampane mellom [[guelfarar og ghibellinarar]]. På andre halvdel av 1300-talet erklærte [[Bartholus av Sassoferrato]] at Perugia verken av underlagt paven eller keisaren. I 1347, då [[Cola di Rienzi]] prøvde å gjenoppretta [[Den romerske republikken]], sende Perugia ti ambassadørar for å prise han. Paven sende då soldatane sine til byen for tvinge dei under seg, men møtte hard motstand. Det braut ut full strid med [[pave Urban V]] i 1369. I 1370 kom adelen til avtale i [[Bologna]] og Perugia vart tvungen til å godta paven sine krav. Generalvikaren til [[Kyrkjestaten]], [[Gérard du Puy]], abbed av Marmoutier og nevøen til [[pave Gregor IX|Gregor IX]], vart kasta ut av innbyggjarane i 1375, og festningsverka hans i Porta Sole vart rive ned. Det var stadig uro i byen på 1300-talet på grunn av indre stridar mellom partiet som representerte folket (''Raspanti'') og adelen (''Beccherini''). Etter at [[Biordo Michelotti]], som hadde gjort seg sjølv til herre av Perugia vart myrda i 1389 vart byen ei brikke i [[dei italienske krigane]]. Han gjekk då til [[Gian Galeazzo Visconti]] i 1400, til [[pave Boniface IX]] i 1403 og så til [[Ladislas av Napoli]] i 1408–1414 før han kom inn under ''[[condottiero]]'' [[Braccio da Montone]] (1416–1424), som kom til semje med pavedømet. Etter harde kampar mellom familiane Oddi og Baglioni hamna makta til slutt hos Baglioni, men den interne kranglinga deira enda med ein massakre 14. juli 1500. [[Gian Paolo Baglioni]] var lokka til Roma i 1520 og vart halshogd av [[pave Leo X|Leo X]]. I 1540 vart Rodolfo, som hadde drepe ein pavelegat, slått av [[Pier Luigi Farnese]] og byen vart fanga og plyndra av soldatane hans og fråtatt alle privilegia. Det vart bygd ei festning kalla [[Rocca Paolina]], etter [[pave Paul III]]. I 1797 vart byen erobra av [[Frankrike|franske]] troppar og ''Republikken Tiberina'' vart oppretta med Perugia som hovudstad. I 1799 vart denne republikken slått saman med [[Den romerske republikken på 1700-talet|Den romerske republikken]]. I 1832, 1838, 1854 og 1997 vart Perugia råka av [[jordskjelv]]. Då [[Den romerske republikken på 1800-talet|Den romerske republikken]] i 1848–1849 kollapsa vart Perugia tatt av [[Austerrike]] i mai 1849. I juni 1859 gjorde innbyggjarane opprør mot det midlertidige styret til paven og oppretta ei sjølvstyre. Dette vart hardt slått ned på av [[pave Pius IX|Pius IX]] sine troppar. I september 1860 vart byen i lag med resten av Umbria til slutt innlemma i [[Kongedømet Italia]]. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Perugia|Perugia]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. januar 2008.'' ** ''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' * {{kjelde bok | forfattar=Giancarlo Conestabile della Staffa | tittel=I Monumenti di Perugia etrusca e romana | forlag= | stad=Perugia | utgjeve=1855 }} * {{kjelde bok|forfattar=Romeo Adriano Gallenga Stuart |tittel=Perugia| forlag= Istituto italiano d'arti grafiche Editore |stad=Bergamo|utgjeve=1905}} * {{kjelde bok|forfattar=William Heywood|tittel=A history of Perugia| forlag= Methuen & Co|stad=London|utgjeve=1910}} * {{kjelde bok|forfattar=Francesco Federico Mancini og =Giovanna Casagrande|tittel=Perugia - guida storico-artistica|stad=Perugia|forlag=Italcards|isbn= 88-7193-746-5}} * {{kjelde bok|forfattar=Sarah Rubin Blanshei|tittel=Perugia, 1260-1340: Conflict and Change in a Medieval Italian Urban Society| forlag= American Philosophical Society |stad=Philadelphia|utgjeve=1976}} * {{kjelde bok|forfattar=Raffaele Rossi og andre|tittel=Perugia| forlag= Elio Sellino Editore|stad=Milan|utgjeve= 1993|isbn= 88-236-0051-0}} * {{kjelde bok|forfattar=Margaret Symonds og Lina Duff Gordon|tittel=The Story of Perugia| forlag=J.M. Dent & Co | stad=London|utgjeve=1898}} {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{wikivoyage|Perugia}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Umbria]] [[Kategori:Byar i Italia]] [[Kategori:Provinsen Perugia]] l5efogabm5the3gyb6uk96lrzjwbyxl 0 78863 3672184 3463588 2026-09-13T11:08:16Z HerVal7752 105842 Geoboks, fjerna gamalt/unødvendig bakgrunnsstoff 3672184 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =PanoramicaEst terni.jpg |region = Umbria |provins = [[provinsen Terni|Terni]] |høgd = 130 |postnummer = 5100 |retningsnummer =0744 }} '''Terni''' er ein by i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Terni]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Umbria]] og har om lag 110&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på sletta til elva [[elva Nera|Nera]], om lag 104 km nord for Roma, 36 km nordvest for [[Rieti]] og 29 km sør for [[Spoleto]]. Jernbanelinja mellom Roma og [[Ancona]] går gjennom byen, og han har òg jernbanesamband mot Rieti og [[L'Aquila]]. Terni har eit universitet og er ein av dei viktigaste industribyane i [[Umbria]]. == Historue == [[Fil:Terni - Palazzo Spada.jpg|mini|venstre|Palazzo Spada i Terni.]] Byen vart truleg grunnlagd på [[600-talet fvt.]] av [[sabinarar]]. På [[200-talet fvt.]] vart han erobra av [[Antikkens Roma|romarane]] og vart snart ein viktig ''municipium'' langs [[Via Flaminia]]. Det romerske namnet var ''Interamna'', som tyder «mellom to elvar». Under [[Romarriket]] vart byen utbygd med mange flotte bygg, inkludert [[akvedukt]]ar, [[mur]]ar, [[amfiteater]], [[tempel]] og [[bru]]er. Etter [[langobardane]] erobra Terni i 755 vart han mindre viktig og hamna i skuggen til [[Spoleto]] som den nest største byen i [[Hertugdømet Spoleto]]. I 1174 vart han øydelagd av [[Fredrik Barbarossa]] sin general, erkebiskop [[Kristian av Mainz]]. På 1300-talet hadde Terni sine eigne lover og frå 1353 vart bymurane forsterka og nye [[kanal]]ar vart opna. Som i mange andre italienske kommunar i mellomalderen gjekk striden mellom [[ghibellinarar og guelfarar]] hardt ut over byen. Seinare strida òg dei to partane ''Nobili'' og ''Banderari'' om makta i byen. Terni vart etter kvart ein del av [[Kyrkjestaten]]. I 1580 vart eit [[jernverk]], Ferriera, bygd ved byen og dette var starten for Terni som industriby. På 1600-talet gjekk det derimot nedover med byen på grunn av [[pest]] og svolt. På 1800-talet nøyt Terni godt av [[den industrielle revolusjonen]] og den gode tilgangen til vatn i området. Av nye indstriar kom det til eit [[stålverk]], eit [[støyperi]] og fabrikkar som produserte våpen, [[jute]] og ull. Han vart derfor hard råka av dei allierte sine bombetokt under [[den andre verdskrigen]]. Totalt var det 108 raid. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Terni|Terni]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Umbria]] [[Kategori:Byar i Italia]] t6tp59pi9xksambf1z8yrdo6goe0ji0 0 78867 3672185 3414150 2026-09-13T11:09:58Z HerVal7752 105842 Geoboks, fjerna gamalt/unødvendig bakgrunnsstoff 3672185 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete = 06034 Foligno, Province of Perugia, Italy - panoramio (13).jpg |region = Umbria |provins = [[provinsen Perugia|Perugia]] |høgd = 234 |postnummer = 06034, 06030, 06037 |retningsnummer =0742 }} '''Foligno''' er ein by i [[provinsen Perugia]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Umbria]] i [[Italia]] med om lag 55&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva [[Topino]] der ho renn ut frå [[Appenninane]] og renn så ut på den vide sletta til elva [[Clitunno]]. Han ligg 40 km søraust for [[Perugia]], 10&nbsp;km nordvest for [[Trevi]] og 6 km sør for [[Spello]]. Foligno er ein stasjon på jernbanelinja mellom [[Roma]] og [[Ancona]]. Som eit viktig jernbaneknutepunkt, med linje vidare til Perugia, vart han bomba av dei allierte under [[den andre verdskrigen]]. Store delar av byen vart då øydelagd, men nok av monumenta frå mellomalderen står framleis. Av næringar i byen finn ein sukkerraffineri og metallurgisk og tekstil industri, i tillegg til papir og tømmer. ==Historie== Foligno vart truleg grunnlagd av [[umbriarar]] i førromersk tid (truleg rundt 700-talet fvt.). Han vart erobra av [[Antikkens Roma|romarane]] etter [[slaget ved Sentinum]] i [[-295|295 fvt.]], fekk og fekk namnet ''Fulginiae'' etter gudinna [[Fulginia]]. Byen låg langs den gamle romarvegen [[Via Flaminia]] og vart derfor ein viktig by. Seint i perioden under [[Romarriket]] starta derimot byen å forfalle og etter fallet til Riket vart han ein del av [[hertugdømet Spoleto]]. Han vart plyndra av [[sarasenarar]] i 881 og lagt i grus av [[ungararar]] i 915 og igjen i 924. Innbyggjarane valde derfor å flytte og slo seg ned i nærleiken av ei kyrkje der biskopen og martyren Feliciano vart gravlagd på 200-talet. Den nye byen trekte òg til seg folk frå [[Forum Flaminii]] (i dag [[San Giovanni Profiamma]]), ein naboby som vart øydelagd av [[langobardane]] under [[Liutprand]]. Foligno fekk status som fri by i 1165 av keisar [[Fredrik Barbarossa]]. Innbyggjarane støtta først [[guelfarane]] i striden mellom [[ghibellinarar og guelfarar]], men etter han vart okkupert av [[Robert Guiscard]], ein kaptein for keisar [[Fredrik II av Det tysk-romerske riket|Fredrik II]] skifta dei side og vart ein bitter rival til den guelfar-styrte [[Perugia]]. Han skifta ofte eigarar på 1200-talet fram til 1305 då den mektige familien [[Trinci]] fekk makta. Dei dreiv byen delvis underlagt [[Kyrkjestaten]]. Byen blømde i denne perioden og kontrollerte store landområde, inkludert [[Assisi]], [[Bevagna]], [[Giano]], [[Montefalco]], [[Nocera Umbra|Nocera]] og [[Spello]]. [[Fil:Foligno_Cattedrale.jpg|mini|venstre|Domkyrkja i Foligno.]] Då [[Corrado IV Trinci|Corrado Trinci]] gjekk mot [[Kyrkjestaten]] sende [[pave Eugene IV]] ein styrke mot Foligno i [[1439]]. Styrken var kommandert av den frykta kardinalen [[Giovanni Vitelleschi]]. Innbyggjarane opna portane til byen og Corrado vart halshogd i 1441 i borga i [[Soriano]]. Frå den tid og fram til 1860 var Foligno ein del av Kyrkjestaten, bortsett frå under [[napoleonskrigane]] då han var ein del av [[Den romerske republikken på 1700-talet|Den romerske republikken]] (1799) og [[Det napoleonske kongedømet Italia|Kongedømet Italia]] (1809–1814). Innbyggjarane tok del i krigane under [[Risorgimento]] og 14. september 1860 vart han annektert til [[Kongedømet Italia]]. Byen har fleire gonger vorte råka av store jordskjelv, mellom anna i 1832 og 1997. == Kjelder == {{refstart}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Foligno|Foligno]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. januar 2008.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' *{{kjelde bok|tittel=Valle Umbra - Storia, arte, cultura e tradizione|forlag=Valle Umbra - Servizio Turistico Associato|stad=Foligno|utgjeve=2006}} *{{artikkelkjelde|tittel=Foligno - Invito a palazzo|publikasjon=Medioevo|dato=mars 2007|forfattar=Vigueur, Jean-Claude Maire|nummer=122|forlag=De Agostini Periodici|stad=Novara|side= 48-64}} {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Umbria]] [[Kategori:Byar i Italia]] byi8kqyn8iy57sz7bnzyu7rfx0t3woe 0 78869 3672186 3583993 2026-09-13T11:11:52Z HerVal7752 105842 Geoboks 3672186 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete =Panorama Trento Italy.JPG |region = Trentino-Alto Adige |provins = [[provinsen Trento|Trento]] |høgd = 190 |postnummer = 38100 |retningsnummer =0461 }} '''Trento'''{{mrk|[[tysk]] ''Trient'', [[latin]] ''Tridentum'', fleire italienske dialektar nyttar òg ''Trent'' eller ''Trènt''}} er ein by i [[Adige]]dalen i [[Italia]]. Han er hovudstad i [[provinsen Trento]] i [[regionar i Italia|regionen]] [[Trentino-Alto Adige]] og har om lag 120&nbsp;000 innbyggjarar. == Geografi == Kommunen Trento dekkjer eit stor område og har mange forstader og svært varierte geografiske tilhøve. Her finn ein alt frå industrielle forstader like nord for byen til små fjellgrender på Monte Bondone. Trento ligg ein vid [[bredal]] kalla [[Adige]]dalen like sør for [[Dolomittane]] i [[Alpane]]. Her renn elvane [[Fersina]] og [[Avisio]] ut i [[Adige]], den nest lengste elva i Italia. Dalen er omgjeve av høge fjell, inkludert [[Vigolana]] (2&nbsp;150&nbsp;m), [[Monte Bondone]] (2&nbsp;181&nbsp;m), [[Paganella]] (2&nbsp;124 m), [[Marzola]] (1&nbsp;747&nbsp;m) og [[Monte Calisio]] (1&nbsp;096&nbsp;m). I nærleiken ligg innsjøane [[Caldonazzosjøen|Lago di Caldonazzo]], [[Levicosjøen|Lago di Levico]], [[Gardasjøen]] og [[Toblinosjøen]]. == Historie == Ein er ikkje sikker på opphavet til byen. Enkelte meiner han var ein [[Raetia|raetisk]] busetnad, men området har vore påverka av nabofolk som [[venetarar]], [[etruskarar]], [[kimbrarar]], og [[gallarar]]. Trento vart erobra av [[Antikkens Roma|romarane]] seint på i det [[1. hundreåret fvt.]] etter fleire samanstøyt med dei raetiske stammene. Romarane gav staden namnet ''Tridentum'' etter dei tre åsane som ligg rundt byen. Etter [[Romarriket]] sitt fall vart Trento styrt av [[gotarar]], [[langobardar]] og [[frankarar]] før det til slutt kom inn under [[Det tysk-romerske riket]]. I 1027 oppretta keisar [[Konrad II av Det tysk-romerske riket]] [[fyrstebispedømet Trento]], som hadde både politisk og religiøs makt i området. Dei neste hundreåra vart han derimot styrt frå anten [[bispedømet Trent]] eller [[grevskapet Tirol]] (frå 1363 ein del av [[Habsburgmonarkiet]]). Rundt 1200 vart Trento ein gruveby og særleg vart det vunne ut [[sølv]] frå Monte Calisio. [[Fil:trento woodcut.jpg|mini|venstre|Kart frå 1700-talet over Trento.]] På 1500-talet vart Trento kjend for [[rådet i Trento]] (1545–1563) som førte til [[motreformasjonen]]. Av kjende fyrstbiskopar på denne tida finn ein [[Bernardo Clesio]] (som styrte byen i 1514–1539, og som leia rådet i Trento) og [[Cristoforo Madruzzo]] (som styrte 1539–1567 under rådet). Både adelege europearar og [[humanisme|humanistar]] i renessansen heldt til i byen. Fyrstbiskopane styrte Trento fram til napoleonstida, då han hamna under fleire forskjellige statar. Under [[Reichsdeputationshauptschluss|omorganiseringa av Det tysk-romerske riket]] i 1802 vart bispedømet sekularisert og annektert til [[Habsburg]] sine område. [[Pressburg-traktaten]] i 1805 gjorde at Trento kom under [[Bayern]], medan Trento etter [[Schönbrunn-traktaten]] fire år seinare kom under [[Det napoleonske kongedømet Italia]]. Då [[napoleonskrigane]] tok slutt i 1814 vart Trento til slutt annektert til [[Keisardømet Austerrike]] der han vart ein del av provinsen [[Tirol]]. Dei neste tiåra vart Trento modernisert og den første jernbanen i Adigedalen opna i 1859. Seint på 1800-talet var byar som Trento og [[Trieste]] framleis under Austerrike og vart senter for italiensk [[irredentisme]]. Dette førte til slutt Italia ut i [[den første verdskrigen]]. Området vart hardt råka under krigen og nokre av dei hardast slaga fann stad i dei omliggande fjellområda. Etter den første verdskrigen vart dei italiensktalande provinsane, i lag med [[Bolzano]] og delar av Tirol sør for det alpinske [[vasskilje]]t (som var tysktalande), annektert av Italia. Etter at [[Mussolini]] måtte gå av under [[den andre verdskrigen]] vart Trento ein del av [[Den italienske sosialistrepublikken]], styrt av Mussolini, men i realiteten ein del av Nazi-Tyskland. Dei tysktalande innbyggjarane ønska å ta hemn på dei italiensktalande som budde i området, men dei vart hindra av nazistane som ønskte å oppretthalde eit godt forhold til Mussolini. Frå november 1944 til april 1945 vart Treno bombardert av dei allierte. 10&nbsp;267 bomber vart sloppe ned over byen og store delar av byen vart øydelagd. Det meste av sentrumet frå mellomalderen og renessansen vart derimot spart. Frå 1950-åra har regionen vore i økonomisk vekst, mykje på grunn av det spesielle sjølvstyret regionen har. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Trento|Trento]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 9. januar 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Trentino-Alto Adige]] [[Kategori:Byar i Italia]] okt82cdcjm0mviccv70r7riu1cozcob 0 97092 3672068 3547736 2026-09-13T05:48:41Z TU-nor 12071 3672068 wikitext text/x-wiki {{geoboks|voivodskap |namn = Kujaviskpommerske |kart = Woj kujawsko-pomorskie adm.png |karttekst = Kart over fylka i voivodskapet. |våpen = POL województwo kujawsko-pomorskie COA.svg |flagg = POL_województwo_kujawsko-pomorskie_flag.svg <!-- |fylke = 4 byar og 19 landfylke |gmina = 144 --> |hovudstad = [[Bydgoszcz]], [[Toruń]] }} '''Kujaviskpommerske voivodskap''' ([[polsk]] ''województwo kujawsko-pomorskie'' eller berre ''Kujawsko-Pomorskie'') er ein av 16 [[polske voivodskap|voivodskap]] i [[Polen]]. Det ligg midt i den nordlege delen av Polen på grensa mellom dei to historiske regionane som han har fått namn etter: [[Kujavia]] (polsk ''Kujawy'') og [[Pommern]] (polsk ''Pomorze''). == Historie og administrasjon == Kujaviskpommerske voivodskap vart danna 1. januar 1999, ut av dei tidlegare voivodskapa Bydgoszcz, Toruń og Włocławek. Funksjonane som regionshovudstad er fordelt på dei to byane [[Bydgoszcz]] og [[Toruń]]. Bydgoszcz er sete for den sentralt utpeikte guvernøren eller [[voivode]]n, medan Toruń er setet for den valde regionsforsamlinga eller sejmik. == Naboregionar == Kujaviskpommerske voivodskap grensar til fem andre voivodskap. Desse er [[Pommerske voivodskap]] i nord, [[Ermelandskmasuriske voivodskap]] i nordaust, [[Masoviske voivodskap]] i aust, [[Łódź-voivodskapet]] i sør og [[Storpolske voivodskap]] i sør og vest. == Byar == Voidodskapet inneheld 52 byar. Innbyggjartala i lista nedanfor er offisielle tal frå 2006 [http://www.stat.gov.pl/gus/45_655_PLK_HTML.htm]:{{dl}} {{col-begin|width=60%}} {{col-break}} 1. [[Bydgoszcz]] (364&nbsp;953)<br /> 2. [[Toruń]] (207&nbsp;381)<br /> 3. [[Włocławek]] (119&nbsp;608)<br /> 4. [[Grudziądz]] (99&nbsp;299)<br /> 5. [[Inowrocław]] (77&nbsp;095)<br /> 6. [[Brodnica]] (27&nbsp;624)<br /> 7. [[Świecie]] (25&nbsp;614)<br /> 8. [[Chełmno]] (20&nbsp;388)<br /> 9. [[Nakło nad Notecią]] (19&nbsp;409)<br /> 10. [[Rypin]] (16&nbsp;565)<br /> 11. [[Chełmża]] (15&nbsp;273)<br /> 12. [[Solec Kujawski]] (15&nbsp;060)<br /> 13. [[Lipno i Polen|Lipno]] (14&nbsp;834)<br /> 14. [[Żnin]] (14&nbsp;052)<br /> 15. [[Tuchola]] (13&nbsp;935)<br /> 16. [[Wąbrzeźno]] (13&nbsp;796)<br /> 17. [[Golub-Dobrzyń]] (13&nbsp;006)<br /> 18. [[Mogilno]] (12&nbsp;359)<br /> 19. [[Aleksandrów Kujawski]] (12&nbsp;359)<br /> 20. [[Ciechocinek]] (10&nbsp;855)<br /> 21. [[Koronowo]] (10&nbsp;784)<br /> 22. [[Kruszwica]] (9&nbsp;373)<br /> 23. [[Szubin]] (9&nbsp;326)<br /> 24. [[Sępólno Krajeńskie]] (9&nbsp;258)<br /> 25. [[Janikowo]] (9&nbsp;111)<br /> 26. [[Barcin]] (7&nbsp;810)<br /> {{col-break}} 27. [[Gniewkowo]] (7&nbsp;254)<br /> 28. [[Nowe]] (6&nbsp;252)<br /> 29. [[Strzelno]] (6&nbsp;054)<br /> 30. [[Pakość]] (5&nbsp;789)<br /> 31. [[Więcbork]] (5&nbsp;788)<br /> 32. [[Radziejów]] (5&nbsp;756)<br /> 33. [[Kcynia]] (4&nbsp;679)<br /> 34. [[Brześć Kujawski]] (4&nbsp;522)<br /> 35. [[Piotrków Kujawski]] (4&nbsp;509)<br /> 36. [[Łabiszyn]] (4&nbsp;473)<br /> 37. [[Mrocza]] (4&nbsp;203)<br /> 38. [[Janowiec Wielkopolski]] (4&nbsp;114)<br /> 39. [[Kowalewo Pomorskie]] (4&nbsp;055)<br /> 40. [[Jabłonowo Pomorskie]] (3&nbsp;658)<br /> 41. [[Kowal]] (3&nbsp;484)<br /> 42. [[Skępe]] (3&nbsp;442)<br /> 43. [[Łasin]] (3&nbsp;276)<br /> 44. [[Lubraniec]] (3&nbsp;207)<br /> 45. [[Izbica Kujawska]] (2&nbsp;783)<br /> 46. [[Dobrzyń nad Wisłą]] (2&nbsp;269)<br /> 47. [[Kamień Krajeński]] (2&nbsp;251)<br /> 48. [[Nieszawa]] (2&nbsp;012)<br /> 49. [[Chodecz]] (1&nbsp;936)<br /> 50. [[Radzyń Chełmiński]] (1&nbsp;915)<br /> 51. [[Górzno]] (1&nbsp;362)<br /> 52. [[Lubień Kujawski]] (1&nbsp;299)<br /> {{col-end}} == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kuyavian-Pomeranian Voivodeship|Kuyavian-Pomeranian Voivodeship]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 21. mai 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Voivodskap i Polen}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kujaviskpommerske voivodskap| ]] eiledqdwoshlsihi4xu1qesulp1004d 0 97162 3672087 608764 2026-09-13T06:52:46Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Fruktsaft]] 3672087 wikitext text/x-wiki '''Most''' er ei nemning for [[fruktsaft]]. '''Most''' kan òg vise til *[[Most i Tsjekkia]], ein by og kommune i distriktet Most okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia *[[Most okres]], eit distikt i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia *[[Mostsjøen]], ein kunstig innsjø i distriktet [[Most okres]] i Tsjekkia {{fleirtyding}} 3j1w02j4mkmncyjoyh9bbfd6ecp9cbs 3672126 3672087 2026-09-13T09:16:17Z TU-nor 12071 3672126 wikitext text/x-wiki '''Most''' er ei nemning for [[fruktsaft]]. '''Most''' kan òg vise til *[[Most i Tsjekkia]], ein by og kommune i distriktet Most okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia *[[Most okres]], eit distrikt i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia *[[Mostsjøen]], ein kunstig innsjø i distriktet [[Most okres]] i Tsjekkia {{fleirtyding}} 3nds8414giz6dovxvezinue12flfs7s 0 97202 3672067 3572084 2026-09-13T05:46:50Z TU-nor 12071 3672067 wikitext text/x-wiki [[Fil:Polandmap cia.png|mini|Kart over Polen]] Dette er ei liste over '''byar i [[Polen]]'''. Først er ei liste over dei største byane i Polen, med innbyggjarar kring 100&nbsp;000 eller meir. Nedanfor ligg ei alfabetisk liste over alle byar og landsbyar i Polen. I det polske administrasjonssystemet skil ein ikkje mellom byar og landsbyar eller tettstader. Alle på lista her vert derfor rekna som byar i Polen. __NOTOC__ {| class="wikitable sortable" ! Rank ! Namn ! colspan=3 | Folketal |- ! 2004 ! ! Jun 2004 ! 1999 ! 1900 |- align=right | 1. | align=left | [[Warszawa]] | 1&nbsp;760&nbsp;800 | 1&nbsp;618&nbsp;468 | 756&nbsp;400 |- align=right | 2. | align=left | [[Kraków]] | 789&nbsp;590 | 740&nbsp;666 | 91&nbsp;300 |- align=right | 3. | align=left | [[Łódź]] | 750&nbsp;205 | 806&nbsp;728 | 351&nbsp;600 |- align=right | 4. | align=left | [[Wrocław]] | 686&nbsp;164 | 637&nbsp;877 | 422&nbsp;700 |- align=right | 5. | align=left | [[Poznań]] | 573&nbsp;003 | 578&nbsp;235 | 117&nbsp;000 |- align=right | 6. | align=left | [[Gdańsk]] | 460&nbsp;524 | 458&nbsp;988 | 140&nbsp;600 |- align=right | 7. | align=left | [[Szczecin]] | 413&nbsp;294 | 416&nbsp;988 | 210&nbsp;700 |- align=right | 8. | align=left | [[Bydgoszcz]] | 369&nbsp;151 | 386&nbsp;855 | 52&nbsp;200 |- align=right | 9. | align=left | [[Lublin]] | 355&nbsp;953 | 356&nbsp;251 | 53&nbsp;600 |- align=right | 10. | align=left | [[Katowice]] | 321&nbsp;616 | 345&nbsp;934 | 31&nbsp;700 |- align=right | 11. | align=left | [[Białystok]] | 291&nbsp;917 | 285&nbsp;000 | 66&nbsp;000 |- align=right | 12. | align=left | [[Gdynia]] | 253&nbsp;651 | 253&nbsp;521 | 900 |- align=right | 13. | align=left | [[Częstochowa]] | 248&nbsp;894 | 257&nbsp;812 | 53&nbsp;700 |- align=right | 14. | align=left | [[Sosnowiec]] | 229&nbsp;207 | 244&nbsp;102 | 86&nbsp;700 |- align=right | 15. | align=left | [[Radom]] | 227&nbsp;944 | 232&nbsp;262 | 30&nbsp;100 |- align=right | 16. | align=left | [[Kielce]] | 209&nbsp;962 | 212&nbsp;383 | 23&nbsp;200 |- align=right | 17. | align=left | [[Toruń]] | 208&nbsp;386 | 206&nbsp;158 | 29&nbsp;600 |- align=right | 18. | align=left | [[Gliwice]] | 201&nbsp;186 | 212&nbsp;164 | 52&nbsp;400 |- align=right | 19. | align=left | [[Bytom]] | 199&nbsp;219 | 205&nbsp;560 | 51&nbsp;400 |- align=right | 20. | align=left | [[Zabrze]] | 193&nbsp;212 | 200&nbsp;177 | 26&nbsp;000 |- align=right | 21. | align=left | [[Bielsko-Biała]] | 177&nbsp;219 | 180&nbsp;307 | 17&nbsp;400 |- align=right | 22. | align=left | [[Olsztyn]] | 173&nbsp;350 | 170&nbsp;904 | 24&nbsp;300 |- align=right | 23. | align=left | [[Rzeszów]] | 158&nbsp;987 | 162&nbsp;049 | 18&nbsp;300 |- align=right | 24. | align=left | [[Ruda Śląska]] | 147&nbsp;838 | 159&nbsp;665 | 14&nbsp;800 |- align=right | 25. | align=left | [[Rybnik]] | 141&nbsp;975 | 144&nbsp;582 | 7&nbsp;200 |- align=right | 26. | align=left | [[Tychy]] | 131&nbsp;854 | 133&nbsp;178 | 4&nbsp;900 |- align=right | 27. | align=left | [[Dąbrowa Górnicza]] | 131&nbsp;024 | 131&nbsp;037 | 3&nbsp;000 |- align=right | 28. | align=left | [[Opole]] | 128&nbsp;686 | 129&nbsp;553 | 30&nbsp;100 |- align=right | 29. | align=left | [[Wałbrzych]] | 128&nbsp;201 | 136&nbsp;923 | 16&nbsp;400 |- align=right | 30. | align=left | [[Płock]] | 127&nbsp;953 | 131&nbsp;011 | 30&nbsp;000 |- align=right | 31. | align=left | [[Elbląg]] | 127&nbsp;732 | 129&nbsp;782 | 52&nbsp;500 |- align=right | 32. | align=left | [[Gorzów Wielkopolski]] | 125&nbsp;787 | 126&nbsp;019 | 33&nbsp;600 |- align=right | 33. | align=left | [[Włocławek]] | 120&nbsp;440 | 123&nbsp;373 | 23&nbsp;000 |- align=right | 34. | align=left | [[Zielona Góra]] | 118&nbsp;707 | 118&nbsp;182 | 21&nbsp;000 |- align=right | 35. | align=left | [[Tarnów]] | 118&nbsp;295 | 118&nbsp;297 | 31&nbsp;700 |- align=right | 36. | align=left | [[Chorzów]] | 115&nbsp;505 | 121&nbsp;708 | 57&nbsp;900 |- align=right | 37. | align=left | [[Kalisz]] | 108&nbsp;666 | 106&nbsp;641 | 22&nbsp;000 |- align=right | 38. | align=left | [[Koszalin]] | 107&nbsp;702 | 112&nbsp;375 | 20&nbsp;400 |- align=right | 39. | align=left | [[Legnica]] | 106&nbsp;254 | 109&nbsp;335 | 54&nbsp;900 |- align=right | 40. | align=left | [[Słupsk]] | 100&nbsp;376 | 102&nbsp;370 | 27&nbsp;300 |- align=right | 41. | align=left | [[Grudziądz]] | 99&nbsp;943 | 102&nbsp;434 | 32&nbsp;700 |- align=right | 42. | align=left | [[Jastrzębie Zdrój]] | 96&nbsp;109 | 102&nbsp;294 | 1&nbsp;700 |} ==== Hovudstaden ==== * [[Warszawa]] ==== A ==== * [[Aleksandrów Kujawski]] * [[Aleksandrów Łódzki]] * [[Alwernia]] * [[Andrychów]] * [[Annopol]] * [[Augustów]] ==== B ==== ===== Ba-Be ===== * [[Babimost]] * [[Baborów]] * [[Baranów Sandomierski]] * [[Barcin]] * [[Barczewo]] * [[Bardo i Polen|Bardo]] * [[Barlinek]] * [[Bartoszyce]] * [[Barwice]] * [[Bełchatów]] * [[Bełżyce]] * [[Będzin]] ===== Bi-Bl ===== * [[Biała Prudnicka|Biała]] * [[Biała Piska]] * [[Biała Podlaska]] * [[Biała Rawska]] * [[Białobrzegi]] * [[Białogard]] * [[Biały Bór]] * [[Białystok]] * [[Biecz]] * [[Bielawa]] * [[Bielsk Podlaski]] * [[Bielsko-Biała]] * [[Bieruń]] * [[Bierutów]] * [[Bieżuń]] * [[Biłgoraj]] * [[Biskupiec]] * [[Bisztynek]] * [[Blachownia]] * [[Błaszki]] * [[Błażowa]] * [[Błonie]] ===== Bo-Br ===== * [[Bobolice]] * [[Bochnia]] * [[Bodzentyn]] * [[Bogatynia]] * [[Boguchwała]] * [[Boguszów-Gorce]] * [[Bojanowo]] * [[Bolesławiec]] * [[Bolków]] * [[Borek Wielkopolski]] * [[Borne Sulinowo]] * [[Braniewo]] * [[Brańsk]] * [[Brodnica]] * [[Brok]] * [[Brusy]] * [[Brwinów]] * [[Brzeg]] * [[Brzeg Dolny]] * [[Brzesko]] * [[Brzeszcze]] * [[Brześć Kujawski]] * [[Brzeziny]] * [[Brzozów]] ===== Bu-By ===== * [[Buk]] * [[Bukowno]] * [[Busko Zdrój]] * [[Bychawa]] * [[Byczyna]] * [[Bydgoszcz]] * [[Bystrzyca Kłodzka]] * [[Bytom]] * [[Bytom Odrzański]] * [[Bytów]] ==== C ==== ===== Ce-Ch ===== * [[Cedynia]] * [[Chełm]] * [[Chełmek]] * [[Chełmno]] * [[Chełmża]] * [[Chęciny]] * [[Chmielnik]] * [[Chocianów]] * [[Chociwel]] * [[Chodecz]] * [[Chodzież]] * [[Chojna]] * [[Chojnice]] * [[Chojnów]] * [[Choroszcz]] * [[Chorzele]] * [[Chorzów]] * [[Choszczno]] * [[Chrzanów]] ===== Ci-Cz ===== * [[Ciechanowiec]] * [[Ciechanów]] * [[Ciechocinek]] * [[Cieszanów]] * [[Cieszyn]] * [[Ciężkowice]] * [[Cybinka]] * [[Czaplinek]] * [[Czarna Białostocka]] * [[Czarna Woda]] * [[Czarne]] * [[Czarny Dunajec]] * [[Czarnków]] * [[Czchów]] * [[Czechowice-Dziedzice]] * [[Czeladź]] * [[Czempiń]] * [[Czerniejewo]] * [[Czersk]] * [[Czerwieńsk]] * [[Czerwionka-Leszczyny]] * [[Częstochowa]] * [[Człopa]] * [[Człuchów]] ==== Ć ==== * [[Ćmielów]] ==== D ==== ===== Da-Do ===== * [[Daleszyce]] * [[Darłowo]] * [[Dąbie]] * [[Dąbrowa Białostocka]] * [[Dąbrowa Górnicza]] * [[Dąbrowa Tarnowska]] * [[Debrzno]] * [[Dębica]] * [[Dęblin]] * [[Dębno]] * [[Dobczyce]] * [[Dobiegniew]] * [[Dobra i Łobez]] * [[Dobra i Turek]] * [[Dobre Miasto]] * [[Dobrodzień]] * [[Dobrzany]] * [[Dobrzyń nad Wisłą]] * [[Dolsk]] ===== Dr-Dz ===== * [[Drawno]] * [[Drawsko Pomorskie]] * [[Drezdenko]] * [[Drobin]] * [[Drohiczyn]] * [[Drzewica]] * [[Dukla]] * [[Duszniki Zdrój]] * [[Dynów]] * [[Działdowo]] * [[Działoszyce]] * [[Działoszyn]] * [[Dzierzgoń]] * [[Dzierżoniów]] * [[Dziwnów]] ==== E ==== * [[Elbląg]] * [[Ełk]] ==== F ==== * [[Frampol]] * [[Frombork]] ==== G ==== ===== Ga-Gn ===== * [[Garwolin]] * [[Gąbin]] * [[Gdańsk]] * [[Gdynia]] * [[Giżycko]] * [[Glinojeck]] * [[Gliwice]] * [[Głogów]] * [[Głogów Małopolski]] * [[Głogówek]] * [[Głowno]] * [[Głubczyce]] * [[Głuchołazy]] * [[Głuszyca]] * [[Gniew]] * [[Gniewkowo]] * [[Gniezno]] ===== Go ===== * [[Gogolin]] * [[Golczewo]] * [[Goleniów]] * [[Golina]] * [[Golub-Dobrzyń]] * [[Gołańcz]] * [[Gołdap]] * [[Goniądz]] * [[Gorlice]] * [[Gorzów Śląski]] * [[Gorzów Wielkopolski]] * [[Gostynin]] * [[Gostyń]] * [[Gozdnica]] * [[Góra i Nederschlesiske voivodskap|Góra]] * [[Góra Kalwaria]] * [[Górowo Iławeckie]] * [[Górzno]] ===== Gr-Gu ===== * [[Grabów nad Prosną]] * [[Grajewo]] * [[Grodków]] * [[Grodzisk Mazowiecki]] * [[Grodzisk Wielkopolski]] * [[Grójec]] * [[Grudziądz]] * [[Grybów]] * [[Gryfice]] * [[Gryfino]] * [[Gryfów Śląski]] * [[Gubini Polen]] ==== H ==== * [[Hajnówka]] * [[Halinów]] * [[Hel i Polen|Hel]] * [[Hrubieszów]] ==== I ==== * [[Iława]] * [[Iłowa]] * [[Iłża]] * [[Imielin]] * [[Inowrocław]] * [[Ińsko]] * [[Iwonicz Zdrój]] * [[Izbica Kujawska]] ==== J ==== * [[Jabłonowo Pomorskie]] * [[Janikowo]] * [[Janowiec Wielkopolski]] * [[Janów Lubelski]] * [[Jarocin]] * [[Jarosław]] * [[Jasień]] * [[Jasło]] * [[Jastarnia]] * [[Jastrowie]] * [[Jastrzębie Zdrój]] * [[Jawor]] * [[Jaworzno]] * [[Jaworzyna Śląska]] * [[Jedlicze]] * [[Jedlina Zdrój]] * [[Jedwabne]] * [[Jelcz-Laskowice]] * [[Jelenia Góra]] * [[Jeziorany]] * [[Jędrzejów]] * [[Jordanów]] * [[Józefów]] * [[Józefów i Biłgoraj]] * [[Jutrosin]] ==== K ==== ===== Ka-Kc ===== * [[Kalety]] * [[Kalisz]] * [[Kalisz Pomorski]] * [[Kalwaria Zebrzydowska]] * [[Kałuszyn]] * [[Kamienna Góra]] * [[Kamień Krajeński]] * [[Kamień Pomorski]] * [[Kamieńsk]] * [[Kańczuga]] * [[Karczew]] * [[Kargowa]] * [[Karlino]] * [[Karpacz]] * [[Kartuzy]] * [[Katowice]] * [[Kazimierz Dolny]] * [[Kazimierza Wielka]] * [[Kąty Wrocławskie]] * [[Kcynia]] ===== Ke-Kn ===== * [[Kędzierzyn-Koźle]] * [[Kępice]] * [[Kępno]] * [[Kętrzyn]] * [[Kęty]] * [[Kielce]] * [[Kietrz]] * [[Kisielice]] * [[Kleczew]] * [[Kleszczele]] * [[Kluczbork]] * [[Kłecko]] * [[Kłobuck]] * [[Kłodawa]] * [[Kłodzko]] * [[Knurów]] * [[Knyszyn]] ===== Ko ===== * [[Kobylin]] * [[Kobyłka]] * [[Kock]] * [[Kolbuszowa]] * [[Kolno]] * [[Kolonowskie]] * [[Koluszki]] * [[Koło]] * [[Kołobrzeg]] * [[Koniecpol]] * [[Konin, Polen|Konin]] * [[Konstancin-Jeziorna]] * [[Konstantynów Łódzki]] * [[Końskie]] * [[Koprzywnica]] * [[Korfantów]] * [[Koronowo]] * [[Korsze]] * [[Kosów Lacki]] * [[Kostrzyn]] * [[Kostrzyn nad Odrą]] * [[Koszalin]] * [[Kościan]] * [[Kościerzyna]] * [[Kowal]] * [[Kowalewo Pomorskie]] * [[Kowary]] * [[Koziegłowy i Schlesiske voivodskap|Koziegłowy]] * [[Kozienice]] * [[Koźmin Wielkopolski]] * [[Kożuchów]] * [[Kórnik]] ===== Kr-Kw ===== * [[Krajenka]] * [[Kraków]] * [[Krapkowice]] * [[Krasnobród]] * [[Krasnystaw]] * [[Kraśnik]] * [[Krobia]] * [[Krosno]] * [[Krosno Odrzańskie]] * [[Krośniewice]] * [[Krotoszyn]] * [[Kruszwica]] * [[Krynica]] * [[Krynica Morska]] * [[Krzanowice]] * [[Krzepice]] * [[Krzeszowice]] * [[Krzywiń]] * [[Krzyż Wielkopolski]] * [[Książ Wielkopolski]] * [[Kudowa Zdrój]] * [[Kunów]] * [[Kutno]] * [[Kuźnia Raciborska]] * [[Kwidzyn]] ==== L ==== ===== La-Li ===== * [[Lądek Zdrój]] * [[Legionowo]] * [[Legnica]] (Liegnitz) * [[Lesko]] * [[Leszno]] * [[Leśna]] * [[Leśnica]] * [[Lewin Brzeski]] * [[Leżajsk]] * [[Lębork]] * [[Lędziny]] * [[Libiąż]] * [[Lidzbark]] * [[Lidzbark Warmiński]] * [[Limanowa]] * [[Lipiany]] * [[Lipno i Polen|Lipno]] * [[Lipsk]] * [[Lipsko]] ===== Lu-Lw ===== * [[Lubaczów]] * [[Lubań]] * [[Lubartów]] * [[Lubawa]] * [[Lubawka]] * [[Lubień Kujawski]] * [[Lubin]] * [[Lublin]] * [[Lubliniec]] * [[Lubniewice]] * [[Lubomierz i Nederschlesiske voivodskap|Lubomierz]] * [[Luboń]] * [[Lubraniec]] * [[Lubsko]] * [[Lwówek]] * [[Lwówek Śląski]] ==== Ł ==== * [[Łabiszyn]] * [[Łańcut]] * [[Łapy]] * [[Łasin]] * [[Łask]] * [[Łaskarzew]] * [[Łaziska Górne]] * [[Łazy]] * [[Łeba]] * [[Łęczna]] * [[Łęczyca]] * [[Łęknica]] * [[Łobez]] * [[Łobżenica]] * [[Łochów]] * [[Łomianki]] * [[Łomża]] * [[Łosice]] * [[Łowicz]] * [[Łódź]] * [[Łuków]] ==== M ==== ===== Ma ===== * [[Maków Mazowiecki]] * [[Maków Podhalański]] * [[Malbork]] * [[Małogoszcz]] * [[Małomice]] * [[Margonin]] * [[Marki]] * [[Maszewo]] ===== Mi ===== * [[Miasteczko Śląskie]] * [[Miastko]] * [[Miechów]] * [[Miejska Górka]] * [[Mielec]] * [[Mieroszów]] * [[Mieszkowice]] * [[Międzybórz]] * [[Międzychód]] * [[Międzylesie]] * [[Międzyrzec Podlaski]] * [[Międzyrzecz]] * [[Międzyzdroje]] * [[Mikołajki]] * [[Mikołów]] * [[Mikstat]] * [[Milanówek]] * [[Milicz]] * [[Miłakowo]] * [[Miłomłyn]] * [[Miłosław]] * [[Mińsk Mazowiecki]] * [[Mirosławiec]] * [[Mirsk]] * [[Mława]] * [[Młynary]] ===== Mo-My ===== * [[Mogielnica]] * [[Mogilno]] * [[Mońki]] * [[Morąg]] * [[Mordy]] * [[Moryń]] * [[Mosina]] * [[Mrągowo]] * [[Mrocza]] * [[Mszana Dolna]] * [[Mszczonów]] * [[Murowana Goślina]] * [[Muszyna]] * [[Mysłowice]] * [[Myszków]] * [[Myszyniec]] * [[Myślenice]] * [[Myślibórz]] ==== N ==== ===== Na-Ni ===== * [[Nakło nad Notecią]] * [[Nałęczów]] * [[Namysłów]] * [[Narol]] * [[Nasielsk]] * [[Nekla]] * [[Nidzica]] * [[Niemcza]] * [[Niemodlin]] * [[Niepołomice]] * [[Nieszawa]] * [[Nisko]] ===== No-Ny ===== * [[Nowa Dęba]] * [[Nowa Ruda]] * [[Nowa Sarzyna]] * [[Nowa Sól]] * [[Nowe]] * [[Nowe Miasteczko]] * [[Nowe Miasto Lubawskie]] * [[Nowe Miasto nad Pilicą]] * [[Nowe Skalmierzyce]] * [[Nowe Warpno]] * [[Nowogard]] * [[Nowogrodziec]] * [[Nowogród]] * [[Nowogród Bobrzański]] * [[Nowy Dwór Gdański]] * [[Nowy Dwór Mazowiecki]] * [[Nowy Sącz]] * [[Nowy Staw]] * [[Nowy Targ]] * [[Nowy Tomyśl]] * [[Nowy Wiśnicz]] * [[Nysa i Polen|Nysa]] ==== O ==== ===== Ob-Or ===== * [[Oborniki]] * [[Oborniki Śląskie]] * [[Obrzycko]] * [[Odolanów]] * [[Ogrodzieniec]] * [[Okonek]] * [[Olecko]] * [[Olesno]] * [[Oleszyce]] * [[Oleśnica]] * [[Olkusz]] * [[Olsztyn]] * [[Olsztynek]] * [[Olszyna i Nederschlesiske voivodskap|Olszyna]] * [[Oława]] * [[Opalenica]] * [[Opatów]] * [[Opoczno]] * [[Opole]] * [[Opole Lubelskie]] * [[Orneta]] * [[Orzesze]] * [[Orzysz]] ===== Os-Oz ===== * [[Osieczna]] * [[Osiek]] * [[Ostrołęka]] * [[Ostroróg]] * [[Ostrowiec Świętokrzyski]] * [[Ostróda]] * [[Ostrów Lubelski]] * [[Ostrów Mazowiecka]] * [[Ostrów Wielkopolski]] * [[Ostrzeszów]] * [[Ośno Lubuskie]] * [[Oświęcim]] * [[Otmuchów]] * [[Otwock]] * [[Ozimek]] * [[Ozorków]] * [[Ożarów]] * [[Ożarów Mazowiecki]] ==== P ==== ===== Pa-Pe ===== * [[Pabianice]] * [[Paczków]] * [[Pajęczno]] * [[Pakość]] * [[Parczew]] * [[Pasłęk]] * [[Pasym]] * [[Pelpin]] * [[Pełczyce]] ===== Pi-Pl ===== * [[Piaseczno]] * [[Piaski]] * [[Piastów]] * [[Piechowice]] * [[Piekary Śląskie]] * [[Pieniężno]] * [[Pieńsk]] * [[Pieszyce]] * [[Pilawa]] * [[Pilica i Schlesiske voivodskap|Pilica]] * [[Pilzno]] * [[Piła]] * [[Piława Górna]] * [[Pińczów]] * [[Pionki]] * [[Piotrków Kujawski]] * [[Piotrków Trybunalski]] * [[Pisz]] * [[Piwniczna-Zdrój]] * [[Pleszew]] * [[Płock]] * [[Płońsk]] * [[Płoty]] ===== Pn-Po ===== * [[Pniewy]] * [[Pobiedziska]] * [[Poddębice]] * [[Podkowa Leśna]] * [[Pogorzela]] * [[Polanica Zdrój]] * [[Polanów]] * [[Police i Polen|Police]] * [[Polkowice]] * [[Połaniec]] * [[Połczyn-Zdrój]] * [[Poniatowa]] * [[Poniec]] * [[Poręba]] * [[Poznań]] ===== Pr-Py ===== * [[Prabuty]] * [[Praszka]] * [[Prochowice]] * [[Proszowice]] * [[Prószków]] * [[Prudnik]] * [[Prusice]] * [[Pruszcz Gdański]] * [[Pruszków]] * [[Przasnysz]] * [[Przedbórz]] * [[Przedecz]] * [[Przemków]] * [[Przemyśl]] * [[Przeworsk]] * [[Przysucha]] * [[Pszczyna]] * [[Pszów]] * [[Puck i Polen|Puck]] * [[Puławy]] * [[Pułtusk]] * [[Puszczykowo]] * [[Pyrzyce]] * [[Pyskowice]] * [[Pyzdry]] ==== R ==== ===== Ra ===== * [[Rabka]] * [[Raciąż]] * [[Racibórz]] * [[Radków]] * [[Radlin]] * [[Radom]] * [[Radomsko]] * [[Radomyśl Wielki]] * [[Radymno]] * [[Radziejów]] * [[Radzionków]] * [[Radzymin]] * [[Radzyń Chełmiński]] * [[Radzyń Podlaski]] * [[Rajgród]] * [[Rakoniewice]] * [[Raszków]] * [[Rawa Mazowiecka]] * [[Rawicz]] ===== Re-Rz ===== * [[Recz]] * [[Reda]] * [[Rejowiec Fabryczny]] * [[Resko]] * [[Reszel]] * [[Rogozno|Rogoźno]] * [[Ropczyce]] * [[Różan]] * [[Ruciane-Nida]] * [[Ruda Śląska]] * [[Rudnik nad Sanem]] * [[Rumia]] * [[Rybnik]] * [[Rychwał]] * [[Rydułtowy]] * [[Rydzyna]] * [[Ryglice]] * [[Ryki]] * [[Rymanów]] * [[Ryn i Polen|Ryn]] * [[Rypin]] * [[Rzepin]] * [[Rzeszów]] * [[Rzgów]] ==== S ==== ===== Sa-Si ===== * [[Sandomierz]] * [[Sanok]] * [[Sejny]] * [[Serock]] * [[Sędziszów]] * [[Sędziszów Małopolski]] * [[Sępopol]] * [[Sępólno Krajeńskie]] * [[Sianów]] * [[Siechnice]] * [[Siedlce]] * [[Siemianowice Śląskie]] * [[Siemiatycze]] * [[Sieniawa]] * [[Sieradz]] * [[Sieraków]] * [[Sierpc]] * [[Siewierz]] ===== Sk-Sl ===== * [[Skalbmierz]] * [[Skała]] * [[Skarszewy]] * [[Skaryszew]] * [[Skarżysko-Kamienna]] * [[Skawina]] * [[Skępe]] * [[Skierniewice]] * [[Skoczów]] * [[Skoki]] * [[Skórcz]] * [[Skwierzyna]] * [[Sława]] * [[Sławków]] * [[Sławno]] * [[Słomniki]] * [[Słubice]] * [[Słupca]] * [[Słupsk]] ===== So ===== * [[Sobótka]] * [[Sochaczew]] * [[Sokołów Małopolski]] * [[Sokołów Podlaski]] * [[Sokółka]] * [[Solec Kujawski]] * [[Sompolno]] * [[Sopot i Polen|Sopot]] * [[Sosnowiec]] * [[Sośnicowice]] ===== St ===== * [[Stalowa Wola]] * [[Starachowice]] * [[Stargard Szczeciński]] * [[Starogard Gdański]] * [[Stary Sącz]] * [[Staszów]] * [[Stawiski]] * [[Stawiszyn]] * [[Stąporków]] * [[Stęszew]] * [[Stoczek Łukowski]] * [[Stronie Śląskie]] * [[Strumień]] * [[Stryków]] * [[Strzegom]] * [[Strzelce Krajeńskie]] * [[Strzelce Opolskie]] * [[Strzelin]] * [[Strzelno]] * [[Strzyżów]] ===== Su-Sy ===== * [[Sucha Beskidzka]] * [[Suchań]] * [[Suchedniów]] * [[Suchowola]] * [[Sulechów]] * [[Sulejów]] * [[Sulejówek]] * [[Sulęcin]] * [[Sulmierzyce]] * [[Sułkowice]] * [[Supraśl]] * [[Suraż]] * [[Susz]] * [[Suwałki]] * [[Swarzędz]] * [[Syców]] ===== Sz ===== * [[Szadek]] * [[Szamocin]] * [[Szamotuły]] * [[Szczawnica]] * [[Szczawno Zdrój]] * [[Szczebrzeszyn]] * [[Szczecin]] * [[Szczecinek]] * [[Szczekociny]] * [[Szczuczyn]] * [[Szczyrk]] * [[Szczytna]] * [[Szczytno]] * [[Szklarska Poręba]] * [[Szlichtyngowa]] * [[Szprotawa]] * [[Sztum]] * [[Szubin]] * [[Szydłowiec]] ==== Ś ==== * [[Ścinawa]] * [[Ślesin]] * [[Śmigiel]] * [[Śrem i Polen|Śrem]] * [[Środa Śląska]] * [[Środa Wielkopolska]] * [[Świątniki Górne]] * [[Świdnica]] * [[Świdnik]] * [[Świdwin]] * [[Świebodzice]] * [[Świebodzin]] * [[Świecie]] * [[Świeradów Zdrój]] * [[Świerzawa]] * [[Świętochłowice]] * [[Świnoujście]] ==== T ==== * [[Tarczyn]] * [[Tarnobrzeg]] * [[Tarnogród]] * [[Tarnowskie Góry]] * [[Tarnów]] * [[Tczew]] * [[Terespol]] * [[Tłuszcz]] * [[Tolkmicko]] * [[Tomaszów Lubelski]] * [[Tomaszów Mazowiecki]] * [[Toruń]] * [[Torzym]] * [[Toszek]] * [[Trzcianka]] * [[Trzciel]] * [[Trzcińsko-Zdrój]] * [[Trzebiatów]] * [[Trzebinia]] * [[Trzebnica]] * [[Trzemeszno]] * [[Tuchola]] * [[Tuchów]] * [[Tuczno]] * [[Tuliszków]] * [[Turek]] * [[Tuszyn]] * [[Twardogóra]] * [[Tychy]] * [[Tyczyn]] * [[Tykocin]] * [[Tyszowce]] ==== U ==== * [[Ujazd]] * [[Ujście]] * [[Ulanów]] * [[Uniejów]] * [[Ustka]] * [[Ustroń]] * [[Ustrzyki Dolne]] ==== W ==== ===== Wa-We ===== * [[Wadowice]] * [[Wałbrzych]] * [[Wałcz]] * [[Warka]] * [[Warszawa]] * [[Warta i Polen|Warta]] * [[Wasilków]] * [[Wąbrzeźno]] * [[Wąchock]] * [[Wągrowiec]] * [[Wąsosz]] * [[Wejherowo]] * [[Węgliniec]] * [[Węgorzewo]] * [[Węgorzyno]] * [[Węgrów]] ===== Wi-Wl ===== * [[Wiązów]] * [[Wieleń]] * [[Wielichowo]] * [[Wieliczka]] * [[Wieluń]] * [[Wieruszów]] * [[Więcbork]] * [[Wilamowice]] * [[Wisła]] * [[Witkowo]] * [[Witnica]] * [[Wleń]] * [[Władysławowo]] * [[Włocławek]] * [[Włodawa]] * [[Włoszczowa]] ===== Wo-Wy ===== * [[Wodzisław Śląski]] * [[Wojcieszów]] * [[Wojkowice]] * [[Wojnicz]] * [[Wolbrom]] * [[Wolin]] * [[Wolsztyn]] * [[Wołczyn]] * [[Wołomin]] * [[Wołów]] * [[Woźniki]] * [[Wrocław]] * [[Wronki]] * [[Września]] * [[Wschowa]] * [[Wyrzysk]] * [[Wysoka]] * [[Wysokie Mazowieckie]] * [[Wyszków]] * [[Wyszogród]] * [[Wyśmierzyce]] ==== Z ==== ===== Za-Ze ===== * [[Zabłudów]] * [[Zabrze]] * [[Zagórów]] * [[Zagórz]] * [[Zakliczyn]] * [[Zakopane]] * [[Zakroczym]] * [[Zalewo]] * [[Zambrów]] * [[Zamość]] * [[Zator]] * [[Zawadzkie]] * [[Zawichost]] * [[Zawidów]] * [[Zawiercie]] * [[Ząbki]] * [[Ząbkowice Śląskie]] * [[Zbąszynek]] * [[Zbąszyń]] * [[Zduny]] * [[Zduńska Wola]] * [[Zdzieszowice]] * [[Zelów]] ===== Zg-Zw ===== * [[Zgierz]] * [[Zgorzelec]] * [[Zielona Góra]] * [[Zielonka]] * [[Ziębice]] * [[Złocieniec]] * [[Złoczew]] * [[Złotoryja]] * [[Złotów]] * [[Złoty Stok]] * [[Zwierzyniec]] * [[Zwoleń]] ==== Ż ==== * [[Żabno]] * [[Żagań]] * [[Żarki]] * [[Żarów]] * [[Żary]] * [[Żelechów]] * [[Żerków]] * [[Żmigród]] * [[Żnin]] * [[Żory]] * [[Żukowo]] * [[Żuromin]] * [[Żychlin]] * [[Żyrardów]] * [[Żywiec]] == Bakgrunnsstoff == * [http://zamki.res.pl/zamki.htm Borger i Polen] * [http://www.stat.gov.pl Det statistiske byrået i Polen] * {{cite web|url=http://www.world-gazetteer.com/s/p_pl.htm|title=Kart|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930222151/http://www.world-gazetteer.com/s/p_pl.htm|archivedate=2007-09-30|access-date=2008-05-23|url-status=yes}} {{Byar i Europa}} [[Kategori:Byar i Polen| ]] 8kx15vfqwnwya44ei1158m1ihrryc6c 1 113253 3671989 3284260 2026-09-12T14:22:18Z Sigmundg 835 /* Nordsamiske dialekter */ ny bolk 3671989 wikitext text/x-wiki == Ŧ == Hur ser bokstaven ''Ŧ'' ut när den är skrivet med handen? Jag menar, hur skiljar den sig från ''F?'' [[Spesial:Bidrag/85.176.188.161|85.176.188.161]] 12. november 2008 kl. 15:00 (CET) :Det er ein T med ein ekstra strek. [[Brukar:Trondtr|Trondtr]] 7. desember 2008 kl. 00:04 (CET). Okay, men det er jo præcist sådan som ser der en stor F ud i ''min'' håndskrift … ☺ [[Spesial:Bidrag/31.17.150.22|31.17.150.22]] 26. november 2020 kl. 23:15 (CET) == Nordsamiske dialekter == Det burde kanske leggast til eit avsnitt om nordsamiske dialekter? Det står litt her: https://samiskeveivisere.no/hva-er-markasamisk/, men avsnittet bør skrivast av nokon som talar nordsamisk. ~~ [[Brukar:Sigmundg|Sigmundg]] ([[Brukardiskusjon:Sigmundg|diskusjon]]) 12. september 2026 kl. 16:22 (CEST) paf1mb95t9r8myhq8sehyv9rriwdjcs 0 113648 3671986 3670863 2026-09-12T14:13:52Z TU-nor 12071 3671986 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Tabor CZ aerial old town from north B1.jpg | bilettekst = Gamlebyen i Tábor | kart = | karttekst = | flagg = Vlajka města Tábor.gif | symbol = Tabor CoA CZ.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tábor okres|Tábor]] | borgarmeister = Hana Randová | grunnlagd = 1420 | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 1002,40<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 78640 | folketal1type = kommune | folketal1 = 33360 | folketal_by = 6510 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | lat_d=49 |lat_m=24 |lat_s= |lat_NS=N | long_d=14 |long_m=39 |long_s= |long_EW=E | høgd = 437 | postnummer = 390 01 | nettstad = www.tabor.cz }} '''Tábor'''{{mrk|[[tysk]] ''Sobieslau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tábor okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Han er kalla opp etter fjellet [[Tabor i Israel|Tabor]] i [[Israel]], men namnet vart raskt populært og tyder i dag noko slikt som «leir» på [[tsjekkisk]]<ref name="Profous/> Byen vart grunnlagd våren 1420 av Petr Hromádka av Jistebnice og Jan Bydlínský frå Bydlín, som høyrde til den mest radikale greina av [[hussittane]], og vart raskt kjend som [[taborittar]]. Byen er kjend for åra han fungerte som eit sosialistisk bondesamfunn. Denne anda vart hylla i [[Bedřich Smetana|Smetana]] sin «Song for Fridom», som vart gjort kjend i den engelsketalande verda av [[Paul Robeson]]. Den historiske delev av byen ligg på toppen av ein isolert ås, som er skild frå landområda omkring av elva [[Lužnice]] og ein stor innsjø, som hussittane gav det bibelske namnet [[Jordanelva|Jordán]]. Innsjøen, som vart danna i 1492, er det eldste reservoaret av sitt slag i Mellom-Europa. Tábor er historisk kjend fordi han vart erobra av kong [[Georg av Poděbrady]] i 1452, ei hending som gjorde ende på [[taborittar|taborittane]] sin innflytelse som politisk og relegiøs gruppe. Sjølv om mykje av dei gamle festningsverka er øydelagde er borga i Tábor (Hradiště Hory Tábor) framleis bevart med mange minner frå fortida. I sentrum av byen ligg Žižka-plassen som berre smale gater fører til, slik at det var vanskeleg å nå han i krigsperiodar. Under gamlebyen er ein labyrint av eit tunnelsystem, som oppstod då innbyggjarane grave ut kjellarar og knytte desse saman. Om lag 1&nbsp;km av tunnelsystemet er i dag ope for turistar. Midt på plassen står ein statue av [[Jan Žižka]], den største av husittarleiarane. Her ligg òg ei kyrkje og rådhuset. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Tábor.png|mini|250px|Det administrative området til Tábor innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Tábor er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Tábor omfattar 79 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 7 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Balkova Lhota]] * '''[[Bechyně]]''' * [[Bečice i Tábor|Bečice]] * [[Běleč]] * ''[[Borotín]]'' * [[Bradáčov]] * [[Březnice i Tábor|Březnice]] * [[Černýšovice]] * [[Chotoviny]] * [[Choustník]] * [[Chrbonín]] * '''[[Chýnov]]''' * [[Dlouhá Lhota]] * [[Dobronice u Bechyně]] * [[Dolní Hořice]] * [[Dolní Hrachovice]] * [[Dražice i Tábor|Dražice]] * [[Dražičky]] * [[Drhovice]] * [[Haškovcova Lhota]] * [[Hlasivo]] * [[Hodětín]] * [[Hodonice]] * [[Jedlany]] * '''[[Jistebnice]]''' * [[Košice i Tábor|Košice]] * [[Košín]] * [[Krátošice]] * [[Krtov]] * [[Libějice]] * [[Lom i Tábor|Lom]] * ''[[Malšice]]'' * [[Meziříčí]] * '''[[Mladá Vožice]]''' * [[Mlýny]] * ''[[Nadějkov]]'' * [[Nasavrky]] * [[Nemyšl]] * [[Nová Ves u Chýnova]] * [[Nová Ves u Mladé Vožice]] * [[Oldřichov]] * [[Opařany]] * '''[[Planá nad Lužnicí]]''' * [[Pohnánec]] * [[Pohnání]] * [[Pojbuky]] * [[Psárov]] * [[Radenín]] * [[Radětice]] * [[Radimovice u Tábora]] * [[Radimovice u Želče]] * [[Radkov]] * [[Rataje]] * [[Ratibořské Hory]] * [[Řemíčov]] * [[Řepeč]] * [[Rodná]] * [[Šebířov]] * '''[[Sezimovo Ústí]]''' * [[Skopytce]] * [[Skrýchov u Malšic]] * [[Slapsko]] * [[Slapy]] * [[Smilovy Hory]] * ''[[Stádlec]]'' * [[Sudoměřice u Bechyně]] * [[Sudoměřice u Tábora]] * [[Svrabov]] * '''[[Tábor]]''' * [[Turovec]] * [[Ústrašice]] * [[Vilice]] * [[Vlčeves]] * [[Vodice i Tábor|Vodice]] * [[Zadní Střítež]] * [[Záhoří]] * [[Želeč]] * [[Zhoř u Mladé Vožice]] * [[Zhoř u Tábora]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Tábor SO || 80 753 || 79 336 || 78 640 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Tábor''' || 33 360 |- | style=text-align:left; | [[Sezimovo Ústí]] || 6 868 |- | style=text-align:left; | [[Bechyně]] || 4 870 |- | style=text-align:left; | [[Planá nad Lužnicí]] || 4 234 |- | style=text-align:left; | [[Mladá Vožice]] || 2 631 |- | style=text-align:left; | [[Chýnov]] || 2 455 |- | style=text-align:left; | [[Jistebnice]] || 2 039 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malšice}} || 1 818 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotoviny}} || 1 801 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Opařany}} || 1 316 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Tábor''' || 25 625 |- | style=text-align:left; | [[Sezimovo Ústí]] || 6 868 |- | style=text-align:left; | [[Bechyně]] || 4 670 |- | style=text-align:left; | [[Planá nad Lužnicí]] || 3 012 |- | style=text-align:left; | [[Mladá Vožice]] || 2 196 |- | style=text-align:left; | [[Chýnov]] || 1 949 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Měšice i Tábor|Měšice}}{{mrk|name="a"|busetnad i kommunen Tabor}} || 1 759 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čekanice}}{{mrk|name="a"}} || 1 355 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klokoty}}{{mrk|name="a"}} || 1 092 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malšice}} || 1 081 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horky}}{{mrk|name="a"}} || 1 047 |- | style=text-align:left; | [[Jistebnice]] || 952 |} ===Bydelar i Tábor=== [[Fil:Katastrální mapa Tábora.png|mini|250px|Bydelane i Tábor]] Bydelane og tettstadene i Tábor: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Tábor || 25 625 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smyslov}} || 58 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Větrovy}} || 393 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všechov}} || 37 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zahrádka}} || 49 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záluží i Tábor|Záluží}} || 189 |- ! '''Tábor by''' ! style=text-align:right; | 26 351 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čekanice}} || 1 355 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čelkovice}} || 680 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hlinice}} || 208 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horky}} || 1 047 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klokoty}} || 1 092 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Měšice i Tábor|Měšice}} || 1 759 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Náchod}} || 340 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stoklasná Lhota}} || 180 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zárybničná Lhota}} || 348 |- ! '''Tábor kommune''' ! style=text-align:right; | 33 360 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger dels på «[[:en:Tábor|Tábor]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 14. november 2008.'' {{refslutt}} <references> <ref name="Profous>{{kjelde bok|forfattar=Antonín Profous|utgjeve=1957|tittel=Místní jména v Čechách: Jejich vznik, původní význam a změny; part 4, S-Ž|publisher=Czechoslovak Academy of Sciences|stad=Praha i Tsjekkoslovakia}}</ref> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == * [http://old.tabor.cz/1ja/index.htm Ei nettside om byen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050409144212/http://old.tabor.cz/1ja/index.htm |date=2005-04-09 }} * [http://sechtl-vosecek.ucw.cz/cml/dir/Tabor.html Historiske bilete av byen] * [http://old.tabor.cz/1ja/1historie/8.htm Tunnelane med bilete] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050327021316/http://old.tabor.cz/1ja/1historie/8.htm |date=2005-03-27 }} {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Sobeslav]] [[Kategori:Kommunar i Tábor okres|Sobeslav]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Sobeslav]] 0v9ua5d3avkn9ocj8jhk7zqj7onvnfb 0 113988 3671993 3671927 2026-09-12T14:29:47Z TU-nor 12071 3671993 wikitext text/x-wiki {{Geoboks|by |andre namn = | bilete = Kutná Hora - pohled od Svaté Barbory.jpg | bilettekst = Sentrum av Kutná Hora | flagg = Kutna Hora CZ flag.gif | symbol = COA_Kutna_Hora.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Kutná Hora okres|Kutná Hora]] | leiartype = Borgarmeister | leiar = Lukáš Seifert | grunnlagdtype = Grunnlagd | grunnlagd = [[1200-talet]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =642,94<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 49474 | folketal1type = kommune | folketal1 = 20162 | folketal_by = 2815 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> |lat_d=49 |lat_m=57 |lat_s= |lat_NS=N |long_d=15 |long_m=16 |long_s= |long_EW=E | høgd = 254 | postnummer = 586 01 | nettstad = www.kutnahora.cz }} '''Kutná Hora'''{{mrk|[[tysk]] ''Kuttenberg''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Kutná Hora okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Byen ligg ved elva Vrchlice (tysk ''Igel''), om lag 70&nbsp;km aust for [[Praha]]. Kutná Hora ligg på ein ås som hadde store mengder [[sølv]]malm i fjellgrunnen. I motsetnad til andre [[gruve]]byar vart han lagt oppå malmen, slik at alle gruvnedgangane ligg inni sjølve byen. I løpet av mellomalderen gjorde byen fleire forsøk på å overgå Praha, både når det gjaldt prakt, rikdom og makt. I dag har byen om lag 21&nbsp;000 innbyggjarar, og dei sentrale delane av byen har vore på [[UNESCO]] si [[verdsarv]]liste sidan [[1995]]. == Historie == Alt i 1142 grunnla [[sistersiensar]]ordenen eit [[kloster]] her. Tyskspråklege segner vil ha det til at ein munk fann sølv medan han arbeida på ein av vingardane, og la kutten sin der for å markere staden, derfor namnet Kuttenberg. Suksesshistoria til Kutná Hora starta med at sølvet vart viktig under den økonomiske oppsvingen på 1200-talet. Kunnskapen om førekomstane var nok eldre, i det minste tilbake til omkring år [[1000]]. Kong [[Wenceslaus II av Böhmen]] skreiv år [[1300]] ut ein [[kongeleg resolusjon]] som regulerte bergverksdrift, og snart etter var ein del erfarne gruvefolk importert, og drifta og resultata tok seg raskt opp. Mange av dei påfølgjande kongane treivst godt, og heldt seg i byen i lengre periodar. Ein del av dei historisk viktige dokumenta for nasjonen Tsjekkia har vorte underskrivne der. Byen vart erobra av [[taborittane]] på [[1420-talet]], og så godt som heilt nedbrend i striden som følgde. Trass i tilbakeslaget vart han gjenreist og blømde inntil det braut inn store mengder vatn i den rikaste gruva i [[1541]]. Dette var byrjinga på slutten av stordomstida. Nedgangen helt fram med ein pestepidemi i 1713 og [[trettiårskrigen]]. Gruvegangane forfall, og det lukkast ikkje å opne dei på ny, slik at byen vart fattig. I tillegg brann den ned i [[1770]]. Ved inngangen til [[1900-talet]] var all gruveverksemd nedlagd. [[Fil:Kuttenberg-Panorama.jpg|mini|venstre|Utsikt frå balustraden mot St. Jakobskyrkja]] == Byen og bygningane == Som med nabobyen eller forstaden [[Sedlec i Kutná Hora|Sedlec]] har byen strøk som er verdsarv. [[Gate]]løpa snor seg gjennom den eldste byen som dei gjorde frå den tidlegaste tida og er breie nok til [[kjerre]]transporten på den tida, men er i dag for om lag ein bil og ein fotgjengar på det smalaste. Gruveopningane ligg bak høge murar. Det eldste huset som framleis står er ''det italienske hoffet'' frå slutten av 1200-talet, som tidlegare var kongeleg residens, gildehall/hoff og kongeleg myntstøyperi. ''Santa Barbarakatedralen'' (via til gruvefolka sin vernehelgen) vart starta i 1368 og var meint å overstråle Karlskatedralen i Praha. Ho er eit godt døme på [[gotikken|høggotisk]] byggekunst, men vart først fullført langt seinare. Òg ''St. Jakobskyrkja'' er gotisk, med tårnhøgde på 83 meter på det eine tårnet, og sviktande grunn under det andre, som dermed ikkje vart så høgt. I Sedlec finst òg den gotiske ''Vår Frue-kyrkja'' saman med det kjende [[ossuarium|beinkapellet]]. Eit anna gotisk bygg, Steinhuset som har fungert som [[arkiv]] og [[museum]] frå [[1902]] rommar eit av dei mest rikhaldige arkiva i landet. == Hovudattraksjonar == * [[Santa Barbarakatedralen, Kutná Hora|Santa Barbarakatedralen]] (Kostel Svaté Barbory) * St. Jakobskyrkja (Kostel sv. Jakuba) * St. Jana av Nepomuk-kyrkja (Kostel sv. Jana Nepomuckého) * Voršilek klosterkyrkje (Kostel Kláštera Voršilek) * Jesuittskolen (Jezuitská kolej) * [[Italienske hoffet]] (Vlašský dvůr) * Mariapestsøyla (Morový sloup) === I Sedlec === * [[Sedlec Ossuarim]] (Kostnice Sedlec) * [[Church of the Assumption of Our Lady and Saint John the Baptist|Vår frue- og Johannes døyparen-katedralen]] (Kostel Nanebevzetí Panny Marie a svatého Jana Křtitele, Chrám Nanebevzetí Pany Marie) == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Kutná Hora.png|mini|250px|Det administrative området til Kutná Hora innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kutná Hora er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Kutná Hora omfattar 51 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město'') og 5 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bernardov]] * [[Bludov]] * [[Bohdaneč]] * [[Černíny]] * [[Červené Janovice]] * [[Čestín]] * [[Církvice]] * [[Chabeřice]] * [[Chlístovice]] * [[Dolní Pohleď]] * [[Hlízov]] * [[Horka II]] * ''[[Kácov]]'' * [[Kobylnice]] * [[Košice i Kutná Hora|Košice]] * [[Křesetice]] * '''[[Kutná Hora]]''' * [[Ledečko]] * ''[[Malešov]]'' * [[Miskovice]] * [[Nepoměřice]] * ''[[Nové Dvory i Kutná Hora|Nové Dvory]]'' * [[Onomyšl]] * [[Opatovice I]] * [[Paběnice]] * [[Pertoltice]] * [[Petrovice I]] * [[Petrovice II]] * [[Podveky]] * [[Rašovice]] * ''[[Rataje nad Sázavou]]'' * [[Řendějov]] * [[Samopše]] * [[Slavošov]] * [[Soběšín]] * [[Staňkovice i Kutná Hora|Staňkovice]] * [[Štipoklasy]] * [[Sudějov]] * ''[[Suchdol]]'' * [[Svatý Mikuláš]] * [[Třebětín]] * '''[[Uhlířské Janovice]]''' * [[Úmonín]] * [[Úžice]] * [[Vavřinec]] * [[Vidice]] * [[Vlastějovice]] * [[Záboří nad Labem]] * [[Zbizuby]] * [[Zbraslavice]] * '''[[Zruč nad Sázavou]]''' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kutná Hora SO || 50 447 || 49 251 || 49 474 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kutná Hora''' || 20 162 |- | style=text-align:left; | [[Zruč nad Sázavou]] || 4 616 |- | style=text-align:left; | [[Uhlířské Janovice]] || 3 071 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zbraslavice}} || 1 379 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Církvice}} || 1 258 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Miskovice}} || 1 143 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Suchdol}} || 1 072 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malešov}} || 1 013 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kutná Hora''' || 16 817 |- | style=text-align:left; | [[Zruč nad Sázavou]] || 4 392 |- | style=text-align:left; | [[Uhlířské Janovice]] || 2 830 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zbraslavice}} || 1 002 |- |} ===Bydelar i Kutná Hora=== [[Fil:KH Kutná Hora.png|mini|250px|Bydelane i Kutná Hora]] Bydelane og tettstadene i Kutná Hora: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Hlouška]] || 5 156 |- | style=text-align:left; | [[Šipší]] || 4 439 |- | style=text-align:left; | [[Žižkov]] || 3 390 |- | style=text-align:left; | Vnitřní Město || 2 815 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Karlov}} || 653 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vrchlice}} || 364 |- ! Kutná Hora by !style=text-align:right; | 16 817 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sedlec i Kutná Hora|Sedlec}} || 1 138 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malín}} || 991 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kaňk}} || 813 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Poličany}} || 187 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Neškaredice}} || 164 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Perštejnec}} || 52 |- ! Kutná Hora kommune !style=text-align:right; | 20 162 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{Commons|Kutná Hora}} * [http://www.kutnahora.cz/index.php?lns=en Informasjon om Kutna hora] * [http://www.kutnahora.info?l=en www.kutnahora.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050317045146/http://www.kutnahora.info/?l=en |date=2005-03-17 }} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Kutna Hora]] [[Kategori:Kommunar i Kutná Hora okres|Kutna Hora]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Kutna Hora]] [[Kategori:Verdsarv i Tsjekkia]] [[Kategori:Busetnader grunnlagde på 1200-talet]] m5ouuqri1gbogwyyoarhfpkhg28q9tn 0 114605 3672157 3670633 2026-09-13T10:05:36Z TU-nor 12071 3672157 wikitext text/x-wiki '''Lužice''' kan vise til: * tsjekkisk namn på landskapet [[Lausitz]] i grenseområdet mellom Tyskland, Polen og Tsjekkia * [[Lužice i Most]], ein kommune i [[Most i Tsjekkia|Most]] i distriktet Most i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Lužice i Prachatice]], kommune i [[Prachatice]] i distriktet Prachatice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} i5gy3ivzmcu2mk1cy6a26mpxz2ay8o6 10 126161 3672120 3303576 2026-09-13T08:27:36Z CommonsDelinker 1379 [[c:COM:CDC|Bot]]: Erstattar Flag_of_West_Germany;_Flag_of_Germany_(1990–1996).svg med Flag_of_East_Germany_(1949–1959),_Flag_of_West_Germany_(1949–1990),_Flag_of_Germany_(1990–1996).svg 3672120 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|land visdata</noinclude>}}} | alias = Tyskland | flagg alias = Flag of Germany.svg | flagg alias-1866 = Flag of the German Empire.svg | lenkje alias-1866 = Det tyske riket | flagg alias-rike = Flag of the German Empire.svg | lenkje alias-rike = Det tyske riket | flagg alias-1919 = Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg | lenkje alias-1919 = Weimarrepublikken | flagg alias-Weimar = Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg | lenkje alias-Weimar = Weimarrepublikken | flagg alias-1933 = Flag of Germany (1933-1935).svg | flagg alias-1935 = Flag of Germany (1935–1945).svg | lenkje alias-1935 = Nazi-Tyskland | flagg alias-Nazi = Flag of Germany (1935–1945).svg | flagg alias-1946 = Merchant flag of Germany (1946–1949).svg | flagg alias-1949 = Flag of Germany.svg | flagg alias-EUA = German Olympic flag (1959-1968).svg | flagg alias-gull = Flag of East Germany (1949–1959), Flag of West Germany (1949–1990), Flag of Germany (1990–1996).svg | flagg alias-stat = Flag of Germany (state).svg | flagg alias-marine = Naval Ensign of Germany.svg | flagg alias-hær = Colour of Germany.svg | flagg alias-luftforsvar = Flag of Germany (state).svg | border-naval = | lenkje alias-marine = Den tyske marinen | storleik = {{{storleik|}}} | namn = {{{namn|}}} | altlenkje = {{{altlenkje|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1866 | var2 = rike | var3 = 1919 | var4 = Weimar | var5 = 1933 | var6 = 1935 | var7 = Nazi | var8 = 1946 | var9 = 1949 | var10 = EUA | var11 = gull | var12 = stat | omdir1 = DEU | omdir2 = GER | omdir3 = TYS | tilknytt1 = Det tyske keisardømet | tilknytt2 = Weimarrepublikken | tilknytt3 = Nazi-Tyskland | tilknytt4 = Vest-Tyskland | tilknytt5 = Aust-Tyskland </noinclude> }} ckhs9qpkbg04mpfm7tb84aeh580gats 0 150397 3672131 3630604 2026-09-13T09:23:11Z Johshh 122989 3672131 wikitext text/x-wiki {{Infoboks biografi|bilete = Stoltenberg-PP Flor.jpg|bilettekst = {{byline|[[Matthias Stoltenberg]]|type=Måla av}}}} '''Pierre Poumeau Flor''' ({{levde|25. september|1775|8. april|1848|Flor}}) var ein norsk politikar, publisist og offiser, kjend som '''Peter Flor'''. Flor var ein radikal [[stortingsmann]] og var aktiv i [[opposisjon]]en, særleg i 1821-22. ==Liv== Pierre Poumeau Flor var fødd på garden Lilleaker i [[Aker]] (nov. [[Oslo]]) som son av Jens Lorentz Flor, som var titulær generalauditør, [[regiment]]s[[kvartermeister]] og [[auditør]] ved 2. infanteriregiment i Akershus, og Maren Bolette Heegaard. Flor tok juridisk eksamen i 1792 og auditøreksamen i 1793. Han tente som offiser i hæren og var konstituert i same stilling som faren. I 1800 fekk han avskil frå hæren med pensjon på grunn av sjukdom som gjorde han sengeliggande i to år. Frå 1806 til 1811 var han gardbrukar. Flor sa frå seg pensjonen att og tente som divisjonssjef i [[kystvernet]] då Danmark-Noreg [[Englandskrigane|kriga mot Storbritannia]] under [[Napoleonskrigane]]. For tenesta fekk han tittelen [[krigsråd]] i 1812. ==Politikk== Flor skreiv om [[jordbruksreform]]er i tida 1810–12. I 1816 grunnla han ''[[Drammens Tidende]]'' saman med [[Søren Tybring]], og verka ei stund som [[redaktør]] der. I 1818 blei han vald til [[Stortinget]] for [[Drammen]]. Han blei gjenvald i 1821 og 1822, og seinare igjen i 1842. I 1821 var Flor president for [[Lagtinget]] i to korte periodar. Saman med [[Jacob Hoel]] leia han «det Flor-Hoelske parti», ein opposisjon på litt over 20 tingmenn sett saman av borgarar og bønder. Floer-Hoel partiet hadde som hovudsak å unngå ein [[deflasjon|deflatorisk]] politikk. Men Flor markerte seg sterkt når det galdt [[unionen mellom Noreg og Sverige|unionen med Sverige]]. Han stod for ei sterk [[nasjonalistisk]] linje og ville fjerna alle teikn på at Noreg var underlagt Sverige, og gav framlegg om at Noreg skulle ha eit [[det norske flagget|eige flagg]] utan unionssymbol, norsklaga [[kroning]]s[[regalia]], at Noreg måtte nemnast før Sverige i monaerken sin tittele når denne var brukt i Noreg og at posten som [[statthaldar]] skulle fjernast. Han føreslo også at ein skulle oppheva fleire av dei høgste [[embet]]a i landet og prøvde hardt å redusera makta til embetsstanden. Nokre av uttalingane hans var så sterke at det blei føreslått å stilla han for [[riksrett]]. Sjølv ville Flor stilla heile regjeringa for riksrett då ho la fram eit forslag om ny [[maktfordeling]] mellom [[statsmakt]]ene. Etter at stortingssesjonen i 1821 var over søkte Flor regjeringa om bevilling som [[sakførar]], noko han ikkje fekk.<ref>«Da Conjuucturerne havde tilintetgjort hans Formue» ({{Harvard|Moe|1845|p=62}})</ref> Flor var den første direkte tilhengjaren av [[Jeremy Bentham]] i Noreg, og i 1823 brukte han denne sine politiske teoriar til a visa at regjeringa ville svekka både Storting og [[den norske grunnlova|grunnlov]] om framlegget vann fram. Sjølv ville Flor fordela makt til forsamlingar i [[kommunar i Noreg|kommunane]] som skulle velja sine eigne embetsmenn. Han gjekk seinare òg inn for [[allmenn røysteret]]t. Stortingsvalet i Drammen i 1824 var omstridd, og Stortinget sin fullmaktskomité avviste til slutt Peter Flor som stortingsrepresentant. Frå 1824 til 1826 var Peter Flor medarbeidar i opposisjonsbladet ''[[Patrouillen]]'' og frå 1831 til 1833 gav han ut ''[[Folkebladet (1831–1833)|Folkebladet]]'' saman med [[Henrik Wergeland]]. 18. mai 1833 sa han frå seg krigsrådtittelen. Frå 1840 til 1842 var han redaktør av ''[[Drammens Adresse]]''. I 1842 kom Flor inn att på Stortinget som fast møtande suppleant. I 1845 tildelte Stortinget han ein årleg [[pensjon]] for «Retsind og Fædrelandskjærlighed». Fram til 1874 var Flor det einaste medlemmet av presidentskapet som ikkje var embetsmann. Han døydde i Drammen. ==Verk== * ''Oeconomisk Reise til Lister og Jæderen, foretagen i Efteraaret 1810, i Topographisk-statistiske Samlinger'', bd. 1, 1811, s. 1–158 * ''Motion i Norges Storthing den 17de Marts 1818, med dertilhørende Deduction m.m.'', 1818 * ''Forslag om en Deel unødvendige Embeders Afskaffelse'', 1821 * ''Bemærkninger over de paa det tredie ordentlige Storthing 1821 fremsatte Constitutions-Forslag'', Drammen 1823 * ''Critisk Bedømmelse over “Udkast til en Lov angaaende Formænd, eller de elegerede Mænd i Kjøbstæderne og Ladepladserne, affattet i Committeen for Norges Lovgivning”'', Drammen 1826 ==Kjelder== *{{citation|first=Bernt|last=Moe|year=1845|title=Biographiske Efterretninger om Eidsvolds-Repræsentanter og Storthingsmænd i Tidsrummet 1814-1845|url=https://runeberg.org/eidsvold/}} *{{citation|first=Yngve|last=Skjæveland|title=Norsk biografisk leksikon (NBL)|contribution=Pierre Flor}} *{{snl|Pierre_Poumeau_Flor|Pierre Poumeau Flor}} {{fotnotar}} == Bakgrunnsstoff == * {{Nbsøk|Flor, Pierre Pomeau|bøker av}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske journalistar]] [[Kategori:Norske offiserar]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1818-1820]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1821-1823]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1842-1844]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Drammen]] [[Kategori:Folk frå Oslo]] 8z0h63taycctvu060cw8oe6es2ywrzj 0 173452 3672090 3434442 2026-09-13T06:56:13Z TU-nor 12071 3672090 wikitext text/x-wiki [[Fil:Glass of Swedish must.jpg|mini|Eit glas julmust.]] '''Julmust''' er ein [[Sverige|svensk]] [[fruktsaft|most]] og [[leskedrikk]]. Must blir hovudsakleg drukke til [[jul]] og ein del til påske. I påska blir musten kalla '''påskmust'''. Drikkane til dei to høgtidene har som regel same [[oppskrift]], men det finst unnatak.<ref>{{Webbref | titel=Den eviga frågan: Är julmust och påskmust samma sak?| url=http://addictedtojulmust.se/2010/04/den-eviga-fragan-ar-julmust-och-paskmust-samma-sak/ | författare=Calatan | datum=1 april 2010 | hämtdatum=22 december 2010 | utgivare=Addicted to Julmust}}</ref> Drikken finst gjennom heile året som «must» av til dømes [[Apotekarnes Mineralvattens AB|Apotekarnes]]. Tidlegare vart Apotekarnes must laga før jul og vart lagra i eit år før han vart seld som julmust. == Historie == Tidleg på 1920-talet vart must lansert som ein alternativ måltidsdrikk till den då populæraste mørke [[øl]]et under namnet [[Bayerskt öl|Münchener-öl]] eller München-öl. Oppskrifta på musten fekk dei opphavlege eigarane frå [[Tyskland]] der Harry Roberts hadde studert [[kjemi]]. I 1910 starta dei tilverking i [[Örebro]]. Oppskrifta er hemmeleg og berre to personar kjenner til dei eksakte [[ingrediens]]ane.<ref>{{webbref | url=http://www.dn.se/mat-dryck/reportage/sot-hundraaring-alskas-av-manga-1.1217363 | titel=Söt hundraåring älskas av många | författare=Annette Fröstberg | hämtdatum=22 december 2010 | datum=29 november 2010 | verk=DN.se | utgivare=[[Dagens Nyheter]] }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101130212459/http://www.dn.se/mat-dryck/reportage/sot-hundraaring-alskas-av-manga-1.1217363 |date=2010-11-30 }}</ref> I tillegg til hemmelege smaksstoff inngår mellom anna [[malt]] og [[humle]] (no i [[ekstrakt]]form). ==Referansar== <references/> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{Juleboks}} [[Kategori:Svensk drikke]] [[Kategori:Julemat]] [[Kategori:Svenske ord og uttrykk]] 6or2w6x114x0nzmwss2gg4r0jjbvrvr 3672124 3672090 2026-09-13T08:38:24Z Ranveig 39 Ref-flikk 3672124 wikitext text/x-wiki [[Fil:Glass of Swedish must.jpg|mini|Eit glas julmust.]] '''Julmust''' er ein [[Sverige|svensk]] [[fruktsaft|most]] og [[leskedrikk]]. Must blir hovudsakleg drukke til [[jul]] og ein del til påske. I påska blir musten kalla '''påskmust'''. Drikkane til dei to høgtidene har som regel same [[oppskrift]], men det finst unnatak.<ref>{{Webbref | titel=Den eviga frågan: Är julmust och påskmust samma sak?| url=http://addictedtojulmust.se/2010/04/den-eviga-fragan-ar-julmust-och-paskmust-samma-sak/ | författare=Calatan | datum=1. april 2010 | hämtdatum=22. desember 2010 | utgivare=Addicted to Julmust}}</ref> Drikken finst gjennom heile året som «must» av til dømes [[Apotekarnes Mineralvattens AB|Apotekarnes]]. Tidlegare vart Apotekarnes must laga før jul og vart lagra i eit år før han vart seld som julmust. == Historie == Tidleg på 1920-talet vart must lansert som ein alternativ måltidsdrikk till den då populæraste mørke [[øl]]et under namnet [[Bayerskt öl|Münchener-öl]] eller München-öl. Oppskrifta på musten fekk dei opphavlege eigarane frå [[Tyskland]] der Harry Roberts hadde studert [[kjemi]]. I 1910 starta dei tilverking i [[Örebro]]. Oppskrifta er hemmeleg og berre to personar kjenner til dei eksakte [[ingrediens]]ane.<ref>{{webbref | url=http://www.dn.se/mat-dryck/reportage/sot-hundraaring-alskas-av-manga-1.1217363 | titel=Söt hundraåring älskas av många | författare=Annette Fröstberg | hämtdatum=22. desember 2010 | datum=29. november 2010 | verk=DN.se | utgivare=[[Dagens Nyheter]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101130212459/http://www.dn.se/mat-dryck/reportage/sot-hundraaring-alskas-av-manga-1.1217363 |archivedate=2010-11-30 }}</ref> I tillegg til hemmelege smaksstoff inngår mellom anna [[malt]] og [[humle]] (no i [[ekstrakt]]form). ==Kjelde== <references/> {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Julmust|Julmust]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 15. januar 2011.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{Juleboks}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Svensk drikke]] [[Kategori:Julemat]] [[Kategori:Svenske ord og uttrykk]] 8taa0xmfan8wu01d380qiknty1zpier 0 182385 3672138 3662981 2026-09-13T09:45:23Z CommonsDelinker 1379 [[c:COM:CDC|Bot]]: Erstattar Coat_of_arms_of_Burkina_Faso.svg med Coat_of_arms_of_Burkina_Faso_(1984-2025).svg 3672138 wikitext text/x-wiki Oversyn over [[riksvåpen]] til alle [[landa i verda]]. Sjå òg [[verdas nasjonalflagg]]. {{Alfabet}} == A == <gallery> Fil:Albania state emblem.svg|[[Det albanske riksvåpenet]] Emblem of Algeria.svg|[[Det algeriske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Andorra.svg|[[Det andorranske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Angola.svg|[[Det angolanske riksvåpenet]] File:Coat of arms of Antigua and Barbuda.svg|[[Det antiguanske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Argentina.svg|[[Det argentinske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Armenia.svg|[[Det armenske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Azerbaijan.svg|[[Det aserbajdsjanske riksvåpenet]] Fil:Austria Bundesadler.svg|[[Det austerrikske riksvåpenet]] Fil:Coat of arms of the Commonwealth of Australia.svg|[[Det australske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of East Timor.svg|[[Det austtimoresiske riksvåpenet]] </gallery> == B == <gallery> Fil:Coat of arms of the Bahamas.svg|[[Det bahamanske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Bahrain.svg|[[Det bahrainske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Bangladesh.svg|[[Det bangladeshiske riksvåpenet]] Fil:Coat of arms of Barbados (2).svg|[[Det barbadiske riksvåpenet]] Fil:State Coat of Arms of Belgium.svg|[[Det belgiske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Belize.svg|[[Det beliziske riksvåpenet]] Fil:Coat_of_arms_of_Benin.svg|[[Det beninske riksvåpenet]] Fil:Bhutan emblem.svg|[[Det bhutanske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Bolivia.svg|[[Det bolivianske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Bosnia and Herzegovina.svg]|[[Det bosniske riksvåpenet]] Fil:Arms of Botswana.svg|[[Det botswanske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Brazil.svg|[[Det brasilianske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Brunei.svg|[[Det bruneiske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Bulgaria.svg|[[Det bulgarske riksvåpenet]] Fil:Coat of arms of Burkina Faso (1984-2025).svg|[[Det burkinske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Myanmar.svg|[[Det burmesiske riksvåpenet]] ([[Myanmar]]) Fil:coat of arms of Burundi.svg|[[Det burundiske riksvåpenet]] </gallery> == C == <gallery> fil:Royal Coat of Arms of Canada.svg|[[Det kanadiske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Chile.svg|[[Det chilenske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Colombia.svg|[[Det kolombianske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Costa Rica.svg|[[Det kostarikanske riksvåpenet]] fil:Coat of Arms of Cuba.svg|[[Det kubanske riksvåpenet]] </gallery> == D == <gallery> fil:National coat of arms of Denmark.svg|[[Det danske riksvåpenet]] fil:coat of arms of the United Arab Emirates.svg]|[[Det emiratarabiske riksvåpenet]] fil:coat of arms of the Dominican Republic.svg|[[Det dominikanske riksvåpenet]] fil:Coat of arms of the Central African Republic.svg|[[Det sentralafrikanske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Djibouti.svg|[[Det djiboutiske riksvåpenet]] </gallery> == E == <gallery> Fil:coat of arms of Ecuador.svg|[[Det ecuadorianske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Egypt.svg|[[Det egyptiske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Equatorial Guinea.svg|[[Det ekvatorialguineanske riksvåpenet]] Fil:Coat of Arms of Côte d'Ivoire.svg|[[Det ivorianske riksvåpenet]] ([[Elfenbeinskysten]]) Fil:Coat of arms of El Salvador.svg|[[Det salvadoranske riksvåpenet]] Fil:Coat of arms of Eritrea (or-argent-azur).svg|[[Det eritreiske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Estonia.svg|[[Det estiske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Ethiopia.svg|[[Det etiopiske riksvåpenet]] </gallery> == F == <gallery> fil:coat of arms of Fiji.png|[[Det fijianske riksvåpenet]] fil:coat of Arms of the Philippines.svg|[[Det filippinske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Finland.svg|[[Det finske riksvåpenet]] fil:Armoiries république française.svg|[[Det franske riksvåpenet]] </gallery> == G == <gallery> fil:coat of arms of Gabon.svg|[[Det gabonske riksvåpenet]] Fil:Coat_of_arms_of_The_Gambia.svg|[[Det gambiske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Georgia.svg|[[Det georgiske riksvåpenet]] fil:Coat_of_arms_of_Ghana.svg|[[Det ghanesiske riksvåpenet]] Fil:Coat of arms of None.svg|[[Det grenadinske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Guatemala.svg|[[Det guatemalanske riksvåpenet]] fil:Coat_of_arms_of_Guinea.svg|[[Det guineanske riksvåpenet]] fil:Coat of arms of Guinea-Bissau.svg|[[Det bissauguineanske riksvåpenet]] fil:Coat of Arms of Guyana.svg|[[Det guyanske riksvåpenet]] </gallery> == H == <gallery> fil:coat of arms of Haiti.svg|[[Det haitiske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Greece.svg|[[Det greske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Honduras.svg|[[Det honduranske riksvåpenet]] </gallery> == I == <gallery> Fil:Emblem of India.svg|[[Det indiske riksvåpenet]] Fil:Coat of Arms of Indonesia Garuda Pancasila.svg|[[Det indonesiske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Iraq.svg|[[Det irakiske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Iran.svg|[[Det iranske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Ireland.svg|[[Det irske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Iceland.svg|[[Det islandske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Israel.svg|[[Det israelske riksvåpenet]] Fil:Italy-Emblem.svg|[[Det italienske riksvåpenet]] </gallery> == J == <gallery> Fil:Coat of Arms of Jamaica.svg|[[Det jamaikanske riksvåpenet]] Fil:Imperial Seal of Japan.svg|[[Det japanske riksvåpenet]] Fil:Emblem of Yemen.svg|[[Det jemenittiske riksvåpenet]] Fil:Coat of Arms of Jordan.svg|[[Det jordanske riksvåpenet]] </gallery> == K == <gallery> fil:Royal Arms of Cambodia.svg|[[Det kambodsjanske riksvåpenet]] fil:Cameroon COA.svg|[[Det kamerunske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Cape Verde.svg|[[Det kappverdiske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Kazakhstan.svg|[[Det kasakhiske riksvåpenet]] fil:Alternate Coat of arms of Kenya.svg|[[Det kenyanske riksvåpenet]] fil:coat of arms of the People's Republic of China.svg]]|[[Det kinesiske riksvåpenet]] Fil:National emblem of Kyrgyzstan.svg|[[Det kirgisiske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Kiribati.svg|[[Det kiribatiske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Comoros.svg|[[Det komoriske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg|[[Det kongolesiske riksvåpenet]] fil:Coat of arms of the Republic of the Congo.svg|[[Det brazzavillekongolesiske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Croatia.svg|[[Det kroatiske riksvåpenet]] Fil:Coat_of_arms_of_Kuwait.svg|[[Det kuwaitiske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Belarus.svg|[[Det kviterussiske riksvåpenet]] |[[Det kypriotiske riksvåpenet]] </gallery> == L == <gallery> fil:coat of arms of Laos.svg|[[Det laotiske riksvåpenet]] fil:coat of Arms of Latvia.svg|[[Det latviske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Lesotho.svg|[[Det lesothiske riksvåpenet]] fil:coat of Arms of Lebanon.svg|[[Det libanesiske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Liberia.svg|[[Det liberiske riksvåpenet]] fil:The emblem on the passport of Libya.svg|[[Det libyske riksvåpenet]] fil:Staatswappen-Liechtensteins.svg|[[Det liechtensteinske riksvåpenet]] fil:coat of Arms of Lithuania.svg|[[Det litauiske riksvåpenet]] |[[Det luxembourgske riksvåpenet]] </gallery> == M == <gallery> fil:coat of arms of Madagascar.svg|[[Det madagassiske riksvåpenet]] fil:Coat_of_arms_of_Macedonia_(1946-2009).svg|[[Det makedonske riksvåpenet]] Fil:Coat of arms of Malawi.svg|[[Det malawiske riksvåpenet]] Fil:Coats of arms of None.svg|[[Det malaysiske riksvåpenet]] fil:coat of Arms of Maldives.svg|[[Det maldiviske riksvåpenet]] Fil:Seal of Mali (1961-1982).svg|[[Det maliske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Malta.svg|[[Det maltesiske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Morocco.svg|[[Det marokkanske riksvåpenet]] fil:coat of arms of the Marshall Islands.svg]]|[[Det marshallesiske riksvåpenet]] fil:Seal of Mauritania.svg|[[Det mauritanske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Mauritius.svg|[[Det mauritiske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Mexico.svg|[[Det meksikanske riksvåpenet]] fil:Seal_of_the_Federated_States_of_Micronesia.svg|[[Det mikronesiske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Moldova.svg|[[Det moldovske riksvåpenet]] fil:Coat_of_Arms_of_Monaco.svg|[[Det monegaskiske riksvåpenet]] fil:coat of Arms of Mongolia.svg|[[Det mongolske riksvåpenet]] fil:Coat of arms of Montenegro.svg|[[Det montenegrinske riksvåpenet]] fil:EscudoMozambique.PNG|[[Det mosambikiske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Myanmar.svg|[[Det burmesiske riksvåpenet]] ([[Myanmar]]) </gallery> == N == <gallery> Fil:coat of Arms of Namibia.svg|[[Det namibiske riksvåpenet]] Fil:Coats of arms of None.svg|[[Det nauriske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Nepal.svg|[[Det nepalske riksvåpenet]] Fil:Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg|[[Det nederlandske riksvåpenet]] Fil:Coat of arms of New Zealand.svg|[[Det newzealandsle riksvåpenet]] fil:coat of arms of Nicaragua.svg|[[Det nicaraguanske riksvåpenet]] Fil:Coat_of_arms_of_Niger.svg|[[Det nigerske riksvåpenet]] Fil:Coats of arms of None.svg|[[Det nigerianske riksvåpenet]] Fil:Public Seal of Niue (1974–2021).svg|[[Det niuiske riksvåpenet]] Fil:coat of Arms of North Korea.svg|[[Det nordkoreanske riksvåpenet]] Fil:coat of Arms of Norway.svg|[[Det norske riksvåpenet]] </gallery> == O == <gallery> fil:coat of arms of Oman.svg|[[Det omanske riksvåpenet]] </gallery> == P == <gallery> fil:coat of arms of Pakistan.svg|[[Det pakistanske riksvåpenet]] fil:coat of Arms of Panama.svg|[[Det panamanske riksvåpenet]] fil:coat of arms of None.svg|[[Det papuanske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Paraguay.svg|[[Det paraguayanske riksvåpenet]] fil:Escudo nacional del Perú.svg|[[Det peruanske riksvåpenet]] fil:Herb Polski.svg|[[Det polske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Portugal.svg|[[Det portugisiske riksvåpenet]] </gallery> == Q == <gallery> fil:Emblem of Qatar (1976–2022).svg|[[Det qatarske riksvåpenet]] </gallery> == R == <gallery> Fil:coat of arms of Romania.svg|[[Det rumenske riksvåpenet]] Fil:Coat of Arms of the Russian Federation.svg|[[Det russiske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Rwanda.svg|[[Det rwandiske riksvåpenet]] </gallery> == S == <gallery> fil:Coat of arms of Saint Kitts and Nevis.svg|[[Det sanktikittiske riksvåpenet]] fil:Coat_of_arms_of_Saint_Lucia.svg|[[Det sanktlusianske riksvåpenet]] fil:Coat of arms of Saint Vincent and the Grenadines.svg|[[Det sanktvinsentiske riksvåpenet]] fil:Coat_of_arms_of_the_Solomon_Islands.svg|[[Det salomonske riksvåpenet]] fil:Public Seal of Samoa.svg|[[Det samoanske riksvåpenet]] fil:coat of arms of San Marino.svg|[[Det sanmarinske riksvåpenet]] fil:Coat of arms of São Tomé and Príncipe.svg|[[Det saotomesiske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Saudi Arabia.svg|[[Det saudiarabiske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Senegal.svg|[[Det senegalesiske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Serbia.svg|[[Det serbiske riksvåpenet]] fil:Coat of Arms of the Republic of Seychelles.svg|[[Det seychelliske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Sierra Leone.svg|[[Det sierraleonske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Singapore.svg|[[Det singaporske riksvåpenet]] fil:coat of Arms of Slovakia.svg|[[Det slovakiske riksvåpenet]] fil:coat of Arms of Slovenia.svg|[[Det slovenske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Somalia.svg|[[Det somaliske riksvåpenet]] fil:Emblem of Somaliland.svg|[[Det somalilandske riksvåpenet]] fil:Escudo de España.svg|[[Det spanske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Sri Lanka.svg|[[Det srilankiske riksvåpenet]] fil:Royal Coat of Arms of the United Kingdom (Both Realms).svg|[[Det britiske riksvåpenet]] fil:Emblem of Sudan.svg|[[Det sudanske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Suriname.svg|[[Det surinamske riksvåpenet]] fil:coat of Arms of Switzerland.svg|[[Det sveitsiske riksvåpenet]] fil:Great coat of arms of Sweden.svg|[[Det svenske riksvåpenet]] fil:Coat_of_arms_of_Swaziland.svg|[[Det swaziske riksvåpenet]] fil:Emblem of the Council of Ministers of Syria (2024–2025).svg|[[Det syriske riksvåpenet]] fil:Coat of arms of None.svg|[[Det sørafrikanske riksvåpenet]] fil:coat of arms of South Korea.svg|[[Det sørkoreanske riksvåpenet]] fil:Coat of Arms of South Sudan.svg|[[Det sørsudanske riksvåpenet]] </gallery> == T == <gallery> fil:coat of arms of Tajikistan.svg|[[Det tadsjikiske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Tanzania.svg|[[Det tanzanianske riksvåpenet]] fil:Republic of China National Emblem.svg|[[Det taiwanske riksvåpenet]] fil:Garuda Emblem of Thailand.svg|[[Det thailandske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Togo.svg|[[Det togolesiske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Tonga.svg|[[Det tonganske riksvåpenet]] Fil:Coat of Arms of Trinidad and Tobago.svg|[[Det trinidadiske riksvåpenet]] Fil:Coat of arms of Chad.svg|[[Det tsjadiske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of the Czech Republic.svg|[[Det tsjekkiske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Tunisia.svg|[[Det tunisiske riksvåpenet]] Fil:Coat of Arms of Turkmenistan.svg|[[Det turkmenske riksvåpenet]] Fil:Coat of arms of Tuvalu.svg|[[Det tuvaluviske riksvåpenet]] Fil:Emblem of Turkey.svg|[[Det tyrkiske riksvåpenet]] Fil:Coat of Arms of Germany.svg|[[Det tyske riksvåpenet]] </gallery> == U == <gallery> Fil:Coat of arms of Uganda.svg|[[Det ugandiske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Ukraine.svg|[[Det ukrainske riksvåpenet]] Fil:Coat of Arms of Hungary.svg|[[Det ungarske riksvåpenet]] Fil:coat of arms of Uruguay.svg|[[Det uruguayanske riksvåpenet]] Fil:Greater coat of arms of the United States.svg|[[Det amerikanske riksvåpenet]] ([[USA]]) Fil:Coat of Arms of Uzbekistan.svg|[[Det usbekiske riksvåpenet]] </gallery> == V == <gallery> Fil:Coat of Arms of Vanuatu.svg|[[Det vanuatiske riksvåpenet]] fil:coat of arms of the Vatican City.svg|[[Det vatikanske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Venezuela.svg|[[Det venezuelanske riksvåpenet]] fil:coat of arms of Vietnam.svg|[[Det vietnamesiske riksvåpenet]] </gallery> == Z == <gallery> Fil:Coat of Arms of Zambia.svg|[[Det zambiske riksvåpenet]] Fil:Coat of Arms of Zimbabwe.svg|[[Det zimbabwiske riksvåpenet]] </gallery> == Bakgrunnsstoff == {{commons|National insignia}} [[Kategori:Riksvåpen| ]] [[Kategori:Nasjonalsymbol]] scqbsvou4c9v5aumwdozx5od9a02274 0 198098 3672091 3417961 2026-09-13T06:56:38Z TU-nor 12071 3672091 wikitext text/x-wiki [[Fil:Canadawineregions.png|mini|Område med druedyrking i Canada]] '''Kanadisk vin''' er hovudsakleg [[vin]] produsert i den sørlege delen av [[British Columbia]] og i den sørlege delen av [[Ontario]]. Det er i tillegg eit veksande tal med små produsentar av druer og vin i den sørlege delen av [[Quebec]] og [[Nova Scotia]]. Dei to største vinregionane i [[Canada]] er [[Okanagan Valley]] i British Columbia og [[Niagarahalvøya]] i Ontario. Andre vindistrikt i British Columbia er [[Similkameen]]dalen, [[Fraser Valley]]-området nær Vancouver, den sørlege delen av [[Vancouverøya]] og [[Gulf Islands]]. Andre vinområde i Ontario er breidda av [[Eriesjøen]] og [[Prince Edward County i Ontario|Prince Edward County]]. Den kanadiske vinindustrien lagar òg vin på importerte druer og saft. Desse produkta er merka [[Cellared in Canada]] og dei treng ikkje oppfylle dei strenge krava til innhald gitt av [[Vintners Quality Alliance]]. [[Isvin]], som kan lagast i nesten alle vindistrikta i Canada, spesielt i [[Okanagan Valley]], er det mest kjente produktet internasjonalt. Canada produserte 75,9 millionar liter vin i 2002 (0,3&nbsp;% av verdsproduksjonen). ==Historie== {{uomsett|engelsk}} [[fil:Vineyards Lake Okanagan.jpg|mini|Vinmarker nær [[Lake Okanagan]] i British Columbia.]] Kanadisk vin har blitt produsert i meir enn 200 år. Dei første nybyggjarane prøvde å dyrke druer av arten ''[[Vitis vinifera]]'' frå Europa, men dei lykkast ikkje i større grad. Dei fann det naudsynt å fokusere på dei lokale artane ''[[Vitis labrusca]]'' og ''[[Vitis riparia]]'' saman med ulike hybridar. Men marknaden for slik vin var avgrensa på grunn av den spesielle smaken på slik vin og som ofte er kalla "[[foxiness|foxy]]". Derimot er denne smaken mindre dominerande når druesafta blir nytta til å framstille [[Portvin|port]]- og [[sherry]]type vin. I løpet av den første halvdelen på 1900-talet førte [[fråhaldsrørsla]], og seinare forbrukaretterspurnad etter [[oppsprita vin|oppsprita]] og søte vinar, til at det ikkje vart utviklinga av ein kvalitetsbordvinindustri. Men på 1960-talet skifta etterspørsla frå søte og oppsprita vinar til tørre bordvinar med lågt alkoholinnhald. Samstundes vart vinproduksjonsteknikken monaleg betre, det vart tilgang på betre druesortar og sjukdomsresistente klonar. I tillegg kom det i gang systematisk forsking innan vinavl. Etter at [[alkoholforbodet i Canada]] vart avvikla i 1927, avgrensa provinsane sterkt talet på lisensar på produksjon av vin. Eit nær 50-årig moratorium på å tildele nye lisensar på produksjon av vin vart endeleg avvikla i 1974. I løpet av det same tiåret begynte forsøksplantingar å syne at ''Vitis vinifera'' kunne dyrkast i Canada. Andre dyrkarar fann at vin av høg kvalitet kunne bli produsert frå ''Vitis vinifera'' dersom vinstokkane vart dyrka med redusert avling, nye [[trellising techniques]] og riktig [[canopy management]]. I 1988 skjedde tre viktige ting: det vart inngått [[frihandelsavtalen mellom Canada og USA|frihandelsavtale]] med [[USA]], [[Vintners Quality Alliance]]-standaren (VQA) vart skipa og eit større vinstokk-utskifting og oppgraderingsprogram vart sett i gang. Kvar av desse hendingane førte på ein eller annan måte til å betre livskrafta til vinindustrien i Canada. I løpet av 1990-åra, heldt kanadiske vinmakarar fram med å syne at fine druesortar dyrka i kjølig klima kunne potensielt ha kompleks smak og lukt, delikate og likevel tydelege aromaar, tett fokusert struktur og lengre aldringspotensiale enn vinar frå varmare delar av verda. ==Marknadsdel innanlands== Kanadisk vin har mindre enn 50 prosent av den kanadiske vinmarknaden, noko som gjer at Canada er eit av berre få vinproduserande land der den innanlandske produksjonen ikkje er den dominerande i marknaden. Vin har generelt tatt ein aukande marknadsdel i høve til andre alkoholhaldige drikkar ([[øl]] og [[brennevin]]): sidan slutten på 1990-talet. Vin har auka marknadsdelen frå 21% til 28% og sidan 2007 har vinsalet auka med 9,5% til 5 milliardar kanadiske dollar.<ref>{{Citation |title=Red, red wine: Health pros and cons |url=http://www.cbc.ca/health/story/2008/07/04/f-redwine-proscons.html |accessdate=2008-07-05 |archive-date=2008-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080705211132/http://www.cbc.ca/health/story/2008/07/04/f-redwine-proscons.html |url-status=no }}</ref> Medan det er mange små kanadiske vinprodusentar, har heimemarknaden lenge vore dominert av to selskap, Vincor International og Andres Wines. I 2006 vart Vincor International, som hadde vakse sterkt tidlegare gjennom oppkjøp av vinprodusentar i California, Australia og New Zealand, sjølv overtatt av Constellation Brands, eit USA-basert selskap og eit av dei viktigaste selskapa innan konsolidering av verdas vinindustri. ==Eksport== Ein del kanadisk vin blir eksportert til USA, Europa og fjerne Austen. Totalt var eksporten på 21,1 millionar dollar i 2009.<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://www.ats.agr.gc.ca/asi/4398-eng.htm |accessdate=2011-10-30 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110155046/http://www.ats.agr.gc.ca/asi/4398-eng.htm |url-status=yes }}</ref> Vineksporten til USA var i 2001 på 4,9 millionar amerikanske dollar. [[Icewine]] er det viktigaste eksportproduktet for kanadiske vingardar og utgjer over halvparten av eksporten i dollar. Spesielt gjeld dette den oversjøiske eksporten. Dei største importørane er dei asiatiske landa, særskilt Kina med 8,6 millionar dollar berre av icewine i 2009 og Sør-Korea med 2,5 millionar dollar. ==«Cellared in Canada»-kontroversen== Seint i 2009 kom det både lokal og internasjonal kritikk av bruken av merket «[[Cellared in Canada]]» og mot [[LCBO]]. Under etiketten «Cellared in Canada», kan kanadiske vinprodusentar [[import]]ere pre-[[fermenterte]] [[drue]]r og [[fruktsaft|most]] av druer dyrka i andre land for å produsere vin som skal seljast med deira eigen [[vinetikett]]. I Ontario har produsentane lov til å merke desse vinane som at dei er laga eller "cellared" i Canada dersom dei inneheld minst 30% druer som er dyrka lokalt i Ontario. I British Columbia treng ikkje dyrkarane ha lokalt dyrka druer i vinen. Druedyrkarar i Ontario tok til å protestere mot denne praksisen som dei såg på som ein trussel mot deira eiga næring i Ontario. Dei hevda at tusenvis av tonn med kanadiske druer rotna på vinstokkane på grunn av at vinprodusentane nyttar importerte druer til å lage vin som er merka som kanadisk. Vinprodusentane som ikkje nyttar «Cellared in Canada»-merkinga kritiserte denne praksisen og hevda at det sverta ryktet til kanadisk vin og at forbrukarane vart førte bak lyset. Produsentar og druedyrkarar i Canada har bede regjeringa om å gjere fleire endringar i denne bruken slik at dyrkingstaden for druene kjem tydelegare fram på etiketten og å gjere den vinen som er 100 % kanadisk og produsert av medlemmer av [[Vintners Quality Alliance]] (VQA) meir synleg i utsala som blir drivne av provinsen. I august 2009 hadde utsala hos LCBO i Ontario mindre enn 2,5% kanadisk vin produsert av medlemar i VQA. Størstedelen av vinene i utsala var produsert under merket "Cellared in Canada" med opptil 70% utanlandske druer.<ref name="Spectator"> K. Ejbich ''"[http://www.winespectator.com/webfeature/show/id/40551 Protest Mounts Over "Cellared in Canada" Wines]"'' Wine Spectator, August 28, 2009</ref> ==Sjå òg== {{div col|2}} *[[Vintners Quality Alliance]] *[[Cellared in Canada]] *[[Cool Climate Oenology and Viticulture Institute]] *[[Ice wine]] {{div col end}} ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Canadian wine|Canadian wine]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 29. oktober 2011.'' </div> ===Referansar=== <references/> ==Bakgrunnsstoff== * [http://www.canadianvintners.com/woc/modernhistory.html Nettstaden Canadian Vintners] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080206125139/http://www.canadianvintners.com/woc/modernhistory.html |date=2008-02-06 }} * [http://www.vqaontario.com/ Nettstaden til VQA Ontario] * [http://www.winegrowers.bc.ca Nettstaden til Association of B.C. Winegrowers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070727130853/http://www.winegrowers.bc.ca/ |date=2007-07-27 }} * [http://www.vinsduquebec.com Nettstaden til Association des vignerons du Québec] '''Vidare lesing''' *Tony Aspler. (1999). ''Vintage Canada: The Complete Reference to Canadian Wines'', 3rd Edition. McGraw-Hill Ryerson. <small>ISBN 0-07-086043-2.</small> *John Schreiner. (2005). ''The Wines of Canada''. Mitchell Beazly an imprint of Octopus Publishing Group Limites. <small>ISBN 1-84533-007-2.</small> {{Verdas vinland}} [[Kategori:Vin etter land| ]] [[Kategori:Kanadisk vin]] ir4kdr7a4d17s4l0ockzt20o66kk0uv 0 235299 3672101 3381388 2026-09-13T07:30:49Z Ranveig 39 Typ. 3672101 wikitext text/x-wiki {{geoboks|øy | namn= Craggy Island | bilete = Desolation-Island.jpg | bilettekst = [[Desolation Island på Sør-Shetlandsøyane|Desolation Island]] frå [[Vidin Heights]] på Livingston Island, med Craggy Island. | kart = Desolation-Island-location-map.png | kartlokasjon =Antarktis | karttekst = Plasseringa til Desolation Island in the Sør-Shetlandsøyane. | stad = [[Antarktis]] | koordinates = | lat_d = 62 | lat_m = 27 | lat_s = 43.5 | lat_NS = S | long_d = 60 | long_m = 17 | long_s = 37.3 | long_EW = W | regiontype = Øygruppe | region = [[Sør-Shetlandsøyane]] | areal = 9 | arealeining = ha | folketal = 0 | land = Antarktis | fritype = Administrert under |fri = [[Antarktistraktaten]] }} '''Craggy Island''' er ei lita øy med mange knausar, som ligg i [[Hero Bay]] på [[Livingston Island]] i [[Sør-Shetlandsøyane]] i [[Antarktis]] og dannar nordaustsida av [[Blythe Bay]]. Øya har eit areal på 9 hektar.<ref>L.L. Ivanov. [http://apcbg.org/image023.jpg Antarctic: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands]. Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009. ISBN 978-954-92032-6-4</ref> Området vart ofte vitja av engelske og amerikanske selfangarar tidleg på 1800-talet som oprererte ut frå Blythe Bay. [[Fil:Livingston-Island-Map-2010.jpg|mini|venstre|Topografisk kart over Livingston, Greenwich, Robert, Snow og Smith-øyane.]] Øya vart kartlagd og namngjeven under [[Discovery Investigations]] i 1963. Craggy Island ligg 900&nbsp;meter aust-søraust for [[Desolation Island på Sør-Shetlandsøyane|Desolation Island]], 8,2&nbsp;km vest-sørvest for [[Williams Point]], 5,98&nbsp;km nordvest for [[Kotis Point]], 6,5&nbsp;km nord-nordvest for [[Bezmer Point]], 2,2&nbsp;km nordaust for [[Wood Island ved Livingston Island]] og 11,64&nbsp;km nordaust for [[Siddons Point]]. == Sjå òg == * [[Composite Antarctic Gazetteer]] * [[Antarktiske og subantarktiske øyar#Antarktiske øyar sør for 60 °S|Antarktiske øyar sør for 60 °S]] * [[SCAR]] * [[kravområde i Antarktis]] ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Craggy Island (Livingston Island)|Craggy Island (Livingston Island)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 3. november 2012.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' </div> {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== * [http://data.aad.gov.au/aadc/gaz/scar/ SCAR Composite Antarctic Gazetteer]. {{Sør-Shetlandsøyane}} [[Kategori:Øyar ved Livingston Island]] onpgcvcnxzyfil37jtpariiicq6jeac 0 255844 3671962 3607674 2026-09-12T12:44:54Z AjaxSmack 62552 3671962 wikitext text/x-wiki [[Fil:Reinier van Persijn - Den singende zwaan (bewerkt 3).jpg|mini|[[Reinier van Persijn]], ''Singender Schwan, Allegorie'' (Syngjande svane, [[allegori]]).]] '''Svanesong''' er eit omgrep som kan verte nytta om det verket ein [[diktar]] eller ein [[komponist]] har laga rett før han døydde, eller om det siste som ein offentleg person gjorde i sin karriere før karrieren vart avslutta eller tok slutt på meir eller mindre dramatisk vis, og så bortetter. Soleis kan til dømes den siste framsyninga ein markant skodespelar stod for, den siste offentlege tala eller anna aktivitet som ein markant politikar stod for, og liknande, verte omtalt som hans eller hennar svanesong.<ref>{{snl}}</ref> Underforstått ligg det i og for seg i omgrepet at den personen det vert synt til, har prova å ha vore mellom dei fremste i sitt yrke eller si verksemd, slik [[svane|svana]] er den fremste mellom fuglar i venleik. Men det er ikkje uvanleg at omgrepet vert nytta i nøytral meining om det siste han eller ho fekk gjort på sitt område, på godt eller vondt. Omgrepet «svanesong» har opphav i ei vanleg, men heilt feil tru at dei kraftige og klagande skrika frå [[Songsvane|songsvana]] (Cygnus cygnus) er den songen som svana syng rett før ho døyr, for svaner vart elles rekna for å vere stumme fuglar. I moderne språkbruk vert ordet svanesong òg nytta konkret om songsvana sine skrik. Omgrepet blei nytta om den [[posthum]]e diktsamlinga til [[Hans Adolph Brorson]], ''Svane-Sang'' (1765).<ref>{{Citation|title=svanesang|url=https://lex.dk/svanesang|website=Lex|date=2015-01-23|accessdate=2025-05-25|language=da}}</ref> ==Kjelder== <references/> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Uttrykk]] [[Kategori:Svaner]] [[Kategori:Fuglelydar]] b5fz2e80mf8wqz872wfcg55vzlal8iy 0 265823 3672033 2599995 2026-09-12T21:36:41Z Sigmundg 835 Sigmundg flytte sida [[Komparator]] til [[Mekanisk komparator]]: For å gje plass til fleirtdingsside 2599995 wikitext text/x-wiki Ein '''komparator''' er eit apparat til å samanlikne [[lengd]]emål, til dømes til justering av [[målestav]]ar eller utmåling av visse lengder. På komparatoren er ei vogn som flyttast på skinner. På vogna vert dei to målestavane ført ved sida av kvarandre. Over vogna er to faste mikroskop med trådkross eller måleskala som blir innstilt på visse delestrekar på den eine målestaven. Deretter blir vogna flytta så den andre staven kjem inn i synsfeltet, slik at ein kan observere plasseringa av den andre staven sine tilsvarande delestrekar. Skilnaden kan målast særs nøyaktig ved å forskyve det eine mikroskopet ved hjelp av ein mikrometerskrue. Eit katetometer er ein komparator for samanlikning av loddrette lengdemål. ==Kjelder== *Komparator. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 12. november 2013 frå http://snl.no/komparator. [[Kategori:Måleteknikk]] pp3ep4be7m03l8zz0gi000us0nt0p5q 3672035 3672033 2026-09-12T21:37:12Z Sigmundg 835 3672035 wikitext text/x-wiki Ein '''mekanisk komparator''' er eit apparat til å samanlikne [[lengd]]emål, til dømes til justering av [[målestav]]ar eller utmåling av visse lengder. På komparatoren er ei vogn som flyttast på skinner. På vogna vert dei to målestavane ført ved sida av kvarandre. Over vogna er to faste mikroskop med trådkross eller måleskala som blir innstilt på visse delestrekar på den eine målestaven. Deretter blir vogna flytta så den andre staven kjem inn i synsfeltet, slik at ein kan observere plasseringa av den andre staven sine tilsvarande delestrekar. Skilnaden kan målast særs nøyaktig ved å forskyve det eine mikroskopet ved hjelp av ein mikrometerskrue. Eit katetometer er ein komparator for samanlikning av loddrette lengdemål. ==Kjelder== *Komparator. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 12. november 2013 frå http://snl.no/komparator. [[Kategori:Måleteknikk]] 4iu2rk8y49ibtm31y9co4bibc3gj8ui 0 280813 3672092 2858567 2026-09-13T06:57:10Z TU-nor 12071 3672092 wikitext text/x-wiki [[Fil:A wee glass of wine.jpg|mini|Eit glas rosévin]] [[Fil:Several Rhone and Provence roses.jpg|mini|Flasker med rosévin]] '''Rosévin''' (av fransk ''rosé'', 'lyseraud, rosa') er ein lyseraud, lett [[vin]]type som kan lagast på ulike måtar. Rosévin er typisk laga av raude [[vindrue]]r, men også av grøne (kvitvinsdruer) eller blåe (raudvinsdruer). Han kan vera søtleg eller tørr på smak, blir som regel servert kald og blir drukken ung. Roséliknande vinar kan ha vore blant dei tidlegaste vinane som blei laga ettersom tidleg vinlaging involverte kort maserasjonstid og lettare pressing enn ved moderne [[raudvin]]sproduksjon.<ref name="Vintage"/> I dag blir rosévin laga over heile verda.<ref name="Oxford"/><ref name="Clarke"/> ==Produksjon== Rosévin kan lagast gjennom kort [[maserasjon]] mellom saft og drueskal, typisk i 1-3 dagar.<ref name=ALE/> [[fruktsaft|Most]]en blir deretter pressa og sett til [[gjæring]] medan skala blir fjerna. Jo lenger safta er i kontakt med skala, jo djupare blir vinfargen.<ref name="Jackson"/> Ein annan type svært lys rosévin, kjend som ''vin gris'' (grå vin) blir laga ved å pressa raude druer rett etter innhausting, utan maserasjon. Ein kan også laga rosévin som eit biprodukt av [[raudvin]] der ein skil ut ein del av mosten på eit tidleg tidspunkt, ein teknikk kjend som ''saignée'' (fransk for '[[årelating]]'). Dette forsterkar raudvinen som blir att, medan den fråskilde rosa safta kan gjærast til ein mildare rosé.<ref name=Lourens/> Ein mindre vanleg måte å laga rosévin på er å behandla raudvin med absorberande [[kol]] som [[aktivt kol]]. Slike stoff trekk til seg fargestoff, men også andre stoff i vinen. Å blanda kvit- og raudvin er ikkje ein akseptert måte å laga rosévin på, bortsett frå ved produksjon av [[musserande vin|musserande rosévin]]. ==Drikking== [[Fil:Jarra y copa de vino rosado.jpg|mini|Nedkjølt rosévin i mugge og glas.]] Rosévin har ein frisk, mild smak som gjer at han gjerne blir drukken om sommaren. Ein serverer gjerne vinen nedkjølt, typisk ved 8–12 °C. Rosévin passar ikkje til å lagra i meir enn om lag 12 månader, og held seg også berre kort tid etter å ha blitt opna.<ref name=KK/> ==Typar== Det finst ei rekkje ulike typar rosévin. Den søtlege franske [[Rosé d'Anjou]] og dei tørre [[Tavel Rosé]] og [[Rosé de Provence]] er særleg kjende. Også dei svakt perlande portugisiske rosévinane (kjend som ''rosado'' på portugisisk og spansk) er omtykte. ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Rosé|Rosé]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 24. juni 2014.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene: &nbsp;'' </div> {{refstart|liste= <ref name="Oxford">J. Robinson (ed) ''The Oxford Companion to Wine'' Third Edition pg 593 Oxford University Press 2006 ISBN 0-19-860990-6</ref> <ref name="Clarke">O. Clarke ''Oz Clarke's Encyclopedia of Wine'' pgs 15, 225, 320, 360 Time Warner Books, London 2003 ISBN 0-316-72654-0</ref> <ref name=ALE>{{cite book| last =Lichine | first =Alexis | title =Alexis Lichine's Encyclopedia of Wines and Spirits | publisher =Cassell & Company Ltd. | year =1967 | location =London}}</ref> <ref name="Jackson">R. Jackson ''Wine Science: Principles and Applications'' Third Edition pgs 9, 214, 289-300, 333-339, 447, 548, 642 Academic Press 2008 ISBN 9780123736468</ref> <ref name=Lourens>{{cite web|last=Lourens|first=Karen|title=Focus on Rosé|publisher=Anchor Yeast|url=http://www.wynboer.co.za/recentarticles/200701rose.php3}}</ref> <ref name="Vintage">H. Johnson ''Vintage: The Story of Wine'' pp 10-31, 35-46, 59-63, 147, 210–219 Simon and Schuster 1989 ISBN 0-671-68702-6</ref> <ref name="KK">Tone Ruud Engen, [http://www.kk.no/livsstil/s%C3%A5-lenge-holder-vinen-n%C3%A5r-den-er-%C3%A5pnet-27540 «Så lenge holder vinen når den er åpnet»], KK.no</ref> }} *[http://snl.no/ros%C3%A9vin Rosévin] (16. mars 2012), ''Store norske leksikon''. Fri artikkel hen *Anders Röttorp, [http://vinbanken.se/2013/04/20/rose-rose-rose/ «Rosé, Rosé, Rosé»], vinbanken.seta 24. juni 2014. *Thor Richard Teien, [http://snl.no/vin%2Fdrikk Vin: drikk] (16. mars 2012), ''Store norske leksikon''. {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Vin]] ffdrgqhfbn0fb6wx45sjnbu170b81qy 0 281260 3672093 3099720 2026-09-13T06:57:34Z TU-nor 12071 3672093 wikitext text/x-wiki [[Fil:Lulo2 (4733283649).jpg|mini|Fruktdyrkar som dyrkar ''lulo''/''naranjilla'' (''Solanum quitoense'') i Colombia.]] '''Fruktdyrking''' er produksjon av [[frukt]] i større eller mindre skala, og finn stad i [[hage|hagar]], eigne frukthagar, på [[åker|åkrar]] eller i [[veksthus]]. Fruktdyrking er avhengig av passande [[jordsmonn]] og [[klima]], og kan vera konsentrert i visse område i eit land. I Noreg er til dømes [[Hardanger]] kjend for mange frukttre. Frukt kan seljast direkte til forbruk eller danna råvare for andre produkt, som [[syltetøy]], [[tørka frukt]], [[hermetikk]], [[saft]], [[fruktsaft|most]], [[sider]] eller [[vin]]. [[Fil:Pruning (3008787849).jpg|mini|Kvisting av frukttre i Australia i 1921.]] ==Historie== Det finst døme på fruktdyrking frå Afrika og Asia frå minst 6000 år tilbake. Kontakt med kulturfolka i Asia og Egypt førte til at dyrkinga vann innpass også i Europa, først i Hellas og sidan også i Italia. Romerske jordbruksforfattarar fortel om fruktdyrking; éin av dei nemnde rundt år 50 e.Kr. heile 29 eple-, 43 pære- og 8 kirsebærsortar. Etter kvart spreidde fruktdyrking seg til alle europeiske land, og i Noreg har eple vore dyrka sidan vikingtida. Dette er mellom anna vist i [[Osebergfunnet]], der det blei funne 54 godt bevarte eple, truleg [[villeple]]. Etter at Noreg blei kristna tok fruktdyrkinga seg opp, og klostera blei senter også for utviklinga av [[hagebruk]]. ==Fruktdyrking i Noreg== [[Fil:Opedal.JPG|mini|Frukthage i [[Opedal]] i [[Ullensvang herad|Ullensvang]].]] Fruktdyrking er ein viktig næringsveg mange stader av landet. Dei fylka som har mest fruktdyrking er Hordaland, Sogn og Fjordane, Telemark, Buskerud, Vestfold og Rogaland (1999). Hordaland har mest [[eple]], [[plomme]]r og [[morell]]ar, medan Sogn og Fjordane har mest [[pære]]dyrking. I 1999 var det totale fruktarealet i Noreg ca. 27 000 dekar. Av dette var ca. 19 000 dekar eple, 2200 dekar pære, 3000 dekar plomme, 470 dekar surkirsebær og 2500 dekar søtkirsebær (morell). Vilkåra for fruktdyrking i Noreg er svært varierande. Skal fruktene utviklast tilfredsstillande, trengst godt grøfta, varm og djup jord og ein solrik og lun vekseplass. Skredjord, morenejord og forvitringsjord er best. Stiv leirjord og tørr sandjord er lite skikka. Frukt som veks godt i Noreg er eple, pære, kirsebær, [[rips]], [[solbær]], [[stikkelsbær]], [[jordbær]], [[bjørnebær]] og [[bringebær]]. Fruktproduksjonen er nokså liten, og det blir innført mykje frukt frå utlandet. ==Kjelder== {{refstart}} * [http://snl.no/fruktdyrking «Fruktdyrking»] (6. mars 2012), ''Store norske leksikon''. Fri artikkel henta 5. juli 2014. * [http://snl.no/frukt «Frukt»] (11. april 2013), ''Store norske leksikon''. Fri artikkel henta 5. juli 2014. {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Hagebruk]] [[Kategori:Frukt]] f13jwsovyzgyo090h1iqxnoesq2qjc8 0 301504 3672081 3469389 2026-09-13T06:29:48Z TU-nor 12071 3672081 wikitext text/x-wiki {{Infoboks fotballspelar | føddstad = [[Most i Tsjekkia|Most]] }} [[Fil:Josef Masopust official photo.jpg|mini|venstre|Josef Masopust (1962)]] '''Josef Masopust''' ({{levde|9. februar|1931|29. juni|2015|Masopust}}) var ein [[Tsjekkoslovakia|tsjekkoslovakisk]]/[[Tsjekkia|tsjekkisk]] fotballspelar og -trenar. Han vann VM-sølv med Tsjekkoslovakia under fotball-VM 1962 i [[Chile]] og vart same året kåra til årets fotballspelar i [[Europa]]. Masopust spelte sentralt på midtbana. Masopust var fødd i landsbyen Střimice ved [[Most]]. Han spelte for den lokale klubben SK Most til han 19-år gammal melde overgang til FK Teplice i den tsjekkoslovakiske topp-divisjonen. I 1952 tok han til i hovudstadklubben Dukla [[Praha]], der han frå 1953 til -66 var med på å vinne åtte seriemeisterskap. Frå 1954 til 1966 spelte Masopust 63 landskampar for Tsjekkoslovakia og skåra ti mål. I 1960 deltok han då Tsjekkoslovakia i [[Marseille]] vann 2-0 over [[Frankrike]] i bronsefinalen under [[EM i fotball 1960]]. To år seinare var han sentral då Tsjekkoslovakia tok seg til finalen i [[VM i fotball 1962]]. Masopust gav Tsjekkoslovakia leiinga 1-0 i finalen i Santiago, men dei regjerande verdsmeistrane frå [[Brasil]] kom tilbake og vann 3-1. For sine prestasjonar i verdsmeisterskapen vart Maspoust vald til Årets spelar i Europa i 1962. ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Josef Masopust|Josef Masopust]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 29. juni 2015.'' </div> {{Tsjekkoslovakia i fotball-VM 1958}} {{Tsjekkoslovakia i fotball-EM 1960}} {{Tsjekkoslovakia i fotball-VM 1962}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tsjekkiske fotballspelarar]] [[Kategori:Tsjekkoslovakiske fotballspelarar]] [[Kategori:Spelarar i Fotball-VM 1958]] [[Kategori:Spelarar i Fotball-EM 1960]] [[Kategori:Spelarar i Fotball-VM 1962]] obovafhg97xf5ikvky0riaa8p3h3z2g 3672082 3672081 2026-09-13T06:32:46Z TU-nor 12071 3672082 wikitext text/x-wiki {{Infoboks fotballspelar | føddstad = [[Most i Tsjekkia|Most]] }} [[Fil:Josef Masopust official photo.jpg|mini|venstre|Josef Masopust (1962)]] '''Josef Masopust''' ({{levde|9. februar|1931|29. juni|2015|Masopust}}) var ein [[Tsjekkoslovakia|tsjekkoslovakisk]]/[[Tsjekkia|tsjekkisk]] fotballspelar og -trenar. Han vann VM-sølv med Tsjekkoslovakia under fotball-VM 1962 i [[Chile]] og vart same året kåra til årets fotballspelar i [[Europa]]. Masopust spelte sentralt på midtbana. Masopust var fødd i landsbyen Střimice ved [[Most i Tsjekkia|Most]]. Han spelte for den lokale klubben SK Most til han 19-år gammal melde overgang til FK Teplice i den tsjekkoslovakiske topp-divisjonen. I 1952 tok han til i hovudstadklubben Dukla [[Praha]], der han frå 1953 til -66 var med på å vinne åtte seriemeisterskap. Frå 1954 til 1966 spelte Masopust 63 landskampar for Tsjekkoslovakia og skåra ti mål. I 1960 deltok han då Tsjekkoslovakia i [[Marseille]] vann 2-0 over [[Frankrike]] i bronsefinalen under [[EM i fotball 1960]]. To år seinare var han sentral då Tsjekkoslovakia tok seg til finalen i [[VM i fotball 1962]]. Masopust gav Tsjekkoslovakia leiinga 1-0 i finalen i Santiago, men dei regjerande verdsmeistrane frå [[Brasil]] kom tilbake og vann 3-1. For sine prestasjonar i verdsmeisterskapen vart Maspoust vald til Årets spelar i Europa i 1962. ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Josef Masopust|Josef Masopust]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 29. juni 2015.'' </div> {{Tsjekkoslovakia i fotball-VM 1958}} {{Tsjekkoslovakia i fotball-EM 1960}} {{Tsjekkoslovakia i fotball-VM 1962}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Tsjekkiske fotballspelarar]] [[Kategori:Tsjekkoslovakiske fotballspelarar]] [[Kategori:Spelarar i Fotball-VM 1958]] [[Kategori:Spelarar i Fotball-EM 1960]] [[Kategori:Spelarar i Fotball-VM 1962]] 72xp8i4hb692g0hvyxggj77ux35n3mb 0 339002 3672065 3671797 2026-09-13T05:42:22Z Orland 485 ikkje formann, nei 3672065 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Johan Edvind Pettersen''' ({{datoar}})<ref>{{citation |journal=Sarpsborg Arbeiderblad |date=26. juni 1964 |title=Johan E. Pettersen død |url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_sarpsborgarbeiderbla_null_null_19640626_37_145_1}}</ref> var ein norsk fabrikkarbeidar og politikar frå [[Sarpsborg]]. Han representerte [[Arbeidarpartiet]] på [[Stortinget]] frå 1931 til -45.<ref>{{PolSys|12355}}</ref> Pettersen var son til ein tomtearbeidar. Sjølv arbeidde han til 1932 ved [[De Norske Melkefabrikker]] i [[Sandesund|Sannesund]] til 1932. Frå 1938 var han tilsynsassistent i [[Arbeidstilsynet|arbeidsinspektoratet]]. Pettersen engasjerte seg i politisk arbeid og var medlem i Sarpsborg bystyre frå 1919 til 1940, også medlem i fattigstyret i byen. Etter å ha vore fagforeiningsleiar ved mjølkefabrikken, satt han i representantskapet i Norsk Nærings- og Nydelsesmiddels-arbeiderforbund 1927–26.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1947 | tittel = Næringsmiddelarbeideren| hefte= 3 | stad = Oslo | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2025121180028_018 | side = 35}}</ref><ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1964 | tittel = Næringsmiddelarbeideren | stad = Oslo | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2025121780025_013 | side =102 |hefte = 4}}</ref> Frå 1930 til -33 var han landsstyremedlem i Arbeidarpartiet. Han vart vald til stortingsrepresentant hausten 1930 for dei fire byane i [[Østfold]] og [[Drøbak]] i [[Akershus fylke|Akershus]], og vart attvald i 1933 og -36. På Stortinget var han 1931-33 og 1937-45 medlem i Administrasjonskomiteen, i den mellomliggande perioden, 1934-36, hadde han plass i Skog- og vassdragskomiteen. ==Kjelder== {{refstart}} {{refslutt}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar for byane i Østfold og Akershus]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar frå Ap]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1931-1933]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1934-1936]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1937-1945]] [[Kategori:Lokalpolitikarar i Sarpsborg]] [[Kategori:Ap-politikarar i Østfold]] [[Kategori:Folk frå Sarpsborg]] ciioq71f86u6bfuid90xew22q1lpkk1 3672066 3672065 2026-09-13T05:45:49Z Orland 485 rettar meg sjølv 3672066 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Johan Edvind Pettersen''' ({{datoar}})<ref>{{citation |journal=Sarpsborg Arbeiderblad |date=26. juni 1964 |title=Johan E. Pettersen død |url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_sarpsborgarbeiderbla_null_null_19640626_37_145_1}}</ref> var ein norsk fabrikkarbeidar og politikar frå [[Sarpsborg]]. Han representerte [[Arbeidarpartiet]] på [[Stortinget]] frå 1931 til -45.<ref>{{PolSys|12355}}</ref> Pettersen var son til ein tomtearbeidar. Sjølv arbeidde han til 1932 ved [[De Norske Melkefabrikker]] i [[Sandesund|Sannesund]] til 1932. Frå 1938 var han tilsynsassistent i [[Arbeidstilsynet|arbeidsinspektoratet]]. Pettersen engasjerte seg i politisk arbeid og var medlem i Sarpsborg bystyre frå 1919 til 1940, også medlem i fattigstyret i byen. Etter å ha vore fagforeiningsleiar ved mjølkefabrikken, satt han i representantskapet i Norsk Nærings- og Nydelsesmiddels-arbeiderforbund 1927–46.<ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1947 | tittel = Næringsmiddelarbeideren| hefte= 3 | stad = Oslo | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2025121180028_018 | side = 35}}</ref><ref>{{ Kjelde tidsskrift | utgjeve år = 1964 | tittel = Næringsmiddelarbeideren | stad = Oslo | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2025121780025_013 | side =102 |hefte = 4}}</ref> Frå 1930 til -33 var han landsstyremedlem i Arbeidarpartiet. Han vart vald til stortingsrepresentant hausten 1930 for dei fire byane i [[Østfold]] og [[Drøbak]] i [[Akershus fylke|Akershus]], og vart attvald i 1933 og -36. På Stortinget var han 1931-33 og 1937-45 medlem i Administrasjonskomiteen, i den mellomliggande perioden, 1934-36, hadde han plass i Skog- og vassdragskomiteen. ==Kjelder== {{refstart}} {{refslutt}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar for byane i Østfold og Akershus]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar frå Ap]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1931-1933]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1934-1936]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1937-1945]] [[Kategori:Lokalpolitikarar i Sarpsborg]] [[Kategori:Ap-politikarar i Østfold]] [[Kategori:Folk frå Sarpsborg]] fwd3pv3nqsb4vlssfzse9q58mngwsuq 0 339155 3672135 3634934 2026-09-13T09:35:03Z Orland 485 1920 3672135 wikitext text/x-wiki {{infoboks politikar}} '''Nils Kristian Nilsson Mjaavatn''' ({{levde|17. august|1883|19. oktober|1951|Mjåvatn, Nils}}) var ein norsk lærar, gardbrukar og politikar frå [[Vefsn]]. Han representerte [[Bondepartiet]] på [[Stortinget]] i tida 1928-45. Mjaavatn var son til ein gardbrukar. Etter å ha gått framhaldsskule og Vefsn [[folkehøgskole]], tok han i 1906 eksamen ved Sandvik landbruksskule på [[Nordmøre]]. Sidan tok han eksamen ved lærarskulen på [[Elverum]] i 1909, og fekk omgåande lærarpost heime i Vefsn. Han tok over og dreiv farsgarden Mjåvatn frå 1913, men stod også i læraryrket til 1920. Mjaavatn var varaordførar i Vefsn 1914-16, ordførar 1920-25 og seinare heradstyremedlem i to valperiodar. I si tid var han medlem i liknings- og overlikningsnemnda i heradet, og styremedlem i Vefsn [[Sparebank]]. Frå 1927 var han landsstyremedlem i Bondepartiet. Hausten 1927 vart han vald til å representere [[Nordland fylke]] på Stortinget. Med attval dei tre neste stortingsvala vart han verande stortingsmann til 1945. Åra 1928-36 var han sekretær i Post-, telegraf- og kystfartskomiteen, sidan medlem 1937-45 i same komite. Gjennom ca 25 år var Mjaavatn fylket sin tilsynsmann for [[Nordlandsbanen]], men avsett under okkupasjonen av Noreg. Elles var han medlem i Den departementale Neskomite av 1921, i Komiteen om overflatedyrking av 1929 og i Skogadministrasjonsnemnda av 1948. Frå 1938 var han styremedlem i [[Det norske Skogselskap]], og i mange år medlem i styret for A.s Nes Trælastbrug. ==Kjelder== * {{PolSys|12024}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar for Nordland]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar frå Sp]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1928-1930]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1931-1933]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1934-1936]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1937-1945]] [[Kategori:Ordførarar i Vefsn]] [[Kategori:Sp-ordførarar i Nordland]] [[Kategori:Folk frå Vefsn]] p0yjnpomcdyanucno789i41ctfpxrp9 0 339998 3671978 3567052 2026-09-12T13:40:00Z Johshh 122989 3671978 wikitext text/x-wiki [[Fil:Helsingfors-Dagblad-17-02-1889-P-2.jpg|mini|«Kjellarartikkel» eller føljetong nedst på sida i finsk ''Helsingfors Dagblad'' frå 1889.]] '''Føljetong''' (frå fransk ''feuilleton'', 'lite blad') kan vera ei framhaldsforteljing i ei avis eller eit blad som kjem ut jamleg. Tidlegare kunne ordet visa til ein avisartikkel som stod nedst på sida og vart skild frå stoffet over av ein tverrstrek. Denne føljetongen kunne ha ein [[kåseri|kåserande]], [[anekdote|anekdotisk]] art og ta for seg det litterære og kunstnariske livet i samtida. I fransk samanheng blei ordet ''feuilleton'' opphavleg brukt om eit tilleggsblad til ei avis. Frå 1800 blei det brukt om ein «kjellarartikkel» i ''[[Journal des débats]]''. ==Kjelder== *{{snl|føljetong|føljetong|dato=4. juni 2012}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Litteratursjangrar]] [[Kategori:Franske ord og uttrykk]] [[Kategori:Forteljingar]] [[Kategori:Aviser]] eb9zpkbawlvsl339mq7emjmbsmn6rvt 0 343425 3672111 3517522 2026-09-13T07:40:42Z Migne 2086 /* Bronsefinalen */ 3672111 wikitext text/x-wiki [[Fil:Oslo Spektrum 1999.jpg|mini|Oslo Spektrum i 1999, der VM-finalen og 8 andre VM-kampar fann stad]] [[Fil:Trondheim Spektrum Øya 2012.jpg|mini|Seks VM-kampar vart avvikla i [[Nidarøhallen]] i Trondheim]] [[Fil:Haukelandshallen Bergen 2007.JPG|mini|Seks VM-kampar vart avvikla i Haukelandshallen Bergen]] [[Fil:BT 2012 - defilering ved åpningen.JPG|mini|Fire VM-kampar fann stad i Drammenshallen]] '''Verdsmeisterskapen i handball 1993''' for kvinner, den 11. i rekka, vart avvikla i tida 24. november til 5. desember 1993 i [[Noreg]]. Til saman 16 land deltok i turneringa. Etter ekstraomgangar i finalen vann Tyskland meisterpokalen med sluttsiffera 22-21 mot Danmark. ===VM-finalen=== Finalen mellom gruppevinnarane i hovudrunda, Danmark og Tyskland, vart spelt i [[Oslo Spektrum]] framfor 7&nbsp;690 tilskodarar. Dei to laga fylgde kvarandre heile kampen, ved pause var stillinga 8-8 og då ordinær tid var ute stod det 17-17 på resultattavla. Ut i andre ekstraomgang leia Danmark 21-20, men Tyskland snudde til siger 22-21. Den tyske rykkromspelaren Bianca Urbanke vart matchvinnar 40 sekundar før kampen vart avblåst. Dei tyske målskytarane var [[Bianca Urbanke]] (6), Heike Axmann (5), Birgit Wagner (4), Karen Heinrich, Renate Zienkiewicz og Sybille Gruner (alle 2), og Gabriele Palme (1 mål). Sabine Adamik vakta det tyske målet. For Danmark skåra [[Camilla Andersen]] 7 gongar, [[Anja Andersen]] 4, [[Anette Hoffmann]] og [[Janne Kolling]] 3, Anja B. Hansen 2, Tina Bøttzau og Marianne Florman 1. Bo Johansson og Bernt Kjellquist frå Sverige dømde finalen. Dei straffa Tyskland med to 2-minuttsutvisingar og Danmark med tre. ===Bronsefinalen=== Bronsekampen mellom toarane i hovudrunda, Noreg og Romania, fann stad på finalearenaen i forkant av sjølve finalen. Kampen enda med norsk bronsemedalje etter siger 20-19, ved pause leia Noreg 11-9. Begge laga vart straffa med tre 2-minuttsutvisingar. Noreg stilte med målvaktene [[Cecilie Leganger]] og [[Hege Frøseth]], rykkromspelarane [[Tonje Sagstuen]] (1), [[Susann Goksør]] (4), [[Cathrine Svendsen]] (6), [[Siri Eftedal]] (3), [[Mette Davidsen]], linjespelarane [[Heidi Sundal]] (4), [[Hege K. Kvitsand]] og kantspelarane [[Kristine Duvholt]], [[Mona Dahle]] og [[Marte Eliasson]] (2). [[Karin Pettersen]], som spelte mykje i meisterskapen, var influensasjuk og sat på tribunen, saman med [[Annette Skotvoll]] og [[Connie Mathisen]]. ===Plasseringskampar=== *Femteplass: [[Russland]] - [[Sverige]] 25-19 *Sjuandeplass: [[Ungarn]] - [[Austerrike]] 16-9 *Niandeplass: [[Tsjekkia]] - [[Polen]] 22-17 *Ellevteplass: [[Sør-Korea]] - [[USA]] 29-21 Laga som ikkje nådde hovudrunda spelte ei eiga plasseringsrunde som enda slik: 13. [[Litauen]], 14. [[Kina]], 15. [[Spania]], 16. [[Angola]]. ==Kjelder== *[[Sunnmørsposten]] 6. desember 1993. <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Handball-Weltmeisterschaft der Frauen 1993|Handball-Weltmeisterschaft der Frauen 1993]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 4. oktober 2017.'' </div> {{VM i handball}} [[Kategori:Handball-VM 1993 for kvinner| ]] [[Kategori:Handball-VM]] 0h2tt1o6vf8nhxso62nynp7vqmu3agq 0 344900 3672106 3348212 2026-09-13T07:38:55Z Migne 2086 3672106 wikitext text/x-wiki '''Verdsmeisterskapen i handball 1995 for kvinner''', den 12. i rekka, vart avvikla i tida 5. til 17. desember 1995 i [[Austerrike]] og [[Ungarn]]. Til saman 20 land deltok i turneringa. Omframt arrangørlanda kom Danmark, Kroatia, Noreg, Romania, Russland, Slovakia, Sverige, Tsjekkia, Tyskland og Ukraina frå Europa. Dei andre verdsdelane var representert med Angola og Elfenbeinskysten frå Afrika, Kina, Japan og Sør-Korea frå Asia, Canada og USA frå Nord-Amerika og Brasil frå Sør-Amerika. ===Kampprogram=== Turneringa vart avvikla gjennom gruppespel og deretter utslagsspel. Gruppene omfatta fem lag kvar. Dei tre beste laga i kvar gruppeegjekk vidare til utslagskamp, nummer 4 og 5 i gruppene måtte gjennom ein ekstra utslagskamp før dei nådde åttedels-finalane. Noregs mannskap enda på andreplass i gruppe A, etter Austerrike. I utslagsspelet vann Noreg fyrst 32-21 over Slovakia, deretter vart Roamnia eliminert med 21-19 i kvartfinalen. Noreg leia med to mål ved pause i semfinalene mot Ungarn, men enda opp med eittmålstap: 21 mot 22. ===Bronsefinalen=== Bronsekampen mellom Danmark og Noreg i [[Györ]] var jamn. Etter norsk føring 12–11 ved pause, snudde Danmark til 25–24 ved full tid. [[Anja Andersen]] vart toppskårar i kampen med 11 fulltreffarar for Danmark. Dei austerrikske dommarane straffa Danmark med fire og Noreg med tre 2-minuttsutvisingar. Noreg stilte med målvaktene [[Cecilie Leganger]] og [[Annette Skotvoll]] , rykkromspelarane [[Tonje Sagstuen]] (1), Kjersti Grini (5), [[Susann Goksør]] (6), Tonje Larsen (4), [[Cathrine Svendsen]] (2), [[Mette Davidsen]], linjespelarane [[Kari Solem]], [[Hege K. Kvitsand]] (4) og kantspelarane [[Ann Cathrin Eriksen]] og [[Mona Dahle]] (2). [[Heidi Tjugum]], [[Kristine Moldestad]] og Else Karin Bekkelund deltok tidlegare i meisterskapen. ===Finalen=== Kampen fann stad i [[Wiener Neustadt]] framom 5&nbsp;500 tilskodarar. [[Sør-Korea]] sikra seg meisterpokalen etter finalesiger 25-20 mot [[Ungarn]]. Kampen var jamnare enn sluttsiffera skulle tyde. [[Lim O-kyeong]] var toppskårar for meisterlaget med sine 6 nettkjenningar. Flest finalemål skåra Erzsébet Kocsis med sin 7 skåringar for Ungarn. Ungarn måtte tole seks utvisingar, Sør-Korea slapp med to. Spanske dommarar. ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Handball-Weltmeisterschaft der Frauen 1995|Handball-Weltmeisterschaft der Frauen 1995]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 4. desember 2017.'' </div> *[https://www.nb.no/items/f0b5c7dc02dcda9975ecf6ace0493a57?page=23&searchText=%22marit%20Breivik%22 Arbeiderbladet 18. desember 1995] {{VM i handball}} [[Kategori:Handball-VM 1995 for kvinner| ]] [[Kategori:Handball-VM]] 5oqj9upztvs0icjca72ruetdk88sl0a 3672107 3672106 2026-09-13T07:39:15Z Migne 2086 la til [[Kategori:Idrettstilskipingar i Austerrike]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3672107 wikitext text/x-wiki '''Verdsmeisterskapen i handball 1995 for kvinner''', den 12. i rekka, vart avvikla i tida 5. til 17. desember 1995 i [[Austerrike]] og [[Ungarn]]. Til saman 20 land deltok i turneringa. Omframt arrangørlanda kom Danmark, Kroatia, Noreg, Romania, Russland, Slovakia, Sverige, Tsjekkia, Tyskland og Ukraina frå Europa. Dei andre verdsdelane var representert med Angola og Elfenbeinskysten frå Afrika, Kina, Japan og Sør-Korea frå Asia, Canada og USA frå Nord-Amerika og Brasil frå Sør-Amerika. ===Kampprogram=== Turneringa vart avvikla gjennom gruppespel og deretter utslagsspel. Gruppene omfatta fem lag kvar. Dei tre beste laga i kvar gruppeegjekk vidare til utslagskamp, nummer 4 og 5 i gruppene måtte gjennom ein ekstra utslagskamp før dei nådde åttedels-finalane. Noregs mannskap enda på andreplass i gruppe A, etter Austerrike. I utslagsspelet vann Noreg fyrst 32-21 over Slovakia, deretter vart Roamnia eliminert med 21-19 i kvartfinalen. Noreg leia med to mål ved pause i semfinalene mot Ungarn, men enda opp med eittmålstap: 21 mot 22. ===Bronsefinalen=== Bronsekampen mellom Danmark og Noreg i [[Györ]] var jamn. Etter norsk føring 12–11 ved pause, snudde Danmark til 25–24 ved full tid. [[Anja Andersen]] vart toppskårar i kampen med 11 fulltreffarar for Danmark. Dei austerrikske dommarane straffa Danmark med fire og Noreg med tre 2-minuttsutvisingar. Noreg stilte med målvaktene [[Cecilie Leganger]] og [[Annette Skotvoll]] , rykkromspelarane [[Tonje Sagstuen]] (1), Kjersti Grini (5), [[Susann Goksør]] (6), Tonje Larsen (4), [[Cathrine Svendsen]] (2), [[Mette Davidsen]], linjespelarane [[Kari Solem]], [[Hege K. Kvitsand]] (4) og kantspelarane [[Ann Cathrin Eriksen]] og [[Mona Dahle]] (2). [[Heidi Tjugum]], [[Kristine Moldestad]] og Else Karin Bekkelund deltok tidlegare i meisterskapen. ===Finalen=== Kampen fann stad i [[Wiener Neustadt]] framom 5&nbsp;500 tilskodarar. [[Sør-Korea]] sikra seg meisterpokalen etter finalesiger 25-20 mot [[Ungarn]]. Kampen var jamnare enn sluttsiffera skulle tyde. [[Lim O-kyeong]] var toppskårar for meisterlaget med sine 6 nettkjenningar. Flest finalemål skåra Erzsébet Kocsis med sin 7 skåringar for Ungarn. Ungarn måtte tole seks utvisingar, Sør-Korea slapp med to. Spanske dommarar. ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Handball-Weltmeisterschaft der Frauen 1995|Handball-Weltmeisterschaft der Frauen 1995]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 4. desember 2017.'' </div> *[https://www.nb.no/items/f0b5c7dc02dcda9975ecf6ace0493a57?page=23&searchText=%22marit%20Breivik%22 Arbeiderbladet 18. desember 1995] {{VM i handball}} [[Kategori:Handball-VM 1995 for kvinner| ]] [[Kategori:Handball-VM]] [[Kategori:Idrettstilskipingar i Austerrike]] 4wiasgm0vitrizk1clxwc79qzncj1c0 3672108 3672107 2026-09-13T07:39:33Z Migne 2086 la til [[Kategori:Idrettstilskipingar i Ungarn]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3672108 wikitext text/x-wiki '''Verdsmeisterskapen i handball 1995 for kvinner''', den 12. i rekka, vart avvikla i tida 5. til 17. desember 1995 i [[Austerrike]] og [[Ungarn]]. Til saman 20 land deltok i turneringa. Omframt arrangørlanda kom Danmark, Kroatia, Noreg, Romania, Russland, Slovakia, Sverige, Tsjekkia, Tyskland og Ukraina frå Europa. Dei andre verdsdelane var representert med Angola og Elfenbeinskysten frå Afrika, Kina, Japan og Sør-Korea frå Asia, Canada og USA frå Nord-Amerika og Brasil frå Sør-Amerika. ===Kampprogram=== Turneringa vart avvikla gjennom gruppespel og deretter utslagsspel. Gruppene omfatta fem lag kvar. Dei tre beste laga i kvar gruppeegjekk vidare til utslagskamp, nummer 4 og 5 i gruppene måtte gjennom ein ekstra utslagskamp før dei nådde åttedels-finalane. Noregs mannskap enda på andreplass i gruppe A, etter Austerrike. I utslagsspelet vann Noreg fyrst 32-21 over Slovakia, deretter vart Roamnia eliminert med 21-19 i kvartfinalen. Noreg leia med to mål ved pause i semfinalene mot Ungarn, men enda opp med eittmålstap: 21 mot 22. ===Bronsefinalen=== Bronsekampen mellom Danmark og Noreg i [[Györ]] var jamn. Etter norsk føring 12–11 ved pause, snudde Danmark til 25–24 ved full tid. [[Anja Andersen]] vart toppskårar i kampen med 11 fulltreffarar for Danmark. Dei austerrikske dommarane straffa Danmark med fire og Noreg med tre 2-minuttsutvisingar. Noreg stilte med målvaktene [[Cecilie Leganger]] og [[Annette Skotvoll]] , rykkromspelarane [[Tonje Sagstuen]] (1), Kjersti Grini (5), [[Susann Goksør]] (6), Tonje Larsen (4), [[Cathrine Svendsen]] (2), [[Mette Davidsen]], linjespelarane [[Kari Solem]], [[Hege K. Kvitsand]] (4) og kantspelarane [[Ann Cathrin Eriksen]] og [[Mona Dahle]] (2). [[Heidi Tjugum]], [[Kristine Moldestad]] og Else Karin Bekkelund deltok tidlegare i meisterskapen. ===Finalen=== Kampen fann stad i [[Wiener Neustadt]] framom 5&nbsp;500 tilskodarar. [[Sør-Korea]] sikra seg meisterpokalen etter finalesiger 25-20 mot [[Ungarn]]. Kampen var jamnare enn sluttsiffera skulle tyde. [[Lim O-kyeong]] var toppskårar for meisterlaget med sine 6 nettkjenningar. Flest finalemål skåra Erzsébet Kocsis med sin 7 skåringar for Ungarn. Ungarn måtte tole seks utvisingar, Sør-Korea slapp med to. Spanske dommarar. ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Handball-Weltmeisterschaft der Frauen 1995|Handball-Weltmeisterschaft der Frauen 1995]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 4. desember 2017.'' </div> *[https://www.nb.no/items/f0b5c7dc02dcda9975ecf6ace0493a57?page=23&searchText=%22marit%20Breivik%22 Arbeiderbladet 18. desember 1995] {{VM i handball}} [[Kategori:Handball-VM 1995 for kvinner| ]] [[Kategori:Handball-VM]] [[Kategori:Idrettstilskipingar i Austerrike]] [[Kategori:Idrettstilskipingar i Ungarn]] d0zv7dgscyyoc738lzx82bhfkzw9y6i 0 348155 3672202 3633292 2026-09-13T11:47:31Z ~2026-49677-85 158978 3672202 wikitext text/x-wiki '''Midtaustenmusikk''' dekkjer musikk i eit stort område frå [[Marokko]] til [[Iran]]. Dei forskjellige nasjonane i regionen omfattar dei [[den arabiske verda|arabiske landa]] i [[Midtausten]] og [[Nord-Afrika]], dei iranske tradisjonane i [[Persia]], [[hebraisk musikk]] frå [[Israel]], [[armensk musikk]], dei varierte tradisjonane innan [[kypriotisk musikk]], musikk frå [[Tyrkia]], tradisjonell [[assyrisk musikk]] og musikk frå [[berberar]] frå Nord-Afrika og [[koptarar]]. Ein reknar det slik at musikkstilane frå Midtausten har påverka [[indisk musikk]] og musikk i [[Sentral-Asia]], [[Spania]] og [[Balkan]]. ==Vanlege sjangrar== == Geografiske variantar av ikkje-arabisk musikk i Midtausten == {{Div col|3}} *''[[Armensk musikk]]'' *''[[Assyrisk folkemusikk]]'' *''[[Berbermusikk]]'' *''[[Koptisk musikk]]'' *''[[Iransk musikk]]'' *''[[Persisk tradisjonsmusikk]]'' *''[[Iransk folkemusikk]]'' *''[[Jødisk musikk]]'' *''[[Israelsk musikk]]'' *''[[Israelsk rock]]'' *''[[Israelsk hiphop]]'' *''[[Kurdisk musikk]]'' *''[[Pizmonim]]'' *''[[Somalisk musikk]]'' *''[[Tyrkisk musikk]]'' *''[[Tyrkisk folkemusikk]]'' *''[[Janitsjarmusikk]]'' *''[[Osmansk klassisk musikk|Tyrkisk/osmansk klassisk musikk]]'' {{Div col end}} ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Middle Eastern music|Middle Eastern music]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 3. mars 2018.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' </div> {{fotnoteliste}} {{DEFAULTSORT:Middle Eastern Music}} [[Kategori:Midtaustenmusikk]] [[Kategori:Kultur i Midtausten]] 7frj020cypytabvtbky2p17jrqrcrw1 3672210 3672202 2026-09-13T11:54:44Z Morkoz 154792 Rullar attende versjon [[Special:Diff/3672202|3672202]] av [[Special:Contributions/~2026-49677-85|~2026-49677-85]] ([[User talk:~2026-49677-85|diskusjon]]) 3672210 wikitext text/x-wiki '''Midtaustenmusikk''' dekkjer musikk i eit stort område frå [[Marokko]] til [[Iran]]. Dei forskjellige nasjonane i regionen omfattar dei [[den arabiske verda|arabiske landa]] i [[Midtausten]] og [[Nord-Afrika]], dei iranske tradisjonane i [[Persia]], [[hebraisk musikk]] frå [[Israel]], [[armensk musikk]], dei varierte tradisjonane innan [[kypriotisk musikk]], musikk frå [[Tyrkia]], tradisjonell [[assyrisk musikk]] og musikk frå [[berberar]] frå Nord-Afrika og [[koptarar]] i [[Egypt]]. Ein reknar det slik at musikkstilane frå Midtausten har påverka [[indisk musikk]] og musikk i [[Sentral-Asia]], [[Spania]] og [[Balkan]]. Gjennom heile regionen har religion vore ein felles faktor som har samla folk med forskjellige språk, kulturar og nasjonar. Den islamske dominansen gjorde at [[arabisk musikk|arabisk]] og [[Det bysantinske riket|bysantinsk]] påverknad spreidde seg raskt gjennom regionen frå 600-talet og frametter. Den arabiske skalaen er sterkt melodisk og basert på forskjellige [[arabisk maqam|maqamat]] (eintal maqam) eller [[toneart]]ar (òg kalla [[makam]] i tyrkisk musikk). Arabarar omsette og utvikla [[gresk]]e tekstar og musikkverk og meistra [[musikkteori]]en i [[oldtidsgresk musikk]] (t.d. ''Systema ametabolon, enharmonium, khromatikon, diatonon'').<ref>[[Habib Hassan Touma]] - Omtale av ''Das arabische Tonsystem im Mittelalter'' av Liberty Manik. {{doi|10.2307/}}</ref> Dette liknar på [[dastgah]] i persisk musikk. Sjølv om dette har opphavet sitt i klassisk musikk, har det modale systemet filtrert ned til folkemusikk, liturgisk musikk og til og med popmusikk, med påverknad frå Vesten. I motsetnad til mykje av den vestlege musikken vert det nytta [[kvarttonar]] i [[arabisk musikk]], ofte gjennom strengeinstrument (som [[oud]]) eller song. Andre faktorar som særpregar musikk frå Midtausten og Nord-Afrika er særs komplekse rytmestrukturar, generelt spent vokaltone og ein [[monofoni|monofonisk tekstur]]. Ofte kan meir tradisjonell midtaustenmusikk vare frå ein til tre timar, og byggjer opp ei spaning til musikken når eit klimaks, eller ''tarab'', som kjem frå det arabiske omgrepet طرب ''tarraba''.<ref>Pappé, I. ''The Modern Middle East'', (London, 2005), p. 166-171.</ref> ==Vanlege sjangrar== === Geografiske variantar av [[arabisk musikk]] i Midtausten === {{Div col|3}} *''[[Arabisk musikk]]'' *''[[Andalusisk klassisk musikk|Arabisk-andalusisk]]'' *''[[Arabisk pop]]'' *''[[Arabisk hiphop]]'' *''[[Arabisk rock]]'' *''[[Arabesque-musikk]]'' *''[[Egyptisk musikk]]'' *''[[Irakisk musikk]]'' *''[[Jordansk musikk]]'' *''[[Libanesisk musikk]]'' *''[[Mawwal]]'' *''[[Marokkansk musikk]]'' *''[[Mugham]]'' *''[[Palestinsk musikk]]'' *''[[Sha'abi]]'' *''[[Syrisk musikk]]'' *''[[Zajal]]'' {{Div col end}} == Geografiske variantar av ikkje-arabisk musikk i Midtausten == {{Div col|3}} *''[[Armensk musikk]]'' *''[[Assyrisk folkemusikk]]'' *''[[Berbermusikk]]'' *''[[Koptisk musikk]]'' *''[[Iransk musikk]]'' *''[[Persisk tradisjonsmusikk]]'' *''[[Iransk folkemusikk]]'' *''[[Jødisk musikk]]'' *''[[Israelsk musikk]]'' *''[[Israelsk rock]]'' *''[[Israelsk hiphop]]'' *''[[Kurdisk musikk]]'' *''[[Pizmonim]]'' *''[[Somalisk musikk]]'' *''[[Tyrkisk musikk]]'' *''[[Tyrkisk folkemusikk]]'' *''[[Janitsjarmusikk]]'' *''[[Osmansk klassisk musikk|Tyrkisk/osmansk klassisk musikk]]'' {{Div col end}} ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Middle Eastern music|Middle Eastern music]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 3. mars 2018.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' </div> {{fotnoteliste}} {{DEFAULTSORT:Middle Eastern Music}} [[Kategori:Midtaustenmusikk]] [[Kategori:Kultur i Midtausten]] swlt6cjsk5urxydh40wuri1nra3ic3c 0 373727 3672083 3470457 2026-09-13T06:35:06Z TU-nor 12071 3672083 wikitext text/x-wiki {{Infoboks idrettsutøvar | fødestad = [[Most i Tsjekkia|Most]] }} '''Vladimír Růžička''' ({{fødd|6. juni|1963|Ruzicka}}) er ein [[Tsjekkia|tsjekkisk]] tidlegare [[ishockey]]spelar og seinare -trenar frå [[Most i Tsjekkia|Most]]. Han vart i 1985 verdsmeister med [[Tsjekkoslovakia]] og i 1998 olympisk meister med Tsjekkia. [[Fil:Vladimir Ruzicka and Czech ice hockey team 2010.jpg|mini|venstre|Vladimír Růžička (i raudt) og Tsjekkias ishockeylandslag i 2010.{{foto|Jarba}}]] Høgrevengen Růžička var sentral på Tsjekkoslovakia sitt ishockeylandslag i tida 1983-89. Han var med å vinne VM-sølv i 1983 og i 1985 VM-gull på heimebane. Elles sikra han seg ein OL-bronse i 1984 og to VM-bronsar (1987-89). Etter ti sesongar i tsjekkoslovakisk toppserie, åtte av dei HC Litvinov, reiste han vinteren 1989/90 til [[Nord-Amerika]]. Perioden 1990-94 gjorde han tenestes i tre klubbar i [[National Hockey League]], lengste tida i Boston Bruins. Frå hausten 1994 til han la opp i 2000 var han aktiv i Slavia Praha i heimlandet Tsjekkia. Under [[Vinter-OL 1998]] i [[Nagano]] gjorde Růžička comeback og var med å føre Tsjekkia sitt ishockeylandslag til landets hittil einaste OL-triumf. Růžička var landslagssjef då Tsjekkia vann Ishockey-VM 2005. == Bakgrunnsstoff == * {{Kjelde www|url = https://www.olympedia.org/athletes/97022 |tittel = Vladimír Růžička |vitja = 2023-03-18 |utgjevar = Olympedia |språk = engelsk}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tsjekkoslovakiske ishockeyspelarar]] [[Kategori:Tsjekkiske ishockeyspelarar]] [[Kategori:Trenarar]] [[Kategori:Olympiske medaljevinnarar i ishockey]] [[Kategori:Olympiske meistrar for Tsjekkia]] [[Kategori:Olympiske sølvmedaljevinnarar for Tsjekkoslovakia]] [[Kategori:Medaljevinnarar under vinter-OL 1984]] [[Kategori:Tsjekkoslovakiske deltakarar under vinter-OL 1984]] [[Kategori:Ishockeyspelarar under vinter-OL 1984]] [[Kategori:Tsjekkoslovakiske deltakarar under vinter-OL 1988]] [[Kategori:Ishockeyspelarar under vinter-OL 1988]] [[Kategori:Medaljevinnarar under vinter-OL 1998]] [[Kategori:Tsjekkiske deltakarar under vinter-OL 1998]] [[Kategori:Ishockeyspelarar under vinter-OL 1998]] 40x6wyup04ylm7mxwwfx9cvs0n7l1gv 0 387651 3671968 3671520 2026-09-12T13:15:25Z TU-nor 12071 3671968 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Slaný radnice (3).jpg | bilettekst = Rådhuset i Slaný | kart = Slany KL CZ.png | karttekst = Slaný innanfor distriktet [[Kladno okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Slaný med utvida fullmakter | flagg = Flag of Slaný.svg | symbol = CZE Slaný COA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Kladno okres|Kladno]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 368,77<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 40702 | folketal1type = kommune | folketal1 = 15945 | folketal_by = 13728 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Slaný'''{{mrk|[[tysk]] ''Schlan''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Kladno okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Byen ligg kring 9 km nord for [[Kladno]] og 25 km nordvest for hovudstaden [[Praha]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Slaný.png|mini|250px|Det administrative området til Slaný innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Slaný er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Slaný omfattar 52 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Beřovice]] * [[Bílichov]] * [[Černuc]] * [[Chržín]] * [[Dřínov]] * [[Drnek]] * [[Hobšovice]] * [[Hořešovice]] * [[Hořešovičky]] * [[Hospozín]] * [[Hrdlív]] * [[Jarpice]] * [[Jedomělice]] * [[Jemníky]] * [[Kamenný Most]] * [[Klobuky]] * [[Kmetiněves]] * [[Knovíz]] * [[Královice]] * [[Kutrovice]] * [[Kvílice]] * [[Ledce]] * [[Libovice]] * [[Líský]] * [[Loucká]] * [[Malíkovice]] * [[Neprobylice]] * [[Neuměřice]] * [[Páleč]] * [[Plchov]] * [[Podlešín]] * [[Poštovice]] * [[Pozdeň]] * [[Přelíc]] * [[Řisuty]] * [[Sazená]] * '''[[Slaný]]''' * [[Šlapanice]] * '''[[Smečno]]''' * [[Stradonice]] * [[Studeněves]] * [[Třebíz]] * [[Tuřany i Kladno|Tuřany]] * [[Uhy]] * '''[[Velvary]]''' * ''[[Vraný]]'' * [[Vrbičany i Kladno|Vrbičany]] * [[Želenice]] * [[Zichovec]] * [[Žižice]] * ''[[Zlonice]]'' * [[Zvoleněves]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Slaný SO || 36 720 || 38 741 || 40 702 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Slaný''' || 15 945 |- | style=text-align:left; | [[Velvary]] || 3 014 |- | style=text-align:left; | [[Zlonice]] || 2 181 |- | style=text-align:left; | [[Smečno]] || 1 936 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klobuky}} || 1 016 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Slaný''' || 13 728 |- | style=text-align:left; | [[Velvary]] || 2 592 |- | style=text-align:left; | [[Smečno]] || 1 936 |- | style=text-align:left; | [[Zlonice]] || 1 677 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Slany]] [[Kategori:Kommunar i Kladno okres|Slany]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Slany]] h80rp9ytlpngbh5ei9dliyaqgidcx8p 3672152 3671968 2026-09-13T09:56:48Z TU-nor 12071 3672152 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Slaný radnice (3).jpg | bilettekst = Rådhuset i Slaný | kart = Slany KL CZ.png | karttekst = Slaný innanfor distriktet [[Kladno okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Slaný med utvida fullmakter | flagg = Flag of Slaný.svg | symbol = CZE Slaný COA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Kladno okres|Kladno]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 368,77<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 40702 | folketal1type = kommune | folketal1 = 15945 | folketal_by = 13728 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Slaný'''{{mrk|[[tysk]] ''Schlan''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Kladno okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Byen ligg kring 9 km nord for [[Kladno]] og 25 km nordvest for hovudstaden [[Praha]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Slaný.png|mini|250px|Det administrative området til Slaný innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Slaný er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Slaný omfattar 52 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Beřovice]] * [[Bílichov]] * [[Černuc]] * [[Chržín]] * [[Dřínov]] * [[Drnek]] * [[Hobšovice]] * [[Hořešovice]] * [[Hořešovičky]] * [[Hospozín]] * [[Hrdlív]] * [[Jarpice]] * [[Jedomělice]] * [[Jemníky]] * [[Kamenný Most]] * [[Klobuky]] * [[Kmetiněves]] * [[Knovíz]] * [[Královice]] * [[Kutrovice]] * [[Kvílice]] * [[Ledce]] * [[Libovice]] * [[Líský]] * [[Loucká]] * [[Malíkovice]] * [[Neprobylice]] * [[Neuměřice]] * [[Páleč]] * [[Plchov]] * [[Podlešín]] * [[Poštovice]] * [[Pozdeň]] * [[Přelíc]] * [[Řisuty]] * [[Sazená]] * '''[[Slaný]]''' * [[Šlapanice]] * '''[[Smečno]]''' * [[Stradonice]] * [[Studeněves]] * [[Třebíz]] * [[Tuřany i Kladno|Tuřany]] * [[Uhy]] * '''[[Velvary]]''' * ''[[Vraný]]'' * [[Vrbičany i Kladno|Vrbičany]] * [[Želenice i Kladno|Želenice]] * [[Zichovec]] * [[Žižice]] * ''[[Zlonice]]'' * [[Zvoleněves]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Slaný SO || 36 720 || 38 741 || 40 702 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Slaný''' || 15 945 |- | style=text-align:left; | [[Velvary]] || 3 014 |- | style=text-align:left; | [[Zlonice]] || 2 181 |- | style=text-align:left; | [[Smečno]] || 1 936 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klobuky}} || 1 016 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Slaný''' || 13 728 |- | style=text-align:left; | [[Velvary]] || 2 592 |- | style=text-align:left; | [[Smečno]] || 1 936 |- | style=text-align:left; | [[Zlonice]] || 1 677 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Slany]] [[Kategori:Kommunar i Kladno okres|Slany]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Slany]] arh9a2v8ccmf1hnsevfei45gmwm5ldm 0 388215 3672115 3414863 2026-09-13T07:57:22Z Ranveig 39 Flikk, to setn. frå en: 3672115 wikitext text/x-wiki [[Fil:Johnsons'_Goat_Tower,_brightened.jpg|mini|Geitetårn i [[Illinois]].]] '''Geitetårn''' er ein dekorativ bygning i fleire etasjar som geiter kan klatra og opphalda seg i. Eit tidleg slikt tårn blei bygt i i [[Portugal]] på 1800-talet, der det fyrste geitetårnet ein kjenner blei bygd ved vingarden Aveleda i regionen Vinho Verde. Sidan 1981 er det reist tilsvarande tårn fleire stader i verda, i [[Sør-Afrika]], [[Noreg]], [[USA]], [[Storbritannia]] og [[Argentina]]. Tre av desse er også på vingardar. Tårna har typisk klatreramper i ein spiral på utsida. Dei blir ofte landemerke og turistattraksjonar. == Historie == [[Fil:Dwarf_goat_tower.jpg|venstre|mini|portrett|Torre das Cabras ved Aveleda.]] Det fyrste geitetårnet bygd i Portugal på 1800-talet var inspirert av dekorative hagebygningar (engelsk ''folly'').<ref name=":3">{{Cite web|url=https://modernfarmer.com/2014/04/goats-love-playgrounds/|title=Goat Towers: An Idea Whose Time Has Come|last=Brasch|first=Sam|date=16. april 2014|journal=Modern Farmer|language=en-US|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130120439/https://modernfarmer.com/2014/04/goats-love-playgrounds/|archive-date=30 November 2017|access-date=18. november 2019}}</ref><ref name="gardendesign">American Society of Landscape Architects. [https://books.google.com/books?id=yX1MAAAAYAAJ Garden design] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140502032314/http://books.google.com/books?id=yX1MAAAAYAAJ|date=2. mai 2014}} – Volume 18, Issue 5. 1999. "...Silva da Fonseca, began developing the gardens on a grander scale and building their architectural follies in the 1820s. These are painstakingly maintained today: a stone goat tower three stories high with a spiral ramp of logs..."</ref><ref>Nic Barlow, Caroline Holmes. [https://books.google.com/books?id=nsRJAQAAIAAJ Follies of Europe: architectural extravaganzas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140502032429/http://books.google.com/books?id=nsRJAQAAIAAJ |date=2 May 2014 }}. 2008 Page 180.</ref> Det var kjent som ''Torre das Cabras'' (Tårnet til geitene), og blei bygt av Fernando Guedes da Silva da Fonseca (1871–1946)<ref name=":15">{{Cite web|title=Aveleda SA - A family passion applied to wine {{!}} Meiningers Wine Business International|url=https://www.drinks-today.com/wine/families-wine-sponsored-reports/aveleda-sa-family-passion-applied-wine|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230194909/https://www.drinks-today.com/wine/families-wine-sponsored-reports/aveleda-sa-family-passion-applied-wine|archive-date=30. desember 2019|access-date=30. desember 2019|website=www.drinks-today.com}}</ref> på Aveleda nær Penafiel. Dette er ein av dei eldste vingardane i den portugisiske Vinho Verde-regione.<ref name=":0">Aveleda website, http://www.aveleda.pt {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180714163304/http://www.aveleda.pt/|date=14. juli 2018}}</ref><ref name=":1">[https://visao.sapo.pt/quinta-da-aveleda=f506282 Penafiel: Quinta da Aveleda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150611045135/http://visao.sapo.pt/quinta-da-aveleda=f506282|date=11 June 2015}}. Visao. 27 April 2009.</ref> Tårnet er bygd i stein og har tre etasjar med ei høgrevendt rampe (oppover mot klokka) av tre.<ref>{{Cite web|date=8 March 2018|title=Aveleda|url=http://www.aveledaportugal.pt/index.php?id=45|access-date=18. november 2019|website=web.archive.org|archive-date=2018-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180308055022/http://www.aveledaportugal.pt/index.php?id=45|url-status=unfit}}</ref><ref>{{Cite web|last=Aguiar|first=Gail|date=2 March 2015|title=Quinta Da Aveleda's Goat Tower|url=https://gailatlarge.com/blog/2015/03/02/31051|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160910022929/http://gailatlarge.com/blog/2015/03/02/31051|archive-date=10 September 2016|access-date=18. november 2019|website=Gail at large|language=en-US}}</ref> Det er eit av fleire dekorative byggverk på eigedommen, som har gjeve namn til vinmerket deira Follies.<ref name=":16">{{Cite web|date=27 February 2010|title=No meu copo 269 - Os Follies da Aveleda|url=http://kronikasvinicolas.blogspot.com/2010/02/no-meu-copo-269-os-follies-da-aveleda.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230204210/http://kronikasvinicolas.blogspot.com/2010/02/no-meu-copo-269-os-follies-da-aveleda.html|archive-date=30. desember 2019|access-date=30. desember 2019|website=Krónikas Vinícolas}}</ref><ref name=":8">{{Cite web|title=We have to be open to rediscover some wines: Francisco Guedes Almeida, heir to the Aveleda Group, reveals behind the scenes the succession and challenges of a 1,000-year-old family business|url=https://revistaadega.uol.com.br/artigo/temos-que-estar-abertos-a-redescobrir-alguns-vinhos_7796.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230210215/https://revistaadega.uol.com.br/artigo/temos-que-estar-abertos-a-redescobrir-alguns-vinhos_7796.html|archive-date=30. desember 2019|access-date=30. desember 2019|website=Revista ADEGA|language=pt-br}}</ref> I tillegg til Torre das Cabras huser garden Vindauget i [[manuelino-stil]], Tehuset, Fire systrer-fontenen og Vakthuset, og bygningane er representerte på vinetikettane til garden. Francisco Guedes Almeida, eit 13. generasjons medlem av vingardeigarefamilien Guedes,<ref name=":1"/> har skildra geitetårnet og dei andre byggverka på eigedommen som «artistiske dagdraumar utan noka funksjonell forklaring» bygt av ulike forfedrar. Ein av dei «tykte ikkje at geiter høyrde til på slettene [...] så dei bygde geitetårnet slik at dei kunne ha eit fjell.»"<ref name=":8"/> Tårnet blir brukt av ein flokk av 750 [[saanengeiter]], ein type sveitsiske fjellgeiter.<ref name=":7">{{Cite web|last=Smyser|first=Sue|title=Tower in Illinois strictly for the goats|url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-2000-10-20-0010210019-story.html|access-date=18. november 2019|website=[[chicagotribune.com]]|language=en-US}}</ref> Det er to etasjar høgt og er bygd av murstein. Det har eit bratt metalltak og ei spiralforma trerampe på utsida. Tårnet er ein turistattraksjon i Cape Winelands-området.<ref name=":9">{{Cite web|last=Grobler|first=Nicol|date=29. januar 2017|title=Fairview opens the First Skywalk for Goats|url=https://www.countrylife.co.za/food-and-wine/fairview-open-skywalk-goats|access-date=18. november 2019|website=SA Country Life|language=en-ZA}}{{Død lenkje|date=oktober 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Seinare døme == [[Fil:The_goat_tower_at_Henly_Hills_farm_in_Dripping_Springs,_TX_at_night_(cropped).jpg|mini|portrett|Geitetårn i [[Dripping Springs i Texas]].]] Den sørafrikanske vingarden Fairview bygde sitt geitetårn i 1981, etter at sonen til eigaren der vitja Aveleda og såg tårnet der.<ref name=":3" /><ref name=":2">Erica Platter. [https://books.google.com/books?id=8fs5-lBfEIwC A Strange Case of Wine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171102063004/https://books.google.com/books?id=8fs5-lBfEIwC|date=2 November 2017}}. New Africa Books, 1993 {{ISBN|9780864862600}} p.79 describes the South African Goat Tower as one of a series of 'garden follies' based on European originals.</ref><ref>{{Cite web|date=14 March 2017|title=Fairview Farm has goat this|url=https://www.cbn.co.za/news/agriculture/fairview-farm-has-goat-this/|access-date=25 January 2020|website=Cape Business News|language=en-US}}</ref> Tårnet blir brukt av ein flokk av 750 [[saanengeiter]], ein type sveitsiske fjellgeiter.<ref name=":7"/> Det er to etasjar høgt og er bygt av murstein. Det har eit bratt metalltak og ei spiralforma trerampe på utsida. Tårnet er ein turistattraksjon i Cape Winelands-området.<ref name=":9"/> Vingarden bruker bilde av tårnet og av geiter på merke og namn,<ref name=":3"/> og lagar ein vin med namnet «Goats do Roam», eit ordspel på [[Côtes du Rhône]], og ein kalla «Goat Roti» som speler på [[Côte Rôtie]].<ref name=":4">{{Cite web|title=The Goat Tower of Fairview Cheese & Wine Farm|url=http://www.atlasobscura.com/places/goat-tower-fairview-cheese-wine-farm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930073314/http://www.atlasobscura.com/places/goat-tower-fairview-cheese-wine-farm|archive-date=30. september 2017|access-date=18. november 2019|website=Atlas Obscura|language=en}}</ref> Namna blei oppfatta som ein negativ kommentar til omgrepet ''terroir'', som held at unike miljøfaktorar påverker landbruksprodukt som vindruer slik at ein ikkje kan kalla to vinar laga av same druer som har vokse i ulike jordsmonn med same namn. I 2004 skreiv bladet ''[[Decanter]]'' at namnet hadde irritert det franske terroir-tilsynet{{mrk|«irked France's terroir creator and protector, the INAO (Institut National des Appellations d’Origine)»}} som var redde for at ein del amerikanarar ikkje ville kunne skilja mellom vinane.<ref name=":10">{{Cite web|last=Styles|first=Oliver|date=17 February 2004|title=Goats continue to Roam despite Rhône objections|url=https://www.decanter.com/wine-news/goats-continue-to-roam-despite-rhone-objections-102645/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107211936/http://www.decanter.com/wine-news/goats-continue-to-roam-despite-rhone-objections-102645/|archive-date=7. november 2017|access-date=18. november 2019|website=Decanter|language=en-US}}</ref> Tårnet i Fairview har inspirert fleire andre. I 1998 bygde to gardbrukarar i Illinois utan nokre geiter,<ref>{{Citation|title=The Great Goat Tower of Shelby County|url=https://www.youtube.com/watch?v=NZ3k0wfd488|language=en|access-date=30. desember 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190506034343/https://www.youtube.com/watch?v=NZ3k0wfd488|archivedate=6. mai 2019}}</ref> David og Marcia Johnson, eit {{Omrekning|31|ft|m|-tall}} høgt geitetårn med ein diameter på {{Omrekning|8|ft|m|-diameter}}<ref name=":11">{{Cite web|last=Selbert|first=Pamela|date=15. desember 2017|title=A tower of goats and other quirky Illinois attractions|url=https://www.stltoday.com/travel/a-tower-of-goats-and-other-quirky-illinois-attractions/article_2ce26f83-89e7-552b-b4e4-060e5097b638.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180707155116/https://www.stltoday.com/travel/a-tower-of-goats-and-other-quirky-illinois-attractions/article_2ce26f83-89e7-552b-b4e4-060e5097b638.html|archive-date=7. juli 2018|access-date=18. november 2019|website=stltoday.com|language=en}}</ref> i [[Shelby County i Illinois|Shelby County]] i nærleiken av [[Findlay i Illinois|Findlay]] etter å ha lese om det i ''Decanter''.<ref name=":5">[http://www.farmshow.com/view_articles.php?a_id=82 31 Ft. Goat Tower Keeps Animals Fit, Happy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130919212105/http://www.farmshow.com/view_articles.php?a_id=82|date=19 September 2013}} Farm Show Volume 33, Issue 2, 2009.</ref><ref>{{Cite web|title=Goat Tower|url=http://www.dalejtravis.com/interest/misc/htm/00492.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923212513/http://www.dalejtravis.com/interest/misc/htm/00492.htm|archive-date=23 September 2015|access-date=18. november 2019|website=www.dalejtravis.com}}</ref><ref name=":6">{{Cite web|last=Huttes|first=Celeste|date=16 September 2019|title=Build It and Goats Will Climb It|url=https://www.agriculture.com/livestock/build-it-and-goats-will-climb-it|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190918065553/https://www.agriculture.com/livestock/build-it-and-goats-will-climb-it|archive-date=18. september 2019|access-date=18. november 2019|website=Successful Farming|language=en}}</ref> Tårnet er bygt av 5000 handlaga mursteinar og har 276 trappetrinn laga av [[Armering|armert]] [[betong]]. Det har seks etasjar.<ref name=":3"/><ref name=":4"/> Ekteparet Johnson har kalla bygningen sin «The Tower of Baaa». I 2000 kjøpte dei 11 saanengeiter<ref name=":7"/> som no bruker tårnet. Johnson har sagt: «Goats are the most curious animals in the world so they use the tower a lot. They come and go, passing each other on the ramp.» Garden til Johnsons blir no kalla Goat Tower Farm, og har blitt til ein turistattraksjon. [[Fil:Goat_tower_at_Cholmondeley_Castle_(geograph_2390773)_(cropped).jpg|venstre|mini|portrett|Geitetårnet i Cholmondeley Castle Gardens i Cheshire]] Mjølkegarden Ekeby i [[Moss kommune|Moss]] i Noreg, som har Finn-Erik Blakstad som eigar, bygde eit tårn som bygde på det i Fairview. Han importerte boargeiter Garden har brukt bilde av tårnet i marknadsføring av mjølka og osten frå garden, og på servervingsstaden sin.<ref name=":3"/><ref name=":4"/> Kjøkkensjefen her, Elizabeth Holm, fekk eit bilde av tårnet tatovert på store delar av ryggen.<ref>{{Citation|title=Skulle flytte til Sør-Afrika, men endte på Rådhuset i Rygge|url=https://www.moss-avis.no/5-67-482797|website=Moss Avis|date=2017-08-30|accessdate=2021-03-04|language=no|first=Elisabeth|last=Skovly}}</ref> I 2010 bygde Finca el Rocío, ein geitegard i Valle de Calamuchita i [[Mendoza]] i Argentina, eit tårn for dei [[Anglo-nubisk geit|anglo-nubiske geitene]] sine. Tårnet, som dei kalla Torre de Cabras, var inspirert av det til Fairview,<ref name="costumbresrurales">{{Cite news|date=3. september 2010|title=Finca el Rocio Villa Gral Belgrano 3|publisher=Costumbres Rurales|url=https://www.youtube.com/watch?v=YouQnkcUIoM|url-status=live|access-date=25. januar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191231003056/https://www.youtube.com/watch?v=YouQnkcUIoM|archive-date=31. desember 2019}}</ref> og blei bygd etter same mal som det til vingarden.<ref>{{Cite web|title=Shelbyville Goat Tower|url=https://www.robinhoodwoods.com/shelbyvillegoattower.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101011304/https://www.robinhoodwoods.com/shelbyvillegoattower.htm|archive-date=1. januar 2020|access-date=1. januar 2020|website=www.robinhoodwoods.com}}</ref> Tårnet er blitt ein turistattraksjon. Hampton Roads Winery i [[Surry i Virginia]] skal ha bygd eit tårn på {{Omrekning|34|fot|meter}}, det høgaste geitetårnet i verda, for å husa dei nigerianske dverggeitene sine etter å ha lese om Fairview-tårnet.<ref name=":12">{{Cite web|last=Joseph|first=Natalie|title=Hampton Roads Winery: One year in|url=https://www.dailypress.com/food-drink/dp-fea-hampton-roads-winery-anniversary-20170513-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200125211644/https://www.dailypress.com/food-drink/dp-fea-hampton-roads-winery-anniversary-20170513-story.html|archive-date=25 January 2020|access-date=25 January 2020|website=dailypress.com}}</ref><ref name=":13">{{Cite web|last=Centolanza|first=Brandy|title=Hampton Roads Vineyard & Winery went from a retirement dream to a going concern|url=https://www.dailypress.com/va-vg-wbgmag-hr-winery-0410-story.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200125202903/https://www.dailypress.com/va-vg-wbgmag-hr-winery-0410-story.html|archive-date=25. januar 2020|access-date=25 January 2020|website=dailypress.com}}</ref> Vingarden her har fleire vinar med namn etter tårnet.<ref name=":14">{{Cite web|title=Goat Tower Wines|url=https://www.alignable.com/elberon-va/hampton-roads-winery/goat-tower-wines-jan-2020|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200125202853/https://www.alignable.com/elberon-va/hampton-roads-winery/goat-tower-wines-jan-2020|archive-date=25. januar 2020|access-date=25. januar 2020|website=Alignable}}</ref> Andre døme er [[Cholmondeley Castle|Cholmondeley Castle Gardens]] i Cheshire, som har eit geitetårn for dverggeitene sine,<ref>{{Cite web|title=Cholmondeley Castle Gardens – Live Well Cheshire East|url=https://livewellservices.cheshireeast.gov.uk/Services/1134|access-date=18. november 2019|website=livewellservices.cheshireeast.gov.uk}}</ref><ref>{{Cite web|title=Cholmondeley Castle Gardens|url=http://www.aboutbritain.com/CholmondeleyCastleGardens.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190221135429/http://www.aboutbritain.com/CholmondeleyCastleGardens.htm|archive-date=21 February 2019|access-date=18. november 2019|website=AboutBritain.com}}</ref> og eit geitetårn bygd i hagen til Silky O'Sullivan's bar ved Beale Street i Memphis i Tennessee,<ref>{{Cite web|title=Silky O'Sullivan's|url=http://www.atlasobscura.com/places/silky-osullivans|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190518141957/https://www.atlasobscura.com/places/silky-osullivans|archive-date=18. mai 2019|access-date=18. november 2019|website=Atlas Obscura}}</ref> der kundar av og til gir øl til geitene.<ref name=":3"/><ref name=":4"/> Ved ein besøksgard i [[Waunakee i Wisconsin]] er det bygd eit geitetårn i stål av Endres Manufacturing Company i ein [[Bayern|bayersk]] stil for å passa med andre bygningar i området.<ref>{{Cite web|title=Waunakee, WI – Bavarian-Themed Business, Goat Tower|url=https://www.roadsideamerica.com/tip/25994|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171025022535/https://www.roadsideamerica.com/tip/25994|archive-date=25 October 2017|access-date=18. november 2019|website=RoadsideAmerica.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Press Release – Goat Tower|url=http://www.endresmfg.com/wp-content/uploads/2014/12/goat-tower.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045056/http://www.endresmfg.com/wp-content/uploads/2014/12/goat-tower.htm|archive-date=4. mars 2016|access-date=18. november 2019|website=www.endresmfg.com}}</ref> I 2018 bygde Darin og Maggie Duvall eit treetasjes geitetårn ved Henly Hills Farm i [[Dripping Springs i Texas]] for dei omplasserte geitene sine. Også dette tårnet var inspirert av det til Fairview Winery, og blei laga for hand av murblokker. Det har skrått metalltak og treblokker som trinn til ulike dekk. Det er opplyst om natta.<ref>{{Cite web|title=Facebook|url=https://www.facebook.com/henlyhillsfarm/photos/a.519505101847884/1036705196794536|access-date=2020-10-28|website=www.facebook.com}}</ref> I 2019 bygde Maryland Zoo ein klatrestruktur for geitene sine som dei kalla eit «geiteslott».<ref>{{Citation|title=Goat Castle|url=https://www.youtube.com/watch?v=bTtX0-rKND0|language=en|access-date=30. desember 2019}}</ref> I mai 2026 blei eit geitetårn med veggmåleri opna i [[Canada]], i [[Blandford-Blenheim]] i [[Ontario]]. Strukturen ved Udderly Ridiculous Farm Life var {{omr|28|ft}} høg og femkanta. Han har bilde av dyra på garden i sterke fargar, inkluder av geitene.<ref>{{Cite web |last=Schmidt |first=Hannah |date=2026-05-02 |title=Ontario farm unveils Canada’s first goat tower with mural |url=https://www.ctvnews.ca/kitchener/article/ontario-farm-unveils-canadas-first-goat-tower-with-mural/ |access-date=2026-05-15 |website=CTVNews |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lavery |first=Irelyne |date=2026-05-08 |title=Canada just got its first 28-foot-tall goat tower in this tiny Ontario village and it’s a one-of-a-kind landmark |url=https://www.toronto.com/things-to-do/travel/canada-first-goat-tower-ontario-farm/article_758cb04e-86e5-5841-ba97-a5fd0ee6902a.html |access-date=2026-05-15 |website=Toronto.com |language=en}}</ref> ==Merknadar== {{Merknadar}} == Kjelder== {{Fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Goat tower|Goat tower]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 4. mars 2021.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byggverk for dyr]] [[Kategori:Gardsbygningar]] [[Kategori:Geiter]] 9i3paczkeinczcc9u590g4acvya0b70 0 390294 3672094 3311488 2026-09-13T06:57:56Z TU-nor 12071 3672094 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja | status_noreg=vu }} '''Villeple''' eller '''villapal''' (''Malus sylvestris'') er ein art i [[epleslekta]] (''Malus''). Han er i slekt med dyrka [[epletre]], men er ikkje opphav til dette. Kryssing mellom dyrka eple og villeple har likevel hatt innverknad på fleire [[eple]]slag frå Europa.<ref name="nibio">{{Citation|title=Villeple|url=https://www.nibio.no/tema/skog/skoggenetiske-ressurser/treslag-i-norge/villeple|website=Nibio|accessdate=2021-05-12|language=no|last=Publisert: 05.09.2017}}</ref> Arten veks i Vest-Europa, og villeple er den einaste arten av epleslekta som veks vilt i norsk natur. Treet finst spreitt langs kysten frå Østfold til Trøndelag. Det er rekna som ein sårbar art i Noreg.<ref>{{kjelde www|url=https://www.artsdatabanken.no/taxon/Malus%20sylvestris/103333|tittel= Villeple Malus sylvestris (L.) Mill. |vitja=10. mai 2021|utgjevar=artsdatabanken}}</ref> Det blir òg brukt som podeunderlag/grunnstamme for dyrka hageeple. == Skildring == [[Fil:Malus_sylvestris_(villeple)_tre.jpg|mini|venstre|Stort villepletre i bløming]] Frittståande tre har ei vid krone, som regel med eit virvar av greiner. Greintorner er vanlege. Villeplet veks oftast som eit lite tre, omkring 4-5 meter høgt, men kan bli over 10 meter. Årsskot, knoppar og blad er heilt glatte utan hår. Langskota er tynne. Blada er hyppig infisert med eplegallmidd, noko som viser seg som eit brunfilta belegg på undersida. Blomsterknoppane er som regel raude og kronblada får dermed eit raudskjær på utsida. Kronblada er ca. 16-20 mm lange på villeple, mot ca. 20-35 mm hjå hageeeple. Bløming skjer som oftast i siste halvdelen av mai. Det er vanleg med 6 blomar i kvasten. Villepla er gule-lysgrøne-grøne på treet, og sit inntil 3-4 saman i eit knippe, men blir ofte gule på bakken. Dei er mogne i september-oktober. Forma er rund og knudrete, ofte noko spissa til, med ein diameter på 20-40 mm og vekt kring 10 gram. Eplene har lange tynne stilkar som ofte er lengre enn sjølve frukta. == Smak == Smaken er sur og samansnerpande bitter. Den bitre smaken og fullstendig fråvær av hår er dei viktigaste karakterane som viser til villeple. Eple med varierande innslag av raudleg farge, med diameter større enn ca. 40 mm og vekt over 20 gram og korte, lubne stilkar saman med friskare, meir syrleg smak, indikerer innslag av hageeple. I det heile er hageeple eller dyrka eple større i alle høve, med tjukkare kvistar og knoppar, større eple og blomar. Det finst alle moglege overgangar mellom typane. [[Fil:Malus_sylvestris_(villeple)_knopper.jpg|venstre|mini|Brestande knoppar av villeple.]] == Veksestad == Villeplet er sterkt lysavhengig, det treng lys og luft for å trivast, og veks fyrst og fremst i ope kulturlandskap, i skogkantar, vegkantar, engkanter, åkerholmar, eigedomsgrenser, strandkratt og bakstrand ut mot sjøen og svaberget. I skog blir villepla fort skugga ut av andre meir hurtigveksande tre, og døyr. Difor er truleg den største trusselen for villeple i Norden gjengroing av kulturlandskapet. Ein annan trussel er oppblanding med hageeple. [[Fil:Malus_sylvestris_(villeple)_epler.jpg|venstre|mini|Mogne villeple]] [[Fil:Frø_av_villeple_(eplekjerner).png|mini|Eplekjernar eller frø av villeple med målestokk]] == Utbreiing == I Noreg veks villeple svært spreitt i eit smalt belte langs kysten frå Østfold til Trøndelag. På Inderøy ligg den nordlegaste stadfeste veksestaden til eple i verda (2009). I tillegg finst det nokre få eldre lokalitetar nord til Alstahaug og Døntna i Nordland. Totalutbreiinga omfattar nordre, vestre og sentrale delar av Europa. ==I kulturen== I [[Osebergskipet]] fann ein ei bøtte villeple.<ref name=nibio/> Ein har brukt epla til å laga [[fruktsaft|most]], noko mellom anna [[Olaus Magnus]] nemnde i ''[[Historia de Gentibus Septentrionalibus]]''.<ref name=nibio/> Villeplestammar er blitt brukt til å [[poding|poda]] epletre på i store tal.<ref name=nibio/> Trea kan også brukast til [[bonsai]] på grunn av dei fine blomane.<ref>{{Citation|title=Biologiportalen {{!}} Villeple|url=https://www.biologiportalen.net/pages/planter.php?artikkel=105|website=www.biologiportalen.net|accessdate=2021-05-12}}</ref> == Kjelder == {{kjeldeliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Villeple|Villeple]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 10. mai 2021.'' {{refslutt}} == Litteratur == * Tor Myking. «Sansenes trær : søtkirsebær og villeple : genetiske ressurser hos spredtvoksende treslag». I: ''Skogeieren'', nr 6, 2004 * Per Arvid Åsen. ''Registrering av villeple (Malus sylvestris) fra Telemark til Rogaland''. Utgitt av Agder naturmuseum og botaniske hage, 2008. (''Natur i Sør''; nr 1, 2008) * Per Arvid Åsen. «Villeple ''Malus sylvestris'' i Norge». I ''Lommen'', 45, side 12-13, vår 2011 [[Kategori:Epleslekta]] [[Kategori:Planteliv i Europa]] [[Kategori:Viltveksande plantar i Noreg]] 4c4nxd5cfpb8qlrjceipwk9e87bioe3 0 393240 3672160 3670688 2026-09-13T10:24:06Z Ranveig 39 Flikk 3672160 wikitext text/x-wiki {{omdirigering|Seder|måltidet|sedermåltid}} {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja}} '''Sederslekta''' (''Cedrus'') er ei [[Biologisk slekt|planteslekt]] av store [[bartre]] i [[furufamilien]]. Trea er eviggrøne, [[Sambu i biologi|sambu]] og 30-40 meter høge, ein sjeldan gong opp til 60 meter, og er ofte omfangsrike med breie, pyramideforma kroner. Dei har i likskap med [[lerk]] to typar skot, langskot med spiralstilte nåler og kortskot med kransstilte nåler. [[Kongle|Konglene]] er opprette, som hos [[Edelgranslekta|edelgran]]. Seder kan overleva frostperiodar og får fukt vinterstid i form av snø, samstundes som dei toler den [[Middelhavsklima|tørre sommaren]] i middelhavslanda betre enn dei fleste andre bartre. Treet har parfymert sevjevekst og motstand mot fukt og rotning. Trevirket har difor vore viktig både som skipstømmer og i trearbeid. I [[Egypt i oldtida]] henta faraoane sedertre i dagens [[Libanon]] til skipsbygging og andre konstruksjonar. Det veks sedertre høgt i vestlege [[Himalaya]] og sørskråningen til [[Hindukush]] (1500–3200 moh.) og i fjell i det sørlege og søraustlege [[Middelhavsland|middelhavsområdet]] (1000–2200 moh.).<ref name=farjon>Farjon, A. (1990). ''Pinaceae. Drawings and Descriptions of the Genera''. Koeltz Scientific Books {{ISBN|3-87429-298-3}}.</ref> [[Himalayaseder]] skil seg ut på fleire måtar og blir rekna som [[systerart]]en til dei andre. Sederformene i middelhavsområdet liknar mykje på kvarandre og blir rekna som éin, to eller tre arter i ulike oversyn. Sederslekta har sannsynlegvis oppstått lengjer nord enn dagens utbreiing. Sikre [[fossil]] er kjende frå [[oligocen]] i vestlege [[Kasakhstan]], [[miocen]] i Sørvest-Europa, [[pliocen]] i Søraust-Europa og tidleg [[pleistocen]] i Ahaggar-fjella i sentrale [[Sahara]]. Det er funne fossil frå [[paleocen]] på [[Kamtsjatkahalvøya|Kamtsjatka]].<ref>{{Kilde artikkel|tittel=Phylogeny and biogeography of ''Cedrus'' (Pinaceae) inferred from sequences of seven paternal chloroplast and maternal mitochondrial DNA regions|publikasjon=Annals of Botany|etternavn=Cai-Yuan Qiao m.fl.|bind=100|hefte=3|side=573–580|issn=1095-8290|pmc=2533594}}</ref> I [[Frankrike|Sør-Frankrike]] døydde seder ut ved overgangen mellom pliocen og pleistocen for 2,6 millionar år sidan. I [[Italia]] ser det ut til at seder forsvann under klimaforverringa for mellom 900 000 og 700 000 år sidan, medan det overlevde litt lenger i [[Hellas]].<ref name="magri12">{{Kilde artikkel|tittel=Quarternary history of ''Cedrus'' in Southern Europe|publikasjon=Annali di Botanica|doi=10.4462/annbotrm-10022|forfatter=D. Magri|hefte=2|side=57–66|issn=2239-3129}}</ref> Meiningane om kva tid seder døydde ut på [[Pyrenéhalvøya|Den iberiske halvøya]] er delte. Donatella Magri meiner at treslaget mest sannsynleg døydde ut ved overgangen mellom pliocen og pleistocen og at funn av pollen i yngre avsetninger kjem av skulda langtransport frå Nord-Afrika.<ref name="magri12"/> Spanske forskarar meiner derimot at ein ikkje kan stenga ute at seder overlevde til [[siste istid]] og kanskje endå lenger.<ref>{{Kilde artikkel|tittel=Patterns of extinction and persistence of Arctotertiary flora in Iberia during the Quaternary|publikasjon=Review of Palaeobotany and Palynology|doi=10.1016/j.revpalbo.2010.02.015|etternavn=Postigo, J.M. m.fl.|bind=162|hefte=3|side=416–426|issn=0034-6667}}</ref><ref>{{Kilde artikkel|tittel=Steppes, savannahs, forests and phytodiversity reservoirs during the Pleistocene in the Iberian Peninsula|publikasjon=Review of Palaeobotany and Palynology|doi=10.1016/j.revpalbo.2010.03.009|url=http://www.jscarrion.com/publications_pdfs/2010%20gonzariz_rpp.pdf|etternavn=P. González-Sampériz m.fl.|bind=162|hefte=3|side=427–457|issn=0034-6667}}</ref> Treslaget har hatt stor tyding i Midtausten, særleg etter at det breidde seg jamt ut austover fjellrekkjene [[Libanonfjella|Libanon]] og [[Taurusfjella|Taurus]] – i dagens Libanon, Syria og Tyrkia – etter ein mellombels sterk tilbakegang i [[yngre dryas]] (10 900–9600 f.Kr.). Det blei brukt i [[Tempelet i Jerusalem|Salomos tempel]] i Jerusalem omkring 1000 f.Kr. I det gamle Hellas var òg sedertre eit skatta treslag. Ordet «seder» kjem via [[latin]] ''cedrus'' frå [[gresk]] κέδρος, ''kédros''. I [[antikken]] blei ordet brukt både om seder og om arter i [[einerslekta]].<ref>{{Kilde bok|tittel=Trees and Timber in the Ancient Mediterranean World|forfatter=R. Meiggs|forlag=Clarendon Press|isbn=0-19-814840-2|utgivelsessted=Oxford|utgivelsesår=1982}}</ref> Trevirke frå mange andre blei vert òg kalla seder, til dømes kvit seder frå [[lawsonsypress]] (''Chamaecyparis lawsoniana''), raud seder frå [[kjempetuja]] (''Thuja plicata''), californiaseder frå ''[[Californiaseder|Calocedrus decurrens]]'', japanseder frå ''[[Japanseder|Cryptomeria japonica]]'', virginiaseder frå ''[[Virginiaeiner|Juniperus virginiana]]'' og spansk seder frå ''[[Middelhavseiner|Juniperus oxycedrus]]''. Kubaseder, som blir brukt i [[Humidor|sigarkassar]], kjem frå lauvtreet ''[[Vestindisk seder|Cedrela odorata]]''.<ref>{{Cite web|title=Seder – bartre|url=https://snl.no/seder%2Fbartre|access-date=2016-01-09}}</ref> ==Artar== [[Fil:Moroccan Atlantic cedar.jpg|mini|portrett|Seder i Atlasfjella i Marokko.]] ''Cedrus'' kan delast inn i frå ein til fire artar:<ref name=farjon/><ref>Gymnosperm database [http://www.conifers.org/pi/ce/index.htm ''Cedrus''].</ref><ref>NCBI Taxonomy Browser [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?mode=Tree&id=3321&lvl=3&p=mapview&p=has_linkout&p=blast_url&p=genome_blast&lin=f&keep=1&srchmode=1&unlock ''Cedrus''].</ref><ref>Flora of China [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=105979 vol. 4]</ref><ref>Qiao, C.-Y., Jin-Hua Ran, Yan Li and Xiao-Quan Wang (2007): Phylogeny and Biogeography of ''Cedrus'' (Pinaceae) Inferred from Sequences of Seven Paternal Chloroplast and Maternal Mitochondrial DNA Regions. ''Annals of Botany'' '''100(3)''':573-580. Available [https://archive.today/20120529113829/http://aob.oxfordjournals.org/cgi/content/full/100/3/573 online]</ref><ref name=farjon1>Farjon, A. (2008). ''A Natural History of Conifers''. Timber Press {{ISBN|0-88192-869-0}}.</ref><ref>Christou, K. A. (1991). The genetic and taxonomic status of Cyprus Cedar, ''Cedrus brevifolia'' (Hook.) Henry. Mediterranean Agronomic Institute of Chania, Greece.</ref><ref>GRIN Taxonomy for Plants [http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?2217 ''Cedrus''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120152047/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?2217 |date=2009-01-20 }}.</ref><ref>Güner, A., Özhatay, N., Ekim, T., & Başer, K. H. C. (red.). 2000. ''Flora of Turkey and the East Aegean Islands'' 11 (Supplement 2): 5&ndash;6. Edinburgh University Press. {{ISBN|0-7486-1409-5}}</ref><ref>Eckenwalder, J. E. (2009). ''Conifers of the World: The Complete Reference''. Timber Press {{ISBN|0-88192-974-3}}.</ref><ref>Sell, P. D. (1990). Some new combinations in the British Flora. ''Watsonia'' 18: 92.</ref> Det eldste kjende fossilet av eit sedertre er ''Cedrus penzhinaensis'' frå tidleg [[krittid]] ([[Albian]]) i trefossil-sediment på [[Kamtsjatkahalvøya]].<ref>{{Cite journal|last=Blokhina|first=N. I.|last2=Afonin|first2=M.|date=2007|title=Fossil wood Cedrus penzhinaensis sp. nov. (Pinaceae) from the Lower Cretaceous of north-western Kamchatka (Russia)|url=https://www.semanticscholar.org/paper/Fossil-wood-Cedrus-penzhinaensis-sp.-nov.-from-the-Blokhina-Afonin/f71ac9527bee7b53f6b666ed2132bd3cb8ea436e|journal=Acta Paleobotanica|language=en|volume=47|pages=379-389.|access-date=2021-05-29}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Bilde !! Vitskapleg namn !! Norsk namn !! Synonym !! Utbreiing !! Skildring !! Variantar |- |[[File:Cèdre du Chélia 10 (Algeria).jpg|120px]] ||''[[Cedrus atlantica]]'' ||Atlasseder ||''C. libani'' subsp. ''atlantica''||[[Atlasfjella]] i [[Marokko]] og [[Algerie]] || Mørkegrøn til blågrønt bar på 10–25&nbsp;mm. || |- |[[File:Cedrus libani var brevifolia kz1.jpg|120px]] ||''[[Cedrus brevifolia]]'' || Kyprosseder ||''C. libani'' subsp. ''brevifolia'', ''C. libani'' var. ''brevifolia'' ||[[Troodosfjella]] på [[Kypros]]|| Glinsande blågrønt bar på 8–20&nbsp;mm. || |- |[[File:Himalaya-Zeder-Zapfen.jpg|120px]] ||''[[Cedrus deodara]]'' || Himalayaseder || – ||Stammar frå vestlege [[Himalaya]] || Sterkt grønt til bleikgrønt, skinande grønt bar på 25–60&nbsp;mm; konglane har lett kanta skjel.|| |- |[[File:Bürkliplatz - Cedrus libani 2012-03-21 16-27-47 (P7000).JPG|120px]] ||''[[Cedrus libani]]'' ||Libanonseder ||– || Stammar frå fjella i [[middelhavsland]]a i [[Det nære austen]], [[Libanon]] og [[Tyrkia]] || Konglane har glatte skjel. || * [[Cedrus libani#Subspecies|''C. libani'' var. ''libani'']]: [[Libanonseder]], fjella i Libanon, Vest-[[Syria]] og sørleg-sentrale Tyrkia; mørkegrønt til blågrønt glinsande bar på 10–25&nbsp;mm. * ''C. libani'' var. ''stenocoma'': tyrkisk seder, fjella i Sørvest-Tyrkia; glinsande blågrønt bar på 8–25&nbsp;mm. |- |} == Kjelder == {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sederslekten|Sederslekten]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 22. september 2021.'' {{refslutt}} == Litteratur == * A. Mitchell (1977). Trær i skog og hage. Oversatt av I. Gjærevoll. Tiden. s. 116–119. ISBN 82-10-01282-7.  * A. Farjon (1990). Pinaceae: drawings and descriptions of the genera Abies, Cedrus, Pseudolarix, Keteleeria, Nothotsuga, Tsuga, Cathaya, Pseudotsuga, Larix, and Picea. Königstein: Koeltz Scientific Books. ISBN 3-87429-298-3.  * {{Cite web|title=''Cedrus''|url=http://www.conifers.org/pi/Cedrus.php|access-date=2015-12-28|publisher=The Gymnosperm Database}} ==Bakgrunnsstoff== {{artslenkjer}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Furufamilien]] [[Kategori:Planteslekter]] t3b4kni6tafzwyj3rqa4vhkm6ovuh4m 3672161 3672160 2026-09-13T10:24:20Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Sedertre]] til [[Sederslekta]] over ei omdirigering: Jf. Artsdatabanken 3672160 wikitext text/x-wiki {{omdirigering|Seder|måltidet|sedermåltid}} {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja}} '''Sederslekta''' (''Cedrus'') er ei [[Biologisk slekt|planteslekt]] av store [[bartre]] i [[furufamilien]]. Trea er eviggrøne, [[Sambu i biologi|sambu]] og 30-40 meter høge, ein sjeldan gong opp til 60 meter, og er ofte omfangsrike med breie, pyramideforma kroner. Dei har i likskap med [[lerk]] to typar skot, langskot med spiralstilte nåler og kortskot med kransstilte nåler. [[Kongle|Konglene]] er opprette, som hos [[Edelgranslekta|edelgran]]. Seder kan overleva frostperiodar og får fukt vinterstid i form av snø, samstundes som dei toler den [[Middelhavsklima|tørre sommaren]] i middelhavslanda betre enn dei fleste andre bartre. Treet har parfymert sevjevekst og motstand mot fukt og rotning. Trevirket har difor vore viktig både som skipstømmer og i trearbeid. I [[Egypt i oldtida]] henta faraoane sedertre i dagens [[Libanon]] til skipsbygging og andre konstruksjonar. Det veks sedertre høgt i vestlege [[Himalaya]] og sørskråningen til [[Hindukush]] (1500–3200 moh.) og i fjell i det sørlege og søraustlege [[Middelhavsland|middelhavsområdet]] (1000–2200 moh.).<ref name=farjon>Farjon, A. (1990). ''Pinaceae. Drawings and Descriptions of the Genera''. Koeltz Scientific Books {{ISBN|3-87429-298-3}}.</ref> [[Himalayaseder]] skil seg ut på fleire måtar og blir rekna som [[systerart]]en til dei andre. Sederformene i middelhavsområdet liknar mykje på kvarandre og blir rekna som éin, to eller tre arter i ulike oversyn. Sederslekta har sannsynlegvis oppstått lengjer nord enn dagens utbreiing. Sikre [[fossil]] er kjende frå [[oligocen]] i vestlege [[Kasakhstan]], [[miocen]] i Sørvest-Europa, [[pliocen]] i Søraust-Europa og tidleg [[pleistocen]] i Ahaggar-fjella i sentrale [[Sahara]]. Det er funne fossil frå [[paleocen]] på [[Kamtsjatkahalvøya|Kamtsjatka]].<ref>{{Kilde artikkel|tittel=Phylogeny and biogeography of ''Cedrus'' (Pinaceae) inferred from sequences of seven paternal chloroplast and maternal mitochondrial DNA regions|publikasjon=Annals of Botany|etternavn=Cai-Yuan Qiao m.fl.|bind=100|hefte=3|side=573–580|issn=1095-8290|pmc=2533594}}</ref> I [[Frankrike|Sør-Frankrike]] døydde seder ut ved overgangen mellom pliocen og pleistocen for 2,6 millionar år sidan. I [[Italia]] ser det ut til at seder forsvann under klimaforverringa for mellom 900 000 og 700 000 år sidan, medan det overlevde litt lenger i [[Hellas]].<ref name="magri12">{{Kilde artikkel|tittel=Quarternary history of ''Cedrus'' in Southern Europe|publikasjon=Annali di Botanica|doi=10.4462/annbotrm-10022|forfatter=D. Magri|hefte=2|side=57–66|issn=2239-3129}}</ref> Meiningane om kva tid seder døydde ut på [[Pyrenéhalvøya|Den iberiske halvøya]] er delte. Donatella Magri meiner at treslaget mest sannsynleg døydde ut ved overgangen mellom pliocen og pleistocen og at funn av pollen i yngre avsetninger kjem av skulda langtransport frå Nord-Afrika.<ref name="magri12"/> Spanske forskarar meiner derimot at ein ikkje kan stenga ute at seder overlevde til [[siste istid]] og kanskje endå lenger.<ref>{{Kilde artikkel|tittel=Patterns of extinction and persistence of Arctotertiary flora in Iberia during the Quaternary|publikasjon=Review of Palaeobotany and Palynology|doi=10.1016/j.revpalbo.2010.02.015|etternavn=Postigo, J.M. m.fl.|bind=162|hefte=3|side=416–426|issn=0034-6667}}</ref><ref>{{Kilde artikkel|tittel=Steppes, savannahs, forests and phytodiversity reservoirs during the Pleistocene in the Iberian Peninsula|publikasjon=Review of Palaeobotany and Palynology|doi=10.1016/j.revpalbo.2010.03.009|url=http://www.jscarrion.com/publications_pdfs/2010%20gonzariz_rpp.pdf|etternavn=P. González-Sampériz m.fl.|bind=162|hefte=3|side=427–457|issn=0034-6667}}</ref> Treslaget har hatt stor tyding i Midtausten, særleg etter at det breidde seg jamt ut austover fjellrekkjene [[Libanonfjella|Libanon]] og [[Taurusfjella|Taurus]] – i dagens Libanon, Syria og Tyrkia – etter ein mellombels sterk tilbakegang i [[yngre dryas]] (10 900–9600 f.Kr.). Det blei brukt i [[Tempelet i Jerusalem|Salomos tempel]] i Jerusalem omkring 1000 f.Kr. I det gamle Hellas var òg sedertre eit skatta treslag. Ordet «seder» kjem via [[latin]] ''cedrus'' frå [[gresk]] κέδρος, ''kédros''. I [[antikken]] blei ordet brukt både om seder og om arter i [[einerslekta]].<ref>{{Kilde bok|tittel=Trees and Timber in the Ancient Mediterranean World|forfatter=R. Meiggs|forlag=Clarendon Press|isbn=0-19-814840-2|utgivelsessted=Oxford|utgivelsesår=1982}}</ref> Trevirke frå mange andre blei vert òg kalla seder, til dømes kvit seder frå [[lawsonsypress]] (''Chamaecyparis lawsoniana''), raud seder frå [[kjempetuja]] (''Thuja plicata''), californiaseder frå ''[[Californiaseder|Calocedrus decurrens]]'', japanseder frå ''[[Japanseder|Cryptomeria japonica]]'', virginiaseder frå ''[[Virginiaeiner|Juniperus virginiana]]'' og spansk seder frå ''[[Middelhavseiner|Juniperus oxycedrus]]''. Kubaseder, som blir brukt i [[Humidor|sigarkassar]], kjem frå lauvtreet ''[[Vestindisk seder|Cedrela odorata]]''.<ref>{{Cite web|title=Seder – bartre|url=https://snl.no/seder%2Fbartre|access-date=2016-01-09}}</ref> ==Artar== [[Fil:Moroccan Atlantic cedar.jpg|mini|portrett|Seder i Atlasfjella i Marokko.]] ''Cedrus'' kan delast inn i frå ein til fire artar:<ref name=farjon/><ref>Gymnosperm database [http://www.conifers.org/pi/ce/index.htm ''Cedrus''].</ref><ref>NCBI Taxonomy Browser [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?mode=Tree&id=3321&lvl=3&p=mapview&p=has_linkout&p=blast_url&p=genome_blast&lin=f&keep=1&srchmode=1&unlock ''Cedrus''].</ref><ref>Flora of China [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=105979 vol. 4]</ref><ref>Qiao, C.-Y., Jin-Hua Ran, Yan Li and Xiao-Quan Wang (2007): Phylogeny and Biogeography of ''Cedrus'' (Pinaceae) Inferred from Sequences of Seven Paternal Chloroplast and Maternal Mitochondrial DNA Regions. ''Annals of Botany'' '''100(3)''':573-580. Available [https://archive.today/20120529113829/http://aob.oxfordjournals.org/cgi/content/full/100/3/573 online]</ref><ref name=farjon1>Farjon, A. (2008). ''A Natural History of Conifers''. Timber Press {{ISBN|0-88192-869-0}}.</ref><ref>Christou, K. A. (1991). The genetic and taxonomic status of Cyprus Cedar, ''Cedrus brevifolia'' (Hook.) Henry. Mediterranean Agronomic Institute of Chania, Greece.</ref><ref>GRIN Taxonomy for Plants [http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?2217 ''Cedrus''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090120152047/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?2217 |date=2009-01-20 }}.</ref><ref>Güner, A., Özhatay, N., Ekim, T., & Başer, K. H. C. (red.). 2000. ''Flora of Turkey and the East Aegean Islands'' 11 (Supplement 2): 5&ndash;6. Edinburgh University Press. {{ISBN|0-7486-1409-5}}</ref><ref>Eckenwalder, J. E. (2009). ''Conifers of the World: The Complete Reference''. Timber Press {{ISBN|0-88192-974-3}}.</ref><ref>Sell, P. D. (1990). Some new combinations in the British Flora. ''Watsonia'' 18: 92.</ref> Det eldste kjende fossilet av eit sedertre er ''Cedrus penzhinaensis'' frå tidleg [[krittid]] ([[Albian]]) i trefossil-sediment på [[Kamtsjatkahalvøya]].<ref>{{Cite journal|last=Blokhina|first=N. I.|last2=Afonin|first2=M.|date=2007|title=Fossil wood Cedrus penzhinaensis sp. nov. (Pinaceae) from the Lower Cretaceous of north-western Kamchatka (Russia)|url=https://www.semanticscholar.org/paper/Fossil-wood-Cedrus-penzhinaensis-sp.-nov.-from-the-Blokhina-Afonin/f71ac9527bee7b53f6b666ed2132bd3cb8ea436e|journal=Acta Paleobotanica|language=en|volume=47|pages=379-389.|access-date=2021-05-29}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Bilde !! Vitskapleg namn !! Norsk namn !! Synonym !! Utbreiing !! Skildring !! Variantar |- |[[File:Cèdre du Chélia 10 (Algeria).jpg|120px]] ||''[[Cedrus atlantica]]'' ||Atlasseder ||''C. libani'' subsp. ''atlantica''||[[Atlasfjella]] i [[Marokko]] og [[Algerie]] || Mørkegrøn til blågrønt bar på 10–25&nbsp;mm. || |- |[[File:Cedrus libani var brevifolia kz1.jpg|120px]] ||''[[Cedrus brevifolia]]'' || Kyprosseder ||''C. libani'' subsp. ''brevifolia'', ''C. libani'' var. ''brevifolia'' ||[[Troodosfjella]] på [[Kypros]]|| Glinsande blågrønt bar på 8–20&nbsp;mm. || |- |[[File:Himalaya-Zeder-Zapfen.jpg|120px]] ||''[[Cedrus deodara]]'' || Himalayaseder || – ||Stammar frå vestlege [[Himalaya]] || Sterkt grønt til bleikgrønt, skinande grønt bar på 25–60&nbsp;mm; konglane har lett kanta skjel.|| |- |[[File:Bürkliplatz - Cedrus libani 2012-03-21 16-27-47 (P7000).JPG|120px]] ||''[[Cedrus libani]]'' ||Libanonseder ||– || Stammar frå fjella i [[middelhavsland]]a i [[Det nære austen]], [[Libanon]] og [[Tyrkia]] || Konglane har glatte skjel. || * [[Cedrus libani#Subspecies|''C. libani'' var. ''libani'']]: [[Libanonseder]], fjella i Libanon, Vest-[[Syria]] og sørleg-sentrale Tyrkia; mørkegrønt til blågrønt glinsande bar på 10–25&nbsp;mm. * ''C. libani'' var. ''stenocoma'': tyrkisk seder, fjella i Sørvest-Tyrkia; glinsande blågrønt bar på 8–25&nbsp;mm. |- |} == Kjelder == {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sederslekten|Sederslekten]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 22. september 2021.'' {{refslutt}} == Litteratur == * A. Mitchell (1977). Trær i skog og hage. Oversatt av I. Gjærevoll. Tiden. s. 116–119. ISBN 82-10-01282-7.  * A. Farjon (1990). Pinaceae: drawings and descriptions of the genera Abies, Cedrus, Pseudolarix, Keteleeria, Nothotsuga, Tsuga, Cathaya, Pseudotsuga, Larix, and Picea. Königstein: Koeltz Scientific Books. ISBN 3-87429-298-3.  * {{Cite web|title=''Cedrus''|url=http://www.conifers.org/pi/Cedrus.php|access-date=2015-12-28|publisher=The Gymnosperm Database}} ==Bakgrunnsstoff== {{artslenkjer}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Furufamilien]] [[Kategori:Planteslekter]] t3b4kni6tafzwyj3rqa4vhkm6ovuh4m 0 395598 3672102 3361616 2026-09-13T07:32:11Z Ranveig 39 Ref-flikk 3672102 wikitext text/x-wiki '''''Eurovision: Europe Shine a Light''''' var eit direktesendt [[Underhalding|underhaldingsprogram]] som vart sendt frå [[Hilversum]] i [[Nederland]] laurdag 16. mai [[2020]]. Programmet erstatta [[Eurovision Song Contest 2020]] som vart avlyst på grunn av [[Koronapandemien|koronaviruspandemien i Europa 2020]]. [[Den europeiske kringkastingsunionen]] (EBU) stod bak sendinga, medan dei nederlandske kringkastarane AVROTROS, NOS og NPO produserte henne. Spesialprogrammet var inga tevling, men hylla i staden artistane som skulle ha delteke i Eurovision Song Contest 2020. Programmet vart sendt direkte frå studio i [[Hilversum]] klokka 21.00 [[Sentraleuropeisk tid|CET]] og varte i 1 time og 59 minutt.<ref name="Hilversum">{{Cite web nb|url=https://eurovoix.com/2020/04/01/eurovision-europe-shine-a-light-to-be-broadcast-live-from-hilversum/|title=Eurovision: Europe Shine a Light To Be Broadcast Live From Hilversum|last=Granger|first=Anthony|date=2020-04-01|language=en-GB|accessdate=2020-04-04}}</ref><ref name="Eurovision">{{Cite web nb|url=https://eurovision.tv/story/eurovision-europe-shine-a-light-will-bring-audiences-together-on-16-may|title=Eurovision: Europe Shine A Light will bring audiences together on 16 May|last=|first=|date=2020-03-31|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-04-04}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=2020-05-16|title=Eurovision: Europe Shine A Light – Live Stream|url=https://www.youtube.com/watch?v=HAo_LxJzALw|access-date=2020-05-17|publisher=EBU/YouTube}}</ref> Programleiarar var [[Chantal Janzen]], [[Edsilia Rombley]] og Jan Smit, som òg skulle ha leia Eurovision Song Contest 2020.<ref>{{Cite web nb|url=https://eurovoix.com/2020/03/31/european-broadcasting-union-announces-europe-shine-a-light/|title=European Broadcasting Union Announces 'Eurovision: Europe Shine a Light'|last=|first=|date=2020-03-31|language=en-GB|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-04-04}}</ref> Programmet vart sett av over 70 millionar sjåarar over heile [[Europa]] og i [[Australia]].<ref name=":3">{{Cite web|date=2020-05-26|title=Eurovision: Europe Shine A Light reaches over 70 million viewers|url=https://eurovision.tv/story/eurovision-europe-shine-a-light-reaches-over-70-million-viewers|access-date=2020-06-08}}</ref> == Bakgrunn == [[Fil:Europe_Shine_a_Light_map.svg|mini|Land i grønt skulle ha delteke i 2020, og sende òg ''Eurovision: Europe Shine a Light''. Land i blått skulle ikkje delteke i 2020, men sende likevel programmet. Land i gult har delteke i ''Eurovision Song Contest'' tidlegare, men skulle ikkje delteke i 2020 og sende heller ikkje ''Eurovision: Europe Shine a Light.'']] Etter at nederlandske [[Duncan Laurence]] vann [[Eurovision Song Contest 2019]] med «[[Arcade av Duncan Laurence|Arcade]]», skulle Nederland vere vertskap for Eurovision Song Contest 2020. Dette ville ha vore femte gongen Nederland arrangerte tevlinga, etter tidlegare å ha arrangert i [[Eurovision Song Contest 1958|1958]], [[Eurovision Song Contest 1970|1970]], [[Eurovision Song Contest 1976|1976]] og [[Eurovision Song Contest 1970|1980]].<ref>{{Cite web|date=|title=Eurovision Song Contest – The Hague 1980|url=https://eurovision.tv/event/the-hague-1980|access-date=22. mai 2019|publisher=EBU}}</ref> Eurovision Song Contest 2020 skulle ha hatt to semifinalar tysdag 12. mai og torsdag 14. mai. Finalen skulle ha vore halden laurdag 16. mai. Alle sendingane skulle ha gått direkte frå Rotterdam Ahoy i [[Rotterdam]], den nest største byen i Nederland. Kringkastingsselskapa AVROTROS og NOS, i samarbeid med den nederlandske kringkastingsorganisasjonen NPO, stod bak arrangementet.<ref name="kringkastere"><cite class="citation web">[https://escxtra.com/2019/05/19/avrotros-npo-nos/ «Eurovision 2020 to be a co-production between Avrotros, NPO and NOS»]. ''ESCXTRA.com'' <small class="tekst-graa">'''(engelsk)'''</small>. 19. mai 2019<span class="reference-accessdate">. Besøkt 19. mai 2019</span>.</cite><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fno.wikipedia.org%3AEurovision%3A+Europe+Shine+a+Light&rft.atitle=Eurovision+2020+to+be+a+co-production+between+Avrotros%2C+NPO+and+NOS&rft.date=2019-05-19&rft.genre=unknown&rft.jtitle=ESCXTRA.com&rft_id=https%3A%2F%2Fescxtra.com%2F2019%2F05%2F19%2Favrotros-npo-nos%2F&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal"><span style="display:none;">&nbsp;</span></span></ref> Chantal Janzen, Edsilia Rombley og Jan Smit var valde til programleiarar.<ref>{{Cite web|date=4. desember 2019|title=Exclusive: Introducing the Eurovision 2020 presenters!|url=https://eurovision.tv/story/eurovision-2020-presenters-chantal-janzen-edsilia-rombley-jan-smit|access-date=4. desember 2019|publisher=EBU}}</ref> I februar–mars 2020 byrja koronaviruset SARS-CoV-2 å spreie seg for fullt i Europa.<ref>{{Cite web|last=Braseth|first=Sofie|date=2020-03-06|title=Italia: Voldsom økning i dødsfall|url=https://www.dagbladet.no/a/72219183|access-date=2020-03-07|language=no}}</ref><ref>{{Cite web|last=Dorholt|first=Ingunn|date=2020-03-11|title=WHO: Coronautbruddet er en pandemi|url=https://www.dagbladet.no/a/72236613|access-date=2020-03-13|language=no}}</ref> For å stoppe spreiinga av viruset og den medfølgjande infeksjonssjukdomen [[covid-19]], innførte dei fleste europeiske land strenge restriksjonar på daglegliv, reise, folkesamlingar, idretts- og kulturarrangement. 18. mars vedtok EBU å avlysa Eurovision Song Contest for å unngå ytterlegare spreiing av viruset. Dette var fyrste gongen i historia til Eurovision Song Contest at ei utgåve vart avlyst.<ref name=":16">{{Cite web|date=2020-03-18|title=Eurovision 2020 in Rotterdam is cancelled|url=https://eurovision.tv/story/eurovision-2020-in-rotterdam-is-cancelled|access-date=2020-03-18|publisher=eurovision.tv}}</ref><ref name=":17">{{Cite web|date=2020-03-18|title=Official EBU statement & FAQ on Eurovision 2020|url=https://eurovision.tv/official-ebu-statement-and-faq-eurovision-song-contest-2020-cancellation|access-date=2020-03-18|publisher=eurovision.tv}}</ref> Eit par veker etter avlysinga kunngjorde EBU at dei skulle arrangere eit direktesendt underhaldingsprogram som erstatning for den avlyste tevlinga. Programmet fekk namnet ''Eurovision: Europe Shine a Light'', eit namn som spelar på europeisk samhøyrsle og på [[Eurovision Song Contest 1997|vinnarsongen frå 1997]], «[[Love Shine a Light]]» med Katrina and the Waves.<ref name="Eurovision">{{Cite web nb|url=https://eurovision.tv/story/eurovision-europe-shine-a-light-will-bring-audiences-together-on-16-may|title=Eurovision: Europe Shine A Light will bring audiences together on 16 May|last=|first=|date=2020-03-31|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-04-04}}</ref> Dette var fjerde gongen at EBU arrangerte eit spesialprogram innan Eurovision Song Contest; tidlegare hadde det vore tre show i høve 25-årsjubileet, [[Congratulations: 50 Years of the Eurovision Song Contest|50-årsjubileet]] og [[Eurovision Song Contest's Greatest Hits|60-årsjubileet]] til tevlinga. == Sendinga == Spesialprogrammet vart sendt direkte frå studio 21 i Media Park i [[Hilversum]] utanfor [[Amsterdam]].<ref name="Hilversum">{{Cite web nb|url=https://eurovoix.com/2020/04/01/eurovision-europe-shine-a-light-to-be-broadcast-live-from-hilversum/|title=Eurovision: Europe Shine a Light To Be Broadcast Live From Hilversum|last=Granger|first=Anthony|date=2020-04-01|language=en-GB|accessdate=2020-04-04}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-04-01|title=Alternatieve Songfestival live vanuit Studio 21 in Hilversum|url=https://www.spreekbuis.nl/alternatieve-songfestival-live-uit-studio-21-in-hilversum/|access-date=2020-04-04|publisher=Spreekbuis.nl}}</ref> Sendinga starta 21.00 CET og varte i rundt to timar.<ref name="Hilversum" /><ref name="Eurovision">{{Cite web nb|url=https://eurovision.tv/story/eurovision-europe-shine-a-light-will-bring-audiences-together-on-16-may|title=Eurovision: Europe Shine A Light will bring audiences together on 16 May|last=|first=|date=2020-03-31|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-04-04}}</ref> I motsetnad til Eurovision Song Contest, var programmet inga tevling. I staden gjorde programmet stas på artistane og dei 41 songane som skulle ha delteke i Eurovision Song Contest 2020. Fleire tidlegare deltakarar framførte òg «[[Love Shine a Light]]» frå sine respektive heimland.<ref>{{Cite web|date=2020-04-07|title=2020 Acts To Sing "Love Shine A Light" At Eurovision: Europe Shine A Light|url=https://wiwibloggs.com/2020/04/07/2020-acts-to-sing-love-shine-a-light-at-eurovision-europe-shine-a-light/253222/|access-date=2020-04-17|language=en-US}}</ref> [[OGAE|Eurovision-fans]] song «[[What's Another Year]]» saman med [[Johnny Logan]], som vann [[Eurovision Song Contest 1980]] i [[Haag]].<ref>{{Cite web|title=Oproep: Eurovision sing-a-long met Johnny Logan's 'What's Another Year' {{!}} Eurovisie Songfestival|url=https://songfestival.nl/nieuws/eurovision-sing-a-long-met-eurovisie-zingen-lang-met-johnny-logan-s-what-s-anothe|access-date=2020-04-17|language=nl}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-05-15|title=What to expect for Eurovision: Europe Shine A Light|url=https://eurovision.tv/story/what-to-expect-for-eurovision-europe-shine-a-light|access-date=2020-05-16}}</ref> Songen er spesiell på fleire måtar: 1980 var førre gongen [[Nederland i Eurovision Song Contest|Nederland]] arrangerte ein Eurovision Song Contest-finale, og i tillegg spelar tittelen på at tevlinga [[Eurovision Song Contest 2021|kjem attende igjen i 2021]] – altså «kva er vel eit år?». === Framsyningar === Under sendinga opptredde tidlegare Eurovision-deltakarar med følgjande songar:<ref name=":2">{{Cite web|date=2020-05-16|title=Eurovision: Europe Shine A Light – Live Stream|url=https://www.youtube.com/watch?v=HAo_LxJzALw|access-date=2020-05-17|publisher=EBU/YouTube}}</ref><ref>https://escxtra.com/2020/05/06/guests-europe-shine-a-light/</ref><ref>{{Cite web|date=2020-04-09|title=Eurovision: Europe Shine A Light|url=https://eurovision.tv/eurovision-europe-shine-a-light|access-date=2020-05-16}}</ref> [[Fil:Studio_21.jpg|alt=|mini|Studio 21 i Hilversum, vertsarena for spesialprogrammet.]] {| class="sortable wikitable" ! scope="col" |Nr. ! scope="col" |Land ! scope="col" |Artist ! scope="col" |Song |- |1 | {{flaggikon|Irland}} [[Irland i Eurovision Song Contest|Irland]] |[[Johnny Logan]] |«What's Another Year» |- |2 | {{flaggikon|Sverige}} [[Sverige i Eurovision Song Contest|Sverige]] |[[Måns Zelmerlöw]] |«Heroes» |- | rowspan="2" |3 | {{flaggikon|Israel}} [[Israel i Eurovision Song Contest|Israel]] |Gali Atari (<small>frå</small> <small>Milk and Honey</small>) | rowspan="2" |«Hallelujah» |- | {{flaggikon|Nederland}} [[Nederland i Junior Eurovision Song Contest|Nederland]] |Tidlegare [[Junior Eurovision Song Contest]]-deltakarar |- |4 | {{flaggikon|Italia}} [[Italia i Eurovision Song Contest|Italia]] |[[Diodato]] |«[[Nel blu dipinto di blu]]» |- |5 | {{flaggikon|Serbia}} [[Serbia i Eurovision Song Contest|Serbia]] |[[Marija Šerifović]] |«Molitva» |- |6 | {{flaggikon|Nederland}} [[Nederland i Eurovision Song Contest|Nederland]] |Rotterdam filharmoniske orkester |«Love Shine a Light» <small>(instrumental)</small> |- | rowspan="2" |7 | {{flaggikon|Tyskland}} [[Tyskland i Eurovision Song Contest|Tyskland]] |Michael Schulte | rowspan="2" |«Ein bißchen Frieden» |- | {{flaggikon|Nederland}} [[Nederland i Eurovision Song Contest|Nederland]] |Ilse DeLange (<small>frå</small> <small>The Common Linnets</small>) |- |8 | {{flaggikon|Israel}} [[Israel i Eurovision Song Contest|Israel]] |[[Netta Barzilai|Netta]] |«Cuckoo» |- |9 | {{flaggikon|Nederland}} [[Nederland i Eurovision Song Contest|Nederland]] |[[Duncan Laurence]] |«Someone Else» |- | rowspan="2" |10 | rowspan="2" |Alle landa |[[Eurovision Song Contest 2020|Alle deltakarar i Eurovision 2020]] <small>(unntatt [[Hooverphonic]])</small> | rowspan="2" |«Love Shine a Light» |- |Katrina Leskanich |- |} === Landemerke === Kjende [[landemerke]] rundt om i Europa og Australia vart lyste opp under segmentet ''Europe Shine a Landmark''<ref name="Eurovision">{{Cite web nb|url=https://eurovision.tv/story/eurovision-europe-shine-a-light-will-bring-audiences-together-on-16-may|title=Eurovision: Europe Shine A Light will bring audiences together on 16 May|last=|first=|date=2020-03-31|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-04-04}}</ref><ref>{{Cite web nb|url=https://eurovoix.com/2020/04/26/landmarks-to-be-illuminated-for-eurovision-europe-shine-a-light/|title=Landmarks To Be Illuminated For Eurovision: Europe Shine a Light|last=Granger|first=Anthony|date=2020-04-26|language=en-GB|accessdate=2020-04-26}}</ref>. {| class="wikitable sortable" !Land !Landmark !By |- |{{Flagg|Austerrike}} |[[Riesenrad]] |[[Wien]] |- |{{Flagg|Belgia}} |Atomium |Brussel |- |{{Flagg|Kypros}} |Presidentpalasset |[[Levkosía|Nikosia]] |- |{{Flagg|Frankrike}} |[[Eiffeltårnet]] |[[Paris]] |- |{{Flagg|Tyskland}} |Elbphilharmonie |[[Hamburg]] |- |{{Flagg|Hellas}} |[[Akropolis]] |[[Aten|Athen]] |- |{{Flagg|Italia}} |Arena di Verona |[[Verona]] |- |{{Flagg|Litauen}} |Litauens nasjonale opera og balletteater |[[Vilnius]] |- |{{Flagg|Albania}} |Skanderbegmonumentet |[[Tirana]] |- |{{Flagg|Armenia}} |Fjernsynstårnet i Jerevan |[[Jerevan]] |- |{{Flagg|Aserbajdsjan}} |[[Bakı Kristal Zalı]] |[[Baku]] |- |{{Flagg|Australia}} |[[Operahuset i Sydney]] |[[Sydney]] |- |{{Flagg|Bulgaria}} |Bulgarias nasjonalteater |[[Sofia]] |- |{{Flagg|Danmark}} |[[Den lille havfrue]] |[[København]] |- |{{Flagg|Estland}} |[[Den estiske songfestivalen|Tallinns sangfestivalområde]] |[[Tallinn]] |- |{{Flagg|Georgia}} |Fredsbroen |[[Tbilisi]] |- |{{Flagg|Irland}} |Cashel kirkeruin |Cashel |- |{{Flagg|Island}} |Harpa |[[Reykjavík]] |- |{{Flagg|Israel}} |Gamlebyen i Jerusalem |[[Jerusalem]] |- |{{Flagg|Kroatia}} |Kroatias nasjonalteater |[[Zagreb]] |- |{{Flagg|Kviterussland}} |Kviterusslands nasjonalbibliotek |[[Minsk]] |- |{{Flagg|Latvia}} |Latvias nasjonalbibliotek |[[Riga]] |- |{{Flagg|Malta}} |Esplora interaktive forskningssenter |Kalkara |- |{{Flagg|Nederland}} |Erasmusbrug |[[Rotterdam]] |- |{{Flagg|Nord-Makedonia}} |Nord-Makedonias arkeologiske museum |[[Skopje]] |- |{{Flagg|Noreg}} |[[Operahuset i Oslo]] |[[Oslo]] |- |{{Flagg|Portugal}} |Belémtårnet |[[Lisboa]] |- |{{Flagg|Romania}} |Piața Unirii |[[Bucureşti|București]] |- |{{Flagg|Russland}} |[[Vasilijkatedralen]] og Spasskajatårnet |[[Moskva]] |- |{{Flagg|San Marino}} |Palazzo Pubblico |[[San Marino i San Marino|San Marino]] |- |{{Flagg|Serbia}} |Stari dvor |[[Beograd]] |- |{{Flagg|Slovenia}} |Ljubljana slott |[[Ljubljana]] |- |{{Flagg|Spania}} |Teatro Real |[[Madrid]] |- |{{Flagg|Storbritannia}} |[[London Eye]] |[[London]] |- |{{Flagg|Sveits}} |[[Matterhorn]] |[[Valais]] |- |{{Flagg|Sverige}} |[[Globen]] |[[Stockholm]] |- |{{Flagg|Ukraina}} |Kyivs fjernsynssenter |[[Kiev|Kyiv]] |} Dei einaste landa som ikkje hadde eit landemerke med, var [[Finland]], [[Moldova]] og [[Tsjekkia]]. == Kringkastarar og kommentatorar == Programmet vart overført av allmennkringkastarar over heile Europa og i [[Australia]]. 46 kringkastarar frå 45 land overførte sendinga. Sendinga vart sett av over 70 millionar menneske.<ref name=":3">{{Cite web|date=2020-05-26|title=Eurovision: Europe Shine A Light reaches over 70 million viewers|url=https://eurovision.tv/story/eurovision-europe-shine-a-light-reaches-over-70-million-viewers|access-date=2020-06-08}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|date=2020-04-16|title=Here's where to watch Eurovision: Europe Shine A Light|url=https://eurovision.tv/story/heres-where-to-watch-eurovision-europe-shine-a-light|access-date=2020-04-17|publisher=Eurovision.tv}}</ref> {| class="wikitable" !Land !Kringkastar !Kanal !Kommentator |- |{{Flagg|Austerrike}} |ORF |[[ORF 1]] |Andi Knoll |- |{{Flagg|Albania}} |RTSH |RTSH1 |Andri Xhahu |- |{{Flagg|Armenia}} |ARMTV |Armenia 1 |David Tserunyan og Emma Hakobyan |- |{{Flagg|Aserbajdsjan}} |İctimai Televiziya |İTV |Murad Arif |- |{{Flagg|Australia}} |SBS |SBS |Joel Creasey og Myf Warhurst |- | rowspan="2" |{{Flagg|Belgia}} |VRT |[[Eén]] |Peter Van de Veire<ref>{{Cite web nb|url=https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2020/04/03/blokken-kandidaten-spelen-vanuit-hun-kot-een-past-programmati/|title=Blokken-kandidaten spelen vanuit "hun kot": Eén past programmatie aan door corona|last=Boon|first=Katrien|date=2020-04-03|language=nl|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-04-03}}</ref> |- |RTBF |[[La Une]] |Maureen Louys, Jean-Louis Lahaye<ref>{{Cite web|date=2020-04-16|title=La RTBF diffusera aussi «Eurovision : Europe Shine A Light» le 16 mai|url=https://www.telepro.be/tv/la-rtbf-diffusera-aussi-eurovision-europe-shine-light-le-16-mai.html|access-date=2020-04-17|language=fr-BE}}</ref> |- |{{Flagg|Bulgaria}} |BNT |BNT 1, BNT 4 |Elena Rosberg og Petko Kralev |- |{{Flagg|Danmark}} |[[DR]] |[[DR1]]<ref>{{Cite web nb|url=https://www.dr.dk/musik/foerst-blev-eurovision-aflyst-nu-kommer-der-alligevel-et-show|title=Først blev Eurovision aflyst. Nu kommer der alligevel et show|date=2020-04-03|language=dansk|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-04-03}}</ref> |Ole Tøpholm |- |{{Flagg|Estland}} |ERR |ETV<ref>{{Cite web nb|url=https://menu.err.ee/1072291/eurovisiooni-finaali-asendav-erisaade-jouab-ka-etv-ekraanile|title=Eurovisiooni finaali asendav erisaade jõuab ka ETV ekraanile|last=Maripuu|first=Victoria|date=2020-04-02|language=et|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-04-02}}</ref> |Marko Reikop (estisk), Julija Kalenda og Aleksandr Khobotov (russisk) |- |{{Flagg|Finland}} |[[Yle]] |Yle TV2<ref>{{Cite web nb|title=Euroviisuille korvaava tv-show – myös muuta viisusisältöä luvassa pitkin kevättä|url=https://yle.fi/uutiset/3-11286072|accessdate=2020-04-01|language=fi|date=2020-04-01}}</ref> |Mikko Silvennoinen og Krista Siegfrids (finsk), Eva Frantz og Johan Lindroos (svensk) |- |{{Flagg|Frankrike}} |France Télévisions |France 2<ref>{{Cite web nb|url=https://eurovoix.com/2020/04/01/france-france-televisions-confirms-eurovision-europe-shine-a-light-broadcast/|title=France: France Télévisions Confirms Eurovision: Europe Shine A Light Broadcast|last=Granger|first=Anthony|date=2020-04-01|language=en-GB|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-04-01}}</ref> |Stéphane Bern |- |{{Flagg|Georgia}} |GPB |1TV |Demetre Ergemlidze |- |{{Flagg|Hellas}} |[[Ellinikí Radiofonía Tileórasi|ERT]] |ERT1 |Maria Kozakou |- |{{Flagg|Irland}} |RTÉ |RTÉ One |Marty Whelan |- |{{Flagg|Island}} |[[Ríkisútvarpið|RÚV]] |RÚV |Felix Bergsson |- |{{Flagg|Israel}} |Kan |Kan 11 |Ingen kommentator |- | rowspan="2" |{{Flagg|Italia}} | rowspan="2" |Rai |[[Rai 1]] |Flavio Insinna, Federico Russo<ref name=":1">{{Cite web|last=eurofestival|date=2020-04-10|title=Eurovision, Europe Shine a Light: il 16 maggio alle 20.35 su Rai1, Radio2 e RaiPlay|url=https://www.eurofestivalnews.com/2020/04/10/eurovision-europe-shine-a-light-il-16-maggio-alle-20-35-su-rai1-radio2-e-raiplay/|access-date=2020-04-14|language=it-IT}}</ref> |- |Rai 4, Rai Radio 2 |Gino Castaldo, Ema Stokholma<ref name=":1" /> |- |{{Flagg|Kroatia}} |HRT |HRT 1 |Duško Čurlić |- |{{Flagg|Kviterussland}} |BTRK |Belarus 1<ref>{{Cite web|last=Granger|first=Anthony|date=2020-04-13|title=Belarus: BTRC Confirms Eurovision: Europe Shine a Light Broadcast|url=https://eurovoix.com/2020/04/13/belarus-btrc-confirms-eurovision-europe-shine-a-light-broadcast/|access-date=2020-04-14|language=en-GB}}</ref> |Jawhen Perlin |- |{{Flagg|Kypros}} |RIK |RIK 1, RIK SAT |Andreas Iakovidis |- |{{Flagg|Latvia}} |LTV |LTV1 |Toms Grēviņš |- |{{Flagg|Litauen}} |LRT |LRT televizija |Ramūnas Zilnys |- |{{Flagg|Malta}} |PBS |TVM |Ingen kommentator |- |{{Flagg|Moldova}} |TRM |Moldova 1 |Daniela Crudu |- |{{Flagg|Nederland}} |AVROTROS |[[NPO 1]] |Cornald Maas<ref>{{Cite web nb|url=https://www.televizier.nl/amusement/avrotros-presenteert-compleet-songfestivalprogramma-in-mei|title=AVROTROS presenteert compleet Songfestivalprogramma in mei|last=Tomas|first=Irma|date=2020-04-01|language=nl|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-04-01}}</ref> |- |{{Flagg|Nord-Makedonia}} |MRT |MRT 1 |Aleksandra Jovanovska |- |{{Flagg|Noreg}} |[[Norsk rikskringkasting|NRK]] |[[NRK1]] |Ingen kommentator |- |{{Flagg|Polen}} |TVP |TVP1, TVP Polonia<ref>{{Cite web|last=Granger|first=Anthony|date=2020-04-15|title=Poland: TVP Confirms Broadcast of Eurovision: Europe Shine a Light|url=https://eurovoix.com/2020/04/15/poland-tvp-confirms-broadcast-of-eurovision-europe-shine-a-light/|access-date=2020-04-17|language=en-GB}}</ref> |Artur Orzech |- |{{Flagg|Portugal}} |RTP |RTP1, RTPi<ref>{{Cite web|date=2020-04-09|title=Filomena Cautela confirma Eurovision: Europe Shine a Light na RTP|url=https://e-festivalpt.pt/rtp-anunciou-a-transmissao-do-eurovision-europe-shine-a-light/|access-date=2020-04-14|language=pt-PT}}</ref> |Nuno Galopim |- |{{Flagg|Romania}} |TVR |TVR1 |Bogdan Stănescu |- |{{Flagg|Russland}} |Pervyj kanal |Pervyj kanal |Jurij Aksiuta og Jana Tsjurikova |- |{{Flagg|San Marino}} |[[San Marino RTV|SMRTV]] |Rtv San Marino |Flavio Insinna og Federico Russo |- |{{Flagg|Serbia}} |RTS |RTS 1, RTS Vet |Duška Vučinić |- |{{Flagg|Slovenia}} |RTVSLO |TV Slovenija 1 |Andrej Hofer |- |{{Flagg|Spania}} |TVE |La 1, TVEi<ref>{{Cite web nb|url=https://www.rtve.es/television/20200401/blas-canto-programa-especial-eurovision-europa-shine-light/2011246.shtml|title=Blas Cantó participará en el homenaje a Eurovisión 2020: "Eurovisión: Europa Shine a Light"|date=2020-04-01|language=es-ES|accessdate=2020-04-01}}</ref> |Tony Aguilar og Eva Mora |- |{{Flagg|Storbritannia}} |[[BBC]] |[[BBC One]] |Graham Norton<ref>{{Cite web|title=BBC One - Eurovision Song Contest, 2020, Europe Shine a Light|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m000jbr8|access-date=2020-05-16|language=en-GB}}</ref> |- | rowspan="3" |{{Flagg|Sveits}} | rowspan="3" |[[SRG SSR]] |SRF 1 |Sven Epiney |- |[[RTS 1]] |Yoann Provenzano og Jean-Marc Richard |- |RSI La 2 |Clarissa Tami og Sebalter |- |{{Flagg|Sverige}} |[[Sveriges Television|SVT]] |[[SVT1]], SVT Play<ref>{{Cite web nb|url=https://blogg.svt.se/melodifestivalen-expertbloggen/klart-for-eurovision-vecka-i-svt/|title=Klart för Eurovision-vecka i SVT|last=Dahlander|first=Gustav|date=2020-04-03|publisher=SVT|language=sv|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-04-03}}</ref> |Ingen kommentator |- |{{Flagg|Tsjekkia}} |ČT |ČT art<ref>{{Cite web nb|url=https://www.eurocontest.cz/eurovision-europe-shine-a-light-na-ct-art/|title=Eurovision: Europe Shine A Light na ČT art|date=2020-04-03|language=tsjekkisk|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-04-03}}</ref> |Jan Maxián |- |{{Flagg|Tyskland}} |[[ARD]]/NDR |[[Das Erste]] |Peter Urban og Michael Schulte |- | rowspan="2" |{{Flagg|Ukraina}} |UA:PBC |UA:Persjyj |Timur Mirosjnytsjenko |- |STB |STB |Oleksandra Franko og Les Myrnyi |} Følgjande land skulle ikkje delteke i Eurovision Song Contest 2020, men overførte ''Europe Shine a Light'':<ref name=":0">{{Cite web|date=2020-04-16|title=Here's where to watch Eurovision: Europe Shine A Light|url=https://eurovision.tv/story/heres-where-to-watch-eurovision-europe-shine-a-light|access-date=2020-04-17|publisher=Eurovision.tv}}</ref> {| class="wikitable" ! width="150px" |Land ! width="150px" |Kringkastar !Kanal !Kommentator |- | {{flagg|Bosnia-Hercegovina}} |BHRT |BHT 1 |Maja Miralem |- | {{flagg|Kasakhstan}} |Khabar Agency |Khabar TV |Nursultan Qurman og Mahabbat Esen |- | {{flagg|Kosovo}} |RTK |RTK 1 | |- | {{flagg|Montenegro}} |RTCG |RTCG 1, Radio 98 | |} == Sjå òg == * [[Eurovision Song Contest 2020]] * [[Junior Eurovision Song Contest 2020]] * [[Koronapandemien|Koronaviruspandemien 2019–2020]] * ''[[Songs of Europe]]'' (1981) * [[Congratulations: 50 Years of the Eurovision Song Contest|''Congratulations: 50 Years of the Eurovision Song Contest'']] (2005) * ''[[Eurovision Song Contest's Greatest Hits]]'' (2015) == Kjelder == {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Eurovision: Europe Shine a Light|Eurovision: Europe Shine a Light]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 17. desember 2021.'' {{refslutt}} {{Eurovision Song Contest}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Musikk i 2020]] [[Kategori:Eurovision Song Contest 2020]] na1f7214utx7rkoxqaoinw3jh06nil7 0 397751 3671970 3671183 2026-09-12T13:21:04Z TU-nor 12071 3671970 wikitext text/x-wiki '''Slatina''' kan vere: * [[Slatina i Andrijevica]], busetnad i kommunen [[Andrijevica]] i Montenegro * [[Slatina i Jablanica]], busetnad i kommunen [[Jablanica i Bosnia-Hercegovina|Jablanica]] i Bosnia-Hercegovina * [[Slatina i Kladno]], kommune i [[Kladno]] i distriktet Kladno okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Slatina i Klatovy]], kommune i [[Horažďovice]] i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Slatina i Kroatia]], bykommune i fylket Virovitica-Podravina i Kroatia * [[Slatina i Leposavić]], busetnad i kommunen [[Leposavić]] i Kosovo * [[Slatina i Levice]], kommune i distriktet [[Levice okres|Levice]] i regionen Nitra kraj i Slovakia * [[Slatina i Litoměřice]], ein kommune i [[Lovosice]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Slatina i Novo Goražde]], busetnad i kommunen [[Novo Goražde]] i Bosnia-Hercegovina * [[Slatina i Plzeň-sever]], kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Slatina i Preseka]], busetnad i kommunen [[Preseka]] i Kroatia * [[Slatina i Romania]], by i Romania * [[Slatina i Slovakia]], elv i Slovakia * [[Slatina i Šmartno ob Paki]], busetnad i kommunen [[Šmartno ob Paki]] i Slovenia * [[Slatina i Sofia]], bydel i Sofia i Bulgaria * [[Slatina Peak]], fjell på Sør-Shetlandsøyane * [[Slatina ved Timiș]], sideelv til elva [[Timiș]] i Romania {{fleirtyding}} pn0et45fznn5ha1q3gtwfyv6xoo0kte 0 414212 3672055 3632142 2026-09-13T01:13:45Z Eao 49913 Meir av teksten som eg tidlegare har skrive på bokmålswikipediaen 3672055 wikitext text/x-wiki {{infoboks biografi|fødenamn={{lang|th| เนติพร เสน่ห์สังคม}}}} '''Netiporn Sanesangkhom''' ({{levde-lua|8. august 1995-14. mai 2024}}) var ein framståande thailandsk demokratiaktivist. Ho var elev ved [[Triam Udom Suksa vidaregåande skule]] i [[Bangkok]], der ho var medlem av elevrådet.<ref>{{kjelde www|url=https://www.bbc.com/thai/thailand-62108959|tittel=ม. 112 : เปิดใจพี่สาว "บุ้ง ทะลุวัง" จากหนุน กปปส. สู่นักกิจกรรมทำโพลล์เกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์|språk=thai|utgjevar=BBC Thai|dato=2022-07-11|vitja=2024-01-31}}</ref> Ho var medlem av den thailandske kvinneaktivistgruppa Taluwang, og vart dømt til fengsel for [[Majestetskrenking#I_Thailand|majestetskrenking]] for å ha gjennomført ei meiningsmåling på kjøpesenteret Siam Paragon under demonstrasjonane i Thailand den 8. februar 2022. Ho byrja ein [[sveltestreik]] i fengselet saman med medaktivisten [[Nutthanit Duangmusit]] i protest mot å ha vorte varetektsfengsla, og kollapsa under eit vitneavhøyr på grunn av sterke magesmerter og trøyttleik.<ref>{{kjelde www|url=https://www.hrw.org/news/2022/07/19/thailand-free-detained-critics-monarchy|tittel=Thailand: Free Detained Critics of Monarchy|utgjevar=Human Rights Watch|språk=engelsk|dato=2022-07-19|vitja=2024-01-31}}</ref><ref>{{kjelde www|url=https://www.amnesty.org/en/documents/asa39/5702/2022/en/|tittel=Thailand: Release hunger-striking activists: Netiporn ‘Bung’ Sanesangkhom, Nutthanit ‘Bai Por’ Duangmusit and Tantawan ‘Tawan’ Tuatulanon|utgjevar=Amnesty International|språk=engelsk|dato=2022-06-14|vitja=2024-01-31}}</ref> Ho vart likevel nekta kausjon trass i å ha vorte send til sjukehus etter å ha sveltestreika i nesten 50 dagar.<ref>{{kjelde www|arkivurl=https://web.archive.org/web/20240131150610/https://coconuts.co/bangkok/news/court-refuses-to-release-monarchy-reformers-who-collapsed-in-court/|arkivdato=2024-01-31|url=https://coconuts.co/bangkok/news/court-refuses-to-release-monarchy-reformers-who-collapsed-in-court/|tittel=Court refuses to release monarchy reformers who collapsed in court|utgjevar=Coconuts Bangkok|språk=engelsk|dato=2022-07-19|vitja=2024-01-31}}</ref> Ho vart lauslaten mot kausjon den 4. august 2022,<ref>{{kjelde www|url=https://www.thaipbsworld.com/two-thai-hunger-striking-activists-on-held-remand-granted-bail/|tittel=Two Thai hunger striking activists held on remand granted bail|utgjevar=Thai PBS World|språk=engelsk|dato=2022-08-04|vitja=2024-01-31}}</ref> men den 31. januar 2024 vart kausjonen hennar trekt tilbake, og ho vart arrestert. Samtidig vart også Thailands yngste dømde person for majestetsfornærming arrestert, ei då 14 år gammal jente med kallenamnet «Yok», som Netiporn var støttespelar for.<ref>{{kjelde www|url=https://tlhr2014.com/archives/64149|utgiver=Prachatai|språk=thai|tittel=ศาลสั่งถอนประกัน ‘บุ้ง’ เหตุพ่นสีลงบนธงราชินี-ชุมนุมหน้า วธ. แต่ไม่ถอนประกัน ‘ตะวัน’ ชี้ ไม่ผิดเงื่อนไขประกัน|dato=2024-01-26|vitja=2024-01-31}}</ref><ref>{{kjelde www|url=https://prachatai.com/journal/2024/01/107863|tittel='ทะลุวัง' ชี้ ผิดปกติ หลังทัณฑสถานแจ้ง 'บุ้ง' ป่วยหนัก แต่ไม่ประสงค์ให้ทนายหรือใครเยี่ยม|utgjevar=Prachatai|språk=thai|dato=2024-01-31|vitja=2024-01-31}}</ref> Ifølgje straffedomstolen vart ho dømd for å ha brote vilkåra for kausjonen då ho deltok i ein demonstrasjon ved det thailandske kulturdepartementet den 6. august 2023. Netiporn byrja ifølgje Thai Lawyers for Human Rights ein ny sveltestreik i fengselet den 27. januar 2024.<ref>{{kjelde www|utgjevar=Prachatai English|url=https://prachataienglish.com/node/10794|tittel=Activist’s bail revoked over protest at Ministry of Culture|språk=engelsk|dato=2024-01-30|vitja=2024-01-31}}</ref> Ho vart send til fengselssjukehuset tysdag 8. februar, den 11. dagen av sveltestreiken. Ho hadde symptom på [[hepatitt]] og [[urinvegsinfeksjon]], og var for svak til å gå.{{tr}} Den 26. februar 2024 vart ho på ny send til fengselssjukehuset etter å ha hosta blod i tre dagar. Ho gav då for første gong samtykke til avgrensa behandling i og med at ho hadde hosta opp mykje blod. Ho vart behandla intravenøst med brekkingsdempande og syrenøytraliserande medisinar.<ref>{{kjelde www|url=https://prachatai.com/journal/2024/02/108237|tittel=‘บุ้ง’ กลับเข้า รพ.ราชทัณฑ์หลังอาเจียนปนเลือด 3 วันติด ยังอดอาหารต่อเพื่อ 2 ข้อเรียกร้อง|utgjevar=Prachatai|språk=thai|dato=2024-02-27|vitja=2024-02-28}}</ref> Ei oppdatering frå [[Thai Lawyers for Human Rights]] den 29. februar 2024 melde at ho heldt fram med å kasta opp blod. Blodet vart lysare og lysare for kvar dag. Ho hadde sterke magesmerter, kunne knapt gå, og hadde problem med å skilje drøymar frå røyndom.<ref>{{kjelde www|url=https://prachatai.com/journal/2024/02/108250|tittel=อัพเดท 'บุ้ง - เนติพร' ยังอดอาหาร จิบน้ำปริมาณจำกัด มีอาการอาเจียนปนเลือด ปวดท้องรุนแรง|utgjevar=Prachatai|språk=thai|dato=2024-02-29|besøksdato=2024-02-29}}</ref><ref>{{kjelde www|url=https://twitter.com/TLHR2014/status/1763096699990634799|tittel=Update การประท้วงอดอาหารและจำกัดน้ำ ของ #บุ้งทะลุวัง (29 ก.พ.)|språk=thai|utgjevar=TLHR/X|dato=2024-02-29|vitja=2024-02-29}}</ref> Netiporn døydde ifølgje den thailandske avisa [[Matichon]], og dessutan ei fråsegn gitt av medaktivisten Nutthanit Duangmusit og fleire, klokka 11:22 om morgonen den 14. mai 2024.<ref>{{kjelde www|url=https://www.matichon.co.th/politics/news_4575160|tittel=หยก โพสต์ถึง บุ้ง-เนติพร เคารพที่ตั้งตรงในหลักการ ยันทุกคนล้วนมีฝัน|språk=thai|utgjevar=Matichon Online|dato=2024-05-14|vitja=2024-05-14}}</ref><ref>{{kjelde www|url=https://www.youtube.com/watch?v=1kseQvK_A58|tittel=“บุ้ง ทะลุวัง“ เสียชีวิตแล้ว ญาติรอรับร่างนิติเวช มธ. #บุ้งทะลุวัง|språk=thai|dato=2014-05-14|vitja=2024-05-14|utgjevar=Ratsadon News/Youtube}}</ref> Ifølgje den thailandske nettavisa [[Khaosod Online]] døydde ho av hjartestans, og vart freista gjenoppliva med hjarte- og lungeredning.<ref>{{kjelde www|url=https://www.khaosod.co.th/breaking-news/news_8231392|tittel=ด่วน บุ้ง กลุ่มทะลุวัง เสียชีวิตแล้ว หลังหัวใจหยุดเต้น ส่งร่างชันสูตรพลิกศพ|språk=thai|utgjevar=Khaosod Online|dato=2024-05-14|vitja=2024-05-14}}</ref> Fengselsbetjentar fortalde at sveltestreiken hadde gjort henne svekt og anemisk, og det thailandske departementet for kriminalomsorg uttalte at ho hadde nekta å ta imot vitamin og elektrolyttar. Netiporns legejournal frå fengselssjukehuset viste ifølgje Prachatai English, den engelskspråklege utgåva av den thailandske nettavisa Prachatai, at Netiporn hadde reernæringssyndrom (engelsk: refeeding syndrome) Det stod også i journalen at ho vart send til røntgenundersøking av thorax og CT-skanning av hjernen medan hjarte- og lungeredninga (HLR) vart utført. Familien hennar sette spørsmålsteikn ved om HLR vart avbroten då desse testane vart utførte. Journalen frå Thammasat universitetssjukehus, dit Netiporn vart overført og seinare erklært død, sa at ho ikkje hadde nokon livsteikn då ho kom. Den sa også at ein trakealtube hadde vorte feilplassert i matrøyret hennar i staden for luftrøyret. I dødsattesten stod det at ho døydde av hjartesvikt og kveling, medan obduksjonen konkluderte med at dødsårsaka var akutt hjartesvikt, elektrolyttubalanse og kardiomegali (forstørra hjarte). == Reaksjonar == Den engelskspråklege thailandske nettavisa Thai Enquirer skreiv i ein artikkel etter dødsfallet at samfunnet måtte ta lærdom av Hannah Arendts analyse av Adolf Eichmann. Avisa skreiv at :«akkurat som Eichmann forsvarte handlingane sine ved å hevde at han berre heldt seg til sin tids juridiske rammeverk, står også vi overfor eit avgjerande val: å stille spørsmål eller å innordne oss. Rammeverket som tillét (Netiporns) fengsling og etterfølgjande død eksisterer, men det er det moralske imperativet vårt å utfordre det.» == Utmerkelser == Nettavisen Prachatai utnemnde henne, etter sin død, til årets person 2024 for å ha spelt ei viktig rolle i sosial og politisk forandring. == Minnemarkeringar og krav om etterforsking == Under ein av mange minnemarkeringar for Netiporn (og andre offer for Thailands straffelov paragraf 112), den 14. mars 2025 utanfor straffedomstolen ved Ratchadapisek road i Bangkok, uttalte medaktivist Tantawan Tuatulanon, i samband med at det var ti månader etter at Netiporn gjekk bort, at :«førre gong, den 3. mars, hadde vi faktisk ein avtale med Thanyaburi provinsdomstol om å etterforske dødsfallet. Likevel vart det funne ut at ingen dokument var utarbeidde. Dette har medført ei utsetjing til 8. april 2025. Eg vil gjerne at alle følgjer nøye med på om Kriminalbyrået sender dokumenta eller ikkje. Vil dei heller halde fram med å trenere saka slik?» == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * {{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=Hbz5DF_Yl3U|tittel=Diskusjon om saka om Bung Thaluwang |språk=engelsk, thai|dato=2025-01-06|utgiver=Foreign Correspondents' Club of Thailand, สํานักข่าวราษฎร Ratsadon News/Youtube}} * {{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=XDHqWvQbPVY|tittel=Diskusjon om saka om Bung Thaluwang (kjelde 2)|språk=engelsk, thai|dato=2025-01-06|utgiver=Foreign Correspondents' Club of Thailand, Friends Talk/Youtube}} * {{cite AV media|tittel=Death of justice? How an activist's death in detention raise questions about the Thai justice system|url=https://www.youtube.com/watch?v=UUjin5N9dk4|språk=thai, engelsk|dato=2025-01-15|utgiver=Prachatai/Youtube}} * {{cite AV media|tittel=Minnemarkering ni månader etter Netiporn Sanesangkhoms, eller Bung Thaluwangs død|url=https://www.youtube.com/watch?v=TGhEb_i3Fuc|språk=thai|dato=2025-02-17|utgiver=iLaw/Youtube}}<!-- under ein av følgjande markeringar for å få endra den thailandske grunnlova: https://prachataienglish.com/node/11309 - heile markeringa: https://www.youtube.com/watch?v=19VLaVVGp5g --> * {{cite AV media|tittel=Bung Netiporn: draumar frå velferdsstat til institusjonell reform|url=https://www.youtube.com/watch?v=dIqYPjcAv7k|dato=2024-02-05|besøksdato=2025-02-21|språk=thai|utgiver=Prachatai/Youtube}} * {{cite AV media|tittel=Eittårsmarkering av Bungs bortgang, halde i Bangkok kunst- og kultursenter|url=https://www.youtube.com/watch?v=LqBXNUpQHsg|språk=thai|utgiver=iLaw/Youtube|dato=2025-05-15}} * {{cite AV media|tittel=We Are Friends av Commoner Band framført på eittårsmarkeringa for Bung Netiporns bortgang|url=https://www.youtube.com/watch?v=6pQl8s1tzuY|språk=thai|utgiver=UDD News Thailand/Youtube|dato=2025-05-15}} * {{cite AV media|tittel=Chor Pannika, Baipor Nutthanit og Anna. Den dagen ho framleis var i live: Bungs fødselsdag|url=https://www.youtube.com/watch?v=XPSiXUxBlTc|språk=thai|utgiver=UDD News Thailand/Youtube|dato=2025-08-08}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Thailandske aktivistar]] rni0l63yyikrfrutjcn6as9fagqjydu 3672056 3672055 2026-09-13T01:17:20Z Eao 49913 /* Bakgrunnsstoff */ song til minne om Netiporn 3672056 wikitext text/x-wiki {{infoboks biografi|fødenamn={{lang|th| เนติพร เสน่ห์สังคม}}}} '''Netiporn Sanesangkhom''' ({{levde-lua|8. august 1995-14. mai 2024}}) var ein framståande thailandsk demokratiaktivist. Ho var elev ved [[Triam Udom Suksa vidaregåande skule]] i [[Bangkok]], der ho var medlem av elevrådet.<ref>{{kjelde www|url=https://www.bbc.com/thai/thailand-62108959|tittel=ม. 112 : เปิดใจพี่สาว "บุ้ง ทะลุวัง" จากหนุน กปปส. สู่นักกิจกรรมทำโพลล์เกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์|språk=thai|utgjevar=BBC Thai|dato=2022-07-11|vitja=2024-01-31}}</ref> Ho var medlem av den thailandske kvinneaktivistgruppa Taluwang, og vart dømt til fengsel for [[Majestetskrenking#I_Thailand|majestetskrenking]] for å ha gjennomført ei meiningsmåling på kjøpesenteret Siam Paragon under demonstrasjonane i Thailand den 8. februar 2022. Ho byrja ein [[sveltestreik]] i fengselet saman med medaktivisten [[Nutthanit Duangmusit]] i protest mot å ha vorte varetektsfengsla, og kollapsa under eit vitneavhøyr på grunn av sterke magesmerter og trøyttleik.<ref>{{kjelde www|url=https://www.hrw.org/news/2022/07/19/thailand-free-detained-critics-monarchy|tittel=Thailand: Free Detained Critics of Monarchy|utgjevar=Human Rights Watch|språk=engelsk|dato=2022-07-19|vitja=2024-01-31}}</ref><ref>{{kjelde www|url=https://www.amnesty.org/en/documents/asa39/5702/2022/en/|tittel=Thailand: Release hunger-striking activists: Netiporn ‘Bung’ Sanesangkhom, Nutthanit ‘Bai Por’ Duangmusit and Tantawan ‘Tawan’ Tuatulanon|utgjevar=Amnesty International|språk=engelsk|dato=2022-06-14|vitja=2024-01-31}}</ref> Ho vart likevel nekta kausjon trass i å ha vorte send til sjukehus etter å ha sveltestreika i nesten 50 dagar.<ref>{{kjelde www|arkivurl=https://web.archive.org/web/20240131150610/https://coconuts.co/bangkok/news/court-refuses-to-release-monarchy-reformers-who-collapsed-in-court/|arkivdato=2024-01-31|url=https://coconuts.co/bangkok/news/court-refuses-to-release-monarchy-reformers-who-collapsed-in-court/|tittel=Court refuses to release monarchy reformers who collapsed in court|utgjevar=Coconuts Bangkok|språk=engelsk|dato=2022-07-19|vitja=2024-01-31}}</ref> Ho vart lauslaten mot kausjon den 4. august 2022,<ref>{{kjelde www|url=https://www.thaipbsworld.com/two-thai-hunger-striking-activists-on-held-remand-granted-bail/|tittel=Two Thai hunger striking activists held on remand granted bail|utgjevar=Thai PBS World|språk=engelsk|dato=2022-08-04|vitja=2024-01-31}}</ref> men den 31. januar 2024 vart kausjonen hennar trekt tilbake, og ho vart arrestert. Samtidig vart også Thailands yngste dømde person for majestetsfornærming arrestert, ei då 14 år gammal jente med kallenamnet «Yok», som Netiporn var støttespelar for.<ref>{{kjelde www|url=https://tlhr2014.com/archives/64149|utgiver=Prachatai|språk=thai|tittel=ศาลสั่งถอนประกัน ‘บุ้ง’ เหตุพ่นสีลงบนธงราชินี-ชุมนุมหน้า วธ. แต่ไม่ถอนประกัน ‘ตะวัน’ ชี้ ไม่ผิดเงื่อนไขประกัน|dato=2024-01-26|vitja=2024-01-31}}</ref><ref>{{kjelde www|url=https://prachatai.com/journal/2024/01/107863|tittel='ทะลุวัง' ชี้ ผิดปกติ หลังทัณฑสถานแจ้ง 'บุ้ง' ป่วยหนัก แต่ไม่ประสงค์ให้ทนายหรือใครเยี่ยม|utgjevar=Prachatai|språk=thai|dato=2024-01-31|vitja=2024-01-31}}</ref> Ifølgje straffedomstolen vart ho dømd for å ha brote vilkåra for kausjonen då ho deltok i ein demonstrasjon ved det thailandske kulturdepartementet den 6. august 2023. Netiporn byrja ifølgje Thai Lawyers for Human Rights ein ny sveltestreik i fengselet den 27. januar 2024.<ref>{{kjelde www|utgjevar=Prachatai English|url=https://prachataienglish.com/node/10794|tittel=Activist’s bail revoked over protest at Ministry of Culture|språk=engelsk|dato=2024-01-30|vitja=2024-01-31}}</ref> Ho vart send til fengselssjukehuset tysdag 8. februar, den 11. dagen av sveltestreiken. Ho hadde symptom på [[hepatitt]] og [[urinvegsinfeksjon]], og var for svak til å gå.{{tr}} Den 26. februar 2024 vart ho på ny send til fengselssjukehuset etter å ha hosta blod i tre dagar. Ho gav då for første gong samtykke til avgrensa behandling i og med at ho hadde hosta opp mykje blod. Ho vart behandla intravenøst med brekkingsdempande og syrenøytraliserande medisinar.<ref>{{kjelde www|url=https://prachatai.com/journal/2024/02/108237|tittel=‘บุ้ง’ กลับเข้า รพ.ราชทัณฑ์หลังอาเจียนปนเลือด 3 วันติด ยังอดอาหารต่อเพื่อ 2 ข้อเรียกร้อง|utgjevar=Prachatai|språk=thai|dato=2024-02-27|vitja=2024-02-28}}</ref> Ei oppdatering frå [[Thai Lawyers for Human Rights]] den 29. februar 2024 melde at ho heldt fram med å kasta opp blod. Blodet vart lysare og lysare for kvar dag. Ho hadde sterke magesmerter, kunne knapt gå, og hadde problem med å skilje drøymar frå røyndom.<ref>{{kjelde www|url=https://prachatai.com/journal/2024/02/108250|tittel=อัพเดท 'บุ้ง - เนติพร' ยังอดอาหาร จิบน้ำปริมาณจำกัด มีอาการอาเจียนปนเลือด ปวดท้องรุนแรง|utgjevar=Prachatai|språk=thai|dato=2024-02-29|besøksdato=2024-02-29}}</ref><ref>{{kjelde www|url=https://twitter.com/TLHR2014/status/1763096699990634799|tittel=Update การประท้วงอดอาหารและจำกัดน้ำ ของ #บุ้งทะลุวัง (29 ก.พ.)|språk=thai|utgjevar=TLHR/X|dato=2024-02-29|vitja=2024-02-29}}</ref> Netiporn døydde ifølgje den thailandske avisa [[Matichon]], og dessutan ei fråsegn gitt av medaktivisten Nutthanit Duangmusit og fleire, klokka 11:22 om morgonen den 14. mai 2024.<ref>{{kjelde www|url=https://www.matichon.co.th/politics/news_4575160|tittel=หยก โพสต์ถึง บุ้ง-เนติพร เคารพที่ตั้งตรงในหลักการ ยันทุกคนล้วนมีฝัน|språk=thai|utgjevar=Matichon Online|dato=2024-05-14|vitja=2024-05-14}}</ref><ref>{{kjelde www|url=https://www.youtube.com/watch?v=1kseQvK_A58|tittel=“บุ้ง ทะลุวัง“ เสียชีวิตแล้ว ญาติรอรับร่างนิติเวช มธ. #บุ้งทะลุวัง|språk=thai|dato=2014-05-14|vitja=2024-05-14|utgjevar=Ratsadon News/Youtube}}</ref> Ifølgje den thailandske nettavisa [[Khaosod Online]] døydde ho av hjartestans, og vart freista gjenoppliva med hjarte- og lungeredning.<ref>{{kjelde www|url=https://www.khaosod.co.th/breaking-news/news_8231392|tittel=ด่วน บุ้ง กลุ่มทะลุวัง เสียชีวิตแล้ว หลังหัวใจหยุดเต้น ส่งร่างชันสูตรพลิกศพ|språk=thai|utgjevar=Khaosod Online|dato=2024-05-14|vitja=2024-05-14}}</ref> Fengselsbetjentar fortalde at sveltestreiken hadde gjort henne svekt og anemisk, og det thailandske departementet for kriminalomsorg uttalte at ho hadde nekta å ta imot vitamin og elektrolyttar. Netiporns legejournal frå fengselssjukehuset viste ifølgje Prachatai English, den engelskspråklege utgåva av den thailandske nettavisa Prachatai, at Netiporn hadde reernæringssyndrom (engelsk: refeeding syndrome) Det stod også i journalen at ho vart send til røntgenundersøking av thorax og CT-skanning av hjernen medan hjarte- og lungeredninga (HLR) vart utført. Familien hennar sette spørsmålsteikn ved om HLR vart avbroten då desse testane vart utførte. Journalen frå Thammasat universitetssjukehus, dit Netiporn vart overført og seinare erklært død, sa at ho ikkje hadde nokon livsteikn då ho kom. Den sa også at ein trakealtube hadde vorte feilplassert i matrøyret hennar i staden for luftrøyret. I dødsattesten stod det at ho døydde av hjartesvikt og kveling, medan obduksjonen konkluderte med at dødsårsaka var akutt hjartesvikt, elektrolyttubalanse og kardiomegali (forstørra hjarte). == Reaksjonar == Den engelskspråklege thailandske nettavisa Thai Enquirer skreiv i ein artikkel etter dødsfallet at samfunnet måtte ta lærdom av Hannah Arendts analyse av Adolf Eichmann. Avisa skreiv at :«akkurat som Eichmann forsvarte handlingane sine ved å hevde at han berre heldt seg til sin tids juridiske rammeverk, står også vi overfor eit avgjerande val: å stille spørsmål eller å innordne oss. Rammeverket som tillét (Netiporns) fengsling og etterfølgjande død eksisterer, men det er det moralske imperativet vårt å utfordre det.» == Utmerkelser == Nettavisen Prachatai utnemnde henne, etter sin død, til årets person 2024 for å ha spelt ei viktig rolle i sosial og politisk forandring. == Minnemarkeringar og krav om etterforsking == Under ein av mange minnemarkeringar for Netiporn (og andre offer for Thailands straffelov paragraf 112), den 14. mars 2025 utanfor straffedomstolen ved Ratchadapisek road i Bangkok, uttalte medaktivist Tantawan Tuatulanon, i samband med at det var ti månader etter at Netiporn gjekk bort, at :«førre gong, den 3. mars, hadde vi faktisk ein avtale med Thanyaburi provinsdomstol om å etterforske dødsfallet. Likevel vart det funne ut at ingen dokument var utarbeidde. Dette har medført ei utsetjing til 8. april 2025. Eg vil gjerne at alle følgjer nøye med på om Kriminalbyrået sender dokumenta eller ikkje. Vil dei heller halde fram med å trenere saka slik?» == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * {{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=Hbz5DF_Yl3U|tittel=Diskusjon om saka om Bung Thaluwang |språk=engelsk, thai|dato=2025-01-06|utgiver=Foreign Correspondents' Club of Thailand, สํานักข่าวราษฎร Ratsadon News/Youtube}} * {{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=XDHqWvQbPVY|tittel=Diskusjon om saka om Bung Thaluwang (kjelde 2)|språk=engelsk, thai|dato=2025-01-06|utgiver=Foreign Correspondents' Club of Thailand, Friends Talk/Youtube}} * {{cite AV media|tittel=Death of justice? How an activist's death in detention raise questions about the Thai justice system|url=https://www.youtube.com/watch?v=UUjin5N9dk4|språk=thai, engelsk|dato=2025-01-15|utgiver=Prachatai/Youtube}} * {{cite AV media|tittel=Minnemarkering ni månader etter Netiporn Sanesangkhoms, eller Bung Thaluwangs død|url=https://www.youtube.com/watch?v=TGhEb_i3Fuc|språk=thai|dato=2025-02-17|utgiver=iLaw/Youtube}}<!-- under ein av følgjande markeringar for å få endra den thailandske grunnlova: https://prachataienglish.com/node/11309 - heile markeringa: https://www.youtube.com/watch?v=19VLaVVGp5g --> * {{cite AV media|tittel=Bung Netiporn: draumar frå velferdsstat til institusjonell reform|url=https://www.youtube.com/watch?v=dIqYPjcAv7k|dato=2024-02-05|besøksdato=2025-02-21|språk=thai|utgiver=Prachatai/Youtube}} * {{cite AV media|tittel=Eittårsmarkering av Bungs bortgang, halde i Bangkok kunst- og kultursenter|url=https://www.youtube.com/watch?v=LqBXNUpQHsg|språk=thai|utgiver=iLaw/Youtube|dato=2025-05-15}} * {{cite AV media|tittel=We Are Friends av Commoner Band framført på eittårsmarkeringa for Bung Netiporns bortgang|url=https://www.youtube.com/watch?v=6pQl8s1tzuY|språk=thai|utgiver=UDD News Thailand/Youtube|dato=2025-05-15}} * {{cite AV media|tittel=Chor Pannika, Baipor Nutthanit og Anna. Den dagen ho framleis var i live: Bungs fødselsdag|url=https://www.youtube.com/watch?v=XPSiXUxBlTc|språk=thai|utgiver=UDD News Thailand/Youtube|dato=2025-08-08}} * {{cite AV media|tittel=Song til minne om Bung Netiporn|språk=thai|utgiver=Alek Chokrompruk/Youtube|url=https://www.youtube.com/watch?v=NtK3B5R53I8|dato=2025-05-20|vitja=2026-09-13}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Thailandske aktivistar]] 68zwqylpjtn8vtfhqejuwiftgf93kx6 3672057 3672056 2026-09-13T01:21:42Z Eao 49913 3672057 wikitext text/x-wiki {{infoboks biografi|fødenamn={{lang|th| เนติพร เสน่ห์สังคม}}}} '''Netiporn Sanesangkhom''' ({{levde-lua|8. august 1995-14. mai 2024}}) var ein framståande thailandsk demokratiaktivist. Ho var elev ved [[Triam Udom Suksa vidaregåande skule]] i [[Bangkok]], der ho var medlem av elevrådet.<ref>{{kjelde www|url=https://www.bbc.com/thai/thailand-62108959|tittel=ม. 112 : เปิดใจพี่สาว "บุ้ง ทะลุวัง" จากหนุน กปปส. สู่นักกิจกรรมทำโพลล์เกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์|språk=thai|utgjevar=BBC Thai|dato=2022-07-11|vitja=2024-01-31}}</ref> Ho var medlem av den thailandske kvinneaktivistgruppa Taluwang, og vart dømt til fengsel for [[Majestetskrenking#I_Thailand|majestetskrenking]] for å ha gjennomført ei meiningsmåling på kjøpesenteret Siam Paragon under demonstrasjonane i Thailand den 8. februar 2022. Ho byrja ein [[sveltestreik]] i fengselet saman med medaktivisten [[Nutthanit Duangmusit]] i protest mot å ha vorte varetektsfengsla, og kollapsa under eit vitneavhøyr på grunn av sterke magesmerter og trøyttleik.<ref>{{kjelde www|url=https://www.hrw.org/news/2022/07/19/thailand-free-detained-critics-monarchy|tittel=Thailand: Free Detained Critics of Monarchy|utgjevar=Human Rights Watch|språk=engelsk|dato=2022-07-19|vitja=2024-01-31}}</ref><ref>{{kjelde www|url=https://www.amnesty.org/en/documents/asa39/5702/2022/en/|tittel=Thailand: Release hunger-striking activists: Netiporn ‘Bung’ Sanesangkhom, Nutthanit ‘Bai Por’ Duangmusit and Tantawan ‘Tawan’ Tuatulanon|utgjevar=Amnesty International|språk=engelsk|dato=2022-06-14|vitja=2024-01-31}}</ref> Ho vart likevel nekta kausjon trass i å ha vorte send til sjukehus etter å ha sveltestreika i nesten 50 dagar.<ref>{{kjelde www|arkivurl=https://web.archive.org/web/20240131150610/https://coconuts.co/bangkok/news/court-refuses-to-release-monarchy-reformers-who-collapsed-in-court/|arkivdato=2024-01-31|url=https://coconuts.co/bangkok/news/court-refuses-to-release-monarchy-reformers-who-collapsed-in-court/|tittel=Court refuses to release monarchy reformers who collapsed in court|utgjevar=Coconuts Bangkok|språk=engelsk|dato=2022-07-19|vitja=2024-01-31}}</ref> Ho vart lauslaten mot kausjon den 4. august 2022,<ref>{{kjelde www|url=https://www.thaipbsworld.com/two-thai-hunger-striking-activists-on-held-remand-granted-bail/|tittel=Two Thai hunger striking activists held on remand granted bail|utgjevar=Thai PBS World|språk=engelsk|dato=2022-08-04|vitja=2024-01-31}}</ref> men den 31. januar 2024 vart kausjonen hennar trekt tilbake, og ho vart arrestert. Samtidig vart også Thailands yngste dømde person for majestetsfornærming arrestert, ei då 14 år gammal jente med kallenamnet «Yok», som Netiporn var støttespelar for.<ref>{{kjelde www|url=https://tlhr2014.com/archives/64149|utgiver=Prachatai|språk=thai|tittel=ศาลสั่งถอนประกัน ‘บุ้ง’ เหตุพ่นสีลงบนธงราชินี-ชุมนุมหน้า วธ. แต่ไม่ถอนประกัน ‘ตะวัน’ ชี้ ไม่ผิดเงื่อนไขประกัน|dato=2024-01-26|vitja=2024-01-31}}</ref><ref>{{kjelde www|url=https://prachatai.com/journal/2024/01/107863|tittel='ทะลุวัง' ชี้ ผิดปกติ หลังทัณฑสถานแจ้ง 'บุ้ง' ป่วยหนัก แต่ไม่ประสงค์ให้ทนายหรือใครเยี่ยม|utgjevar=Prachatai|språk=thai|dato=2024-01-31|vitja=2024-01-31}}</ref> Ifølgje straffedomstolen vart ho dømd for å ha brote vilkåra for kausjonen då ho deltok i ein demonstrasjon ved det thailandske kulturdepartementet den 6. august 2023. Netiporn byrja ifølgje Thai Lawyers for Human Rights ein ny sveltestreik i fengselet den 27. januar 2024.<ref>{{kjelde www|utgjevar=Prachatai English|url=https://prachataienglish.com/node/10794|tittel=Activist’s bail revoked over protest at Ministry of Culture|språk=engelsk|dato=2024-01-30|vitja=2024-01-31}}</ref> Ho vart send til fengselssjukehuset tysdag 8. februar, den 11. dagen av sveltestreiken. Ho hadde symptom på [[hepatitt]] og [[urinvegsinfeksjon]], og var for svak til å gå.{{tr}} Den 26. februar 2024 vart ho på ny send til fengselssjukehuset etter å ha hosta blod i tre dagar. Ho gav då for første gong samtykke til avgrensa behandling i og med at ho hadde hosta opp mykje blod. Ho vart behandla intravenøst med brekkingsdempande og syrenøytraliserande medisinar.<ref>{{kjelde www|url=https://prachatai.com/journal/2024/02/108237|tittel=‘บุ้ง’ กลับเข้า รพ.ราชทัณฑ์หลังอาเจียนปนเลือด 3 วันติด ยังอดอาหารต่อเพื่อ 2 ข้อเรียกร้อง|utgjevar=Prachatai|språk=thai|dato=2024-02-27|vitja=2024-02-28}}</ref> Ei oppdatering frå [[Thai Lawyers for Human Rights]] den 29. februar 2024 melde at ho heldt fram med å kasta opp blod. Blodet vart lysare og lysare for kvar dag. Ho hadde sterke magesmerter, kunne knapt gå, og hadde problem med å skilje drøymar frå røyndom.<ref>{{kjelde www|url=https://prachatai.com/journal/2024/02/108250|tittel=อัพเดท 'บุ้ง - เนติพร' ยังอดอาหาร จิบน้ำปริมาณจำกัด มีอาการอาเจียนปนเลือด ปวดท้องรุนแรง|utgjevar=Prachatai|språk=thai|dato=2024-02-29|besøksdato=2024-02-29}}</ref><ref>{{kjelde www|url=https://twitter.com/TLHR2014/status/1763096699990634799|tittel=Update การประท้วงอดอาหารและจำกัดน้ำ ของ #บุ้งทะลุวัง (29 ก.พ.)|språk=thai|utgjevar=TLHR/X|dato=2024-02-29|vitja=2024-02-29}}</ref> Netiporn døydde ifølgje den thailandske avisa [[Matichon]], og dessutan ei fråsegn gitt av medaktivisten Nutthanit Duangmusit og fleire, klokka 11:22 om morgonen den 14. mai 2024.<ref>{{kjelde www|url=https://www.matichon.co.th/politics/news_4575160|tittel=หยก โพสต์ถึง บุ้ง-เนติพร เคารพที่ตั้งตรงในหลักการ ยันทุกคนล้วนมีฝัน|språk=thai|utgjevar=Matichon Online|dato=2024-05-14|vitja=2024-05-14}}</ref><ref>{{kjelde www|url=https://www.youtube.com/watch?v=1kseQvK_A58|tittel=“บุ้ง ทะลุวัง“ เสียชีวิตแล้ว ญาติรอรับร่างนิติเวช มธ. #บุ้งทะลุวัง|språk=thai|dato=2014-05-14|vitja=2024-05-14|utgjevar=Ratsadon News/Youtube}}</ref> Ifølgje den thailandske nettavisa [[Khaosod Online]] døydde ho av hjartestans, og vart freista gjenoppliva med hjarte- og lungeredning.<ref>{{kjelde www|url=https://www.khaosod.co.th/breaking-news/news_8231392|tittel=ด่วน บุ้ง กลุ่มทะลุวัง เสียชีวิตแล้ว หลังหัวใจหยุดเต้น ส่งร่างชันสูตรพลิกศพ|språk=thai|utgjevar=Khaosod Online|dato=2024-05-14|vitja=2024-05-14}}</ref> Fengselsbetjentar fortalde at sveltestreiken hadde gjort henne svekt og anemisk, og det thailandske departementet for kriminalomsorg uttalte at ho hadde nekta å ta imot vitamin og elektrolyttar. Netiporns legejournal frå fengselssjukehuset viste ifølgje Prachatai English, den engelskspråklege utgåva av den thailandske nettavisa Prachatai, at Netiporn hadde reernæringssyndrom (engelsk: refeeding syndrome) Det stod også i journalen at ho vart send til røntgenundersøking av thorax og CT-skanning av hjernen medan hjarte- og lungeredninga (HLR) vart utført. Familien hennar sette spørsmålsteikn ved om HLR vart avbroten då desse testane vart utførte. Journalen frå Thammasat universitetssjukehus, dit Netiporn vart overført og seinare erklært død, sa at ho ikkje hadde nokon livsteikn då ho kom. Den sa også at ein trakealtube hadde vorte feilplassert i matrøyret hennar i staden for luftrøyret. I dødsattesten stod det at ho døydde av hjartesvikt og kveling, medan obduksjonen konkluderte med at dødsårsaka var akutt hjartesvikt, elektrolyttubalanse og kardiomegali (forstørra hjarte). == Reaksjonar == Den engelskspråklege thailandske nettavisa Thai Enquirer skreiv i ein artikkel etter dødsfallet at samfunnet måtte ta lærdom av Hannah Arendts analyse av Adolf Eichmann. Avisa skreiv at :«akkurat som Eichmann forsvarte handlingane sine ved å hevde at han berre heldt seg til sin tids juridiske rammeverk, står også vi overfor eit avgjerande val: å stille spørsmål eller å innordne oss. Rammeverket som tillét (Netiporns) fengsling og etterfølgjande død eksisterer, men det er det moralske imperativet vårt å utfordre det.» == Utmerkelser == Nettavisen Prachatai utnemnde henne, etter sin død, til årets person 2024 for å ha spelt ei viktig rolle i sosial og politisk forandring. == Minnemarkeringar og krav om etterforsking == Under ein av mange minnemarkeringar for Netiporn (og andre offer for Thailands straffelov paragraf 112), den 14. mars 2025 utanfor straffedomstolen ved Ratchadapisek road i Bangkok, uttalte medaktivist [[Tantawan Tuatulanon]], i samband med at det var ti månader etter at Netiporn gjekk bort, at :«førre gong, den 3. mars, hadde vi faktisk ein avtale med Thanyaburi provinsdomstol om å etterforske dødsfallet. Likevel vart det funne ut at ingen dokument var utarbeidde. Dette har medført ei utsetjing til 8. april 2025. Eg vil gjerne at alle følgjer nøye med på om Kriminalbyrået sender dokumenta eller ikkje. Vil dei heller halde fram med å trenere saka slik?» == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * {{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=Hbz5DF_Yl3U|tittel=Diskusjon om saka om Bung Thaluwang |språk=engelsk, thai|dato=2025-01-06|utgiver=Foreign Correspondents' Club of Thailand, สํานักข่าวราษฎร Ratsadon News/Youtube}} * {{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=XDHqWvQbPVY|tittel=Diskusjon om saka om Bung Thaluwang (kjelde 2)|språk=engelsk, thai|dato=2025-01-06|utgiver=Foreign Correspondents' Club of Thailand, Friends Talk/Youtube}} * {{cite AV media|tittel=Death of justice? How an activist's death in detention raise questions about the Thai justice system|url=https://www.youtube.com/watch?v=UUjin5N9dk4|språk=thai, engelsk|dato=2025-01-15|utgiver=Prachatai/Youtube}} * {{cite AV media|tittel=Minnemarkering ni månader etter Netiporn Sanesangkhoms, eller Bung Thaluwangs død|url=https://www.youtube.com/watch?v=TGhEb_i3Fuc|språk=thai|dato=2025-02-17|utgiver=iLaw/Youtube}}<!-- under ein av følgjande markeringar for å få endra den thailandske grunnlova: https://prachataienglish.com/node/11309 - heile markeringa: https://www.youtube.com/watch?v=19VLaVVGp5g --> * {{cite AV media|tittel=Bung Netiporn: draumar frå velferdsstat til institusjonell reform|url=https://www.youtube.com/watch?v=dIqYPjcAv7k|dato=2024-02-05|besøksdato=2025-02-21|språk=thai|utgiver=Prachatai/Youtube}} * {{cite AV media|tittel=Eittårsmarkering av Bungs bortgang, halde i Bangkok kunst- og kultursenter|url=https://www.youtube.com/watch?v=LqBXNUpQHsg|språk=thai|utgiver=iLaw/Youtube|dato=2025-05-15}} * {{cite AV media|tittel=We Are Friends av Commoner Band framført på eittårsmarkeringa for Bung Netiporns bortgang|url=https://www.youtube.com/watch?v=6pQl8s1tzuY|språk=thai|utgiver=UDD News Thailand/Youtube|dato=2025-05-15}} * {{cite AV media|tittel=Chor Pannika, Baipor Nutthanit og Anna. Den dagen ho framleis var i live: Bungs fødselsdag|url=https://www.youtube.com/watch?v=XPSiXUxBlTc|språk=thai|utgiver=UDD News Thailand/Youtube|dato=2025-08-08}} * {{cite AV media|tittel=Song til minne om Bung Netiporn|språk=thai|utgiver=Alek Chokrompruk/Youtube|url=https://www.youtube.com/watch?v=NtK3B5R53I8|dato=2025-05-20|vitja=2026-09-13}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Thailandske aktivistar]] kwz5penhr7t9cw3k1uvgss2f6cnlyjn 0 415006 3672200 3671723 2026-09-13T11:40:35Z Ranveig 39 Ref-flikk 3672200 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by|bilete=Greymouth_at_sunset.jpg|region=[[West Coast på New Zealand|West Coast]]}} '''Greymouth''' (uttalt {{IPAc-en|ˈ|ɡ|r|eɪ|m|aʊ|θ}}; [[maori]] ''Mawhera'') er den største byen i [[West Coast på New Zealand|West Coast-regionen]] på [[Sørøya på New Zealand|Sørøya]] på [[New Zealand]], og administrasjonsstad for Grey District Council. Folketalet i heile Grey District er 14.250, som står for 43 % av innbyggjarane i West Coast. Greymouth byområdet hadde ein anslått folkesetnad på 8 340 i 2023. Ein stor del av distriktet, 65 %,<ref>{{Kjelde www|år=2020|tittel=Te Tai o Poutini Plan Committee Meeting 30 July 2020|url=https://ttpp.nz/wp-content/uploads/2020/07/July-TTPP-Meeting-Agenda-v2.pdf|vitja=14 December 2021|arkivdato=23 January 2022|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20220123172225/https://ttpp.nz/wp-content/uploads/2020/07/July-TTPP-Meeting-Agenda-v2.pdf}}</ref> er del av eit verneområde eigd og administrert av [[Department of Conservation]]. Dette gjer Greymouth til eit naturleg senter for fotturistar. Byen er også endestasjon for jernbaneruta [[TranzAlpine]]. == Plassering == [[Fil:Blaketown,_Greymouth.jpg|alt=|venstre|mini|[[Aoraki/Mount Cook]] og andre fjell frå stranda ved Greymouth.]] Byen ligg ved munningen av [[Grey River (Ný-Zeeland)|Grey River]], på ei smal kystslette nær foten av Sør-Alpane. I klart vêr kan ein sjå [[Aoraki/Mount Cook]] i sør klart frå staden. Munningen av elva delar byen opp i tre område: Blaketown, nær elvemunningen på sørbreidda; Karoro i søraust, skild frå Blaketown av ei rekkje små elvelagunar og Cobden, som tidlegare var ein eigen by, på nordbreidda av elva. == Historie == Maorigruppa Ngāi Tahu kom til Te Tai Poutini (Vestkysten) på byrjinga av 1800-talet. Under [[Tuhuru Kokare|Tūhuru Kōkare]], ein stor krigar, overvann ho Ngāti Wairangi i ei rad slag om kontroll over kystområdet, som var ei av dei viktigaste kjeldene til den høgt prisa grønsteinen (''[[pounamu]]''), som er nesten like hard som stål. Ngāi Tahu i Poutini bygde festningar, ''pā'', ved Māwhera (Greymouth), Ōkārito og Mahitahi (Bruce Bay), og hadde landsbyar eller hagar andre stadar, som Inangahua, Taramakau, Mahinapua, Pouerua, Okuru og Arawhata (Jackson Bay).<ref name=":11">{{Cite book |last=Rosanowski |first=John |title=A history of the West Coast of the Southern Alps |publisher=Cornwall Publications |year=2012 |isbn=978-0-473-21887-4 |publication-place=Christchurch |pages=2}}</ref> Namnet Māwhera (som tyder 'brei elvemunning',<ref name="GREY2">{{citation|url=http://www.newzealand.com/travel/destinations/regions/west-coast/towns.cfm/nodeid/60.html |title=Greymouth|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080706184013/http://www.newzealand.com/travel/destinations/regions/west-coast//towns.cfm/nodeid/60.html|archivedate=6. juli 2008|publisher=Tourism New Zealand}}</ref> er framleis eit anna namn for Grey River. Dei første europearane som kom til området som no er Greymouth var Thomas Brunner og Charles Heaphy i 1846. Brunner og Heaphy hadde fått i oppdrag av Nelson Land Company å undersøka landet sør for [[Buller-elva]] og å rapportera om ressursane og potensialet som eit området for framtidig busetnad. Dei la ut frå Nelson den 17. mars 1846 saman med ein maori som heitte Kehu, som tidlegare hadde vitja Vestkysten og som hadde gått med på å vera guiden deira.<ref>{{Cite book |last=Lord |first=E.I. |title=Greymouth District Diamond Jubilee 1868–1928 |publisher=Andrews Baty & Company |year=1928 |pages=17}}</ref> Brunner oppdaga kol i [[Grey valley|Grey Valley]], og fleire stadar i regionen (som byen Brunner og Brunnersjøen) har namn etter han. Brunner sjølv namngav Grey River etter [[George Grey|sir George Grey]], guvernøren av New Zealand.<ref name="GREYBLACK">{{citation|url=http://www.west-coast.co.nz/Tourism_West_Coast/Greymouth___Blackball_IDL=6_IDT=1452_ID=8457_.html |title=Greymouth / Blackbal |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081014030356/http://www.west-coast.co.nz/Tourism_West_Coast/Greymouth___Blackball_IDL=6_IDT=1452_ID=8457_.html|archivedate=14. oktober 2008|publisher= Tourism West Coast }}</ref> Greymouth blei skipa som følgje av gullrushet på vestkysten av New Zeland på 1860-talet. 22. juli 1864 blei «Nelson» det fyrste dampskipet som sigla opp Grey River.<ref name=":4">{{Cite book |title=The Diggers' Story: Accounts of the West Coast gold rushes |publisher=Canterbury University Press |year=2014 |isbn=978-1-927145-60-9 |editor-last=Bradshaw |editor-first=Julia |location=Christchurch |pages=22}}</ref> Ombord i skipet var Matthew Batty og Reuben Waite, i lag med rundt 70 [[Skjerpar|skjerparar]].<ref name=":4"/> Reuben Waite opna den første butikken i Greymouth ved breidda av Grey River på hjørnet av det som no er Waite Street og Mawhera Quay.<ref name=":5">{{Kjelde www|tittel=West Coast History – Grey District Council|url=https://www.greydc.govt.nz:443/facilities/history-house-museum/wc_history/Pages/default.aspx|vitja=12 September 2020|språk=en-NZ|arkivdato=6 August 2020|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20200806012537/https://www.greydc.govt.nz/facilities/history-house-museum/wc_history/Pages/default.aspx}}</ref> Matthew Batty blei den fyrste europeiske kolgruvearbeidaren på Grey River. Han hadde oversyn over ei gruppe maoriar som grov Brunner Seam ved breidda av Grey River.<ref name=":5" /> John Rochfort utførte den fyrste [[Landmåling|landmålinga]] av staden i 1865.<ref name="Te Ara">{{Cite book |title=An Encyclopaedia of New Zealand |date=22. april 2009 |publisher=Ministry for Culture and Heritage / Te Manatū Taonga |editor-last=McLintock |editor-first=A. H. |editor-link=Alexander Hare McLintock |chapter=Greymouth |access-date=14 September 2015 |chapter-url=http://www.teara.govt.nz/en/1966/greymouth |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304130305/http://www.teara.govt.nz/en/1966/greymouth |archive-date=4 March 2016 |url-status=live}}</ref><ref>{{DNZB|title=Rochfort, John}}</ref> Greymouth blei utropt som ''burough'' den 16. juli 1868, og 26. august 1868 blei det halde val. Den 16. september 1868 heldt det nye byrådet sitt fyrste møte, og valde Edward Masters til den fyrste borgameisteren av Greymouth.<ref name=":6">{{Cite book |last=Kerridge |first=Peter |url=https://www.worldcat.org/oclc/154645099 |title=Glimpses of Greymouth and district : a 1993 record of the development of Greymouth and district over the past one hundred and twenty-five years and some of the activities and achievements of its citizens, councils and community organisations, 1868–1993 |date=1993 |publisher=125th Jubilee Committee of the Grey District Council |others=Grey District (N.Z.). District Council. |isbn=0-473-02367-9 |location=Greymouth, N.Z. |pages=65 |oclc=154645099 |access-date=31 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220623055850/https://www.worldcat.org/title/glimpses-of-greymouth-and-district-a-1993-record-of-the-development-of-greymouth-and-district-over-the-past-one-hundred-and-twenty-five-years-and-some-of-the-activities-and-achievements-of-its-citizens-councils-and-community-organisations-1868-1993/oclc/154645099 |archive-date=23. juni 2022 }}</ref> == Kjende bygningar == <gallery widths="160"> Fil:Greymouth Speights Alehouse 003.JPG|Dei tidlegare regjeringsbygningane i Greymouth Fil:Greymouth Courthouse WCWPAL MRD 01.jpg|Domstolsbygningen i Greymouth Fil:Left Bank Art Gallery, Greymouth MRD 02.jpg|Left Bank Art Gallery i den gamle Bank of New Zealand-bygningen Fil:Greymouth Grey County Chambers.JPG|History House museum, tidlegare Grey County Chambers Fil:Greymouth Hannahs Buildings.JPG|Hannah's building Fil:Greymouth Royal Hotel 002.JPG|Greymouth Royal Hotel Fil:Dispatch & Garlick building MRD 01.jpg|Dispatch & Garlick Foundry Fil:Greymouth Town Clock.jpg|Byklokka </gallery> ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Greymouth|Greymouth]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 11. april 2024.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar på New Zealand]] [[Kategori:West Coast på New Zealand]] pcv1qqjgeiloge1nxbj0k2qsj0ow3ed 0 417296 3672104 3651849 2026-09-13T07:33:53Z Ranveig 39 3672104 wikitext text/x-wiki [[Fil:Sapphic Flag alternate with violet.svg|miniatyr|Sapfisk prideflagg.]] '''''Sapfisme''''' er ei samlenemning for [[kvinne]]r som elskar kvinner. Det vil seia alle kvinner som blir tiltrekte av, eller er i forhold med, andre kvinner. Dette omfattar all romantisk og seksuell [[kjærleik]] mellom kvinner, uavhengig av den [[seksuell orientering|seksuelle orienteringa]] deira.<ref name=":0">{{Kilde www|url=https://www.them.us/story/what-does-sapphic-mean|tittel=What Does It Mean to Be Sapphic?|besøksdato=2024-06-18|dato=2022-04-27|fornavn=Yasmine|etternavn=Hamou|språk=en-US|verk=Them|sitat=After a few scrolls of Sappho’s poems were discovered in the late 1800s, “sapphic” became an adjective to describe women whose emotional and sexual preferences were other women. It wasn't until the 1950s, however, that “sapphic” became a popular term to describe women who loved women in the U.S. […] While many lesbians claim sapphic identity, it’s important to note that there is a distinction between being a lesbian and being sapphic. While lesbians can be sapphics, not all sapphics are lesbians.}}</ref><ref name=":1">{{Kilde www|url=https://www.cosmopolitan.com/uk/love-sex/lgbtq/a46075592/sapphic-meaning/|tittel=What does it mean to be 'sapphic'|besøksdato=2024-06-18|dato=2023-12-08|fornavn=Lois|etternavn=Shearing|språk=en-GB|verk=Cosmopolitan|sitat=Broadly speaking, ”sapphic” is used as a broad term that captures the vibe of queer attraction to women “The term is a warm and welcoming umbrella, and includes many orientations including lesbians, bisexual and pansexual women, both cis and trans.” Explains Robyn Exton, CEO of the dating app HER.}}</ref> Nemninga omfattar hovudsakleg [[lesbisk]]e og [[bifili|bifile]] kvinner, men inkluderer også aseksuelle og aromantiske kvinner som blir tiltrekte av andre kvinner, og dessutan panfile kvinner.<ref name=":1"/> == Etymologi == [[Fil:Simonet - Safo.jpg|miniatyr|''Sapfo'', måleri av [[Enrique Simonet]].]] Nemninga har vore i bruk sidan 1890-åra, etter funn seint på 1800-talet av nokon verk av [[Sapfo]] (ca. 600 [[fvt.]]), ein gresk kvinneleg [[lyrikar|poet]] som skreiv om kjærleiken mellom kvinner og sine eigne homoseksuelle lidenskapar. ''Sapfisk'' vart eit adjektiv for beskriva kvinner som følelsesmessig eller seksuelt føretrekte andre kvinner.<ref name=":0"/><ref>{{Kilde www|url=https://www.etymonline.com/word/Sapphic|tittel=Etymology of Sapphic|besøksdato=2024-06-03|språk=en|verk=Etymonline}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://oglobo.globo.com/cultura/identidade-safica-como-uma-poeta-nascida-ha-2-mil-anos-virou-referencia-nos-estudos-de-genero-25078464|tittel=Identidade sáfica: como uma poeta nascida há 2 mil anos virou referência nos estudos de gênero|besøksdato=2024-06-03|dato=2021-06-26|fornavn=Bolívar|etternavn=Torres|språk=pt-BR|verk=O Globo|sitat=Trata-se de um termo guarda-chuva cunhado para englobar todas as mulheres que tenham atração, exclusiva ou não, por outras mulheres.}}</ref> Sapfo vart fødd på den greske øya [[Lésvos]], nemningane «sapfisk» og «lesbisk» er avleidde av dette.<ref>{{Kilde www|url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803100441631|tittel=sapphism|besøksdato=2024-06-03|språk=en|verk=Oxford Reference|forlag=Oxford University Press|sitat=Named after the lyric poet Sappho (born about 650 bc) who lived on the Greek island of Lesbos and expressed love for women in many of her poems|doi=10.1093/oi/authority.20110803100441631}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://artuk.org/discover/stories/sapphic-sexuality-lesbian-myth-and-reality-in-art-and-sculpture|tittel=Sapphic Sexuality: Lesbian Myth and Reality in Art and Sculpture|besøksdato=2024-04-28|dato=2020-07-27|fornavn=Flora|etternavn=Doble|språk=en|verk=Art UK|sitat=The modern identification of Sappho with female homosexuality is, in fact, so strong that the words 'sapphic' and 'lesbian' are derived from her own name and the name of her home island of Lesbos respectively.}}</ref> Verket til Sapfo er ein av dei få eldre omtalane av den typen kjærleik som sidan blir omtalt som sapfisk kjærleik. Sapfo sin poesi er eit uvanleg historisk døme på kvinneleg seksualitet skilt frå [[forplanting|reproduksjon]], men omhandlar kvinner som elskar andre kvinner.<ref>{{Kilde bok|tittel=The Sappho Companion|etternavn=Reynolds|fornavn=Margaret|dato=2010-12-15|utgiver=Random House|isbn=978-1-4464-1376-0|språk=en}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://saficosmos.com/lbtq/cosas-datos-saber-que-significa-termino-mujeres-saficas/|tittel=Cosas que debes saber sobre las mujeres sáficas|besøksdato=2024-06-03|dato=2023-08-14|språk=es-MX|verk=Saficosmos|sitat=Sin embargo, en septiembre de 2020, la profesora de sociología de la Universidad Ambedkar en Dehli, Niharika Banerjea, explicó que el término tiene que ver con los principios de «mujeres que aman a otras mujeres» (WLW, por sus siglas en inglés).}}</ref> == Kjelder == {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sapfisme|Sapfisme]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 28. juli 2024.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:LHBT]] [[Kategori:Kvinner]] 2exm6bps4eqirr8sucq15e5sgkvny1y 4 419193 3672212 3669361 2026-09-13T11:55:49Z Morkoz 154792 Reporting [[Special:Contributions/~2026-49677-85|~2026-49677-85]] ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1c) 3672212 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Wikipedia-administrasjon]] '''Vaktmeistertenester på Wikipedia''' er ei diskusjonsside der ein kan leggja inn meldingar til [[Wikipedia:Administratorar|administratorar]] og [[Wikipedia:Byråkratar|byråkratar]] på Nynorsk Wikipedia, til dømes om kompliserte former for [[Wikipedia:Hærverk|hærverk]]. Enklare former for hærverk kan merkast med <nowiki>{{Sletting}}</nowiki> eller <nowiki>{{Snøggsletting}}</nowiki>. ==Meldingar== Skriv eventuelle meldingar her. == Report concerning User:88.94.145.26 == [[Special:Contributions/88.94.145.26|88.94.145.26]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:Tanbiruzzaman|Tanbiruzzaman]] ([[Brukardiskusjon:Tanbiruzzaman|diskusjon]]) 1. november 2024 kl. 18:50 (CET) == Report concerning User:193.156.161.94 == [[Special:Contributions/193.156.161.94|193.156.161.94]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:Tanbiruzzaman|Tanbiruzzaman]] ([[Brukardiskusjon:Tanbiruzzaman|diskusjon]]) 21. november 2024 kl. 12:02 (CET) == Report concerning User:159.171.80.249 == [[Special:Contributions/159.171.80.249|159.171.80.249]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:Aqurs1|Aqurs1]] ([[Brukardiskusjon:Aqurs1|diskusjon]]) 9. januar 2025 kl. 14:01 (CET) :{{tick}} Sorted. [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 9. januar 2025 kl. 14:30 (CET) == Report concerning User:84.16.219.6 == [[Special:Contributions/84.16.219.6|84.16.219.6]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:Wüstenspringmaus|Wüstenspringmaus]] ([[Brukardiskusjon:Wüstenspringmaus|diskusjon]]) 26. mars 2025 kl. 12:37 (CET) == Report concerning User:87.54.24.182 == [[Special:Contributions/87.54.24.182|87.54.24.182]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:Wüstenspringmaus|Wüstenspringmaus]] ([[Brukardiskusjon:Wüstenspringmaus|diskusjon]]) 4. april 2025 kl. 12:49 (CEST) == Report concerning User:185.174.84.121 == [[Special:Contributions/185.174.84.121|185.174.84.121]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:ASid|ASid]] ([[Brukardiskusjon:ASid|diskusjon]]) 8. april 2025 kl. 09:12 (CEST) == Report concerning User:193.156.161.253 == [[Special:Contributions/193.156.161.253|193.156.161.253]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:Hide on Rosé|Hide on Rosé]] ([[Brukardiskusjon:Hide on Rosé|diskusjon]]) 22. april 2025 kl. 10:53 (CEST) == Report concerning User:2001:2020:C307:8B47:7D5B:C9C7:AEF6:767A == [[Special:Contributions/2001:2020:C307:8B47:7D5B:C9C7:AEF6:767A|2001:2020:C307:8B47:7D5B:C9C7:AEF6:767A]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:Langusto|Langusto]] ([[Brukardiskusjon:Langusto|diskusjon]]) 22. april 2025 kl. 20:57 (CEST) == Report concerning User:81.175.35.52 == [[Special:Contributions/81.175.35.52|81.175.35.52]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:Trinitrotolueno|Trinitrotolueno]] ([[Brukardiskusjon:Trinitrotolueno|diskusjon]]) 8. mai 2025 kl. 08:22 (CEST) == Report concerning User:~2025-56428-3 == [[Special:Contributions/~2025-56428-3|~2025-56428-3]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:Tanbiruzzaman|Tanbiruzzaman]] ([[Brukardiskusjon:Tanbiruzzaman|diskusjon]]) 10. september 2025 kl. 11:13 (CEST) == Report concerning User:~2025-58436-3 == [[Special:Contributions/~2025-58436-3|~2025-58436-3]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:NDG|NDG]] ([[Brukardiskusjon:NDG|diskusjon]]) 12. september 2025 kl. 09:31 (CEST) == Report concerning User:~2025-58772-1 == [[Special:Contributions/~2025-58772-1|~2025-58772-1]] &ndash; Vandalism. Also see other account above <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:NDG|NDG]] ([[Brukardiskusjon:NDG|diskusjon]]) 12. september 2025 kl. 09:32 (CEST) == Report concerning User:~2025-58306-0 == [[Special:Contributions/~2025-58306-0|~2025-58306-0]] &ndash; Vandalism. Another "ape" troll <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:NDG|NDG]] ([[Brukardiskusjon:NDG|diskusjon]]) 12. september 2025 kl. 09:34 (CEST) == Report concerning User:OmnitecSecurity == [[Special:Contributions/OmnitecSecurity|OmnitecSecurity]] &ndash; Spam/Advertising <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:NDG|NDG]] ([[Brukardiskusjon:NDG|diskusjon]]) 17. september 2025 kl. 08:35 (CEST) == Report concerning User:~2025-31322-13 == [[Special:Contributions/~2025-31322-13|~2025-31322-13]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:NDG|NDG]] ([[Brukardiskusjon:NDG|diskusjon]]) 6. november 2025 kl. 11:35 (CET) == Report concerning User:~2025-42418-06 == [[Special:Contributions/~2025-42418-06|~2025-42418-06]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:NDG|NDG]] ([[Brukardiskusjon:NDG|diskusjon]]) 22. desember 2025 kl. 21:05 (CET) == Report concerning User:OmnitecSecuritydubai == [[Special:Contributions/OmnitecSecuritydubai|OmnitecSecuritydubai]] &ndash; Spam-only <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:NDG|NDG]] ([[Brukardiskusjon:NDG|diskusjon]]) 18. februar 2026 kl. 08:18 (CET) :See blocked/locked [[Brukar:OmnitecSecurity]] [[Brukar:NDG|NDG]] ([[Brukardiskusjon:NDG|diskusjon]]) 18. februar 2026 kl. 08:19 (CET) == Report concerning User:Omnitecuae == [[Special:Contributions/Omnitecuae|Omnitecuae]] &ndash; Spam only, sock of [[User:OmnitecSecuritydubai]] <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:NDG|NDG]] ([[Brukardiskusjon:NDG|diskusjon]]) 18. februar 2026 kl. 08:18 (CET) :See blocked/locked [[Brukar:OmnitecSecurity]] [[Brukar:NDG|NDG]] ([[Brukardiskusjon:NDG|diskusjon]]) 18. februar 2026 kl. 08:19 (CET) == Unused interface messages == Please delete the following interface message, as it is no longer used: * [[MediaWiki:Wlhideshowbots]] See [[:m:Steward requests/Miscellaneous#Deleting unused messages from multiple wikis|this SRM request]] and [[:phab:T234776]]. [[Brukar:NguoiDungKhongDinhDanh|NguoiDungKhongDinhDanh]] ([[Brukardiskusjon:NguoiDungKhongDinhDanh|diskusjon]]) 25. mars 2026 kl. 01:57 (CET) :{{tick}} Done -- [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 25. mars 2026 kl. 08:05 (CET) == Report concerning User:~2026-26402-48 == [[Special:Contributions/~2026-26402-48|~2026-26402-48]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:Icodense|Icodense]] ([[Brukardiskusjon:Icodense|diskusjon]]) 30. april 2026 kl. 14:18 (CEST) :Blocked. -- [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 30. april 2026 kl. 14:26 (CEST) == Report concerning User:~2026-30429-07 == [[Special:Contributions/~2026-30429-07|~2026-30429-07]] &ndash; Vandalism. x-wiki <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:NDG|NDG]] ([[Brukardiskusjon:NDG|diskusjon]]) 21. mai 2026 kl. 09:25 (CEST) == Report concerning User:~2026-30265-89 == [[Special:Contributions/~2026-30265-89|~2026-30265-89]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:NDG|NDG]] ([[Brukardiskusjon:NDG|diskusjon]]) 21. mai 2026 kl. 09:45 (CEST) == Report concerning User:~2026-30542-48 == [[Special:Contributions/~2026-30542-48|~2026-30542-48]] &ndash; x-wiki-vandal. Please check IPs <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:NDG|NDG]] ([[Brukardiskusjon:NDG|diskusjon]]) 21. mai 2026 kl. 09:46 (CEST) == Report concerning User:~2026-32582-22 == [[Special:Contributions/~2026-32582-22|~2026-32582-22]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:Icodense|Icodense]] ([[Brukardiskusjon:Icodense|diskusjon]]) 2. juni 2026 kl. 13:29 (CEST) == Report concerning User:Bellyboy69 == [[Special:Contributions/Bellyboy69|Bellyboy69]] &ndash; Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:NDG|NDG]] ([[Brukardiskusjon:NDG|diskusjon]]) 8. juni 2026 kl. 08:40 (CEST) == Report concerning User:~2026-47069-70 == [[Special:Contributions/~2026-47069-70|~2026-47069-70]] &ndash; Vandalism. Long-term abuse. (see also [[:m:Special:GlobalContributions/~2026-47069-70|global contribs of this user]] and of [[:m:Special:GlobalContributions/~2026-46748-05|~2026-46748-05]]) <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:Morkoz|Morkoz]] ([[Brukardiskusjon:Morkoz|diskusjon]]) 31. august 2026 kl. 19:01 (CEST) == Report concerning User:~2026-49677-85 == [[Special:Contributions/~2026-49677-85|~2026-49677-85]] &ndash; Long-term abuse, see also [[:m:Special:GlobalContributions/~2026-49589-92|~2026-49589-92]]. <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[Brukar:Morkoz|Morkoz]] ([[Brukardiskusjon:Morkoz|diskusjon]]) 13. september 2026 kl. 13:55 (CEST) j7cqalt0pisqetotcncsc1g30lg1ttv 0 421704 3672113 3586325 2026-09-13T07:53:33Z Ziv 127914 ([[c:GR|GR]]) [[File:Coat of arms of Srebrenica.svg]] → [[File:Emblem of Srebrenica.svg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr. 3672113 wikitext text/x-wiki {{Infoboks by |type = Kommune |offisielt_namn = Srebrenica |andre_namn = Сребреница |bilet_horisont = Srebrenica 2.jpg |bilettekst = Utsyn over Srebrenica |bilet_flagg = Flag of Srebrenica, Bosnia and Herzegovina.svg |bilet_byvåpen = Emblem of Srebrenica.svg |kartposisjon_land = Bosnia-Hercegovina |karttekst = Plasseringa av tettstaden Srebrenica |underinndeling_type = Land <br /> Føderal eining <br /> |underinndeling_namn = [[Bosnia-Hercegovina]] <br /> [[Den bosniske serbarrepublikken]] |innbyggjarar_i_år = 2013 |innbyggjarar_kjelder = <ref name="Popis"/> |innbyggjarar_totalt = 13 409 |innbyggjarar_urbant = 2 410 |latd=44 |latm=6 |lats=15 |latNS=N |longd=19 |longm=17 |longs=50 |longEW=E }} [[File:BH municipality location Srebrenica.png|mini|300 px|Kommunen Srebrenica innanfor [[Den bosniske serbarrepublikken]]]] '''Srebrenica''' ([[kyrillisk]] Сребреница) er ein tettstad og ein kommune i [[Den bosniske serbarrepublikken]] (Republika Srpska), den eine av dei to føderative einingane («entitetane») som staten [[Bosnia-Hercegovina]] er delt inn i på grunnlag av [[Daytonavtalen]].<ref name="Dayton"/> ==Folketal== Dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:<ref name="Popis"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 1991 !! Folketal 2013 |- | style=text-align:left; | Srebrenica || 5 746 || 2 410 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skelani}} || 1 123 || 825 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Donji Potočari}} || 981 || 705 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Crvica}} || 473 || 552 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pećišta}} || 817 || 550 |- ! style=text-align:left; | Kommunen Srebrenica ! style=text-align:right; | 36 666 ! style=text-align:right; |13 409 |} ==Kjelder== ===Referansar=== {{refopning}} <references> <ref name="Dayton">{{cite web |url=https://www.osce.org/files/f/documents/e/0/126173.pdf |title=The General Framework Agreement for Peace in Bosnia and Herzegovina |publisher=[[OSSE]] |date=14. desember 1995 |access-date=23. november 2024 }}</ref> <ref name="Popis">{{cite web |url=http://www.statistika.ba//#tab3 |title=Konačni rezultati - Popis 2013 |publisher=Agencija za statistiku Bosne i Hercegovine |date=2013 |access-date=25. desember 2024 }}</ref> </references> {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar og tettstader i Den bosniske serbarrepublikken]] [[Kategori:Kommunar i Den bosniske serbarrepublikken]] 4ljt35xds98qqxq8bae81wbywubs7zw 0 428183 3672103 3667448 2026-09-13T07:32:46Z Ranveig 39 3672103 wikitext text/x-wiki {{Infoboks Junior Eurovision Song Contest | namn = Junior Eurovision Song Contest 2025 | finalen = [[13. desember]] [[2025]] | stad = {{flaggikonJESC|Georgia}} {{ikkjeraud|Gymnastic Hall}}<br>[[Tbilisi]] i [[Georgia]] | programleiar = {{ikkjeraud|David Aladashvili}}<br>{{ikkjeraud|Liza Tsiklauri}} | varigskap = | kringkastar = {{ikkjeraud|Georgias offentlige kringkasting}} (GPB) | opningsnummer i finalen = | pausenummer i finalen = | deltakarland = 18 | debuterte = | attende = {{flaggJESC|Aserbajdsjan}}<br>{{flaggJESC|Kroatia}}<br>{{flaggJESC|Montenegro}} | trekte seg = | ikkje med = {{flaggJESC|Estland}}<br>{{flaggJESC|Tyskland}} | kart = | karttekst = | vinnarland = | song = | artist = | førre = [[Junior Eurovision Song Contest 2024]] | neste = ''[[Junior Eurovision Song Contest 2026]]'' |bilete=}} '''Junior Eurovision Song Contest 2025 (JESC 2025)''' er den 23. gongen [[Junior Eurovision Song Contest]] vert arrangert. Tevlinga blir halden i [[Tbilisi]] i [[Georgia]], etter at [[Georgia i Junior Eurovision Song Contest|Georgia]] vann tevlinga for fjerde gong med songen «To My Mom», framført av {{ikkjeraud|Andria Putkaradze}}.<ref>{{Cite web |date=2024-11-16 |title=Georgia wins 22nd Junior Eurovision Song Contest and sets new competition record |url=https://www.ebu.ch/news/2024/11/georgia-wins-22nd-junior-eurovision-song-contest-and-sets-new-competition-record |access-date=2024-11-17 |website=[[European Broadcasting Union]] |language=en |quote=Unlike in the Eurovision Song Contest, JESC winners do not automatically have to host the following year’s event. We will be working with all our Members, including the winning broadcaster GPB, over the next few weeks to identify and then announce the host broadcaster for next year.}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-05-13|title=Georgia to host Junior Eurovision Song Contest 2025 in Tbilisi|url=https://junioreurovision.tv/story/georgia-host-junior-eurovision-2025|url-status=live|access-date=2025-05-13|last=|first=|work=JuniorEurovision.tv}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-05-13|title=Georgia to host Junior Eurovision Song Contest 2025 on December 13|url=https://1tv.ge/lang/en/news/georgia-to-host-junior-eurovision-song-contest-2025-on-december-13/|url-status=live|access-date=2025-05-13|last=|first=|work=1tv.ge}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-05-13|title=Gov't Administration Head announces up to 20 countries for JESC 2025, spectacular show at New Sports Palace|url=https://1tv.ge/lang/en/news/govt-administration-head-announces-up-to-20-countries-for-jesc-2025-spectacular-show-at-new-sports-palace/|url-status=live|access-date=2025-05-13|last=|first=|work=1tv.ge}}</ref> Programleiarar for Junior Eurovision Song Contest 2025 er {{ikkjeraud|David Aladashvili}} og {{ikkjeraud|Liza Tsiklauri}}.<ref>{{Kilde www|tittel=David Aladashvili and Liza Tsiklauri will host Junior Eurovision 2025|url=https://junioreurovision.tv/story/david-aladashvili-and-liza-tsiklauri-host-junior-eurovision-2025|verk=junioreurovision.tv|utgiver=European Broadcasting Union|dato=2025-11-07|besøksdato=2025-11-07}}</ref> Atten land deltek i tevlinga.<ref>{{Cite web |date=2025-10-01 |title=18 countries will take part in Junior Eurovision 2025 |url=https://junioreurovision.tv/story/18-countries-participating-junior-eurovision-2025 |access-date=2025-10-01 |website=Junioreurovision.tv |publisher=EBU}}</ref> [[Aserbajdsjan i Junior Eurovision Song Contest|Aserbajdsjan]], [[Kroatia i Junior Eurovision Song Contest|Kroatia]] og [[Montenegro i Junior Eurovision Song Contest|Montenegro]] returnerte til tevlinga etter å ha sist ha deltatt i høvesvis [[Junior Eurovision Song Contest 2021|2021]], [[Junior Eurovision Song Contest 2014|2014]] og [[Junior Eurovision Song Contest 2015|2015]], medan [[Estland i Junior Eurovision Song Contest|Estland]] og [[Tyskland i Junior Eurovision Song Contest|Tyskland]] valde å stå over konkurransen.<ref>{{Cite web |last=Kook |first=Urmet |date=2024-12-11 |title=Nõukogu kinnitas ERR-i 2025. aasta eelarve koos kärbetega |trans-title=Council approves ERR's 2025 budget with cuts |url=https://www.err.ee/1609547842/noukogu-kinnitas-err-i-2025-aasta-eelarve-koos-karbetega |access-date=2024-12-11 |website=[[Eesti Rahvusringhääling]] |language=et}}</ref><ref>{{Cite web |last= |date=2025-03-11 |title=Deutschland sagt Teilnahme am Junior ESC 2025 ab |trans-title=Germany cancels participation in the Junior ESC 2025 |url=https://www.eurovision.de/news/Deutschland-sagt-Teilnahme-am-Junior-ESC-2025-ab,jesc438.html |access-date=2025-04-06 |website=Eurovision.de |publisher=[[Norddeutscher Rundfunk]] |language=de}}</ref> Vinnaren av Junior Eurovision Song Contest 2024 blei [[Frankrike i Junior Eurovision Song Contest|Frankrike]] med songen «{{ikkjeraud|Ce monde}}», framført av {{ikkjeraud|Lou Deleuze}}.<ref name=Vinner>{{Kilde www|url=https://junioreurovision.tv/story/lou-deleuze-wins-junior-eurovision-2025-france|tittel=Lou Deleuze wins Junior Eurovision 2025 for France|besøksdato=2025-12-13|verk=Junioreurovision.tv}}</ref> Dette var den fjerde sigeren til Frankrike i Junior Eurovision Song Contest, etter å ha vunne tevlinga i [[Junior Eurovision Song Contest 2020|2020]], [[Junior Eurovision Song Contest 2022|2022]] og [[Junior Eurovision Song Contest 2023|2023]]. [[Ukraina i Junior Eurovision Song Contest|Ukraina]], [[Georgia i Junior Eurovision Song Contest|Georgia]], [[Armenia i Junior Eurovision Song Contest|Armenia]] og [[Spania i Junior Eurovision Song Contest|Spania]] utgjorde resten av topp fem. == Arrangør == Junior Eurovision Song Contest 2025 vil bli arrangert i [[Tbilisi]] i [[Georgia]], etter at Georgia vann [[Junior Eurovision Song Contest 2024|2024-konkurransen]] med songen «To My Mom», framført av Andria Putkaradze. Dette blir andre gongen Georgia er vertskap for tevlinga; førre gong var i [[Junior Eurovision Song Contest 2017|2017]], òg då i Tbilisi.<ref>{{Cite web |date=2025-05-13 |title=საქართველო 2025 წლის საბავშვო ევროვიზიის კონკურსს 13 დეკემბერს უმასპინძლებს |trans-title=Georgia to host the 2025 Junior Eurovision Song Contest on December 13 |url=https://1tv.ge/news/saqartvelo-2025-wlis-sabavshvo-evroviziis-konkurss-13-dekembers-umaspindzlebs/ |access-date=2025-05-13 |website=[[First Channel (Georgian TV channel)|1TV]] |publisher=[[Georgian Public Broadcaster]] (GPB) |language=ka}}</ref> Den utvalde arenaen for konkurransen er Gymnastic Hall i Olympic City, med 1 294 sitjeplassar. Hallen vart bygd til European Youth Summer Olympic Festival i 2015, der han husa turnøvingane.<ref name=":2">{{Cite web |last=Michał |date=2025-11-24 |title=Gruzja być może zmieniła arenę Eurowizji Junior 2025? |trans-title=Georgia may have changed the venue for Junior Eurovision 2025? |url=https://escspot.pl/2025/11/24/gruzja-byc-moze-zmienila-arene-eurowizji-junior-2025/ |access-date=2025-11-24 |website=ESCSpot |language=pl}}</ref> Konkurransen i 2025 blir den første i historia til arrangementet utan akkreditert presse.<ref>{{Cite web |last=Mancheño |first=José Miguel |date=2025-10-08 |title=Eurovisión Junior 2025 no contará con prensa acreditada en Tiflis |trans-title=Junior Eurovision 2025 will not have accredited press in Tbilisi |url=https://www.escplus.es/eurovision-junior/2025/eurovision-junior-2025-no-contara-con-prensa-acreditada-en-tiflis/ |access-date=2025-10-08 |website=ESCplus España |language=es}}</ref> === Vertslandsprossess === I motsetnad til [[Eurovision Song Contest]] får ikkje den vinnande kringkastaren av Junior Eurovision automatisk retten til å vere vertskap for neste utgåve. Likevel har det sidan [[Junior Eurovision Song Contest 2011|2011]] (med unntak av [[Junior Eurovision Song Contest 2012|2012]], [[Junior Eurovision Song Contest 2015|2015]], [[Junior Eurovision Song Contest 2018|2018]] og [[Junior Eurovision Song Contest 2024|2024]]) vore vanleg at vinnarane tek på seg vertskapsrolla, og sidan [[Junior Eurovision Song Contest 2019|2019]] har den vinnande kringkastaren hatt førsterett til å takke ja eller nei til å arrangere neste års konkurranse. I 2024 fekk den franske kringkastaren France Télévisions denne retten, men valde til slutt å takke nei.<ref name="spain2">{{Cite web |date=2024-02-14 |title=Spain will host Junior Eurovision 2024 |url=https://junioreurovision.tv/story/spain-will-host-junior-eurovision-2024 |access-date=2024-02-14 |website=Junioreurovision.tv |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU)}}</ref> Den 16. november 2024, etter landet sin siger i 2024-konkurransen, kunngjorde Tinatin Berdzenishvili, administrerande direktør i den georgiske offentlege kringkastaren (GPB), at dei ville innleie samtalar med [[Den europeiske kringkastingsunionen]] (EBU) om å vere vertskap for 2025-konkurransen.<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-11-17 |title=თინათინ ბერძენიშვილი – თამამად შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ქვეყანა მზად არის საბავშვო ევროვიზიის მასპინძლობისთვის |trans-title=Tinatin Berdzenishvili – we can confidently say that the country is ready to host the Junior Eurovision Song Contest |url=https://1tv.ge/news/tinatin-berdzenishvili-tamamad-shegvidzlia-vtqvat-rom-qveyana-mzad-aris-sabavshvo-evroviziis-maspindzlobistvis/ |access-date=2024-11-17 |website=1TV |publisher=GPB |language=ka}}</ref> Kort tid etter hevda den offisielle [[Facebook]]-sida til kringkastaren sin kanal 1TV at tevlinga i 2025 ville bli arrangert i Georgia,<ref>{{Cite web |date=2024-11-16 |title=საქართველო საბავშვო ევროვიზია 2025-ის მასპინძელი ქვეყანა იქნება |trans-title=Georgia is the host country of Junior Eurovision 2025 |url=https://www.facebook.com/1stchannel.1tv.ge/posts/pfbid0dW1oMM9uewj7xUWPSziagNMvcDe34cEY79VUam1KAehLeQErteLtue9hoZ7TgH7l |access-date=2024-11-16 |website=[[Facebook]] |publisher=1TV |language=ka}}</ref> men seinare same dag opplyste EBU at det enno ikkje var valt ein vert, og at dei ville samarbeide med «alle medlemmene sine» for å finne ein.<ref>{{Cite web |date=2024-11-16 |title=Georgia wins 22nd Junior Eurovision Song Contest and sets new competition record |url=https://www.ebu.ch/news/2024/11/georgia-wins-22nd-junior-eurovision-song-contest-and-sets-new-competition-record |access-date=2024-11-17 |publisher=EBU |quote="Unlike in the Eurovision Song Contest, JESC winners do not automatically have to host the following year’s event. We will be working with all our Members, including the winning broadcaster GPB, over the next few weeks to identify and then announce the host broadcaster for next year."}}</ref> Den 4. april 2025 hevda den nederlandske kringkastaren AVROTROS at konkurransen ville finne stad i Georgia,<ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2025-04-04 |title=Junior Eurovision 2025 to be Held in Georgia? |url=https://eurovoix.com/2025/04/04/junior-eurovision-2025-to-be-held-in-georgia/ |access-date=2025-04-04 |website=Eurovoix}}</ref> men trekte attende uttalen same dag.<ref>{{Cite web |last=Mancheño |first=José Miguel |date=2025-04-04 |title=La emisora neerlandesa AVROTROS filtra que Eurovisión Junior 2025 se celebrará en Georgia |trans-title=Dutch broadcaster AVROTROS leaks that Junior Eurovision 2025 will be held in Georgia |url=https://www.escplus.es/eurovision-junior/2025/la-emisora-neerlandesa-avrotros-filtra-que-eurovision-junior-2025-se-celebrara-en-georgia/ |access-date=2025-04-04 |website=ESCplus España |language=es}}</ref> Den 9. april 2025 publiserte den georgiske statlege innkjøpsetaten dokument som sa at den georgiske regjeringa, EBU og GPB hadde blitt einige om å arrangere tevlinga i Tbilisi den 13. desember 2025;<ref>{{Cite web |last=Tkeshelashvili |first=Shota |date=2025-04-09 |title=2025 წლის 13 დეკემბერს თბილისში საბავშო ევროვიზია გაიმართება, კულტურის სამინისტრო შესყიდვებს იწყებს |trans-title=Junior Eurovision Song Contest will be held in Tbilisi on 13 December 2025, the Ministry of Culture begins procurement |url=https://bm.ge/news/2025-tslis-13-dekembers-tbilisshi-sabavsho-evrovizia-gaimarteba-kulturis-saministro-shesyidvebs-itsyebs |access-date=2025-04-10 |website=Business Media |language=ka}}</ref> dette vart stadfesta av EBU den 13. mai.<ref>{{Cite web |date=2025-05-13 |title=Georgia to host Junior Eurovision Song Contest 2025 in Tbilisi |url=https://junioreurovision.tv/story/georgia-host-junior-eurovision-2025 |access-date=2025-05-13 |website=Junioreurovision.tv |language=en}}</ref> I mai 2025 hevda leiaren for den georgiske regjeringsadministrasjonen, Levan Zhorzholiani, at konkurransen ville bli halden i «den vesle hallen i New Sports Palace»,<ref>{{Cite web |last=Berdzenishvili |first=Mariam |date=2025-05-13 |title=ლევან ჟორჟოლიანი – საბავშვო ევროვიზიისთვის საქართველოს 20-მდე ქვეყნის წარმომადგენლები ეწვევიან, ღონისძიებას ახალი სპორტის სასახლე უმასპინძლებს, მაყურებელს დაუვიწყარი შოუ ელოდება |trans-title=Levan Zhorzholiani – Representatives of about 20 countries will visit Georgia for the Junior Eurovision Song Contest, the event will be hosted by the New Sports Palace, an unforgettable show awaits the audience |url=https://1tv.ge/news/levan-djordjoliani-sabavshvo-evroviziistvis-saqartvelos-20-mde-qveynis-warmomadgeneli-ewveva-ghonisdziebas-akhali-sportis-sasakhle-umaspindzlebs-da-mayurebels-dauviwyari-shou-elodeba/ |access-date=2025-05-14 |website=1TV |publisher=GPB |language=ka}}</ref> identifisert av media som Olympic Palace, som òg var vertskap i 2017;<ref>{{Cite web |last=Mancheño |first=José Miguel |date=2025-06-15 |title=Dudas con los posibles recintos en Tiflis para Eurovisión Junior 2025. ¿Dónde se celebrará el festival? |trans-title=Questions about possible venues in Tbilisi for Junior Eurovision 2025. Where will the festival be held? |url=https://www.escplus.es/eurovision-junior/2025/dudas-con-los-posibles-recintos-en-tiflis-para-eurovision-junior-2025-donde-se-celebrara-el-festival/ |access-date=2025-06-15 |website=ESCplus España |language=es}}</ref> dette vart gjenteke av fleire deltakande kringkastarar mellom juni og september<ref name=":6">{{Cite web |date=2025-06-23 |title=Crna Gora na Junior Evroviziji 2025: Povratak na dječiju muzičku scenu Evrope |trans-title=Montenegro at Junior Eurovision 2025: Return to the children's music scene of Europe |url=https://rtcg.me/magazin/eurosong/721724/crna-gora-na-junior-evroviziji-2025-povratak-na-djeciju-muzicku-scenu-evrope.html |publisher=[[Radio and Television of Montenegro]] (RTCG) |language=cnr}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2025-06-28 |title=Un racconto infinito – Presentazione dell'offerta 2025/2026 |trans-title=An infinite tale – Presentation of the 2025/2026 offer |url=https://www.rai.it/dl/doc/1751014611132_RAIPLAY%20-%20RAI%20KIDS%20-%20PRODUZIONE%20TV%20.pdf |access-date=2025-06-28 |publisher=[[RAI]] |page=14 |language=it}}</ref><ref name=":22">{{Cite web |last= |first= |date=2025-09-22 |title=La Repubblica di San Marino è pronta ad ospitare Junior Eurovision Song Contest nel 2026 |trans-title=The Republic of San Marino is ready to host the Junior Eurovision Song Contest in 2026 |url=https://www.sanmarinortv.sm/news/cultura-c6/la-repubblica-di-san-marino-e-pronta-ad-ospitare-junior-eurovision-song-contest-nel-2026-a280641 |access-date=2025-09-22 |publisher=[[San Marino RTV]] (SMRTV) |language=it}}</ref> før EBU stadfesta det 1. oktober.<ref name=":5">{{Cite web |date=2025-10-01 |title=18 countries will take part in Junior Eurovision 2025 |url=https://junioreurovision.tv/story/18-countries-participating-junior-eurovision-2025 |access-date=2025-10-01 |website=Junioreurovision.tv |publisher=EBU}}</ref> Den 24. november 2025 kom det rapportar om at konkurransen var blitt flytta til Gymnastic Hall i Olympic City, òg det i Tbilisi, på grunn av at Olympic Palace ikkje var tilgjengeleg for eit vurderingsbesøk kravd av EBU;<ref name=":2" /> dette vart raskt stadfesta via den offisielle nettsida til tevlinga.<ref>{{Cite web |title=Tbilisi 2025 |url=https://junioreurovision.tv/event/tbilisi-2025 |access-date=2025-11-24 |website=Junioreurovision.tv |publisher=EBU}}</ref> == Produksjon == I juni 2025 kunngjorde EBU at Martin Österdahl ville tre tilbake frå rolla si som administrerande tilsynsførar for konkurransen, og at ESC-direktør Martin Green mellombels ville overta oppgåvene hans.<ref>{{Cite web |date=2025-06-27 |title=Martin Österdahl to step down as Executive Supervisor of the Eurovision Song Contest this summer |url=https://www.ebu.ch/news/2025/06/martin-osterdahl-to-step-down-as-executive-supervisor-of-the-eurovision-song-contest-this-summer |access-date=2025-06-27 |website=ebu.ch |publisher=EBU |language=en}}</ref> Den 1. oktober vart Gert Kark utpeikt til referansegruppa for konkurransen, der han tok over plassen etter Österdahl.<ref>{{Cite web |last=Oktawia |date=2025-10-01 |title=EBU ujawnia zmiany w grupie sterującej Eurowizji Junior |trans-title=The EBU reveals changes to Junior Eurovision steering group |url=https://escspot.pl/2025/10/01/ebu-grupa-sterujaca-eurowizja-junior/ |access-date=2025-10-01 |website=ESCSpot |language=pl}}</ref><ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2025-10-02 |title=Junior Eurovision Song Contest Steering Group Changes Ahead of Tbilisi |url=https://eurovoix.com/2025/10/02/junior-eurovision-song-contest-steering-group-changes-ahead-of-tbilisi/ |access-date=2025-10-02 |website=Eurovoix}}</ref> Nokre dagar seinare vart det gjort kjent at han skulle tene i den nyoppretta rolla som administrerande produsent for ESC. Kark hadde tidlegare arbeidd som prosjektleiar for konkurransen sidan 2016.<ref>{{Cite web |last=Mazoyer |first=Vincent |date=2025-10-08 |title=Gert Kark joins the Eurovision Reference Group – as “EBU ESC Executive Producer” |url=https://escxtra.com/2025/10/08/gert-kark-joins-the-eurovision-reference-group-as-ebu-esc-executive-producer |access-date=2025-10-08 |work=ESCXtra}}</ref> Marvin Dietmann vil, som i førre utgåve, ha rolla som kunstnarisk leiar.<ref>{{Cite web |date=2025-11-03 |title=საბავშვო ევროვიზიაზე მასპინძელ საქართველოს ანიტა აბგარიანი წარადგენს |trans-title=Anita Abgariani will represent host Georgia at Junior Eurovision |url=https://on.ge/story/149956-საბავშვო-ევროვიზიაზე-მასპინძელ-საქართველოს-ანიტა-აბგარიანი-წარადგენს |access-date=2025-11-06 |website=On.ge |language=ka}}</ref> I juli 2025 løyvde den georgiske regjeringa 8,1 millionar lari (2,6 millionar [[euro]]) frå reservefondet sitt til å arrangere konkurransen;<ref>{{Cite web |last=Oktawia |date=2025-11-06 |title=Gruzja finalnie przeznaczy 2,9 miliona euro na organizację Eurowizji Junior 2025 |trans-title=Georgia will ultimately allocate €2.9 million to organising the Junior Eurovision Song Contest 2025 |url=https://escspot.pl/2025/11/06/gruzja-koszt-organizacji-eurowizja-junior-2025/ |access-date=2025-11-06 |website=ESCSpot |language=pl}}</ref> dette beløpet hadde auka til 9 millionar lari (2,9 millionar euro) i november 2025.<ref>{{Cite web |last=Mghebrishvili |first=Viktoria |date=2025-08-13 |title=საბავშვო ევროვიზია 2025-ის ორგანიზებისთვის, მთავრობამ სარეზერვო ფონდიდან ₾8.1 მლნ გამოყო |trans-title=The government has allocated ₾8.1 million from the reserve fund for the organization of Junior Eurovision 2025 |url=https://bm.ge/news/sabavshvo-evrovizia-2025-is-organizebistvis-mtavrobam-sarezervo-fondidan-gel81-mln-gamoyo |access-date=2025-08-13 |website=Business Media |language=ka}}</ref> Giga Kukhianidze avslørte at han var musikkprodusenten for showet.<ref>{{Cite web|url=https://escspot.pl/2025/11/25/giga-kukhianidze-producent-muzyczny-eurowizji-junior-2025/|title=Giga Kukhianidze będzie producentem muzycznym 🇬🇪 Eurowizji Junior 2025|website=ESC Spot.com|trans-title=Giga Kukhianidze will be the 🇬🇪 music producer of the Junior Eurovision Song Contest 2025|language=pl}}</ref> === Slagord, visuell identitet og scenedesign === I august 2025 kunngjorde ESC-direktør Martin Green at «United by Music», det faste slagordet til [[Eurovision Song Contest]] sidan november 2023, òg ville bli teke i bruk av [[Junior Eurovision Song Contest]] for å samle dei to arrangementa under same merkevarefamilie.<ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2025-08-19 |title='United by Music' Becomes the Slogan for Junior Eurovision |url=https://eurovoix.com/2025/08/19/united-by-music-slogan-for-junior-eurovision/ |access-date=2025-08-19 |website=Eurovoix}}</ref> Den 9. september 2025 sleppte EBU ein fornya versjon av den generiske logoen, modellert etter den fornya logoen for hovudkonkurransen som skal innførast i 2026-utgåva, designa av det [[Sheffield]]-baserte merkevarestudioet Pals.<ref>{{Cite web |last=Andersson |first=Rafaell |date=2025-09-09 |title=New Junior Eurovision Song Contest Logo Revealed |url=https://eurovoix.com/2025/09/09/new-junior-eurovision-song-contest-logo-revealed/ |access-date=2025-09-09 |website=Eurovoix}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bamford |first=Abbey |date=2025-09-03 |title=Eurovision unveils new global identity for 70th anniversary designed by a one-woman agency in Sheffield |url=https://www.creativeboom.com/news/eurovision-unveils-new-global-identity-for-70th-anniversary-designed-by-a-one-woman-agency-in-sheffield/ |access-date=2025-09-03 |website=Creative Boom |language=en}}</ref> Den 1. oktober 2025 avduka GPB temagrafikken og scenedesignet for 2025-konkurransen. Den visuelle identiteten inneheld ein spesialtilpassa ordlogo for slagordet, som kombinerer enkle store bokstavar med handskrivne element som «speiglar den leiken kreativiteten til dei unge artistane som representerer landa sine», med trådar av livlege fargar i bakgrunnen. Scena var inspirert av fjella, slotta, dei befestede landsbyane og tårna i det georgiske landskapet, med hovudelementet ein framstilling av doli-tromma.<ref name=":5" /> === Programleiarar === Den 7. november 2025 blei David Aladashvili og Liza Tsiklauri kunngjorde som programleiarar for showet. Aladashvili er programleiar for musikkprogram hos GPB og fast vert for talentprogrammet ''Ranina'', som har vore Georgia si artistutveljing til konkurransen sidan 2018, medan Tsiklauri er nyheitsanker og journalist som tidlegare leia opningsseremonien for EuroBasket 2022 i Tbilisi.<ref>{{Cite web |date=2025-11-07 |title=David Aladashvili and Liza Tsiklauri will host Junior Eurovision 2025 |url=https://junioreurovision.tv/story/david-aladashvili-and-liza-tsiklauri-host-junior-eurovision-2025 |access-date=2025-11-07 |website=Junioreurovision.tv |publisher=EBU}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-11-07 |title=საბავშვო ევროვიზიის კონკურსის წამყვანები ლიზა წიკლაური და დავით ალადაშვილი იქნებიან |trans-title=The hosts of the Junior Eurovision Song Contest will be Liza Tsiklauri and Davit Aladashvili |url=https://1tv.ge/news/sabavshvo-evroviziis-konkursis-wamyvanebi-liza-wiklauri-da-davit-aladashvili-iqnebian/ |access-date=2025-11-07 |website=[[First Channel (Georgian TV channel)|First Channel]] |publisher=[[Georgian Public Broadcaster]] |language=ka}}</ref> == Deltakande land == {|class="sortable wikitable plainrowheaders" style="font-size:95%;" |- ! Startnr.<ref>{{Cite web |date=2025-11-04 |title=Junior Eurovision 2025 running order announced |url=https://junioreurovision.tv/story/junior-eurovision-2025-running-order |access-date=2025-11-04 |website=Junioreurovision.tv |publisher=EBU}}</ref> ! Land ! Artist ! Sang ! Språk ! Plass ! Poeng |- ! scope="row" style="text-align:center;" |01 |{{flaggJESC|Malta}} |{{ikkjeraud|Eliza Borg}}<ref>{{Cite web |last=Farren |first=Neil |date=2025-10-18 |title=🇲🇹 Malta: Eliza Borg to Junior Eurovision 2025 |url=https://eurovoix.com/2025/10/18/malta-eliza-borg-to-junior-eurovision-2025/ |access-date=2025-10-18 |website=Eurovoix}}</ref> |«{{ikkjeraud|I Believe av Eliza Borg|I Believe}}» |[[Engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |11 | scope="row" style="text-align:center;" |92 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |02 |{{flaggJESC|Aserbajdsjan}}<ref>{{Cite web|date=2025-08-16|title=🇦🇿 Azerbaijan: Junior Eurovision 2025 Participation Confirmed|url=https://eurovoix.com/2025/08/16/azerbaijan-junior-eurovision-2025-participation-confirmed/|url-status=live|access-date=2025-08-17|last=Farren|first=Neil|work=Eurovoix}}</ref> |{{ikkjeraud|Yağmur Nəsrullayeva|Yağmur}}<ref>{{Cite web |date=2025-09-23 |title=Yağmur will fly Azerbaijan's flag in Tbilisi |url=https://junioreurovision.tv/story/yagmur-azerbaijan-jesc-tbilisi |access-date=2025-09-23 |website=Junioreurovision.tv |publisher=EBU}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jabbarov |first=Elvin |date=2025-09-23 |title='Uşaq Avroviziya 2025' təmsilçimiz bəlli oldu – Yağmur Nəsrullayeva |trans-title=Our representative for Junior Eurovision 2025 has been announced – Yaghmur Nasrullayeva |url=https://12xal.org/2025/09/23/jesc2025aze/ |access-date=2025-09-23 |website=12xal |language=az}}</ref> |«{{ikkjeraud|Miau miau}}» |[[Aserbajdsjansk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |15 | scope="row" style="text-align:center;" |66 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |03 |{{flaggJESC|Kroatia}}<ref>{{Cite web |date=2025-04-16 |title=The Voice Kids otvara novu sezonu, a prošlogodišnji pobjednik ide na Eurosong |trans-title=The Voice Kids opens a new season, and last year's winner goes to Eurovision |url=https://magazin.hrt.hr/zabava/the-voice-kids-otvara-novu-sezonu-a-proslogodisnji-pobjednik-ide-na-eurosong-12113743 |access-date=2025-04-16 |website=[[Hrvatska radiotelevizija]] |language=hr}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-04-16 |title=Pobjednik showa The Voice Kids predstavljat će Hrvatsku na Dječjem Eurosongu |trans-title=The winner of The Voice Kids will represent Croatia at the Junior Eurovision |url=https://www.index.hr/magazin/clanak/pobjednik-showa-the-voice-kids-predstavljat-ce-hrvatsku-na-djecjem-eurosongu/2662206.aspx |access-date=2025-04-16 |website=[[Index.hr]] |language=hr}}</ref> |{{ikkjeraud|Marino Vrgoč}}<ref>{{Cite web |last=Prkić |first=Ivana |date=2025-04-16 |title=Marino Vrgoč hrvatski je predstavnik na Dječjem Eurosongu 2025! |trans-title=Marino Vrgoč is the Croatian representative at the Junior Eurovision 2025! |url=https://eurosong.hr/marino-vrgoc-hrvatski-je-predstavnik-na-djecjem-eurosongu-2025/ |access-date=2025-04-16 |website=Eurosong.hr |language=hr}}</ref> |«{{ikkjeraud|Snovi}}» |[[Kroatisk]] | scope="row" style="text-align:center;" |14 | scope="row" style="text-align:center;" |70 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |04 |{{flaggJESC|San Marino}}<ref>{{Cite web|date=2024-11-29|title=🇸🇲 San Marino: Junior Eurovision 2025 Participation Confirmed|url=https://eurovoix.com/2024/11/29/san-marino-junior-eurovision-2025-confirmed/|url-status=live|access-date=2024-11-29|last=Granger|first=Anthony|work=Eurovoix}}</ref><ref>{{Cite web|date=2024-11-29|title=Junior Eurovision, Pedini Amati incontra le Idols, "siamo fieri di voi" e riconferma la partecipazione di San Marino nel 2025|url=https://eurovoix.com/2024/11/29/san-marino-junior-eurovision-2025-confirmed/|url-status=live|access-date=2024-11-29|last=Fabbri|first=Monica|work=San Marino RTV}}</ref> |{{ikkjeraud|Martina Cervellin|Martina Crv}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2025-09-08 |title=Eurovision Song Contest 2026: San Marino c'è. Martina Crv in gara allo Junior |trans-title=Eurovision Song Contest 2026: San Marino is in. Martina Crv to compete in the Junior contest |url=https://www.sanmarinortv.sm/news/cultura-c6/eurovision-song-contest-2026-san-marino-c-e-martina-crv-in-gara-allo-junior-a280008 |access-date=2025-09-08 |website=[[San Marino RTV]] |language=it}}</ref> |«{{ikkjeraud|Beyond the Stars}}» |[[Italiensk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |9 | scope="row" style="text-align:center;" |125 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |05 |{{flaggJESC|Armenia}}<ref>{{Cite web |date=2025-04-07 |title=Բարի գալուստ «Մանկական Եվրատեսիլ 2025» մրցույթի հայաստանյան մասնակցի ընտրության լսումների գրանցման էջ |trans-title=Welcome to the registration page for the auditions for the Armenian entry for the Junior Eurovision Song Contest 2025 |url=https://www.eurovision.am/hy/app |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250704150858/https://www.eurovision.am/hy/app |archive-date=2025-07-04 |access-date=2025-07-04 |website=[[Armenias offentlige TV-selskap]] |language=hy}}</ref> |{{ikkjeraud|Albert Armenakjan}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2025-10-21 |title=Albert will represent Armenia at the Junior Eurovision Song Contest 2025 |url=https://www.eurovision.am/en/junior/news/2025/10/21/Albert-will-represent-Armenia-at-the-Junior-Eurovision-Song-Contest-2025/1373 |access-date=2025-10-21 |website=Eurovision.am |publisher=AMPTV}}</ref> |«{{ikkjeraud|Brave Heart}}» |[[Armensk]] | scope="row" style="text-align:center;" |4 | scope="row" style="text-align:center;" |175 |- bgcolor="silver" ! scope="row" style="text-align:center;" |06 |{{flaggJESC|Ukraina}} |{{ikkjeraud|Sofija Nersesian}} |«{{ikkjeraud|Motanka}}» |[[Ukrainsk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |2 | scope="row" style="text-align:center;" |177 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |07 |{{flaggJESC|Irland}}<ref>{{Cite web|date=2025-01-05|title=🇮🇪 Ireland: TG4 Confirms Junior Eurovision 2025 Participation|url=https://eurovoix.com/2025/01/21/ireland-tg4-confirms-junior-eurovision-2025-participation/|url-status=live|access-date=2025-01-21|last=Farren|first=Neil|work=Eurovoix}}</ref> |{{ikkjeraud|Lottie O'Driscoll Murray}}<ref>{{Cite web |last=Farren |first=Neil |date=2025-10-19 |title=🇮🇪 Ireland: Lottie O’Driscoll Murray to Junior Eurovision 2025 |url=https://eurovoix.com/2025/10/19/ireland-lottie-odriscoll-murray-to-junior-eurovision-2025/ |access-date=2025-10-19 |website=Eurovoix}}</ref> |«{{ikkjeraud|Rúin}}» |[[Irsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |18 | scope="row" style="text-align:center;" |44 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |08 |{{flaggJESC|Nederland}}<ref>{{Cite web|date=2024-09-25|title=🇳🇱 Netherlands: Junior Eurovision 2025 Participation Confirmed|url=https://eurovoix.com/2024/09/22/netherlands-junior-eurovision-2025-participation-confirmed/|url-status=live|access-date=2024-09-22|last=Farren|first=Neil|work=Eurovoix}}</ref> |{{ikkjeraud|Meadow Isselt|Meadow}}<ref>{{Cite web |date=2025-09-20 |title=Meadow wint finale Junior Songfestival en gaat naar Georgië: ‘Kan het niet geloven’ |trans-title=Meadow wins Junior Songfestival final and goes to Georgia: 'I can't believe it' |url=https://myprivacy.dpgmedia.nl/consent?siteKey=V9f6VUvlHxq9wKIN&callbackUrl=https%3A%2F%2Fwww.ad.nl%2Fprivacy-gate%2Faccept-tcf2%3FredirectUri%3D%252Fshow%252Fmeadow-wint-finale-junior-songfestival-en-gaat-naar-georgie-kan-het-niet-geloven%7Ea13e0bed%252F |access-date=2025-09-20 |publisher=[[Algemeen Dagblad]] |language=nl}}</ref> |«{{ikkjeraud|Freeze av Meadow|Freeze}}» |[[Nederlandsk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |10 | scope="row" style="text-align:center;" |93 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |09 |{{flaggJESC|Polen}}<ref>{{Cite web |last=Jasińska |first=Marta |date=2024-12-10 |title=Postępowanie WNZ-001037/24 – Postępowanie otwarte pn.: Usługa sceno-techniczna zakładająca uzyskanie pożądanego przez TVP zmysłu wizualnego według projektu scenografa z wykorzystaniem sprzętu własnego (Multimedia) Zleceniobiorcy z ubezpieczeniem, transportem i obsługą do audycji "Szansa n sukces – Wiosna SNS Opole 2025 + Jesień SNS EJ [Eurowizja Junior] 2025 + Jesień SNS Opole 2026" |trans-title=Proceedings WNZ-001037/24 – Open proceeding entitled: Stage-technical service to achieve the visual sense desired by TVP according to the stage designer's design with the use of the Contractor's own equipment (Multimedia) with insurance, transport and service for the program "Szansa na sukces – Spring SNS Opole 2025 + Autumn SNS EJ [Junior Eurovision] 2025 + Autumn SNS Opole 2026" |url=https://tvp.eb2b.com.pl/open-preview-auction.html/13590/postepowanie-otwarte-pn-usluga-sceno-techniczna-zakladajaca-uzyskanie-pozadanego-przez-tvp-zmyslu-wizualnego-wedlug-projektu-scenografa-z-wykorzystaniem-sprzetu-wlasnego-multimedia-zleceniobiorcy-z-ubezpieczeniem-transportem-i-obsluga-do-audycji-sz |access-date=2024-12-10 |publisher=[[Telewizja Polska|TVP]] |language=pl |archive-date=2024-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241213183227/https://tvp.eb2b.com.pl/open-preview-auction.html/13590/postepowanie-otwarte-pn-usluga-sceno-techniczna-zakladajaca-uzyskanie-pozadanego-przez-tvp-zmyslu-wizualnego-wedlug-projektu-scenografa-z-wykorzystaniem-sprzetu-wlasnego-multimedia-zleceniobiorcy-z-ubezpieczeniem-transportem-i-obsluga-do-audycji-sz |url-status=yes }}</ref> |{{ikkjeraud|Marianna Kłos}}<ref>{{Cite web|date=2025-06-02|title=Poland has its singer for Tbilisi: Meet Marianna Kłos|url=https://junioreurovision.tv/story/poland-singer-tbilisi-marianna-klos|url-status=live|access-date=2025-06-01|last=|first=|work=JuniorEurovision.tv}}</ref> |«{{ikkjeraud|Brightest Light}}» |[[Polsk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |8 | scope="row" style="text-align:center;" |139 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |10 |{{flaggJESC|Nord-Makedonia}}<ref>{{Cite web |date=2025-05-16 |title=Повик за аудиција за Јуниорски Евросонг 2025 |trans-title=Call for auditions for Junior Eurovision 2025 |url=https://mrt.com.mk/node/128483 |access-date=2025-05-16 |website=[[Makedonska radiotelevizija]] |language=mk}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-06-13|title=Нела Манческа ќе ја претставува Македонија на Јуниорски Евросонг 2025 во Тбилиси, Грузија|trans-title=Nela Mančeska will represent Macedonia at Junior Eurovision 2025 in Tbilisi, Georgia|url=https://mrt.com.mk/node/129564|access-date=2025-06-13 |website=[[Makedonska radiotelevizija]] |language=mk}} </ref> |{{ikkjeraud|Nela Mantsjeska}}<ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2025-06-13 |title=North Macedonia: Nela Mančeska Selected for Junior Eurovision 2025 |url=https://eurovoix.com/2025/06/13/north-macedonia-nela-manceska-junior-eurovision-2025/ |access-date=2025-06-13 |website=Eurovoix |language=en}}</ref> |«{{ikkjeraud|Miracle (Nela Mantsjeska-sang)|Miracle}}»<ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2025-11-04 |title=North Macedonia: Nela Mančeska's 'Miracle' to be Released on November 7 |url=https://eurovoix.com/2025/11/04/north-macedonia-nela-manceskas-miracle-to-be-released-on-november-7/ |access-date=2025-11-04 |website=Eurovoix}}</ref> |[[Makedonsk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |7 | scope="row" style="text-align:center;" |141 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |11 |{{flaggJESC|Montenegro}}<ref>{{Cite web |date=2025-06-23 |title=Crna Gora na Junior Evroviziji 2025: Povratak na dječiju muzičku scenu Evrope |trans-title=Montenegro at Junior Eurovision 2025: Return to the children's music scene of Europe |url=https://rtcg.me/magazin/eurosong/721724/crna-gora-na-junior-evroviziji-2025-povratak-na-djeciju-muzicku-scenu-evrope.html |publisher=[[Radio i televizija Crne Gore]] |language=cnr}}</ref> |{{ikkjeraud|Asja Džogović}}<ref>{{Cite web |date=2025-09-03 |title=Asja Džogović predstavlja Crnu Goru na Dječijoj Evroviziji 2025 |trans-title=Asja Džogović represents Montenegro at Junior Eurovision 2025 |url=https://rtcg.me/magazin/eurosong/749589/asja-dzogovic-predstavlja-crnu-goru-na-djecijoj-evroviziji-2025.html |access-date=2025-09-03 |website=[[Radio i televizija Crne Gore]] |language=cnr}}</ref> |«{{ikkjeraud|I tužna i srećna priča}}»<ref>{{Cite web|date=2025-10-22|title=🇲🇪 Montenegro: Asja Džogović to Perform “I tužna i srećna priča” at Junior Eurovision 2025|url=https://eurovoix.com/2025/10/23/🇲🇪-montenegro-asja-dzogovic-to-perform-i-tuzna-i-srecna-prica-at-junior-eurovision-2025/|url-status=live|access-date=2025-10-23|last=Farren|first=Neil|work=Eurovoix}}</ref> |[[Montenegrinsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |17 | scope="row" style="text-align:center;" |49 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |12 |{{flaggJESC|Italia}}<ref>{{Cite web|date=2025-01-05|title=🇮🇹 Italy: Junior Eurovision 2025 Participation Confirmed|url=https://eurovoix.com/2025/01/05/italy-junior-eurovision-2025-participation-confirmed/|url-status=live|access-date=2025-01-05|last=Farren|first=Neil|work=Eurovoix}}</ref> |{{ikkjeraud|Leonardo Giovannangeli}}<ref>{{cite web |title=Leonardo Giovannangeli will be performing for Italy in Tbilisi |url=https://junioreurovision.tv/story/leonardo-giovannangeli-rockstar-italy-tbilisi-2025 |website=junioreurovision.tv |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |access-date=30. september 2025 |language=en |date=30. september 2025}}</ref> |«{{ikkjeraud|Rockstar av Leonardo Giovannangeli|Rockstar}}» |[[Italiensk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |12 | scope="row" style="text-align:center;" |73 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |13 |{{flaggJESC|Portugal}}<ref>{{Cite web |last=López |first=José David |date=2025-03-09 |title=Portugal confirma su participación en Eurovisión Junior 2025 |trans-title=Portugal confirms participation in Junior Eurovision 2025 |url=https://www.escplus.es/eurovision-junior/2025/portugal-confirma-su-participacion-en-eurovision-junior-2025/ |access-date=2025-03-09 |website=ESCplus España |language=es}}</ref> |{{ikkjeraud|Inês Gonçalves}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2025-07-14 |title=Eurovisão Júnior 2025: Inês Gonçalves representa Portugal |trans-title=Junior Eurovision 2025: Inês Gonçalves represents Portugal |url=https://media.rtp.pt/festivaldacancao/artigos/eurovisao-junior-2025-ines-goncalves-representa-portugal/ |access-date=2025-07-14 |website=[[Rádio e Televisão de Portugal]] |publisher= |language=pt-PT}}</ref> |«{{ikkjeraud|Para onde vai o amor?}}» |[[Portugisisk]] | scope="row" style="text-align:center;" |13 | scope="row" style="text-align:center;" |73 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |14 |{{flaggJESC|Spania}}<ref>{{Cite web |last=Borrego |first=Daniel |last2=Campos |first2=Patri |date=2025-05-26 |title=España participará en Eurovisión Junior 2025: ¿Quién será el sucesor de Chloe DelaRosa? |trans-title=Spain will participate in Junior Eurovision 2025: Who will be Chloe DelaRosa's successor? |url=https://www.rtve.es/television/20250526/eurovision-junior-2025-espana-casting/16596815.shtml |access-date=2025-05-26 |website=[[RTVE]] |language=es}}</ref> |{{ikkjeraud|Gonzalo Pinillos}}<ref>{{cite web |title=Tbilisi 2025: Gonzalo Pinillos will sing for Spain |url=https://junioreurovision.tv/story/tbilisi-2025-gonzalo-pinillos-spain |website=junioreurovision.tv |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |access-date=23. juli 2025 |date=23. juli 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Gonzalo Pinillos, representante de España en Eurovisión Junior 2025 |url=https://www.rtve.es/television/20250723/gonzalo-pinillos-representante-espana-eurovision-junior-2025/16674846.shtml |website=RTVE.es |publisher=[[RTVE]] |access-date=23. juli 2025 |language=es |date=23. juli 2025}}</ref> |«{{ikkjeraud|Érase una vez (Once Upon a Time)}}» |[[Spansk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |5 | scope="row" style="text-align:center;" |152 |- bgcolor="cc9966" ! scope="row" style="text-align:center;" |15 |{{flaggJESC|Georgia}} |{{ikkjeraud|Anita Abgariani}}<ref>{{Cite web|date=2025-11-01|title=🇬🇪 Georgia: Anita Abgariani to Junior Eurovision 2025|url=https://eurovoix.com/2025/11/01/georgia-anita-abgariani-to-junior-eurovision-2025/|url-status=live|access-date=2025-11-04|last=Farren|first=Neil|work=Eurovoix}}</ref> |«{{ikkjeraud|Shine Like a Star}}» |[[Georgisk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |3 | scope="row" style="text-align:center;" |176 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |16 |{{flaggJESC|Kypros}}<ref>{{Cite web |date=2025-07-14 |title=Διαγωνισμός ΡΙΚ για το Junior Eurovision 2025 |trans-title=RIK contest for Junior Eurovision 2025 |url=https://www.cna.org.cy/article/8749618/diagonismos-rik-gia-to-junior-eurovision-2025 |access-date=2025-07-14 |website=[[Cyprus News Agency]] |language=el-CY}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-01-05|title=🇨🇾 Cyprus: Junior Eurovision 2025 Participation Confirmed|url=https://eurovoix.com/2025/07/14/cyprus-junior-eurovision-2025-participation-confirmed/|url-status=live|access-date=2025-07-14|last=Farren|first=Neil|work=Eurovoix}}</ref> |{{ikkjeraud|Rafaélla Pantelí}} og {{ikkjeraud|Khrístos Georgiou}}<ref>{{Cite web |date=2025-09-23 |title=Rafaella Panteli and Christos Georgiou to sing for Cyprus in Tbilisi |url=https://junioreurovision.tv/story/rafaella-panteli-and-christos-georgiou-cyprus-jesc-2026 |access-date=2025-09-23 |website=Junioreurovision.tv |publisher=EBU}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-09-23 |title=Το ΡΙΚ ανακοινώνει τον εκπρόσωπό της Kύπρου στη Junior Eurovision 2025 |trans-title=RIK announces Cyprus' representative at Junior Eurovision 2025 |url=https://corporate.rik.cy/δελτία-τύπου/το-ρικ-ανακοινώνει-τον-εκπρόσωπό-της-kύπρου-στη-junior-eurovision-2025 |access-date=2025-09-23 |publisher=[[Cyprus Broadcasting Corporation]] |language=el-CY}}</ref> |«{{ikkjeraud|Away (Rafaélla og Khristos-sang)|Away}}» |[[Gresk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |16 | scope="row" style="text-align:center;" |50 |- style="font-weight:bold;color:black;background:gold;" ! scope="row" style="text-align:center;" |17 |{{flaggJESC|Frankrike}}<ref>{{Cite web|date=2025-01-05|title=🇫🇷 France: Junior Eurovision 2025 Participation Confirmed|url=https://eurovoix.com/2025/07/15/france-junior-eurovision-2025-participation-confirmed/|url-status=live|access-date=2025-07-15|last=Farren|first=Neil|work=Eurovoix}}</ref> |{{ikkjeraud|Lou Deleuze}}<ref>{{Cite web|date=2025-09-29|title=🇫🇷 France: Lou Deleuze to Junior Eurovision 2025|url=https://eurovoix.com/2025/09/29/france-lou-deleuze-to-junior-eurovision-2025/|url-status=live|access-date=2025-09-29|last=Farren|first=Neil|work=Eurovoix}}</ref> |«Ce monde» |[[Fransk]] | scope="row" style="text-align:center;" |1 | scope="row" style="text-align:center;" |248 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |18 |{{flaggJESC|Albania}}<ref>{{Cite web|date=2025-01-05|title=🇦🇱 Albania: Junior Eurovision 2025 Participation Confirmed|url=https://eurovoix.com/2025/05/11/albania-junior-eurovision-2025-participation/|url-status=live|access-date=2025-05-11|last=Granger|first=Anthony|work=Eurovoix}}</ref> |{{ikkjeraud|Kroni Pula}}<ref>{{Cite web |last=|first=|date=2025-06-02 |title=Kroni Pula rrëmben trofeun e Festivalit 63 të Fëmijëve, kënga “Fruta perime” do përfaqësojë Shqipërinë në Junior Eurovision në dhjetor |url=https://rtsh.al/kroni-pula-rremben-cmimin-e-pare-ne-festivalin-63-te-femijeve-kenga-fruta-perime-perfaqesuese-e-shqiperise-ne-junior-eurovision-ne-dhjetor/ |access-date=2025-06-01 |website=RTSH.al |language=sq}}</ref> |«{{ikkjeraud|Fruta perime}}» |[[Albansk]] | scope="row" style="text-align:center;" |6 | scope="row" style="text-align:center;" |145 |} == Sjå òg == * [[Eurovision Song Contest 2025]] == Referansar == {{reflist}} == Bakgrunnsstoff== * [https://junioreurovision.tv Nettstaden til Junior Eurovision Song Contest] {{Junior Eurovision Song Contest}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Junior Eurovision Song Contest etter år|2025]] [[Kategori:Musikktevlingar i 2025]] [[Kategori:2025 i Georgia]] 4xd0rca0ceor1tyr0yc7x0mn39b7o59 0 429495 3672204 3647368 2026-09-13T11:52:31Z Eao 49913 Eao flytte sida [[FN-konvensjonen om rettane til menneske med nedsett funksjonsevne]] til [[FN-konvensjonen om rettane til menneske med nedsett funksjonsevne og hans valfrie protokoll]]: Feilstava tittel 3647368 wikitext text/x-wiki '''FN-konvensjonen om rettane til menneske med nedsett funksjonsevne''' (CRPD og CRPD-OP) er ein internasjonal konvensjon som vart vedteken 13. desember 2006 av [[Dei sameinte nasjonane|FN]]. Konvensjonen har som formål å sikre at personar med nedsett funksjonsevne har same rettar som personar utan nedsett funksjonsevne. Dette angår til dømes [[menneskerettar]], [[rett til sjølvråderett]], og [[vern mot diskriminering]]. Rundt halvparten av landa som har ratifisert konvensjonen har, ifølgje ein rapport frå [[Global Disability Fund]] frå oktober 2025, framleis gamle lover i kraft side om side som ikkje er kompatible med CRPD, spesielt innan [[psykisk helse]].<ref>{{kjelde www|url=https://globaldisabilityfund.org/new/wp-content/uploads/2025/12/Global-Situation-Analyses-Report.pdf|tittel=Unrealized Rights: Situational Analyses and Lessons from 51 Countries on the Rights of Persons with Disabilities|språk=engelsk|utgjevar=Global Disability Fund}}</ref> == Noreg == I Noreg er CRPD ratifisert,<ref>{{kilde www|url=https://partietsentrum.no/funkis-i-sentrum/|tittel=Funkis i sentrum|utgiver=Partiet Sentrum|språk=norsk}}</ref> og vart inkorporert i menneskerettslova 1. januar 2026. Det betyr at konvensjonen gjeld direkte som norsk lov, og har forrang i norsk rett i tilfelle der det er motstrid med andre lover.<ref>{{kilde www|url=https://www.nhri.no/2025/inkorporering-av-crpd-ti-sporsmal-og-svar/|tittel=Inkorporering av CRPD: Ti spørsmål og svar|språk=norsk|utgiver=Norges institusjon for menneskerettigheter|dato=2025-12-19|besøksdato=2026-02-08}}</ref> Noreg har fått kritikk av CRPD-komiteen for langsam framgang i å erstatte den [[medisinske modellen for funksjonshemming]] med [[menneskerettsmodellen for funksjonshemming]].<ref>{{kilde www|url=https://nhf.no/fn-mener-funksjonshemmedes-menneskerettigheter-er-for-darlig-ivaretatt/|tittel=FN mener: funksjonshemmedes menneskerettigheter er for dårlig ivaretatt|utgiver=Norges Handikapforbund|besøksdato=2025-06-14|språk=norsk}}</ref> Noreg har gjort tolkingserklæringar mot artikkel 12, 14 og 25. Den rettslege betydninga av tolkingserklæringane Noreg gav har vore diskutert, også av CRPD-komiteen, som har tilrådd Noreg å vurdere å trekkje erklæringane tilbake.<ref>{{kilde www|url=https://www.nhri.no/rapport/inkorporering-av-crpd/5-norges-tolkningserklaeringer-om-crpd-artikkel-12-samt-artikkel-14-og-25/|tittel=5. Norges tolkningserklæringer om CRPD artikkel 12 samt artikkel 14 og 25|utgiver=Norges institusjon for menneskerettigheter|språk=norsk|besøksdato=2025-06-13}}</ref> Likestillings- og diskrimineringsombodet rekna med at den norske regjeringa gjorde desse tolkingserklæringane fordi det var usikkert om CRPD samsvarte med norsk rett når det gjeld å påleggje ufrivillig [[verjemål]], og å utøve [[tvangsinnlegging|tvang som delvis baserer seg på nedsett funksjonsevne]].<ref>{{kilde www|url=https://ldo.no/content/uploads/2024/06/CRPD2023.pfd_.pdf|tittel=Inkorporering av CRPD|utgiver=Likestillings- og diskrimineringsombudet|dato=2023|besøksdato=2026-02-09|språk=norsk|side=21}}</ref> Noreg har heller ikkje ratifisert tilleggsprotokollen, CRPD-OP, som bestemmer at enkeltpersonar eller grupper som meiner at dei ikkje får oppfylt dei rettane som dei etter konvensjonen har krav på, kan få si sak vurdert av FN.<ref>{{kilde www|url=https://roedt.no/rettigheter-for-mennesker-med-funksjonsnedsettelser|tittel=Rettigheter for mennesker med funksjonsnedsettelser|utgiver=Partiet Rødt|språk=norsk}}</ref> [[Fil:PinelRestaint.jpg|høgre|miniatyr|CRPD-komiteen var bekymra for tvangsmetodar brukt i Noreg. Biletet illustrerer beltelegging i belteseng i psykiatrien.]] === Merknader til artikkel 14 === Rundt artikkel 14 noterte CRPD-komiteen at dei var bekymra for lovføresegner som tillèt fridomskrenking og behandling og tvang utan samtykke av personar med [[psykososiale funksjonsnedsetjingar|psykososiale]] eller [[intellektuelle funksjonsnedsetjingar]]. Den var også bekymra for bruk av tvangsmetodar, som [[tvang]], [[isolasjon]], [[segregering]], [[ufrivillig behandling]] og andre inngripande metodar, for personar i dei same gruppene. Komiteen tilrådde at Noreg opphevar desse lovføresegnene og stansar bruk av tvangsmetodar.<ref>{{kilde www|url=https://docs.un.org/en/CRPD/C/NOR/CO/1|utgiver=United Nations|tittel=Committee on the Rights of Persons with Disabilities, Concluding observations on the initial report of Norway*|språk=engelsk|dato=2019-05-20|besøksdato=2025-06-13}}</ref> === Proposisjon til Stortinget om inkorporering i menneskerettslova === Regjering til Jonas Gahr Støre la den 29. august 2025 fram eit forslag, Prop. 162 L (2024-2025), om inkorporering av CRPD i [[menneskerettslova]].<ref>{{kilde www|url=https://www.regjeringen.no/no/dokumenter/prop.-162-l-20242025/id3116949/|tittel=Prop. 162 L (2024–2025)|utgiver=Regjeringen.no}}</ref> Noreg har framleis gjort tolkingserklæringar til artikkelen i lova 12, 14 og 25, noko som ifølgje mellom anna [[Mental Disability Advocacy Center]], undergrev formålet til CRPD.<ref>{{kilde www|url=https://mdac.org/sites/mdac.org/files/norway_declaration_-_legal_opinion.pdf|tittel=Legal Opinion on Norway’s Declaration/Reservation to the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities|språk=engelsk|besøksdato=2025-12-11|dato=2013-11-28|utgiver=Mental Disability Advocacy Center}}</ref> Eit fleirtal i Stortinget stemde for lovforslaget den 9. desember 2025, men [[Høgre]] og [[Framstegspartiet]] stemde mot.<ref>{{kilde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/6qn5P3/historisk-vedtak-i-stortinget|tittel=Historisk vedtak i Stortinget|utgiver=VG|dato=2025-12-09|besøksdato=2025-12-11|språk=norsk}}</ref> === Standpunkt om tolkingserklæringane og tilleggsprotokollen === Eit parti som vil styrkje rettane ytterlegare ved å fjerne tolkingserklæringane og ratifisere tilleggsprotokollen, CRPD-OP, er [[MDG]]. Partiet ønskjer også å opprette ein [[sannings- og forsoningskommisjon]] for å synleggjere overgrepa.<ref>{{kilde www|url=https://www.handikapnytt.no/vil-styrke-rettighetene-ytterligere/|tittel=Vil styrke rettighetene ytterligere|forfatter=Helge Olav Haneseth Ramstad|dato=2025-12-09|besøksdato=2026-02-15|utgiver=Handikapnytt}}</ref> [[SV]] ønskjer å ratifisere tilleggsprotokollen, men i motsetning til MDG ønskjer SV å behalde tolkingserklæringane, som dei deler [[Støre-regjeringa|Arbeidarparti-regjeringa]]s [[Astri Aas-Hansen]]s syn på. SV ønskjer ikkje ein sannings- og forsoningskommisjon, på grunn av sjølve namnet.<ref>[[#Inst44L|Inst. 44 L (2025-2026)]]</ref> ==Peru== Peru hadde eit av dei mest CRPD-kompatible lovverka per 2021. I 2012 fjerna Peru føresegna i helselova som tillét tvangsinnlegging og tvangsbehandling. I 2018 vart alle restriksjonar på juridisk kapasitet hos personar med funksjonsnedsetjingar fjerna, og verjemålssystemet vart erstatta med ulike ordningar for støtta avgjerdstaking.<ref>{{kilde www|url=https://www.unicef.org/media/95836/file/A%20Rights-Based%20Approach%20to%20Disability%20in%20the%20Context%20of%20Mental%20Health.pdf|tittel=UNICEF - Discussion paper, a rights-based approach to disability in the context of mental health|dato=2021|besøksdato=2025-02-14|side=35}}</ref> == Kjelder== {{referansar}} * {{kilde www|ref=Inst44L|url=https://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Publikasjoner/Referater/Stortinget/2025-2026/refs-202526-12-09?m=1|tittel=Innstilling fra justiskomiteen om Endringer i menneskerettsloven mv. (inkorporering av FN-konvensjonen om rettighetene til mennesker med nedsatt funksjonsevne) (Innst. 44 L (2025–2026), jf. Prop. 162 L (2024–2025))|dato=2025-12-09|besøksdato=2026-02-19|utgiver=Stortinget|språk=norsk}} == Bakgrunnsstoff == * {{kilde www|url=https://www.un.org/disabilities/documents/convention/convoptprot-e.pdf|tittel=Convention on the Rights of Persons with Disabilities and Optional Protocol|språk=engelsk|utgiver=United Nations}} * {{kilde www|url=https://fn.no/avtaler/menneskerettigheter/konvensjon-om-rettighetene-til-personer-med-nedsatt-funksjonsevne|tittel=Konvensjon om rettighetene til personer med nedsatt funksjonsevne|språk=norsk|utgiver=FN-sambandet|dato=2025-03-06}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:SN-konvensjonar]] 0laix4nlwhf2c8sgxwn2ly5kgqe37uq 3672208 3672204 2026-09-13T11:53:27Z Eao 49913 3672208 wikitext text/x-wiki '''FN-konvensjonen om rettane til menneske med nedsett funksjonsevne og hans valfrie protokoll''' (CRPD og CRPD-OP) er ein internasjonal konvensjon som vart vedteken 13. desember 2006 av [[Dei sameinte nasjonane|FN]]. Konvensjonen har som formål å sikre at personar med nedsett funksjonsevne har same rettar som personar utan nedsett funksjonsevne. Dette angår til dømes [[menneskerettar]], [[rett til sjølvråderett]], og [[vern mot diskriminering]]. Rundt halvparten av landa som har ratifisert konvensjonen har, ifølgje ein rapport frå [[Global Disability Fund]] frå oktober 2025, framleis gamle lover i kraft side om side som ikkje er kompatible med CRPD, spesielt innan [[psykisk helse]].<ref>{{kjelde www|url=https://globaldisabilityfund.org/new/wp-content/uploads/2025/12/Global-Situation-Analyses-Report.pdf|tittel=Unrealized Rights: Situational Analyses and Lessons from 51 Countries on the Rights of Persons with Disabilities|språk=engelsk|utgjevar=Global Disability Fund}}</ref> == Noreg == I Noreg er CRPD ratifisert,<ref>{{kilde www|url=https://partietsentrum.no/funkis-i-sentrum/|tittel=Funkis i sentrum|utgiver=Partiet Sentrum|språk=norsk}}</ref> og vart inkorporert i menneskerettslova 1. januar 2026. Det betyr at konvensjonen gjeld direkte som norsk lov, og har forrang i norsk rett i tilfelle der det er motstrid med andre lover.<ref>{{kilde www|url=https://www.nhri.no/2025/inkorporering-av-crpd-ti-sporsmal-og-svar/|tittel=Inkorporering av CRPD: Ti spørsmål og svar|språk=norsk|utgiver=Norges institusjon for menneskerettigheter|dato=2025-12-19|besøksdato=2026-02-08}}</ref> Noreg har fått kritikk av CRPD-komiteen for langsam framgang i å erstatte den [[medisinske modellen for funksjonshemming]] med [[menneskerettsmodellen for funksjonshemming]].<ref>{{kilde www|url=https://nhf.no/fn-mener-funksjonshemmedes-menneskerettigheter-er-for-darlig-ivaretatt/|tittel=FN mener: funksjonshemmedes menneskerettigheter er for dårlig ivaretatt|utgiver=Norges Handikapforbund|besøksdato=2025-06-14|språk=norsk}}</ref> Noreg har gjort tolkingserklæringar mot artikkel 12, 14 og 25. Den rettslege betydninga av tolkingserklæringane Noreg gav har vore diskutert, også av CRPD-komiteen, som har tilrådd Noreg å vurdere å trekkje erklæringane tilbake.<ref>{{kilde www|url=https://www.nhri.no/rapport/inkorporering-av-crpd/5-norges-tolkningserklaeringer-om-crpd-artikkel-12-samt-artikkel-14-og-25/|tittel=5. Norges tolkningserklæringer om CRPD artikkel 12 samt artikkel 14 og 25|utgiver=Norges institusjon for menneskerettigheter|språk=norsk|besøksdato=2025-06-13}}</ref> Likestillings- og diskrimineringsombodet rekna med at den norske regjeringa gjorde desse tolkingserklæringane fordi det var usikkert om CRPD samsvarte med norsk rett når det gjeld å påleggje ufrivillig [[verjemål]], og å utøve [[tvangsinnlegging|tvang som delvis baserer seg på nedsett funksjonsevne]].<ref>{{kilde www|url=https://ldo.no/content/uploads/2024/06/CRPD2023.pfd_.pdf|tittel=Inkorporering av CRPD|utgiver=Likestillings- og diskrimineringsombudet|dato=2023|besøksdato=2026-02-09|språk=norsk|side=21}}</ref> Noreg har heller ikkje ratifisert tilleggsprotokollen, CRPD-OP, som bestemmer at enkeltpersonar eller grupper som meiner at dei ikkje får oppfylt dei rettane som dei etter konvensjonen har krav på, kan få si sak vurdert av FN.<ref>{{kilde www|url=https://roedt.no/rettigheter-for-mennesker-med-funksjonsnedsettelser|tittel=Rettigheter for mennesker med funksjonsnedsettelser|utgiver=Partiet Rødt|språk=norsk}}</ref> [[Fil:PinelRestaint.jpg|høgre|miniatyr|CRPD-komiteen var bekymra for tvangsmetodar brukt i Noreg. Biletet illustrerer beltelegging i belteseng i psykiatrien.]] === Merknader til artikkel 14 === Rundt artikkel 14 noterte CRPD-komiteen at dei var bekymra for lovføresegner som tillèt fridomskrenking og behandling og tvang utan samtykke av personar med [[psykososiale funksjonsnedsetjingar|psykososiale]] eller [[intellektuelle funksjonsnedsetjingar]]. Den var også bekymra for bruk av tvangsmetodar, som [[tvang]], [[isolasjon]], [[segregering]], [[ufrivillig behandling]] og andre inngripande metodar, for personar i dei same gruppene. Komiteen tilrådde at Noreg opphevar desse lovføresegnene og stansar bruk av tvangsmetodar.<ref>{{kilde www|url=https://docs.un.org/en/CRPD/C/NOR/CO/1|utgiver=United Nations|tittel=Committee on the Rights of Persons with Disabilities, Concluding observations on the initial report of Norway*|språk=engelsk|dato=2019-05-20|besøksdato=2025-06-13}}</ref> === Proposisjon til Stortinget om inkorporering i menneskerettslova === Regjering til Jonas Gahr Støre la den 29. august 2025 fram eit forslag, Prop. 162 L (2024-2025), om inkorporering av CRPD i [[menneskerettslova]].<ref>{{kilde www|url=https://www.regjeringen.no/no/dokumenter/prop.-162-l-20242025/id3116949/|tittel=Prop. 162 L (2024–2025)|utgiver=Regjeringen.no}}</ref> Noreg har framleis gjort tolkingserklæringar til artikkelen i lova 12, 14 og 25, noko som ifølgje mellom anna [[Mental Disability Advocacy Center]], undergrev formålet til CRPD.<ref>{{kilde www|url=https://mdac.org/sites/mdac.org/files/norway_declaration_-_legal_opinion.pdf|tittel=Legal Opinion on Norway’s Declaration/Reservation to the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities|språk=engelsk|besøksdato=2025-12-11|dato=2013-11-28|utgiver=Mental Disability Advocacy Center}}</ref> Eit fleirtal i Stortinget stemde for lovforslaget den 9. desember 2025, men [[Høgre]] og [[Framstegspartiet]] stemde mot.<ref>{{kilde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/6qn5P3/historisk-vedtak-i-stortinget|tittel=Historisk vedtak i Stortinget|utgiver=VG|dato=2025-12-09|besøksdato=2025-12-11|språk=norsk}}</ref> === Standpunkt om tolkingserklæringane og tilleggsprotokollen === Eit parti som vil styrkje rettane ytterlegare ved å fjerne tolkingserklæringane og ratifisere tilleggsprotokollen, CRPD-OP, er [[MDG]]. Partiet ønskjer også å opprette ein [[sannings- og forsoningskommisjon]] for å synleggjere overgrepa.<ref>{{kilde www|url=https://www.handikapnytt.no/vil-styrke-rettighetene-ytterligere/|tittel=Vil styrke rettighetene ytterligere|forfatter=Helge Olav Haneseth Ramstad|dato=2025-12-09|besøksdato=2026-02-15|utgiver=Handikapnytt}}</ref> [[SV]] ønskjer å ratifisere tilleggsprotokollen, men i motsetning til MDG ønskjer SV å behalde tolkingserklæringane, som dei deler [[Støre-regjeringa|Arbeidarparti-regjeringa]]s [[Astri Aas-Hansen]]s syn på. SV ønskjer ikkje ein sannings- og forsoningskommisjon, på grunn av sjølve namnet.<ref>[[#Inst44L|Inst. 44 L (2025-2026)]]</ref> ==Peru== Peru hadde eit av dei mest CRPD-kompatible lovverka per 2021. I 2012 fjerna Peru føresegna i helselova som tillét tvangsinnlegging og tvangsbehandling. I 2018 vart alle restriksjonar på juridisk kapasitet hos personar med funksjonsnedsetjingar fjerna, og verjemålssystemet vart erstatta med ulike ordningar for støtta avgjerdstaking.<ref>{{kilde www|url=https://www.unicef.org/media/95836/file/A%20Rights-Based%20Approach%20to%20Disability%20in%20the%20Context%20of%20Mental%20Health.pdf|tittel=UNICEF - Discussion paper, a rights-based approach to disability in the context of mental health|dato=2021|besøksdato=2025-02-14|side=35}}</ref> == Kjelder== {{referansar}} * {{kilde www|ref=Inst44L|url=https://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Publikasjoner/Referater/Stortinget/2025-2026/refs-202526-12-09?m=1|tittel=Innstilling fra justiskomiteen om Endringer i menneskerettsloven mv. (inkorporering av FN-konvensjonen om rettighetene til mennesker med nedsatt funksjonsevne) (Innst. 44 L (2025–2026), jf. Prop. 162 L (2024–2025))|dato=2025-12-09|besøksdato=2026-02-19|utgiver=Stortinget|språk=norsk}} == Bakgrunnsstoff == * {{kilde www|url=https://www.un.org/disabilities/documents/convention/convoptprot-e.pdf|tittel=Convention on the Rights of Persons with Disabilities and Optional Protocol|språk=engelsk|utgiver=United Nations}} * {{kilde www|url=https://fn.no/avtaler/menneskerettigheter/konvensjon-om-rettighetene-til-personer-med-nedsatt-funksjonsevne|tittel=Konvensjon om rettighetene til personer med nedsatt funksjonsevne|språk=norsk|utgiver=FN-sambandet|dato=2025-03-06}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:SN-konvensjonar]] 5zhm6go01ylbqufr27vwirntlgos9xu 0 431975 3672196 3670791 2026-09-13T11:24:00Z TU-nor 12071 3672196 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Bardejov okres | andre namn = okres Bardejov | bilete = Bardejov10Slovakia6.JPG | bilettekst = Hovudtorget i [[Bardejov]] | kart = Okres bardejov.png | karttekst = Distriktet Bardejov okres innanfor regionen Prešov kraj | land = Slovakia | regiontype = Kraj | region = Prešov kraj | hovudstad = [[Bardejov]] | areal = 1551,12<ref name="Areal"/> | folketal = 76012 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal"/> }} '''Bardejov okres'''{{mrk|[[slovakisk]] ''okres Bardejov''}} er eit av 13 administrative [[Distrikt i Slovakia|distrikt]] i [[Regionar i Slovakia|regionen]] [[Prešov kraj]] i [[Slovakia]].<ref name ="Distrikt"/><ref name ="Regionar"/> Distriktet ligg sentralt i regionen og grenser i nord mot [[Polen]]. Hovudsete er byen [[Bardejov]]. == Kommunar == Distriktet omfattar 86 [[Kommunar i Slovakia|kommunar]]. Bykommunar er utheva.<ref name ="Bykommunar"/> {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Abrahámovce i Bardejov|Abrahámovce]] *[[Andrejová]] *'''[[Bardejov]]''' *[[Bartošovce]] *[[Becherov]] *[[Beloveža]] *[[Bogliarka]] *[[Brezov]] *[[Brezovka]] *[[Buclovany]] *[[Chmeľová]] *[[Cigeľka]] *[[Dubinné]] *[[Frička]] *[[Fričkovce]] *[[Gaboltov]] *[[Gerlachov i Bardejov|Gerlachov]] *[[Hankovce i Bardejov|Hankovce]] *[[Harhaj]] *[[Hažlín]] *[[Hertník]] *[[Hervartov]] *[[Hrabovec]] *[[Hrabské]] *[[Hutka]] *[[Janovce]] *[[Jedlinka]] *[[Kľušov]] *[[Kobyly]] *[[Kochanovce i Bardejov|Kochanovce]] *[[Komárov i Bardejov|Komárov]] *[[Koprivnica i Bardejov|Koprivnica]] *[[Kožany]] *[[Krivé]] *[[Kríže]] *[[Kružlov]] *[[Kučín i Bardejov|Kučín]] *[[Kurima]] *[[Kurov]] *[[Lascov]] *[[Lenartov]] *[[Lipová i Bardejov|Lipová]] *[[Livov]] *[[Livovská Huta]] *[[Lopúchov]] *[[Lukavica i Bardejov|Lukavica]] *[[Lukov i Bardejov|Lukov]] *[[Malcov]] *[[Marhaň]] *[[Mikulášová]] *[[Mokroluh]] *[[Nemcovce i Bardejov|Nemcovce]] *[[Nižná Polianka]] *[[Nižná Voľa]] *[[Nižný Tvarožec]] *[[Oľšavce]] *[[Ondavka]] *[[Ortuťová]] *[[Osikov]] *[[Petrová]] *[[Poliakovce]] *[[Porúbka i Bardejov|Porúbka]] *[[Raslavice]] *[[Regetovka]] *[[Rešov]] *[[Richvald]] *[[Rokytov]] *[[Šarišské Čierne]] *[[Šašová]] *[[Šiba]] *[[Smilno]] *[[Snakov]] *[[Stebnícka Huta]] *[[Stebník]] *[[Stuľany]] *[[Sveržov]] *[[Tarnov]] *[[Tročany]] *[[Vaniškovce]] *[[Varadka]] *[[Vyšná Polianka]] *[[Vyšná Voľa]] *[[Vyšný Kručov]] *[[Vyšný Tvarožec]] *[[Zborov]] *[[Zlaté]] }} Dei største kommunane i dei siste folketeljingane:<ref name ="Folketal"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2021 |- | style=text-align:left; | '''[[Bardejov]]''' || 33 247 || 33 696 || 30 840 |- | style=text-align:left; | [[Zborov]] || 2 707 || 3 184 || 3 533 |- | style=text-align:left; | [[Raslavice]] || 2 484 || 2 688 || 2 792 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malcov}} || 1 420 || 1 525 || 1 604 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lenartov}} || 941 || 1 058 || 1 170 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kurima}} || 1 066 || 1 121 || 1 095 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kľušov}} || 967 || 1 039 || 1 081 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hažlín}} || 1 230 || 1 176 || 1 078 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Gerlachov i Bardejov|Gerlachov}} || 972 || 1 038 || 1 056 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hertník}} || 981 || 1 042 || 1 019 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kružlov}} || 982 || 980 || 997 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Richvald}} || 1 004 || 974 || 996 |- ! Bardejov okres !style=text-align:right; | 75 793 !style=text-align:right; | 77 859 !style=text-align:right; | 76 012 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name ="Regionar">{{Kjelde www |url=http://statoids.com/usk.html |tittel=Regions of Slovakia |vitja=2026-08-06 |verk=statoids.com}} </ref> <ref name ="Distrikt">{{Kjelde www |url=http://statoids.com/usk.html |tittel=Districts of Slovakia |vitja=2026-08-07 |verk=statoids.com}} </ref> <ref name ="Bykommunar">{{Kjelde www |url=https://www.guidetoslovakia.com/slovakia/regional-division-in-slovakia/list-of-cities-in-slovakia/ |tittel=Guide To Slovakia: List of cities in Slovakia |vitja=2026-08-07 |verk=Guide To Slovakia}} </ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://datacube.statistics.sk/#!/view/en/vbd_dem/om7015rr/v_om7015rr_00_00_00_en |tittel=Population Density - SR-Area-Reg-District, U-R [om7015rr] |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> <ref name ="Folketal">{{Kjelde www |url=https://statdata.statistics.sk/public/ui/dc/domov/data-view/753eba74-7637-40f7-ac89-b7717973f2f0 |tittel=STATdata: Population: Population, Housing, and Dwelling Census |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Slovakia|Bardejov]] [[Kategori:Prešov kraj|Bardejov]] lo3z8fk13huf8knlj3lhbxmbv397c40 14 432534 3672109 3667293 2026-09-13T07:39:43Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Kategori:CS1-kjelder på Montenegrin (sr-me)]] til [[Kategori:CS1-kjelder på montenegrinsk (sr-me)]] 3667293 wikitext text/x-wiki {{CS1 language sources|sr-me}} gk0wpj9e4k5f4kmlaizadlm3p3gw5yi 0 432872 3672173 3671487 2026-09-13T10:48:52Z TU-nor 12071 3672173 wikitext text/x-wiki [[Fil:ORP.PNG|mini|portrett=1.5|Kart som viser administrative område til kommunar med utvida fullmakter (''správní obvody obcí s rozšířenou působností'') i Tsjekkia]] '''Administrative område til kommunar med utvida fullmakter''' ([[tsjekkisk]] ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'') er ei [[administrativ inndeling i Tsjekkia|administrativ inndeling]] av [[Tsjekkia]]. Landet er delt inn i 13 administrative [[Regionar i Tsjekkia|regionar]] (tsjekkisk ''kraj'', fleirtal ''kraje'') i tillegg til hovudstaden [[Praha]].<ref name ="129/2000"/><ref name ="347/1997"/> Tidlegare var desse delte inn i 76 administrative [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy''). Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret distrikta hadde hatt, vart ført over til administrative område til kommunar med utvida fullmakter (''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> {| class="wikitable" ! Region (''kraj'') !! Distrikt (''okres'') !! Kommune med utvida fullmakter (''SO ORP'') |- | rowspan=26 | [[Sentral-Böhmen]] || rowspan=3 | [[Benešov okres|Benešov]] || [[Benešov|Benešov SO]] |- | [[Vlašim|Vlašim SO]] |- | [[Votice|Votice SO]] |- | rowspan=2 | [[Beroun okres|Beroun]] || [[Beroun|Beroun SO]] |- | [[Hořovice|Hořovice SO]] |- | rowspan=2 | [[Kladno okres|Kladno]] || [[Kladno|Kladno SO]] |- | [[Slaný|Slaný SO]] |- | rowspan=2 | [[Kolín okres|Kolín]] || [[Kolín|Kolín SO]] |- | [[Český Brod|Český Brod SO]] |- | rowspan=2 | [[Kutná Hora okres|Kutná Hora]] || [[Kutná Hora|Kutná Hora SO]] |- | [[Čáslav|Čáslav SO]] |- | rowspan=3 | [[Mělník okres|Mělník]] || [[Mělník|Mělník SO]] |- | [[Kralupy nad Vltavou|Kralupy nad Vltavou SO]] |- | [[Neratovice|Neratovice SO]] |- | rowspan=2 | [[Mladá Boleslav okres|Mladá Boleslav]] || [[Mladá Boleslav|Mladá Boleslav SO]] |- | [[Mnichovo Hradiště|Mnichovo Hradiště SO]] |- | rowspan=3 | [[Nymburk okres|Nymburk]] || [[Nymburk|Nymburk SO]] |- | [[Lysá nad Labem|Lysá nad Labem SO]] |- | [[Poděbrady|Poděbrady SO]] |- | rowspan=2 | [[Praha-východ okres|Praha-východ]] || [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav|Brandýs nad Labem-Stará Boleslav SO]] |- | [[Říčany|Říčany SO]] |- | [[Praha-západ okres|Praha-západ]] || [[Černošice|Černošice SO]] |- | rowspan=3 | [[Příbram okres|Příbram]] || [[Příbram|Příbram SO]] |- | [[Dobříš|Dobříš SO]] |- | [[Sedlčany|Sedlčany SO]] |- | [[Rakovník okres|Rakovník]] || [[Rakovník|Rakovník SO]] |- | rowspan=17 | [[Sør-Böhmen]] || rowspan=3 | [[České Budějovice okres|České Budějovice]] || [[České Budějovice|České Budějovice SO]] |- | [[Trhové Sviny|Trhové Sviny SO]] |- | [[Týn nad Vltavou|Týn nad Vltavou SO]] |- | rowspan=2 | [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] || [[Český Krumlov|Český Krumlov SO]] |- | [[Kaplice|Kaplice SO]] |- | rowspan=3 | [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] || [[Dačice|Dačice SO]] |- | [[Jindřichův Hradec|Jindřichův Hradec SO]] |- | [[Třeboň|Třeboň SO]] |- | rowspan=2 | [[Písek okres|Písek]] || [[Milevsko|Milevsko SO]] |- | [[Písek|Písek SO]] |- | rowspan=2 | [[Prachatice okres|Prachatice]] || [[Prachatice|Prachatice SO]] |- | [[Vimperk|Vimperk SO]] |- | rowspan=3 | [[Strakonice okres|Strakonice]] || [[Blatná|Blatná SO]] |- | [[Strakonice|Strakonice SO]] |- | [[Vodňany|Vodňany SO]] |- | rowspan=2 | [[Tábor okres|Tábor]] || [[Soběslav|Soběslav SO]] |- | [[Tábor|Tábor SO]] |- | rowspan=15 | [[Plzeň kraj|Plzeň]] || rowspan=2 | [[Domažlice okres|Domažlice]] || [[Domažlice|Domažlice SO]] |- | [[Horšovský Týn|Horšovský Týn SO]] |- | rowspan=3 | [[Klatovy okres|Klatovy]] || [[Horažďovice|Horažďovice SO]] |- | [[Klatovy|Klatovy SO]] |- | [[Sušice|Sušice SO]] |- | rowspan=4 | [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] || [[Blovice|Blovice SO]] |- | [[Nepomuk|Nepomuk SO]] |- | [[Přeštice|Přeštice SO]] |- | [[Stod i Tsjekkia|Stod SO]] |- | [[Plzeň-město okres|Plzeň-město]] || [[Plzeň|Plzeň SO]] |- | rowspan=2 | [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] || [[Kralovice|Kralovice SO]] |- | [[Nýřany|Nýřany SO]] |- | [[Rokycany okres|Rokycany]] || [[Rokycany|Rokycany SO]] |- | rowspan=2 | [[Tachov okres|Tachov]] || [[Stříbro|Stříbro SO]] |- | [[Tachov|Tachov SO]] |- | rowspan=7 | [[Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] || rowspan=3 | [[Cheb okres|Cheb]] || [[Aš|Aš SO]] |- | [[Cheb|Cheb SO]] |- | [[Mariánské Lázně|Mariánské Lázně SO]] |- | rowspan=2 | [[Karlovy Vary okres|Karlovy Vary]] || [[Karlovy Vary|Karlovy Vary SO]] |- | [[Ostrov i Karlovy Vary|Ostrov SO]] |- | rowspan=2 | [[Sokolov okres|Sokolov]] || [[Kraslice|Kraslice SO]] |- | [[Sokolov|Sokolov SO]] |- | rowspan=16 | [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] || rowspan=2 | [[Chomutov okres|Chomutov]] || [[Chomutov|Chomutov SO]] |- | [[Kadaň|Kadaň SO]] |- | rowspan=3| [[Děčín okres|Děčín]] || [[Děčín|Děčín SO]] |- | [[Rumburk|Rumburk SO]] |- | [[Varnsdorf|Varnsdorf SO]] |- | rowspan=3| [[Litoměřice okres|Litoměřice]] || [[Litoměřice|Litoměřice SO]] |- | [[Lovosice|Lovosice SO]] |- | [[Roudnice nad Labem|Roudnice nad Labem SO]] |- | rowspan=3| [[Louny okres|Louny]] || [[Louny|Louny SO]] |- | [[Podbořany|Podbořany SO]] |- | [[Žatec|Žatec SO]] |- | rowspan=2| [[Most okres|Most]] || [[Litvínov|Litvínov SO]] |- | [[Most i Tsjekkia|Most SO]] |- | rowspan=2| [[Teplice okres|Teplice]] || [[Bílina|Bílina SO]] |- | [[Teplice|Teplice SO]] |- | [[Ústí nad Labem okres|Ústí nad Labem]] || [[Ústí nad Labem|Ústí nad Labem SO]] |- | rowspan=12 | [[Liberec kraj|Liberec]] || rowspan=2 | [[Česká Lípa okres|Česká Lípa]] || [[Česká Lípa|Česká Lípa SO]] |- | [[Nový Bor|Nový Bor SO]] |- | rowspan=4 | [[Jablonec nad Nisou okres|Jablonec nad Nisou]] || [[Jablonec nad Nisou|Jablonec nad Nisou SO]] |- | [[Tanvald|Tanvald SO]] |- | del av [[Turnov|Turnov SO]]{{mrk|name=Turnov|Sjølve byen Turnov ligg i distriktet [[Semily okres|Semily]], men det administrative området til kommunen omfattar òg område frå distrikta [[Jablonec nad Nisou okres|Jablonec nad Nisou]] og [[Liberec okres|Liberec]].}} |- | [[Železný Brod|Železný Brod SO]] |- | rowspan=3| [[Liberec okres|Liberec]] || [[Frýdlant|Frýdlant SO]] |- | [[Liberec|Liberec SO]] |- | del av [[Turnov|Turnov SO]]{{mrk|name=Turnov|Sjølve byen Turnov ligg i distriktet [[Semily okres|Semily]], men det administrative området til kommunen omfattar òg område frå distrikta [[Jablonec nad Nisou okres|Jablonec nad Nisou]] og [[Liberec okres|Liberec]].}} |- | rowspan=3| [[Semily okres|Semily]] || [[Jilemnice|Jilemnice SO]] |- | [[Semily|Semily SO]] |- | del av [[Turnov|Turnov SO]]{{mrk|name=Turnov|Sjølve byen Turnov ligg i distriktet [[Semily okres|Semily]], men det administrative området til kommunen omfattar òg område frå distrikta [[Jablonec nad Nisou okres|Jablonec nad Nisou]] og [[Liberec okres|Liberec]].}} |- | rowspan=15 | [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] || rowspan=2 | [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] || [[Hradec Králové|Hradec Králové SO]] |- | [[Nový Bydžov|Nový Bydžov SO]] |- | rowspan=3 | [[Jičín okres|Jičín]] || [[Hořice|Hořice SO]] |- | [[Jičín|Jičín SO]] |- | [[Nová Paka|Nová Paka SO]] |- | rowspan=4| [[Náchod okres|Náchod]] || [[Broumov|Broumov SO]] |- | [[Jaroměř|Jaroměř SO]] |- | [[Náchod|Náchod SO]] |- | [[Nové Město nad Metují|Nové Město nad Metují SO]] |- | rowspan=3| [[Rychnov nad Kněžnou okres|Rychnov nad Kněžnou]] || [[Dobruška|Dobruška SO]] |- | [[Kostelec nad Orlicí|Kostelec nad Orlicí SO]] |- | [[Rychnov nad Kněžnou|Rychnov nad Kněžnou SO]] |- | rowspan=3| [[Trutnov okres|Trutnov]] || [[Dvůr Králové nad Labem|Dvůr Králové nad Labem SO]] |- | [[Trutnov|Trutnov SO]] |- | [[Vrchlabí|Vrchlabí SO]] |- | rowspan=15 | [[Chrudim kraj|Chrudim]] || rowspan=2 | [[Chrudim okres|Chrudim]] || [[Chrudim|Chrudim SO]] |- | [[Hlinsko|Hlinsko SO]] |- | rowspan=3 | [[Pardubice okres|Pardubice]] || [[Holice|Holice SO]] |- | [[Pardubice|Pardubice SO]] |- | [[Přelouč|Přelouč SO]] |- | rowspan=4 | [[Svitavy okres|Svitavy]] || [[Litomyšl|Litomyšl SO]] |- | [[Moravská Třebová|Moravská Třebová SO]] |- | [[Polička|Polička SO]] |- | [[Svitavy|Svitavy SO]] |- | rowspan=6 | [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] || [[Česká Třebová|Česká Třebová SO]] |- | [[Králíky|Králíky SO]] |- | [[Lanškroun|Lanškroun SO]] |- | [[Ústí nad Orlicí|Ústí nad Orlicí SO]] |- | [[Vysoké Mýto|Vysoké Mýto SO]] |- | [[Žamberk|Žamberk SO]] |- | rowspan=15 | [[Vysočina kraj|Vysočina]] || rowspan=3 | [[Havlíčkův Brod okres|Havlíčkův Brod]] || [[Havlíčkův Brod|Havlíčkův Brod SO]] |- | [[Chotěboř|Chotěboř SO]] |- | [[Světlá nad Sázavou|Světlá nad Sázavou SO]] |- | rowspan=2 | [[Jihlava okres|Jihlava]] || [[Jihlava|Jihlava SO]] |- | [[Telč|Telč SO]] |- | rowspan=3 | [[Pelhřimov okres|Pelhřimov]] || [[Humpolec|Humpolec SO]] |- | [[Pacov|Pacov SO]] |- | [[Pelhřimov|Pelhřimov SO]] |- | rowspan=3 | [[Třebíč okres|Třebíč]] || [[Jihlava|Jihlava SO]] |- | [[Moravské Budějovice|Moravské Budějovice SO]] |- | [[Třebíč|Třebíč SO]] |- | rowspan=4 | [[Žďár nad Sázavou okres|Žďár nad Sázavou]] || [[Bystřice nad Pernštejnem|Bystřice nad Pernštejnem SO]] |- | [[Nové Město na Moravě|Nové Město na Moravě SO]] |- | [[Velké Meziříčí|Velké Meziříčí SO]] |- | [[Žďár nad Sázavou|Žďár nad Sázavou SO]] |- | rowspan=22 | [[Sør-Mähren]] || rowspan=2 | [[Blansko okres|Blansko]] || [[Blansko|Blansko SO]] |- | [[Boskovice|Boskovice SO]] |- | rowspan=3 | [[Břeclav okres|Břeclav]] || [[Břeclav|Břeclav SO]] |- | [[Hustopeče|Hustopeče SO]] |- | [[Mikulov|Mikulov SO]] |- | [[Brno-město okres|Brno-město]] || [[Brno|Brno SO]] |- | rowspan=8 | [[Brno-venkov okres|Brno-venkov]] || [[Holice|Holice SO]] |- | [[Ivančice|Ivančice SO]] |- | [[Kuřim|Kuřim SO]] |- | [[Pohořelice|Pohořelice SO]] |- | [[Rosice|Rosice SO]] |- | [[Šlapanice|Šlapanice SO]] |- | [[Tišnov|Tišnov SO]] |- | [[Židlochovice|Židlochovice SO]] |- | rowspan=3 | [[Hodonín okres|Hodonín]] || [[Hodonín|Hodonín SO]] |- | [[Kyjov|Kyjov SO]] |- | [[Veselí nad Moravou|Veselí nad Moravou SO]] |- | rowspan=3 | [[Vyškov okres|Vyškov]] || [[Bučovice|Bučovice SO]] |- | [[Slavkov u Brna|Slavkov u Brna SO]] |- | [[Vyškov|Vyškov SO]] |- | rowspan=2 | [[Znojmo okres|Znojmo]] || [[Moravský Krumlov|Moravský Krumlov SO]] |- | [[Znojmo|Znojmo SO]] |- | rowspan=13 | [[Olomouc kraj|Olomouc]] || [[Jeseník okres|Jeseník]] || [[Jeseník|Jeseník SO]] |- | rowspan=4 | [[Olomouc okres|Olomouc]] || [[Litovel|Litovel SO]] |- | [[Olomouc|Olomouc SO]] |- | [[Šternberk|Šternberk SO]] |- | [[Uničov|Uničov SO]] |- | rowspan=3 | [[Přerov okres|Přerov]] || [[Hranice i Přerov|Hranice SO]] |- | [[Lipník nad Bečvou|Lipník nad Bečvou SO]] |- | [[Přerov|Přerov SO]] |- | rowspan=2 | [[Prostějov okres|Prostějov]] || [[Konice|Konice SO]] |- | [[Prostějov|Prostějov SO]] |- | rowspan=3 | [[Šumperk okres|Šumperk]] || [[Mohelnice|Mohelnice SO]] |- | [[Šumperk|Šumperk SO]] |- | [[Zábřeh|Zábřeh SO]] |- | rowspan=13 | [[Zlín kraj|Zlín]] || rowspan=3 | [[Kroměříž okres|Kroměříž]] || [[Bystřice pod Hostýnem|Bystřice pod Hostýnem SO]] |- | [[Holešov|Holešov SO]] |- | [[Kroměříž|Kroměříž SO]] |- | rowspan=2 | [[Uherské Hradiště okres|Uherské Hradiště]] || [[Uherské Hradiště|Uherské Hradiště SO]] |- | [[Uherský Brod|Uherský Brod SO]] |- | rowspan=3 | [[Vsetín okres|Vsetín]] || [[Rožnov pod Radhoštěm|Rožnov pod Radhoštěm SO]] |- | [[Valašské Meziříčí |Valašské Meziříčí SO]] |- | [[Vsetín|Vsetín SO]] |- | rowspan=5 | [[Zlín okres|Zlín]] || [[Luhačovice|Luhačovice SO]] |- | [[Otrokovice|Otrokovice SO]] |- | [[Valašské Klobouky|Valašské Klobouky SO]] |- | [[Vizovice|Vizovice SO]] |- | [[Zlín|Zlín SO]] |- | rowspan=22 | [[Mähren-Schlesien]] || rowspan=3 | [[Bruntál okres|Bruntál]] || [[Bruntál|Bruntál SO]] |- | [[Krnov|Krnov SO]] |- | [[Rýmařov|Rýmařov SO]] |- | rowspan=4 | [[Frýdek-Místek okres|Frýdek-Místek]] || [[Frýdek-Místek|Frýdek-Místek SO]] |- | [[Frýdlant nad Ostravicí|Frýdlant nad Ostravicí SO]] |- | [[Jablunkov|Jablunkov SO]] |- | [[Třinec|Třinec SO]] |- | rowspan=5 | [[Karviná okres|Karviná]] || [[Bohumín|Bohumín SO]] |- | [[Český Těšín|Český Těšín SO]] |- | [[Havířov|Havířov SO]] |- | [[Karviná|Karviná SO]] |- | [[Orlová|Orlová SO]] |- | rowspan=5 | [[Nový Jičín okres|Nový Jičín]] || [[Bílovec|Bílovec SO]] |- | [[Frenštát pod Radhoštěm|Frenštát pod Radhoštěm SO]] |- | [[Kopřivnice|Kopřivnice SO]] |- | [[Nový Jičín|Nový Jičín SO]] |- | [[Odry|Odry SO]] |- | rowspan=4 | [[Opava okres|Opava]] || [[Hlučín|Hlučín SO]] |- | [[Kravaře|Kravaře SO]] |- | [[Opava|Opava SO]] |- | [[Vítkov|Vítkov SO]] |- | [[Ostrava-město okres|Ostrava-město]] || [[Ostrava|Ostrava SO]] |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Referansar == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="347/1997">{{cite web |title=Ustavní zákon č. 347/1997 Sb.: Ústavní zákon o vytvoření vyšších územních samosprávných celků a o změně ústavního zákona České národní rady č. 1/1993 Sb., Ústava České republiky («Grunnlovsvedtak av 31.12.1997 om etablering av høgare territorielle einingar og endringar av grunnlova av 1993») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/1997-347 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-26 }}</ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Administrative inndelingar i Tsjekkia]] [[Kategori:Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia| ]] [[Kategori:Nest øvste forvaltingseining etter land|Tsjekkia]] cq6b8lxqmmjd0zvixct7xxxp1n3rn0m 0 432919 3671983 3671583 2026-09-12T14:07:47Z TU-nor 12071 3671983 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Hořovice, náměstí Palackého.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Hořovice med rådhus og kyrkje | kart = Hostomice BE CZ.png | karttekst = Horovice innanfor distriktet [[Beroun okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Hořovice med utvida fullmakter | flagg = Vlajka města Hořovice.svg | symbol = Znak města Hořovice2.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Beroun okres|Beroun]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 287,96<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 30165 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6835 | folketal_by = 6835 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hořovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Horschowitz'', ''Horowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Beroun okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Hořovice.PNG|mini|250px|Det administrative området til Hořovice innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hořovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Hořovice omfattar 36 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Běštín]] * [[Březová i Beroun|Březová]] * [[Bzová]] * ''[[Cerhovice]]'' * [[Chaloupky]] * [[Chlustina]] * [[Drozdov]] * [[Felbabka]] * '''[[Hořovice]]''' * '''[[Hostomice]]''' * [[Hředle]] * [[Hvozdec]] * [[Jivina]] * ''[[Komárov i Beroun|Komárov]]'' * [[Kotopeky]] * [[Lážovice]] * [[Lhotka]] * [[Lochovice]] * [[Malá Víska]] * [[Neumětely]] * [[Olešná i Beroun|Olešná]] * [[Osek]] * [[Osov]] * [[Otmíče]] * [[Podluhy]] * [[Praskolesy]] * [[Rpety]] * [[Skřipel]] * [[Tlustice]] * [[Točník]] * [[Újezd]] * [[Velký Chlumec]] * [[Vižina]] * [[Zaječov]] * [[Záluží i Beroun|Záluží]] * '''[[Žebrák]]''' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Hořovice SO || 26 542 || 28 934 || 30 165 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Hořovice''' || 6 835 |- | style=text-align:left; | [[Komárov i Beroun|Komárov]] || 2 346 |- | style=text-align:left; | [[Žebrák]] || 2 182 |- | style=text-align:left; | [[Hostomice]] || 1 867 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zaječov}} || 1 445 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lochovice}} || 1 380 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cerhovice}} || 1 153 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tlustice}} || 1 043 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Hořovice''' || 6 835 |- | style=text-align:left; | [[Komárov i Beroun|Komárov]] || 2 323 |- | style=text-align:left; | [[Žebrák]] || 2 087 |- | style=text-align:left; | [[Hostomice]] || 1 505 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lochovice}} || 1 109 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tlustice}} || 1 043 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Horovice]] [[Kategori:Kommunar i Beroun okres|Horovice]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Horovice]] mahvbaildi2aj5vcjynhfvn7gpvzkfx 0 432921 3672187 3669011 2026-09-13T11:15:52Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Hostomice]] til [[Hostomice i Teplice]]: Fleirtyding 3669011 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = 264 Hostomice Tyršovo náměstí ZSZ.jpg | bilettekst = Sentraø gate i Hostomice | kart = Hostomice BE CZ.png | karttekst = Hostomice innanfor distriktet [[Beroun okres]] og kommunen med utvida fullmakter [[Hořovice]] | flagg = Flag of Hostomice (okres Beroun).svg | symbol = Hostomice BE CZ CoA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Beroun okres|Beroun]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Beroun|Beroun SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1867 | folketal_by = 1505 | folketal_i_år =2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hostomice'''{{mrk|[[tysk]] ''Bettlern''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Beroun okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hostomice ligg administrativt under [[Hořovice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Beroun okres|Hostomice]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Hostomice]] erbzfhhqb78hyx7vrgsp8anmv852z8m 3672189 3672187 2026-09-13T11:17:35Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Hostomice i Teplice]] til [[Hostomice i Beroun]]: Oops, det blei feil 3669011 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = 264 Hostomice Tyršovo náměstí ZSZ.jpg | bilettekst = Sentraø gate i Hostomice | kart = Hostomice BE CZ.png | karttekst = Hostomice innanfor distriktet [[Beroun okres]] og kommunen med utvida fullmakter [[Hořovice]] | flagg = Flag of Hostomice (okres Beroun).svg | symbol = Hostomice BE CZ CoA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Beroun okres|Beroun]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Beroun|Beroun SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1867 | folketal_by = 1505 | folketal_i_år =2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hostomice'''{{mrk|[[tysk]] ''Bettlern''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Beroun okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hostomice ligg administrativt under [[Hořovice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Beroun okres|Hostomice]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Hostomice]] erbzfhhqb78hyx7vrgsp8anmv852z8m 0 432934 3672007 3668882 2026-09-12T16:23:29Z TU-nor 12071 3672007 wikitext text/x-wiki '''Vinařice''' han vise til: * [[Vinařice i Beroun]], ein kommune i [[Beroun]] i distriktet Beroun i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Vinařice i Kladno]], ein kommune i distriktet Kladno i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Vinařice i Louny]], ein kommune i [[Louny]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} fpwxyytzvqttx8mvjwcwsxd4ekft7py 0 432952 3672048 3671922 2026-09-13T00:11:00Z TU-nor 12071 3672048 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = KOLIN.jpg | bilettekst = Rådhusplassen i Kolín | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Kolin.svg | symbol = Kolín.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Kolín okres|Kolín]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 584,30<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 67908 | folketal1type = kommune | folketal1 = 31950 | folketal_by =29261 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kolín'''{{mrk|[[tysk]] ''Kolin'', ''Neu Kolin''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Kolín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Kolín.png|mini|250px|Det administrative området til Kolín innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kolín er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Kolín omfattar 69 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 3 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Barchovice]] * [[Bečváry]] * [[Bělušice]] * [[Břežany I]] * [[Býchory]] * ''[[Cerhenice]]'' * ''[[Červené Pečky]]'' * [[Církvice]] * [[Choťovice]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Nymburk okres]] til [[Kolín okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Chotutice]] * [[Dobřichov]] * [[Dolní Chvatliny]] * [[Dománovice]] * [[Drahobudice]] * [[Grunta]] * [[Horní Kruty]] * [[Jestřabí Lhota]] * [[Kbel]] * [[Klášterní Skalice]] * '''[[Kolín]]''' * [[Konárovice]] * [[Kořenice]] * '''[[Kouřim]]''' * [[Krakovany]] * [[Křečhoř]] * [[Krychnov]] * [[Libenice]] * [[Libodřice]] * [[Lipec]] * [[Lošany]] * [[Malotice]] * [[Nebovidy]] * [[Němčice]] * [[Nová Ves I]] * [[Ohaře]] * [[Ovčáry]] * [[Pašinka]] * '''[[Pečky]]''' * ''[[Plaňany]]'' * [[Pňov-Předhradí]]{{mrk|name="a"}} * [[Polepy i Kolín|Polepy]] * [[Polní Chrčice]] * [[Polní Voděrady]] * [[Radim]] * [[Radovesnice I]] * [[Radovesnice II]] * [[Ratboř]] * [[Ratenice]] * [[Skvrňov]] * [[Starý Kolín]] * [[Svojšice]] * [[Tatce]]{{mrk|name="a"}} * [[Toušice]] * [[Třebovle]] * [[Tři Dvory]] * '''[[Týnec nad Labem]]''' * [[Uhlířská Lhota]] * [[Veletov]] * [[Velim]] * [[Velký Osek]] * [[Veltruby]] * [[Volárna]] * [[Vrbčany]] * [[Žabonosy]] * [[Zalešany]] * '''[[Zásmuky]]''' * [[Ždánice]] * [[Žehuň]]{{mrk|name="a"}} * [[Žiželice i Kolín|Žiželice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kolín SO || 74 434 || 78 814 || 83 909 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kolín''' || 31 950 |- | style=text-align:left; | [[Pečky]] || 4 734 |- | style=text-align:left; | [[Velký Osek]] || 2 419 |- | style=text-align:left; | [[Velim]] || 2 238 |- | style=text-align:left; | [[Týnec nad Labem]] || 2 090 |- | style=text-align:left; | [[Zásmuky]] || 2 023 |- | style=text-align:left; | [[Kouřim]] || 1 970 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červené Pečky}} || 1 924 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plaňany}} || 1 905 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cerhenice}} || 1 791 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žiželice}} || 1 696 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Starý Kolín}} || 1 643 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Veltruby}} || 1 418 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves I}} || 1 315 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radim}} || 1 192 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bečváry}} || 1 044 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kolín''' || 29 342 |- | style=text-align:left; | [[Pečky]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Velký Osek]] || 2 419 |- | style=text-align:left; | [[Velim]] || 2 001 |- | style=text-align:left; | [[Kouřim]] || 1 901 |- | style=text-align:left; | [[Týnec nad Labem]] || 1 680 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plaňany}} || 1 613 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cerhenice}} || 1 553 |- | style=text-align:left; | [[Zásmuky]] || 1 502 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červené Pečky}} || 1 413 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radim}} || 1 192 |- |} ===Bydelar i Kolín=== [[Fil:KO Kolín.png|mini|250px|Bydelane i Kolín]] Bydelane og tettstadene i Kolín: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kolín I || 1 484 |- | style=text-align:left; | Kolín II || 12 755 |- | style=text-align:left; | Kolín III || 3 552 |- | style=text-align:left; | Kolín IV || 5 218 |- | style=text-align:left; | Kolín V || 5 846 |- | style=text-align:left; | Kolín VI || 406 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Šťáralka}} || 81 |- ! '''Kolín by''' ! style=text-align:right; | 29 342 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sendražice}} || 1 641 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štítary}} || 787 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zibohlavy}} || 180 |- ! Kolín kommune !style=text-align:right; | 31 950 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Kolin]] [[Kategori:Kommunar i Kolín okres|Kolin]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Kolin]] sd8eminb7oxba555qk872yz8we15lfu 3672158 3672048 2026-09-13T10:07:20Z TU-nor 12071 3672158 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = KOLIN.jpg | bilettekst = Rådhusplassen i Kolín | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Kolin.svg | symbol = Kolín.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Kolín okres|Kolín]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 584,30<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 67908 | folketal1type = kommune | folketal1 = 31950 | folketal_by =29261 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kolín'''{{mrk|[[tysk]] ''Kolin'', ''Neu Kolin''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Kolín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Kolín.png|mini|250px|Det administrative området til Kolín innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kolín er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Kolín omfattar 69 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 3 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Barchovice]] * [[Bečváry]] * [[Bělušice i Kolín|Bělušice]] * [[Břežany I]] * [[Býchory]] * ''[[Cerhenice]]'' * ''[[Červené Pečky]]'' * [[Církvice]] * [[Choťovice]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Nymburk okres]] til [[Kolín okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Chotutice]] * [[Dobřichov]] * [[Dolní Chvatliny]] * [[Dománovice]] * [[Drahobudice]] * [[Grunta]] * [[Horní Kruty]] * [[Jestřabí Lhota]] * [[Kbel]] * [[Klášterní Skalice]] * '''[[Kolín]]''' * [[Konárovice]] * [[Kořenice]] * '''[[Kouřim]]''' * [[Krakovany]] * [[Křečhoř]] * [[Krychnov]] * [[Libenice]] * [[Libodřice]] * [[Lipec]] * [[Lošany]] * [[Malotice]] * [[Nebovidy]] * [[Němčice]] * [[Nová Ves I]] * [[Ohaře]] * [[Ovčáry]] * [[Pašinka]] * '''[[Pečky]]''' * ''[[Plaňany]]'' * [[Pňov-Předhradí]]{{mrk|name="a"}} * [[Polepy i Kolín|Polepy]] * [[Polní Chrčice]] * [[Polní Voděrady]] * [[Radim]] * [[Radovesnice I]] * [[Radovesnice II]] * [[Ratboř]] * [[Ratenice]] * [[Skvrňov]] * [[Starý Kolín]] * [[Svojšice]] * [[Tatce]]{{mrk|name="a"}} * [[Toušice]] * [[Třebovle]] * [[Tři Dvory]] * '''[[Týnec nad Labem]]''' * [[Uhlířská Lhota]] * [[Veletov]] * [[Velim]] * [[Velký Osek]] * [[Veltruby]] * [[Volárna]] * [[Vrbčany]] * [[Žabonosy]] * [[Zalešany]] * '''[[Zásmuky]]''' * [[Ždánice]] * [[Žehuň]]{{mrk|name="a"}} * [[Žiželice i Kolín|Žiželice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kolín SO || 74 434 || 78 814 || 83 909 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kolín''' || 31 950 |- | style=text-align:left; | [[Pečky]] || 4 734 |- | style=text-align:left; | [[Velký Osek]] || 2 419 |- | style=text-align:left; | [[Velim]] || 2 238 |- | style=text-align:left; | [[Týnec nad Labem]] || 2 090 |- | style=text-align:left; | [[Zásmuky]] || 2 023 |- | style=text-align:left; | [[Kouřim]] || 1 970 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červené Pečky}} || 1 924 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plaňany}} || 1 905 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cerhenice}} || 1 791 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žiželice}} || 1 696 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Starý Kolín}} || 1 643 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Veltruby}} || 1 418 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves I}} || 1 315 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radim}} || 1 192 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bečváry}} || 1 044 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kolín''' || 29 342 |- | style=text-align:left; | [[Pečky]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Velký Osek]] || 2 419 |- | style=text-align:left; | [[Velim]] || 2 001 |- | style=text-align:left; | [[Kouřim]] || 1 901 |- | style=text-align:left; | [[Týnec nad Labem]] || 1 680 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plaňany}} || 1 613 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cerhenice}} || 1 553 |- | style=text-align:left; | [[Zásmuky]] || 1 502 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červené Pečky}} || 1 413 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radim}} || 1 192 |- |} ===Bydelar i Kolín=== [[Fil:KO Kolín.png|mini|250px|Bydelane i Kolín]] Bydelane og tettstadene i Kolín: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kolín I || 1 484 |- | style=text-align:left; | Kolín II || 12 755 |- | style=text-align:left; | Kolín III || 3 552 |- | style=text-align:left; | Kolín IV || 5 218 |- | style=text-align:left; | Kolín V || 5 846 |- | style=text-align:left; | Kolín VI || 406 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Šťáralka}} || 81 |- ! '''Kolín by''' ! style=text-align:right; | 29 342 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sendražice}} || 1 641 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štítary}} || 787 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zibohlavy}} || 180 |- ! Kolín kommune !style=text-align:right; | 31 950 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Kolin]] [[Kategori:Kommunar i Kolín okres|Kolin]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Kolin]] ao9n5h2lm3jzf9u0uthiba77p7d06oa 0 433012 3672165 3669628 2026-09-13T10:34:40Z TU-nor 12071 3672165 wikitext text/x-wiki {{forveksling|Melnik}} {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Mělník náměstí s radnicí.JPG | bilettekst = Det sentrale torget og rådhuset i Mělník | kart = Melnik ME CZ.png | karttekst = Mělník innanfor distriktet [[Mělník okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Mělník med utvida fullmakter | flagg = Flag of Mělník 2016 CZ.svg | symbol = Mělník CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Mělník okres|Mělník]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 456,76<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 44732 | folketal1type = kommune | folketal1 = 19588 | folketal_by = 19588 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Mělník'''{{mrk|[[tysk]] ''Melnik''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Mělník okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Mělník.png|mini|250px|Det administrative området til Mělník innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Mělník er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Mělník omfattar 39 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Býkev]] * [[Byšice]] * [[Čečelice]] * [[Chorušice]] * [[Cítov]] * [[Dobřeň]] * [[Dolní Beřkovice]] * [[Dolní Zimoř]] * [[Horní Počaply]] * [[Hořín]] * [[Hostín]] * [[Jeviněves]] * [[Kadlín]] * [[Kanina]] * [[Kly]] * [[Kokořín]] * [[Lhotka]] * '''[[Liběchov]]''' * [[Liblice]] * [[Lobeč]] * [[Lužec nad Vltavou]] * [[Malý Újezd]] * [[Medonosy]] * [[Mělnické Vtelno i Mělník|Mělnické Vtelno]] * '''[[Mělník]]''' * '''[[Mšeno]]''' * [[Nebužely]] * [[Nosálov]] * [[Řepín]] * [[Spomyšl]] * [[Stránka]] * [[Střemy]] * [[Tuhaň]] * [[Tupadly]] * [[Velký Borek]] * [[Vidim]] * [[Vraňany]] * [[Vysoká]] * [[Želízy]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Mělník SO || 40 202 || 43 092 || 44 732 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Mělník''' || 19 588 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kly}} || 1 629 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Beřkovice}} || 1 505 |- | style=text-align:left; | [[Mšeno]] || 1 451 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lužec nad Vltavou}} || 1 423 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Byšice}} || 1 354 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cítov}} || 1 221 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Počaply}} || 1 179 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velký Borek}} || 1 119 |- | style=text-align:left; | [[Liběchov]] || 1 095 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malý Újezd}} || 1 091 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mělnické Vtelno}} || 1 001 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Mělník''' || 19 588 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kly}} || 1 629 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Byšice}} || 1 354 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lužec nad Vltavou}} || 1 347 |- | style=text-align:left; | [[Mšeno]] || 1 221 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cítov}} || 1 148 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Beřkovice}} || 1 099 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Počaply}} || 1 058 |- | style=text-align:left; | [[Liběchov]] || 951 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Melnik]] [[Kategori:Kommunar i Mělník okres|Melnik]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Melnik]] 405p6tm84t27jp4tghkajorj3gyb7lh 0 433017 3672012 3671674 2026-09-12T16:32:15Z TU-nor 12071 3672012 wikitext text/x-wiki '''Nová Ves''' kan vise til: * [[Nová Ves i České Budějovice]], ein kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Český Krumlov]], ein kommune i [[Český Krumlov]] i distriktet Český Krumlov okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Horšovský Týn]], ein bydel i [[Horšovský Týn]] i distriktet Domažlice okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves i Košice]], ein bydel i byen Košice i Slovakia * [[Nová Ves i Louny]], ein kommune i [[Louny]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves i Mělník]], ein kommune i [[Mělník]] i distriktet Mělník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Stod i Tsjekkia|Stod]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves i Praha-východ]], ein kommune i [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Sokolov]], ein kommune i [[Sokolov]] i distriktet Sokolov okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves i Strakonice]], ein kommune i [[Strakonice]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Veľký Krtíš]], ein kommune i distriktet [[Veľký Krtíš okres]] i regionen Banská Bystrica kraj i Slovakia * [[Nová Ves pod Pleší]], ein kommune i [[Dobříš]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves u Chýnova]], ein kommune i [[Tábor]] i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves u Mladé Vožice]], ein kommune i [[Tábor]] i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} t4hg25k2dxlar2dnjnbh5tlkc8l7s0h 3672136 3672012 2026-09-13T09:36:10Z TU-nor 12071 3672136 wikitext text/x-wiki '''Nová Ves''' kan vise til: * [[Nová Ves i České Budějovice]], ein kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Český Krumlov]], ein kommune i [[Český Krumlov]] i distriktet Český Krumlov okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Horšovský Týn]], ein bydel i [[Horšovský Týn]] i distriktet Domažlice okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves i Košice]], ein bydel i byen Košice i Slovakia * [[Nová Ves i Louny]], ein kommune i [[Louny]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves i Mělník]], ein kommune i [[Mělník]] i distriktet Mělník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Stod i Tsjekkia|Stod]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves i Praha-východ]], ein kommune i [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Sokolov]], ein kommune i [[Sokolov]] i distriktet Sokolov okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves i Strakonice]], ein kommune i [[Strakonice]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Veľký Krtíš]], ein kommune i distriktet [[Veľký Krtíš okres]] i regionen Banská Bystrica kraj i Slovakia * [[Nová Ves pod Pleší]], ein kommune i [[Dobříš]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves u Chýnova]], ein kommune i [[Tábor]] i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves u Mladé Vožice]], ein kommune i [[Tábor]] i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves v Horách]], ein kommune i [[Litvínov]] i distriktet Most i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} iwxzxj3gl7tk1o2grabzdqyfe0m7iph 0 433095 3672163 3671767 2026-09-13T10:32:10Z TU-nor 12071 3672163 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Town hall in Mladá Boleslav 01.JPG | bilettekst = Rådhuset i Mladá Boleslav | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Mlada Boleslav.svg | symbol = CZ Mladá Boleslav COA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Mladá Boleslav okres|Mladá Boleslav]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 810,38<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 110917 | folketal1type = kommune | folketal1 = 20551 | folketal_by = 42536 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Mladá Boleslav'''{{mrk|[[tysk]] ''Beraun''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Mladá Boleslav okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Mladá Boleslav har status som [[lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] (tsjekkisk ''statutární město'').<ref name="Lovbestemt"/> == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Mladá Boleslav.png|mini|250px|Det administrative området til Mladá Boleslav innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Mladá Boleslav er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Mladá Boleslav har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1.1.2003 etter ei endring av ''Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)''.<ref name="128/2000"/><ref name="313/2002"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Mladá Boleslav|storbyområde]] for Mladá Boleslav og områda rundt.<ref name="agg"/> 57 kommunar som inngår i storbyområdet er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem seks kommunar frå det administrative området til [[Mnichovo Hradiště]]. ===Kommunar=== Det administrative området til Mladá Boleslav omfattar 98 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 7 byar (tsjekkisk ''město'') og 5 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Bakov nad Jizerou]]'''* * '''[[Bělá pod Bezdězem]]'''* * '''[[Benátky nad Jizerou]]''' * ''[[Bezno]]'' * [[Bítouchov]]* * [[Boreč]] * [[Bradlec]]* * ''[[Březno i Mladá Boleslav|Březno]]''* * [[Březovice]]* * ''[[Brodce]]''* * [[Bukovno]]* * [[Čachovice]] * [[Charvatce]] * ''[[Chotětov]]''* * [[Chudíř]] * [[Čistá]]* * [[Ctiměřice]]* * [[Dalovice i Mladá Boleslav|Dalovice]]* * [[Dlouhá Lhota]]* * '''[[Dobrovice]]'''* * [[Dobšín]]* * '''[[Dolní Bousov]]'''* * [[Dolní Slivno]] * [[Dolní Stakory]]* * [[Domousnice]] * [[Doubravička]] * [[Horky nad Jizerou]]* * [[Horní Slivno]] * [[Hrdlořezy]]* * [[Hrušov]]* * [[Husí Lhota]]* * [[Jabkenice]] * [[Jizerní Vtelno i Mladá Boleslav|Jizerní Vtelno]]* * [[Josefův Důl]]* * [[Katusice]]* * [[Kluky]] * [[Kobylnice]]* * [[Kochánky]] * [[Kolomuty]]* * [[Košátky]] * '''[[Kosmonosy]]'''* * [[Kosořice]]* * [[Kováň]] * [[Kovanec]] * [[Krásná Ves]]* * [[Krnsko]]* * [[Kropáčova Vrutice]] * [[Ledce]]* * [[Lhotky]]* * [[Lipník]] * [[Luštěnice]]* * [[Mečeříž]] * '''[[Mladá Boleslav]]'''* * [[Němčice]]* * [[Nemyslovice]] * [[Nepřevázka]]* * [[Niměřice]]* * [[Nová Telib]]* * [[Nová Ves u Bakova]] * [[Obrubce]]* * [[Obruby]]* * [[Pěčice]]* * [[Pětikozly]]* * [[Petkovy]]* * [[Písková Lhota]]* * [[Plazy]]* * [[Plužná]]* * [[Předměřice nad Jizerou]] * [[Přepeře]]* * [[Prodašice]] * [[Rabakov]] * [[Řepov]]* * [[Řitonice]] * [[Rohatsko]] * [[Rokytovec]]* * [[Sedlec i Mladá Boleslav|Sedlec]] * [[Semčice]]* * [[Skalsko]] * [[Skorkov]] * [[Smilovice]] * [[Sojovice]] * ''[[Sovínky]]'' * [[Strašnov]]* * [[Strenice]]* * [[Sudoměř]] * [[Sukorady]]* * [[Tuřice]] * [[Ujkovice]] * [[Velké Všelisy]] * [[Veselice]] * [[Vinařice i Mladá Boleslav|Vinařice]]* * [[Vinec]]* * [[Vlkava]] * [[Vrátno]] * [[Všejany]] * [[Zdětín]] * [[Žerčice]]* * [[Židněves]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Mladá Boleslav SO || 98 030 || 107 522 || 110 917 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Mladá Boleslav''' || 42 536 |- | style=text-align:left; | [[Benátky nad Jizerou]] || 7 445 |- | style=text-align:left; | [[Kosmonosy]] || 5 143 |- | style=text-align:left; | [[Bakov nad Jizerou]] || 4 976 |- | style=text-align:left; | [[Bělá pod Bezdězem]] || 4 725 |- | style=text-align:left; | [[Dobrovice]] || 3 494 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Bousov]] || 2 857 |- | style=text-align:left; | [[Luštěnice]] || 2 273 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bradlec}} || 1 372 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotětov}} || 1 347 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brodce}} || 1 065 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Písková Lhota}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březno i Mladá Boleslav|Březno}} || 1 008 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Mladá Boleslav''' || 37 684 |- | style=text-align:left; | [[Benátky nad Jizerou]] || 6 393 |- | style=text-align:left; | [[Kosmonosy]] || 4 722 |- | style=text-align:left; | [[Bělá pod Bezdězem]] || 4 320 |- | style=text-align:left; | [[Bakov nad Jizerou]] || 3 554 |- | style=text-align:left; | [[Čejetice i Mladá Boleslav|Čejetice]]{{mrk|Tettstad i kommunen Mladá Boleslav}} || 2 239 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Bousov]] || 2 236 |- | style=text-align:left; | [[Dobrovice]] || 1 962 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bradlec}} || 1 372 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zelená}}{{mrk|Tettstad i kommunen [[Luštěnice]]}} || 1 161 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotětov}} || 1 105 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brodce}} || 1 065 |- | style=text-align:left; | [[Luštěnice]] || 1 001 |- |} ===Bydelar i Mladá Boleslav=== [[Fil:MB Mladá Boleslav.png|mini|250px|Bydelane i Mladá Boleslav]] Bydelane og tettstadene i Mladá Boleslav: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Mladá Boleslav I || 1 237 |- | style=text-align:left; | Mladá Boleslav II || 26 057 |- | style=text-align:left; | Mladá Boleslav III || 9 409 |- | style=text-align:left; | Mladá Boleslav IV || 857 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podchlumí}} || 124 |- ! '''Mladá Boleslav by''' ! style=text-align:right; | 37 684 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bezděčín}} || 356 |- | style=text-align:left; | [[Čejetice i Mladá Boleslav|Čejetice]]{{mrk|Omfattar nabolaga Čejetice (1 145) og Čejetičky (1 094)}} || 2 239 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Debř}} || 912 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 260 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jemníky}} || 187 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podlázky}}{{mrk|Omfattar nabolaga Michalovice (514) og Podlázky (384)}} || 898 |- ! '''Mladá Boleslav kommune''' ! style=text-align:right; | 42 536 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="313/2002">{{cite web |title=Zákon č. 313/2002 Sb.: Zákon, kterým se mění zákon č. 128/2000 Sb., o obcích (obecní zřízení), ve znění pozdějších předpisů («Lov av 12.07.2002 om endring av lov nr. 128/2000 Coll. om kommuner (kommunal organisasjon)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-313 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-09-02 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://www.mb-net.cz/vymezeni-uzemi/ms-66148 |tittel= Vymezení území ITI Mladá Boleslav: Mladoboleslavská aglomerace |vitja=2026-09-02 |utgjevar=Statutární město Mladá Boleslav}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Mlada Boleslav]] [[Kategori:Kommunar i Mladá Boleslav okres|Mlada Boleslav]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Mlada Boleslav]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Mlada Boleslav]] rjzxlw7ddcvuobiaflwbvwcev6xqig9 0 433099 3672164 3671759 2026-09-13T10:33:49Z TU-nor 12071 3672164 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet Mladá Boleslav''' ([[tsjekkisk]] ''Mladoboleslavská aglomerace'') er oppretta for Mladá Boleslav og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 57 kommunar frå det administrative området til [[Mladá Boleslav]] og seks kommunar frå det administrative området til [[Mnichovo Hradiště]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 101&nbsp;771 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå Mladá Boleslav=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Bakov nad Jizerou]] || 4 976 |- | style=text-align:left; | [[Bělá pod Bezdězem]] || 4 725 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bítouchov}} || 431 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bradlec}} || 1 372 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březno i Mladá Boleslav|Březno}} || 1 008 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březovice}} || 318 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brodce}} || 1 065 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bukovno}} || 771 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotětov}} || 1 347 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čistá}} || 858 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ctiměřice}} || 147 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dalovice i Mladá Boleslav|Dalovice}} || 252 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dlouhá Lhota}} || 450 |- | style=text-align:left; | [[Dobrovice]] || 3 494 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobšín}} || 285 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Bousov]] || 2 857 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Stakory}} || 350 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horky nad Jizerou}} || 570 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdlořezy}} || 753 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrušov}} || 227 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Husí Lhota}} || 156 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jizerní Vtelno i Mladá Boleslav|Jizerní Vtelno}} || 354 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Josefův Důl}} || 388 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Katusice}} || 828 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kobylnice}} || 154 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kolomuty}} || 446 |- | style=text-align:left; | [[Kosmonosy]] || 5 143 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kosořice}} || 497 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásná Ves}} || 192 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krnsko}} || 569 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ledce}} || 386 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhotky}} || 166 |- | style=text-align:left; | [[Luštěnice]] || 2 273 |- | style=text-align:left; | [[Mladá Boleslav]] || 42 536 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Němčice}} || 199 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nepřevázka }} || 449 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Niměřice}} || 333 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Telib}} || 292 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obrubce}} || 244 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obruby}} || 248 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pěčice}} || 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pětikozly}} || 87 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Petkovy}} || 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Písková Lhota}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plazy}} || 480 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plužná}} || 257 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přepeře}} || 111 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řepov}} || 768 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rokytovec}} || 153 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|ikkjeraud|Semčice}} || 729 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strašnov}} || 303 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strenice}} || 200 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sukorady}} || 380 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vinařice i Mladá Boleslav|Vinařice}} || 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vinec}} || 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žerčice}} || 381 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Židněves}} || 384 |- ! Mladá Boleslav ! style=text-align:right; | 88 492 |- |} ===Frå Mnichovo Hradiště=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Branžež}} || 255 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Krupá}} || 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klášter Hradiště nad Jizerou}} || 998 |- | style=text-align:left; | [[Kněžmost]] || 2 197 |- | style=text-align:left; | [[Mnichovo Hradiště]] || 8 737 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rokytá}} || 336 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Boseň}} || 525 |- ! Mnichovo Hradiště ! style=text-align:right; | 13 279 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://www.mb-net.cz/vymezeni-uzemi/ms-66148 |tittel= Vymezení území ITI Mladá Boleslav: Mladoboleslavská aglomerace |vitja=2026-09-02 |utgjevar=Statutární město Mladá Boleslav}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Mlada Boleslav]] [[Kategori:Mladá Boleslav]] tdbvlwglwcmgaojufibe1my0vng7i77 0 433154 3672155 3671814 2026-09-13T10:01:17Z TU-nor 12071 3672155 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Brandýs nad Labem most přes Labe ze zámecké věže 2019.jpg | bilettekst = Brua over elva [[Elbe|Labe (Elbe)]] bind saman dei to byane [[Brandýs nad Labem]] og [[Stará Boleslav]] | kart = Brandys nad Labem-Stara Boleslav PH CZ.png | karttekst = Brandýs nad Labem-Stará Boleslav innanfor distriktet [[Praha-východ okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Říčany med utvida fullmakter | flagg = | symbol = Gerb Brandýs nad Labem-Stará Boleslav.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Praha-východ okres|Praha-východ]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =378,17<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 120219 | folketal1type = kommune | folketal1 = 19029 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Brandýs nad Labem-Stará Boleslav'''{{mrk|[[tysk]] ''Brandeis und Altbunzlau''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Praha-východ okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Kommunen omfattar dei to byane [[Brandýs nad Labem]] og [[Stará Boleslav]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Brandýs nad Labem-Stará Boleslav.png|mini|250px|Det administrative området til Brandýs nad Labem-Stará Boleslav innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Brandýs nad Labem-Stará Boleslav er ein slik kommune med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Brandýs nad Labem-Stará Boleslav omfattar 58 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bašť]] * [[Bořanovice]] * [[Borek]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Mělník okres]] til [[Praha-východ okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * '''[[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]]''' * [[Brázdim]] * '''[[Čelákovice]]''' * [[Dobročovice]] * [[Dřevčice]] * [[Dřísy]]{{mrk|name="a"}} * [[Hlavenec]]{{mrk|name="b"|Overført frå [[Mladá Boleslav okres]] til [[Praha-východ okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Horoušany]] * [[Hovorčovice]] * [[Husinec i Praha-východ|Husinec]] * [[Jenštejn]] * [[Jirny]] * [[Káraný]] * '''[[Klecany]]''' * [[Klíčany]] * [[Konětopy]]{{mrk|name="a"}} * [[Kostelní Hlavno]]{{mrk|name="b"}} * [[Křenek]]{{mrk|name="a"}} * [[Květnice]] * ''[[Lázně Toušeň]]'' * [[Lhota]]{{mrk|name="a"}} * [[Líbeznice]] * [[Máslovice]] * [[Měšice i Praha-východ|Měšice]] * [[Mochov]] * [[Mratín]] * ''[[Nehvizdy]]'' * [[Nová Ves i Praha-východ|Nová Ves]] * [[Nový Vestec]] * '''[[Odolena Voda]]''' * [[Panenské Břežany]] * [[Podolanka]] * [[Polerady i Praha-východ|Polerady ]] * [[Předboj]] * [[Přezletice]] * [[Radonice i Praha-východ|Radonice]] * [[Sedlec i Praha-východ|Sedlec]] * [[Šestajovice]] * [[Sibřina]] * ''[[Škvorec]]'' * [[Sluhy]] * [[Sudovo Hlavno]]{{mrk|name="b"}} * [[Svémyslice]] * '''[[Úvaly]]''' * [[Veleň]] * [[Veliká Ves i Praha-východ|Veliká Ves]] * [[Větrušice]] * [[Vodochody]] * [[Vyšehořovice]] * ''[[Zápy]]'' * [[Záryby]]{{mrk|name="a"}} * [[Zdiby]] * [[Zeleneč i Praha-východ|Zeleneč]] * [[Zlatá]] * [[Zlonín]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Brandýs nad Labem-Stará Boleslav SO || 65 434 || 97 039 || 120 219 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Brandýs nad Labem-Stará Boleslav''' || 19 029 |- | style=text-align:left; | [[Čelákovice]] || 12 264 |- | style=text-align:left; | [[Úvaly]] || 7 166 |- | style=text-align:left; | [[Odolena Voda]] || 6 249 |- | style=text-align:left; | [[Šestajovice]] || 4 401 |- | style=text-align:left; | [[Zdiby]] || 4 382 |- | style=text-align:left; | [[Nehvizdy]] || 3 917 |- | style=text-align:left; | [[Klecany]] || 3 757 |- | style=text-align:left; | [[Líbeznice]] || 3 214 |- | style=text-align:left; | [[Jirny]] || 3 197 |- | style=text-align:left; | [[Zeleneč i Praha-východ|Zeleneč]] || 3 167 |- | style=text-align:left; | [[Bašť]] || 2 989 |- | style=text-align:left; | [[Hovorčovice]] || 2 687 |- | style=text-align:left; | [[Přezletice]] || 2 247 |- | style=text-align:left; | [[Květnice]] || 2 205 |- | style=text-align:left; | [[Škvorec]] || 2 167 |- | style=text-align:left; | [[Měšice i Praha-východ|Měšice]] || 2 147 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Veleň}} || 1 872 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horoušany}} || 1 685 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Husinec i Praha-východ|Husinec}} || 1 601 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jenštejn}} || 1 561 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i Praha-východ|Nová Ves}} || 1 517 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mratín}} || 1 464 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lázně Toušeň}} || 1 460 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mochov}} || 1 297 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předboj}} || 1 292 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlonín}} || 1 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radonice i Praha-východ|Radonice}} || 1 166 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bořanovice}} || 1 114 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záryby}} || 1 087 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sibřina}} || 1 080 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dřísy}} || 1 038 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Brandýs nad Labem]] || 12 992 |- | style=text-align:left; | [[Čelákovice]] || 10 901 |- | style=text-align:left; | [[Úvaly]] || 7 166 |- | style=text-align:left; | [[Stará Boleslav]] || 5 899 |- | style=text-align:left; | [[Odolena Voda]] || 5 204 |- | style=text-align:left; | [[Šestajovice]] || 4 401 |- | style=text-align:left; | [[Nehvizdy]] || 3 877 |- | style=text-align:left; | [[Klecany]] || 3 477 |- | style=text-align:left; | [[Líbeznice]] || 3 214 |- | style=text-align:left; | [[Jirny]] || 2 011 |- | style=text-align:left; | [[Zeleneč i Praha-východ|Zeleneč]] || 3 128 |- | style=text-align:left; | [[Bašť]] || 2 989 |- | style=text-align:left; | [[Hovorčovice]] || 2 687 |- | style=text-align:left; | [[Přezletice]] || 2 247 |- | style=text-align:left; | [[Květnice]] || 2 205 |- | style=text-align:left; | [[Měšice i Praha-východ|Měšice]] || 2 147 |- | style=text-align:left; | [[Škvorec]] || 1 858 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brnky}}{{mrk|name="c"|Tettstad i kommunen [[Zdiby]]}} || 1 847 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i Praha-východ|Nová Ves}} || 1 517 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mratín}} || 1 464 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lázně Toušeň}} || 1 460 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jenštejn}} || 1 432 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Husinec i Praha-východ|Husinec}} || 1 375 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Veleň}} || 1 317 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mochov}} || 1 297 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předboj}} || 1 292 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlonín}} || 1 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Jirny}}{{mrk|Tettstad i kommunen [[Jirny]]}} || 1 186 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radonice i Praha-východ|Radonice}} || 1 166 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horoušany}} || 1 122 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dřísy}} || 1 038 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přemyšlení}}{{mrk|name="c"}} || 1 005 |- |} ===Bydelar i Brandýs nad Labem-Stará Boleslav=== Bydelane og tettstadene i Brandýs nad Labem-Stará Boleslav: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Brandýs nad Labem]] || 12 992 |- | style=text-align:left; | [[Stará Boleslav]] || 5 899 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Popovice}} || 138 |- ! '''Brandýs nad Labem-Stará Boleslav kommune''' ! style=text-align:right; | 16 444 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Brandys nad Labem-Stara Boleslav]] [[Kategori:Kommunar i Praha-východ okres|Brandys nad Labem-Stara Boleslav]] 4c00r5rzqxhwrd26ikqwczmbc4gt8dg 0 433230 3671992 3670119 2026-09-12T14:27:29Z TU-nor 12071 3671992 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Dobříš, Mírové náměstí, alej.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Dobříš | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Dobris.svg | symbol = Dobris-znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Příbram okres|Příbram]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =318,54<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 23757 | folketal1type = kommune | folketal1 = 8772 | folketal_by = 8764 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Dobříš'''{{mrk|[[tysk]] ''Doberschisch''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Příbram okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Dobříš.PNG|mini|250px|Det administrative området til Dobříš innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dobříš er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Dobříš omfattar 24 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Borotice]] * [[Chotilsko]] * [[Čím]] * [[Daleké Dušníky]] * '''[[Dobříš]]''' * [[Drevníky]] * [[Drhovy]] * [[Hřiměždice]] * [[Korkyně]] * [[Malá Hraštice]] * [[Mokrovraty]] * [[Nečín]] * [[Nová Ves pod Pleší]] * [[Nové Dvory i Příbram|Nové Dvory]] * '''[[Nový Knín]]''' * [[Obořiště]] * [[Ouběnice]] * [[Rosovice]] * [[Rybníky]] * [[Stará Huť]] * [[Svaté Pole]] * [[Velká Lečice]] * [[Voznice]] * [[Županovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Dobříš SO || 18 648 || 21 360 || 23 757 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Dobříš''' || 8 772 |- | style=text-align:left; | [[Nový Knín]] || 2 007 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stará Huť}} || 1 587 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves pod Pleší}} || 1 566 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malá Hraštice}} || 1 130 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Dobříš''' || 8 764 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stará Huť}} || 1 587 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves pod Pleší}} || 1 566 |- | style=text-align:left; | [[Nový Knín]] || 1 321 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Dobris]] [[Kategori:Kommunar i Příbram okres|Dobris]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Dobris]] t7qczhf498km5n2864hkn3q8z6f0rv7 0 433233 3671971 3671612 2026-09-12T13:22:02Z TU-nor 12071 3671971 wikitext text/x-wiki '''Sedlec''' kan vise til: *[[Sedlec i České Budějovice]], kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Sedlec i Karloy Vary]], tettstad i kommunen [[Karlovy Vary]] i distriktet Karlovy Vary i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia *[[Sedlec i Kutná Hora]], tettstad i kommunen [[Kutná Hora]] i distriktet Kutná Hora okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Sedlec i Litoměřice]], ein kommune i [[Lovosice]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia *[[Sedlec i Mladá Boleslav]], kommune i [[Mladá Boleslav]] i distriktet Mladá Boleslav okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Sedlec i Plzeň-sever]], kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Sedlec i Praha-východ]], kommune i [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Sedlec i Příbram]], tettstad i kommunen [[Sedlec-Prčice]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Sedlec-Prčice]], ein kommune i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 18ap4pseehae3thkz95cvhmzptdyonf 0 433242 3672063 3671924 2026-09-13T05:39:47Z TU-nor 12071 3672063 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Rak radnice DSCN1397.JPG | bilettekst = Rådhuset i Rakovník | kart = | karttekst = | flagg = Rakovnik prapor.gif | symbol = Rakovnik znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Rakovník okres|Rakovník]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =896,27<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 55185 | folketal1type = kommune | folketal1 = 15373 | folketal_by = 14502 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Rakovník'''{{mrk|[[tysk]] ''Rakonitz''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Rakovník okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Rakovník.png|mini|250px|Det administrative området til Rakovník innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Rakovník er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Rakovník omfattar 83 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město'') og 7 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Bdín]] *[[Branov]] *[[Břežany]] *[[Chrášťany]] *''[[Čistá]]'' *[[Děkov]] *[[Drahouš]] *[[Hořesedly]] *[[Hořovičky]] *[[Hracholusky]] *[[Hřebečníky]] *[[Hředle]] *[[Hvozd]] *[[Janov i Rakovník|Janov]] *'''[[Jesenice i Rakovník|Jesenice]]''' *[[Kalivody]] *[[Karlova Ves i Rakovník|Karlova Ves]] *''[[Kněževes]] *[[Kolešov]] *[[Kolešovice]] *[[Kounov]] *[[Kozojedy]] *[[Krakov]] *[[Krakovec]] *[[Kroučová]] *[[Krty]] *[[Krupá i Rakovník|Krupá]] *[[Krušovice]] *''[[Křivoklát]]'' *[[Lašovice]] *[[Lišany i Rakovník|Lišany]] *[[Lubná]] *[[Lužná]] *[[Malinová]] *[[Městečko]] *[[Milostín]] *[[Milý]] *''[[Mšec]]'' *[[Mšecké Žehrovice]] *[[Mutějovice]] *[[Nesuchyně]] *[[Nezabudice]] *'''[[Nové Strašecí]]''' *[[Nový Dům]] *[[Olešná i Rakovník|Olešná]] *[[Oráčov]] *[[Panoší Újezd]] *''[[Pavlíkov]]'' *[[Petrovice]] *[[Pochvalov]] *[[Přerubenice]] *[[Příčina]] *[[Přílepy]] *[[Pšovlky]] *[[Pustověty]] *[[Račice i Rakovník|Račice]] *'''[[Rakovník]]''' *[[Řeřichy]] *[[Řevničov]] *[[Roztoky i Rakovník|Roztoky]] *[[Ruda i Rakovník|Ruda]] *[[Rynholec]] *[[Šanov]] *[[Senec i Rakovník|Senec]] *''[[Senomaty]]'' *[[Šípy]] *[[Skryje]] *''[[Slabce]]'' *[[Smilovice]] *[[Srbeč]] *[[Švihov]] *[[Svojetín]] *[[Sýkořice]] *[[Třeboc]] *[[Třtice]] *[[Václavy]] *[[Velká Buková]] *[[Velká Chmelištná]] *[[Všesulov]] *[[Všetaty i Rakovník|Všetaty]] *[[Zavidov]] *[[Zbečno]] *[[Žďár]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Rakovník SO || 52 487 || 54 993 || 55 185 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Rakovník''' || 15 373 |- | style=text-align:left; | [[Nové Strašecí]] || 5 706 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lužná}} || 1 928 |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Rakovník|Jesenice]] || 1 617 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řevničov}} || 1 403 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Senomaty}} || 1 222 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pavlíkov}} || 1 066 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lubná}} || 1 027 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roztoky i Rakovník|Roztoky}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rynholec}} || 1 012 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Rakovník''' || 14 502 |- | style=text-align:left; | [[Nové Strašecí]] || 5 488 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lužná}} || 1 928 |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Rakovník|Jesenice]] || 1 497 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řevničov}} || 1 403 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lubná}} || 1 027 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roztoky i Rakovník|Roztoky}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rynholec}} || 1 012 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Rakovnik]] [[Kategori:Kommunar i Rakovník okres|Rakovnik]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Rakovnik]] hh5guam7z4y38uob5xcicd23qbbdnzc 0 433369 3672114 3670933 2026-09-13T07:54:57Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3672114 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Třeboň - historické jádro obr1.jpg | bilettekst = Utsyn over det historiske sentrumet i Třeboň | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Třeboň.svg | symbol = Znak mesta trebon II.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 538,33<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 23900 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7951 | folketal_by = 6073 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Třeboň'''{{mrk|[[tysk]] ''Wittingau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Třeboň.png|mini|250px|Det administrative området til Třeboň innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Třeboň er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Ein kommune frå det administrative området til Třeboň inngår i storbyområdet, merkt med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]] og 11 frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Třeboň omfattar 25 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Cep]] * '''[[České Velenice]]''' * [[Domanín]] * [[Dunajovice]] * [[Dvory nad Lužnicí]] * [[Frahelž]] * [[Halámky]] * [[Hamr i Jindřichův Hradec|Hamr]] * [[Hrachoviště]] * ''[[Chlum u Třeboně]]'' * [[Klec]] * '''[[Lomnice nad Lužnicí]]''' * [[Lužnice i Jindřichův Hradec|Lužnice]] * [[Majdalena]] * [[Nová Ves nad Lužnicí]] * [[Novosedly nad Nežárkou]] * [[Ponědraž]] * [[Ponědrážka]] * [[Rapšach]] * [[Smržov]]* * [[Staňkov i Třeboň|Staňkov]] * [[Stříbřec]] * '''[[Suchdol nad Lužnicí]]''' * '''[[Třeboň]]''' * [[Záblatí]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Třeboň SO || 25 441 || 24 842 || 23 900 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Třeboň''' || 7 951 |- | style=text-align:left; | [[Suchdol nad Lužnicí]] || 3 485 |- | style=text-align:left; | [[České Velenice]] || 3 327 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlum u Třeboně}} || 1 833 |- | style=text-align:left; | [[Lomnice nad Lužnicí]] || 1 701 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Třeboň''' || 6 073 |- | style=text-align:left; | [[České Velenice]] || 3 327 |- | style=text-align:left; | [[Suchdol nad Lužnicí]] || 2 696 |- | style=text-align:left; | [[Lomnice nad Lužnicí]] || 1 701 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlum u Třeboně}} || 1 484 |} ===Bydelar i Třeboň=== Bydelane og tettstadene i Třeboň: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Třeboň I || 361 |- | style=text-align:left; | Třeboň II || 5 712 |- ! '''Třeboň by''' ! style=text-align:right; | 6 073 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Branná}} || 368 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Břilice}} || 814 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holičky}} || 214 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Hlína}} || 134 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přeseka}} || 120 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stará Hlína}} || 228 |- ! '''Třeboň kommune''' ! style=text-align:right; | 7 951 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Trebon]] [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Trebon]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Trebon]] 2fq3l3fyde98drxrogo8rvktumjuili 0 433487 3671984 3671434 2026-09-12T14:11:36Z TU-nor 12071 3671984 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Sušice Šumava.JPG | bilettekst = Utsyn over Sušice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Sušice-znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Klatovy okres|Klatovy]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 780,69<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 23141 | folketal1type = kommune | folketal1 = 10549 | folketal_by =9780 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Sušice'''{{mrk|[[tysk]] ''Horaschdowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Klatovy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Sušice.png|mini|250px|Det administrative området til Sušice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Sušice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Sušice omfattar 30 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Budětice]] * [[Bukovník]] * [[Čímice]] * [[Dlouhá Ves]] * [[Dobršín]] * [[Domoraz]] * [[Dražovice]] * [[Frymburk]] * '''[[Hartmanice i Klatovy|Hartmanice]]''' * [[Hlavňovice]] * [[Horská Kvilda]] * [[Hrádek i Klatovy|Hrádek]] * '''[[Kašperské Hory]]''' * ''[[Kolinec]]'' * [[Modrava]] * [[Mokrosuky]] * [[Nezamyslice]] * [[Nezdice na Šumavě]] * [[Petrovice u Sušice]] * [[Podmokly]] * [[Prášily]] * '''[[Rabí]]''' * '''[[Rejštejn]]''' * [[Soběšice]] * [[Srní]] * [[Strašín]] * '''[[Sušice]]''' * [[Velhartice]] * [[Žichovice]] * [[Žihobce]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Sušice SO || 25 200 || 23 955 || 23 141 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Sušice''' || 10 549 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kolinec}} || 1 401 |- | style=text-align:left; | [[Kašperské Hory]] || 1 361 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrádek}} || 1 307 |- | style=text-align:left; | [[Hartmanice i Klatovy|Hartmanice]] || 916 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Rabí]] || 506 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Rejštejn]] || 245 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Sušice''' || 9 780 |- | style=text-align:left; | [[Kašperské Hory]] || 1 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kolinec}} || 761 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrádek}} || 709 |- |} ===Bydelar i Sušice=== Bydelane og tettstadene i Sušice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Sušice I || 597 |- | style=text-align:left; | Sušice II || 7 893 |- | style=text-align:left; | Sušice III || 1 290 |- ! Sušice by ! style=text-align:right; | 9 780 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Albrechtice}} || 81 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červené Dvorce}} || 123 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chmelná}} || 151 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Divišov}} || 32 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Staňkov}} || 22 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Humpolec}} || – |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milčice}} || 18 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nuzerov}} || 12 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Páteček}} || 17 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rok}} || 41 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stráž i Sušice|Stráž}} || 2 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volšovy}} || 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vrabcov}} || 21 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záluží i Klatovy|Záluží}} || 47 |- ! Sušice kommune !style=text-align:right; | 10 549 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Susice]] [[Kategori:Kommunar i Klatovy okres|Susice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Susice]] 9844h5lnngq0e7va07acbckqg46nldc 3671985 3671984 2026-09-12T14:12:27Z TU-nor 12071 3671985 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Sušice Šumava.JPG | bilettekst = Utsyn over Sušice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Sušice-znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Klatovy okres|Klatovy]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 780,69<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 23141 | folketal1type = kommune | folketal1 = 10549 | folketal_by =9780 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Sušice'''{{mrk|[[tysk]] ''Horaschdowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Klatovy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Sušice.png|mini|250px|Det administrative området til Sušice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Sušice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Sušice omfattar 30 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Budětice]] * [[Bukovník]] * [[Čímice]] * [[Dlouhá Ves]] * [[Dobršín]] * [[Domoraz]] * [[Dražovice]] * [[Frymburk]] * '''[[Hartmanice i Klatovy|Hartmanice]]''' * [[Hlavňovice]] * [[Horská Kvilda]] * [[Hrádek i Klatovy|Hrádek]] * '''[[Kašperské Hory]]''' * ''[[Kolinec]]'' * [[Modrava]] * [[Mokrosuky]] * [[Nezamyslice]] * [[Nezdice na Šumavě]] * [[Petrovice u Sušice]] * [[Podmokly]] * [[Prášily]] * '''[[Rabí]]''' * '''[[Rejštejn]]''' * [[Soběšice]] * [[Srní]] * [[Strašín]] * '''[[Sušice]]''' * [[Velhartice]] * [[Žichovice]] * [[Žihobce]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Sušice SO || 25 200 || 23 955 || 23 141 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Sušice''' || 10 549 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kolinec}} || 1 401 |- | style=text-align:left; | [[Kašperské Hory]] || 1 361 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrádek}} || 1 307 |- | style=text-align:left; | [[Hartmanice i Klatovy|Hartmanice]] || 916 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Rabí]] || 506 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Rejštejn]] || 245 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Sušice''' || 9 780 |- | style=text-align:left; | [[Kašperské Hory]] || 1 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kolinec}} || 761 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrádek}} || 709 |- |} ===Bydelar i Sušice=== Bydelane og tettstadene i Sušice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Sušice I || 597 |- | style=text-align:left; | Sušice II || 7 893 |- | style=text-align:left; | Sušice III || 1 290 |- ! Sušice by ! style=text-align:right; | 9 780 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Albrechtice}} || 81 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červené Dvorce}} || 123 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chmelná}} || 151 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Divišov}} || 32 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Staňkov}} || 22 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Humpolec}} || – |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milčice}} || 18 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nuzerov}} || 12 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Páteček}} || 17 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rok}} || 41 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stráž i Sušice|Stráž}} || 2 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volšovy}} || 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vrabcov}} || 21 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záluží i Sušice|Záluží}} || 47 |- ! Sušice kommune !style=text-align:right; | 10 549 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Susice]] [[Kategori:Kommunar i Klatovy okres|Susice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Susice]] izl6qz8g7dtrpzbyw9a3hhrvso2atpm 0 433519 3671974 3671234 2026-09-12T13:25:43Z TU-nor 12071 3671974 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Plzeň-jih okres | andre namn = okres Plzeň-jih | bilete = Chotěšovský klášter.jpg | bilettekst = [[Premonstratenserordenen|Premonstratenser]]-klosteret i [[Chotěšov i Plzeň-jih|Chotěšov]] | kart = Map CZ - district Plzen-jih.PNG | karttekst = Plzeň-jih okres innanfor regionen Plzeň kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | hovudstad = [[Plzeň]] | areal = 1068,26<ref name="Areal"/> | folketal = 83658 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Plzeň-jih okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Plzeň-jih''}} eller '''Sør-Plzeň''' er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sentralt i regionen og omkrinsar den sørlege delen av Plzeň med grenser i nordaust mot [[Sentral-Böhmen]], i søraust mot [[Sør-Böhmen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Plzeň-jih okres: * [[Blovice|Blovice SO]] * [[Nepomuk|Nepomuk SO]] * [[Přeštice|Přeštice SO]] * [[Stod i Tsjekkia|Stod SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Blovice|Blovice SO]] || 10 946 || 11 782 || 12 078 |- | style=text-align:left; | [[Nepomuk|Nepomuk SO]] || 11 272 || 11 475|| 10 931 |- | style=text-align:left; | [[Přeštice|Přeštice SO]] || 19 937 || 22 003 || 22 206 |- | style=text-align:left; | [[Stod i Tsjekkia|Stod SO]] || 20 865 || 23 296 || 23 998 |- ! Plzeň-jih okres !style=text-align:right; | {{mrk|name="a"|medrekna kommunane [[Bukovec i Plzeň|Bukovec]], [[Čečovice]], [[Čerňovice i Plzeň-jih|Černovice]], [[Holýšov]], [[Horní Kamenice]], [[Kvíčovice]], [[Neuměř]], [[Štichov]] og [[Všekary]], som vart overførte frå [[Domažlice okres]] i 2020<ref name ="Změny2021"/>}}63 020 !style=text-align:right; | {{mrk|name="a"}}68 556 !style=text-align:right; | 69 213 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 971 |- | style=text-align:left; | '''[[Přeštice]]''' || 6 591 |- | style=text-align:left; | [[Holýšov]] || 5 025 |- | style=text-align:left; | '''[[Blovice]]''' || 3 999 |- | style=text-align:left; | '''[[Nepomuk]]''' || 3 564 |- | style=text-align:left; | '''[[Stod]]''' || 3 580 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 2 795 |- | style=text-align:left; | [[Kasejovice]] || 1 246 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny2021">{{Kjelde www |url=https://www.mvcr.cz/clanek/obecne-o-novem-zakonu-c-51-2020-sb.aspx |tittel= Obecně o novém zákonu č. 51/2020 Sb. |vitja=2026-09-01 |utgjevar=Ministerstvo vnitra České republiky}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Plzen-jih]] [[Kategori:Plzeň kraj|Plzen-jih]] 5la8b5i8fizfeuofeyw3velspd9nd7j 0 433522 3672002 3671333 2026-09-12T15:36:38Z TU-nor 12071 3672002 wikitext text/x-wiki '''Chlum''' kan vise til: * [[Chlum i Děčín]], ein busetnad i kommunen [[Děčín]] i distriktet Děčín okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Chlum i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Blovice]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Chlum i Rokycany]], ein kommune i [[Rokycany]] i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Chlum i Strakonice]], ein kommune i [[Blatná]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Chlum i Vlašim]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Chlum u Třeboně]], ein kommune i [[Třeboň]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 0idydlckskinbr4726ugk4n0r3ycfw0 0 433529 3672061 3671109 2026-09-13T05:35:18Z TU-nor 12071 3672061 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nepomuk 346.jpg | bilettekst = Rådhuset i Nepomuk | kart = | karttekst = | flagg = Nepomuk prapor.gif | symbol = Nepomuk znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 308,77<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 10931 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3564 | folketal_by = 2779 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nepomuk'''{{mrk|[[tysk]] ''Pomuk''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Nepomuk.png|mini|250px|Det administrative området til Nepomuk innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nepomuk er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Nepomuk omfattar 26 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Čížkov]] * [[Čmelíny]] * [[Hradiště i Plzeň-jih|Hradiště]] * [[Chlumy]] * '''[[Kasejovice]]''' * [[Klášter]] * [[Kozlovice]] * [[Kramolín]] * [[Měcholupy i Nepomuk|Měcholupy]] * [[Mileč]] * [[Mladý Smolivec]] * [[Mohelnice]] * [[Nekvasovy]] * '''[[Nepomuk]]''' * [[Neurazy]] * [[Nezdřev]] * [[Oselce]] * [[Polánka]] * [[Prádlo]] * [[Sedliště]] * [[Srby]] * [[Tojice]] * [[Třebčice]] * [[Vrčeň]] * ''[[Žinkovy]]'' * [[Životice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nepomuk SO || 11 272 || 11 475|| 10 931 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nepomuk''' || 3 564 |- | style=text-align:left; | [[Kasejovice]] || 1 246 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žinkovy}} || 861 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Neurazy}} || 715 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mladý Smolivec}} || 675 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nepomuk''' || 2 779 |- | style=text-align:left; | [[Kasejovice]] || 862 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žinkovy}} || 581 |- |} ===Bydelar i Nepomuk=== Bydelane og tettstadene i Nepomuk: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nepomuk || 2 779 |- ! '''Nepomuk by''' ! style=text-align:right; | 2 779 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dvorec}} || 785 |- ! Nepomuk kommune !style=text-align:right; | 3 564 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Nepomuk]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Nepomuk]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Nepomuk]] lkxtdy4otk1otrebb421q4lmxk73bey 0 433533 3672018 3671639 2026-09-12T16:40:48Z TU-nor 12071 3672018 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kostel Nanebevzeti P Marie Prestice.JPG | bilettekst = Kyrkje i Přeštice | kart = | karttekst = | flagg = Přeštice Flag.jpg | symbol = Přeštice - znak.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 271,25<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 22206 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6591 | folketal_by = 5818 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Přeštice'''{{mrk|[[tysk]] ''Prestitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Přeštice.png|mini|250px|Det administrative området til Přeštice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Přeštice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 13 kommunar frå det administrative området til Přeštice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 95 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Přeštice omfattar 30 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 1 by (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bolkov]] * [[Borovy]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Klatovy okres]] til [[Plzeň-jih okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Buková]] * [[Chlumčany i Plzeň-jih|Chlumčany]]* * [[Čižice]]* * [[Dolce]] * [[Dolní Lukavice]]* * [[Horní Lukavice]]* * [[Horšice]] * [[Kbel]] * [[Lužany]]* * [[Merklín i Plzeň-jih|Merklín]] * [[Nebílovy]]* * [[Netunice]]* * [[Nezdice]]{{mrk|name="a"}} * [[Oplot]] * [[Otěšice]] * [[Předenice]]* * '''[[Přeštice]]'''* * [[Příchovice]]* * [[Ptenín]] * [[Radkovice]] * [[Řenče]]* * [[Roupov]] * [[Skašov]] * [[Soběkury]] * [[Štěnovice]]* * [[Týniště]] * [[Útušice]]* * [[Vlčí]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Přeštice SO || 19 937 || 22 003 || 22 206 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Přeštice''' || 6 591 |- | style=text-align:left; | [[Chlumčany]] || 2 286 |- | style=text-align:left; | [[Štěnovice]] || 2 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příchovice}} || 1 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Merklín i Plzeň-jih|Merklín}} || 1 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Lukavice}} || 1 030 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Přeštice''' || 5 818 |- | style=text-align:left; | [[Štěnovice]] || 2 225 |- | style=text-align:left; | [[Chlumčany]] || 2 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Merklín i Plzeň-jih|Merklín}} || 1 031 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příchovice}} || 958 |- |} ===Bydelar i Přeštice=== Bydelane og tettstadene i Přeštice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Přeštice || 5 818 |- ! '''Přeštice by''' ! style=text-align:right; | 5 818 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skočice}} || 408 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zastávka}} || 132 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žerovice}} || 233 |- ! Přeštice kommune !style=text-align:right; | 6 591 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Prestice]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Prestice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Prestice]] knfv2xgpen04r1nrcdyn2q5s884i0bc 3672019 3672018 2026-09-12T16:41:27Z TU-nor 12071 3672019 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kostel Nanebevzeti P Marie Prestice.JPG | bilettekst = Kyrkje i Přeštice | kart = | karttekst = | flagg = Přeštice Flag.jpg | symbol = Přeštice - znak.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 271,25<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 22206 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6591 | folketal_by = 5818 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Přeštice'''{{mrk|[[tysk]] ''Prestitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Přeštice.png|mini|250px|Det administrative området til Přeštice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Přeštice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 13 kommunar frå det administrative området til Přeštice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 95 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Přeštice omfattar 30 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 1 by (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bolkov]] * [[Borovy]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Klatovy okres]] til [[Plzeň-jih okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Buková]] * [[Chlumčany i Plzeň-jih|Chlumčany]]* * [[Čižice]]* * [[Dolce]] * [[Dolní Lukavice]]* * [[Horní Lukavice]]* * [[Horšice]] * [[Kbel]] * [[Lužany]]* * [[Merklín i Plzeň-jih|Merklín]] * [[Nebílovy]]* * [[Netunice]]* * [[Nezdice]]{{mrk|name="a"}} * [[Oplot]] * [[Otěšice]] * [[Předenice]]* * '''[[Přeštice]]'''* * [[Příchovice]]* * [[Ptenín]] * [[Radkovice]] * [[Řenče]]* * [[Roupov]] * [[Skašov]] * [[Soběkury]] * [[Štěnovice]]* * [[Týniště]] * [[Útušice]]* * [[Vlčí]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Přeštice SO || 19 937 || 22 003 || 22 206 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Přeštice''' || 6 591 |- | style=text-align:left; | [[Chlumčany i Plzeň-jih|Chlumčany]] || 2 286 |- | style=text-align:left; | [[Štěnovice]] || 2 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příchovice}} || 1 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Merklín i Plzeň-jih|Merklín}} || 1 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Lukavice}} || 1 030 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Přeštice''' || 5 818 |- | style=text-align:left; | [[Štěnovice]] || 2 225 |- | style=text-align:left; | [[Chlumčany i Plzeň-jih|Chlumčany]] || 2 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Merklín i Plzeň-jih|Merklín}} || 1 031 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příchovice}} || 958 |- |} ===Bydelar i Přeštice=== Bydelane og tettstadene i Přeštice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Přeštice || 5 818 |- ! '''Přeštice by''' ! style=text-align:right; | 5 818 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skočice}} || 408 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zastávka}} || 132 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žerovice}} || 233 |- ! Přeštice kommune !style=text-align:right; | 6 591 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Prestice]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Prestice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Prestice]] cxrtg1wbkymsxoh5tr39e1fm6vtjviu 0 433536 3672016 3671170 2026-09-12T16:39:38Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Chlumčany]] til [[Chlumčany i Plzeň-jih]]: Fleirtyding 3671170 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = KapleChlumcany.jpg | bilettekst = Kapell i Chlumčany | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Chlumčany (Plzeň-South).png | symbol = Znak obce Chlumčany.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Přeštice|Přeštice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2296 | folketal_by = 2157 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Chlumčany'''{{mrk|[[tysk]] ''Chlumcan'', ''Klumtschan''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Chlumčany inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Chlumčany ligg administrativt under [[Přeštice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Chlumcany]] bqsitooxjqk3thmr44krow9h5ry17m3 0 433540 3671975 3671763 2026-09-12T13:26:36Z TU-nor 12071 3671975 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stod (6).jpg | bilettekst = Elva [[Radbuza]] gjennom Stod | kart = | karttekst = | flagg = Stod flag.svg | symbol = Stod CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 259,21<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 23998 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3580 | folketal_by = 3483 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Stod'''{{mrk|[[tysk]] ''Staab''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Stod.png|mini|250px|Det administrative området til Stod innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Stod er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 5 kommunar frå det administrative området til Stod inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 103 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Stod omfattar 24 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bukovec]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Domažlice okres]] til [[Plzeň-jih okres]] i 2020<ref name ="Změny2021"/>}} * [[Čečovice]]{{mrk|name="a"}} * [[Černovice i Plzeň-jih|Černovice]]{{mrk|name="a"}} * [[Chotěšov i Plzeň-jih|Chotěšov]]* * [[Dnešice]] * '''[[Dobřany]]'''* * '''[[Holýšov]]'''{{mrk|name="a"}} * [[Honezovice]] * [[Horní Kamenice]]{{mrk|name="a"}} * [[Hradec]] * [[Kotovice]] * [[Kvíčovice]]{{mrk|name="a"}} * [[Líšina]] * [[Lisov]] * [[Neuměř]]{{mrk|name="a"}} * [[Nová Ves i Plzeň-jih|Nová Ves]]* * [[Přestavlky]] * [[Štichov]]{{mrk|name="a"}} * '''[[Stod i Tsjekkia|Stod]]'''* * [[Střelice]] * [[Ves Touškov]] * [[Všekary]]{{mrk|name="a"}} * [[Vstiš]]* * [[Zemětice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stod SO || 20 865 || 23 296 || 23 998 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 971 |- | style=text-align:left; | [[Holýšov]] || 5 025 |- | style=text-align:left; | '''Stod''' || 3 580 |- | style=text-align:left; | [[Chotěšov i Plzeň-jih|Chotěšov]] || 2 935 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dnešice}} || 791 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 435 |- | style=text-align:left; | [[Holýšov]] || 4 902 |- | style=text-align:left; | '''Stod''' || 3 483 |- | style=text-align:left; | [[Chotěšov i Plzeň-jih|Chotěšov]] || 2 197 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dnešice}} || 676 |- |} ===Bydelar i Stod === Bydelane og tettstadene i Stod: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stod || 3 483 |- ! '''Stod by''' ! style=text-align:right; | 3 483 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud| Lelov}} || 97 |- ! Stod kommune !style=text-align:right; | 3 580 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name ="Změny2021">{{Kjelde www |url=https://www.mvcr.cz/clanek/obecne-o-novem-zakonu-c-51-2020-sb.aspx |tittel= Obecně o novém zákonu č. 51/2020 Sb. |vitja=2026-09-01 |utgjevar=Ministerstvo vnitra České republiky}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Stod]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Stod]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Stod]] 4j4ltsozvloq197zpaoaks82dll0vby 3671990 3671975 2026-09-12T14:22:23Z TU-nor 12071 3671990 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stod (6).jpg | bilettekst = Elva [[Radbuza]] gjennom Stod | kart = | karttekst = | flagg = Stod flag.svg | symbol = Stod CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 259,21<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 23998 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3580 | folketal_by = 3483 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Stod'''{{mrk|[[tysk]] ''Staab''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Stod.png|mini|250px|Det administrative området til Stod innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Stod er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 5 kommunar frå det administrative området til Stod inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 103 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Stod omfattar 24 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bukovec]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Domažlice okres]] til [[Plzeň-jih okres]] i 2020<ref name ="Změny2021"/>}} * [[Čečovice]]{{mrk|name="a"}} * [[Černovice i Plzeň-jih|Černovice]]{{mrk|name="a"}} * [[Chotěšov i Plzeň-jih|Chotěšov]]* * [[Dnešice]] * '''[[Dobřany]]'''* * '''[[Holýšov]]'''{{mrk|name="a"}} * [[Honezovice]] * [[Horní Kamenice]]{{mrk|name="a"}} * [[Hradec]] * [[Kotovice]] * [[Kvíčovice]]{{mrk|name="a"}} * [[Líšina]] * [[Lisov]] * [[Neuměř]]{{mrk|name="a"}} * [[Nová Ves i Plzeň-jih|Nová Ves]]* * [[Přestavlky i Plzeň-jih|Přestavlky]] * [[Štichov]]{{mrk|name="a"}} * '''[[Stod i Tsjekkia|Stod]]'''* * [[Střelice]] * [[Ves Touškov]] * [[Všekary]]{{mrk|name="a"}} * [[Vstiš]]* * [[Zemětice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stod SO || 20 865 || 23 296 || 23 998 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 971 |- | style=text-align:left; | [[Holýšov]] || 5 025 |- | style=text-align:left; | '''Stod''' || 3 580 |- | style=text-align:left; | [[Chotěšov i Plzeň-jih|Chotěšov]] || 2 935 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dnešice}} || 791 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 435 |- | style=text-align:left; | [[Holýšov]] || 4 902 |- | style=text-align:left; | '''Stod''' || 3 483 |- | style=text-align:left; | [[Chotěšov i Plzeň-jih|Chotěšov]] || 2 197 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dnešice}} || 676 |- |} ===Bydelar i Stod === Bydelane og tettstadene i Stod: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stod || 3 483 |- ! '''Stod by''' ! style=text-align:right; | 3 483 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud| Lelov}} || 97 |- ! Stod kommune !style=text-align:right; | 3 580 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name ="Změny2021">{{Kjelde www |url=https://www.mvcr.cz/clanek/obecne-o-novem-zakonu-c-51-2020-sb.aspx |tittel= Obecně o novém zákonu č. 51/2020 Sb. |vitja=2026-09-01 |utgjevar=Ministerstvo vnitra České republiky}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Stod]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Stod]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Stod]] famyjg8hp8jlsrl10f1om1t6xogzo06 0 433542 3671972 3671146 2026-09-12T13:24:47Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Chotěšov]] til [[Chotěšov i Plzeň-jih]]: Fleirtyding 3671146 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Chotěšov, municipal office.jpg | bilettekst = Rådhuset i Chotěšov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Chotěšov (okres Plzeň-jih).svg | symbol = Coat of arms of Chotěšov (okres Plzeň-jih).svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Stod i Tsjekkia|Stod SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2935 | folketal_by = 2127 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Chotěšov'''{{mrk|[[tysk]] ''Chotieschau''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen Plzeň og områda rundt.<ref name="agg"/> Chotěšov inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Chotěšov ligg administrativt under [[Stod i Tsjekkia|Stod]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Chotesov]] m3ocq1gotfvy1i2ec5wh8jjdmsw7sfw 0 433543 3672199 3671909 2026-09-13T11:36:45Z Ranveig 39 Ref-flikk 3672199 wikitext text/x-wiki [[File:Helleristinger Leirfall prosesjonen Sognnes.jpg|thumb|Prosesjonsgruppa med 13 menneskefigurar er eit av dei mest kjente elementa i helleristingsfeltet på Leirfall, Stjørdal, Trøndelag]] '''Helleristingane på Leirfall''' er av typen jordbruksristingar frå [[bronsealderen]] i [[Hegra]] i [[Stjørdal kommune|Stjørdal]] i [[Trøndelag fylke|Trøndelag]]. Dei vart oppdaga frå 1910 til 1961. Dette er eitt av dei største bergkunstområda i [[Norden]]. Det er oppgjeve ulike tal for kor mange enkeltfigurar som finst her: 947,<ref name=kulturminne/> 899<ref name=s90/> eller så mykje som 1200.<ref name=s99/> Helleristingane på Leirfall er ein del av ein større struktur av helleristingar i [[Stjørdalen|Stjørdalsdalføret]]. Leirfall er særmerkt både på grunn av det store talet på figurar og på grunn av variasjonen i motiva.<ref name=s99/> Dei mest framståande trekka ved Leirfall-felta er prosesjonen med 13 menneskefigurar i hovudfeltet og det store talet på fotsolar. Begge delar har vorte tolka som uttrykk for rituelle praksisar. Feltet inneheld òg sol-, heste- og båtfigurar. == Staden og funnet == Leirfall-felta ligg på sør- og søraustvende svaberg langs Solemsbekken, på nordsida av [[Stjørdalselva]], om lag 500 meter nord for [[Europaveg 14 i Noreg|E14]]. Desse svaberga utgjer ei skråning mellom to terrassenivå på elvesletta, slik at høgda over havet varierer frå 35 til 50 meter.<ref name=s90/> Ristingane finst på isskurte flater av [[grønstein]].<ref name=m99/> Det første og lågastliggjande av dei fem felta på Leirfall vart funne i samband med steinbryting kring 1905–1910, og vart gjort allment kjent av lokalhistorikaren Einar Hermstad i 1923.<ref>{{ Kilde avis | dato = 19. juni 1923| tittel = Dagsposten | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_dagspostentroenderen_null_null_19230619_47_138_1 | side =6 }}</ref> Det vart undersøkt av Theodor Petersen frå [[Vitskapsmuseet]] i 1923.<ref name=tp26/> Eit nytt felt, ''Leirfall 2'', vart oppdaga i 1947 av Brynhild Nielsen og undersøkt i 1949.<ref name=kulturminne/><ref name=m99/> Desse to nedste felta ligg slik til at Solemsbekken fløymer over dei når vassføringa er stor, og dette har ført til at desse ristingane er meir nedslitne enn området elles.<ref name=s10/> Det tredje feltet, hovudfeltet, vart oppdaga i 1951 av familien Nielsen.<ref name=kb/><ref name=m99/> Dette feltet vart avdekt på dugnad i 1957–1959.<ref name=l58/><ref name=l70/><ref name=m99/><ref>[https://tv.nrk.no/serie/filmavisen/1957/FMAA57004157/avspiller Filmavisen, 10.10.1957]; nrk.no</ref> Dugnadsarbeidet vart leia av [[Jon Leirfall]] og Nils Trøyte.<ref name=m99/> To mindre felt vart oppdaga av Odd Ertsås i 1961.<ref name=n05/> Det eine av desse to siste ligg oppe på det øvste terrassenivået. Leirfall-felta vart utforska og kartlagde av professor [[Sverre Marstrander]] frå Vitskapsmuseet i åra 1965–1967.<ref name=s90/> Den samla dokumentasjonen vart ferdigstilt og publisert etter at Marstrander døydde, av professor Kalle Sognnes, i utgjevinga ''Trøndelags jordbruksristninger''.<ref name=m99/> Feltet er ofte nemnt i oversiktsverk om [[arkeologi]], på grunn av storleiken, fordi det inngår i den større strukturen av helleristingar i Stjørdalen, og på grunn av den kjende prosesjonsgruppa.<ref>{{ Kilde bok | forfatter = Mandt, Gro | utgivelsesår = 2005 | tittel = Bergkunst : helleristningar i Noreg | isbn = 8252162274 | forlag = Samlaget | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013050307070 | side =102-104 }}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Hagen, Anders | utgivelsesår = 1990 | tittel = Helleristningar i Noreg | isbn = 8252131549 | forlag = Samlaget | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010100508032 | side =18, 122-124 }}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Johansen, Øystein Kock | utgivelsesår = 2000 | tittel = Bronse og makt : bronsealderen i Norge | isbn = 8276940390 | forlag = Andresen & Butenschøn | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014071007099 | side =231 }}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Magnus, Bente | utgivelsesår = 1995 | tittel = Norges historie. Bind 1: Forhistorien : fra jegergrupper til høvdingsamfunn | isbn = 8202153336 | forlag = Cappelen | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010120208110 | side = 182}}</ref><ref>{{ Kilde bok | forfatter = Østmo, Einar | utgivelsesår = 1994 | tittel = Norske helleristninger | isbn = 8299312604 | forlag = E. Østmo | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010122006004 | side =54 }}</ref> == Skildring av figurane == [[Fil:Leirfall rock art types Sognnes1988.jpg|miniatyr|Ei typeoversikt over figurar på dei fem felta på Leirfall; teikna av Kalle Sognnes.<ref name=s90/>]] [[Fil:Leirfall rock art Da62245 001 Kalle Sognnes.tif|miniatyr|upright|Nokre av figurane på Leirfall, slik som denne frå felt 3, har motiv som elles berre er funne i graver.<ref name=s99/>{{byline|[[Kalle Sognnes]].}}]] * ''Leirfall 1'' består av rundt 80 figurar, flest fotspor.<ref name=s90/><ref name=s10/> * ''Leirfall 2'' er eit langsmalt felt på 7 × 2,5 meter med 74 figurar, nesten berre fotspor.<ref name=s90/><ref name=s10/> * ''Leirfall 3'' er hovudfeltet på Leirfall. Det vart i 1980 omtalt av Marstrander som «det viktigaste helleristningsfunnet som er gjort i Noreg etter siste krig»,<ref name=m80/> og av Sognnes i 1999 som «det største som hittil er kjent i Trøndelag».<ref name=s99hell/> Bergflata, som er 20 meter brei og 5–6 meter høg, inneheld meir enn 650 figurar, fordelte i fem grupper. Talet er størst for fotsålefigurar – i alt 77 % av figurane,<ref name=s90/> men det finst òg meir enn 50 båtfigurar og 40 hestefigurar. I tillegg kjem prosesjonsgruppa. * ''Leirfall 4'' er eit lite felt med 35 figurar, 12–15 meter nedanfor hovudfeltet. Det er flest fotsålefigurar her.<ref name=s90/><ref name=m99/> * ''Leirfall 5'' er eit lite felt med berre 12 kjende figurar. Det ligg på terrassen ovanfor hovudfeltet, 50 meter unna. Mange av figurane er eroderte, og dei mest synlege figurane er to tekstilliknande ornamentmønster.<ref name=s90/><ref name=m99/> Sognnes har registrert 13 ulike båtformer blant ristingane på Leirfall.<ref name=s90/> Menneska om bord i båtane er i hovudsak markerte som mannskapsstrekar, men det finst nokre tilfelle av meir utvikla menneskefigurar. Fleire av båtfigurane har framspring som endar i dyrehovud.<ref name=s99/> Dette blir rekna for å vere hestehovud, og kan gjenspegle ein skikk med å pynte båtstavnane i seremonielle situasjonar.<ref name=s99/> Nokre av båtfigurane er tilsynelatande medvite plasserte på bergflata i forhold til sprekkene som finst i bergflata. Bergkunstforskaren Heidrun Stebergløkken har skrive at «sprekkesystemet ved dei store båtfigurane nedst på hovudfeltet fungerer som små bekkar ved mykje regn. Dette bidreg til å skape ein illusjon av at båtane ligg som ein flåte i eller ved vatnet.»<ref name="hs16"/> Dei tretten menneskefigurane blir av alle oppfatta som ein medviten komposisjon, og vanlegvis som ei prosesjonsgruppe.<ref name=s99/> Fleire har nemnt at den fremste figuren er dobbelt så høg som dei andre, og at han er den einaste som ber sverd. Sognnes peikte på at alle menneska er utan armar, og meinte at dette måtte ha ei medviten tyding. Kanskje tydde dei manglande armane at personane som er avbilda, var døde.<ref name=s99/> Han lanserte tanken om at denne prosesjonsgruppa kan ha vore målet og endepunktet for faktiske prosesjonsvandringar.<ref name=s99/> Blant andre menneskefigurar er det peikt på to ryttarar, som begge ser ut til å stå på hesteryggen.<ref name=s99/> Nokre av figurane på Leirfall, og på naboområdet Bjørnstad, er seriar av bølgjelinjer som Sognnes har tolka som bilete av fosfen, og som spor etter ein sjamanistisk praksis.<ref name=s99/> Rektangelfigurane førekjem i grupper og system som har vorte tolka som kart over åkersystema i nærleiken.<ref name=s99/> == Overblikk og tolkingar == [[Fil:Leirfall Tb187 Kalkering 1B Petersen 1923.jpg|miniatyr|upright|Sognnes skreiv at éi mogleg tolking av fotspora er at dei gjenspeglar rituelle vandringar til og over ristningsflatene.<ref name=s14/> ]] [[Fil:Leirfall rock art LVKirkhus 2020.jpg|miniatyr|upright|Sognnes peikte på at ristningsflatene kan oppfattast som eit teater der eit større publikum var tilskodarar til framføringa av ritual.<ref name=s14/> {{byline|Lene V. Kirkhus, 2020}}]] Marstrander tidfesta figurane på Leirfall til å «spenne over heile [[bronsealderen]]» (1700–500 f.Kr.), basert på ei stilhistorisk vurdering av dei ulike ristningane. Han meinte at dei eldste båttypane er frå ein tidleg del av eldre jernalder, medan nokre ryttarf figurar «vanskeleg kan vere stort eldre enn bronsealderens sluttavsnitt.»<ref name=m80/> Dette betyr, ifølgje Marstrander, at staden har hatt kultisk tyding og sosiale funksjonar gjennom generasjonar.<ref name=m99/><ref name=m80/> Sognnes var samd i at ristningsberga på Leirfall kan ha vore i bruk i 2000–2500 år.<ref name=s00/> I Stjørdalens bergkunst frå bronsealder og jarnalder er det mogleg å sjå eit mønster som helleristingane på Leirfall inngår i. Bergkunstfelta ligg i grupper på 2–8 felt. Mellom midtpunkta i desse gruppene er det ganske jamn avstand på halvannan til to kilometer. Dette kan tolkast som ein struktur som er forma av at bronsealderens jordbruksristingar og heilagstader var knytte til kvar enkelt busetjing.<ref name=kb/><ref>{{ Kilde bok | utgivelsesår = 1994 | tittel = Aschehougs norgeshistorie. Bind 1: Fra jeger til bonde : inntil 800 e.Kr | isbn = 8203220282| forfatter = Lillehammer, Arnvid | forlag = Aschehoug | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008013100089 | side = 108}}</ref><ref>Sognnes 1983</ref><ref name=s05/><ref>Grønnesby 1998</ref> Sognnes skreiv at «Det kan synast som om kvar busetjings-eining hadde sine ristingar – sine heilage bergflater»,<ref name=s00/> og at «kvar av gruppene hadde sine berg med helleristingar, der dei kunne utføre nødvendige ritual.»<ref name=s99hell/> Han meinte òg at desse helleristingsfelta, som var knytte til kvar si busetjing, kunne sjåast som parallellar til jarnalderens gravfelt på gardane, og at det kunne vere snakk om ein «anekult» og om «ritual eller religiøs dyrking på gards- eller familienivå.»<ref name=s00/> Petersen meinte at felta låg langs dei gamle ferdselsvegane gjennom dalen, og Sognnes stadfestar at dette kan vere ein del av eit mønster.<ref name=tp26/><ref name=s05/> Felta ligg i stor grad i sørvende skråningar, i overgangen mellom skråninga og elvesletta, på stader der snøen smeltar tidleg om våren.<ref name=s05/><ref name=s00/> Båtfigurane i helleristingane frå bronsealderen blir tolka på fleire måtar: som referansar til faktisk sjøfart, og som eit uttrykk for gravferdsritual der den døde, eller sjela til den døde, måtte reise med båt til dødsriket. Ei tredje forståing er at båten er eit fartøy som fraktar sola gjennom dagen og natta.<ref>[https://www.norgeshistorie.no/bronsealder/0309-havgaende-bater-og-oversjoske-nettverk.html Lene Melheim: Havgående båter og oversjøiske nettverk]; norgeshistorie.no</ref><ref>[https://www.norgeshistorie.no/bronsealder/0315-tro-og-makt-i-graven.html Lene Melheim: Tro og makt i graven]; norgeshistorie.no</ref> == Fotsporfigurane == Fotsporfigurar er samla sett ikkje særleg vanlege i nordisk bergkunst, men dei er godt representerte i Stjørdalen, der dei utgjer 20 % av figurane.<ref name=s99/> Leirfall er eit av felta med flest fotsporfigurar.<ref name=s99/><ref name=n09/> Fotsporfigurane har ofte ein tverrstrek som markerer skiljet mellom hælen og fotbladet. Ein reknar med at dette gjenspeglar ein type skobruk der snorer vart surra rundt foten og ankelen for å feste skinnskoen til foten.<ref name=s99/><ref name=s99hell/> Både professor Sognnes og eleven hans, arkeologen Turid Box Nilsen, har peikt på at fotsporfigurar har vorte tolka på ulike måtar gjennom arkeologihistoria: som representasjonar av gudar, avdøde, eigarskap eller makt/sigerherrar,<ref name=s99/><ref name=n09/> men Sognnes skreiv samstundes at det er vanskeleg å halde fast ved tolkingar om gudar eller makt når ein står overfor dei mange hundre fotspora på Leirfall eller dei samankjeda figurane på Ingstad.<ref name=s99/> Nilsen skreiv at fotspora skal oppfattast som individuelle signaturar frå enkeltpersonar.<ref name="n09" /> Sognnes skreiv i 2014, i sin siste artikkel om Leirfall, at «hovudfeltet på Leirfall kan sjåast som ei samling av fleire motivmessig ulike felt, som kvar for seg kan ha vore knytte til ulike sider ved samfunnet eller livet til enkeltmenneske.»<ref name="s14" /> Sognnes føreslo samstundes at ei forståing av fotsporfigurane på Leirfall kunne vere at dei utgjorde ei rituell vandringsrute forbi ulike tema.<ref name="s14" /> Han såg for seg at ei slik rituell vandring kunne ha hatt eit stoppunkt ved ein samleiescene i felt 2, som han tolka som spor etter eit «heilagt bryllaup», eit ritual innanfor ein fruktbarheitsreligion.<ref name="s14" /> Andre moglege stoppunkt under ei rituell vandring er knytte til motiv som er kjende frå graver, slik at rituala òg kan vere knytte til død og gravferd, og til initiering av nye generasjonar som leiarar.<ref name="s14" /> Sognnes oppfatta Leirfall-felta som ein samla og komponert struktur, der dei mindre felta peikar inn mot hovudfeltet, mellom anna gjennom retninga på fotsålefigurane.<ref name=s10/><ref name=s14/> Sognnes har i ein artikkel i fagtidsskriftet ''Viking'' drøfta om Leirfall-lokaliteten vart brukt i samband med fruktbarheitsritual eller gravferdsritual.<ref name=s00/> Han peikte på at lokaliteten vart brukt over lang tid, og at det truleg gjekk mange år mellom kvar gong det vart hogge inn nye figurar i ristningsberget. Dette talar for at felta heller vart brukte til gravferder enn til dei årlege fruktbarheitsrituala.<ref name=s00/><ref name=s14/> Sognnes meinte at ristingsberget kan oppfattast som eit teater eller ei scene der eit større publikum var tilskodarar til framføringa av ritual på eller ved ristingsberget.<ref name=s14/> Dette forsterkar og byggjer opp under tanken om at figurane reflekterer faktiske prosesjonar og ritual som vart utførte her. == Området i dag == Grunnen der helleristingane ligg, har sidan 1972 vore eigd av staten.<ref name=m99/><ref name=s10/> Staden er lagd til rette med skilting og parkering. Feltet inngår i Trøndelag fylkeskommune sitt formidlingsprosjekt Bergkunstreisen.<ref>Helle Vangen Stuedal. «[https://spormagasin.no/2022/06/bergkunstreisen-i-trondelag/ Bergkunstreisen i Trøndelag]»; ''Spor''; 2020, nr 2</ref> == Kjelder== <references> <ref name="hs16">Heidrun Stebergløkken. ''Bergkunstens gestalter, typer og stiler : en metodisk og empirisk tilnærming til veidekunstens konstruksjonsmåter i et midtnorsk perspektiv.'' Doktoravhandling NTNU, 2016. ([https://ntnuopen.ntnu.no/ntnu-xmlui/handle/11250/2379501 pdf])</ref> <ref name=kb>[https://digitaltmuseum.no/011085440472/helleristningene-pa-leirfall Kjell Brevik: Helleristningene på Leirfall]; fortelling, Digitalt museum. 2014</ref> <ref name=kulturminne>{{Kulturminne|26665|ref=ja|Leirfall, Bergkunst}}</ref> <ref name=l58>Leirfall 1958</ref> <ref name=l70>Leirfall 1970</ref> <ref name=m80>Marstrander 1980</ref> <ref name=m99>Marstrander 1999</ref> <ref name=n05>Nilsen 2005</ref> <ref name=n09>Nilsen 2009</ref> <ref name=s00>Sognnes 2000</ref> <ref name=s05>Sognnes 2005</ref> <ref name=s10>Sognnes 2010</ref> <ref name=s14>Sognnes 2014</ref> <ref name=s90>Sognnes 1990</ref> <ref name=s99>Sognnes ''Det levende berget'' 1999</ref> <ref name=s99hell>Sognnes ''Helleristninger i Stjørdal'' 1999</ref> <ref name=tp26>Petersen 1926</ref> </references> {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helleristningene på Leirfall| Helleristningene på Leirfall]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 4. september 2026.'' {{refslutt}} == Litteratur == [[Fil:Leirfall rock art Da62244 010 Kalle Sognnes.tif|miniatyr|upright|Det er registrert 13 ulike typar båtfigurar på Leirfall. {{byline|Kalle Sognnes}}]] * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 1926 | tittel = Finska Fornminnesföreningens Tidskrift | utgivelsessted = Helsingfors | side = 23-44| forfatter =Theodor Petersen | artikkel = Nye fund fra det nordenfjellske Norges helleristningsområde | url = http://urn.fi/URN:NBN:fi-fe201707247768}} Gjenutgitt i antologien {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2007 | tittel = Hundre års bergkunstforskning i Midt-Norge | isbn = 9788275460361 | forlag = NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013121105037 | side = 79-94}} * {{ Kilde bok | forfatter = [[Sverre Marstrander]]| utgivelsesår = 1955 | tittel = Trøndelag i forhistorisk tid | forlag = Norsk faglitteratur | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011120208029 | side = 51}}. Særtrykk fra fylkesbindet av ''Norges bebyggelse''. * {{ Kilde bok| forfatter = [[Jon Leirfall]] | artikkel = Dei nye helleristningane i Hegra | utgivelsesår = 1958 | tittel = Årbok for Nord-Trøndelag historielag | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019010781030_001 | side = 8-12}} * {{ Kilde bok| forfatter = Jon Leirfall | artikkel = Helleristningene i Hegra | utgivelsesår = 1962 | tittel = Trondhjems turistforenings årbok | url = https://www.tfb.no/db/trondheimturistforening/3_9_20090716_144134.pdf | side = 48-55}} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1966 | tittel = Årbok | forlag = Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab | artikkel = Nye resultater i utforskningen av bronsealderens helleristninger (jordbruksristningene) | side = }} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1970 | tittel = Valcamonica Symposium. Acts of the international symposium on prehistoric art. 1968 | url = https://www.ccsp.it/web/INFOCCSP/VCS%20storico/VCS1968.html | forlag = Centro Camuno di Studi Preistorici | artikkel = A new discovered rock-carving of Bronze Age type in Central Norway | side =261-268 }} Gjenutgitt i antologien {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2007 | tittel = Hundre års bergkunstforskning i Midt-Norge | isbn = 9788275460361 | forlag = NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013121105037 | side = 145-151}} * {{ Kilde bok | forfatter = Jon Leirfall | utgivelsesår = 1970 | tittel = Stjørdalsboka. Bind 1: Liv og lagnad i Stjørdalsbygdene. Del 1 | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009110200009 | side = 193-207 | artikkel = Helleristningene i Stjørdalen}} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1974 | tittel = Årbok 1973 | forlag = Det Norske Videnskaps-Akademi | artikkel = Nye helleristningsfunn i Trøndelag | side = 46-50}} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander| utgivelsesår = 1980 | tittel = Broncealderbebyggelse i Norden : beretning fra det andet nordiske symposium for broncealderforskning : Odense 9.-11. april 1980 | forlag = Odense universitet | artikkel = Nye helleristningsfunn i Trøndelag | side = 4-8}} [https://sdu.azureedge.net/-/media/files/om_sdu/institutter/ihks/kdc/symposieberetninger/shi_28_1980.pdf pdf] {{Wayback|url=https://sdu.azureedge.net/-/media/files/om_sdu/institutter/ihks/kdc/symposieberetninger/shi_28_1980.pdf |date=20220819095143 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Kulturlandskap, bergkunst og bosetning i Trøndelag i bronsealderen | utgivelsesår = 1983 | tittel = Viking | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019061781652_001 | side =136-148 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Rock art and settlement pattern in the Bronze age. Example from Stjørdal, Trøndelag, Norway | utgivelsesår = 1987 | tittel = Norwegian Archaeological Review | url = https://doi.org/10.1080/00293652.1987.9965457 | side =110-119 }} Gjenutgitt i antologien {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2007 | tittel = Hundre års bergkunstforskning i Midt-Norge | isbn = 9788275460361 | forlag = NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013121105037 | side = }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Helleristningsmuseum i Trøndelag? | utgivelsesår = 1988 | tittel = Årbok for Nord-Trøndelag historielag | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2018111681207_001 | side =13-20 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes| utgivelsesår = 1990 | tittel = Bergkunsten i Stjørdal. Bind 3: Hegraristningane | isbn = 8271264532 | forlag = Vitenskapsmuseet | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010011204086 | side =38-46 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Rock Art Museum in Trøndelag : a plan for Displaying and Protecting Rock Art | utgivelsesår = 1992 | tittel = Conservation, preservation and presentation of rock art | utgivelsessted = Bergen | forlag = Historisk museum | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2012110806143 | side =81-90 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Geir Grønnesby | utgivelsesår = 1998 | tittel = Helleristningene på Skatval: ritualer og sosial struktur | isbn = 8271265601 | utgivelsessted = Trondheim | forlag =Vitenskapsmuseet | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010010804030#16 | side = 16 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Sverre Marstrander; redigert av Kalle Sognnes | utgivelsesår = 1999 | tittel = Trøndelags jordbruksristninger | isbn = 8251915163 | forlag = Vitenskapsmuseet, NTNU | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2017101948100 | side = 66–118}} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 1999 | tittel = Det levende berget | isbn = 8251915201 | utgivelsessted = Trondheim | forlag = Tapir forlag | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010062510002 | side =84-85}} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 1999 | tittel = Helleristninger i Stjørdal | isbn = 8299517508 | forlag = Stjørdal museum | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009021104018 |ref=Sognnes1999b }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Det hellige landskapet : religiøse og rituelle landskapselementer i et langtidsperspektiv | utgivelsesår = 2000 | tittel = Viking | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2018071181006_001 | side =87–121 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 2001 | tittel = Prehistoric Imagery and Landscapes : Rock art in Stjørdal, Trøndelag, Norway | isbn =9781841712796 | forlag = BAR publishing }} * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2005 | tittel = Trøndelags historie. Bind 1: Landskapet blir landsdel, fram til 1350 | isbn = 8251920019 | forlag = Tapir | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014121948039 | side = 83-105 | artikkel = Bronsealderen | forfatter = Kalle Sognnes | redaktør = Ida Bull }} * {{ Kilde bok | forfatter = Turid Brox Nilsen | utgivelsesår = 2005 | tittel = Vedrørende en bergkunstlokalitet i Stjørdalen : en kasusstudie av Leirfallristningene, med fokus på kronologi og tolkning | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013062608032}} Hovedoppgave i arkeologi NTNU 2005 * {{ Kilde bok | forfatter = Turid Brox Nilsen | artikkel = Fotnoter : om fotspor-ristninger i Stjørdalen | utgivelsesår = 2009 | tittel = Viking | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019061781690_001 | side =39–48}} * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 2010 | tittel = Se Trøndelag! : kunst og visuell kultur i midten av Norge. Bind 1: Kunsten før kunsten | isbn = 9788251923002 | forlag = Tapir | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2015082548177 | side = 73–108 | artikkel = Bilder på berget | forfatter = Kalle Sognnes}} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = These rocks were made for walking : rock art at Leirfall, Trøndelag, Norway | utgivelsesår = 2011 | tittel = Oxford journal of archaeology | url = https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1468-0092.2011.00364.x | side =185–205 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | artikkel = Vandringer på berget | utgivelsesår = 2014 | tittel = Årbok for Nord-Trøndelag historielag | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2018111681109_001 | side =181–190}} * {{ Kilde bok | forfatter = Ingrid Athena Flatland | utgivelsesår = 2021 | tittel = Bronsealderens lerret : En studie i bruken av mikrotopografiske elementer i bergkunst | url = https://ntnuopen.ntnu.no/ntnu-xmlui/handle/11250/2775690 }} Bacheloroppgave i arkeologi, NTNU == Bakgrunnsstoff == * {{Kulturminne|37071|Leirfall, Bergkunst}} * [https://digitaltmuseum.no/011085440472/helleristningene-pa-leirfall Kjell Brevik: Helleristningene på Leirfall]; fortelling, Digitalt museum * [https://heimskringla.no/wiki/Billeder_fra_Stj%C3%B8rdal Billeder fra Stjørdal]; heimskringla.no * [http://www.ismoluukkonen.net/kalliotaide/piirros/leirfall/leirfall.html Leirfall]; bilder og engelsk/finsk tekst, ismoluukkonen.net {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bergkunst|Leirfall]] [[Kategori:Kulturminne i Stjørdal]] 5172hp0pb7zb43cjzim6x8j9fjklryl 0 433580 3672008 3671676 2026-09-12T16:25:22Z TU-nor 12071 3672008 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nýřany - radnice 2.JPG | bilettekst = Rådhuset i Nýřany | kart = | karttekst = | flagg = Nyrany prapor.gif | symbol = Nyrany znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 627,52<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 58100 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6641 | folketal_by = 5797 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nýřany'''{{mrk|[[tysk]] ''Kralowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Nýřany.png|mini|250px|Det administrative området til Nýřany innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nýřany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 43 kommunar frå det administrative området til Nýřany inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 65 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Nýřany omfattar 54 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bdeněves]]* * [[Blatnice]] * [[Blažim]]* * [[Bučí]]* * [[Čeminy]]* * [[Čerňovice i Plzeň-sever|Čerňovice]]* * [[Česká Bříza]]* * [[Chotíkov]]* * [[Dolany]]* * [[Druztová]]* * [[Heřmanova Huť]] * [[Hněvnice]] * '''[[Horní Bříza]]'''* * [[Hromnice]]* * [[Kaceřov i Plzeň-sever|Kaceřov]]* * [[Kbelany]]* * [[Kozolupy]]* * [[Krašovice]]* * [[Křelovice]] * [[Krsy]]* * [[Kunějovice]]* * [[Ledce]]* * [[Líně]]* * [[Líšťany]]* * [[Lochousice]] * '''[[Město Touškov]]'''* * [[Myslinka]]* * [[Nadryby]]* * [[Nekmíř]]* * [[Nevřeň]]* * '''[[Nýřany]]'''* * [[Ostrov u Bezdružic]] * [[Pernarec]] * [[Plešnice]]* * [[Pňovany]]* * [[Přehýšov]] * [[Příšov]]* * [[Rochlov]] * [[Tatiná]]* * [[Tlučná]]* * '''[[Třemošná]]'''* * [[Trnová]]* * [[Úherce i Plzeň-sever|Úherce]]* * [[Újezd nade Mží]]* * [[Úlice]]* * [[Úněšov]] * '''[[Úterý]]''' * [[Vejprnice]]* * [[Vochov]]* * '''[[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]]'''* * [[Zahrádka]]* * [[Zbůch]]* * [[Žilov]]* * [[Zruč-Senec]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nýřany SO || 47 074 || 53 029 || 58 100 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nýřany''' || 6 641 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 5 098 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Zruč-Senec]] || 3 451 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 724 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 138 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmanova Huť}} || 1 725 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 615 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hromnice}} || 1 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Úterý]] || 451 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nýřany''' || 5 797 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 4 268 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 620 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 085 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zruč}}{{mrk|name="a"|busetnad i kommunen [[Zruč-Senec]]}} || 1 824 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Senec i Plzeň-sever|Senec}}{{mrk|name="a"}} || 1 627 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 286 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlkýš}}{{mrk|busetnad i kommunen {{ikkjeraud|Heřmanova Huť}}}} || 1 187 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- |} ===Bydelar i Nýřany=== Bydelane og tettstadene i Nýřany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nýřany || 5 797 |- ! '''Nýřany by''' ! style=text-align:right; | 5 797 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubrava}} || 263 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kamenný Újezd i Nýřany|Kamenný Újezd}} || 581 |- ! Nýřany kommune !style=text-align:right; | 6 641 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Nyrany]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Nyrany]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Nyrany]] 3hckytlnkhzwz5kbo0wytqy7wda6l13 3672013 3672008 2026-09-12T16:33:44Z TU-nor 12071 3672013 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nýřany - radnice 2.JPG | bilettekst = Rådhuset i Nýřany | kart = | karttekst = | flagg = Nyrany prapor.gif | symbol = Nyrany znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 627,52<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 58100 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6641 | folketal_by = 5797 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nýřany'''{{mrk|[[tysk]] ''Kralowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Nýřany.png|mini|250px|Det administrative området til Nýřany innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nýřany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 43 kommunar frå det administrative området til Nýřany inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 65 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Nýřany omfattar 54 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bdeněves]]* * [[Blatnice]] * [[Blažim]]* * [[Bučí]]* * [[Čeminy]]* * [[Čerňovice i Plzeň-sever|Čerňovice]]* * [[Česká Bříza]]* * [[Chotíkov]]* * [[Dolany]]* * [[Druztová]]* * [[Heřmanova Huť]] * [[Hněvnice]] * '''[[Horní Bříza]]'''* * [[Hromnice]]* * [[Kaceřov i Plzeň-sever|Kaceřov]]* * [[Kbelany]]* * [[Kozolupy]]* * [[Krašovice]]* * [[Křelovice]] * [[Krsy]]* * [[Kunějovice]]* * [[Ledce]]* * [[Líně]]* * [[Líšťany i Plzeň-sever|Líšťany]]* * [[Lochousice]] * '''[[Město Touškov]]'''* * [[Myslinka]]* * [[Nadryby]]* * [[Nekmíř]]* * [[Nevřeň]]* * '''[[Nýřany]]'''* * [[Ostrov u Bezdružic]] * [[Pernarec]] * [[Plešnice]]* * [[Pňovany]]* * [[Přehýšov]] * [[Příšov]]* * [[Rochlov]] * [[Tatiná]]* * [[Tlučná]]* * '''[[Třemošná]]'''* * [[Trnová]]* * [[Úherce i Plzeň-sever|Úherce]]* * [[Újezd nade Mží]]* * [[Úlice]]* * [[Úněšov]] * '''[[Úterý]]''' * [[Vejprnice]]* * [[Vochov]]* * '''[[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]]'''* * [[Zahrádka]]* * [[Zbůch]]* * [[Žilov]]* * [[Zruč-Senec]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nýřany SO || 47 074 || 53 029 || 58 100 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nýřany''' || 6 641 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 5 098 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Zruč-Senec]] || 3 451 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 724 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 138 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmanova Huť}} || 1 725 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 615 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hromnice}} || 1 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Úterý]] || 451 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nýřany''' || 5 797 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 4 268 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 620 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 085 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zruč}}{{mrk|name="a"|busetnad i kommunen [[Zruč-Senec]]}} || 1 824 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Senec i Plzeň-sever|Senec}}{{mrk|name="a"}} || 1 627 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 286 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlkýš}}{{mrk|busetnad i kommunen {{ikkjeraud|Heřmanova Huť}}}} || 1 187 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- |} ===Bydelar i Nýřany=== Bydelane og tettstadene i Nýřany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nýřany || 5 797 |- ! '''Nýřany by''' ! style=text-align:right; | 5 797 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubrava}} || 263 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kamenný Újezd i Nýřany|Kamenný Újezd}} || 581 |- ! Nýřany kommune !style=text-align:right; | 6 641 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Nyrany]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Nyrany]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Nyrany]] 0wvi6u0jwy7xdhgeqbzwn9budx0479k 3672072 3672013 2026-09-13T05:59:01Z TU-nor 12071 3672072 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nýřany - radnice 2.JPG | bilettekst = Rådhuset i Nýřany | kart = | karttekst = | flagg = Nyrany prapor.gif | symbol = Nyrany znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 627,52<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 58100 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6641 | folketal_by = 5797 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nýřany'''{{mrk|[[tysk]] ''Kralowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Nýřany.png|mini|250px|Det administrative området til Nýřany innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nýřany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 43 kommunar frå det administrative området til Nýřany inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 65 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Nýřany omfattar 54 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bdeněves]]* * [[Blatnice]] * [[Blažim i Plzeň-sever|Blažim]]* * [[Bučí]]* * [[Čeminy]]* * [[Čerňovice i Plzeň-sever|Čerňovice]]* * [[Česká Bříza]]* * [[Chotíkov]]* * [[Dolany]]* * [[Druztová]]* * [[Heřmanova Huť]] * [[Hněvnice]] * '''[[Horní Bříza]]'''* * [[Hromnice]]* * [[Kaceřov i Plzeň-sever|Kaceřov]]* * [[Kbelany]]* * [[Kozolupy]]* * [[Krašovice]]* * [[Křelovice]] * [[Krsy]]* * [[Kunějovice]]* * [[Ledce]]* * [[Líně]]* * [[Líšťany i Plzeň-sever|Líšťany]]* * [[Lochousice]] * '''[[Město Touškov]]'''* * [[Myslinka]]* * [[Nadryby]]* * [[Nekmíř]]* * [[Nevřeň]]* * '''[[Nýřany]]'''* * [[Ostrov u Bezdružic]] * [[Pernarec]] * [[Plešnice]]* * [[Pňovany]]* * [[Přehýšov]] * [[Příšov]]* * [[Rochlov]] * [[Tatiná]]* * [[Tlučná]]* * '''[[Třemošná]]'''* * [[Trnová]]* * [[Úherce i Plzeň-sever|Úherce]]* * [[Újezd nade Mží]]* * [[Úlice]]* * [[Úněšov]] * '''[[Úterý]]''' * [[Vejprnice]]* * [[Vochov]]* * '''[[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]]'''* * [[Zahrádka]]* * [[Zbůch]]* * [[Žilov]]* * [[Zruč-Senec]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nýřany SO || 47 074 || 53 029 || 58 100 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nýřany''' || 6 641 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 5 098 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Zruč-Senec]] || 3 451 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 724 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 138 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmanova Huť}} || 1 725 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 615 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hromnice}} || 1 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Úterý]] || 451 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nýřany''' || 5 797 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 4 268 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 620 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 085 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zruč}}{{mrk|name="a"|busetnad i kommunen [[Zruč-Senec]]}} || 1 824 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Senec i Plzeň-sever|Senec}}{{mrk|name="a"}} || 1 627 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 286 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlkýš}}{{mrk|busetnad i kommunen {{ikkjeraud|Heřmanova Huť}}}} || 1 187 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- |} ===Bydelar i Nýřany=== Bydelane og tettstadene i Nýřany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nýřany || 5 797 |- ! '''Nýřany by''' ! style=text-align:right; | 5 797 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubrava}} || 263 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kamenný Újezd i Nýřany|Kamenný Újezd}} || 581 |- ! Nýřany kommune !style=text-align:right; | 6 641 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Nyrany]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Nyrany]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Nyrany]] 44c2m3319qge71syb0360hx71ihwa14 0 433647 3672011 3671438 2026-09-12T16:31:11Z TU-nor 12071 3672011 wikitext text/x-wiki '''Obora''' kan vise til: * [[Obora i Louny]], ein kommune i [[Louny]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Obora i Plzeň-sever]], ein kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Obora i Tachov]], ein kommune i [[Tachov]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} i5xr56a7rjchbvt5ja9h9hol79negky 0 433655 3671976 3671705 2026-09-12T13:27:31Z TU-nor 12071 3671976 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet Plzeň''' ([[tsjekkisk]] ''Plzeňská aglomerace'') er oppretta for Plzeň og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 15 kommunar frå det administrative området til [[Plzeň]], 43 frå [[Nýřany]], ni frå [[Blovice]], 13 frå [[Přeštice]], fem frå [[Stod i Tsjekkia|Stod]], 14 frå [[Rokycany]] og ni frå [[Kralovice]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 302&nbsp;516 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå Plzeň=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chválenice}} || 765 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 821 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Letkov}} || 835 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhůta}} || 206 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mokrouše}} || 317 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezbavětice}} || 243 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 418 |- | style=text-align:left; | [[Plzeň]] || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 923 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 5 232 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štěnovický Borek}} || 638 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- ! Plzeň ! style=text-align:right; | 193 858 |- |} ===Frå Nýřany=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bdeněves}} || 770 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Blažim}} || 63 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bučí}} || 162 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čeminy}} || 322 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čerňovice i Plzeň-sever|Čerňovice}} || 196 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Česká Bříza}} || 593 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolany}} || 283 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Druztová}} || 781 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hromnice}} || 1 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kaceřov i Plzeň-sever|Kaceřov}} || 151 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kbelany}} || 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krašovice}} || 360 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krsy}} || 267 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunějovice}} || 180 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ledce}} || 851 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Líšťany}} || 758 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 138 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Myslinka}} || 215 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nadryby}} || 135 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nekmíř}} || 528 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nevřeň}} || 296 |- | style=text-align:left; | [[Nýřany]] || 6 641 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plešnice}} || 274 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pňovany}} || 413 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příšov}} || 332 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tatiná}} || 248 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 5 098 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úherce}} || 421 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Újezd nade Mží}} || 116 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úlice}} || 480 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 615 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zahrádka}} || 133 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 724 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žilov}} || 470 |- | style=text-align:left; | [[Zruč-Senec]] || 3 451 |- ! Nýřany ! style=text-align:right; | 52 288 |- |} ===Frå Blovice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Blovice] || 3 999 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlum i Plzeň-jih|Chlum}} || 227 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milínov}} || 192 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Seč}} || 289 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 2 795 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střížovice}} || 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlčtejn}} || 90 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žákava}} || 475 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdemyslice}} || 638 |- ! Blovice ! style=text-align:right; | 9 089 |- |} ===Frå Přeštice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chlumčany]] || 2 286 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čižice}} || 566 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Lukavice}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Lukavice}} || 461 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lužany}} || 657 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nebílovy}} || 363 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Netunice}} || 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předenice}} || 257 |- | style=text-align:left; | [[Přeštice]] || 6 591 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příchovice}} || 1 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řenče}} || 877 |- | style=text-align:left; | [[Štěnovice]] || 2 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Útušice}} || 716 |- ! Přeštice ! style=text-align:right; | 17 388 |- |} ===Frå Stod=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chotěšov i Plzeň-jih|Chotěšov]] || 2 935 |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 971 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i Plzeň-jih|Nová Ves}} || 291 |- | style=text-align:left; | [[Stod i Tsjekkia|Stod]] || 3 580 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vstiš}} || 579 |- ! Stod ! style=text-align:right; | 14 356 |- |} ===Frå Rokycany=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bušovice}} || 643 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ejpovice}} || 748 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hůrky}} || 217 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kakejcov}} || 91 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klabava}} || 473 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kornatice}} || 239 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Litohlavy}} || 538 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mešno}} || 72 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nevid}} || 174 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osek}} || 1 427 |- | style=text-align:left; | [[Rokycany]] || 13 758 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smědčice}} || 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svojkovice}} || 453 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všenice}} || 283 |- ! Rokycany ! style=text-align:right; | 9 618 |- |} ===Frå Kralovice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobříč}} || 422 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bělá}} || 457 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Bělá}} || 568 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jarov i Plzeň-sever|Jarov}} || 131 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] || 2 934 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Líté}} || 209 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loza}} || 261 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mrtník}} || 336 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nečtiny}} || 601 |- ! Kralovice ! style=text-align:right; | 5 919 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Plzen]] [[Kategori:Plzeň]] 4kml4d1uceswdz2zte71tq1kfrpunsn 3672009 3671976 2026-09-12T16:26:59Z TU-nor 12071 3672009 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet Plzeň''' ([[tsjekkisk]] ''Plzeňská aglomerace'') er oppretta for Plzeň og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 15 kommunar frå det administrative området til [[Plzeň]], 43 frå [[Nýřany]], ni frå [[Blovice]], 13 frå [[Přeštice]], fem frå [[Stod i Tsjekkia|Stod]], 14 frå [[Rokycany]] og ni frå [[Kralovice]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 302&nbsp;516 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå Plzeň=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chválenice}} || 765 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 821 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Letkov}} || 835 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhůta}} || 206 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mokrouše}} || 317 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezbavětice}} || 243 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 418 |- | style=text-align:left; | [[Plzeň]] || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 923 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 5 232 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štěnovický Borek}} || 638 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- ! Plzeň ! style=text-align:right; | 193 858 |- |} ===Frå Nýřany=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bdeněves}} || 770 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Blažim}} || 63 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bučí}} || 162 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čeminy}} || 322 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čerňovice i Plzeň-sever|Čerňovice}} || 196 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Česká Bříza}} || 593 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolany}} || 283 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Druztová}} || 781 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hromnice}} || 1 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kaceřov i Plzeň-sever|Kaceřov}} || 151 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kbelany}} || 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krašovice}} || 360 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krsy}} || 267 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunějovice}} || 180 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ledce}} || 851 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Líšťany}} || 758 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 138 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Myslinka}} || 215 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nadryby}} || 135 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nekmíř}} || 528 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nevřeň}} || 296 |- | style=text-align:left; | [[Nýřany]] || 6 641 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plešnice}} || 274 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pňovany}} || 413 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příšov}} || 332 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tatiná}} || 248 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 5 098 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úherce i Plzeň-sever|Úherce}} || 421 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Újezd nade Mží}} || 116 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úlice}} || 480 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 615 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zahrádka}} || 133 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 724 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žilov}} || 470 |- | style=text-align:left; | [[Zruč-Senec]] || 3 451 |- ! Nýřany ! style=text-align:right; | 52 288 |- |} ===Frå Blovice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Blovice] || 3 999 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlum i Plzeň-jih|Chlum}} || 227 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milínov}} || 192 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Seč}} || 289 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 2 795 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střížovice}} || 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlčtejn}} || 90 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žákava}} || 475 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdemyslice}} || 638 |- ! Blovice ! style=text-align:right; | 9 089 |- |} ===Frå Přeštice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chlumčany]] || 2 286 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čižice}} || 566 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Lukavice}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Lukavice}} || 461 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lužany}} || 657 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nebílovy}} || 363 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Netunice}} || 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předenice}} || 257 |- | style=text-align:left; | [[Přeštice]] || 6 591 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příchovice}} || 1 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řenče}} || 877 |- | style=text-align:left; | [[Štěnovice]] || 2 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Útušice}} || 716 |- ! Přeštice ! style=text-align:right; | 17 388 |- |} ===Frå Stod=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chotěšov i Plzeň-jih|Chotěšov]] || 2 935 |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 971 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i Plzeň-jih|Nová Ves}} || 291 |- | style=text-align:left; | [[Stod i Tsjekkia|Stod]] || 3 580 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vstiš}} || 579 |- ! Stod ! style=text-align:right; | 14 356 |- |} ===Frå Rokycany=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bušovice}} || 643 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ejpovice}} || 748 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hůrky}} || 217 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kakejcov}} || 91 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klabava}} || 473 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kornatice}} || 239 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Litohlavy}} || 538 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mešno}} || 72 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nevid}} || 174 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osek}} || 1 427 |- | style=text-align:left; | [[Rokycany]] || 13 758 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smědčice}} || 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svojkovice}} || 453 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všenice}} || 283 |- ! Rokycany ! style=text-align:right; | 9 618 |- |} ===Frå Kralovice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobříč}} || 422 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bělá}} || 457 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Bělá}} || 568 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jarov i Plzeň-sever|Jarov}} || 131 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] || 2 934 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Líté}} || 209 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loza}} || 261 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mrtník}} || 336 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nečtiny}} || 601 |- ! Kralovice ! style=text-align:right; | 5 919 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Plzen]] [[Kategori:Plzeň]] as8kjj8ceac8gdb4c3hwctwh8np95nf 3672015 3672009 2026-09-12T16:38:01Z TU-nor 12071 3672015 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet Plzeň''' ([[tsjekkisk]] ''Plzeňská aglomerace'') er oppretta for Plzeň og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 15 kommunar frå det administrative området til [[Plzeň]], 43 frå [[Nýřany]], ni frå [[Blovice]], 13 frå [[Přeštice]], fem frå [[Stod i Tsjekkia|Stod]], 14 frå [[Rokycany]] og ni frå [[Kralovice]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 302&nbsp;516 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå Plzeň=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chválenice}} || 765 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 821 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Letkov}} || 835 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhůta}} || 206 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mokrouše}} || 317 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezbavětice}} || 243 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 418 |- | style=text-align:left; | [[Plzeň]] || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 923 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 5 232 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štěnovický Borek}} || 638 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- ! Plzeň ! style=text-align:right; | 193 858 |- |} ===Frå Nýřany=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bdeněves}} || 770 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Blažim}} || 63 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bučí}} || 162 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čeminy}} || 322 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čerňovice i Plzeň-sever|Čerňovice}} || 196 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Česká Bříza}} || 593 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolany}} || 283 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Druztová}} || 781 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hromnice}} || 1 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kaceřov i Plzeň-sever|Kaceřov}} || 151 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kbelany}} || 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krašovice}} || 360 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krsy}} || 267 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunějovice}} || 180 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ledce}} || 851 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Líšťany i Plzeň-sever|Líšťany}} || 758 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 138 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Myslinka}} || 215 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nadryby}} || 135 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nekmíř}} || 528 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nevřeň}} || 296 |- | style=text-align:left; | [[Nýřany]] || 6 641 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plešnice}} || 274 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pňovany}} || 413 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příšov}} || 332 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tatiná}} || 248 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 5 098 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úherce i Plzeň-sever|Úherce}} || 421 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Újezd nade Mží}} || 116 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úlice}} || 480 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 615 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zahrádka}} || 133 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 724 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žilov}} || 470 |- | style=text-align:left; | [[Zruč-Senec]] || 3 451 |- ! Nýřany ! style=text-align:right; | 52 288 |- |} ===Frå Blovice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Blovice] || 3 999 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlum i Plzeň-jih|Chlum}} || 227 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milínov}} || 192 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Seč}} || 289 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 2 795 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střížovice}} || 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlčtejn}} || 90 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žákava}} || 475 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdemyslice}} || 638 |- ! Blovice ! style=text-align:right; | 9 089 |- |} ===Frå Přeštice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chlumčany]] || 2 286 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čižice}} || 566 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Lukavice}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Lukavice}} || 461 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lužany}} || 657 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nebílovy}} || 363 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Netunice}} || 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předenice}} || 257 |- | style=text-align:left; | [[Přeštice]] || 6 591 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příchovice}} || 1 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řenče}} || 877 |- | style=text-align:left; | [[Štěnovice]] || 2 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Útušice}} || 716 |- ! Přeštice ! style=text-align:right; | 17 388 |- |} ===Frå Stod=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chotěšov i Plzeň-jih|Chotěšov]] || 2 935 |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 971 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i Plzeň-jih|Nová Ves}} || 291 |- | style=text-align:left; | [[Stod i Tsjekkia|Stod]] || 3 580 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vstiš}} || 579 |- ! Stod ! style=text-align:right; | 14 356 |- |} ===Frå Rokycany=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bušovice}} || 643 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ejpovice}} || 748 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hůrky}} || 217 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kakejcov}} || 91 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klabava}} || 473 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kornatice}} || 239 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Litohlavy}} || 538 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mešno}} || 72 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nevid}} || 174 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osek}} || 1 427 |- | style=text-align:left; | [[Rokycany]] || 13 758 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smědčice}} || 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svojkovice}} || 453 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všenice}} || 283 |- ! Rokycany ! style=text-align:right; | 9 618 |- |} ===Frå Kralovice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobříč}} || 422 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bělá}} || 457 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Bělá}} || 568 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jarov i Plzeň-sever|Jarov}} || 131 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] || 2 934 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Líté}} || 209 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loza}} || 261 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mrtník}} || 336 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nečtiny}} || 601 |- ! Kralovice ! style=text-align:right; | 5 919 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Plzen]] [[Kategori:Plzeň]] 22hw8jxaxw9k2qrryc2j3fwrefj04p8 3672020 3672015 2026-09-12T16:42:02Z TU-nor 12071 3672020 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet Plzeň''' ([[tsjekkisk]] ''Plzeňská aglomerace'') er oppretta for Plzeň og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 15 kommunar frå det administrative området til [[Plzeň]], 43 frå [[Nýřany]], ni frå [[Blovice]], 13 frå [[Přeštice]], fem frå [[Stod i Tsjekkia|Stod]], 14 frå [[Rokycany]] og ni frå [[Kralovice]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 302&nbsp;516 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå Plzeň=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chválenice}} || 765 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 821 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Letkov}} || 835 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhůta}} || 206 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mokrouše}} || 317 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezbavětice}} || 243 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 418 |- | style=text-align:left; | [[Plzeň]] || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 923 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 5 232 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štěnovický Borek}} || 638 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- ! Plzeň ! style=text-align:right; | 193 858 |- |} ===Frå Nýřany=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bdeněves}} || 770 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Blažim}} || 63 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bučí}} || 162 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čeminy}} || 322 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čerňovice i Plzeň-sever|Čerňovice}} || 196 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Česká Bříza}} || 593 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolany}} || 283 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Druztová}} || 781 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hromnice}} || 1 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kaceřov i Plzeň-sever|Kaceřov}} || 151 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kbelany}} || 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krašovice}} || 360 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krsy}} || 267 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunějovice}} || 180 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ledce}} || 851 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Líšťany i Plzeň-sever|Líšťany}} || 758 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 138 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Myslinka}} || 215 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nadryby}} || 135 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nekmíř}} || 528 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nevřeň}} || 296 |- | style=text-align:left; | [[Nýřany]] || 6 641 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plešnice}} || 274 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pňovany}} || 413 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příšov}} || 332 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tatiná}} || 248 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 5 098 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úherce i Plzeň-sever|Úherce}} || 421 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Újezd nade Mží}} || 116 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úlice}} || 480 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 615 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zahrádka}} || 133 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 724 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žilov}} || 470 |- | style=text-align:left; | [[Zruč-Senec]] || 3 451 |- ! Nýřany ! style=text-align:right; | 52 288 |- |} ===Frå Blovice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Blovice] || 3 999 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlum i Plzeň-jih|Chlum}} || 227 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milínov}} || 192 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Seč}} || 289 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 2 795 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střížovice}} || 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlčtejn}} || 90 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žákava}} || 475 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdemyslice}} || 638 |- ! Blovice ! style=text-align:right; | 9 089 |- |} ===Frå Přeštice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chlumčany i Plzeň-jih|Chlumčany]] || 2 286 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čižice}} || 566 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Lukavice}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Lukavice}} || 461 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lužany}} || 657 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nebílovy}} || 363 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Netunice}} || 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předenice}} || 257 |- | style=text-align:left; | [[Přeštice]] || 6 591 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příchovice}} || 1 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řenče}} || 877 |- | style=text-align:left; | [[Štěnovice]] || 2 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Útušice}} || 716 |- ! Přeštice ! style=text-align:right; | 17 388 |- |} ===Frå Stod=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chotěšov i Plzeň-jih|Chotěšov]] || 2 935 |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 971 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i Plzeň-jih|Nová Ves}} || 291 |- | style=text-align:left; | [[Stod i Tsjekkia|Stod]] || 3 580 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vstiš}} || 579 |- ! Stod ! style=text-align:right; | 14 356 |- |} ===Frå Rokycany=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bušovice}} || 643 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ejpovice}} || 748 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hůrky}} || 217 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kakejcov}} || 91 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klabava}} || 473 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kornatice}} || 239 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Litohlavy}} || 538 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mešno}} || 72 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nevid}} || 174 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osek}} || 1 427 |- | style=text-align:left; | [[Rokycany]] || 13 758 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smědčice}} || 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svojkovice}} || 453 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všenice}} || 283 |- ! Rokycany ! style=text-align:right; | 9 618 |- |} ===Frå Kralovice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobříč}} || 422 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bělá}} || 457 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Bělá}} || 568 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jarov i Plzeň-sever|Jarov}} || 131 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] || 2 934 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Líté}} || 209 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loza}} || 261 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mrtník}} || 336 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nečtiny}} || 601 |- ! Kralovice ! style=text-align:right; | 5 919 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Plzen]] [[Kategori:Plzeň]] o69r0c49aca7vh39dtxkxkvn1joc2ls 3672073 3672020 2026-09-13T06:00:36Z TU-nor 12071 3672073 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet Plzeň''' ([[tsjekkisk]] ''Plzeňská aglomerace'') er oppretta for Plzeň og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 15 kommunar frå det administrative området til [[Plzeň]], 43 frå [[Nýřany]], ni frå [[Blovice]], 13 frå [[Přeštice]], fem frå [[Stod i Tsjekkia|Stod]], 14 frå [[Rokycany]] og ni frå [[Kralovice]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 302&nbsp;516 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå Plzeň=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chválenice}} || 765 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 821 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Letkov}} || 835 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhůta}} || 206 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mokrouše}} || 317 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezbavětice}} || 243 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 418 |- | style=text-align:left; | [[Plzeň]] || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 923 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 5 232 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štěnovický Borek}} || 638 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- ! Plzeň ! style=text-align:right; | 193 858 |- |} ===Frå Nýřany=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bdeněves}} || 770 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Blažim i Plzeň-sever|Blažim}} || 63 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bučí}} || 162 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čeminy}} || 322 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čerňovice i Plzeň-sever|Čerňovice}} || 196 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Česká Bříza}} || 593 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolany}} || 283 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Druztová}} || 781 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hromnice}} || 1 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kaceřov i Plzeň-sever|Kaceřov}} || 151 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kbelany}} || 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krašovice}} || 360 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krsy}} || 267 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunějovice}} || 180 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ledce}} || 851 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Líšťany i Plzeň-sever|Líšťany}} || 758 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 138 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Myslinka}} || 215 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nadryby}} || 135 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nekmíř}} || 528 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nevřeň}} || 296 |- | style=text-align:left; | [[Nýřany]] || 6 641 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plešnice}} || 274 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pňovany}} || 413 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příšov}} || 332 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tatiná}} || 248 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 5 098 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úherce i Plzeň-sever|Úherce}} || 421 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Újezd nade Mží}} || 116 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úlice}} || 480 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 615 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zahrádka}} || 133 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 724 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žilov}} || 470 |- | style=text-align:left; | [[Zruč-Senec]] || 3 451 |- ! Nýřany ! style=text-align:right; | 52 288 |- |} ===Frå Blovice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Blovice] || 3 999 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlum i Plzeň-jih|Chlum}} || 227 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milínov}} || 192 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Seč}} || 289 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 2 795 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střížovice}} || 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlčtejn}} || 90 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žákava}} || 475 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdemyslice}} || 638 |- ! Blovice ! style=text-align:right; | 9 089 |- |} ===Frå Přeštice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chlumčany i Plzeň-jih|Chlumčany]] || 2 286 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čižice}} || 566 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Lukavice}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Lukavice}} || 461 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lužany}} || 657 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nebílovy}} || 363 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Netunice}} || 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předenice}} || 257 |- | style=text-align:left; | [[Přeštice]] || 6 591 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příchovice}} || 1 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řenče}} || 877 |- | style=text-align:left; | [[Štěnovice]] || 2 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Útušice}} || 716 |- ! Přeštice ! style=text-align:right; | 17 388 |- |} ===Frå Stod=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chotěšov i Plzeň-jih|Chotěšov]] || 2 935 |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 971 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i Plzeň-jih|Nová Ves}} || 291 |- | style=text-align:left; | [[Stod i Tsjekkia|Stod]] || 3 580 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vstiš}} || 579 |- ! Stod ! style=text-align:right; | 14 356 |- |} ===Frå Rokycany=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bušovice}} || 643 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ejpovice}} || 748 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hůrky}} || 217 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kakejcov}} || 91 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klabava}} || 473 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kornatice}} || 239 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Litohlavy}} || 538 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mešno}} || 72 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nevid}} || 174 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osek}} || 1 427 |- | style=text-align:left; | [[Rokycany]] || 13 758 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smědčice}} || 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svojkovice}} || 453 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všenice}} || 283 |- ! Rokycany ! style=text-align:right; | 9 618 |- |} ===Frå Kralovice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobříč}} || 422 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bělá}} || 457 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Bělá}} || 568 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jarov i Plzeň-sever|Jarov}} || 131 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] || 2 934 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Líté}} || 209 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loza}} || 261 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mrtník}} || 336 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nečtiny}} || 601 |- ! Kralovice ! style=text-align:right; | 5 919 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Plzen]] [[Kategori:Plzeň]] rcxqbn3o4ilcvjidres942py6srm08l 0 433657 3672052 3671704 2026-09-13T00:39:16Z TU-nor 12071 3672052 wikitext text/x-wiki {{geoboks|region | andre namn = Karlovarský kraj | bilete = Karlovy Vary, Česko 2022 - Geysers.jpg | bilettekst = Fontene i sentrum av Karlovy Vary | kart = Karlovarský kraj in Czech Republic.svg | karttekst = Karlovy Vary kraj innanfor Tsjekkia | flagg = Flag of Karlovy Vary Region.svg | symbol = Karlovy Vary Region CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = | region = | hovudstad = [[Karlovy Vary]] | areal = 3310,38<ref name="Areal"/> | folketal = 279103 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Karlovy Vary kraj'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''Karlovarský kraj''}} er ein av 13 administrative [[Regionar i Tsjekkia|regionar]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Han ligg vest i landet og grenser i vest mot [[Tyskland]]. Administrasjonen ligg i [[Karlovy Vary]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:Carlsbad districts.png|mini|250px|Kart som viser distrikta i regionen Karlovy Vary kraj]]}} Tidlegare var regionen delt inn i 3 administrative [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy''). Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til sju [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Her er eit oversyn over distrikta og dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter: {| class="wikitable" ! Region (''kraj'') !! Distrikt (''okres'') !! Kommune med utvida fullmakter (''SO ORP'') |- | rowspan=7 | [[Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] || rowspan=3 | [[Cheb okres|Cheb]] || [[Aš|Aš SO]] |- | [[Cheb|Cheb SO]] |- | [[Mariánské Lázně|Mariánské Lázně SO]] |- | rowspan=2 | [[Karlovy Vary okres|Karlovy Vary]] || [[Karlovy Vary|Karlovy Vary SO]] |- | [[Ostrov i Karlovy Vary|Ostrov SO]] |- | rowspan=2 | [[Sokolov okres|Sokolov]] || [[Kraslice|Kraslice SO]] |- | [[Sokolov|Sokolov SO]] |- |} ==Folketal i distrikta== Folketalet i distrikta i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Cheb okres]] || 91 839 || 90 188 || 86 411 |- | style=text-align:left; | [[Karlovy Vary okres]] || 118 869 || 115 415 || 108 705 |- | style=text-align:left; | [[Sokolov okres]] || 93 607 || 89 961 || 83 987 |- ! Karlovy Vary kraj !style=text-align:right; | 304 315 !style=text-align:right; | 295 564 !style=text-align:right; | 279 103 |- |} ===Byar i regionen=== Tabellen viser bykommunane i regionen. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Distrikt !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Karlovy Vary]]''' || style=text-align:left; | [[Karlovy Vary okres|Karlovy Vary]] || 44 323 |- | style=text-align:left; | '''[[Cheb]]''' || style=text-align:left; | [[Cheb okres|Cheb]] || 30 161 |- | style=text-align:left; | '''[[Sokolov]]''' || style=text-align:left; | [[Sokolov okres|Sokolov]] || 21 484 |- | style=text-align:left; | '''[[Ostrov]]''' || style=text-align:left; | Karlovy Vary || 16 671 |- | style=text-align:left; | [[Chodov i Sokolov|Chodov]] || style=text-align:left; | Sokolov || 12 451 |- | style=text-align:left; | '''[[Aš]]''' || style=text-align:left; | Cheb || 12 257 |- | style=text-align:left; | '''[[Mariánské Lázně]]''' || style=text-align:left; | Cheb || 11 979 |- | style=text-align:left; | [[Nejdek]] || style=text-align:left; | Karlovy Vary || 7 601 |- | style=text-align:left; | '''[[Kraslice]]''' || style=text-align:left; | Sokolov || 6 306 |- | style=text-align:left; | [[Horní Slavkov]] || style=text-align:left; | Sokolov || 5 751 |- | style=text-align:left; | [[Františkovy Lázně]] || style=text-align:left; | Cheb || 5 032 |- | style=text-align:left; | [[Kynšperk nad Ohří]] || style=text-align:left; | Sokolov || 4 985 |- | style=text-align:left; | [[Habartov]] || style=text-align:left; | Sokolov || 4 483 |- | style=text-align:left; | [[Nová Role]] || style=text-align:left; | Karlovy Vary || 4 046 |- | style=text-align:left; | [[Toužim]] || style=text-align:left; | Karlovy Vary || 3 457 |- | style=text-align:left; | [[Loket i Sokolov|Loket]] || style=text-align:left; | Sokolov || 2 936 |- | style=text-align:left; | [[Teplá]] || style=text-align:left; | Cheb || 2 859 |- | style=text-align:left; | [[Rotava]] || style=text-align:left; | Sokolov || 2 636 |- | style=text-align:left; | [[Březová i Sokolov|Březová]] || style=text-align:left; | Sokolov || 2 577 |- | style=text-align:left; | [[Nové Sedlo i Sokolov|Nové Sedlo]] || style=text-align:left; | Sokolov || 2 522 |- | style=text-align:left; | [[Jáchymov]] || style=text-align:left; | Karlovy Vary || 2 207 |- | style=text-align:left; | [[Žlutice]] || style=text-align:left; | Karlovy Vary || 2 158 |- | style=text-align:left; | [[Hroznětín]] || style=text-align:left; | Karlovy Vary || 2 015 |- | style=text-align:left; | [[Luby]] || style=text-align:left; | Cheb || 2 012 |- | style=text-align:left; | [[Hranice i Cheb|Hranice]] || style=text-align:left; | Cheb || 1 998 |- | style=text-align:left; | [[Skalná]] || style=text-align:left; | Cheb || 1 922 |- | style=text-align:left; | [[Plesná]] || style=text-align:left; | Cheb || 1 858 |- | style=text-align:left; | [[Bochov]] || style=text-align:left; | Karlovy Vary || 1 818 |- | style=text-align:left; | [[Oloví]] || style=text-align:left; | Sokolov || 1 557 |- | style=text-align:left; | [[Lázně Kynžvart]] || style=text-align:left; | Cheb || 1 393 |- | style=text-align:left; | [[Bečov nad Teplou]] || style=text-align:left; | Karlovy Vary || 909 |- | style=text-align:left; | [[Abertamy]] || style=text-align:left; | Karlovy Vary || 813 |- | style=text-align:left; | [[Krásno]] || style=text-align:left; | Sokolov || 667 |- | style=text-align:left; | [[Chyše]] || style=text-align:left; | Karlovy Vary || 552 |- | style=text-align:left; | [[Krásné Údolí]] || style=text-align:left; | Karlovy Vary || 379 |- | style=text-align:left; | [[Horní Blatná]] || style=text-align:left; | Karlovy Vary || 349 |- | style=text-align:left; | [[Boží Dar]] || style=text-align:left; | Karlovy Vary || 201 |- | style=text-align:left; | [[Přebuz]] || style=text-align:left; | Sokolov || 64 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Regionar i Tsjekkia]] [[Kategori:Karlovy Vary kraj| ]] 9wrk9idcuj6pf93gtueo1nlqo5efpmv 0 433677 3671996 3671530 2026-09-12T14:35:07Z TU-nor 12071 /* Bydelar i Cheb */ 3671996 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Cheb Eger Egerer Stöckl Špalíček-0219.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Cheb | kart = Cheb CH CZ.png | karttekst = Cheb innanfor distriktet [[Cheb okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Cheb med utvida fullmakter | flagg = Cheb flag.svg | symbol = Cheb coat of arms.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Cheb okres| Cheb]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 496,81<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 47187 | folketal1type = kommune | folketal1 = 30161 | folketal_by = 26768 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Cheb'''{{mrk|[[tysk]] ''Eger''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Cheb okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Cheb.png|mini|250px|Det administrative området til Cheb innanfor regionen [[Karlovy Vary kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Cheb er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Cheb omfattar 21 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Dolní Žandov]] * '''[[Františkovy Lázně]]''' * '''[[Cheb]]''' * [[Křižovatka]] * [[Lipová i Cheb|Lipová]] * '''[[Luby]]''' * [[Milhostov]] * [[Milíkov i Cheb|Milíkov]] * [[Nebanice]] * [[Nový Kostel]] * [[Odrava]] * [[Okrouhlá i Cheb|Okrouhlá]] * '''[[Plesná]]''' * [[Pomezí nad Ohří]] * [[Poustka]] * '''[[Skalná]]''' * [[Třebeň]] * [[Tuřany i Cheb|Tuřany]] * [[Velký Luh]] * [[Vojtanov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Cheb SO || 49 655 || 49 743 || 47 187 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Cheb''' || 30 161 |- | style=text-align:left; | [[Františkovy Lázně]] || 5 032 |- | style=text-align:left; | [[Luby]] || 2 012 |- | style=text-align:left; | [[Skalná]] || 1 922 |- | style=text-align:left; | [[Plesná]] || 1 858 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Žandov}} || 1 132 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Cheb''' || 26 768 |- | style=text-align:left; | [[Františkovy Lázně]] || 2 986 |- | style=text-align:left; | [[Luby]] || 1 902 |- | style=text-align:left; | [[Plesná]] || 1 755 |- | style=text-align:left; | [[Skalná]] || 1 610 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Háje}}{{mrk|busetnad i kommunen Cheb}} || 1 082 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Žandov}} || 889 |- |} ===Bydelar i Cheb=== [[Fil:CH Cheb.png|mini|250px|Bydelane i Cheb]] Bydelane og tettstadene i Cheb: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Cheb || 26 768 |- ! '''Cheb by''' ! style=text-align:right; | 26 768 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bříza i Cheb|Bříza}} || 47 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cetnov}} || 104 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Dvory}} || 49 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dřenice}} || 50 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Háje}} || 1 082 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Dvory}} || 57 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradiště i Cheb|Hradiště}} || 206 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrozňatov}} || 209 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chvoječná}} || 28 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jindřichov}} || 86 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klest}} || 41 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loužek}} || 23 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pelhřimov}} || 95 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podhoří}} || 142 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podhrad}} || 665 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skalka i Cheb|Skalka}} || 228 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střížov}} || 172 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tršnice}} || 109 |- ! Cheb kommune !style=text-align:right; | 30 161 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Karlovy Vary kraj|Cheb]] [[Kategori:Kommunar i Cheb okres|Cheb]] [[Kategori:Byar i Karlovy Vary kraj|Cheb]] ci79ry5o3rkyvqffxkeicntpcgvk47c 0 433692 3671988 3671568 2026-09-12T14:18:28Z TU-nor 12071 3671988 wikitext text/x-wiki '''Vrbice''' kan vise til: * [[Vrbice i Karlovy Vary]], ein kommune i [[Karlovy Vary]] i distriktet Karlovy Vary okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Vrbice i Litoměřice]], ein kommune i [[Roudnice nad Labem]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Vrbice i Nymburk]], ein kommune i [[Poděbrady]] i distriktet Nymburk okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Vrbice i Prachatice]], ein kommune i [[Vimperk]] i distriktet Prachatice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} idz4zc0ew2dbb8ytt8xlo9pd3o4q93n 0 433725 3672053 3671703 2026-09-13T00:39:57Z TU-nor 12071 3672053 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Sokolov okres | andre namn = okres Sokolov | bilete = Chlum Svaté Maří poutní místo - kostel (5).jpg | bilettekst = Kyrkje i landsbyen {{ikkjeraud|Chlum Svaté Maří}} | kart = Map CZ - district Sokolov.PNG | karttekst = Sokolov okres innanfor regionen Karlovy Vary kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj]] | hovudstad = [[Sokolov]] | areal = 753,71<ref name="Areal"/> | folketal = 86411 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Sokolov okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Sokolov''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sentralt i regionen og grenser i nordvest mot [[Tyskland]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Sokolov okres: * [[Kraslice|Kraslice SO]] * [[Sokolov|Sokolov SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Kraslice|Kraslice SO]] || 14 106 || 13 155 || 12 211 |- | style=text-align:left; | [[Sokolov|Sokolov SO]] || 79 501 || 76 806 || 71 776 |- ! Sokolov okres !style=text-align:right; | 93 607 !style=text-align:right; | 89 961 !style=text-align:right; | 83 987 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Sokolov]]''' || 21 484 |- | style=text-align:left; | [[Chodov i Sokolov|Chodov]] || 12 451 |- | style=text-align:left; | '''[[Kraslice]]''' || 6 306 |- | style=text-align:left; | [[Horní Slavkov]] || 5 751 |- | style=text-align:left; | [[Kynšperk nad Ohří]] || 4 985 |- | style=text-align:left; | [[Habartov]] || 4 483 |- | style=text-align:left; | [[Loket i Sokolov|Loket]] || 2 936 |- | style=text-align:left; | [[Rotava]] || 2 636 |- | style=text-align:left; | [[Březová i Sokolov|Březová]] || 2 577 |- | style=text-align:left; | [[Nové Sedlo i Sokolov|Nové Sedlo]] || 2 522 |- | style=text-align:left; | [[Oloví]] || 1 557 |- | style=text-align:left; | [[Krásno]] || 667 |- | style=text-align:left; | [[Přebuz]] || 64 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Sokolov]] [[Kategori:Karlovy Vary kraj|Sokolov]] my2p1jt6krmysq1lyv7u3v0q4d2phcx 0 433739 3672058 3671694 2026-09-13T05:29:43Z TU-nor 12071 3672058 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Sokolov zámek (4).JPG | bilettekst = Borga i Sokolov | kart = Sokolov SO CZ.png | karttekst = Sokolov innanfor distriktet [[Sokolov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Sokolov med utvida fullmakter | flagg = Sokolov prapor.svg | symbol = Sokolov COA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Sokolov okres| Sokolov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 489,21<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 71776 | folketal1type = kommune | folketal1 = 21484 | folketal_by = 21194 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Sokolov'''{{mrk|tidlegare ''Falknov nad Ohří'', [[tysk]] ''Falkenau an der Eger''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Sokolov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Sokolov.png|mini|250px|Det administrative området til Sokolov innanfor regionen [[Karlovy Vary kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Sokolov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Karlovy Vary|storbyområde]] for Karlovy Vary og områda rundt.<ref name="agg"/> Fem kommunar frå det administrative området til Sokolov inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 28 kommunar frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Sokolov omfattar 30 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 9 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Březová i Sokolov|Březová]]'''* * [[Bukovany i Sokolov|Bukovany]] * [[Chlum Svaté Maří]] * '''[[Chodov i Sokolov|Chodov]]''' * [[Citice]] * [[Dasnice]] * [[Dolní Nivy]] * [[Dolní Rychnov]] * '''[[Habartov]]''' * '''[[Horní Slavkov]]''' * [[Josefov]] * [[Kaceřov i Sokolov|Kaceřov]] * [[Krajková]] * [[Královské Poříčí]] * '''[[Krásno]]''' * '''[[Kynšperk nad Ohří]]''' * [[Libavské Údolí]] * '''[[Loket i Sokolov|Loket]]'''* * [[Lomnice i Sokolov|Lomnice]] * [[Nová Ves i Sokolov|Nová Ves]] * '''[[Nové Sedlo i Sokolov|Nové Sedlo]]'''* * [[Rovná i Sokolov|Rovná]] * [[Šabina]] * '''[[Sokolov]]'''* * [[Staré Sedlo i Sokolov|Staré Sedlo]] * ''[[Svatava]]'' * [[Tatrovice]] * [[Těšovice i Sokolov|Těšovice]] * [[Vintířov]]* * [[Vřesová]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Sokolov SO || 79 501 || 76 806 || 71 776 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Sokolov''' || 21 484 |- | style=text-align:left; | [[Chodov i Sokolov|Chodov]] || 12 451 |- | style=text-align:left; | [[Horní Slavkov]] || 5 751 |- | style=text-align:left; | [[Kynšperk nad Ohří]] || 4 985 |- | style=text-align:left; | [[Habartov]] || 4 483 |- | style=text-align:left; | [[Loket i Sokolov|Loket]] || 2 936 |- | style=text-align:left; | [[Březová i Sokolov|Březová]] || 2 577 |- | style=text-align:left; | [[Nové Sedlo i Sokolov|Nové Sedlo]] || 2 522 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svatava}} || 1 646 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bukovany i Sokolov|Bukovany}} || 1 438 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Rychnov}} || 1 294 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lomnice i Sokolov|Lomnice}} || 1 285 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vintířov}} || 1 175 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Krásno]] || 667 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Sokolov''' || 21 194 |- | style=text-align:left; | [[Chodov i Sokolov|Chodov]] || 12 154 |- | style=text-align:left; | [[Horní Slavkov]] || 5 751 |- | style=text-align:left; | [[Kynšperk nad Ohří]] || 3 962 |- | style=text-align:left; | [[Habartov]] || 3 613 |- | style=text-align:left; | [[Loket i Sokolov|Loket]] || 2 755 |- | style=text-align:left; | [[Březová i Sokolov|Březová]] || 2 240 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svatava}} || 1 646 |- | style=text-align:left; | [[Nové Sedlo i Sokolov|Nové Sedlo]] || 1 640 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bukovany i Sokolov|Bukovany}} || 1 438 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Rychnov}} || 1 294 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vintířov}} || 1 175 |} ===Bydelar i Sokolov=== Bydelane og tettstadene i Sokolov: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Sokolov || 21 194 |- ! '''Sokolov by''' ! style=text-align:right; | 21 194 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrušková}} || 74 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Novina}} || 16 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vítkov}} || 200 |- ! Sokolov kommune !style=text-align:right; | 21 484 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Karlovy Vary kraj|Sokolov]] [[Kategori:Kommunar i Sokolov okres|Sokolov]] [[Kategori:Byar i Karlovy Vary kraj|Sokolov]] bsswbhi7l3r42b8e92rvv32hyocl2nz 0 433748 3672050 3671800 2026-09-13T00:37:47Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Nové Sedlo]] til [[Nové Sedlo i Sokolov]]: Fleirtyding 3671800 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nové Sedlo kostel Nanebevstoupení Páně (1).jpg | bilettekst = Kyrkje i Nové Sedlo | kart = Nove Sedlo SO CZ.png | karttekst = Nové Sedlo innanfor distriktet [[Sokolov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Sokolov]] med utvida fullmakter | flagg = Nove Sedlo SO CZ flag.svg | symbol = Ns znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Sokolov okres|Sokolov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Sokolov|Sokolov SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2522 | folketal_by = 1640 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nové Sedlo'''{{mrk|[[tysk]] ''Neusattl''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Sokolov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Karlovy Vary|storbyområde]] for Karlovy Vary og områda rundt.<ref name="agg"/> Nové Sedlo inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nové Sedlo ligg administrativt under [[Sokolov]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Sokolov okres|Nove Sedlo]] [[Kategori:Byar i Karlovy Vary kraj|Nove Sedlo]] jvk3cuhqjdwjcgi9ocfn8i32n8k6kqt 0 433758 3672054 3671731 2026-09-13T00:41:01Z TU-nor 12071 3672054 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet Karlovy Vary''' ([[tsjekkisk]] ''Karlovarské aglomerace'') er oppretta for Karlovy Vary og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 23 kommunar frå det administrative området til [[Karlovy Vary]], fem frå [[Ostrov i Karlovy Vary|Ostrov]] og fem frå [[Sokolov]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 121&nbsp;231 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå Karlovy Vary=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Andělská Hora}} || 390 |- | style=text-align:left; | [[Bečov nad Teplou]] || 909 |- | style=text-align:left; | [[Bochov]] || 1 818 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Božičany}} || 604 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chodov i Karlovy Vary|Chodov}} || 104 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dalovice i Karlovy Vary|Dalovice}} || 1 888 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Děpoltovice}} || 412 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hory i Karlovy Vary|Hory}} || 364 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jenišov}} || 1 071 |- | style=text-align:left; | [[Karlovy Vary]] || 44 323 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kolová}} || 819 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyselka}} || 793 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mírová}} || 321 |- | style=text-align:left; | [[Nejdek]] || 7 601 |- | style=text-align:left; | [[Nová Role]] || 4 046 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otovice}} || 985 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pila i Karlovy Vary|Pila}} || 549 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sadov}} || 1 307 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Šemnice}} || 648 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smolné Pece}} || 230 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stanovice}} || 571 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stružná}} || 539 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Teplička}} || 113 |- ! Sokolov ! style=text-align:right; | 70 405 |- |} ===Frå Ostrov=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hájek i Karlovy Vary|Hájek}} || 651 |- | style=text-align:left; | [[Hroznětín]] || 2 015 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásný Les}} || 318 |- | style=text-align:left; | [[Ostrov i Karlovy Vary|Ostrov]] || 16 671 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velichov}} || 477 |- ! Sokolov ! style=text-align:right; | 20 132 |- |} ===Frå Sokolov=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Březová i Sokolov|Březová]] || 2 577 |- | style=text-align:left; | [[Loket i Sokolov|Loket]] || 2 936 |- | style=text-align:left; | [[Nové Sedlo i Sokolov|Nové Sedlo]] || 2 522 |- | style=text-align:left; | [[Sokolov]] || 21 484 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vintířov}} || 1 175 |- ! Sokolov ! style=text-align:right; | 30 694 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Karlovy Vary]] [[Kategori:Karlovy Vary]] id2eod7xpa4h16rtxr5qar80j3407ko 0 433759 3672172 3671736 2026-09-13T10:48:12Z TU-nor 12071 3672172 wikitext text/x-wiki {{geoboks|region | andre namn = Ústecký kraj | bilete = Litoměřice náměstí s Kalichem 2.jpg | bilettekst = «Fredsplassen» i [[Litoměřice]] | kart = Ústecký kraj in Czech Republic.svg | karttekst = Ústí nad Labem kraj innanfor Tsjekkia | flagg = Flag of Usti nad Labem Region.svg | symbol = Usti nad Labem Region CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = | region = | hovudstad = [[Ústí nad Labem]] | areal = 5338,70<ref name="Areal"/> | folketal = 789 098 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Ústí nad Labem kraj'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''Ústecký kraj''}} er ein av 13 administrative [[Regionar i Tsjekkia|regionar]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Han ligg nordvest i landet og grenser i nord mot [[Tyskland]]. Administrasjonen ligg i [[Ústí nad Labem]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:Usti nad Labem districts.png|mini|250px|Kart som viser distrikta i regionen Ústí nad Labem kraj]]}} Tidlegare var regionen delt inn i 7 administrative [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy''). Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til 16 [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Her er eit oversyn over distrikta og dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter: {| class="wikitable" ! Region (''kraj'') !! Distrikt (''okres'') !! Kommune med utvida fullmakter (''SO ORP'') |- | rowspan=16 | [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] || rowspan=2 | [[Chomutov okres|Chomutov]] || [[Chomutov|Chomutov SO]] |- | [[Kadaň|Kadaň SO]] |- | rowspan=3| [[Děčín okres|Děčín]] || [[Děčín|Děčín SO]] |- | [[Rumburk|Rumburk SO]] |- | [[Varnsdorf|Varnsdorf SO]] |- | rowspan=3| [[Litoměřice okres|Litoměřice]] || [[Litoměřice|Litoměřice SO]] |- | [[Lovosice|Lovosice SO]] |- | [[Roudnice nad Labem|Roudnice nad Labem SO]] |- | rowspan=3| [[Louny okres|Louny]] || [[Louny|Louny SO]] |- | [[Podbořany|Podbořany SO]] |- | [[Žatec|Žatec SO]] |- | rowspan=2| [[Most okres|Most]] || [[Litvínov|Litvínov SO]] |- | [[Most i Tsjekkia|Most SO]] |- | rowspan=2| [[Teplice okres|Teplice]] || [[Bílina|Bílina SO]] |- | [[Teplice|Teplice SO]] |- | [[Ústí nad Labem okres|Ústí nad Labem]] || [[Ústí nad Labem|Ústí nad Labem SO]] |- |} ==Folketal i distrikta== Folketalet i distrikta i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chomutov okres]] || 124 988 || 122 166 || 119 240 |- | style=text-align:left; | [[Děčín okres]] || 133 887 || 128 834 || 124 026 |- | style=text-align:left; | [[Litoměřice okres]] || 114 259 || 117 278 || 117 400 |- | style=text-align:left; | [[Louny okres]] || 86 039 || 85 213 || 84 956 |- | style=text-align:left; | [[Most okres]] || 117 196 || 111 775 || 105 165 |- | style=text-align:left; | [[Teplice okres]] || 126 098 || 125 498 || 122 730 |- | style=text-align:left; | [[Ústí nad Labem okres]] || 117 780 || 118 228 || 115 581 |- ! Ústí nad Labem kraj !style=text-align:right; | 820 247 !style=text-align:right; | 808 992 !style=text-align:right; | 789 098 |- |} ===Byar i regionen=== Tabellen viser bykommunane i regionen. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Distrikt !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Regionar i Tsjekkia|Usti]] [[Kategori:Ústí nad Labem kraj| ]] 155l03j8av8hearbfai94yjlko8lolg 0 433760 3672077 3671829 2026-09-13T06:19:03Z TU-nor 12071 3672077 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Chomutov okres | andre namn = okres Chomutov | bilete = Franziskanerkloster-Kaaden2.jpg | bilettekst = [[Fransiskanarordenen|Fransiskanar]]kloster i [[Kadaň]] | kart = Map CZ - district Chomutev.PNG | karttekst = Chomutov okres innanfor regionen Ústí nad Labem kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | hovudstad = [[Chomutov]] | areal = 935,70<ref name="Areal"/> | folketal = 119240 | folketal_i_år 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Chomutov okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Domažlice''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg vest i regionen og grenser i sørvest mot [[Karlovy Vary kraj]], i nordvest mot [[Tyskland]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Chomutov okres: * [[Chomutov|Chomutov SO]] * [[Kadaň|Kadaň SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chomutov|Chomutov SO]] || 81 020 || 79 788 || 77 815 |- | style=text-align:left; | [[Kadaň|Kadaň SO]] || 43 968 || 42 378 || 41 425 |- ! Chomutov okres !style=text-align:right; | 124 988 !style=text-align:right; | 122 166 !style=text-align:right; | 119 240 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Chomutov]]''' || 45 549 |- | style=text-align:left; | [[Jirkov]] || 18 387 |- | style=text-align:left; | '''[[Kadaň]]''' || 17 386 |- | style=text-align:left; | [[Klášterec nad Ohří]] || 13 829 |- | style=text-align:left; | [[Vejprty]] || 2 695 |- | style=text-align:left; | [[Mašťov]] || 600 |- | style=text-align:left; | [[Výsluní]] || 262 |- | style=text-align:left; | [[Loučná pod Klínovcem]] || 93 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Chomutov]] [[Kategori:Ústí nad Labem kraj|Chomutov]] 09ewa08weptcf6ot0vdkwj57im67ptm 0 433769 3672027 3671760 2026-09-12T18:17:16Z TU-nor 12071 3672027 wikitext text/x-wiki '''Blatno''' kan vise til: * [[Blatno i Chomutov]], ein kommune i [[Chomutov]] i distriktet Chomutov okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Blatno i Louny]], ein kommune i [[Podbořany]] i distriktet Louny okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * ''Blatno Jezero'', serbisk namn på [[Balatonsjøen]] {{fleirtyding}} lp3oigofvvn7jadlzsbrng3oxqnd4fn 0 433771 3672140 3671807 2026-09-13T09:47:10Z TU-nor 12071 (via JWB) 3672140 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Chomutov 2016-05-30 Celkový pohled.jpg | bilettekst = Utsyn mot Chomutov frå nordvest | kart = Chomutov CV CZ.png | karttekst = Chomutov innanfor distriktet [[Chomutov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Chomutov]] med utvida fullmakter | flagg = Chomutov prapor.gif | symbol = ChomutovCoA.PNG | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Chomutov okres|Chomutov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 486,07<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 77815 | folketal1type = kommune | folketal1 = 10872 | folketal_by =10603 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Chomutov'''{{mrk|[[tysk]] ''Komotau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Chomutov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. Chomutov har status som [[lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] (tsjekkisk ''statutární město'').<ref name="Lovbestemt"/> == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Chomutov.png|mini|250px|Det administrative området til Chomutov innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Chomutov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Chomutov har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1.7.2006 etter ei endring av ''Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)''.<ref name="128/2000"/><ref name="234/2006"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for Chomutov, [[Ústí nad Labem]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Alle dei 25 kommunane i lista nedanfor inngår i storbyområdet og er merkte med *. I tillegg kjem 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 85 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Chomutov omfattar 25 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bílence]]* * [[Blatno i Chomutov|Blatno]]* * [[Boleboř]]* * [[Březno i Chomutov|Březno]]* * [[Černovice i Chomutov|Černovice]]* * '''[[Chomutov]]'''* * [[Droužkovice]]* * [[Hora Svatého Šebestiána]]* * [[Hrušovany]]* * '''[[Jirkov]]'''* * [[Kalek]]* * [[Křimov]]* * [[Málkov i Chomutov|Málkov]]* * [[Místo]]* * [[Nezabylice]]* * [[Otvice]]* * [[Pesvice]]* * [[Spořice]]* * [[Strupčice]]* * [[Údlice]]* * [[Vrskmaň]]* * [[Všehrdy i Chomutov|Všehrdy]]* * [[Všestudy i Chomutov|Všestudy]]* * '''[[Výsluní]]'''* * [[Vysoká Pec i Chomutov|Vysoká Pec]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Chomutov SO || 81 020 || 79 788 || 77 815 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Chomutov''' || 45 549 |- | style=text-align:left; | [[Jirkov]] || 18 387 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Spořice}} || 1 433 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březno i Chomutov|Březno}} || 1 410 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Údlice}} || 1 208 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysoká Pec i Chomutov|Vysoká Pec}} || 1 063 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strupčice}} || 1 050 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Výsluní]] || 262 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Chomutov''' || 45 549 |- | style=text-align:left; | [[Jirkov]] || 17 499 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Spořice}} || 1 433 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březno i Chomutov|Březno}} || 1 152 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Údlice}} || 1 069 |- |} ===Bydelar i Chomutov=== Chomutov har inga inndeling i bydelar eller tettstader. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Chomutov || 45 549 |- ! '''Chomutov by''' ! style=text-align:right; | 45 549 |- ! Chomutov kommune !style=text-align:right; | 45 549 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="234/2006">{{cite web |title=Zákon č. 234/2006 Sb.: Zákon, kterým se mění zákon č. 128/2000 Sb., o obcích (obecní zřízení), ve znění pozdějších předpisů («Lov av 31.05.2006 om endring av lov nr. 128/2000 om kommuner (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2006-234 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-09-11 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Chomutov]] [[Kategori:Kommunar i Chomutov okres|Chomutov]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Chomutov]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Chomutov]] mpvbshxtwhjkfxgzowlnefwftwy7u1w 2 433772 3671994 3671769 2026-09-12T14:31:26Z Johshh 122989 Tømde sida 3671994 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 433784 3672141 3671819 2026-09-13T09:47:14Z TU-nor 12071 (via JWB) 3672141 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kadaň 2016-10-16.jpg | bilettekst = Utsyn mot Kadaň frå elva [[Ohře]] | kart = Kadan CV CZ.png | karttekst = Kadaň innanfor distriktet [[Chomutov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Kadaň med utvida fullmakter | flagg = Flag of Kadaň.svg | symbol = Coat of arms of Kadaň.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Chomutov okres|Chomutov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 449,63<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 41425 | folketal1type = kommune | folketal1 = 17386 | folketal_by = 16478 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kadaň'''{{mrk|[[tysk]] ''Kaaden''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Chomutov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Kadaň.png|mini|250px|Det administrative området til Kadaň innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kadaň er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for Chomutov, Ústí nad Labem og områda rundt.<ref name="agg"/> Tre kommunar frå det administrative området til Kadaň inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 82 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Kadaň omfattar 19 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Chbany]] * [[Domašín i Chomutov|Domašín]] * '''[[Kadaň]]'''* * '''[[Klášterec nad Ohří]]'''* * ''[[Kovářská]]'' * [[Kryštofovy Hamry]] * [[Libědice]] * '''[[Loučná pod Klínovcem]]''' * '''[[Mašťov]]''' * [[Měděnec]] * [[Okounov]] * [[Perštejn]] * [[Pětipsy]] * [[Račetice]] * [[Radonice i Chomutov|Radonice]] * [[Rokle]]* * '''[[Vejprty]]''' * [[Veliká Ves i Chomutov|Veliká Ves]] * [[Vilémov i Chomutov|Vilémov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kadaň SO || 43 968 || 42 378 || 41 425 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kadaň''' || 17 386 |- | style=text-align:left; | [[Klášterec nad Ohří]] || 13 829 |- | style=text-align:left; | [[Vejprty]] || 2 695 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radonice i Chomutov|Radonice}} || 1 163 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Perštejn}} || 1 150 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kovářská}} || 940 |- | style=text-align:left; | [[Mašťov]] || 600 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Loučná pod Klínovcem]] || 93 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kadaň''' || 16 478 |- | style=text-align:left; | [[Miřetice u Klášterce nad Ohří]]{{mrk|busetnad i kommunen [[Klášterec nad Ohří]]}} || 7 490 |- | style=text-align:left; | [[Klášterec nad Ohří]] || 5 511 |- | style=text-align:left; | [[Vejprty]] || 2 651 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kovářská}} || 940 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radonice i Chomutov|Radonice}} || 868 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Perštejn}} || 717 |- | style=text-align:left; | [[Mašťov]] || 590 |- |} ===Bydelar i Kadaň=== Bydelane og tettstadene i Kadaň: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kadaň || 16 478 |- ! '''Kadaň by''' ! style=text-align:right;| 16 478 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brodce}} || 20 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kadaňská Jeseň}} || 114 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Meziříčí}} || 7 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Víska}} || 6 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pokutice}} || 39 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Prunéřov}} || 252 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tušimice}} || 351 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úhošťany}} || 113 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zásada u Kadaně}} || 6 |- ! Kadaň kommune !style=text-align:right; | 17 386 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Kadan]] [[Kategori:Kommunar i Chomutov okres|Kadan]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Kadan]] nntejg4z78ltdm1anwh8bvnnwk5i1ec 0 433792 3672078 3671907 2026-09-13T06:19:24Z TU-nor 12071 /* Administrativ inndeling */ 3672078 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Děčín okres | andre namn = okres Děčín | bilete = Decin soutok.JPG | bilettekst = Elva [[Elbe|Labe (Elbe)]] gjenom [[Děčín]] | kart = Map CZ - district Decin.PNG | karttekst = Děčín okres innanfor regionen Ústí nad Labem kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | hovudstad = [[Děčín]] | areal = 907,79<ref name="Areal"/> | folketal = 124026 | folketal_i_år 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Děčín okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Děčín''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg nordaust i regionen og grenser i aust mot [[Liberec kraj]], i nord mot [[Tyskland]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Děčín okres: * [[Děčín|Děčín SO]] * [[Rumburk|Rumburk SO]] * [[Varnsdorf|Varnsdorf SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Děčín|Děčín SO]] || 79 314 || 76 447 || 73 720 |- | style=text-align:left; | [[Rumburk|Rumburk SO]] || 33 866 || 32 566 || 31 229 |- | style=text-align:left; | [[Varnsdorf|Varnsdorf SO]] || 20 707 || 19 821 || 19 077 |- ! Děčín okres !style=text-align:right; | 133 887 !style=text-align:right; | 128 834 !style=text-align:right; | 124 026 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Děčín]]''' || 46 337 |- | style=text-align:left; | '''[[Varnsdorf]]''' || 14 390 |- | style=text-align:left; | '''[[Rumburk]]''' || 10 381 |- | style=text-align:left; | [[Šluknov]] || 5 490 |- | style=text-align:left; | [[Česká Kamenice]] || 5 095 |- | style=text-align:left; | [[Jílové i Děčín|Jílové]] || 4 935 |- | style=text-align:left; | [[Benešov nad Ploučnicí]] || 3 540 |- | style=text-align:left; | [[Jiříkov]] || 3 460 |- | style=text-align:left; | [[Krásná Lípa]] || 3 382 |- | style=text-align:left; | [[Mikulášovice]] || 1 998 |- | style=text-align:left; | [[Velký Šenov]] || 1 889 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Poustevna]] || 1 583 |- | style=text-align:left; | [[Chřibská]] || 1 353 |- | style=text-align:left; | [[Verneřice]] || 1 174 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Decin]] [[Kategori:Ústí nad Labem kraj|Decin]] bmq6rgwzd1qttnj5xucxo6fn2ngl53w 0 433796 3672117 3671853 2026-09-13T08:01:00Z TU-nor 12071 3672117 wikitext text/x-wiki '''Janov''' kan vise til: * [[Janov i Děčín]], ein kommune i [[Děčín]] i distriktet Děčín okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia *[[Janov i Litvínov]], ein busetnad i [[Litvínov]] i distriktet Most okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia *[[Janov i Prešov]], ein kommune i distriktet [[Prešov okres]] i regionen Prešov kraj i Slovakia *[[Janov i Rakovník]], ein kommune i [[Rakovník]] i distriktet Rakovník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} i5xp4nppoq2l9cu3mxlf0hue8xs961j 0 433797 3672003 3671857 2026-09-12T15:47:37Z TU-nor 12071 3672003 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Děčín, Masarykovo náměstí (srpen 2024).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Děčín | kart = Decin DC CZ.png | karttekst = Děčín innanfor distriktet [[Děčín okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Děčín med utvida fullmakter | flagg = Flag of Decin.svg | symbol = Coat of arms of Děčín.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Děčín okres|Děčín]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 553,79<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 73720 | folketal1type = kommune | folketal1 = 46337 | folketal_by = 46337 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Děčín'''{{mrk|[[tysk]] ''Tetschen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Děčín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. Děčín har status som [[lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] (tsjekkisk ''statutární město'').<ref name="Lovbestemt"/> == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Děčín.png|mini|250px|Det administrative området til Děčín innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Děčín er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Děčín har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1.7.2006 etter ei endring av ''Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)''.<ref name="128/2000"/><ref name="234/2006"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for [[Chomutov]], [[Ústí nad Labem]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 23 kommunar frå det administrative området til Děčín inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 62 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Děčín omfattar 34 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Arnoltice]]* * '''[[Benešov nad Ploučnicí]]'''* * [[Bynovec]]* * '''[[Česká Kamenice]]''' * '''[[Děčín]]'''* * [[Dobkovice]]* * [[Dobrná]]* * [[Dolní Habartice]]* * [[Františkov nad Ploučnicí]]* * [[Heřmanov]] * [[Horní Habartice]]* * [[Hřensko]]* * [[Huntířov]]* * [[Janov i Děčín|Janov]]* * [[Janská]] * [[Jetřichovice]]* * '''[[Jílové i Děčín|Jílové]]'''* * [[Kámen i Děčín|Kámen]]* * [[Kunratice]]* * [[Kytlice]] * [[Labská Stráň]]* * [[Ludvíkovice]]* * [[Malá Veleň]]* * [[Malšovice]]* * [[Markvartice]]* * [[Merboltice]] * [[Růžová]]* * [[Srbská Kamenice]] * [[Starý Šachov]] * [[Těchlovice i Děčín|Těchlovice]]* * [[Valkeřice]] * [[Velká Bukovina]] * '''[[Verneřice]]''' * [[Veselé]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Děčín SO || 79 314 || 76 447 || 73 720 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Děčín''' || 46 337 |- | style=text-align:left; | [[Česká Kamenice]] || 5 095 |- | style=text-align:left; | [[Jílové i Děčín|Jílové]] || 4 935 |- | style=text-align:left; | [[Benešov nad Ploučnicí]] || 3 540 |- | style=text-align:left; | [[Verneřice]] || 1 174 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Děčín''' || 46 337 |- | style=text-align:left; | [[Benešov nad Ploučnicí]] || 3 486 |- | style=text-align:left; | [[Česká Kamenice]] || 2 972 |- | style=text-align:left; | [[Kamenná]]{{mrk|busetnad i kommunen [[Jílové]]}} || 2 175 |- | style=text-align:left; | [[Jílové i Děčín|Jílové]] || 1 171 |- |} ===Bydelar i Děčín === Nabolag og busetnader i Děčín: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Děčín I–Děčín || 4 723 |- | style=text-align:left; | Děčín II–Nové Město || 5 948 |- | style=text-align:left; | Děčín III–Staré Město || 3 687 |- | style=text-align:left; | Děčín IV–Podmokly || 5 376 |- | style=text-align:left; | Děčín V–Rozbělesy || 342 |- | style=text-align:left; | Děčín VI–Letná || 7 502 |- | style=text-align:left; | Děčín VII–Chrochvice || 1 252 |- | style=text-align:left; | Děčín VIII–Dolní Oldřichov || 704 |- | style=text-align:left; | Děčín IX–Bynov || 3 670 |- | style=text-align:left; | Děčín X–Bělá || 907 |- | style=text-align:left; | Děčín XI–Horní Žleb || 292 |- | style=text-align:left; | Děčín XII–Vilsnice || 277 |- | style=text-align:left; | Děčín XIII–Loubí || 185 |- | style=text-align:left; | Děčín XIV–Dolní Žleb || 141 |- | style=text-align:left; | Děčín XV–Prostřední Žleb || 232 |- | style=text-align:left; | Děčín XVI–Přípeř || 97 |- | style=text-align:left; | Děčín XVII–Jalůvčí || 559 |- | style=text-align:left; | Děčín XVIII–Maxičky || 100 |- | style=text-align:left; | Děčín XIX–Čechy || 195 |- | style=text-align:left; | Děčín XX–Nová Ves || 218 |- | style=text-align:left; | Děčín XXI–Horní Oldřichov || 445 |- | style=text-align:left; | Děčín XXII–Václavov || 306 |- | style=text-align:left; | Děčín XXIII–Popovice || 175 |- | style=text-align:left; | Děčín XXIV–Krásný Studenec || 594 |- | style=text-align:left; | Děčín XXV–Chmelnice || 297 |- | style=text-align:left; | Děčín XXVI–Bechlejovice || 166 |- | style=text-align:left; | Děčín XXVII–Březiny || 1 757 |- | style=text-align:left; | Děčín XXVIII–Folknáře || 333 |- | style=text-align:left; | Děčín XXIX–Hoštice nad Labem || 45 |- | style=text-align:left; | Děčín XXX–Velká Veleň || 93 |- | style=text-align:left; | Děčín XXXI–Křešice || 728 |- | style=text-align:left; | Děčín XXXII–Boletice nad Labem || 4 437 |- | style=text-align:left; | Děčín XXXIII–Nebočady || 312 |- | style=text-align:left; | Děčín XXXIV–Chlum || 90 |- | style=text-align:left; | Děčín XXXV–Lesná || 152 |- ! '''Děčín by''' ! style=text-align:right; | 46 337 |- ! Děčín kommune !style=text-align:right; | 46 337 |- |} [[Fil:Katastrální mapa Děčína.png|mini|250px|Bydelane i Děčín]] Busetnadene fordelt på tradisjonelle bydelar og tettstader: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> !! Nabolag |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bělá}} || 1 231 || style=text-align:left; | X, XIX |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Boletice nad Labem}} || 4 683 || style=text-align:left; | XXXII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březiny}} || 2 062 || style=text-align:left; | XXVI, XXVII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bynov}} || 4 136 || style=text-align:left; | IX, XX |- | style=text-align:left; | '''Děčín''' || 11 454 || style=text-align:left; | I, II |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Děčín-Staré Město}} || 3 954 || style=text-align:left; | III |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Žleb}} || 188 || style=text-align:left; | XIV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Folknáře}} || 327 || style=text-align:left; | XXVIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Oldřichov}} || 1 329 || style=text-align:left; | VIII, XXI |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hoštice nad Labem}} || 28 || style=text-align:left; | XXIX |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlum i Děčín|Chlum}} || 66 || style=text-align:left; | XXXIV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrochvice}} || 1 387 || style=text-align:left; | VII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásný Studenec}} || 514 || style=text-align:left; | XXIV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křešice}} || 776 || style=text-align:left; | XXXI |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lesná}} || 156 || style=text-align:left; | XXXV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loubí}} || 205 || style=text-align:left; | XIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Maxičky}} || 123 || style=text-align:left; | XVIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nebočady}} || 345 || style=text-align:left; | XXXIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podmokly}} || 14 121 || style=text-align:left; | IV, V, VI, XXII, XXIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Prostřední Žleb}} || 1 364 || style=text-align:left; | XI, XV, XVI, XVII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velká Veleň}} || 57 || style=text-align:left; | XXX |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vilsnice}} || 600 || style=text-align:left; | XII, XXV |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="234/2006">{{cite web |title=Zákon č. 234/2006 Sb.: Zákon, kterým se mění zákon č. 128/2000 Sb., o obcích (obecní zřízení), ve znění pozdějších předpisů («Lov av 31.05.2006 om endring av lov nr. 128/2000 om kommuner (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2006-234 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-09-11 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Decin]] [[Kategori:Kommunar i Děčín okres|Decin]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Decin]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Decin]] bxdtmtyr9q3xmkuq79ccdcpl2a69k3i 3672142 3672003 2026-09-13T09:47:33Z TU-nor 12071 (via JWB) 3672142 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Děčín, Masarykovo náměstí (srpen 2024).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Děčín | kart = Decin DC CZ.png | karttekst = Děčín innanfor distriktet [[Děčín okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Děčín med utvida fullmakter | flagg = Flag of Decin.svg | symbol = Coat of arms of Děčín.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Děčín okres|Děčín]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 553,79<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 73720 | folketal1type = kommune | folketal1 = 46337 | folketal_by = 46337 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Děčín'''{{mrk|[[tysk]] ''Tetschen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Děčín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. Děčín har status som [[lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] (tsjekkisk ''statutární město'').<ref name="Lovbestemt"/> == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Děčín.png|mini|250px|Det administrative området til Děčín innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Děčín er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Děčín har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1.7.2006 etter ei endring av ''Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)''.<ref name="128/2000"/><ref name="234/2006"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for [[Chomutov]], [[Ústí nad Labem]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 23 kommunar frå det administrative området til Děčín inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 62 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Děčín omfattar 34 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Arnoltice]]* * '''[[Benešov nad Ploučnicí]]'''* * [[Bynovec]]* * '''[[Česká Kamenice]]''' * '''[[Děčín]]'''* * [[Dobkovice]]* * [[Dobrná]]* * [[Dolní Habartice]]* * [[Františkov nad Ploučnicí]]* * [[Heřmanov]] * [[Horní Habartice]]* * [[Hřensko]]* * [[Huntířov]]* * [[Janov i Děčín|Janov]]* * [[Janská]] * [[Jetřichovice]]* * '''[[Jílové i Děčín|Jílové]]'''* * [[Kámen i Děčín|Kámen]]* * [[Kunratice]]* * [[Kytlice]] * [[Labská Stráň]]* * [[Ludvíkovice]]* * [[Malá Veleň]]* * [[Malšovice]]* * [[Markvartice]]* * [[Merboltice]] * [[Růžová]]* * [[Srbská Kamenice]] * [[Starý Šachov]] * [[Těchlovice i Děčín|Těchlovice]]* * [[Valkeřice]] * [[Velká Bukovina]] * '''[[Verneřice]]''' * [[Veselé]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Děčín SO || 79 314 || 76 447 || 73 720 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Děčín''' || 46 337 |- | style=text-align:left; | [[Česká Kamenice]] || 5 095 |- | style=text-align:left; | [[Jílové i Děčín|Jílové]] || 4 935 |- | style=text-align:left; | [[Benešov nad Ploučnicí]] || 3 540 |- | style=text-align:left; | [[Verneřice]] || 1 174 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Děčín''' || 46 337 |- | style=text-align:left; | [[Benešov nad Ploučnicí]] || 3 486 |- | style=text-align:left; | [[Česká Kamenice]] || 2 972 |- | style=text-align:left; | [[Kamenná]]{{mrk|busetnad i kommunen [[Jílové]]}} || 2 175 |- | style=text-align:left; | [[Jílové i Děčín|Jílové]] || 1 171 |- |} ===Bydelar i Děčín === Nabolag og busetnader i Děčín: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Děčín I–Děčín || 4 723 |- | style=text-align:left; | Děčín II–Nové Město || 5 948 |- | style=text-align:left; | Děčín III–Staré Město || 3 687 |- | style=text-align:left; | Děčín IV–Podmokly || 5 376 |- | style=text-align:left; | Děčín V–Rozbělesy || 342 |- | style=text-align:left; | Děčín VI–Letná || 7 502 |- | style=text-align:left; | Děčín VII–Chrochvice || 1 252 |- | style=text-align:left; | Děčín VIII–Dolní Oldřichov || 704 |- | style=text-align:left; | Děčín IX–Bynov || 3 670 |- | style=text-align:left; | Děčín X–Bělá || 907 |- | style=text-align:left; | Děčín XI–Horní Žleb || 292 |- | style=text-align:left; | Děčín XII–Vilsnice || 277 |- | style=text-align:left; | Děčín XIII–Loubí || 185 |- | style=text-align:left; | Děčín XIV–Dolní Žleb || 141 |- | style=text-align:left; | Děčín XV–Prostřední Žleb || 232 |- | style=text-align:left; | Děčín XVI–Přípeř || 97 |- | style=text-align:left; | Děčín XVII–Jalůvčí || 559 |- | style=text-align:left; | Děčín XVIII–Maxičky || 100 |- | style=text-align:left; | Děčín XIX–Čechy || 195 |- | style=text-align:left; | Děčín XX–Nová Ves || 218 |- | style=text-align:left; | Děčín XXI–Horní Oldřichov || 445 |- | style=text-align:left; | Děčín XXII–Václavov || 306 |- | style=text-align:left; | Děčín XXIII–Popovice || 175 |- | style=text-align:left; | Děčín XXIV–Krásný Studenec || 594 |- | style=text-align:left; | Děčín XXV–Chmelnice || 297 |- | style=text-align:left; | Děčín XXVI–Bechlejovice || 166 |- | style=text-align:left; | Děčín XXVII–Březiny || 1 757 |- | style=text-align:left; | Děčín XXVIII–Folknáře || 333 |- | style=text-align:left; | Děčín XXIX–Hoštice nad Labem || 45 |- | style=text-align:left; | Děčín XXX–Velká Veleň || 93 |- | style=text-align:left; | Děčín XXXI–Křešice || 728 |- | style=text-align:left; | Děčín XXXII–Boletice nad Labem || 4 437 |- | style=text-align:left; | Děčín XXXIII–Nebočady || 312 |- | style=text-align:left; | Děčín XXXIV–Chlum || 90 |- | style=text-align:left; | Děčín XXXV–Lesná || 152 |- ! '''Děčín by''' ! style=text-align:right; | 46 337 |- ! Děčín kommune !style=text-align:right; | 46 337 |- |} [[Fil:Katastrální mapa Děčína.png|mini|250px|Bydelane i Děčín]] Busetnadene fordelt på tradisjonelle bydelar og tettstader: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> !! Nabolag |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bělá}} || 1 231 || style=text-align:left; | X, XIX |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Boletice nad Labem}} || 4 683 || style=text-align:left; | XXXII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březiny}} || 2 062 || style=text-align:left; | XXVI, XXVII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bynov}} || 4 136 || style=text-align:left; | IX, XX |- | style=text-align:left; | '''Děčín''' || 11 454 || style=text-align:left; | I, II |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Děčín-Staré Město}} || 3 954 || style=text-align:left; | III |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Žleb}} || 188 || style=text-align:left; | XIV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Folknáře}} || 327 || style=text-align:left; | XXVIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Oldřichov}} || 1 329 || style=text-align:left; | VIII, XXI |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hoštice nad Labem}} || 28 || style=text-align:left; | XXIX |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlum i Děčín|Chlum}} || 66 || style=text-align:left; | XXXIV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrochvice}} || 1 387 || style=text-align:left; | VII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásný Studenec}} || 514 || style=text-align:left; | XXIV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křešice}} || 776 || style=text-align:left; | XXXI |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lesná}} || 156 || style=text-align:left; | XXXV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loubí}} || 205 || style=text-align:left; | XIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Maxičky}} || 123 || style=text-align:left; | XVIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nebočady}} || 345 || style=text-align:left; | XXXIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podmokly}} || 14 121 || style=text-align:left; | IV, V, VI, XXII, XXIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Prostřední Žleb}} || 1 364 || style=text-align:left; | XI, XV, XVI, XVII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velká Veleň}} || 57 || style=text-align:left; | XXX |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vilsnice}} || 600 || style=text-align:left; | XII, XXV |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="234/2006">{{cite web |title=Zákon č. 234/2006 Sb.: Zákon, kterým se mění zákon č. 128/2000 Sb., o obcích (obecní zřízení), ve znění pozdějších předpisů («Lov av 31.05.2006 om endring av lov nr. 128/2000 om kommuner (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2006-234 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-09-11 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Decin]] [[Kategori:Kommunar i Děčín okres|Decin]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Decin]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Decin]] chg0krtlp7qt53f0nxq9b2iihjdes6z 0 433802 3672085 3671863 2026-09-13T06:47:48Z Ranveig 39 Gjennomgang 3672085 wikitext text/x-wiki [[File:Bardalfeltet utsnitt.jpg|thumb|Teikningar frå den første undersøkinga av Bardalfeltet i [[Beitstad]]]] '''Bardalfeltet''' er eit stort [[helleristing|helleristingsfelt]] på garden Bardal i [[Steinkjer]] i [[Trøndelag fylke|Trøndelag]]. Det spesielle med [[Helleristing|helleristingane]] på Bardal er at bergkunstfigurar frå [[steinalderen]], [[bronsealderen]] og [[jarnalderen]] finst på den same flata, og at dei nyare figurane er hogde over figurar frå steinalderen. Det har vore hogge bilete i berget her gjennom fleire tusen år, frå 4000 f.Kr. til byrjinga av vår tidsrekning. Dei to hovudkategoriane av helleristingar i [[Norden]] er veideristingar og jordbruksristingar. Veideristingane er eldst, og har motiv med ulike byttedyr eller totemdyr: hjortedyr, kvalar og sjøfugl. Dei yngste ristingane er jordbruksristingar frå bronsealderen og eldre jarnalder. Motiva her er særleg båtar, men også skålgroper, menneske, hestar og geometriske figurar. På Bardal finst begge kategoriane på same felt. Den nye generasjonen av ristingar er til dels plassert rett over dei gamle veideristingane. Dette kan gjere Bardalfeltet litt vanskeleg å forstå ved første augekast. Ein trur at sjølve prosessen med å hogge dei nye motiva over dei gamle har hatt ei tyding. == Staden og funnet == [[Fil:Bardal i Beitstad flyfoto 1953.jpg|miniatyr|left|Garden Bardal i 1953. Helleristingane finst i skogkanten til venstre for gardstunet. {{byline|Vilhelm Skappel for [[Widerøe]].}}]] [[Beitstad]] ligg på nordsida av [[Beitstadfjorden]], den inste delen av [[Trondheimsfjorden]]. Saman med [[Stjørdal kommune|Stjørdal]] har Beitstad den største konsentrasjonen av kjende helleristingar i [[Midt-Noreg]].<ref name="s99">Sognnes 1999</ref> I tillegg til Bardal finst det helleristingar på Hammer, Skjevik, Homnes og Tessem. Professor Anders Hagen antyder at Beitstad kan ha vore eit «kultisk sentrum» for fangstfolk i [[Inntrøndelag]], med plasseringa si mellom fjell, skog og kyst.<ref name=ah/> Hagen meiner at dei tre felta Bardal, Hammer og Homnes/Skotrøa utgjorde eit sentrum i helleristingspraksisen i området. Feltet vart først oppdaga og skildra av Knut Henrik Lossius i 1896.<ref>Lossius 1896</ref><ref>{{ Kilde bok| utgivelsesår = 1896 | tittel = Trondhjems Adresseavis 1896.08.14 | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_trondhjemsadresseavis_null_null_18960814_130_228_1 | side = 1| artikkel = Nyopdagede helleristninger }}</ref> Han var lærar ved [[Trondheim katedralskole]] og medlem av [[Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab|Vitenskapsselskapet i Trondheim]]. I den første presentasjonen sin gav han inntrykk av at ristingane var kjende lokalt frå før, og at dei var blitt omtalte for han. I samband med besøket til Lossius på staden vart ristingane teikna opp av offiseren Karl Eystein Kvam frå Steinkjer. Etter at Lossius hadde vore der, vart Bardal besøkt av [[arkeolog|arkeologane]] Gustaf Hallström, [[Karl Rygh|Karl Ditlev Rygh]], Theodor Petersen og [[Gutorm Gjessing]] i løpet av dei første 40 åra.<ref name=g36>Gjessing 1936</ref> Gjessing meinte at drøftingane til Hallström av ristingane hadde gjort Bardalfeltet til «eit hovudpunkt i nær sagt all drøfting av helleristningsproblem i det heile.»<ref name=g36/> Hovudfeltet ligg i ei sørvend skråning, berre nokre meter frå husa på garden Bardal. I tillegg til hovudfeltet, «Bardal 1»,<ref name=b1/> er det også funne fire andre, mindre grupper av ristingar i nærleiken av hovudfeltet: seks dyrefigurar samla på éin stad,<ref name=b3>{{Kulturminne|102134|ref=ja|Bardal 3}}</ref> nokre skålgroper<ref>{{Kulturminne|106331|ref=ja|Bardal 4}}</ref> og nokre båtfigurar.<ref> {{Kulturminne|107130|ref=ja|Bardal 2}}</ref><ref>{{Kulturminne|120325|ref=ja|Bardal 5}}</ref> == Skildring av figurane == [[Fil:Bardalfeltet Gjessing plansje lv.jpg|miniatyr|Hovudfeltet inneheld ei blanding av fleire lag eller generasjonar med ristingar.]] Feltet er eitt av dei største i Midt-Noreg, og ristingsflata er 26 meter brei og 13 meter høg.<ref name=b1/> Berget skrånar med ein vinkel på om lag 35°.<ref name=g36/> Flata er delt i to av ei loddrett sprekk. Dei fleste av dei rundt 400 figurane finst på den vestre/venstre flata, og det er også her veideristingar og jordbruksristingar overlappar kvarandre.<ref name="s99"/> På den høgre delen finst nokre få figurar: fotspor, båtar og mindre dyr.<ref name="s99"/> === Veideristingar === [[Fil:Bardalfeltet Gjessing plansje lvii steinalderskiktet.jpg|miniatyr|Skissa til Gutorm Gjessing over laget med veideristingar.]] [[Fil:Bardalfeltet Gjessing 1934 A 6.jpg|miniatyr|Fuglefigurar av «fugl-kval-typen» til venstre og nedst. Til høgre to personar, truleg eit samleie.<ref name=g36/> {{foto|Gutorm Gjessing}}]] Dei om lag 50 veideristingane utgjer det eldste sjiktet på feltet, med motiv av ulike byttedyr i tilnærma naturleg storleik. Ei gruppe med elgfigurar som overlappar kvarandre, er konturhogde i ein naturalistisk stil og i naturleg storleik. Dette blir tolka som eit teikn på at figurane er frå dei tidlegast kjende fasane av bergkunst. Overlappinga mellom elgfigurane kan forståast som eit forsøk på å skape perspektiv eller djupneverknad.<ref name="s10">Kalle Sognnes. «Bilder på berget». I: ''Se Trøndelag! : kunst og visuell kultur i midten av Norge. BInd 1: Kunsten før kunsten''. Tapir akademisk, 2010. Side 73–108. ISBN 978-82-519-2617-1</ref> Til saman finst det 15–20 hjortedyr på feltet. I den grad desse kan artsbestemmast, er det mest elg, men også nokre reinsdyr.<ref name=g36/> Dei største elgane er 330, 260 og 240 cm lange.<ref name=g36/> Øvst på bergflata finst ein kvalfigur som er seks meter lang. Kvalen er forsøksvis artsbestemt som ein [[nebbkval]].<ref name=g36/> I tillegg til hjortedyra og kvalen finst det fem fuglar og ein bjørn. Fuglefigurane er frå 20 til 60 cm lange.<ref name=g36/> Figurane er av «fugl-kval-typen», det vil seie at dei er forma på ein slik måte at dei kan tolkast både som kvalar og fuglar.<ref name=b1/> Det finst også nokre menneskefigurar; ein mann (114 cm høg) med tydeleg markert [[penis]], og eit par figurar som ein meiner utgjer ein [[samleie|samleiescene]].<ref name=g36/> === Jordbruksristingar === Dei andre figurane er typiske for jordbruksristingane frå bronsealderen, det vil seie frå rundt 1800 til 500 før Kristus. Desse nyare ristingane består for det meste av båtar, men også av hestar, spiralfigurar og skålgroper.<ref name=ah>Hagen 1990</ref><ref>Kalle Sognnes. «Helleristninger». I: ''[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2016110348031 Kulturminner i Stjørdal, Frosta, Levanger, Verdal, Inderøy, Steinkjer]''. Redigert av Ingrid Smedstad og Sverre Krüger. Utgitt av Stiklestad Nasjonale Kulturhus, 1993. Side 11–31</ref> Til saman omfattar den vestlege delen rundt 150 skip, 59 hestar, éin hund, 15 fotsolar og 11 ring- eller spiralfigurar frå bronsealderen. Den austlegaste delen av feltet inneheld 43 skip, 17 fotsåler, fem hestar, éin hund og tre ringfigurar.<ref name=b1/><ref name=el/> Dei største båtfigurane er 4,5 meter lange og har 90 mannskapsstrekar.<ref name=ah/> Dei loddrette strekane i båtristingane blir vanlegvis tolka som menneske, og blir gjerne kalla mannskapsstrekar. Denne båtfiguren er ei av dei største kjende båtristingane i Norden. Dei fleste båtfigurane her er av «bronsealdertypen», med markert botnplanke eller kjøl og reling. Både kjøl og reling strekkjer seg ut over båtrommet, på same måte som på [[Hjortspringbåten]], eit jarnalderfunn frå [[Danmark]].<ref name=b1/><ref name=el/> Fotsolane, som finst i mange bronsealderristingar, har blitt forstått både som spor etter menneske og som spor etter gudar.<ref name=ah/> Dei få menneskefigurane i bronsealderlaget er spesielle, med stor kropp, kraftige bein og små hovud. Dei har ikkje armar.<ref name=ah/> Spiralane, sirklane og ringfigurane er av vanleg bronsealdertype, og Hagen finn ingen særleg «trøndersk dialekt» i biletspåket.<ref name=ah/> == Overblikk og tolkingar == [[Fil:Bronze Age boats.png|thumb|Båtfigurar på Bardalfeltet med moglege lurblåsarar.]] Det er semje om at ristingane på Bardal vart laga over lang tid, frå steinalderen (kanskje 4000 før Kristus) gjennom bronsealderen og fram til tidleg jarnalder, omkring år 0.<ref name="s10"/> Gruppa med elgfigurar var sentrum i den første fasen.<ref name="s10"/> Etter kvart vart det hogge inn fleire andre veideristingar utover på berget.<ref name="s10"/> I tillegg til at det finst omfattande overhoggingar av jordbruksristingar over veideristingane, finst det også overhoggingar innanfor dei to kategoriane. Feltet har derfor vore brukt gjennom fleire generasjonar og tidsfasar innanfor kvar av dei to hovudkategoriane.<ref name="s99"/> Dei som seinare hogg inn båtar og andre bronsealdermotiv, gjorde dette utan å ta omsyn til figurane som fanst på bergflatene frå før.<ref name="s10"/> Nokre meiner at sjølve prosessen med å hogge dei nye motiva over dei gamle har hatt ei tyding.<ref name=el>[http://www.norark.no/prosjekter/bardal/de-unike-helleristningene-pa-bardal/ Eva Lindgaard: ''Unike helleristninger''] {{Wayback|url=http://www.norark.no/prosjekter/bardal/de-unike-helleristningene-pa-bardal/ |date=20220127152402 }}; Norark.no, 9.11.2015</ref> Arkeologiprofessoren Kalle Sognnes skriv at «det verkar som om det i alle fall delvis var viktig å rasere det som allereie eksisterte, men også å utnytte det som måtte finnast av overnaturlege – eller underjordiske – krefter i nettopp dette berget.»<ref name="s16"/> Sognnes peikar samtidig på at dette er eit avvik; det vanlege er at bronsealderristingar blir plasserte med respekt for eldre ristingar.<ref name="s16"/> Sognnes har også studert førekomstar av [[lur]]ar, musikkinstrument støypte i [[bronse]], på nordiske helleristingar. Han finn minst 50 lurar på båtristingane på Bardalfeltet. Nokre av mannskapsstrekane strekkjer seg høgare enn dei andre, og desse heva, krumme strekane blir tolka som lurer.<ref name="s16"/><ref name="m51"/> Lurblåsarane på ristingane opptrer som regel i par. Sognnes ser lurblåsarane i samanheng med at staden har naturgitte føresetnader for å fungere som møtestad for eit større område.<ref name="s16">Sognnes 2016</ref> Ved den høgare strandlinja som fanst i [[steinalderen]] og [[bronsealderen]] (såkalla landheving), ville jorda nedanfor garden utgjere ei grunn vik der båtar kunne leggje til. Gardstunet ligg på ein terrasse som eignar seg som samlingsplass, og litt ovanfor ristingsflata i berget ligg ei berghylle som kunne utgjere ein scene for ritual.<ref name="s16"/> Sognnes antydar derfor at Bardal kan ha fungert som ein møtestad eller ei grensesone der folk frå ein ny, ekspanderande sjøfartskultur møtte menneske som levde på tradisjonelt vis, og at overhogginga er sjøfolket si markering av sitt eige, nyare nærvær.<ref name="s16"/> == Området i dag == [[Fil:Barstad 01.JPG|miniatyr|Bardal i 2010. Venstre flate. {{byline|Colliekar}}]] [[Fil:Lamtrøa Bardal Gjessing 1934.jpg|miniatyr|Ved Lamtrøa («Bardal 3») finst ei lita flate med seks figurar, der minst tre er dyrefigurar.<ref name=b3/>]] Bardalfeltet ligg ikkje langt frå [[fylkesveg 6982]], rundt 11 km vest for Steinkjer sentrum. Hovudfeltet vart lagt til rette for turisme i 1962.<ref>{{ Kilde bok | utgivelsesår = 1963 | tittel = Viking | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2020020581126_001 | side = 181–182 | forfatter = Sverre Marstrander | artikkel = Helleristningsfeltet på Bardal, Beitstad, Nord-Trøndelag}}</ref> Steinkjer kommune sette opp ein steinmur og nettinggjerde og anla ein veg vest for driftsbygningane på Bardal. I 1951 hadde ristingane blitt måla i to fargar; veideristingane i gult og jordbruksristingane i raudbrunt. På denne måten kunne ein enkelt skilje bergkunsten frå dei to tidsepokane frå kvarandre.<ref name="m51">Møllenhus 1951</ref> Dei siste restane av oppmålinga som vart introdusert i 1951 og fornya i 1973, vart fjerna i 2016 og 2017.<ref name=el/><ref>Heidrun Stebergløkken, m.fl. ''Laboratorieforsøk og testforsøk for fjerning av maling på helleristningsfeltene Hell I, Stjørdal kommune og Bardal I, Steinkjer kommune, Nord-Trøndelag''. NTNU Vitenskapsmuseet arkeologisk rapport; 2016/9. ([http://hdl.handle.net/11250/2429964 pdf])</ref><ref>Daniela Pawel, m.fl. ''NTNU Vitenskapsmuseet arkeologisk rapport 2017/10. Fjerning av oppmaling ved bergkunstfeltene Hell I (A+B), Stjørdal kommune og Bardal I (A+B), Steinkjer kommune, Nord-Trøndelag''. NTNU Vitenskapsmuseet arkeologisk rapport; 2017/10. ([http://hdl.handle.net/11250/2471430 pdf])</ref> Bardalfeltet inngår i [[Trøndelag fylke|Trøndelag fylkeskommune]] sitt formidlingsprosjekt Bergkunstreisen.<ref>Helle Vangen Stuedal. «[https://spormagasin.no/2022/06/bergkunstreisen-i-trondelag/ Bergkunstreisen i Trøndelag]»; ''Spor''; 2020, nr 2</ref> Sidan 2005 har [[Vitskapsmuseet]] og fylkeskommunen behandla feltet som ein del av [[Riksantikvaren]] sitt bevaringsprogram for [[bergkunst]]. Ein sprayer ristingsfeltet med [[etanol]] for å hindre plantar, mose og algar i å bryte ned berget. Om vinteren blir bergflata dekt med byggfolie og PVC-duk med innsveisa isolasjonsmatte.<ref>{{kjelde www|url=https://forskning.no/arkeologi-historie-kulturpolitikk/usikker-framtid-for-bergkunsten-i-norge/1335039 |tittel=Usikker framtid for bergkunsten i Norge|utgjevar=forskning.no|dato=11. mai 2019}}</ref><ref>[https://www.riksantikvaren.no/prosjekter/bevaringsprogramma/bergkunst/ Bevaringsprogramma – Bergkunst] {{Wayback|url=https://www.riksantikvaren.no/prosjekter/bevaringsprogramma/bergkunst/ |date=20211215092041 }}; riksantikvaren.no</ref> Bardalfeltet er omtalt i rundt 70 artiklar og bøker, dels på grunn av dei monumentale figurane og dels på grunn av overhoggingane.<ref name=b1>{{Kulturminne|73347|ref=ja|Bardal I}}</ref> == Kjelder== {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bardalfeltet|Bardalfeltet]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 10. september 2026.'' {{refslutt}} == Litteratur == [[Fil:Bardalfeltet Gjessing 1934 spiral.jpg|miniatyr|Ein dobbeltspiral med ringar rundt. {{byline|Gutorm Gjessing }}]] *Knut Henrik Lossius (1896). «Arkæologiske Undersøgelser i 1896» I: ''Det Kongelige Norske Videnskabers Selskabs skrifter 1896''. ([https://www.ntnu.no/ojs/index.php/DKNVS_skrifter/article/view/1051 pdf]) * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 1896 | tittel = Aarsberetning for Foreningen til norske fortidsmindesmærkers bevaring | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019061981100_001 | side = 145–149 | artikkel = Helleristningen paa Bardal i Beitstaden | forfatter = Knut Henrik Lossius }} * Knut Henrik Lossius (1897). «Arkæologiske Undersøgelser i 1897» I: ''Det Kongelige Norske Videnskabers Selskabs skrifter 1897''. ([https://www.ntnu.no/ojs/index.php/DKNVS_skrifter/article/view/1021 pdf]) *Gustaf Hallström (1907). «Hällristningarna kring Trondhjemsfjorden». I: ''Det Kongelige Norske Videnskabers Selskabs skrifter 1907''. ([https://www.ntnu.no/ojs/index.php/DKNVS_skrifter/article/view/1140 pdf]) * Gustaf Hallström (1907). «Hällristningar i norra Skandinavien» I: ''Ymer''. ([https://runeberg.org/ymer/1907/0221.html Ymer 1907]; skannede boksider hos runeberg.org) *Gustaf Hallström (1908). «Nordskandinaviska hällristningar. 2: De norska ristningarna». I: ''Fornvännen''. ([http://urn.kb.se/resolve?urn=urn%3Anbn%3Ase%3Araa%3Adiva-64 pdf]) *Gustaf Hallström (1909). «Nordskandinaviska hällristningar. 2: De norska ristningarna; del 2». I: ''Fornvännen''. ([http://urn.kb.se/resolve?urn=urn%3Anbn%3Ase%3Araa%3Adiva-77 pdf]) * Karl Ditlev Rygh (1910). «Arkæologiske Undersøgelser 1910» I: ''Det Kongelige Norske Videnskabers Selskabs skrifter 1910''. Side 26–30. ([https://www.ntnu.no/ojs/index.php/DKNVS_skrifter/article/view/1160 pdf]) * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 1922 | tittel = Naturen | utgivelsessted = Oslo | forlag = Universitetsforlaget | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2015071381037_001 | side =88-108|forfatter = Theodor Petersen | artikkel = Fra hvilken tid stammer de naturalistiske helleristninger? }} * Gutorm Gjessing (1935). «Die Chronologie der Schiffdarstellungen auf den Felsenzeichnungen zu Bardal». I: ''Acta Archaeologica'' 6. Side 125-139. * {{ Kilde bok | forfatter = [[Gutorm Gjessing]] | utgivelsesår = 1936 | tittel = Nordenfjelske ristninger og malinger av den arktiske gruppe | forlag = Aschehoug | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2012100306138 | side = 30–61, }} * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 1951 | tittel = Årbok for Nord-Trøndelag historielag | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019010481056_001 | side =49–55 | forfatter = Kristen Rolseth Møllenhus | artikkel = Helleristningene på Bardal i Beitstad }} * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 1973 | tittel = Viking | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2019061881280_001 | side =151–187 | forfatter = Egil Bakka | artikkel = Om alderen på veideristningane }} * {{ Kilde bok | forfatter = [[Anders Hagen]] | utgivelsesår = 1990 | tittel = Helleristningar i Noreg | isbn = 8252131549 | forlag = Samlaget | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010100508032 | side =101-105, 117–123 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Groven, Gunnar | utgivelsesår = 1992 | tittel = Fornminner og oldsaker i Steinkjer kommune | forlag = Steinkjer kommune | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2012051608173 | side =8-11 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 1999 | tittel = Det levende berget | isbn = 8251915201 | forlag = Tapir | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010062510002 | side =96–97 }} * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 2008 | artikkel = Stability & Change in Scandinavian Rock-Art : The Case of Bardal in Trøndelag, Norway | tittel = Acta Archaeologica | issn = 0065-101X | volum = 79 | url = https://www.academia.edu/18369524/Stability_and_change_in_Scandinavian_rock_art_the_case_of_Bardal_in_Tr%C3%B8ndelag_Norway | side =230–245 }} * Ulf Bertilsson (2013). « Footprints on the Rock Faces - following the Tracks of Cosmological Archetypes and Pictograms for Millennia of Prehistory». I: ''Counterpoint : Essays in Archeology and Heritage Studies in Honour of Professor Kristian Kristiansen''. Edited by Sophie Bergerbrant and Serena Sabatini. Oxford : Archaeopress. (BAR international series; 2508) ISBN 9781407311265 * Geir Grønnesby (2016). ''Kalkeringer av helleristninger i Beitstad, Steinkjer 1997-2015''. NTNU Vitenskapsmuseet arkeologisk rapport; 2016/8. ([http://hdl.handle.net/11250/2430016 pdf]) * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 2016| tittel = Årbok for Nord-Trøndelag historielag | url = https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2018111681113_001 | side =9–22 | artikkel = Med båt og lur : bronsealdermusikk i Trøndelag }} == Bakgrunnsstoff == * {{Kulturminne|73347|Bardal 1}} * [https://visitinnherred.com/attraksjoner/Bardal-helleristningsfelt/730065/ Bardal helleristningsfelt]; visitinnherred.com * [https://heimskringla.no/wiki/Billeder_fra_Bardal Billeder fra Bardal]; heimskringla.no * [http://www.ismoluukkonen.net/kalliotaide/piirros/bardal/bardal.html Bardal]; bilete og engelsk/finsk tekst, ismoluukkonen.net {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bergkunst|Leirfall]] [[Kategori:Kulturminne i Steinkjer]] lwg2vxxnxupvg3gylq02nodrkxm17pq 0 433810 3672143 3671900 2026-09-13T09:47:44Z TU-nor 12071 (via JWB) 3672143 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Rumburk (Rumburg) - Lužické náměstí.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Rumburk | kart = Rumburk DC CZ.png | karttekst = Rumburk innanfor distriktet [[Děčín okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Rumburk med utvida fullmakter | flagg = Flag of Rumburk.svg | symbol = Rumburk CoA CZv3.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Děčín okres|Děčín]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 266,21<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 31229 | folketal1type = kommune | folketal1 = 10381 | folketal_by = 10381 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Rumburk'''{{mrk|[[tysk]] ''Rumburg''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Děčín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Rumburk.PNG|mini|250px|Det administrative området til Rumburk innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Rumburk er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Rumburk omfattar 12 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 7 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Dolní Poustevna]]''' * [[Doubice]] * '''[[Jiříkov]]''' * '''[[Krásná Lípa]]''' * [[Lipová i Děčín|Lipová]] * [[Lobendava]] * '''[[Mikulášovice]]''' * '''[[Rumburk]]''' * [[Staré Křečany]] * '''[[Šluknov]]''' * '''[[Velký Šenov]]''' * [[Vilémov i Děčín|Vilémov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Rumburk SO || 33 866 || 32 566 || 31 229 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Rumburk''' || 10 381 |- | style=text-align:left; | [[Šluknov]] || 5 490 |- | style=text-align:left; | [[Jiříkov]] || 3 460 |- | style=text-align:left; | [[Krásná Lípa]] || 3 382 |- | style=text-align:left; | [[Mikulášovice]] || 1 998 |- | style=text-align:left; | [[Velký Šenov]] || 1 889 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Poustevna]] || 1 583 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Křečany}} || 1 141 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Rumburk''' || 10 381 |- | style=text-align:left; | [[Šluknov]] || 4 104 |- | style=text-align:left; | [[Krásná Lípa]] || 2 993 |- | style=text-align:left; | [[Jiříkov]] || 2 840 |- | style=text-align:left; | [[Mikulášovice]] || 1 890 |- | style=text-align:left; | [[Velký Šenov]] || 1 308 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Poustevna]] || 1 238 |- |} ===Bydelar i Rumburk === [[Fil:DC Rumburk.png|mini|250px|Bydelane i Rumburk]] Bydelar og tettstader i Rumburk: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Rumburk 1 || 8 224 |- | style=text-align:left; | Rumburk 2–Horní Jindřichov || 1 185 |- | style=text-align:left; | Rumburk 3–Dolní Křečany || 972 |- ! '''Rumburk by''' ! style=text-align:right; | 10 381 |- ! Rumburk kommune !style=text-align:right; | 10 381 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Rumburk]] [[Kategori:Kommunar i Děčín okres|Rumburk]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Rumburk]] 4w4xeetj629s9m29yoni6hvd5zjk32a 0 433817 3672144 3671898 2026-09-13T09:47:50Z TU-nor 12071 (via JWB) 3672144 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Pohled na Varnsdorf z Hrádku.JPG | bilettekst = Utsyn over Varnsdorf | kart = Varnsdorf DC CZ.png | karttekst = Varnsdorf innanfor distriktet [[Děčín okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Varnsdorf med utvida fullmakter | flagg = Flag of Varnsdorf.svg | symbol = COA Varnsdorf.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Děčín okres|Děčín]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 88,86<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 19077 | folketal1type = kommune | folketal1 = 14390 | folketal_by = 14049 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Varnsdorf'''{{mrk|[[tysk]] ''Warnsdorf''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Děčín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Varnsdorf.PNG|mini|250px|Det administrative området til Varnsdorf innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Varnsdorf er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Varnsdorf omfattar 6 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Dolní Podluží]] * [[Horní Podluží]] * '''[[Chřibská]]''' * [[Jiřetín pod Jedlovou]] * [[Rybniště]] * '''[[Varnsdorf]]''' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Varnsdorf SO || 20 707 || 19 821 || 19 077 |- |} ===Kommunar=== Kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Varnsdorf''' || 14 390 |- | style=text-align:left; | [[Chřibská]] || 1 353 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Podluží}} || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Podluží}} || 799 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jiřetín pod Jedlovou}} || 682 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rybniště}} || 668 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Varnsdorf''' || 14 049 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Podluží}} || 1 089 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Podluží}} || 694 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jiřetín pod Jedlovou}} || 639 |- | style=text-align:left; | [[Chřibská]] || 620 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rybniště}} || 574 |- |} ===Bydelar i Varnsdorf === Bydelar og tettstader i Varnsdorf: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Varnsdorf || 14 049 |- ! '''Varnsdorf by''' ! style=text-align:right; | 14 049 |- | style=text-align:left; | Studánka || 340 |- | style=text-align:left; | Světliny 1. díl || 1 |- ! Varnsdorf kommune !style=text-align:right; | 14 390 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Varnsdorf]] [[Kategori:Kommunar i Děčín okres|Varnsdorf]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Varnsdorf]] 60sg13xxfppw5ggmvmcac4vfvwuhf7l 0 433820 3672000 3671908 2026-09-12T15:01:45Z TU-nor 12071 3672000 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Litoměřice okres | andre namn = okres Litoměřice | bilete = Lovosice, Lovoš, pohled na město Lovosice.JPG | bilettekst = Utsyn over [[Lovosice]] og områda rundt | kart = Map CZ - district Litomerice.PNG | karttekst = Litoměřice okres innanfor regionen Ústí nad Labem kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | hovudstad = [[Děčín]] | areal = 1052,41<ref name="Areal"/> | folketal = 117400 | folketal_i_år 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Litoměřice okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Litoměřice''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg søraust i regionen og grenser i nordaust mot [[Liberec kraj]], i søraust mot [[Setral-Böhmen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Domažlice okres: * [[Litoměřice|Litoměřice SO]] * [[Lovosice|Lovosice SO]] * [[Roudnice nad Labem|Roudnice nad Labem SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Litoměřice|Litoměřice SO]] || 57 645 || 58 333 || 57 890 |- | style=text-align:left; | [[Lovosice|Lovosice SO]] || 26 569 || 26 959 || 27 041 |- | style=text-align:left; | [[Roudnice nad Labem|Roudnice nad Labem SO]] || 30 045 || 31 986 || 32 469 |- ! Litoměřice okres !style=text-align:right; | 114 259 !style=text-align:right; | 117 278 !style=text-align:right; | 117 400 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Litoměřice]]''' || 23 432 |- | style=text-align:left; | '''[[Roudnice nad Labem]]''' || 12 372 |- | style=text-align:left; | '''[[Lovosice]]''' || 8 646 |- | style=text-align:left; | [[Štětí]] || 8 320 |- | style=text-align:left; | [[Libochovice]] || 3 391 |- | style=text-align:left; | [[Terezín]] || 2 962 |- | style=text-align:left; | [[Úštěk]] || 2 752 |- | style=text-align:left; | [[Bohušovice nad Ohří]] || 2 415 |- | style=text-align:left; | [[Budyně nad Ohří]] || 2 126 |- | style=text-align:left; | [[Třebenice]] || 1 876 |- | style=text-align:left; | [[Hoštka]] || 1 707 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Litomerice]] [[Kategori:Ústí nad Labem kraj|Litomerice]] ek3t0upll0k57m0bwdm87zsx9f9b3b3 3672001 3672000 2026-09-12T15:02:26Z TU-nor 12071 3672001 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Litoměřice okres | andre namn = okres Litoměřice | bilete = Lovosice, Lovoš, pohled na město Lovosice.JPG | bilettekst = Utsyn over [[Lovosice]] og områda rundt | kart = Map CZ - district Litomerice.PNG | karttekst = Litoměřice okres innanfor regionen Ústí nad Labem kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | hovudstad = [[Děčín]] | areal = 1052,41<ref name="Areal"/> | folketal = 117400 | folketal_i_år 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Litoměřice okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Litoměřice''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg søraust i regionen og grenser i nordaust mot [[Liberec kraj]], i søraust mot [[Sentral-Böhmen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Domažlice okres: * [[Litoměřice|Litoměřice SO]] * [[Lovosice|Lovosice SO]] * [[Roudnice nad Labem|Roudnice nad Labem SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Litoměřice|Litoměřice SO]] || 57 645 || 58 333 || 57 890 |- | style=text-align:left; | [[Lovosice|Lovosice SO]] || 26 569 || 26 959 || 27 041 |- | style=text-align:left; | [[Roudnice nad Labem|Roudnice nad Labem SO]] || 30 045 || 31 986 || 32 469 |- ! Litoměřice okres !style=text-align:right; | 114 259 !style=text-align:right; | 117 278 !style=text-align:right; | 117 400 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Litoměřice]]''' || 23 432 |- | style=text-align:left; | '''[[Roudnice nad Labem]]''' || 12 372 |- | style=text-align:left; | '''[[Lovosice]]''' || 8 646 |- | style=text-align:left; | [[Štětí]] || 8 320 |- | style=text-align:left; | [[Libochovice]] || 3 391 |- | style=text-align:left; | [[Terezín]] || 2 962 |- | style=text-align:left; | [[Úštěk]] || 2 752 |- | style=text-align:left; | [[Bohušovice nad Ohří]] || 2 415 |- | style=text-align:left; | [[Budyně nad Ohří]] || 2 126 |- | style=text-align:left; | [[Třebenice]] || 1 876 |- | style=text-align:left; | [[Hoštka]] || 1 707 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Litomerice]] [[Kategori:Ústí nad Labem kraj|Litomerice]] mkfcy6zdukur82ig0jl8gwqub36c408 3672079 3672001 2026-09-13T06:19:42Z TU-nor 12071 /* Administrativ inndeling */ 3672079 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Litoměřice okres | andre namn = okres Litoměřice | bilete = Lovosice, Lovoš, pohled na město Lovosice.JPG | bilettekst = Utsyn over [[Lovosice]] og områda rundt | kart = Map CZ - district Litomerice.PNG | karttekst = Litoměřice okres innanfor regionen Ústí nad Labem kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | hovudstad = [[Děčín]] | areal = 1052,41<ref name="Areal"/> | folketal = 117400 | folketal_i_år 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Litoměřice okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Litoměřice''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg søraust i regionen og grenser i nordaust mot [[Liberec kraj]], i søraust mot [[Sentral-Böhmen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Litoměřice okres: * [[Litoměřice|Litoměřice SO]] * [[Lovosice|Lovosice SO]] * [[Roudnice nad Labem|Roudnice nad Labem SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Litoměřice|Litoměřice SO]] || 57 645 || 58 333 || 57 890 |- | style=text-align:left; | [[Lovosice|Lovosice SO]] || 26 569 || 26 959 || 27 041 |- | style=text-align:left; | [[Roudnice nad Labem|Roudnice nad Labem SO]] || 30 045 || 31 986 || 32 469 |- ! Litoměřice okres !style=text-align:right; | 114 259 !style=text-align:right; | 117 278 !style=text-align:right; | 117 400 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Litoměřice]]''' || 23 432 |- | style=text-align:left; | '''[[Roudnice nad Labem]]''' || 12 372 |- | style=text-align:left; | '''[[Lovosice]]''' || 8 646 |- | style=text-align:left; | [[Štětí]] || 8 320 |- | style=text-align:left; | [[Libochovice]] || 3 391 |- | style=text-align:left; | [[Terezín]] || 2 962 |- | style=text-align:left; | [[Úštěk]] || 2 752 |- | style=text-align:left; | [[Bohušovice nad Ohří]] || 2 415 |- | style=text-align:left; | [[Budyně nad Ohří]] || 2 126 |- | style=text-align:left; | [[Třebenice]] || 1 876 |- | style=text-align:left; | [[Hoštka]] || 1 707 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Litomerice]] [[Kategori:Ústí nad Labem kraj|Litomerice]] lhhtqhbepisd69pezpmw2nbzo9m2dlz 0 433827 3672049 3671928 2026-09-13T00:15:51Z TU-nor 12071 3672049 wikitext text/x-wiki '''Staňkovice''' kan vise til: * [[Staňkovice i Kutná Hora]], ein kommune i [[Kutná Hora]] i distriktet Kutná Hora okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Staňkovice i Litoměřice]], ein kommune i [[Litoměřice]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Staňkovice i Louny]], ein kommune i [[Žatec]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} rfv3wqtnuxz655yl9i6gtrieww2m3qt 0 433830 3671980 3671933 2026-09-12T13:41:22Z TU-nor 12071 3671980 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Litoměřice Sv Štěpán.jpg | bilettekst = Katedralen i Litoměřice | kart = Litomerice LT CZ.png | karttekst = Litoměřice innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Litoměřice med utvida fullmakter | flagg = Litomerice CZ flag.svg | symbol = Litoměřice CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Litoměřice okres|Litoměřice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 470,58<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 57890 | folketal1type = kommune | folketal1 = 23432 | folketal_by = 18996 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Litoměřice'''{{mrk|[[tysk]] ''Tetschen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Litoměřice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Litoměřice.png|mini|250px|Det administrative området til Litoměřice innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Litoměřice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for [[Chomutov]], [[Ústí nad Labem]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Tre kommunar frå det administrative området til Litoměřice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 82 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Litoměřice omfattar 40 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Bohušovice nad Ohří]]''' * [[Brňany]] * ''[[Brozany nad Ohří]]'' * [[Býčkovice]] * [[Dolánky nad Ohří]] * [[Drahobuz]] * [[Hlinná]]* * [[Horní Řepčice]] * '''[[Hoštka]]''' * [[Chotiněves]] * [[Chudoslavice]] * [[Kamýk i Litoměřice|Kamýk]] * [[Křešice]] * ''[[Levín]]'' * [[Liběšice]] * [[Libochovany]] * '''[[Litoměřice]]'''* * [[Lovečkovice]]* * [[Malíč]] * [[Michalovice]] * [[Miřejovice]] * [[Mlékojedy]] * [[Oleško]] * [[Píšťany]] * [[Ploskovice]] * [[Polepy i Litoměřice|Polepy]] * [[Račice i Litoměřice|Račice]] * [[Rochov]] * [[Snědovice]] * [[Staňkovice i Litoměřice|Staňkovice]] * '''[[Štětí]]''' * '''[[Terezín]]''' * [[Travčice]] * [[Trnovany]] * [[Třebušín]] * '''[[Úštěk]]''' * [[Velké Žernoseky]] * [[Vrutice]] * [[Žalhostice]] * [[Žitenice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Litoměřice SO || 57 645 || 58 333 || 57 890 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litoměřice''' || 23 432 |- | style=text-align:left; | [[Štětí]] || 8 320 |- | style=text-align:left; | [[Terezín]] || 2 962 |- | style=text-align:left; | [[Úštěk]] || 2 752 |- | style=text-align:left; | [[Bohušovice nad Ohří]] || 2 415 |- | style=text-align:left; | [[Hoštka]] || 1 707 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žitenice}} || 1 607 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Liběšice}} || 1 450 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křešice}} || 1 434 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Polepy i Litoměřice|Polepy}} || 1 269 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brozany nad Ohří}} || 1 227 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litoměřice''' || 18 996 |- | style=text-align:left; | [[Štětí]] || 7 029 |- | style=text-align:left; | [[Pokratice]]{{mrk|busetnad i kommunen Litoměřice}} || 4 436 |- | style=text-align:left; | [[Bohušovice nad Ohří]] || 2 078 |- | style=text-align:left; | [[Terezín]] || 1 875 |- | style=text-align:left; | [[Úštěk]] || 1 522 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brozany nad Ohří}} || 1 139 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žitenice}} || 838 |- | style=text-align:left; | [[Hoštka]] || 836 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křešice}} || 817 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Liběšice}} || 780 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Polepy i Litoměřice|Polepy}} || 680 |- |} ===Bydelar i Litoměřice === [[Fil:LT Litoměřice.png|mini|250px|Bydelane i Litoměřice]] Bydelar og tettstader i Litoměřice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Litoměřice-Město || 1 503 |- | style=text-align:left; | Předměstí || 17 483 |- | style=text-align:left; | Za nemocnicí || 10 |- ! '''Litoměřice by''' ! style=text-align:right; | 18 996 |- | style=text-align:left; | [[Pokratice]] || 4 436 |- ! Litoměřice kommune !style=text-align:right; | 23 432 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Litomerice]] [[Kategori:Kommunar i Litoměřice okres|Litomerice]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Litomerice]] tuvg0q3iuskqz42lcjxxsvb5ibrswu3 3672006 3671980 2026-09-12T16:11:56Z TU-nor 12071 3672006 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Litoměřice Sv Štěpán.jpg | bilettekst = Katedralen i Litoměřice | kart = Litomerice LT CZ.png | karttekst = Litoměřice innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Litoměřice med utvida fullmakter | flagg = Litomerice CZ flag.svg | symbol = Litoměřice CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Litoměřice okres|Litoměřice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 470,58<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 57890 | folketal1type = kommune | folketal1 = 23432 | folketal_by = 18996 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Litoměřice'''{{mrk|[[tysk]] ''Leitmeritz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Litoměřice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Litoměřice.png|mini|250px|Det administrative området til Litoměřice innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Litoměřice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for [[Chomutov]], [[Ústí nad Labem]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Tre kommunar frå det administrative området til Litoměřice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 82 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Litoměřice omfattar 40 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Bohušovice nad Ohří]]''' * [[Brňany]] * ''[[Brozany nad Ohří]]'' * [[Býčkovice]] * [[Dolánky nad Ohří]] * [[Drahobuz]] * [[Hlinná]]* * [[Horní Řepčice]] * '''[[Hoštka]]''' * [[Chotiněves]] * [[Chudoslavice]] * [[Kamýk i Litoměřice|Kamýk]] * [[Křešice]] * ''[[Levín]]'' * [[Liběšice]] * [[Libochovany]] * '''[[Litoměřice]]'''* * [[Lovečkovice]]* * [[Malíč]] * [[Michalovice]] * [[Miřejovice]] * [[Mlékojedy]] * [[Oleško]] * [[Píšťany]] * [[Ploskovice]] * [[Polepy i Litoměřice|Polepy]] * [[Račice i Litoměřice|Račice]] * [[Rochov]] * [[Snědovice]] * [[Staňkovice i Litoměřice|Staňkovice]] * '''[[Štětí]]''' * '''[[Terezín]]''' * [[Travčice]] * [[Trnovany]] * [[Třebušín]] * '''[[Úštěk]]''' * [[Velké Žernoseky]] * [[Vrutice]] * [[Žalhostice]] * [[Žitenice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Litoměřice SO || 57 645 || 58 333 || 57 890 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litoměřice''' || 23 432 |- | style=text-align:left; | [[Štětí]] || 8 320 |- | style=text-align:left; | [[Terezín]] || 2 962 |- | style=text-align:left; | [[Úštěk]] || 2 752 |- | style=text-align:left; | [[Bohušovice nad Ohří]] || 2 415 |- | style=text-align:left; | [[Hoštka]] || 1 707 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žitenice}} || 1 607 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Liběšice}} || 1 450 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křešice}} || 1 434 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Polepy i Litoměřice|Polepy}} || 1 269 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brozany nad Ohří}} || 1 227 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litoměřice''' || 18 996 |- | style=text-align:left; | [[Štětí]] || 7 029 |- | style=text-align:left; | [[Pokratice]]{{mrk|busetnad i kommunen Litoměřice}} || 4 436 |- | style=text-align:left; | [[Bohušovice nad Ohří]] || 2 078 |- | style=text-align:left; | [[Terezín]] || 1 875 |- | style=text-align:left; | [[Úštěk]] || 1 522 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brozany nad Ohří}} || 1 139 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žitenice}} || 838 |- | style=text-align:left; | [[Hoštka]] || 836 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křešice}} || 817 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Liběšice}} || 780 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Polepy i Litoměřice|Polepy}} || 680 |- |} ===Bydelar i Litoměřice === [[Fil:LT Litoměřice.png|mini|250px|Bydelane i Litoměřice]] Bydelar og tettstader i Litoměřice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Litoměřice-Město || 1 503 |- | style=text-align:left; | Předměstí || 17 483 |- | style=text-align:left; | Za nemocnicí || 10 |- ! '''Litoměřice by''' ! style=text-align:right; | 18 996 |- | style=text-align:left; | [[Pokratice]] || 4 436 |- ! Litoměřice kommune !style=text-align:right; | 23 432 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Litomerice]] [[Kategori:Kommunar i Litoměřice okres|Litomerice]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Litomerice]] nezslw3r03i21nhnhjphjdtqccif9pg 3672070 3672006 2026-09-13T05:55:00Z TU-nor 12071 3672070 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Litoměřice Sv Štěpán.jpg | bilettekst = Katedralen i Litoměřice | kart = Litomerice LT CZ.png | karttekst = Litoměřice innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Litoměřice med utvida fullmakter | flagg = Litomerice CZ flag.svg | symbol = Litoměřice CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Litoměřice okres|Litoměřice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 470,58<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 57890 | folketal1type = kommune | folketal1 = 23432 | folketal_by = 18996 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Litoměřice'''{{mrk|[[tysk]] ''Leitmeritz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Litoměřice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Litoměřice.png|mini|250px|Det administrative området til Litoměřice innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Litoměřice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for [[Chomutov]], [[Ústí nad Labem]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Tre kommunar frå det administrative området til Litoměřice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 82 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Litoměřice omfattar 40 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Bohušovice nad Ohří]]''' * [[Brňany]] * ''[[Brozany nad Ohří]]'' * [[Býčkovice]] * [[Dolánky nad Ohří]] * [[Drahobuz]] * [[Hlinná]]* * [[Horní Řepčice]] * '''[[Hoštka]]''' * [[Chotiněves]] * [[Chudoslavice]] * [[Kamýk i Litoměřice|Kamýk]] * [[Křešice]] * ''[[Levín]]'' * [[Liběšice i Litoměřice|Liběšice]] * [[Libochovany]] * '''[[Litoměřice]]'''* * [[Lovečkovice]]* * [[Malíč]] * [[Michalovice]] * [[Miřejovice]] * [[Mlékojedy]] * [[Oleško]] * [[Píšťany]] * [[Ploskovice]] * [[Polepy i Litoměřice|Polepy]] * [[Račice i Litoměřice|Račice]] * [[Rochov]] * [[Snědovice]] * [[Staňkovice i Litoměřice|Staňkovice]] * '''[[Štětí]]''' * '''[[Terezín]]''' * [[Travčice]] * [[Trnovany]] * [[Třebušín]] * '''[[Úštěk]]''' * [[Velké Žernoseky]] * [[Vrutice]] * [[Žalhostice]] * [[Žitenice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Litoměřice SO || 57 645 || 58 333 || 57 890 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litoměřice''' || 23 432 |- | style=text-align:left; | [[Štětí]] || 8 320 |- | style=text-align:left; | [[Terezín]] || 2 962 |- | style=text-align:left; | [[Úštěk]] || 2 752 |- | style=text-align:left; | [[Bohušovice nad Ohří]] || 2 415 |- | style=text-align:left; | [[Hoštka]] || 1 707 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žitenice}} || 1 607 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Liběšice i Litoměřice|Liběšice}} || 1 450 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křešice}} || 1 434 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Polepy i Litoměřice|Polepy}} || 1 269 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brozany nad Ohří}} || 1 227 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litoměřice''' || 18 996 |- | style=text-align:left; | [[Štětí]] || 7 029 |- | style=text-align:left; | [[Pokratice]]{{mrk|busetnad i kommunen Litoměřice}} || 4 436 |- | style=text-align:left; | [[Bohušovice nad Ohří]] || 2 078 |- | style=text-align:left; | [[Terezín]] || 1 875 |- | style=text-align:left; | [[Úštěk]] || 1 522 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brozany nad Ohří}} || 1 139 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žitenice}} || 838 |- | style=text-align:left; | [[Hoštka]] || 836 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křešice}} || 817 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Liběšice i Litoměřice|Liběšice}} || 780 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Polepy i Litoměřice|Polepy}} || 680 |- |} ===Bydelar i Litoměřice === [[Fil:LT Litoměřice.png|mini|250px|Bydelane i Litoměřice]] Bydelar og tettstader i Litoměřice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Litoměřice-Město || 1 503 |- | style=text-align:left; | Předměstí || 17 483 |- | style=text-align:left; | Za nemocnicí || 10 |- ! '''Litoměřice by''' ! style=text-align:right; | 18 996 |- | style=text-align:left; | [[Pokratice]] || 4 436 |- ! Litoměřice kommune !style=text-align:right; | 23 432 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Litomerice]] [[Kategori:Kommunar i Litoměřice okres|Litomerice]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Litomerice]] 4gozexhge1bjz31wze1h9p9dmi0jm8r 3672145 3672070 2026-09-13T09:48:02Z TU-nor 12071 (via JWB) 3672145 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Litoměřice Sv Štěpán.jpg | bilettekst = Katedralen i Litoměřice | kart = Litomerice LT CZ.png | karttekst = Litoměřice innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Litoměřice med utvida fullmakter | flagg = Litomerice CZ flag.svg | symbol = Litoměřice CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Litoměřice okres|Litoměřice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 470,58<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 57890 | folketal1type = kommune | folketal1 = 23432 | folketal_by = 18996 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Litoměřice'''{{mrk|[[tysk]] ''Leitmeritz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Litoměřice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Litoměřice.png|mini|250px|Det administrative området til Litoměřice innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Litoměřice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for [[Chomutov]], [[Ústí nad Labem]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Tre kommunar frå det administrative området til Litoměřice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 82 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Litoměřice omfattar 40 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Bohušovice nad Ohří]]''' * [[Brňany]] * ''[[Brozany nad Ohří]]'' * [[Býčkovice]] * [[Dolánky nad Ohří]] * [[Drahobuz]] * [[Hlinná]]* * [[Horní Řepčice]] * '''[[Hoštka]]''' * [[Chotiněves]] * [[Chudoslavice]] * [[Kamýk i Litoměřice|Kamýk]] * [[Křešice]] * ''[[Levín]]'' * [[Liběšice i Litoměřice|Liběšice]] * [[Libochovany]] * '''[[Litoměřice]]'''* * [[Lovečkovice]]* * [[Malíč]] * [[Michalovice]] * [[Miřejovice]] * [[Mlékojedy]] * [[Oleško]] * [[Píšťany]] * [[Ploskovice]] * [[Polepy i Litoměřice|Polepy]] * [[Račice i Litoměřice|Račice]] * [[Rochov]] * [[Snědovice]] * [[Staňkovice i Litoměřice|Staňkovice]] * '''[[Štětí]]''' * '''[[Terezín]]''' * [[Travčice]] * [[Trnovany]] * [[Třebušín]] * '''[[Úštěk]]''' * [[Velké Žernoseky]] * [[Vrutice]] * [[Žalhostice]] * [[Žitenice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Litoměřice SO || 57 645 || 58 333 || 57 890 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litoměřice''' || 23 432 |- | style=text-align:left; | [[Štětí]] || 8 320 |- | style=text-align:left; | [[Terezín]] || 2 962 |- | style=text-align:left; | [[Úštěk]] || 2 752 |- | style=text-align:left; | [[Bohušovice nad Ohří]] || 2 415 |- | style=text-align:left; | [[Hoštka]] || 1 707 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žitenice}} || 1 607 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Liběšice i Litoměřice|Liběšice}} || 1 450 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křešice}} || 1 434 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Polepy i Litoměřice|Polepy}} || 1 269 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brozany nad Ohří}} || 1 227 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litoměřice''' || 18 996 |- | style=text-align:left; | [[Štětí]] || 7 029 |- | style=text-align:left; | [[Pokratice]]{{mrk|busetnad i kommunen Litoměřice}} || 4 436 |- | style=text-align:left; | [[Bohušovice nad Ohří]] || 2 078 |- | style=text-align:left; | [[Terezín]] || 1 875 |- | style=text-align:left; | [[Úštěk]] || 1 522 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brozany nad Ohří}} || 1 139 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žitenice}} || 838 |- | style=text-align:left; | [[Hoštka]] || 836 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křešice}} || 817 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Liběšice i Litoměřice|Liběšice}} || 780 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Polepy i Litoměřice|Polepy}} || 680 |- |} ===Bydelar i Litoměřice === [[Fil:LT Litoměřice.png|mini|250px|Bydelane i Litoměřice]] Bydelar og tettstader i Litoměřice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Litoměřice-Město || 1 503 |- | style=text-align:left; | Předměstí || 17 483 |- | style=text-align:left; | Za nemocnicí || 10 |- ! '''Litoměřice by''' ! style=text-align:right; | 18 996 |- | style=text-align:left; | [[Pokratice]] || 4 436 |- ! Litoměřice kommune !style=text-align:right; | 23 432 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Litomerice]] [[Kategori:Kommunar i Litoměřice okres|Litomerice]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Litomerice]] 4a7yzrd5tlcslli55axuxn0r74npo6d 0 433841 3671969 2026-09-12T13:18:34Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Vrbičany''' kan vise til: * [[Vrbičany i Kladno]], ein kommune i [[Slaný]] i distriktet Kladno okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Vrbičany i Litoměřice]], ein kommune i [[Lovosice]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3671969 wikitext text/x-wiki '''Vrbičany''' kan vise til: * [[Vrbičany i Kladno]], ein kommune i [[Slaný]] i distriktet Kladno okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Vrbičany i Litoměřice]], ein kommune i [[Lovosice]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 4nh3tbewmwn35ve81gwd9h70hr4d1t4 0 433842 3671973 2026-09-12T13:24:48Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Chotěšov]] til [[Chotěšov i Plzeň-jih]]: Fleirtyding 3671973 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Chotěšov i Plzeň-jih]] e1qu7agk9dbnt04249o45ayn6pgfs91 3671977 3671973 2026-09-12T13:30:40Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Chotěšov i Plzeň-jih]] 3671977 wikitext text/x-wiki '''Chotěšov''' kan vise til: * [[Chotěšov i Plzeň-jih]], ein kommune i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Chotěšov i Litoměřice]], ein kommune i [[Lovosice]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} fc469519trwklh0o5g2anravzv28ju1 0 433843 3671979 2026-09-12T13:41:02Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Lovosice - pohled z Lovoše, 2021-08, obr01.jpg | bilettekst = Flyfoto av Lovosice | kart = Lovosice LT CZ.png | karttekst = Lovosice innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Lovosice med utvida fullmakter | flagg = Lovosice CZ flag.jpg | symbol = Lovosice-coat of arms.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = Ústí nad Lab…» 3671979 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Lovosice - pohled z Lovoše, 2021-08, obr01.jpg | bilettekst = Flyfoto av Lovosice | kart = Lovosice LT CZ.png | karttekst = Lovosice innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Lovosice med utvida fullmakter | flagg = Lovosice CZ flag.jpg | symbol = Lovosice-coat of arms.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Litoměřice okres|Litoměřice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 261,60<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 37041 | folketal1type = kommune | folketal1 = 8646 | folketal_by = 8646 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Lovosice'''{{mrk|[[tysk]] ''Lobositz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Litoměřice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Lovosice.png|mini|250px|Det administrative området til Lovosice innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Lovosice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for [[Chomutov]], [[Ústí nad Labem]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Ein kommune frå det administrative området til Lovosice inngår i storbyområdet og er merkt med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 84 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Lovosice omfattar 30 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Černiv]] * [[Čížkovice]] * [[Děčany]] * [[Dlažkovice]] * [[Evaň]] * [[Chodovlice]] * [[Chotěšov i Litoměřice|Chotěšov]] * [[Chotiměř]] * [[Jenčice]] * [[Keblice]] * [[Klapý]] * [[Křesín]] * [[Lhotka nad Labem]] * '''[[Libochovice]]''' * [[Lkáň]] * '''[[Lovosice]]''' * [[Lukavec]] * [[Malé Žernoseky]] * [[Podsedice]] * [[Prackovice nad Labem]]* * [[Radovesice]] * [[Sedlec i Litoměřice|Sedlec]] * [[Siřejovice]] * [[Slatina i Litoměřice|Slatina]] * [[Sulejovice]] * '''[[Třebenice]]''' * [[Třebívlice]] * [[Úpohlavy]] * [[Velemín]] * [[Vchynice]] * [[Vlastislav]] * [[Vrbičany i Litoměřice|Vrbičany]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Lovosice SO || 26 569 || 26 959 || 27 041 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Lovosice''' || 8 646 |- | style=text-align:left; | [[Libochovice]] || 3 391 |- | style=text-align:left; | [[Třebenice]] || 1 876 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velemín}} || 1 681 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čížkovice}} || 1 400 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Lovosice''' || 8 646 |- | style=text-align:left; | [[Libochovice]] || 2 813 |- | style=text-align:left; | [[Třebenice]] || 1 412 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čížkovice}} || 1 304 |- |} ===Bydelar i Lovosice === Bydelar og tettstader i Lovosice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Lovosice || 8 646 |- ! '''Lovosice by''' ! style=text-align:right; | 8 646 |- ! Lovosice kommune !style=text-align:right; | 8 646 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Litomerice]] [[Kategori:Kommunar i Litoměřice okres|Litomerice]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Litomerice]] fxuejmq9004ojrgl2sjr6e66kimlhqc 3672146 3671979 2026-09-13T09:48:06Z TU-nor 12071 (via JWB) 3672146 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Lovosice - pohled z Lovoše, 2021-08, obr01.jpg | bilettekst = Flyfoto av Lovosice | kart = Lovosice LT CZ.png | karttekst = Lovosice innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Lovosice med utvida fullmakter | flagg = Lovosice CZ flag.jpg | symbol = Lovosice-coat of arms.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Litoměřice okres|Litoměřice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 261,60<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 37041 | folketal1type = kommune | folketal1 = 8646 | folketal_by = 8646 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Lovosice'''{{mrk|[[tysk]] ''Lobositz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Litoměřice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Lovosice.png|mini|250px|Det administrative området til Lovosice innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Lovosice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for [[Chomutov]], [[Ústí nad Labem]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Ein kommune frå det administrative området til Lovosice inngår i storbyområdet og er merkt med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 84 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Lovosice omfattar 30 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Černiv]] * [[Čížkovice]] * [[Děčany]] * [[Dlažkovice]] * [[Evaň]] * [[Chodovlice]] * [[Chotěšov i Litoměřice|Chotěšov]] * [[Chotiměř]] * [[Jenčice]] * [[Keblice]] * [[Klapý]] * [[Křesín]] * [[Lhotka nad Labem]] * '''[[Libochovice]]''' * [[Lkáň]] * '''[[Lovosice]]''' * [[Lukavec]] * [[Malé Žernoseky]] * [[Podsedice]] * [[Prackovice nad Labem]]* * [[Radovesice]] * [[Sedlec i Litoměřice|Sedlec]] * [[Siřejovice]] * [[Slatina i Litoměřice|Slatina]] * [[Sulejovice]] * '''[[Třebenice]]''' * [[Třebívlice]] * [[Úpohlavy]] * [[Velemín]] * [[Vchynice]] * [[Vlastislav]] * [[Vrbičany i Litoměřice|Vrbičany]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Lovosice SO || 26 569 || 26 959 || 27 041 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Lovosice''' || 8 646 |- | style=text-align:left; | [[Libochovice]] || 3 391 |- | style=text-align:left; | [[Třebenice]] || 1 876 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velemín}} || 1 681 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čížkovice}} || 1 400 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Lovosice''' || 8 646 |- | style=text-align:left; | [[Libochovice]] || 2 813 |- | style=text-align:left; | [[Třebenice]] || 1 412 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čížkovice}} || 1 304 |- |} ===Bydelar i Lovosice === Bydelar og tettstader i Lovosice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Lovosice || 8 646 |- ! '''Lovosice by''' ! style=text-align:right; | 8 646 |- ! Lovosice kommune !style=text-align:right; | 8 646 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Litomerice]] [[Kategori:Kommunar i Litoměřice okres|Litomerice]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Litomerice]] lx93lf7fsxsnlhcr0hop5nrmwcctllj 0 433844 3671981 2026-09-12T13:48:27Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Libochovice-Schloss-3.jpg | bilettekst = Herskapshus i Libochovice | kart = Libochovice LT CZ.png | karttekst = Libochovice innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Litoměřice]] med utvida fullmakter | flagg = Libochovice vlajka.jpg | symbol = Libochovice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = Ústí nad Labem kr…» 3671981 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Libochovice-Schloss-3.jpg | bilettekst = Herskapshus i Libochovice | kart = Libochovice LT CZ.png | karttekst = Libochovice innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Litoměřice]] med utvida fullmakter | flagg = Libochovice vlajka.jpg | symbol = Libochovice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Litoměřice okres|Litoměřice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Lovosice|Lovosice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 3391 | folketal_by = 2813 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Libochovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Libochowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Litoměřice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Libochovice ligg administrativt under [[Lovosice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Litoměřice okres|Libochovice]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Libochovice]] eural6h16dpwm51o3ihtgh67wbfhivd 0 433845 3671982 2026-09-12T13:54:06Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Trebenice-Kirche.jpg | bilettekst = Kyrkje i Třebenice | kart = Trebenice LT CZ.png | karttekst = Třebenice innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Litoměřice]] med utvida fullmakter | flagg = Třebenice Flag.jpg | symbol = Třebenice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labe…» 3671982 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Trebenice-Kirche.jpg | bilettekst = Kyrkje i Třebenice | kart = Trebenice LT CZ.png | karttekst = Třebenice innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Litoměřice]] med utvida fullmakter | flagg = Třebenice Flag.jpg | symbol = Třebenice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Litoměřice okres|Litoměřice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Lovosice|Lovosice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1876 | folketal_by = 1412 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Třebenice'''{{mrk|[[tysk]] ''Trebnitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Litoměřice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Třebenice ligg administrativt under [[Lovosice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Litoměřice okres|Trebenice]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Trebenice]] 6w3gnijr3qozsads949zlwf2sxbhdz7 0 433846 3671987 2026-09-12T14:16:14Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Záluží''' kan vise til; * [[Záluží i Beroun]], ein kommune i [[Hořovice]] i distriktet Beroun okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Záluží i Litoměřice]], ein kommune i [[Roudnice nad Labem]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Záluží i Sušice]], ein busetnad i [[Sušice]] i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Záluží i Tábor]], ein busetnad i [[Tábor]] i distriktet…» 3671987 wikitext text/x-wiki '''Záluží''' kan vise til; * [[Záluží i Beroun]], ein kommune i [[Hořovice]] i distriktet Beroun okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Záluží i Litoměřice]], ein kommune i [[Roudnice nad Labem]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Záluží i Sušice]], ein busetnad i [[Sušice]] i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Záluží i Tábor]], ein busetnad i [[Tábor]] i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} i4jp4b1ywdomql1ojtr3ugj4xheytw9 3672112 3671987 2026-09-13T07:51:32Z TU-nor 12071 3672112 wikitext text/x-wiki '''Záluží''' kan vise til; * [[Záluží i Beroun]], ein kommune i [[Hořovice]] i distriktet Beroun okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Záluží i Litoměřice]], ein kommune i [[Roudnice nad Labem]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Záluží i Litvínov]], ein busetnad i [[Litvínov]] i distriktet Most okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Záluží i Sušice]], ein busetnad i [[Sušice]] i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Záluží i Tábor]], ein busetnad i [[Tábor]] i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 9i17xs14lokuyi7v45slqs3ydq3j53o 0 433847 3671991 2026-09-12T14:24:37Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Přestavlky''' kan vise til: * [[Přestavlky i Litoměřice]], ein kommune i [[Roudnice nad Labem]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Přestavlky i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Stod i Tsjekkia|Stod]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Přestavlky u Čerčan]], ein kommune i [[Benešov]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3671991 wikitext text/x-wiki '''Přestavlky''' kan vise til: * [[Přestavlky i Litoměřice]], ein kommune i [[Roudnice nad Labem]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Přestavlky i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Stod i Tsjekkia|Stod]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Přestavlky u Čerčan]], ein kommune i [[Benešov]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} g4a40cyds0h3u6jobp929y30c71is8l 0 433848 3671995 2026-09-12T14:31:27Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Nové Dvory''' kan vise til: * [[Nové Dvory i Kutná Hora]], ein kommune i [[Kutná Hora]] i distriktet Kutná Hora okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Nové Dvory i Litoměřice]], ein kommune i [[Roudnice nad Labem]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Nové Dvory i Příbram]], ein kommune i [[Dobříš]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3671995 wikitext text/x-wiki '''Nové Dvory''' kan vise til: * [[Nové Dvory i Kutná Hora]], ein kommune i [[Kutná Hora]] i distriktet Kutná Hora okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Nové Dvory i Litoměřice]], ein kommune i [[Roudnice nad Labem]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Nové Dvory i Příbram]], ein kommune i [[Dobříš]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} toi4ufssam9603e3obg3bf9az72181w 0 433849 3671997 2026-09-12T14:40:07Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Bříza''' kan vise til: * [[Bříza i Cheb]], busetnad i kommunen [[Cheb]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Bříza i Litoměřice]], ein kommune i [[Roudnice nad Labem]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Česká Bříza]], ein kommune [[Nýřany]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Horní Bříza]], ein kommune i Nýřany i distriktet Plzeň-sever ok…» 3671997 wikitext text/x-wiki '''Bříza''' kan vise til: * [[Bříza i Cheb]], busetnad i kommunen [[Cheb]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Bříza i Litoměřice]], ein kommune i [[Roudnice nad Labem]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Česká Bříza]], ein kommune [[Nýřany]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Horní Bříza]], ein kommune i Nýřany i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} lu5kxypg7oo2rc0murkuew3zyesg7vu 0 433850 3671998 2026-09-12T14:50:54Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Roudnice nad Labem -zámek.jpg | bilettekst = Slottet i Roudnice nad Labem | kart = Roudnice nad Labem LT CZ.png | karttekst = Roudnice nad Labem innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Roudnice nad Labem med utvida fullmakter | flagg = Roudnice nad Labem CZ flag.svg | symbol = Roudnice nad Labem CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = Regionar i Tsjekkia…» 3671998 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Roudnice nad Labem -zámek.jpg | bilettekst = Slottet i Roudnice nad Labem | kart = Roudnice nad Labem LT CZ.png | karttekst = Roudnice nad Labem innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Roudnice nad Labem med utvida fullmakter | flagg = Roudnice nad Labem CZ flag.svg | symbol = Roudnice nad Labem CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Litoměřice okres|Litoměřice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 300,23<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 32469 | folketal1type = kommune | folketal1 = 12372 | folketal_by = 11446 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Roudnice nad Labem'''{{mrk|[[tysk]] ''Raudnitz an der Elbe''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Litoměřice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Roudnice nad Labem.png|mini|250px|Det administrative området til Roudnice nad Labem innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Roudnice nad Labem er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Roudnice nad Labem omfattar 33 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bechlín]] * [[Brzánky]] * [[Bříza i Litoměřice|Bříza]] * '''[[Budyně nad Ohří]]''' * [[Ctiněves]] * [[Černěves]] * [[Černouček]] * [[Dobříň]] * [[Doksany]] * [[Dušníky]] * [[Horní Beřkovice]] * [[Hrobce]] * [[Chodouny]] * [[Kleneč]] * [[Kostomlaty pod Řípem]] * [[Krabčice]] * [[Kyškovice]] * [[Libkovice pod Řípem]] * [[Libotenice]] * [[Martiněves]] * [[Mnetěš]] * [[Mšené-lázně]] * [[Nové Dvory i Litoměřice|Nové Dvory]] * [[Přestavlky i Litoměřice|Přestavlky]] * [[Račiněves]] * '''[[Roudnice nad Labem]]''' * [[Straškov-Vodochody]] * [[Vědomice]] * [[Vražkov]] * [[Vrbice i Litoměřice|Vrbice]] * [[Záluží i Litoměřice|Záluží]] * [[Žabovřesky nad Ohří]] * [[Židovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Roudnice nad Labem SO || 30 045 || 31 986 || 32 469 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Roudnice nad Labem''' || 12 372 |- | style=text-align:left; | [[Budyně nad Ohří]] || 2 126 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mšené-lázně}} || 1 782 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bechlín}} || 1 253 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Beřkovice}} || 1 195 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Straškov-Vodochody}} || 1 041 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Roudnice nad Labem''' || 11 446 |- | style=text-align:left; | [[Budyně nad Ohří]] || 1 374 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Beřkovice}} || 1 195 |- |} ===Bydelar i Lovosice === Bydelar og tettstader i Roudnice nad Labem: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Roudnice nad Labem || 11 446 |- ! '''Roudnice nad Labem by''' ! style=text-align:right; | 11 446 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podlusky}} || 926 |- ! Roudnice nad Labem kommune !style=text-align:right; | 12 372 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Roudnice nad Labem]] [[Kategori:Kommunar i Litoměřice okres|Roudnice nad Labem]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Roudnice nad Labem]] 4calbts2lgw33hq43vi73bv84nels7x 3672147 3671998 2026-09-13T09:48:11Z TU-nor 12071 (via JWB) 3672147 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Roudnice nad Labem -zámek.jpg | bilettekst = Slottet i Roudnice nad Labem | kart = Roudnice nad Labem LT CZ.png | karttekst = Roudnice nad Labem innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Roudnice nad Labem med utvida fullmakter | flagg = Roudnice nad Labem CZ flag.svg | symbol = Roudnice nad Labem CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Litoměřice okres|Litoměřice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 300,23<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 32469 | folketal1type = kommune | folketal1 = 12372 | folketal_by = 11446 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Roudnice nad Labem'''{{mrk|[[tysk]] ''Raudnitz an der Elbe''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Litoměřice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Roudnice nad Labem.png|mini|250px|Det administrative området til Roudnice nad Labem innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Roudnice nad Labem er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Roudnice nad Labem omfattar 33 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bechlín]] * [[Brzánky]] * [[Bříza i Litoměřice|Bříza]] * '''[[Budyně nad Ohří]]''' * [[Ctiněves]] * [[Černěves]] * [[Černouček]] * [[Dobříň]] * [[Doksany]] * [[Dušníky]] * [[Horní Beřkovice]] * [[Hrobce]] * [[Chodouny]] * [[Kleneč]] * [[Kostomlaty pod Řípem]] * [[Krabčice]] * [[Kyškovice]] * [[Libkovice pod Řípem]] * [[Libotenice]] * [[Martiněves]] * [[Mnetěš]] * [[Mšené-lázně]] * [[Nové Dvory i Litoměřice|Nové Dvory]] * [[Přestavlky i Litoměřice|Přestavlky]] * [[Račiněves]] * '''[[Roudnice nad Labem]]''' * [[Straškov-Vodochody]] * [[Vědomice]] * [[Vražkov]] * [[Vrbice i Litoměřice|Vrbice]] * [[Záluží i Litoměřice|Záluží]] * [[Žabovřesky nad Ohří]] * [[Židovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Roudnice nad Labem SO || 30 045 || 31 986 || 32 469 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Roudnice nad Labem''' || 12 372 |- | style=text-align:left; | [[Budyně nad Ohří]] || 2 126 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mšené-lázně}} || 1 782 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bechlín}} || 1 253 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Beřkovice}} || 1 195 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Straškov-Vodochody}} || 1 041 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Roudnice nad Labem''' || 11 446 |- | style=text-align:left; | [[Budyně nad Ohří]] || 1 374 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Beřkovice}} || 1 195 |- |} ===Bydelar i Lovosice === Bydelar og tettstader i Roudnice nad Labem: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Roudnice nad Labem || 11 446 |- ! '''Roudnice nad Labem by''' ! style=text-align:right; | 11 446 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podlusky}} || 926 |- ! Roudnice nad Labem kommune !style=text-align:right; | 12 372 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Roudnice nad Labem]] [[Kategori:Kommunar i Litoměřice okres|Roudnice nad Labem]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Roudnice nad Labem]] afqwwgzd8ujswfgqc2lxlq0m7fx0jht 0 433851 3671999 2026-09-12T14:58:46Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Budyně nad Ohří 2018-05-08 Hradní jádro.jpg | bilettekst = Borga i Budyně nad Ohří | kart = Budyne nad Ohri LT CZ.png | karttekst = Budyně nad Ohří innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Roudnice nad Labem]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Budyne nad Ohri.svg | symbol = Budyně n H znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = Regionar i Tsj…» 3671999 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Budyně nad Ohří 2018-05-08 Hradní jádro.jpg | bilettekst = Borga i Budyně nad Ohří | kart = Budyne nad Ohri LT CZ.png | karttekst = Budyně nad Ohří innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Roudnice nad Labem]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Budyne nad Ohri.svg | symbol = Budyně n H znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Litoměřice okres|Litoměřice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Roudnice nad Labem|Roudnice nad Labem SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2126 | folketal_by = 1374 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Budyně nad Ohří'''{{mrk|[[tysk]] ''Budin an der Ege''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Litoměřice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Budyně nad Ohří ligg administrativt under [[Roudnice nad Labem]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Litoměřice okres|Budyne nad Ohri]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Budyne nad Ohri]] e7s881wvray7p5taezeu6box0q8cfvi 0 433852 3672004 2026-09-12T16:03:18Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|distrikt | namn = Louny okres | andre namn = okres Louny | bilete = Černčice 2017-07-19 Celkový pohled.jpg | bilettekst = Landskap aust for [[Louny]] | kart = Map CZ - district Louny.PNG | karttekst = Louny okres innanfor regionen Ústí nad Labem kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | hovudstad = [[Louny]] | areal = 1119,98<ref name="Areal"/> | folketa…» 3672004 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Louny okres | andre namn = okres Louny | bilete = Černčice 2017-07-19 Celkový pohled.jpg | bilettekst = Landskap aust for [[Louny]] | kart = Map CZ - district Louny.PNG | karttekst = Louny okres innanfor regionen Ústí nad Labem kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | hovudstad = [[Louny]] | areal = 1119,98<ref name="Areal"/> | folketal = 84956 | folketal_i_år 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Louny okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Louny''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sør i regionen og grenser i sørvest mot [[Karlovy Vary kraj]], i søraust mot [[Sentral-Böhmen]] med ei kort grense mot [[Plzeň kraj]] i sør. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Domažlice okres: * [[Louny|Louny SO]] * [[Podbořany|Podbořany SO]] * [[Žatec|Žatec SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Louny|Louny SO]] || 42 850 || 42 419 || 42 401 |- | style=text-align:left; | [[Podbořany|Podbořany SO]] || 15 734 || 15 969 || 15 591 |- | style=text-align:left; | [[Žatec|Žatec SO]] || 27 455 || 26 825 || 26 964 |- ! Louny okres !style=text-align:right; | 86 039 !style=text-align:right; | 85 213 !style=text-align:right; | 84 956 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Louny]] [[Kategori:Ústí nad Labem kraj|Louny]] bb84dd0suxite287gl8x7lde85hncw9 3672076 3672004 2026-09-13T06:16:44Z TU-nor 12071 3672076 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Louny okres | andre namn = okres Louny | bilete = Černčice 2017-07-19 Celkový pohled.jpg | bilettekst = Landskap aust for [[Louny]] | kart = Map CZ - district Louny.PNG | karttekst = Louny okres innanfor regionen Ústí nad Labem kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | hovudstad = [[Louny]] | areal = 1119,98<ref name="Areal"/> | folketal = 84956 | folketal_i_år 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Louny okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Louny''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sør i regionen og grenser i sørvest mot [[Karlovy Vary kraj]], i søraust mot [[Sentral-Böhmen]] med ei kort grense mot [[Plzeň kraj]] i sør. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Domažlice okres: * [[Louny|Louny SO]] * [[Podbořany|Podbořany SO]] * [[Žatec|Žatec SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Louny|Louny SO]] || 42 850 || 42 419 || 42 401 |- | style=text-align:left; | [[Podbořany|Podbořany SO]] || 15 734 || 15 969 || 15 591 |- | style=text-align:left; | [[Žatec|Žatec SO]] || 27 455 || 26 825 || 26 964 |- ! Louny okres !style=text-align:right; | 86 039 !style=text-align:right; | 85 213 !style=text-align:right; | 84 956 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Žatec]]''' || 18 467 |- | style=text-align:left; | '''[[Louny]]''' || 17 563 |- | style=text-align:left; | '''[[Podbořany]]''' || 6 315 |- | style=text-align:left; | [[Postoloprty]] || 4 659 |- | style=text-align:left; | [[Kryry]] || 2 300 |- | style=text-align:left; | [[Vroutek]] || 1 790 |- | style=text-align:left; | [[Blšany]] || 929 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Louny]] [[Kategori:Ústí nad Labem kraj|Louny]] divv3qlsmkkro89vc9en2mo6bm7wlmi 3672080 3672076 2026-09-13T06:20:04Z TU-nor 12071 /* Administrativ inndeling */ 3672080 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Louny okres | andre namn = okres Louny | bilete = Černčice 2017-07-19 Celkový pohled.jpg | bilettekst = Landskap aust for [[Louny]] | kart = Map CZ - district Louny.PNG | karttekst = Louny okres innanfor regionen Ústí nad Labem kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | hovudstad = [[Louny]] | areal = 1119,98<ref name="Areal"/> | folketal = 84956 | folketal_i_år 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Louny okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Louny''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sør i regionen og grenser i sørvest mot [[Karlovy Vary kraj]], i søraust mot [[Sentral-Böhmen]] med ei kort grense mot [[Plzeň kraj]] i sør. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Louny okres: * [[Louny|Louny SO]] * [[Podbořany|Podbořany SO]] * [[Žatec|Žatec SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Louny|Louny SO]] || 42 850 || 42 419 || 42 401 |- | style=text-align:left; | [[Podbořany|Podbořany SO]] || 15 734 || 15 969 || 15 591 |- | style=text-align:left; | [[Žatec|Žatec SO]] || 27 455 || 26 825 || 26 964 |- ! Louny okres !style=text-align:right; | 86 039 !style=text-align:right; | 85 213 !style=text-align:right; | 84 956 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Žatec]]''' || 18 467 |- | style=text-align:left; | '''[[Louny]]''' || 17 563 |- | style=text-align:left; | '''[[Podbořany]]''' || 6 315 |- | style=text-align:left; | [[Postoloprty]] || 4 659 |- | style=text-align:left; | [[Kryry]] || 2 300 |- | style=text-align:left; | [[Vroutek]] || 1 790 |- | style=text-align:left; | [[Blšany]] || 929 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Louny]] [[Kategori:Ústí nad Labem kraj|Louny]] a41u8qp81jwa8gvvhy8m0wzqc1a347k 0 433853 3672005 2026-09-12T16:11:20Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Litoměřice Sv Štěpán.jpg | bilettekst = Katedralen i Louny | kart = Litomerice LT CZ.png | karttekst = Louny innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Litoměřice med utvida fullmakter | flagg = Litomerice CZ flag.svg | symbol = Litoměřice CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | fyl…» 3672005 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Litoměřice Sv Štěpán.jpg | bilettekst = Katedralen i Louny | kart = Litomerice LT CZ.png | karttekst = Louny innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Litoměřice med utvida fullmakter | flagg = Litomerice CZ flag.svg | symbol = Litoměřice CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Litoměřice okres|Litoměřice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 470,58<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 57890 | folketal1type = kommune | folketal1 = 23432 | folketal_by = 18996 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Louny'''{{mrk|[[tysk]] ''Leitmeritz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Louny okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Louny.png|mini|250px|Det administrative området til Louny innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Louny er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for [[Chomutov]], [[Ústí nad Labem]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Ein kommune frå det administrative området til Louny inngår i storbyområdet, merkt med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 84 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Louny omfattar 40 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Bohušovice nad Ohří]]''' * [[Brňany]] * ''[[Brozany nad Ohří]]'' * [[Býčkovice]] * [[Dolánky nad Ohří]] * [[Drahobuz]] * [[Hlinná]]* * [[Horní Řepčice]] * '''[[Hoštka]]''' * [[Chotiněves]] * [[Chudoslavice]] * [[Kamýk i Litoměřice|Kamýk]] * [[Křešice]] * ''[[Levín]]'' * [[Liběšice]] * [[Libochovany]] * '''[[Litoměřice]]'''* * [[Lovečkovice]]* * [[Malíč]] * [[Michalovice]] * [[Miřejovice]] * [[Mlékojedy]] * [[Oleško]] * [[Píšťany]] * [[Ploskovice]] * [[Polepy i Litoměřice|Polepy]] * [[Račice i Litoměřice|Račice]] * [[Rochov]] * [[Snědovice]] * [[Staňkovice i Litoměřice|Staňkovice]] * '''[[Štětí]]''' * '''[[Terezín]]''' * [[Travčice]] * [[Trnovany]] * [[Třebušín]] * '''[[Úštěk]]''' * [[Velké Žernoseky]] * [[Vrutice]] * [[Žalhostice]] * [[Žitenice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Louny SO || 42 850 || 42 419 || 42 401 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Louny''' || 23 432 |- | style=text-align:left; | [[Štětí]] || 8 320 |- | style=text-align:left; | [[Terezín]] || 2 962 |- | style=text-align:left; | [[Úštěk]] || 2 752 |- | style=text-align:left; | [[Bohušovice nad Ohří]] || 2 415 |- | style=text-align:left; | [[Hoštka]] || 1 707 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žitenice}} || 1 607 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Liběšice}} || 1 450 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křešice}} || 1 434 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Polepy i Litoměřice|Polepy}} || 1 269 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brozany nad Ohří}} || 1 227 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Louny''' || 18 996 |- | style=text-align:left; | [[Štětí]] || 7 029 |- | style=text-align:left; | [[Pokratice]]{{mrk|busetnad i kommunen Litoměřice}} || 4 436 |- | style=text-align:left; | [[Bohušovice nad Ohří]] || 2 078 |- | style=text-align:left; | [[Terezín]] || 1 875 |- | style=text-align:left; | [[Úštěk]] || 1 522 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brozany nad Ohří}} || 1 139 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žitenice}} || 838 |- | style=text-align:left; | [[Hoštka]] || 836 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křešice}} || 817 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Liběšice}} || 780 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Polepy i Litoměřice|Polepy}} || 680 |- |} ===Bydelar i Louny === Bydelar og tettstader i Louny: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Louny || 1 503 |- | style=text-align:left; | Předměstí || 17 483 |- | style=text-align:left; | Za nemocnicí || 10 |- ! '''Louny by''' ! style=text-align:right; | 18 996 |- | style=text-align:left; | [[Pokratice]] || 4 436 |- ! Louny kommune !style=text-align:right; | 23 432 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Louny]] [[Kategori:Kommunar i Louny okres|Louny]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Louny]] 6pqqnxg2n36dhln932ci3bs8qf72p8d 3672022 3672005 2026-09-12T16:56:03Z TU-nor 12071 3672022 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Dny evropského dědictví 2013 - prohlídka lounské vodárny 10.JPG | bilettekst = Utsyn mot Louny frå sør | kart = Louny LN CZ.png | karttekst = Louny innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Louny med utvida fullmakter | flagg = Flag of Louny.svg | symbol = Louny CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Louny okres|Louny]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 470,58<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 42401 | folketal1type = kommune | folketal1 = 17563 | folketal_by = 17318 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Louny'''{{mrk|[[tysk]] ''Laun''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Louny okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Louny.png|mini|250px|Det administrative området til Louny innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Louny er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for [[Chomutov]], [[Ústí nad Labem]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Ein kommune frå det administrative området til Louny inngår i storbyområdet, merkt med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 84 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Louny omfattar 41 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og 5 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Blšany u Loun]] * [[Brodec]] * [[Břvany]] * [[Černčice]] * [[Chlumčany i Louny|Chlumčany]] * [[Chožov]] * [[Chraberce]] * ''[[Cítoliby]]'' * [[Dobroměřice]] * [[Domoušice]] * [[Hříškov]] * [[Hřivice]] * [[Jimlín]] * [[Koštice]] * [[Kozly]] * [[Lenešice]] * [[Libčeves]] * [[Líšťany i Louny|Líšťany]] * '''[[Louny]]''' * [[Nová Ves i Louny|Nová Ves]] * [[Obora i Louny|Obora]] * [[Opočno]] * ''[[Panenský Týnec]]'' * ''[[Peruc]]'' * [[Pnětluky]] * [[Počedělice]] * '''[[Postoloprty]]''' * [[Raná]] * ''[[Ročov]]'' * ''[[Slavětín]]'' * [[Smolnice]] * [[Toužetín]] * [[Úherce i Louny|Úherce]] * [[Veltěže]] * [[Vinařice i Louny|Vinařice]] * [[Vrbno nad Lesy]] * [[Vršovice]] * [[Výškov]]* * [[Zbrašín]] * [[Želkovice]] * [[Žerotín]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Louny SO || 42 850 || 42 419 || 42 401 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Louny''' || 17 563 |- | style=text-align:left; | [[Postoloprty]] || 4 659 |- | style=text-align:left; | [[Peruc]] || 2 313 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobroměřice}} || 1 388 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lenešice}} || 1 366 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černčice}} || 1 275 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cítoliby}} || 1 022 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Louny''' || 17 318 |- | style=text-align:left; | [[Postoloprty]] || 3 469 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobroměřice}} || 1 388 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lenešice}} || 1 366 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černčice}} || 1 275 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cítoliby}} || 1 022 |- | style=text-align:left; | [[Peruc]] || 909 |- |} ===Bydelar i Louny === Bydelar og tettstader i Louny: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Louny || 17 318 |- ! '''Louny by''' ! style=text-align:right; | 17 318 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brloh}} || 143 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nečichy}} || 102 |- ! Louny kommune !style=text-align:right; | 17 563 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Louny]] [[Kategori:Kommunar i Louny okres|Louny]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Louny]] o4qhda615qecg1hkd84bho2outlhb3v 3672148 3672022 2026-09-13T09:48:22Z TU-nor 12071 (via JWB) 3672148 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Dny evropského dědictví 2013 - prohlídka lounské vodárny 10.JPG | bilettekst = Utsyn mot Louny frå sør | kart = Louny LN CZ.png | karttekst = Louny innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Louny med utvida fullmakter | flagg = Flag of Louny.svg | symbol = Louny CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Louny okres|Louny]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 470,58<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 42401 | folketal1type = kommune | folketal1 = 17563 | folketal_by = 17318 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Louny'''{{mrk|[[tysk]] ''Laun''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Louny okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Louny.png|mini|250px|Det administrative området til Louny innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Louny er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for [[Chomutov]], [[Ústí nad Labem]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Ein kommune frå det administrative området til Louny inngår i storbyområdet, merkt med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 84 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Louny omfattar 41 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og 5 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Blšany u Loun]] * [[Brodec]] * [[Břvany]] * [[Černčice]] * [[Chlumčany i Louny|Chlumčany]] * [[Chožov]] * [[Chraberce]] * ''[[Cítoliby]]'' * [[Dobroměřice]] * [[Domoušice]] * [[Hříškov]] * [[Hřivice]] * [[Jimlín]] * [[Koštice]] * [[Kozly]] * [[Lenešice]] * [[Libčeves]] * [[Líšťany i Louny|Líšťany]] * '''[[Louny]]''' * [[Nová Ves i Louny|Nová Ves]] * [[Obora i Louny|Obora]] * [[Opočno]] * ''[[Panenský Týnec]]'' * ''[[Peruc]]'' * [[Pnětluky]] * [[Počedělice]] * '''[[Postoloprty]]''' * [[Raná]] * ''[[Ročov]]'' * ''[[Slavětín]]'' * [[Smolnice]] * [[Toužetín]] * [[Úherce i Louny|Úherce]] * [[Veltěže]] * [[Vinařice i Louny|Vinařice]] * [[Vrbno nad Lesy]] * [[Vršovice]] * [[Výškov]]* * [[Zbrašín]] * [[Želkovice]] * [[Žerotín]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Louny SO || 42 850 || 42 419 || 42 401 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Louny''' || 17 563 |- | style=text-align:left; | [[Postoloprty]] || 4 659 |- | style=text-align:left; | [[Peruc]] || 2 313 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobroměřice}} || 1 388 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lenešice}} || 1 366 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černčice}} || 1 275 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cítoliby}} || 1 022 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Louny''' || 17 318 |- | style=text-align:left; | [[Postoloprty]] || 3 469 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobroměřice}} || 1 388 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lenešice}} || 1 366 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černčice}} || 1 275 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cítoliby}} || 1 022 |- | style=text-align:left; | [[Peruc]] || 909 |- |} ===Bydelar i Louny === Bydelar og tettstader i Louny: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Louny || 17 318 |- ! '''Louny by''' ! style=text-align:right; | 17 318 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brloh}} || 143 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nečichy}} || 102 |- ! Louny kommune !style=text-align:right; | 17 563 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Louny]] [[Kategori:Kommunar i Louny okres|Louny]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Louny]] 7fdh8qx0o4hxc59mxroh7gtpncpe9oj 0 433854 3672010 2026-09-12T16:28:08Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Úherce''' kan vise til: * [[Úherce i Louny]], ein kommune i [[Louny]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Úherce i Plzeň-sever]], ein kommune i [[Nýřany]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3672010 wikitext text/x-wiki '''Úherce''' kan vise til: * [[Úherce i Louny]], ein kommune i [[Louny]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Úherce i Plzeň-sever]], ein kommune i [[Nýřany]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 430st0l0kh3uo0q71bu3ithbv5szu5l 0 433855 3672014 2026-09-12T16:35:04Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Líšťany''' kan vise til: * [[Líšťany i Louny]], ein kommune i [[Louny]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Líšťany i Plzeň-sever]] ein kommune i [[Nýřany]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3672014 wikitext text/x-wiki '''Líšťany''' kan vise til: * [[Líšťany i Louny]], ein kommune i [[Louny]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Líšťany i Plzeň-sever]] ein kommune i [[Nýřany]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} bk6mi2kjcvzrv1dx4ap9z3nadw8v1o6 0 433856 3672017 2026-09-12T16:39:38Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Chlumčany]] til [[Chlumčany i Plzeň-jih]]: Fleirtyding 3672017 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Chlumčany i Plzeň-jih]] kttvts9a0nssrv0tv2obvlh00g3n1tb 3672021 3672017 2026-09-12T16:44:08Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Chlumčany i Plzeň-jih]] 3672021 wikitext text/x-wiki '''Chlumčany''' kan vise til: * [[Chlumčany i Louny]], ein kommune i [[Louny]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Chlumčany i Plzeň-jih]], ein kommune i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 29zgcrbcsmyc918hnr8yc15yaqc77t1 0 433857 3672023 2026-09-12T17:02:48Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Postoloprty radnice.JPG | bilettekst = Rådhuset i Postoloprty | kart = Postoloprty LN CZ.png | karttekst = Postoloprty innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Louny]] med utvida fullmakter | flagg = Postoloprty CZ flag.svg | symbol = Postoloprty CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = Ústí nad Labem kraj|Ústí nad L…» 3672023 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Postoloprty radnice.JPG | bilettekst = Rådhuset i Postoloprty | kart = Postoloprty LN CZ.png | karttekst = Postoloprty innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Louny]] med utvida fullmakter | flagg = Postoloprty CZ flag.svg | symbol = Postoloprty CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Louny okres|Louny]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Louny|Louny SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 4659 | folketal_by = 3469 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Postoloprty'''{{mrk|[[tysk]] ''Postelberg''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Louny okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Postoloprty ligg administrativt under [[Louny]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Louny okres|Postoloprty]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Postoloprty]] gtuj7iw6lk4410nu51c5p4gebj23eua 14 433858 3672024 2026-09-12T17:04:09Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kommunar i Ústí nad Labem kraj|Louny]]» 3672024 wikitext text/x-wiki [[Kommunar i Ústí nad Labem kraj|Louny]] 98ra5dr48gpfox34y78ucnn6ocnw9hx 3672025 3672024 2026-09-12T17:04:25Z TU-nor 12071 3672025 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Labem kraj|Louny]] ojn3qg8sdl968uaws0poe1ntuvgv824 0 433859 3672026 2026-09-12T17:09:47Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = 2020-Peruc zámek 10.jpg | bilettekst = Herskapshus i Peruc | kart = Peruc LN CZ.png | karttekst = Postoloprty innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Louny]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Peruc.svg | symbol = Peruc znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = […» 3672026 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = 2020-Peruc zámek 10.jpg | bilettekst = Herskapshus i Peruc | kart = Peruc LN CZ.png | karttekst = Postoloprty innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Louny]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Peruc.svg | symbol = Peruc znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Louny okres|Louny]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Louny|Louny SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2313 | folketal_by = 909 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Peruc'''{{mrk|[[tysk]] ''Perutz''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Louny okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Peruc ligg administrativt under [[Louny]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Louny okres|Peruc]] ss996r08pvyxkmfyphu4vohl79jmvoo 0 433860 3672028 2026-09-12T18:38:37Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Podbořany náměstí.JPG | bilettekst = Houdgate i Podbořany | kart = Podborany LN CZ.png | karttekst = Podbořany innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Podbořany med utvida fullmakter | flagg = Flag of Podbořany.svg | symbol = Coat of arms of Podbořany.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | fy…» 3672028 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Podbořany náměstí.JPG | bilettekst = Houdgate i Podbořany | kart = Podborany LN CZ.png | karttekst = Podbořany innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Podbořany med utvida fullmakter | flagg = Flag of Podbořany.svg | symbol = Coat of arms of Podbořany.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Louny okres|Louny]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 261,60<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 15 591 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6315 | folketal_by = 4938 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Podbořany'''{{mrk|[[tysk]] ''Podersam''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Louny okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Podbořany.png|mini|250px|Det administrative området tilPodbořanyLouny innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Podbořany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Podbořany omfattar 11 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Blatno i Louny|Blatno]] * '''[[Blšany]]''' * [[Krásný Dvůr]] * '''[[Kryry]]''' * [[Lubenec]] * ''[[Nepomyšl]]'' * [[Očihov]] * [[Petrohrad]] * [[Podbořanský Rohozec]] * '''[[Podbořany]]''' * '''[[Vroutek]]''' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Podbořany SO || 15 734 || 15 969 || 15 591 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Podbořany''' || 6 315 |- | style=text-align:left; | [[Kryry]] || 2 300 |- | style=text-align:left; | [[Vroutek]] || 1 790 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lubenec}} || 1 528 |- | style=text-align:left; | [[Blšany]] || 929 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Nepomyšl]] || 431 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Podbořany''' || 4 938 |- | style=text-align:left; | [[Kryry]] || 1 842 |- | style=text-align:left; | [[Vroutek]] || 1 538 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lubenec}} || 1 048 |- |} ===Bydelar i Podbořany === Bydelar og tettstader i Podbořany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Podbořany || 4 938 |- ! '''Podbořany by''' ! style=text-align:right; | 4 938 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Buškovice}} || 380 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolánky}} || 17 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hlubany}} || 383 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kaštice}} || 61 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kněžice}} || 92 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Letov}} || 146 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mory}} || 58 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Neprobylice}} || 6 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Oploty}} || 20 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pšov}} || 77 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sýrovice}} || 107 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Valov}} || 30 |- ! Podbořany kommune !style=text-align:right; | 17 563 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Podborany]] [[Kategori:Kommunar i Louny okres|Podborany]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Podborany]] j7p1hkocecvkcd39aduh4afh328ebbg 3672044 3672028 2026-09-12T22:36:45Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3672044 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Podbořany náměstí.JPG | bilettekst = Houdgate i Podbořany | kart = Podborany LN CZ.png | karttekst = Podbořany innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Podbořany med utvida fullmakter | flagg = Flag of Podbořany.svg | symbol = Coat of arms of Podbořany.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Louny okres|Louny]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 261,60<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 15 591 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6315 | folketal_by = 4938 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Podbořany'''{{mrk|[[tysk]] ''Podersam''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Louny okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Podbořany.png|mini|250px|Det administrative området tilPodbořanyLouny innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Podbořany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Podbořany omfattar 11 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Blatno i Louny|Blatno]] * '''[[Blšany]]''' * [[Krásný Dvůr]] * '''[[Kryry]]''' * [[Lubenec]] * ''[[Nepomyšl]]'' * [[Očihov]] * [[Petrohrad]] * [[Podbořanský Rohozec]] * '''[[Podbořany]]''' * '''[[Vroutek]]''' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Podbořany SO || 15 734 || 15 969 || 15 591 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Podbořany''' || 6 315 |- | style=text-align:left; | [[Kryry]] || 2 300 |- | style=text-align:left; | [[Vroutek]] || 1 790 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lubenec}} || 1 528 |- | style=text-align:left; | [[Blšany]] || 929 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Podbořany''' || 4 938 |- | style=text-align:left; | [[Kryry]] || 1 842 |- | style=text-align:left; | [[Vroutek]] || 1 538 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lubenec}} || 1 048 |- |} ===Bydelar i Podbořany === Bydelar og tettstader i Podbořany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Podbořany || 4 938 |- ! '''Podbořany by''' ! style=text-align:right; | 4 938 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Buškovice}} || 380 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolánky}} || 17 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hlubany}} || 383 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kaštice}} || 61 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kněžice}} || 92 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Letov}} || 146 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mory}} || 58 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Neprobylice}} || 6 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Oploty}} || 20 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pšov}} || 77 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sýrovice}} || 107 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Valov}} || 30 |- ! Podbořany kommune !style=text-align:right; | 17 563 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Podborany]] [[Kategori:Kommunar i Louny okres|Podborany]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Podborany]] ead27dqsqja57dwf1cumjuill7z7fwl 3672149 3672044 2026-09-13T09:48:26Z TU-nor 12071 (via JWB) 3672149 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Podbořany náměstí.JPG | bilettekst = Houdgate i Podbořany | kart = Podborany LN CZ.png | karttekst = Podbořany innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Podbořany med utvida fullmakter | flagg = Flag of Podbořany.svg | symbol = Coat of arms of Podbořany.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Louny okres|Louny]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 261,60<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 15 591 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6315 | folketal_by = 4938 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Podbořany'''{{mrk|[[tysk]] ''Podersam''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Louny okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Podbořany.png|mini|250px|Det administrative området tilPodbořanyLouny innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Podbořany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Podbořany omfattar 11 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Blatno i Louny|Blatno]] * '''[[Blšany]]''' * [[Krásný Dvůr]] * '''[[Kryry]]''' * [[Lubenec]] * ''[[Nepomyšl]]'' * [[Očihov]] * [[Petrohrad]] * [[Podbořanský Rohozec]] * '''[[Podbořany]]''' * '''[[Vroutek]]''' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Podbořany SO || 15 734 || 15 969 || 15 591 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Podbořany''' || 6 315 |- | style=text-align:left; | [[Kryry]] || 2 300 |- | style=text-align:left; | [[Vroutek]] || 1 790 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lubenec}} || 1 528 |- | style=text-align:left; | [[Blšany]] || 929 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Podbořany''' || 4 938 |- | style=text-align:left; | [[Kryry]] || 1 842 |- | style=text-align:left; | [[Vroutek]] || 1 538 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lubenec}} || 1 048 |- |} ===Bydelar i Podbořany === Bydelar og tettstader i Podbořany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Podbořany || 4 938 |- ! '''Podbořany by''' ! style=text-align:right; | 4 938 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Buškovice}} || 380 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolánky}} || 17 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hlubany}} || 383 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kaštice}} || 61 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kněžice}} || 92 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Letov}} || 146 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mory}} || 58 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Neprobylice}} || 6 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Oploty}} || 20 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pšov}} || 77 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sýrovice}} || 107 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Valov}} || 30 |- ! Podbořany kommune !style=text-align:right; | 17 563 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Podborany]] [[Kategori:Kommunar i Louny okres|Podborany]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Podborany]] 8bwmqzrc1zc2r09iurcpu5g62jdjzz4 0 433861 3672030 2026-09-12T19:27:55Z Eao 49913 Oppretta sida med «{{Infoboks biografi | navn = Patsaravalee Tanakitvibulpon | nasjonalitet = Thailandsk | kjend for = demokratiaktivisme | bilete= Patsaravalee_Tanakitvibulpon_at_Criminal_court_of_Thailand.jpg }} '''Patsaravalee Tanakitvibulpon''' (fødd 1996) er ein [[thailand]]sk student og politisk aktivist. Ho var leiar for den thailandske gruppa Fritt folk og tok initiativ til ei rørsle for å reformere det thailandske monarkiet under [[demonstrasjonane i Thailand i 2020–2021]]…» 3672030 wikitext text/x-wiki {{Infoboks biografi | navn = Patsaravalee Tanakitvibulpon | nasjonalitet = Thailandsk | kjend for = demokratiaktivisme | bilete= Patsaravalee_Tanakitvibulpon_at_Criminal_court_of_Thailand.jpg }} '''Patsaravalee Tanakitvibulpon''' (fødd 1996) er ein [[thailand]]sk student og politisk aktivist. Ho var leiar for den thailandske gruppa Fritt folk og tok initiativ til ei rørsle for å reformere det thailandske monarkiet under [[demonstrasjonane i Thailand i 2020–2021]]. Ho arbeidde per april 2026 som kampanjemedarbeidar for ein allianse som fremjar grunnlovsspørsmål. Ho er mellom anna tiltalt for majestetsfornærming for å ha delteke i ein demonstrasjon framfor den tyske ambassaden i [[Bangkok]] den 26. oktober 2020. Ho vart mellombels sett fri, men hadde reiseforbod og fekk avslag på ein søknad om å få delta i konferansen Digital Comms Frontlines 2026 som vart halden i Brasil frå 14.–17. april 2026. == Kjelder== {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * {{kilde www|url=https://www.youtube.com/watch?v=38pLsU9ZIFk|tittel=Mind of the mob|språk=thai|utgiver=The Standard/Youtube|dato=2020-12-29}} * {{kilde www|url=https://www.youtube.com/watch?v=nHK48tnbqmE|tittel=Patsaravalee syng ’’Dei vanlege folks song’’ av Samanchon band|språk=thai|dato=2022-12-11}} necww7xrm9q2baho3u6s0obh4p1vxzt 3672031 3672030 2026-09-12T19:32:00Z Eao 49913 3672031 wikitext text/x-wiki {{Infoboks biografi | navn = Patsaravalee Tanakitvibulpon | nasjonalitet = Thailandsk | kjend for = demokratiaktivisme | bilete= Patsaravalee_Tanakitvibulpon_at_Criminal_court_of_Thailand.jpg }} '''Patsaravalee Tanakitvibulpon''' (fødd 1996) er ein [[thailand]]sk student og politisk aktivist. Ho var leiar for den thailandske gruppa Fritt folk og tok initiativ til ei rørsle for å reformere det thailandske monarkiet under [[demonstrasjonane i Thailand i 2020–2021]]. Ho arbeidde per april 2026 som kampanjemedarbeidar for ein allianse som fremjar grunnlovsspørsmål. Ho er mellom anna tiltalt for majestetsfornærming for å ha delteke i ein demonstrasjon framfor den tyske ambassaden i [[Bangkok]] den 26. oktober 2020. Ho vart mellombels sett fri, men hadde reiseforbod og fekk avslag på ein søknad om å få delta i konferansen Digital Comms Frontlines 2026 som vart halden i Brasil frå 14.–17. april 2026. == Kjelder== {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * {{kilde www|url=https://www.youtube.com/watch?v=38pLsU9ZIFk|tittel=Mind of the mob|språk=thai|utgiver=The Standard/Youtube|dato=2020-12-29}} * {{kilde www|url=https://www.youtube.com/watch?v=nHK48tnbqmE|tittel=Patsaravalee syng ’’Dei vanlege folks song’’ av Samanchon band|språk=thai|dato=2022-12-11}} [[no:Patsaravalee Tanakitvibulpon]] cdabhny6sw24szxzqpf4shjjh3tvibn 3672045 3672031 2026-09-12T23:21:19Z Eao 49913 kjelder 3672045 wikitext text/x-wiki {{Infoboks biografi | navn = Patsaravalee Tanakitvibulpon | nasjonalitet = Thailandsk | kjend for = demokratiaktivisme | bilete= Patsaravalee_Tanakitvibulpon_at_Criminal_court_of_Thailand.jpg }} '''Patsaravalee Tanakitvibulpon''' (fødd 1996) er ein [[thailand]]sk student og politisk aktivist. Ho var leiar for den thailandske gruppa Fritt folk og tok initiativ til ei rørsle for å reformere det thailandske monarkiet under [[demonstrasjonane i Thailand i 2020–2021]].<ref>{{kjelde www|url=https://www.omct.org/site-resources/legacy/Thailand-WHRDs-report.pdf|utgiver=The Observatory for the Protection of Human Rights Defenders|tittel=Women human rights defenders at the forefront of Thailand's pro-democracy protests|år=2021|språk=engelsk}}</ref> Ho arbeidde per april 2026 som kampanjemedarbeidar for ein allianse som fremjar grunnlovsspørsmål.<ref>{{kilde www|url=https://tlhr2014.com/archives/82807|språk=thai|tittel=ศาลอาญากรุงเทพใต้ยกคำร้อง ‘มายด์’ ภัสราวลี ขอเดินทางไปบราซิล เพื่ออบรมโครงการด้านการสื่อสารสิทธิมนุษยชน-ประชาธิปไตย|utgiver=Thai Lawyers for Human Rights|dato=2026-04-09|besøksdato=2026-09-11}}</ref> Ho er mellom anna tiltalt for majestetsfornærming for å ha delteke i ein demonstrasjon framfor den tyske ambassaden i [[Bangkok]] den 26. oktober 2020. Ho vart mellombels sett fri, men hadde reiseforbod og fekk avslag på ein søknad om å få delta i konferansen Digital Comms Frontlines 2026 som vart halden i Brasil frå 14.–17. april 2026.<ref>{{kjelde www|url=https://prachatai.com/journal/2026/04/117021|tittel=ศาลไม่อนุญาต 'มายด์ ภัสราวลี' ออกนอกประเทศ ไปอบรมด้านสิทธิฯ ติด 1 ใน 40 คน จากผู้สมัครทั่วโลก|språk=thai|dato=2026-04-10|vitja=2026-09-10|utgiver=Prachatai}}</ref><ref>{{kilde www|url=https://prachataienglish.com/node/11883|tittel=Court denies activist’s travel request for human rights workshop|språk=engelsk|dato=2026-04-12|besøksdato=2026-09-10|utgiver=Prachatai English}}</ref> == Kjelder== {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * {{kilde www|url=https://www.youtube.com/watch?v=38pLsU9ZIFk|tittel=Mind of the mob|språk=thai|utgiver=The Standard/Youtube|dato=2020-12-29}} * {{kilde www|url=https://www.youtube.com/watch?v=nHK48tnbqmE|tittel=Patsaravalee syng ’’Dei vanlege folks song’’ av Samanchon band|språk=thai|dato=2022-12-11}} [[no:Patsaravalee Tanakitvibulpon]] m3x2m7u6qpdxxbak0vpo0uurrof10a4 3672046 3672045 2026-09-12T23:32:07Z Eao 49913 3672046 wikitext text/x-wiki {{Infoboks biografi | navn = Patsaravalee Tanakitvibulpon | nasjonalitet = Thailandsk | kjend for = demokratiaktivisme | bilete= Patsaravalee_Tanakitvibulpon_at_Criminal_court_of_Thailand.jpg }} '''Patsaravalee Tanakitvibulpon''' (fødd 1996) er ein [[thailand]]sk student og politisk aktivist. Ho var leiar for den thailandske gruppa Fritt folk og tok initiativ til ei rørsle for å reformere det thailandske monarkiet under [[demonstrasjonane i Thailand i 2020–2021]].<ref>{{kjelde www|url=https://www.omct.org/site-resources/legacy/Thailand-WHRDs-report.pdf|utgiver=The Observatory for the Protection of Human Rights Defenders|tittel=Women human rights defenders at the forefront of Thailand's pro-democracy protests|år=2021|språk=engelsk}}</ref> Ho arbeidde per april 2026 som kampanjemedarbeidar for ein allianse som fremjar grunnlovsspørsmål.<ref>{{kilde www|url=https://tlhr2014.com/archives/82807|språk=thai|tittel=ศาลอาญากรุงเทพใต้ยกคำร้อง ‘มายด์’ ภัสราวลี ขอเดินทางไปบราซิล เพื่ออบรมโครงการด้านการสื่อสารสิทธิมนุษยชน-ประชาธิปไตย|utgiver=Thai Lawyers for Human Rights|dato=2026-04-09|besøksdato=2026-09-11}}</ref> Ho er mellom anna tiltalt for [[majestetskrenking|majestetsfornærming]] for å ha delteke i ein demonstrasjon framfor den tyske ambassaden i [[Bangkok]] den 26. oktober 2020. Ho vart mellombels sett fri, men hadde reiseforbod og fekk avslag på ein søknad om å få delta i konferansen Digital Comms Frontlines 2026 som vart halden i Brasil frå 14.–17. april 2026.<ref>{{kjelde www|url=https://prachatai.com/journal/2026/04/117021|tittel=ศาลไม่อนุญาต 'มายด์ ภัสราวลี' ออกนอกประเทศ ไปอบรมด้านสิทธิฯ ติด 1 ใน 40 คน จากผู้สมัครทั่วโลก|språk=thai|dato=2026-04-10|vitja=2026-09-10|utgiver=Prachatai}}</ref><ref>{{kilde www|url=https://prachataienglish.com/node/11883|tittel=Court denies activist’s travel request for human rights workshop|språk=engelsk|dato=2026-04-12|besøksdato=2026-09-10|utgiver=Prachatai English}}</ref> == Kjelder== {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * {{kilde www|url=https://www.youtube.com/watch?v=38pLsU9ZIFk|tittel=Mind of the mob|språk=thai|utgiver=The Standard/Youtube|dato=2020-12-29}} * {{kilde www|url=https://www.youtube.com/watch?v=nHK48tnbqmE|tittel=Patsaravalee syng ’’Dei vanlege folks song’’ av Samanchon band|språk=thai|dato=2022-12-11}} [[no:Patsaravalee Tanakitvibulpon]] olz3th658p3pjq6pfws7qi41mqqih9l 3672086 3672046 2026-09-13T06:47:50Z Ranveig 39 Flikk 3672086 wikitext text/x-wiki {{Infoboks biografi | navn = Patsaravalee Tanakitvibulpon | nasjonalitet = Thailandsk | kjend for = demokratiaktivisme | bilete= Patsaravalee_Tanakitvibulpon_at_Criminal_court_of_Thailand.jpg }} '''Patsaravalee Tanakitvibulpon''' ({{datoar}}) er ein [[thailand]]sk student og politisk aktivist. Ho var leiar for den thailandske gruppa Fritt folk og tok initiativ til ei rørsle for å reformere det thailandske monarkiet under [[demonstrasjonane i Thailand i 2020–2021]].<ref>{{kjelde www|url=https://www.omct.org/site-resources/legacy/Thailand-WHRDs-report.pdf|utgiver=The Observatory for the Protection of Human Rights Defenders|tittel=Women human rights defenders at the forefront of Thailand's pro-democracy protests|år=2021|språk=engelsk}}</ref> Ho arbeidde per april 2026 som kampanjemedarbeidar for ein allianse som fremjar grunnlovsspørsmål.<ref>{{kilde www|url=https://tlhr2014.com/archives/82807|språk=thai|tittel=ศาลอาญากรุงเทพใต้ยกคำร้อง ‘มายด์’ ภัสราวลี ขอเดินทางไปบราซิล เพื่ออบรมโครงการด้านการสื่อสารสิทธิมนุษยชน-ประชาธิปไตย|utgiver=Thai Lawyers for Human Rights|dato=2026-04-09|besøksdato=2026-09-11}}</ref> Ho er mellom anna tiltalt for [[majestetskrenking|majestetsfornærming]] for å ha delteke i ein demonstrasjon framfor den tyske ambassaden i [[Bangkok]] den 26. oktober 2020. Ho vart mellombels sett fri, men hadde reiseforbod og fekk avslag på ein søknad om å få delta i konferansen Digital Comms Frontlines 2026 som vart halden i Brasil frå 14. til 17. april 2026.<ref>{{kjelde www|url=https://prachatai.com/journal/2026/04/117021|tittel=ศาลไม่อนุญาต 'มายด์ ภัสราวลี' ออกนอกประเทศ ไปอบรมด้านสิทธิฯ ติด 1 ใน 40 คน จากผู้สมัครทั่วโลก|språk=thai|dato=2026-04-10|vitja=2026-09-10|utgiver=Prachatai}}</ref><ref>{{kilde www|url=https://prachataienglish.com/node/11883|tittel=Court denies activist’s travel request for human rights workshop|språk=engelsk|dato=2026-04-12|besøksdato=2026-09-10|utgiver=Prachatai English}}</ref> == Kjelder== {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * {{kilde www|url=https://www.youtube.com/watch?v=38pLsU9ZIFk|tittel=Mind of the mob|språk=thai|utgiver=The Standard/Youtube|dato=2020-12-29}} * {{kilde www|url=https://www.youtube.com/watch?v=nHK48tnbqmE|tittel=Patsaravalee syng ‘Dei vanlege folks song’ av Samanchon band|språk=thai|dato=2022-12-11}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[kategori:Thailandske aktivistar]] 3lbz28emvdjert7kvlpq7zbctf6moi4 0 433862 3672034 2026-09-12T21:36:41Z Sigmundg 835 Sigmundg flytte sida [[Komparator]] til [[Mekanisk komparator]]: For å gje plass til fleirtdingsside 3672034 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Mekanisk komparator]] 68hzhdbq1fjv93kj65zyll5n2j14ssq 3672036 3672034 2026-09-12T21:38:55Z Sigmundg 835 Fjerna omdirigering til [[Mekanisk komparator]] 3672036 wikitext text/x-wiki Komparator kan syna til: * [[Elektrisk komparator]] * [[Mekanisk komparator]] {{fleirtyding}} rjclj3n2sii6pypm44hkhm884e7lv0q 0 433863 3672037 2026-09-12T21:42:35Z 90sveped 53941 Omsett frå norsk bokmål wiki 3672037 wikitext text/x-wiki [[File:Helleristninger Strand Gjessing 1936.png|thumb|Ein grindkval på 2,9 meter er det største motivet i helleristingane på Strand i [[Osen kommune|Osen]].]] '''Helleristingane på Strand''' i [[Osen kommune]] i [[Trøndelag fylke|Trøndelag]] er ei gruppe på åtte [[Helleristing|helleristningsfigurar]]. Dette er veideristingar frå [[steinalderen]], og den største figuren er ein naturalistisk utforma [[grindkval]] som er 2,9 meter lang. Dessutan finst det to mindre dyrebilete og tre geometriske figurar. == Staden og funnet == Bergflata med helleristingar er 3,3 × 1,15 meter stor. Ho er loddrett og vender mot sørvest.<ref name=kulturminne>{{Kulturminne|45129|ref=ja|Strand/Høvikskaret}}</ref> Ristningane er utførte på eit parti av grøn [[amfibolitt]] i ei elles lys [[granitt|granittbergflate]].<ref name=s99>Sognnes 1999</ref> Ristingsberget vart oppdaga under arbeidet med å anleggje veg gjennom Høvikskaret mellom grendene Strand og Vingsand i 1925. Då arbeidarane fjerna [[Lausmasse|lausmassar]] som låg inntil bergveggen, kom ristingane fram. Oppdaginga vart meld inn til [[Vitskapsmuseet]] hausten 1928 av læraren Jacob Strand.<ref>{{ Kilde bok | utgivelsesår = 1929 | tittel = Dagsposten 26.1.1929 | utgivelsessted = Trondheim | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_dagspostentroenderen_null_null_19290126_53_22_1 | side = 5 | artikkel = Det første helleristningsfund paa Fosenkysten }}</ref> Feltet vart undersøkt av arkeologen Theodor Petersen frå Vitskapsmuseet i august 1929. Petersen presenterte funnet i eit føredrag i [[Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab|Vitenskapsselskapet i Trondheim]] 9. desember 1929,<ref>{{ Kilde bok | utgivelsesår = 1929 | tittel = Adresseavisen 10.12.1929 | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_adresseavisen_null_null_19291210_163_290_1 | side =5 | artikkel = I Norge blev der drevet hvalfangst for 5000 år siden : fra Videnskapsselskapets møte igår }}</ref><ref>{{ Kilde bok | utgivelsesår = 1929 | tittel = Nidaros 10.12.1929 |url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_nidaros_null_null_19291210_28_311_1 | side = 2 | artikkel = Konservator Petersens foredrag i Videnskapsselskapet igår}}</ref><ref>{{ Kilde bok| utgivelsesår = 1929 | tittel = Arbeider-Avisa 10.12.1929 | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_arbeideravisa_null_null_19291210_6_287_1 | side = 6 | artikkel = Da hvalen ble skutt med pil og bue }}</ref> og i ein artikkel i skriftserien til selskapet.<ref name=p30/> Petersen fann kvalfiguren og dei to store geometriske figurane framfor kvalen. Han oppdaga seinare det ubestemmelege dyret ovanfor kvalen på fotografiane sine. Dei andre figurane vart oppdaga og dokumenterte under undersøkingane til arkeologen [[Gutorm Gjessing]] i 1933. Resultata frå undersøkingane vart publiserte i 1936.<ref name=s79>Sognnes 1979</ref><ref name=g36>Gjessing 1936</ref> I nærleiken av ristingane er det funne ein skiferkniv frå [[steinalderen]],<ref>[https://collections.vm.ntnu.no/artefacts/16370-T13161 T13161]; NTNU Vitenskapsmuseet - samlinger på nett </ref> og det er avdekt ein steinalderbustad.<ref>{{Kulturminne|35122|ref=ja|Brandhaugen, Bosetning-aktivitetsområde}}</ref><ref>[https://collections.vm.ntnu.no/artefacts?text=T13995&language=no T13995a-e]; NTNU Vitenskapsmuseet - samlinger på nett </ref> == Skildring av figurane == [[Fil:Strand rock art B1210 G Gjessing 1933.tif|miniatyr|Kvalen er 2,9 meter lang. Over kvalen finst det ein dyrefigur av same tvitydige hare-/elgforma som på helleristningane på Stykket.{{byline|Gutorm Gjessing, NTNU Vitenskapsmuseet}}]] [[Fil:Strand rock art Osen Trøndelag 2010 07.jpg|miniatyr|Den tydelegaste av dei geometriske figurane har nokre «liggjande åttetal», som har vorte omtalte som bladverk.<ref name=g36/>{{byline|Eva Lindgaard, NTNU Vitenskapsmuseet}}]] Kvalfiguren er 2,9 meter lang og er artsbestemt som ein grindkval,<ref name=s99/><ref name=g36/><ref name=p30>Petersen 1930</ref> ein av dei mindre kvalartane som finst langs norskekysten. Gjessing meinte at munnen, som er markert på nokre av avteikningane, truleg er ei naturleg sprekk i berget.<ref name=g36/> Det er mogleg at sprekken er forsterka og framheva med ristingshogg.<ref name=g36/> Sporden til kvalen går over i ei rektangelforma ramme med indre figurar.<ref name=s99/> Framfor hovudet til kvalen finst det to rektangelforma figurar. Den største og tydelegaste av dei er 41 × 63 cm. Ho har ei markert vertikal midtlinje og «ovale, bladforma figurar på kvar side».<ref name=g36/> Til høgre for denne finst det eit anna rektangel, 31 × 54 cm stort, som er diagonalt ruteinndelt.<ref name=g36/> Figuren over hovudet til kvalen er òg restane av eit rektangel med rutemønster. Dyret over kvalen er «eit lite firbeint pattedyr, formodentleg eit dyr av hjorteslekta», skriv Gjessing.<ref name=g36/> Både Petersen og Sognnes antydar at det kan likne på ein hare,<ref name=s99/><ref name=p30/> men Petersen konkluderer likevel med at det truleg er ein elg. Gjessing meiner at figuren er vanskeleg å artsbestemme fordi plassen er dårleg utnytta, og hovudet støytar mot ein avsats i berget. Haren/elgen er 35 × 32 cm.<ref name=g36/> Figuren øvst til høgre er så forvitra at det er vanskeleg å identifisere han heilt sikkert. Gjessing meinte at det var «moglegvis eit dyr, og i så fall truleg ein bjørn».<ref name=g36/> Alle linjene i figurane er hakka inn i berget med ein spiss stein, på vanleg måte.<ref name=p30/> Den svenske arkeologen Gustaf Hallström meinte at dei to radene med figurar vart hogde inn på ulike tidspunkt.<ref name=s79/><ref>Hallström 1938</ref> Sognnes meinte òg at det er skilnader i storleik, stilutforming og bevaringsgrad mellom dei to radene.<ref name=s79/> == Oversyn og tolkingar == Det viktigaste ved helleristningane er at dei inngår i eit mønster av helleristingar frå fangststeinalderen som ligg i direkte tilknyting til sjøen.<ref>Sigmund Kinn Alsaker. «Steinalderen». I: ''Trøndelags historie. Bind 1: Landskapet blir landsdel, fram til 1350''. Redigert av [[Ida Bull]]. Tapir forlag, 2005. ISBN 978-82-519-2001-8. Side 55</ref> I dag ligg feltet 450 meter frå sjøen,<ref name=kulturminne/> men slik var det ikkje i steinalderen, før landheving endra landskapet. Der Strandgardane no ligg, var det i steinalderen «ei vid, grunn bukt som opna seg mot storhavet i vest», skriv Kalle Sognnes.<ref name=s99/> Basert på landheving og stiluttrykket kan Strand-feltet daterast til 3800–3000 f.Kr.<ref name="hs16">Heidrun Stebergløkken. ''Bergkunstens gestalter, typer og stiler : en metodisk og empirisk tilnærming til veidekunstens konstruksjonsmåter i et midtnorsk perspektiv.'' Doktoravhandling NTNU, 2016. ([https://ntnuopen.ntnu.no/ntnu-xmlui/handle/11250/2379501 pdf])</ref> Gjessing meinte, i oversynsverket sitt om [[Helleristing|veideristingane]] frå 1936, at dei geometriske figurane generelt høyrde til jaktmagiens biletspåk, og at slike figurar er ein variant av dei «utfyllingane av dyrekroppane» som finst på nokre ristningsfelt. Han føreslo at figurane «var eit slags magiske reiskapar som er heilt elektrifiserte med magisk kraft». Logikken i jaktmagien innebar at «dyra si magiske kraft blir forsterka ved overføring frå dei geometriske figurane».<ref>Gjessing 1936, side 146-152</ref> Sognnes meinte at det var uvanleg at dyr og geometriske figurar finst så kraftig markerte samtidig, slik dei gjer her. Geometriske figurar finst fleire stader, men det er uvanleg at dei er så store og tydeleg markerte at dei konkurrerer med dyrefigurane om merksemda.<ref name=s99/> Det som har interessert forskarane mest ved Strand-feltet, er [[Lausmasse|lausmassane]] som skjulte helleristingane fram til 1925.<ref name=s79/> Spørsmålet er om dette er nedrasa stein, skredmateriale som har losna frå berget, eller om det er strandgrus, lausmassar som har vorte lagde att eller skylte i land av havet. Dersom det er snakk om strandgrus, inneber det at ristningane kan ha vore skjulte av, eller nådde av, havet på eit tidspunkt etter at dei vart hogde inn. Dette kan igjen ha betydning for dateringa av både dette og andre helleristingsfelt.<ref name=s79/><ref>Kalle Sognnes (2003). «On shoreline dating of rock art». I: ''Acta Archaeologica.'' {{doi|10.1111/j.0065-001X.2003.aar740104.x}}</ref> Gjessing gjengir vurderingar frå geologen Thorolf Vogt si undersøking av staden.<ref name=g36/> Vogt meinte at steinane i lausmassane hadde rasa ned frå berget, ettersom dei var av dei same bergartane. Samtidig peikte Gjessing på at steinane var rundslitne, og at ristningslinjene på den nedre delen av bergflata var blankslitne og bar preg av vassliting.<ref name=g36/> == Området i dag == [[Fil:Strand rock art Osen Trøndelag 2010 06.jpg|miniatyr|Helleristingane er tilrettelagde med informasjonstavler og parkering.{{byline|Eva Lindgaard, NTNU Vitenskapsmuseet}} ]] Feltet inngår i [[Trøndelag fylke|Trøndelag fylkeskommune]] sitt formidlingsprosjekt Bergkunstreisen.<ref>Helle Vangen Stuedal. «[https://spormagasin.no/2022/06/bergkunstreisen-i-trondelag/ Bergkunstreisen i Trøndelag]»; ''Spor''; 2020, nr 2</ref> Sidan 2005 har Vitskapsmuseet og fylkeskommunen behandla feltet som ein del av [[Riksantikvaren]] sitt bevaringsprogram for bergkunst. Ein sprayer ristningsfeltet med etanol for å hindre at plantar, mose og algar bryt ned berget.<ref>[https://forskning.no/arkeologi-historie-kulturpolitikk/usikker-framtid-for-bergkunsten-i-norge/1335039 Usikker framtid for bergkunsten i Norge]; forskning.no, 11.5.2019</ref><ref>[https://www.riksantikvaren.no/prosjekter/bevaringsprogramma/bergkunst/ Bevaringsprogramma – Bergkunst]; riksantikvaren.no</ref> == Kjelder== {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helleristningene på Strand|Helleristningene på Strand]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 10. september 2026.'' {{refslutt}} == Litteratur == * Theodor Petersen (1930). «En nyoppdaget helleristning på Strand i Osen, Bjørnør prestegjeld». I: ''DKNVS Forhandlinger''; Bind 3; nr 35. Side 138-141 * {{ Kilde bok | forfatter = [[Gutorm Gjessing]] | utgivelsesår = 1936 | tittel = Nordenfjelske ristninger og malinger av den arktiske gruppe | forlag = Aschehoug | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2012100306138 | side = 16-22 }} * Gustaf Hallström (1938). ''Monumental art of northern Europe from the stone age. I. The Norwegian localities''. Stockholm: Thule förlag * Kalle Sognnes (1979). «Steinalderens bergkunst på Fosenhalvøya». I: ''[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2017053181106_001 Årbok for Fosen 1979]''. * {{ Kilde bok | forfatter = Kalle Sognnes | utgivelsesår = 1999 | tittel = Det levende berget | isbn = 8251915201 | forlag = Tapir | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010062510002 | side =72 }} == Bakgrunnsstoff == * {{Kulturminne|45129|Strand/Høvikskaret}} * [http://www.kildenett.no/portal/kulturminner/1169667444.71 Helleristingane på Strand i Osen] {{Wayback|url=http://www.kildenett.no/portal/kulturminner/1169667444.71 |date=20220208122854 }}; kildenett.no * [https://briefingfosen.no/kulturminner-osen-kommune/ Kulturminner i Osen kommune]; briefingfosen.no {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bergkunst|Strand]] [[Kategori:Kulturminne i Osen]] 30kblzgn77tavvc8jg0hvrqsh4ax4zf 0 433864 3672038 2026-09-12T22:05:50Z Eao 49913 frå bokmålswikipediaen 3672038 wikitext text/x-wiki '''Gravferda til Harald V''' fann stad onsdag 9. september. Ho starta med ei privat minnestund i Slottskapellet. Klokka 12 vart kong Haralds båre ført frå Slottet til Oslo domkyrkje på ein [[Affutasje|kanonlavett]] trekt av eit militært køyretøy.<ref name=":21">{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/norge/xl/kong-haralds-gravferd-oppsummert-1.18018933|tittel=Kong Haralds gravferd oppsummert|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Vilde|etternavn=Helljesen|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Kong Haakon, kronprinsesse Ingrid Alexandra, prins Sverre Magnus og prinsesse Märtha Louise følgde til fots bak båra, medan dronning Sonja og dronning Mette-Marit følgde i bil. Bak bilen følgde utanlandske kongelege og statsleiarar, representantar for dei tre norske statsmaktene, representantar for [[Sametinget]], statsforvaltarar, ordførar i Oslo, Forsvarets øvste leiing og medlemmer av den norske regjeringa til fots. Ridande politi var først og sist i prosesjonen.<ref name=":21" /><ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-58790|tittel=Her går Zelenskyj og prins William ned Karl Johan|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Anna Jakobsen, Trine|etternavn=Stalsberg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> Då portane på Slottet vart opna og prosesjonen starta, vart det avfyrt 21-skots sørgjesalutt frå [[Akershus slott og festning|Akershus festning]] og andre stader i landet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/trondelag/sorgesalutt-fra-kristiansten-festning-1.18018767|tittel=Sørgesalutt fra Kristiansten festning|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|etternavn=NRK|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Dei liturgiske handlingane i Oslo domkyrkje vart leidde av biskopane [[Olav Fykse Tveit]] og [[Sunniva Gylver]]. Domprost Pål Kristian Balstad, sokneprest i Oslo domkyrkje Valborg Orset Stene, domkyrkjeprestane Morten Andreas Øyan-Carlmark og Ellen Aasland Reinertsen, og prest for samisk kyrkjeliv i Sør-Noreg Caroline Hauglid-Formo medverka òg.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.tv2.no/nyheter/datoen-for-gravferden-er-klar/19178096/|tittel=Datoen for gravferden er klar|besøksdato=2026-08-30|dato=2026-08-30|fornavn=Jonathan|etternavn=Gaathaug|språk=nb-NO|verk=TV 2}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.kirken.no/nb-NO/om-kirken/aktuelt/2026/medvirkende-i-kong-haralds-gravferd/|tittel=Disse medvirket i kong Haralds gravferd|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=Den norske kirke}}</ref> Stortingspresident [[Masud Gharahkhani]] og statsminister [[Jonas Gahr Støre]] heldt talar.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/d4a1xJ/kong-harald-gravferd-dette-er-programmet-for-seremonien-i-oslo-domkirke|tittel=Disse opptrådte i kongens bisettelse|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Runa|etternavn=Fjellanger|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|språk=no|verk=VG}}</ref> Representantar for jødedom, islam, humanisme, kristendom og buddhisme tende lys i kyrkja,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/PdXGdX/kong-harald-ble-gravlagt-i-en-seremoni-som-speilet-han-var|tittel=Seremoniens sterkeste øyeblikk|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Astrid|etternavn=Meland|språk=no|verk=VG}}</ref> og [[Victoria av Sverige|Sveriges kronprinsesse Victoria]] las [[Frans av Assisis bønn]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.aftenposten.no/norge/i/wAwywd/siste-nytt-etter-kong-harald-vs-bortgang-foelg-siste-nytt-her?pinnedEntry=124770|tittel=Kronprinsesse Victoria av Sverige leste Frans av Assisis bønn|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|etternavn=Aftenposten|språk=nb|verk=www.aftenposten.no}}</ref> Blant dei musikalske innslaga var framføringar av [[Åge Aleksandersen]], [[Tuva Syvertsen]] og Anders Aase, [[Kringkastingsorkestret|Kringkastingsorkesteret]] og [[Oslo Domkor]]. [[Hillari]] leidde ei vokalgruppe sat saman for høvet, med mellom anna [[Solveig Slettahjell]] og [[Beate S. Lech]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.austagderblad.no/80-6-3862|tittel=Gjerstad-musikar spelte for heile verda i Kongens gravferd|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornamn=Torfinn|etternamn=Skåttet|språk=no|verk=Aust-Agder Blad}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/d4a1xJ/kong-harald-gravferd-dette-er-programmet-for-seremonien-i-oslo-domkirke|tittel=Disse opptrådte i kongens bisettelse|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Runa|etternavn=Fjellanger|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|språk=no|verk=VG}}</ref> I det seremonien i domkyrkja vart avslutta, flaug fire [[Lockheed Martin F-35 Lightning II|F-35]] over Oslo i ei såkalla missing man-manøver, der eitt av flya braut ut av V-formasjonen over domkyrkja som symbol på kong Haralds bortgang.<ref name=":17" /> Ein mindre prosesjon følgde deretter båra til [[Akershus slottskyrkje]], der kong Harald vart gravlagd under ein privat seremoni.<ref name="hva skjer">{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/8pvnRd/kong-haralds-gravferd-blir-9-september|tittel=Kong Haralds gravferd blir onsdag 9. september|besøksdato=2026-08-31|dato=2026-08-30|fornavn=Anders Ihle|etternavn=Tovan|fornavn2=Elise Rønnevig|etternavn2=Andersen|fornavn3=Anja A. T.|etternavn3=Brekke|fornavn4=Louise|etternavn4=Eberhard|fornavn5=Vilde|etternavn5=Elgaaen|etternavn6=NTB|språk=no|verk=VG}}</ref><ref name=":17">{{Kjelde avis|tittel=Tens of thousands line the streets as Norway bids farewell to King Harald V|url=https://www.theguardian.com/world/2026/sep/09/norway-king-harald-v-funeral|avis=The Guardian|dato=2026-09-09|besøksdato=2026-09-09|issn=0261-3077|språk=en-GB|fornavn=Jon|etternavn=Henley|fornavn2=Jon Henley Europe|etternavn2=correspondent}}</ref> Då seremonien var avslutta, vart det avfyrt dobbel kongesalutt frå kanonane på festninga og andre militære anlegg i landet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-65945|tittel=Nå går flaggene til topps igjen|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Edvard Ruggesæter|etternavn=Ertesvåg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref><ref name="hva skjer" /> Båra skal plasserast i ein [[sarkofag]] i [[det kongelege mausoleet]] under slottskyrkja.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/430maa/her-skal-kong-harald-hvile|tittel=Her skal kongen hvile|besøksdato=2026-08-30|dato=2026-08-28|fornavn=Catherine Gonsholt|etternavn=Ighanian|språk=no|verk=VG}}</ref> Leiarar frå 20 land deltok i gravferda.<ref>{{Kjelde avis|tittel=Norway bids final farewell to popular King Harald V as crowds and royals converge for his funeral {{!}} CNN|url=https://edition.cnn.com/2026/09/09/europe/norway-king-harald-funeral-intl|avis=CNN|dato=2026-09-09|besøksdato=2026-09-09|språk=ein}}</ref> Blant dei utanlandske gjestene var [[William, prins av Wales|William]] og [[Anne av Storbritannia (1950)|prinsesse Anne]], som representerte det britiske kongehuset, kong [[Philippe av Belgia|Philippe]] og dronning [[Mathilde av Belgia|Mathilde]] av Belgia, storhertug [[Henri av Luxembourg]] og presidenten i Ukraina [[Volodymyr Zelenskyj]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/n1lJ8n/kong-haralds-gravferd-naa-ankommer--gjestene|tittel=Kong Haralds gravferd: Prins William på bussen|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-08|fornavn=Live|etternavn=Tronstad|fornavn2=Vilde|etternavn2=Elgaaen|fornavn3=Bastian Lunde|etternavn3=Hvitmyhr|fornavn4=Nora|etternavn4=Viskjer|fornavn5=Benjamin|etternavn5=Brekken|fornavn6=Nora Thorp|etternavn6=Bjørnstad|fornavn7=Gisle|etternavn7=Oddstad|fornavn8=Gøran|etternavn8=Bohlin|fornavn9=Mattis|etternavn9=Sandblad (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> Zelenskyj gjekk til fots saman med statsminister Støre, stortingspresident Gharahkhani og presidenten i Tyskland [[Frank-Walter Steinmeier]] i følgjet bak kista langs Karl Johan til domkyrkja.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.bbc.com/news/articles/cd94jgy7e94o|tittel=Europe's royalty pay respects to King Harald V in Norway|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=en-GB|verk=www.bbc.com}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-58790|tittel=Her går Zelenskyj og prins William ned Karl Johan|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornamn=Anna Jakobsen, Trine|etternamn=Stalsberg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> I Oslo domkyrkje var også representantar for norsk idretts-, nærings-, organisasjons- og kulturliv, og dessutan [[høgsterettsjustitiarius]] og leiinga i Forsvaret.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/nyheter/forsvarstopper-til-gravferden-1.18014319|tittel=Forsvarstopper til gravferden|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-04|etternavn=NRK|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Alle stortingsrepresentantar var inviterte.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-56486|tittel=Helomvending: Alle Stortings-representanter blir invitert til kong Haralds gravferd|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-05|fornavn=Pontus Egelandsdal, Jørgen Gilbrant, Henrik Heldahl, Tormod Malvin|etternavn=Sæther|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> Omkring 1900 soldatar var oppstilte langs ruta mellom Slottet og Oslo domkyrkje, og forsvarssjefen og dei øvste leiarane for forsvarsgreinene følgde kista.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dn.no/innenriks/slik-blir-kong-haralds-gravferd-en-spesiell-dag-og-verdig-markering/2-1-2040621|tittel=Disse næringslivstoppene kommer i kongens begravelse|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Jakob|etternavn=Schultz|etternavn2=NTB|språk=nb|verk=DN.no}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/XM37mg/kjendiser-i-kong-haralds-bisettelse|tittel=Kjendisgjestene i kong Haralds gravferd|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Catherine Gonsholt|etternavn=Ighanian|fornavn2=Camilla|etternavn2=Norli|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|fornavn4=Mattis|etternavn4=Sandblad (foto)|fornavn5=Fredrik|etternavn5=Solstad (foto)|fornavn6=Jørgen|etternavn6=Braastad (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> Anslagsvis {{formatnum:224000}} personar var i gatene i sentrum i samband med gravferda,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/zOzyA9/kong-haralds-gravferd-i-dag-prosesjonen-gaar-mot-oslo-domkirke|tittel=Kongens båre gjennom Oslos gater|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Vilde|etternavn=Elgaaen|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Jørgen|etternavn3=Braastad (foto)|fornavn4=Naina Helén|etternavn4=Jåma|fornavn5=Mattis|etternavn5=Sandblad (foto)|fornavn6=Gøran|etternavn6=Bohlin|fornavn7=Gisle|etternavn7=Oddstad|fornavn8=Polina|etternavn8=Kovalenko (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> medan det over heile landet vart halde eitt minutts stille klokka 13.<ref>{{Kjelde AV-medium|etternavn=nrk|tittel=Ett minutts stillhet for kong Harald|url=https://www.nrk.no/video/ett-minutts-stillhet-for-kong-harald_265e520a-62a8-46ca-ad5f-b14d283cbf23|språk=nb-NO|besøksdato=2026-09-10}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.aftenposten.no/skikkogbruk/i/oEB9p7/kongens-gravferd-slik-oppfoerer-du-deg-under-ett-minutts-stillhet|tittel=– Hva gjør vi når det blir ett minutts stillhet? spør leseren. – Rådene er enkle nok, svarer tidligere statsminister|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-07|språk=nb|verk=www.aftenposten.no}}</ref> Gravferda medførte omfattande tryggleiks- og trafikktiltak i Oslo sentrum. Store område vart stengde for køyretøy, og publikum som skulle inn i [[Kvadraturen (Oslo)|Kvadraturen]], Slottsparken og områda langs Karl Johan, måtte gjennom kontrollpostane og visitasjonen til politiet. Elsparkesyklar var også utestengde frå eit større område.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/na-er-oslo-sentrum-sperret-av/85125972|tittel=Nå er Oslo sentrum sperret av|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|etternavn=NTB|språk=nb-NO|verk=Dagbladet}}</ref> Til saman søkte 650 journalistar frå 19 land om akkreditering for å dekkje gravferda.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dn.no/innenriks/slik-blir-kong-haralds-gravferd-en-spesiell-dag-og-verdig-markering/2-1-2040621|tittel=Disse næringslivstoppene kommer i kongens begravelse|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Jakob|etternavn=Schultz|etternavn2=NTB|språk=nb|verk=DN.no}}</ref> Politi frå heile landet var innlosjert i Oslo for å hjelpe Oslo politidistrikt. Ein kvinneleg hotelltilsett vart sikta for å ha servert kylling som var gått ut på dato til tenestepersonar frå politiet i samband med gravferda. Ho vart halden halvtanna døgn på glattcelle, noko advokaten til kvinna beskreiv som ein overreaksjon.<ref>{{kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/gatt-veldig-inn-pa-henne/85144723|tittel=Kylling-siktelsen: - Gått veldig inn på henne|utgiver=Dagbladet|forfatter1=Kristoffer Solberg|forfatter2=Nicolai Eriksen|forfatter3=Oda Sophie Usterud|språk=norsk|dato=2026-09-12|besøksdato=2026-09-12}}</ref> == Kjelder == {{kjeldeliste}} eb4des0cogivar86ogbjxveotrpvr52 3672039 3672038 2026-09-12T22:07:36Z Eao 49913 3672039 wikitext text/x-wiki '''Gravferda til Harald V''' fann stad onsdag 9. september 2026. Ho starta med ei privat minnestund i Slottskapellet. Klokka 12 vart kong Haralds båre ført frå Slottet til Oslo domkyrkje på ein [[Affutasje|kanonlavett]] trekt av eit militært køyretøy.<ref name=":21">{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/norge/xl/kong-haralds-gravferd-oppsummert-1.18018933|tittel=Kong Haralds gravferd oppsummert|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Vilde|etternavn=Helljesen|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Kong Haakon, kronprinsesse Ingrid Alexandra, prins Sverre Magnus og prinsesse Märtha Louise følgde til fots bak båra, medan dronning Sonja og dronning Mette-Marit følgde i bil. Bak bilen følgde utanlandske kongelege og statsleiarar, representantar for dei tre norske statsmaktene, representantar for [[Sametinget]], statsforvaltarar, ordførar i Oslo, Forsvarets øvste leiing og medlemmer av den norske regjeringa til fots. Ridande politi var først og sist i prosesjonen.<ref name=":21" /><ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-58790|tittel=Her går Zelenskyj og prins William ned Karl Johan|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Anna Jakobsen, Trine|etternavn=Stalsberg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> Då portane på Slottet vart opna og prosesjonen starta, vart det avfyrt 21-skots sørgjesalutt frå [[Akershus slott og festning|Akershus festning]] og andre stader i landet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/trondelag/sorgesalutt-fra-kristiansten-festning-1.18018767|tittel=Sørgesalutt fra Kristiansten festning|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|etternavn=NRK|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Dei liturgiske handlingane i Oslo domkyrkje vart leidde av biskopane [[Olav Fykse Tveit]] og [[Sunniva Gylver]]. Domprost Pål Kristian Balstad, sokneprest i Oslo domkyrkje Valborg Orset Stene, domkyrkjeprestane Morten Andreas Øyan-Carlmark og Ellen Aasland Reinertsen, og prest for samisk kyrkjeliv i Sør-Noreg Caroline Hauglid-Formo medverka òg.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.tv2.no/nyheter/datoen-for-gravferden-er-klar/19178096/|tittel=Datoen for gravferden er klar|besøksdato=2026-08-30|dato=2026-08-30|fornavn=Jonathan|etternavn=Gaathaug|språk=nb-NO|verk=TV 2}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.kirken.no/nb-NO/om-kirken/aktuelt/2026/medvirkende-i-kong-haralds-gravferd/|tittel=Disse medvirket i kong Haralds gravferd|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=Den norske kirke}}</ref> Stortingspresident [[Masud Gharahkhani]] og statsminister [[Jonas Gahr Støre]] heldt talar.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/d4a1xJ/kong-harald-gravferd-dette-er-programmet-for-seremonien-i-oslo-domkirke|tittel=Disse opptrådte i kongens bisettelse|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Runa|etternavn=Fjellanger|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|språk=no|verk=VG}}</ref> Representantar for jødedom, islam, humanisme, kristendom og buddhisme tende lys i kyrkja,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/PdXGdX/kong-harald-ble-gravlagt-i-en-seremoni-som-speilet-han-var|tittel=Seremoniens sterkeste øyeblikk|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Astrid|etternavn=Meland|språk=no|verk=VG}}</ref> og [[Victoria av Sverige|Sveriges kronprinsesse Victoria]] las [[Frans av Assisis bønn]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.aftenposten.no/norge/i/wAwywd/siste-nytt-etter-kong-harald-vs-bortgang-foelg-siste-nytt-her?pinnedEntry=124770|tittel=Kronprinsesse Victoria av Sverige leste Frans av Assisis bønn|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|etternavn=Aftenposten|språk=nb|verk=www.aftenposten.no}}</ref> Blant dei musikalske innslaga var framføringar av [[Åge Aleksandersen]], [[Tuva Syvertsen]] og Anders Aase, [[Kringkastingsorkestret|Kringkastingsorkesteret]] og [[Oslo Domkor]]. [[Hillari]] leidde ei vokalgruppe sat saman for høvet, med mellom anna [[Solveig Slettahjell]] og [[Beate S. Lech]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.austagderblad.no/80-6-3862|tittel=Gjerstad-musikar spelte for heile verda i Kongens gravferd|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornamn=Torfinn|etternamn=Skåttet|språk=no|verk=Aust-Agder Blad}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/d4a1xJ/kong-harald-gravferd-dette-er-programmet-for-seremonien-i-oslo-domkirke|tittel=Disse opptrådte i kongens bisettelse|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Runa|etternavn=Fjellanger|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|språk=no|verk=VG}}</ref> I det seremonien i domkyrkja vart avslutta, flaug fire [[Lockheed Martin F-35 Lightning II|F-35]] over Oslo i ei såkalla missing man-manøver, der eitt av flya braut ut av V-formasjonen over domkyrkja som symbol på kong Haralds bortgang.<ref name=":17" /> Ein mindre prosesjon følgde deretter båra til [[Akershus slottskyrkje]], der kong Harald vart gravlagd under ein privat seremoni.<ref name="hva skjer">{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/8pvnRd/kong-haralds-gravferd-blir-9-september|tittel=Kong Haralds gravferd blir onsdag 9. september|besøksdato=2026-08-31|dato=2026-08-30|fornavn=Anders Ihle|etternavn=Tovan|fornavn2=Elise Rønnevig|etternavn2=Andersen|fornavn3=Anja A. T.|etternavn3=Brekke|fornavn4=Louise|etternavn4=Eberhard|fornavn5=Vilde|etternavn5=Elgaaen|etternavn6=NTB|språk=no|verk=VG}}</ref><ref name=":17">{{Kjelde avis|tittel=Tens of thousands line the streets as Norway bids farewell to King Harald V|url=https://www.theguardian.com/world/2026/sep/09/norway-king-harald-v-funeral|avis=The Guardian|dato=2026-09-09|besøksdato=2026-09-09|issn=0261-3077|språk=en-GB|fornavn=Jon|etternavn=Henley|fornavn2=Jon Henley Europe|etternavn2=correspondent}}</ref> Då seremonien var avslutta, vart det avfyrt dobbel kongesalutt frå kanonane på festninga og andre militære anlegg i landet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-65945|tittel=Nå går flaggene til topps igjen|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Edvard Ruggesæter|etternavn=Ertesvåg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref><ref name="hva skjer" /> Båra skal plasserast i ein [[sarkofag]] i [[det kongelege mausoleet]] under slottskyrkja.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/430maa/her-skal-kong-harald-hvile|tittel=Her skal kongen hvile|besøksdato=2026-08-30|dato=2026-08-28|fornavn=Catherine Gonsholt|etternavn=Ighanian|språk=no|verk=VG}}</ref> Leiarar frå 20 land deltok i gravferda.<ref>{{Kjelde avis|tittel=Norway bids final farewell to popular King Harald V as crowds and royals converge for his funeral {{!}} CNN|url=https://edition.cnn.com/2026/09/09/europe/norway-king-harald-funeral-intl|avis=CNN|dato=2026-09-09|besøksdato=2026-09-09|språk=ein}}</ref> Blant dei utanlandske gjestene var [[William, prins av Wales|William]] og [[Anne av Storbritannia (1950)|prinsesse Anne]], som representerte det britiske kongehuset, kong [[Philippe av Belgia|Philippe]] og dronning [[Mathilde av Belgia|Mathilde]] av Belgia, storhertug [[Henri av Luxembourg]] og presidenten i Ukraina [[Volodymyr Zelenskyj]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/n1lJ8n/kong-haralds-gravferd-naa-ankommer--gjestene|tittel=Kong Haralds gravferd: Prins William på bussen|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-08|fornavn=Live|etternavn=Tronstad|fornavn2=Vilde|etternavn2=Elgaaen|fornavn3=Bastian Lunde|etternavn3=Hvitmyhr|fornavn4=Nora|etternavn4=Viskjer|fornavn5=Benjamin|etternavn5=Brekken|fornavn6=Nora Thorp|etternavn6=Bjørnstad|fornavn7=Gisle|etternavn7=Oddstad|fornavn8=Gøran|etternavn8=Bohlin|fornavn9=Mattis|etternavn9=Sandblad (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> Zelenskyj gjekk til fots saman med statsminister Støre, stortingspresident Gharahkhani og presidenten i Tyskland [[Frank-Walter Steinmeier]] i følgjet bak kista langs Karl Johan til domkyrkja.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.bbc.com/news/articles/cd94jgy7e94o|tittel=Europe's royalty pay respects to King Harald V in Norway|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=en-GB|verk=www.bbc.com}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-58790|tittel=Her går Zelenskyj og prins William ned Karl Johan|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornamn=Anna Jakobsen, Trine|etternamn=Stalsberg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> I Oslo domkyrkje var også representantar for norsk idretts-, nærings-, organisasjons- og kulturliv, og dessutan [[høgsterettsjustitiarius]] og leiinga i Forsvaret.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/nyheter/forsvarstopper-til-gravferden-1.18014319|tittel=Forsvarstopper til gravferden|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-04|etternavn=NRK|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Alle stortingsrepresentantar var inviterte.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-56486|tittel=Helomvending: Alle Stortings-representanter blir invitert til kong Haralds gravferd|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-05|fornavn=Pontus Egelandsdal, Jørgen Gilbrant, Henrik Heldahl, Tormod Malvin|etternavn=Sæther|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> Omkring 1900 soldatar var oppstilte langs ruta mellom Slottet og Oslo domkyrkje, og forsvarssjefen og dei øvste leiarane for forsvarsgreinene følgde kista.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dn.no/innenriks/slik-blir-kong-haralds-gravferd-en-spesiell-dag-og-verdig-markering/2-1-2040621|tittel=Disse næringslivstoppene kommer i kongens begravelse|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Jakob|etternavn=Schultz|etternavn2=NTB|språk=nb|verk=DN.no}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/XM37mg/kjendiser-i-kong-haralds-bisettelse|tittel=Kjendisgjestene i kong Haralds gravferd|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Catherine Gonsholt|etternavn=Ighanian|fornavn2=Camilla|etternavn2=Norli|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|fornavn4=Mattis|etternavn4=Sandblad (foto)|fornavn5=Fredrik|etternavn5=Solstad (foto)|fornavn6=Jørgen|etternavn6=Braastad (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> Anslagsvis {{formatnum:224000}} personar var i gatene i sentrum i samband med gravferda,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/zOzyA9/kong-haralds-gravferd-i-dag-prosesjonen-gaar-mot-oslo-domkirke|tittel=Kongens båre gjennom Oslos gater|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Vilde|etternavn=Elgaaen|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Jørgen|etternavn3=Braastad (foto)|fornavn4=Naina Helén|etternavn4=Jåma|fornavn5=Mattis|etternavn5=Sandblad (foto)|fornavn6=Gøran|etternavn6=Bohlin|fornavn7=Gisle|etternavn7=Oddstad|fornavn8=Polina|etternavn8=Kovalenko (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> medan det over heile landet vart halde eitt minutts stille klokka 13.<ref>{{Kjelde AV-medium|etternavn=nrk|tittel=Ett minutts stillhet for kong Harald|url=https://www.nrk.no/video/ett-minutts-stillhet-for-kong-harald_265e520a-62a8-46ca-ad5f-b14d283cbf23|språk=nb-NO|besøksdato=2026-09-10}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.aftenposten.no/skikkogbruk/i/oEB9p7/kongens-gravferd-slik-oppfoerer-du-deg-under-ett-minutts-stillhet|tittel=– Hva gjør vi når det blir ett minutts stillhet? spør leseren. – Rådene er enkle nok, svarer tidligere statsminister|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-07|språk=nb|verk=www.aftenposten.no}}</ref> Gravferda medførte omfattande tryggleiks- og trafikktiltak i Oslo sentrum. Store område vart stengde for køyretøy, og publikum som skulle inn i [[Kvadraturen (Oslo)|Kvadraturen]], Slottsparken og områda langs Karl Johan, måtte gjennom kontrollpostane og visitasjonen til politiet. Elsparkesyklar var også utestengde frå eit større område.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/na-er-oslo-sentrum-sperret-av/85125972|tittel=Nå er Oslo sentrum sperret av|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|etternavn=NTB|språk=nb-NO|verk=Dagbladet}}</ref> Til saman søkte 650 journalistar frå 19 land om akkreditering for å dekkje gravferda.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dn.no/innenriks/slik-blir-kong-haralds-gravferd-en-spesiell-dag-og-verdig-markering/2-1-2040621|tittel=Disse næringslivstoppene kommer i kongens begravelse|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Jakob|etternavn=Schultz|etternavn2=NTB|språk=nb|verk=DN.no}}</ref> Politi frå heile landet var innlosjert i Oslo for å hjelpe Oslo politidistrikt. Ein kvinneleg hotelltilsett vart sikta for å ha servert kylling som var gått ut på dato til tenestepersonar frå politiet i samband med gravferda. Ho vart halden halvtanna døgn på glattcelle, noko advokaten til kvinna beskreiv som ein overreaksjon.<ref>{{kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/gatt-veldig-inn-pa-henne/85144723|tittel=Kylling-siktelsen: - Gått veldig inn på henne|utgiver=Dagbladet|forfatter1=Kristoffer Solberg|forfatter2=Nicolai Eriksen|forfatter3=Oda Sophie Usterud|språk=norsk|dato=2026-09-12|besøksdato=2026-09-12}}</ref> == Kjelder == {{kjeldeliste}} men9oo8vwihqvwlfgm24d2u5663rot9 3672040 3672039 2026-09-12T22:09:36Z Eao 49913 3672040 wikitext text/x-wiki '''Gravferda til Harald V''' fann stad onsdag 9. september 2026. Ho starta med ei privat minnestund i Slottskapellet. Klokka 12 vart [[Harald V av Noreg|kong Harald]]s båre ført frå Slottet til Oslo domkyrkje på ein [[Affutasje|kanonlavett]] trekt av eit militært køyretøy.<ref name=":21">{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/norge/xl/kong-haralds-gravferd-oppsummert-1.18018933|tittel=Kong Haralds gravferd oppsummert|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Vilde|etternavn=Helljesen|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Kong Haakon, kronprinsesse Ingrid Alexandra, prins Sverre Magnus og prinsesse Märtha Louise følgde til fots bak båra, medan dronning Sonja og dronning Mette-Marit følgde i bil. Bak bilen følgde utanlandske kongelege og statsleiarar, representantar for dei tre norske statsmaktene, representantar for [[Sametinget]], statsforvaltarar, ordførar i Oslo, Forsvarets øvste leiing og medlemmer av den norske regjeringa til fots. Ridande politi var først og sist i prosesjonen.<ref name=":21" /><ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-58790|tittel=Her går Zelenskyj og prins William ned Karl Johan|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Anna Jakobsen, Trine|etternavn=Stalsberg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> Då portane på Slottet vart opna og prosesjonen starta, vart det avfyrt 21-skots sørgjesalutt frå [[Akershus slott og festning|Akershus festning]] og andre stader i landet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/trondelag/sorgesalutt-fra-kristiansten-festning-1.18018767|tittel=Sørgesalutt fra Kristiansten festning|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|etternavn=NRK|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Dei liturgiske handlingane i Oslo domkyrkje vart leidde av biskopane [[Olav Fykse Tveit]] og [[Sunniva Gylver]]. Domprost Pål Kristian Balstad, sokneprest i Oslo domkyrkje Valborg Orset Stene, domkyrkjeprestane Morten Andreas Øyan-Carlmark og Ellen Aasland Reinertsen, og prest for samisk kyrkjeliv i Sør-Noreg Caroline Hauglid-Formo medverka òg.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.tv2.no/nyheter/datoen-for-gravferden-er-klar/19178096/|tittel=Datoen for gravferden er klar|besøksdato=2026-08-30|dato=2026-08-30|fornavn=Jonathan|etternavn=Gaathaug|språk=nb-NO|verk=TV 2}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.kirken.no/nb-NO/om-kirken/aktuelt/2026/medvirkende-i-kong-haralds-gravferd/|tittel=Disse medvirket i kong Haralds gravferd|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=Den norske kirke}}</ref> Stortingspresident [[Masud Gharahkhani]] og statsminister [[Jonas Gahr Støre]] heldt talar.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/d4a1xJ/kong-harald-gravferd-dette-er-programmet-for-seremonien-i-oslo-domkirke|tittel=Disse opptrådte i kongens bisettelse|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Runa|etternavn=Fjellanger|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|språk=no|verk=VG}}</ref> Representantar for jødedom, islam, humanisme, kristendom og buddhisme tende lys i kyrkja,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/PdXGdX/kong-harald-ble-gravlagt-i-en-seremoni-som-speilet-han-var|tittel=Seremoniens sterkeste øyeblikk|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Astrid|etternavn=Meland|språk=no|verk=VG}}</ref> og [[Victoria av Sverige|Sveriges kronprinsesse Victoria]] las [[Frans av Assisis bønn]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.aftenposten.no/norge/i/wAwywd/siste-nytt-etter-kong-harald-vs-bortgang-foelg-siste-nytt-her?pinnedEntry=124770|tittel=Kronprinsesse Victoria av Sverige leste Frans av Assisis bønn|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|etternavn=Aftenposten|språk=nb|verk=www.aftenposten.no}}</ref> Blant dei musikalske innslaga var framføringar av [[Åge Aleksandersen]], [[Tuva Syvertsen]] og Anders Aase, [[Kringkastingsorkestret|Kringkastingsorkesteret]] og [[Oslo Domkor]]. [[Hillari]] leidde ei vokalgruppe sat saman for høvet, med mellom anna [[Solveig Slettahjell]] og [[Beate S. Lech]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.austagderblad.no/80-6-3862|tittel=Gjerstad-musikar spelte for heile verda i Kongens gravferd|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornamn=Torfinn|etternamn=Skåttet|språk=no|verk=Aust-Agder Blad}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/d4a1xJ/kong-harald-gravferd-dette-er-programmet-for-seremonien-i-oslo-domkirke|tittel=Disse opptrådte i kongens bisettelse|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Runa|etternavn=Fjellanger|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|språk=no|verk=VG}}</ref> I det seremonien i domkyrkja vart avslutta, flaug fire [[Lockheed Martin F-35 Lightning II|F-35]] over Oslo i ei såkalla missing man-manøver, der eitt av flya braut ut av V-formasjonen over domkyrkja som symbol på kong Haralds bortgang.<ref name=":17" /> Ein mindre prosesjon følgde deretter båra til [[Akershus slottskyrkje]], der kong Harald vart gravlagd under ein privat seremoni.<ref name="hva skjer">{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/8pvnRd/kong-haralds-gravferd-blir-9-september|tittel=Kong Haralds gravferd blir onsdag 9. september|besøksdato=2026-08-31|dato=2026-08-30|fornavn=Anders Ihle|etternavn=Tovan|fornavn2=Elise Rønnevig|etternavn2=Andersen|fornavn3=Anja A. T.|etternavn3=Brekke|fornavn4=Louise|etternavn4=Eberhard|fornavn5=Vilde|etternavn5=Elgaaen|etternavn6=NTB|språk=no|verk=VG}}</ref><ref name=":17">{{Kjelde avis|tittel=Tens of thousands line the streets as Norway bids farewell to King Harald V|url=https://www.theguardian.com/world/2026/sep/09/norway-king-harald-v-funeral|avis=The Guardian|dato=2026-09-09|besøksdato=2026-09-09|issn=0261-3077|språk=en-GB|fornavn=Jon|etternavn=Henley|fornavn2=Jon Henley Europe|etternavn2=correspondent}}</ref> Då seremonien var avslutta, vart det avfyrt dobbel kongesalutt frå kanonane på festninga og andre militære anlegg i landet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-65945|tittel=Nå går flaggene til topps igjen|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Edvard Ruggesæter|etternavn=Ertesvåg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref><ref name="hva skjer" /> Båra skal plasserast i ein [[sarkofag]] i [[det kongelege mausoleet]] under slottskyrkja.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/430maa/her-skal-kong-harald-hvile|tittel=Her skal kongen hvile|besøksdato=2026-08-30|dato=2026-08-28|fornavn=Catherine Gonsholt|etternavn=Ighanian|språk=no|verk=VG}}</ref> Leiarar frå 20 land deltok i gravferda.<ref>{{Kjelde avis|tittel=Norway bids final farewell to popular King Harald V as crowds and royals converge for his funeral {{!}} CNN|url=https://edition.cnn.com/2026/09/09/europe/norway-king-harald-funeral-intl|avis=CNN|dato=2026-09-09|besøksdato=2026-09-09|språk=ein}}</ref> Blant dei utanlandske gjestene var [[William, prins av Wales|William]] og [[Anne av Storbritannia (1950)|prinsesse Anne]], som representerte det britiske kongehuset, kong [[Philippe av Belgia|Philippe]] og dronning [[Mathilde av Belgia|Mathilde]] av Belgia, storhertug [[Henri av Luxembourg]] og presidenten i Ukraina [[Volodymyr Zelenskyj]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/n1lJ8n/kong-haralds-gravferd-naa-ankommer--gjestene|tittel=Kong Haralds gravferd: Prins William på bussen|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-08|fornavn=Live|etternavn=Tronstad|fornavn2=Vilde|etternavn2=Elgaaen|fornavn3=Bastian Lunde|etternavn3=Hvitmyhr|fornavn4=Nora|etternavn4=Viskjer|fornavn5=Benjamin|etternavn5=Brekken|fornavn6=Nora Thorp|etternavn6=Bjørnstad|fornavn7=Gisle|etternavn7=Oddstad|fornavn8=Gøran|etternavn8=Bohlin|fornavn9=Mattis|etternavn9=Sandblad (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> Zelenskyj gjekk til fots saman med statsminister Støre, stortingspresident Gharahkhani og presidenten i Tyskland [[Frank-Walter Steinmeier]] i følgjet bak kista langs Karl Johan til domkyrkja.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.bbc.com/news/articles/cd94jgy7e94o|tittel=Europe's royalty pay respects to King Harald V in Norway|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=en-GB|verk=www.bbc.com}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-58790|tittel=Her går Zelenskyj og prins William ned Karl Johan|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornamn=Anna Jakobsen, Trine|etternamn=Stalsberg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> I Oslo domkyrkje var også representantar for norsk idretts-, nærings-, organisasjons- og kulturliv, og dessutan [[høgsterettsjustitiarius]] og leiinga i Forsvaret.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/nyheter/forsvarstopper-til-gravferden-1.18014319|tittel=Forsvarstopper til gravferden|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-04|etternavn=NRK|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Alle stortingsrepresentantar var inviterte.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-56486|tittel=Helomvending: Alle Stortings-representanter blir invitert til kong Haralds gravferd|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-05|fornavn=Pontus Egelandsdal, Jørgen Gilbrant, Henrik Heldahl, Tormod Malvin|etternavn=Sæther|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> Omkring 1900 soldatar var oppstilte langs ruta mellom Slottet og Oslo domkyrkje, og forsvarssjefen og dei øvste leiarane for forsvarsgreinene følgde kista.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dn.no/innenriks/slik-blir-kong-haralds-gravferd-en-spesiell-dag-og-verdig-markering/2-1-2040621|tittel=Disse næringslivstoppene kommer i kongens begravelse|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Jakob|etternavn=Schultz|etternavn2=NTB|språk=nb|verk=DN.no}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/XM37mg/kjendiser-i-kong-haralds-bisettelse|tittel=Kjendisgjestene i kong Haralds gravferd|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Catherine Gonsholt|etternavn=Ighanian|fornavn2=Camilla|etternavn2=Norli|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|fornavn4=Mattis|etternavn4=Sandblad (foto)|fornavn5=Fredrik|etternavn5=Solstad (foto)|fornavn6=Jørgen|etternavn6=Braastad (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> Anslagsvis {{formatnum:224000}} personar var i gatene i sentrum i samband med gravferda,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/zOzyA9/kong-haralds-gravferd-i-dag-prosesjonen-gaar-mot-oslo-domkirke|tittel=Kongens båre gjennom Oslos gater|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Vilde|etternavn=Elgaaen|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Jørgen|etternavn3=Braastad (foto)|fornavn4=Naina Helén|etternavn4=Jåma|fornavn5=Mattis|etternavn5=Sandblad (foto)|fornavn6=Gøran|etternavn6=Bohlin|fornavn7=Gisle|etternavn7=Oddstad|fornavn8=Polina|etternavn8=Kovalenko (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> medan det over heile landet vart halde eitt minutts stille klokka 13.<ref>{{Kjelde AV-medium|etternavn=nrk|tittel=Ett minutts stillhet for kong Harald|url=https://www.nrk.no/video/ett-minutts-stillhet-for-kong-harald_265e520a-62a8-46ca-ad5f-b14d283cbf23|språk=nb-NO|besøksdato=2026-09-10}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.aftenposten.no/skikkogbruk/i/oEB9p7/kongens-gravferd-slik-oppfoerer-du-deg-under-ett-minutts-stillhet|tittel=– Hva gjør vi når det blir ett minutts stillhet? spør leseren. – Rådene er enkle nok, svarer tidligere statsminister|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-07|språk=nb|verk=www.aftenposten.no}}</ref> Gravferda medførte omfattande tryggleiks- og trafikktiltak i Oslo sentrum. Store område vart stengde for køyretøy, og publikum som skulle inn i [[Kvadraturen (Oslo)|Kvadraturen]], Slottsparken og områda langs Karl Johan, måtte gjennom kontrollpostane og visitasjonen til politiet. Elsparkesyklar var også utestengde frå eit større område.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/na-er-oslo-sentrum-sperret-av/85125972|tittel=Nå er Oslo sentrum sperret av|besøksdato=2026-09-09|dato=2026-09-09|etternavn=NTB|språk=nb-NO|verk=Dagbladet}}</ref> Til saman søkte 650 journalistar frå 19 land om akkreditering for å dekkje gravferda.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dn.no/innenriks/slik-blir-kong-haralds-gravferd-en-spesiell-dag-og-verdig-markering/2-1-2040621|tittel=Disse næringslivstoppene kommer i kongens begravelse|besøksdato=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Jakob|etternavn=Schultz|etternavn2=NTB|språk=nb|verk=DN.no}}</ref> Politi frå heile landet var innlosjert i Oslo for å hjelpe Oslo politidistrikt. Ein kvinneleg hotelltilsett vart sikta for å ha servert kylling som var gått ut på dato til tenestepersonar frå politiet i samband med gravferda. Ho vart halden halvtanna døgn på glattcelle, noko advokaten til kvinna beskreiv som ein overreaksjon.<ref>{{kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/gatt-veldig-inn-pa-henne/85144723|tittel=Kylling-siktelsen: - Gått veldig inn på henne|utgiver=Dagbladet|forfatter1=Kristoffer Solberg|forfatter2=Nicolai Eriksen|forfatter3=Oda Sophie Usterud|språk=norsk|dato=2026-09-12|besøksdato=2026-09-12}}</ref> == Kjelder == {{kjeldeliste}} neumohq1e4zxpj142tbe9qrfp7j9gm1 3672047 3672040 2026-09-12T23:57:06Z Eao 49913 småplukk i malane 3672047 wikitext text/x-wiki '''Gravferda til Harald V''' fann stad onsdag 9. september 2026. Ho starta med ei privat minnestund i Slottskapellet. Klokka 12 vart [[Harald V av Noreg|kong Harald]]s båre ført frå Slottet til Oslo domkyrkje på ein [[Affutasje|kanonlavett]] trekt av eit militært køyretøy.<ref name=":21">{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/norge/xl/kong-haralds-gravferd-oppsummert-1.18018933|tittel=Kong Haralds gravferd oppsummert|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Vilde|etternavn=Helljesen|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Kong Haakon, kronprinsesse Ingrid Alexandra, prins Sverre Magnus og prinsesse Märtha Louise følgde til fots bak båra, medan dronning Sonja og dronning Mette-Marit følgde i bil. Bak bilen følgde utanlandske kongelege og statsleiarar, representantar for dei tre norske statsmaktene, representantar for [[Sametinget]], statsforvaltarar, ordførar i Oslo, Forsvarets øvste leiing og medlemmer av den norske regjeringa til fots. Ridande politi var først og sist i prosesjonen.<ref name=":21" /><ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-58790|tittel=Her går Zelenskyj og prins William ned Karl Johan|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Anna Jakobsen, Trine|etternavn=Stalsberg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> Då portane på Slottet vart opna og prosesjonen starta, vart det avfyrt 21-skots sørgjesalutt frå [[Akershus slott og festning|Akershus festning]] og andre stader i landet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/trondelag/sorgesalutt-fra-kristiansten-festning-1.18018767|tittel=Sørgesalutt fra Kristiansten festning|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|etternavn=NRK|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Dei liturgiske handlingane i Oslo domkyrkje vart leidde av biskopane [[Olav Fykse Tveit]] og [[Sunniva Gylver]]. Domprost Pål Kristian Balstad, sokneprest i Oslo domkyrkje Valborg Orset Stene, domkyrkjeprestane Morten Andreas Øyan-Carlmark og Ellen Aasland Reinertsen, og prest for samisk kyrkjeliv i Sør-Noreg Caroline Hauglid-Formo medverka òg.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.tv2.no/nyheter/datoen-for-gravferden-er-klar/19178096/|tittel=Datoen for gravferden er klar|vitja=2026-08-30|dato=2026-08-30|fornavn=Jonathan|etternavn=Gaathaug|språk=nb-NO|verk=TV 2}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.kirken.no/nb-NO/om-kirken/aktuelt/2026/medvirkende-i-kong-haralds-gravferd/|tittel=Disse medvirket i kong Haralds gravferd|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=Den norske kirke}}</ref> Stortingspresident [[Masud Gharahkhani]] og statsminister [[Jonas Gahr Støre]] heldt talar.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/d4a1xJ/kong-harald-gravferd-dette-er-programmet-for-seremonien-i-oslo-domkirke|tittel=Disse opptrådte i kongens bisettelse|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Runa|etternavn=Fjellanger|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|språk=no|verk=VG}}</ref> Representantar for jødedom, islam, humanisme, kristendom og buddhisme tende lys i kyrkja,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/PdXGdX/kong-harald-ble-gravlagt-i-en-seremoni-som-speilet-han-var|tittel=Seremoniens sterkeste øyeblikk|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Astrid|etternavn=Meland|språk=no|verk=VG}}</ref> og [[Victoria av Sverige|Sveriges kronprinsesse Victoria]] las [[Frans av Assisis bønn]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.aftenposten.no/norge/i/wAwywd/siste-nytt-etter-kong-harald-vs-bortgang-foelg-siste-nytt-her?pinnedEntry=124770|tittel=Kronprinsesse Victoria av Sverige leste Frans av Assisis bønn|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|etternavn=Aftenposten|språk=nb|verk=www.aftenposten.no}}</ref> Blant dei musikalske innslaga var framføringar av [[Åge Aleksandersen]], [[Tuva Syvertsen]] og Anders Aase, [[Kringkastingsorkestret|Kringkastingsorkesteret]] og [[Oslo Domkor]]. [[Hillari]] leidde ei vokalgruppe sat saman for høvet, med mellom anna [[Solveig Slettahjell]] og [[Beate S. Lech]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.austagderblad.no/80-6-3862|tittel=Gjerstad-musikar spelte for heile verda i Kongens gravferd|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornamn=Torfinn|etternamn=Skåttet|språk=no|verk=Aust-Agder Blad}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/d4a1xJ/kong-harald-gravferd-dette-er-programmet-for-seremonien-i-oslo-domkirke|tittel=Disse opptrådte i kongens bisettelse|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Runa|etternavn=Fjellanger|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|språk=no|verk=VG}}</ref> I det seremonien i domkyrkja vart avslutta, flaug fire [[Lockheed Martin F-35 Lightning II|F-35]] over Oslo i ei såkalla missing man-manøver, der eitt av flya braut ut av V-formasjonen over domkyrkja som symbol på kong Haralds bortgang.<ref name=":17" /> Ein mindre prosesjon følgde deretter båra til [[Akershus slottskyrkje]], der kong Harald vart gravlagd under ein privat seremoni.<ref name="hva skjer">{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/8pvnRd/kong-haralds-gravferd-blir-9-september|tittel=Kong Haralds gravferd blir onsdag 9. september|vitja=2026-08-31|dato=2026-08-30|fornavn=Anders Ihle|etternavn=Tovan|fornavn2=Elise Rønnevig|etternavn2=Andersen|fornavn3=Anja A. T.|etternavn3=Brekke|fornavn4=Louise|etternavn4=Eberhard|fornavn5=Vilde|etternavn5=Elgaaen|etternavn6=NTB|språk=no|verk=VG}}</ref><ref name=":17">{{Kjelde avis|tittel=Tens of thousands line the streets as Norway bids farewell to King Harald V|url=https://www.theguardian.com/world/2026/sep/09/norway-king-harald-v-funeral|avis=The Guardian|dato=2026-09-09|vitja=2026-09-09|issn=0261-3077|språk=en-GB|fornavn=Jon|etternavn=Henley|fornavn2=Jon Henley Europe|etternavn2=correspondent}}</ref> Då seremonien var avslutta, vart det avfyrt dobbel kongesalutt frå kanonane på festninga og andre militære anlegg i landet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-65945|tittel=Nå går flaggene til topps igjen|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Edvard Ruggesæter|etternavn=Ertesvåg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref><ref name="hva skjer" /> Båra skal plasserast i ein [[sarkofag]] i [[det kongelege mausoleet]] under slottskyrkja.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/430maa/her-skal-kong-harald-hvile|tittel=Her skal kongen hvile|vitja=2026-08-30|dato=2026-08-28|fornavn=Catherine Gonsholt|etternavn=Ighanian|språk=no|verk=VG}}</ref> Leiarar frå 20 land deltok i gravferda.<ref>{{Kjelde avis|tittel=Norway bids final farewell to popular King Harald V as crowds and royals converge for his funeral {{!}} CNN|url=https://edition.cnn.com/2026/09/09/europe/norway-king-harald-funeral-intl|avis=CNN|dato=2026-09-09|vitja=2026-09-09|språk=ein}}</ref> Blant dei utanlandske gjestene var [[William, prins av Wales|William]] og [[Anne av Storbritannia (1950)|prinsesse Anne]], som representerte det britiske kongehuset, kong [[Philippe av Belgia|Philippe]] og dronning [[Mathilde av Belgia|Mathilde]] av Belgia, storhertug [[Henri av Luxembourg]] og presidenten i Ukraina [[Volodymyr Zelenskyj]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/n1lJ8n/kong-haralds-gravferd-naa-ankommer--gjestene|tittel=Kong Haralds gravferd: Prins William på bussen|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-08|fornavn=Live|etternavn=Tronstad|fornavn2=Vilde|etternavn2=Elgaaen|fornavn3=Bastian Lunde|etternavn3=Hvitmyhr|fornavn4=Nora|etternavn4=Viskjer|fornavn5=Benjamin|etternavn5=Brekken|fornavn6=Nora Thorp|etternavn6=Bjørnstad|fornavn7=Gisle|etternavn7=Oddstad|fornavn8=Gøran|etternavn8=Bohlin|fornavn9=Mattis|etternavn9=Sandblad (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> Zelenskyj gjekk til fots saman med statsminister Støre, stortingspresident Gharahkhani og presidenten i Tyskland [[Frank-Walter Steinmeier]] i følgjet bak kista langs Karl Johan til domkyrkja.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.bbc.com/news/articles/cd94jgy7e94o|tittel=Europe's royalty pay respects to King Harald V in Norway|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=en-GB|verk=www.bbc.com}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-58790|tittel=Her går Zelenskyj og prins William ned Karl Johan|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornamn=Anna Jakobsen, Trine|etternamn=Stalsberg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> I Oslo domkyrkje var også representantar for norsk idretts-, nærings-, organisasjons- og kulturliv, og dessutan [[høgsterettsjustitiarius]] og leiinga i Forsvaret.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/nyheter/forsvarstopper-til-gravferden-1.18014319|tittel=Forsvarstopper til gravferden|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-04|etternavn=NRK|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Alle stortingsrepresentantar var inviterte.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-56486|tittel=Helomvending: Alle Stortings-representanter blir invitert til kong Haralds gravferd|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-05|fornavn=Pontus Egelandsdal, Jørgen Gilbrant, Henrik Heldahl, Tormod Malvin|etternavn=Sæther|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> Omkring 1900 soldatar var oppstilte langs ruta mellom Slottet og Oslo domkyrkje, og forsvarssjefen og dei øvste leiarane for forsvarsgreinene følgde kista.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dn.no/innenriks/slik-blir-kong-haralds-gravferd-en-spesiell-dag-og-verdig-markering/2-1-2040621|tittel=Disse næringslivstoppene kommer i kongens begravelse|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Jakob|etternavn=Schultz|etternavn2=NTB|språk=nb|verk=DN.no}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/XM37mg/kjendiser-i-kong-haralds-bisettelse|tittel=Kjendisgjestene i kong Haralds gravferd|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Catherine Gonsholt|etternavn=Ighanian|fornavn2=Camilla|etternavn2=Norli|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|fornavn4=Mattis|etternavn4=Sandblad (foto)|fornavn5=Fredrik|etternavn5=Solstad (foto)|fornavn6=Jørgen|etternavn6=Braastad (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> Anslagsvis {{formatnum:224000}} personar var i gatene i sentrum i samband med gravferda,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/zOzyA9/kong-haralds-gravferd-i-dag-prosesjonen-gaar-mot-oslo-domkirke|tittel=Kongens båre gjennom Oslos gater|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Vilde|etternavn=Elgaaen|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Jørgen|etternavn3=Braastad (foto)|fornavn4=Naina Helén|etternavn4=Jåma|fornavn5=Mattis|etternavn5=Sandblad (foto)|fornavn6=Gøran|etternavn6=Bohlin|fornavn7=Gisle|etternavn7=Oddstad|fornavn8=Polina|etternavn8=Kovalenko (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> medan det over heile landet vart halde eitt minutts stille klokka 13.<ref>{{Kjelde AV-medium|etternavn=nrk|tittel=Ett minutts stillhet for kong Harald|url=https://www.nrk.no/video/ett-minutts-stillhet-for-kong-harald_265e520a-62a8-46ca-ad5f-b14d283cbf23|språk=nb-NO|vitja=2026-09-10}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.aftenposten.no/skikkogbruk/i/oEB9p7/kongens-gravferd-slik-oppfoerer-du-deg-under-ett-minutts-stillhet|tittel=– Hva gjør vi når det blir ett minutts stillhet? spør leseren. – Rådene er enkle nok, svarer tidligere statsminister|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-07|språk=nb|verk=www.aftenposten.no}}</ref> Gravferda medførte omfattande tryggleiks- og trafikktiltak i Oslo sentrum. Store område vart stengde for køyretøy, og publikum som skulle inn i [[Kvadraturen (Oslo)|Kvadraturen]], Slottsparken og områda langs Karl Johan, måtte gjennom kontrollpostane og visitasjonen til politiet. Elsparkesyklar var også utestengde frå eit større område.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/na-er-oslo-sentrum-sperret-av/85125972|tittel=Nå er Oslo sentrum sperret av|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|etternavn=NTB|språk=nb-NO|verk=Dagbladet}}</ref> Til saman søkte 650 journalistar frå 19 land om akkreditering for å dekkje gravferda.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dn.no/innenriks/slik-blir-kong-haralds-gravferd-en-spesiell-dag-og-verdig-markering/2-1-2040621|tittel=Disse næringslivstoppene kommer i kongens begravelse|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Jakob|etternavn=Schultz|utgiver=NTB|språk=nb|verk=DN.no}}</ref> Politi frå heile landet var innlosjert i Oslo for å hjelpe Oslo politidistrikt. Ein kvinneleg hotelltilsett vart sikta for å ha servert kylling som var gått ut på dato til tenestepersonar frå politiet i samband med gravferda. Ho vart halden halvtanna døgn på glattcelle, noko advokaten til kvinna beskreiv som ein overreaksjon.<ref>{{kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/gatt-veldig-inn-pa-henne/85144723|tittel=Kylling-siktelsen: - Gått veldig inn på henne|utgiver=Dagbladet|forfatter1=Kristoffer Solberg|forfatter2=Nicolai Eriksen|forfatter3=Oda Sophie Usterud|språk=norsk|dato=2026-09-12|vitja=2026-09-12}}</ref> == Kjelder == {{kjeldeliste}} 06z2v9ku2tmp0mzparpevd1t3ks8a0f 3672121 3672047 2026-09-13T08:30:11Z Ranveig 39 Flikk 3672121 wikitext text/x-wiki '''Gravferda til Harald V av Noreg''' fann stad onsdag 9. september 2026. Ho starta med ei privat minnestund i Slottskapellet. Klokka 12 vart båra til [[Harald V av Noreg|kong Harald]]s ført frå Slottet til Oslo domkyrkje på ein [[Affutasje|kanonlavett]] trekt av eit militært køyretøy.<ref name=":21">{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/norge/xl/kong-haralds-gravferd-oppsummert-1.18018933|tittel=Kong Haralds gravferd oppsummert|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Vilde|etternavn=Helljesen|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Kong [[Haakon VIII av Noreg|Haakon]], kronprinsesse [[Ingrid Alexandra av Noreg|Ingrid Alexandra]], prins [[Sverre Magnus av Noreg|Sverre Magnus]] og prinsesse [[Märtha Louise]] følgde til fots bak båra, medan dronning [[Sonja av Noreg|Sonja]] og dronning [[Mette-Marit]] følgde etter i bil. Bak bilen følgde utanlandske kongelege og statsleiarar, representantar for dei tre norske statsmaktene, representantar for [[Sametinget]], statsforvaltarar, ordføraren i Oslo, den øvste leiinga av Forsvaret og medlemmer av den norske regjeringa til fots. Ridande politi var først og sist i prosesjonen.<ref name=":21" /><ref name=Zelenskyj>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-58790|tittel=Her går Zelenskyj og prins William ned Karl Johan|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|forfattar=Anna Jakobsen|forfattar2= Trine Stalsberg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> Då portane på Slottet vart opna og prosesjonen starta, vart det avfyrt 21-skots sørgjesalutt frå [[Akershus slott og festning|Akershus festning]] og andre stader i landet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/trondelag/sorgesalutt-fra-kristiansten-festning-1.18018767|tittel=Sørgesalutt fra Kristiansten festning|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Dei liturgiske handlingane i Oslo domkyrkje vart leidde av biskopane [[Olav Fykse Tveit]] og [[Sunniva Gylver]]. Domprost Pål Kristian Balstad, sokneprest i Oslo domkyrkje Valborg Orset Stene, domkyrkjeprestane Morten Andreas Øyan-Carlmark og Ellen Aasland Reinertsen, og prest for samisk kyrkjeliv i Sør-Noreg Caroline Hauglid-Formo medverka òg.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.tv2.no/nyheter/datoen-for-gravferden-er-klar/19178096/|tittel=Datoen for gravferden er klar|vitja=2026-08-30|dato=2026-08-30|fornavn=Jonathan|etternavn=Gaathaug|språk=nb-NO|verk=TV 2}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.kirken.no/nb-NO/om-kirken/aktuelt/2026/medvirkende-i-kong-haralds-gravferd/|tittel=Disse medvirket i kong Haralds gravferd|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=Den norske kirke}}</ref> Stortingspresident [[Masud Gharahkhani]] og statsminister [[Jonas Gahr Støre]] heldt talar.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/d4a1xJ/kong-harald-gravferd-dette-er-programmet-for-seremonien-i-oslo-domkirke|tittel=Disse opptrådte i kongens bisettelse|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Runa|etternavn=Fjellanger|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|språk=no|verk=VG}}</ref> Representantar for jødedom, islam, humanisme, kristendom og buddhisme tende lys i kyrkja,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/PdXGdX/kong-harald-ble-gravlagt-i-en-seremoni-som-speilet-han-var|tittel=Seremoniens sterkeste øyeblikk|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Astrid|etternavn=Meland|språk=no|verk=VG}}</ref> og den svenske [[Victoria av Sverige|kronprinsessa Victoria]] las [[Frans av Assisi-bøna]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.aftenposten.no/norge/i/wAwywd/siste-nytt-etter-kong-harald-vs-bortgang-foelg-siste-nytt-her?pinnedEntry=124770|tittel=Kronprinsesse Victoria av Sverige leste Frans av Assisis bønn|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|etternavn=Aftenposten|språk=nb|verk=www.aftenposten.no}}</ref> Blant dei musikalske innslaga var framføringar av [[Åge Aleksandersen]], [[Tuva Syvertsen]] og Anders Aase, [[Kringkastingsorkestret|Kringkastingsorkesteret]] og [[Oslo Domkor]]. [[Hillari]] leidde ei vokalgruppe sat saman for høvet, med mellom anna [[Solveig Slettahjell]] og [[Beate S. Lech]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.austagderblad.no/80-6-3862|tittel=Gjerstad-musikar spelte for heile verda i Kongens gravferd|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornamn=Torfinn|etternamn=Skåttet|språk=no|verk=Aust-Agder Blad}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/d4a1xJ/kong-harald-gravferd-dette-er-programmet-for-seremonien-i-oslo-domkirke|tittel=Disse opptrådte i kongens bisettelse|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Runa|etternavn=Fjellanger|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|språk=no|verk=VG}}</ref> I det seremonien i domkyrkja vart avslutta, flaug fire [[Lockheed Martin F-35 Lightning II|F-35]]-fly over Oslo i ei såkalla missing man-manøver, der eitt av flya braut ut av V-formasjonen over domkyrkja som symbol på bortgangen til kong Harald.<ref name=":17" /> Ein mindre prosesjon følgde deretter båra til [[Akershus slottskyrkje]], der kong Harald vart gravlagd under ein privat seremoni.<ref name="hva skjer">{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/8pvnRd/kong-haralds-gravferd-blir-9-september|tittel=Kong Haralds gravferd blir onsdag 9. september|vitja=2026-08-31|dato=2026-08-30|fornavn=Anders Ihle|etternavn=Tovan|fornavn2=Elise Rønnevig|etternavn2=Andersen|fornavn3=Anja A. T.|etternavn3=Brekke|fornavn4=Louise|etternavn4=Eberhard|fornavn5=Vilde|etternavn5=Elgaaen|språk=no|verk=VG}}</ref><ref name=":17">{{Kjelde avis|tittel=Tens of thousands line the streets as Norway bids farewell to King Harald V|url=https://www.theguardian.com/world/2026/sep/09/norway-king-harald-v-funeral|avis=The Guardian|dato=2026-09-09|vitja=2026-09-09|issn=0261-3077|språk=en-GB|fornavn=Jon|etternavn=Henley}}</ref> Då seremonien var avslutta, vart det avfyrt dobbel kongesalutt frå kanonane på festninga og andre militære anlegg i landet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-65945|tittel=Nå går flaggene til topps igjen|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Edvard Ruggesæter|etternavn=Ertesvåg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref><ref name="hva skjer" /> Båra skulle så plasserast i ein [[sarkofag]] i [[det kongelege mausoleet]] under slottskyrkja.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/430maa/her-skal-kong-harald-hvile|tittel=Her skal kongen hvile|vitja=2026-08-30|dato=2026-08-28|fornavn=Catherine Gonsholt|etternavn=Ighanian|språk=no|verk=VG}}</ref> Leiarar frå 20 land deltok i gravferda.<ref>{{Kjelde avis|tittel=Norway bids final farewell to popular King Harald V as crowds and royals converge for his funeral {{!}} CNN|url=https://edition.cnn.com/2026/09/09/europe/norway-king-harald-funeral-intl|avis=CNN|dato=2026-09-09|vitja=2026-09-09|språk=en}}</ref> Blant dei utanlandske gjestene var prins [[Prins William, hertug av Cambridge|William]] og [[Anne av Storbritannia (1950)|prinsesse Anne]], som representerte det britiske kongehuset, kong [[Philippe av Belgia|Philippe]] og dronning [[Mathilde av Belgia|Mathilde]] av Belgia, storhertug [[Henri av Luxembourg]] og presidenten i Ukraina [[Volodymyr Zelenskyj]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/n1lJ8n/kong-haralds-gravferd-naa-ankommer--gjestene|tittel=Kong Haralds gravferd: Prins William på bussen|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-08|fornavn=Live|etternavn=Tronstad|fornavn2=Vilde|etternavn2=Elgaaen|fornavn3=Bastian Lunde|etternavn3=Hvitmyhr|fornavn4=Nora|etternavn4=Viskjer|fornavn5=Benjamin|etternavn5=Brekken|fornavn6=Nora Thorp|etternavn6=Bjørnstad|fornavn7=Gisle|etternavn7=Oddstad|fornavn8=Gøran|etternavn8=Bohlin|språk=no|verk=VG}}</ref> Zelenskyj gjekk til fots saman med statsminister Støre, stortingspresident Gharahkhani og den tyske presidenten [[Frank-Walter Steinmeier]] i følgjet bak kista langs Karl Johan til domkyrkja.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.bbc.com/news/articles/cd94jgy7e94o|tittel=Europe's royalty pay respects to King Harald V in Norway|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=en-GB|verk=www.bbc.com}}</ref><ref name=Zelenskyj/> I Oslo domkyrkje var også representantar for norsk idretts-, nærings-, organisasjons- og kulturliv, og dessutan [[høgsterettsjustitiarius]] og leiinga i Forsvaret.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/nyheter/forsvarstopper-til-gravferden-1.18014319|tittel=Forsvarstopper til gravferden|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-04|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Alle stortingsrepresentantar var inviterte.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-56486|tittel=Helomvending: Alle Stortings-representanter blir invitert til kong Haralds gravferd|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-05|forfattar=Pontus Egelandsdal |forfattar2=Jørgen Gilbrant |forfattar3= Henrik Heldahl |forfattar4=Tormod Malvin Sæther|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> Omkring 1900 soldatar var oppstilte langs ruta mellom Slottet og Oslo domkyrkje, og forsvarssjefen og dei øvste leiarane for forsvarsgreinene følgde kista.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dn.no/innenriks/slik-blir-kong-haralds-gravferd-en-spesiell-dag-og-verdig-markering/2-1-2040621|tittel=Disse næringslivstoppene kommer i kongens begravelse|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Jakob|etternavn=Schultz|etternavn2=NTB|språk=nb|verk=DN.no}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/XM37mg/kjendiser-i-kong-haralds-bisettelse|tittel=Kjendisgjestene i kong Haralds gravferd|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Catherine Gonsholt|etternavn=Ighanian|fornavn2=Camilla|etternavn2=Norli|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|fornavn4=Mattis|etternavn4=Sandblad (foto)|fornavn5=Fredrik|etternavn5=Solstad (foto)|fornavn6=Jørgen|etternavn6=Braastad (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> Anslagsvis {{formatnum:224000}} personar var i gatene i sentrum i samband med gravferda,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/zOzyA9/kong-haralds-gravferd-i-dag-prosesjonen-gaar-mot-oslo-domkirke|tittel=Kongens båre gjennom Oslos gater|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Vilde|etternavn=Elgaaen|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Jørgen|etternavn3=Braastad (foto)|fornavn4=Naina Helén|etternavn4=Jåma|fornavn5=Mattis|etternavn5=Sandblad (foto)|fornavn6=Gøran|etternavn6=Bohlin|fornavn7=Gisle|etternavn7=Oddstad|fornavn8=Polina|etternavn8=Kovalenko (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> medan det over heile landet vart halde eitt minutts stille klokka 13.<ref>{{Kjelde AV-medium|tittel=Ett minutts stillhet for kong Harald|url=https://www.nrk.no/video/ett-minutts-stillhet-for-kong-harald_265e520a-62a8-46ca-ad5f-b14d283cbf23|språk=nb-NO|vitja=2026-09-10}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.aftenposten.no/skikkogbruk/i/oEB9p7/kongens-gravferd-slik-oppfoerer-du-deg-under-ett-minutts-stillhet|tittel=– Hva gjør vi når det blir ett minutts stillhet? spør leseren. – Rådene er enkle nok, svarer tidligere statsminister|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-07|språk=nb|verk=www.aftenposten.no}}</ref> Gravferda medførte omfattande tryggleiks- og trafikktiltak i Oslo sentrum. Store område vart stengde for køyretøy, og publikum som skulle inn i [[Kvadraturen i Oslo|Kvadraturen]], Slottsparken og områda langs Karl Johan, måtte gjennom kontrollpostane og visitasjonen til politiet. Elsparkesyklar var også utestengde frå eit større område.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/na-er-oslo-sentrum-sperret-av/85125972|tittel=Nå er Oslo sentrum sperret av|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=Dagbladet}}</ref> Til saman søkte 650 journalistar frå 19 land om akkreditering for å dekkje gravferda.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dn.no/innenriks/slik-blir-kong-haralds-gravferd-en-spesiell-dag-og-verdig-markering/2-1-2040621|tittel=Disse næringslivstoppene kommer i kongens begravelse|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Jakob|etternavn=Schultz|utgiver=NTB|språk=nb|verk=DN.no}}</ref> Politi frå heile landet var innlosjert i Oslo for å hjelpe Oslo politidistrikt. Ein kvinneleg hotelltilsett vart sikta for å ha servert kylling som var gått ut på dato til tenestepersonar frå politiet i samband med gravferda. Ho vart halden halvtanna døgn på glattcelle, noko advokaten til kvinna beskreiv som ein overreaksjon.<ref>{{kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/gatt-veldig-inn-pa-henne/85144723|tittel=Kylling-siktelsen: - Gått veldig inn på henne|utgiver=Dagbladet|forfatter1=Kristoffer Solberg|forfatter2=Nicolai Eriksen|forfatter3=Oda Sophie Usterud|språk=norsk|dato=2026-09-12|vitja=2026-09-12}}</ref> == Kjelder == {{kjeldeliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Harald V|Harald V]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 13. september 2026.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske kongelege]] [[Kategori:Noreg i 2026]] [[Kategori:Hendingar i 2026]] 0e4nvf1zx7jvtrz7rr59kh7jgubzeqo 3672122 3672121 2026-09-13T08:30:18Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Gravferda til Harald V]] til [[Gravferda til Harald V av Noreg]] 3672121 wikitext text/x-wiki '''Gravferda til Harald V av Noreg''' fann stad onsdag 9. september 2026. Ho starta med ei privat minnestund i Slottskapellet. Klokka 12 vart båra til [[Harald V av Noreg|kong Harald]]s ført frå Slottet til Oslo domkyrkje på ein [[Affutasje|kanonlavett]] trekt av eit militært køyretøy.<ref name=":21">{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/norge/xl/kong-haralds-gravferd-oppsummert-1.18018933|tittel=Kong Haralds gravferd oppsummert|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Vilde|etternavn=Helljesen|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Kong [[Haakon VIII av Noreg|Haakon]], kronprinsesse [[Ingrid Alexandra av Noreg|Ingrid Alexandra]], prins [[Sverre Magnus av Noreg|Sverre Magnus]] og prinsesse [[Märtha Louise]] følgde til fots bak båra, medan dronning [[Sonja av Noreg|Sonja]] og dronning [[Mette-Marit]] følgde etter i bil. Bak bilen følgde utanlandske kongelege og statsleiarar, representantar for dei tre norske statsmaktene, representantar for [[Sametinget]], statsforvaltarar, ordføraren i Oslo, den øvste leiinga av Forsvaret og medlemmer av den norske regjeringa til fots. Ridande politi var først og sist i prosesjonen.<ref name=":21" /><ref name=Zelenskyj>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-58790|tittel=Her går Zelenskyj og prins William ned Karl Johan|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|forfattar=Anna Jakobsen|forfattar2= Trine Stalsberg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> Då portane på Slottet vart opna og prosesjonen starta, vart det avfyrt 21-skots sørgjesalutt frå [[Akershus slott og festning|Akershus festning]] og andre stader i landet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/trondelag/sorgesalutt-fra-kristiansten-festning-1.18018767|tittel=Sørgesalutt fra Kristiansten festning|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Dei liturgiske handlingane i Oslo domkyrkje vart leidde av biskopane [[Olav Fykse Tveit]] og [[Sunniva Gylver]]. Domprost Pål Kristian Balstad, sokneprest i Oslo domkyrkje Valborg Orset Stene, domkyrkjeprestane Morten Andreas Øyan-Carlmark og Ellen Aasland Reinertsen, og prest for samisk kyrkjeliv i Sør-Noreg Caroline Hauglid-Formo medverka òg.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.tv2.no/nyheter/datoen-for-gravferden-er-klar/19178096/|tittel=Datoen for gravferden er klar|vitja=2026-08-30|dato=2026-08-30|fornavn=Jonathan|etternavn=Gaathaug|språk=nb-NO|verk=TV 2}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.kirken.no/nb-NO/om-kirken/aktuelt/2026/medvirkende-i-kong-haralds-gravferd/|tittel=Disse medvirket i kong Haralds gravferd|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=Den norske kirke}}</ref> Stortingspresident [[Masud Gharahkhani]] og statsminister [[Jonas Gahr Støre]] heldt talar.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/d4a1xJ/kong-harald-gravferd-dette-er-programmet-for-seremonien-i-oslo-domkirke|tittel=Disse opptrådte i kongens bisettelse|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Runa|etternavn=Fjellanger|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|språk=no|verk=VG}}</ref> Representantar for jødedom, islam, humanisme, kristendom og buddhisme tende lys i kyrkja,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/PdXGdX/kong-harald-ble-gravlagt-i-en-seremoni-som-speilet-han-var|tittel=Seremoniens sterkeste øyeblikk|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Astrid|etternavn=Meland|språk=no|verk=VG}}</ref> og den svenske [[Victoria av Sverige|kronprinsessa Victoria]] las [[Frans av Assisi-bøna]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.aftenposten.no/norge/i/wAwywd/siste-nytt-etter-kong-harald-vs-bortgang-foelg-siste-nytt-her?pinnedEntry=124770|tittel=Kronprinsesse Victoria av Sverige leste Frans av Assisis bønn|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|etternavn=Aftenposten|språk=nb|verk=www.aftenposten.no}}</ref> Blant dei musikalske innslaga var framføringar av [[Åge Aleksandersen]], [[Tuva Syvertsen]] og Anders Aase, [[Kringkastingsorkestret|Kringkastingsorkesteret]] og [[Oslo Domkor]]. [[Hillari]] leidde ei vokalgruppe sat saman for høvet, med mellom anna [[Solveig Slettahjell]] og [[Beate S. Lech]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.austagderblad.no/80-6-3862|tittel=Gjerstad-musikar spelte for heile verda i Kongens gravferd|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornamn=Torfinn|etternamn=Skåttet|språk=no|verk=Aust-Agder Blad}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/d4a1xJ/kong-harald-gravferd-dette-er-programmet-for-seremonien-i-oslo-domkirke|tittel=Disse opptrådte i kongens bisettelse|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Runa|etternavn=Fjellanger|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|språk=no|verk=VG}}</ref> I det seremonien i domkyrkja vart avslutta, flaug fire [[Lockheed Martin F-35 Lightning II|F-35]]-fly over Oslo i ei såkalla missing man-manøver, der eitt av flya braut ut av V-formasjonen over domkyrkja som symbol på bortgangen til kong Harald.<ref name=":17" /> Ein mindre prosesjon følgde deretter båra til [[Akershus slottskyrkje]], der kong Harald vart gravlagd under ein privat seremoni.<ref name="hva skjer">{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/8pvnRd/kong-haralds-gravferd-blir-9-september|tittel=Kong Haralds gravferd blir onsdag 9. september|vitja=2026-08-31|dato=2026-08-30|fornavn=Anders Ihle|etternavn=Tovan|fornavn2=Elise Rønnevig|etternavn2=Andersen|fornavn3=Anja A. T.|etternavn3=Brekke|fornavn4=Louise|etternavn4=Eberhard|fornavn5=Vilde|etternavn5=Elgaaen|språk=no|verk=VG}}</ref><ref name=":17">{{Kjelde avis|tittel=Tens of thousands line the streets as Norway bids farewell to King Harald V|url=https://www.theguardian.com/world/2026/sep/09/norway-king-harald-v-funeral|avis=The Guardian|dato=2026-09-09|vitja=2026-09-09|issn=0261-3077|språk=en-GB|fornavn=Jon|etternavn=Henley}}</ref> Då seremonien var avslutta, vart det avfyrt dobbel kongesalutt frå kanonane på festninga og andre militære anlegg i landet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-65945|tittel=Nå går flaggene til topps igjen|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Edvard Ruggesæter|etternavn=Ertesvåg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref><ref name="hva skjer" /> Båra skulle så plasserast i ein [[sarkofag]] i [[det kongelege mausoleet]] under slottskyrkja.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/430maa/her-skal-kong-harald-hvile|tittel=Her skal kongen hvile|vitja=2026-08-30|dato=2026-08-28|fornavn=Catherine Gonsholt|etternavn=Ighanian|språk=no|verk=VG}}</ref> Leiarar frå 20 land deltok i gravferda.<ref>{{Kjelde avis|tittel=Norway bids final farewell to popular King Harald V as crowds and royals converge for his funeral {{!}} CNN|url=https://edition.cnn.com/2026/09/09/europe/norway-king-harald-funeral-intl|avis=CNN|dato=2026-09-09|vitja=2026-09-09|språk=en}}</ref> Blant dei utanlandske gjestene var prins [[Prins William, hertug av Cambridge|William]] og [[Anne av Storbritannia (1950)|prinsesse Anne]], som representerte det britiske kongehuset, kong [[Philippe av Belgia|Philippe]] og dronning [[Mathilde av Belgia|Mathilde]] av Belgia, storhertug [[Henri av Luxembourg]] og presidenten i Ukraina [[Volodymyr Zelenskyj]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/n1lJ8n/kong-haralds-gravferd-naa-ankommer--gjestene|tittel=Kong Haralds gravferd: Prins William på bussen|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-08|fornavn=Live|etternavn=Tronstad|fornavn2=Vilde|etternavn2=Elgaaen|fornavn3=Bastian Lunde|etternavn3=Hvitmyhr|fornavn4=Nora|etternavn4=Viskjer|fornavn5=Benjamin|etternavn5=Brekken|fornavn6=Nora Thorp|etternavn6=Bjørnstad|fornavn7=Gisle|etternavn7=Oddstad|fornavn8=Gøran|etternavn8=Bohlin|språk=no|verk=VG}}</ref> Zelenskyj gjekk til fots saman med statsminister Støre, stortingspresident Gharahkhani og den tyske presidenten [[Frank-Walter Steinmeier]] i følgjet bak kista langs Karl Johan til domkyrkja.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.bbc.com/news/articles/cd94jgy7e94o|tittel=Europe's royalty pay respects to King Harald V in Norway|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=en-GB|verk=www.bbc.com}}</ref><ref name=Zelenskyj/> I Oslo domkyrkje var også representantar for norsk idretts-, nærings-, organisasjons- og kulturliv, og dessutan [[høgsterettsjustitiarius]] og leiinga i Forsvaret.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/nyheter/forsvarstopper-til-gravferden-1.18014319|tittel=Forsvarstopper til gravferden|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-04|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Alle stortingsrepresentantar var inviterte.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-56486|tittel=Helomvending: Alle Stortings-representanter blir invitert til kong Haralds gravferd|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-05|forfattar=Pontus Egelandsdal |forfattar2=Jørgen Gilbrant |forfattar3= Henrik Heldahl |forfattar4=Tormod Malvin Sæther|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> Omkring 1900 soldatar var oppstilte langs ruta mellom Slottet og Oslo domkyrkje, og forsvarssjefen og dei øvste leiarane for forsvarsgreinene følgde kista.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dn.no/innenriks/slik-blir-kong-haralds-gravferd-en-spesiell-dag-og-verdig-markering/2-1-2040621|tittel=Disse næringslivstoppene kommer i kongens begravelse|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Jakob|etternavn=Schultz|etternavn2=NTB|språk=nb|verk=DN.no}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/XM37mg/kjendiser-i-kong-haralds-bisettelse|tittel=Kjendisgjestene i kong Haralds gravferd|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Catherine Gonsholt|etternavn=Ighanian|fornavn2=Camilla|etternavn2=Norli|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|fornavn4=Mattis|etternavn4=Sandblad (foto)|fornavn5=Fredrik|etternavn5=Solstad (foto)|fornavn6=Jørgen|etternavn6=Braastad (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> Anslagsvis {{formatnum:224000}} personar var i gatene i sentrum i samband med gravferda,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/zOzyA9/kong-haralds-gravferd-i-dag-prosesjonen-gaar-mot-oslo-domkirke|tittel=Kongens båre gjennom Oslos gater|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Vilde|etternavn=Elgaaen|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Jørgen|etternavn3=Braastad (foto)|fornavn4=Naina Helén|etternavn4=Jåma|fornavn5=Mattis|etternavn5=Sandblad (foto)|fornavn6=Gøran|etternavn6=Bohlin|fornavn7=Gisle|etternavn7=Oddstad|fornavn8=Polina|etternavn8=Kovalenko (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> medan det over heile landet vart halde eitt minutts stille klokka 13.<ref>{{Kjelde AV-medium|tittel=Ett minutts stillhet for kong Harald|url=https://www.nrk.no/video/ett-minutts-stillhet-for-kong-harald_265e520a-62a8-46ca-ad5f-b14d283cbf23|språk=nb-NO|vitja=2026-09-10}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.aftenposten.no/skikkogbruk/i/oEB9p7/kongens-gravferd-slik-oppfoerer-du-deg-under-ett-minutts-stillhet|tittel=– Hva gjør vi når det blir ett minutts stillhet? spør leseren. – Rådene er enkle nok, svarer tidligere statsminister|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-07|språk=nb|verk=www.aftenposten.no}}</ref> Gravferda medførte omfattande tryggleiks- og trafikktiltak i Oslo sentrum. Store område vart stengde for køyretøy, og publikum som skulle inn i [[Kvadraturen i Oslo|Kvadraturen]], Slottsparken og områda langs Karl Johan, måtte gjennom kontrollpostane og visitasjonen til politiet. Elsparkesyklar var også utestengde frå eit større område.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/na-er-oslo-sentrum-sperret-av/85125972|tittel=Nå er Oslo sentrum sperret av|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=Dagbladet}}</ref> Til saman søkte 650 journalistar frå 19 land om akkreditering for å dekkje gravferda.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dn.no/innenriks/slik-blir-kong-haralds-gravferd-en-spesiell-dag-og-verdig-markering/2-1-2040621|tittel=Disse næringslivstoppene kommer i kongens begravelse|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Jakob|etternavn=Schultz|utgiver=NTB|språk=nb|verk=DN.no}}</ref> Politi frå heile landet var innlosjert i Oslo for å hjelpe Oslo politidistrikt. Ein kvinneleg hotelltilsett vart sikta for å ha servert kylling som var gått ut på dato til tenestepersonar frå politiet i samband med gravferda. Ho vart halden halvtanna døgn på glattcelle, noko advokaten til kvinna beskreiv som ein overreaksjon.<ref>{{kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/gatt-veldig-inn-pa-henne/85144723|tittel=Kylling-siktelsen: - Gått veldig inn på henne|utgiver=Dagbladet|forfatter1=Kristoffer Solberg|forfatter2=Nicolai Eriksen|forfatter3=Oda Sophie Usterud|språk=norsk|dato=2026-09-12|vitja=2026-09-12}}</ref> == Kjelder == {{kjeldeliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Harald V|Harald V]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 13. september 2026.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske kongelege]] [[Kategori:Noreg i 2026]] [[Kategori:Hendingar i 2026]] 0e4nvf1zx7jvtrz7rr59kh7jgubzeqo 3672174 3672122 2026-09-13T10:55:00Z HerVal7752 105842 Småfiks 3672174 wikitext text/x-wiki '''Gravferda til Harald V av Noreg''' fann stad onsdag 9. september 2026. Ho starta med ei privat minnestund i [[Slottskapellet]]. Klokka 12 vart båra til [[Harald V av Noreg|kong Harald]] ført frå Slottet til [[Oslo domkyrkje]] på ein [[Affutasje|kanonlavett]] trekt av eit militært køyretøy.<ref name=":21">{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/norge/xl/kong-haralds-gravferd-oppsummert-1.18018933|tittel=Kong Haralds gravferd oppsummert|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Vilde|etternavn=Helljesen|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Kong [[Haakon VIII av Noreg|Haakon]], kronprinsesse [[Ingrid Alexandra av Noreg|Ingrid Alexandra]], prins [[Sverre Magnus av Noreg|Sverre Magnus]] og prinsesse [[Märtha Louise]] følgde til fots bak båra, medan dronning [[Sonja av Noreg|Sonja]] og dronning [[Mette-Marit]] følgde etter i bil. Bak bilen følgde utanlandske kongelege og statsleiarar, representantar for dei tre norske statsmaktene, representantar for [[Sametinget]], statsforvaltarar, ordføraren i Oslo, den øvste leiinga av Forsvaret og medlemmer av den norske regjeringa til fots. Ridande politi var først og sist i prosesjonen.<ref name=":21" /><ref name=Zelenskyj>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-58790|tittel=Her går Zelenskyj og prins William ned Karl Johan|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|forfattar=Anna Jakobsen|forfattar2= Trine Stalsberg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> Då portane på Slottet vart opna og prosesjonen starta, vart det avfyrt 21-skots sørgjesalutt frå [[Akershus slott og festning|Akershus festning]] og andre stader i landet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/trondelag/sorgesalutt-fra-kristiansten-festning-1.18018767|tittel=Sørgesalutt fra Kristiansten festning|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Dei liturgiske handlingane i Oslo domkyrkje vart leidde av biskopane [[Olav Fykse Tveit]] og [[Sunniva Gylver]]. Domprost Pål Kristian Balstad, sokneprest i Oslo domkyrkje Valborg Orset Stene, domkyrkjeprestane Morten Andreas Øyan-Carlmark og Ellen Aasland Reinertsen, og prest for samisk kyrkjeliv i Sør-Noreg Caroline Hauglid-Formo medverka òg.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.tv2.no/nyheter/datoen-for-gravferden-er-klar/19178096/|tittel=Datoen for gravferden er klar|vitja=2026-08-30|dato=2026-08-30|fornavn=Jonathan|etternavn=Gaathaug|språk=nb-NO|verk=TV 2}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.kirken.no/nb-NO/om-kirken/aktuelt/2026/medvirkende-i-kong-haralds-gravferd/|tittel=Disse medvirket i kong Haralds gravferd|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=Den norske kirke}}</ref> Stortingspresident [[Masud Gharahkhani]] og statsminister [[Jonas Gahr Støre]] heldt talar.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/d4a1xJ/kong-harald-gravferd-dette-er-programmet-for-seremonien-i-oslo-domkirke|tittel=Disse opptrådte i kongens bisettelse|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Runa|etternavn=Fjellanger|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|språk=no|verk=VG}}</ref> Representantar for jødedom, islam, humanisme, kristendom og buddhisme tende lys i kyrkja,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/PdXGdX/kong-harald-ble-gravlagt-i-en-seremoni-som-speilet-han-var|tittel=Seremoniens sterkeste øyeblikk|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Astrid|etternavn=Meland|språk=no|verk=VG}}</ref> og den svenske [[Victoria av Sverige|kronprinsessa Victoria]] las [[Frans av Assisi-bøna]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.aftenposten.no/norge/i/wAwywd/siste-nytt-etter-kong-harald-vs-bortgang-foelg-siste-nytt-her?pinnedEntry=124770|tittel=Kronprinsesse Victoria av Sverige leste Frans av Assisis bønn|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|etternavn=Aftenposten|språk=nb|verk=www.aftenposten.no}}</ref> Blant dei musikalske innslaga var framføringar av [[Åge Aleksandersen]], [[Tuva Syvertsen]] og Anders Aase, [[Kringkastingsorkestret|Kringkastingsorkesteret]] og [[Oslo Domkor]]. [[Hillari]] leidde ei vokalgruppe sat saman for høvet, med mellom anna [[Solveig Slettahjell]] og [[Beate S. Lech]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.austagderblad.no/80-6-3862|tittel=Gjerstad-musikar spelte for heile verda i Kongens gravferd|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornamn=Torfinn|etternamn=Skåttet|språk=no|verk=Aust-Agder Blad}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/d4a1xJ/kong-harald-gravferd-dette-er-programmet-for-seremonien-i-oslo-domkirke|tittel=Disse opptrådte i kongens bisettelse|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Runa|etternavn=Fjellanger|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|språk=no|verk=VG}}</ref> I det seremonien i domkyrkja vart avslutta, flaug fire [[Lockheed Martin F-35 Lightning II|F-35]]-fly over Oslo i ei såkalla missing man-manøver, der eitt av flya braut ut av V-formasjonen over domkyrkja som symbol på bortgangen til kong Harald.<ref name=":17" /> Ein mindre prosesjon følgde deretter båra til [[Akershus slottskyrkje]], der kong Harald vart gravlagd under ein privat seremoni.<ref name="hva skjer">{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/8pvnRd/kong-haralds-gravferd-blir-9-september|tittel=Kong Haralds gravferd blir onsdag 9. september|vitja=2026-08-31|dato=2026-08-30|fornavn=Anders Ihle|etternavn=Tovan|fornavn2=Elise Rønnevig|etternavn2=Andersen|fornavn3=Anja A. T.|etternavn3=Brekke|fornavn4=Louise|etternavn4=Eberhard|fornavn5=Vilde|etternavn5=Elgaaen|språk=no|verk=VG}}</ref><ref name=":17">{{Kjelde avis|tittel=Tens of thousands line the streets as Norway bids farewell to King Harald V|url=https://www.theguardian.com/world/2026/sep/09/norway-king-harald-v-funeral|avis=The Guardian|dato=2026-09-09|vitja=2026-09-09|issn=0261-3077|språk=en-GB|fornavn=Jon|etternavn=Henley}}</ref> Då seremonien var avslutta, vart det avfyrt dobbel kongesalutt frå kanonane på festninga og andre militære anlegg i landet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-65945|tittel=Nå går flaggene til topps igjen|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Edvard Ruggesæter|etternavn=Ertesvåg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref><ref name="hva skjer" /> Båra skulle så plasserast i ein [[sarkofag]] i [[det kongelege mausoleet]] under slottskyrkja.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/430maa/her-skal-kong-harald-hvile|tittel=Her skal kongen hvile|vitja=2026-08-30|dato=2026-08-28|fornavn=Catherine Gonsholt|etternavn=Ighanian|språk=no|verk=VG}}</ref> Leiarar frå 20 land deltok i gravferda.<ref>{{Kjelde avis|tittel=Norway bids final farewell to popular King Harald V as crowds and royals converge for his funeral {{!}} CNN|url=https://edition.cnn.com/2026/09/09/europe/norway-king-harald-funeral-intl|avis=CNN|dato=2026-09-09|vitja=2026-09-09|språk=en}}</ref> Blant dei utanlandske gjestene var prins [[Prins William, hertug av Cambridge|William]] og [[Anne av Storbritannia (1950)|prinsesse Anne]], som representerte det britiske kongehuset, kong [[Philippe av Belgia|Philippe]] og dronning [[Mathilde av Belgia|Mathilde]] av Belgia, storhertug [[Henri av Luxembourg]] og presidenten i Ukraina [[Volodymyr Zelenskyj]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/n1lJ8n/kong-haralds-gravferd-naa-ankommer--gjestene|tittel=Kong Haralds gravferd: Prins William på bussen|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-08|fornavn=Live|etternavn=Tronstad|fornavn2=Vilde|etternavn2=Elgaaen|fornavn3=Bastian Lunde|etternavn3=Hvitmyhr|fornavn4=Nora|etternavn4=Viskjer|fornavn5=Benjamin|etternavn5=Brekken|fornavn6=Nora Thorp|etternavn6=Bjørnstad|fornavn7=Gisle|etternavn7=Oddstad|fornavn8=Gøran|etternavn8=Bohlin|språk=no|verk=VG}}</ref> Zelenskyj gjekk til fots saman med statsminister Støre, stortingspresident Gharahkhani og den tyske presidenten [[Frank-Walter Steinmeier]] i følgjet bak kista langs Karl Johan til domkyrkja.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.bbc.com/news/articles/cd94jgy7e94o|tittel=Europe's royalty pay respects to King Harald V in Norway|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=en-GB|verk=www.bbc.com}}</ref><ref name=Zelenskyj/> I Oslo domkyrkje var også representantar for norsk idretts-, nærings-, organisasjons- og kulturliv, og dessutan [[høgsterettsjustitiarius]] og leiinga i Forsvaret.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/nyheter/forsvarstopper-til-gravferden-1.18014319|tittel=Forsvarstopper til gravferden|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-04|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Alle stortingsrepresentantar var inviterte.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-56486|tittel=Helomvending: Alle Stortings-representanter blir invitert til kong Haralds gravferd|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-05|forfattar=Pontus Egelandsdal |forfattar2=Jørgen Gilbrant |forfattar3= Henrik Heldahl |forfattar4=Tormod Malvin Sæther|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> Omkring 1900 soldatar var oppstilte langs ruta mellom Slottet og Oslo domkyrkje, og forsvarssjefen og dei øvste leiarane for forsvarsgreinene følgde kista.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dn.no/innenriks/slik-blir-kong-haralds-gravferd-en-spesiell-dag-og-verdig-markering/2-1-2040621|tittel=Disse næringslivstoppene kommer i kongens begravelse|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Jakob|etternavn=Schultz|etternavn2=NTB|språk=nb|verk=DN.no}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/XM37mg/kjendiser-i-kong-haralds-bisettelse|tittel=Kjendisgjestene i kong Haralds gravferd|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Catherine Gonsholt|etternavn=Ighanian|fornavn2=Camilla|etternavn2=Norli|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|fornavn4=Mattis|etternavn4=Sandblad (foto)|fornavn5=Fredrik|etternavn5=Solstad (foto)|fornavn6=Jørgen|etternavn6=Braastad (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> Anslagsvis {{formatnum:224000}} personar var i gatene i sentrum i samband med gravferda,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/zOzyA9/kong-haralds-gravferd-i-dag-prosesjonen-gaar-mot-oslo-domkirke|tittel=Kongens båre gjennom Oslos gater|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Vilde|etternavn=Elgaaen|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Jørgen|etternavn3=Braastad (foto)|fornavn4=Naina Helén|etternavn4=Jåma|fornavn5=Mattis|etternavn5=Sandblad (foto)|fornavn6=Gøran|etternavn6=Bohlin|fornavn7=Gisle|etternavn7=Oddstad|fornavn8=Polina|etternavn8=Kovalenko (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> medan det over heile landet vart halde eitt minutts stille klokka 13.<ref>{{Kjelde AV-medium|tittel=Ett minutts stillhet for kong Harald|url=https://www.nrk.no/video/ett-minutts-stillhet-for-kong-harald_265e520a-62a8-46ca-ad5f-b14d283cbf23|språk=nb-NO|vitja=2026-09-10}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.aftenposten.no/skikkogbruk/i/oEB9p7/kongens-gravferd-slik-oppfoerer-du-deg-under-ett-minutts-stillhet|tittel=– Hva gjør vi når det blir ett minutts stillhet? spør leseren. – Rådene er enkle nok, svarer tidligere statsminister|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-07|språk=nb|verk=www.aftenposten.no}}</ref> Gravferda medførte omfattande tryggleiks- og trafikktiltak i Oslo sentrum. Store område vart stengde for køyretøy, og publikum som skulle inn i [[Kvadraturen i Oslo|Kvadraturen]], Slottsparken og områda langs Karl Johan, måtte gjennom kontrollpostane og visitasjonen til politiet. Elsparkesyklar var også utestengde frå eit større område.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/na-er-oslo-sentrum-sperret-av/85125972|tittel=Nå er Oslo sentrum sperret av|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=Dagbladet}}</ref> Til saman søkte 650 journalistar frå 19 land om akkreditering for å dekkje gravferda.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dn.no/innenriks/slik-blir-kong-haralds-gravferd-en-spesiell-dag-og-verdig-markering/2-1-2040621|tittel=Disse næringslivstoppene kommer i kongens begravelse|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Jakob|etternavn=Schultz|utgiver=NTB|språk=nb|verk=DN.no}}</ref> Politi frå heile landet var innlosjert i Oslo for å hjelpe Oslo politidistrikt. Ein kvinneleg hotelltilsett vart sikta for å ha servert kylling som var gått ut på dato til tenestepersonar frå politiet i samband med gravferda. Ho vart halden halvtanna døgn på glattcelle, noko advokaten til kvinna beskreiv som ein overreaksjon.<ref>{{kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/gatt-veldig-inn-pa-henne/85144723|tittel=Kylling-siktelsen: - Gått veldig inn på henne|utgiver=Dagbladet|forfatter1=Kristoffer Solberg|forfatter2=Nicolai Eriksen|forfatter3=Oda Sophie Usterud|språk=norsk|dato=2026-09-12|vitja=2026-09-12}}</ref> == Kjelder == {{kjeldeliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Harald V|Harald V]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 13. september 2026.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske kongelege]] [[Kategori:Noreg i 2026]] [[Kategori:Hendingar i 2026]] c2jojwlz2xb5upr8ublvvzhzxqxqjol 3672192 3672174 2026-09-13T11:20:45Z Ranveig 39 Ref-flikk 3672192 wikitext text/x-wiki '''Gravferda til Harald V av Noreg''' fann stad onsdag 9. september 2026. Ho starta med ei privat minnestund i [[Slottskapellet]]. Klokka 12 vart båra til [[Harald V av Noreg|kong Harald]] ført frå Slottet til [[Oslo domkyrkje]] på ein [[Affutasje|kanonlavett]] trekt av eit militært køyretøy.<ref name=":21">{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/norge/xl/kong-haralds-gravferd-oppsummert-1.18018933|tittel=Kong Haralds gravferd oppsummert|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Vilde|etternavn=Helljesen|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Kong [[Haakon VIII av Noreg|Haakon]], kronprinsesse [[Ingrid Alexandra av Noreg|Ingrid Alexandra]], prins [[Sverre Magnus av Noreg|Sverre Magnus]] og prinsesse [[Märtha Louise]] følgde til fots bak båra, medan dronning [[Sonja av Noreg|Sonja]] og dronning [[Mette-Marit]] følgde etter i bil. Bak bilen følgde utanlandske kongelege og statsleiarar, representantar for dei tre norske statsmaktene, representantar for [[Sametinget]], statsforvaltarar, ordføraren i Oslo, den øvste leiinga av Forsvaret og medlemmer av den norske regjeringa til fots. Ridande politi var først og sist i prosesjonen.<ref name=":21" /><ref name=Zelenskyj>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-58790|tittel=Her går Zelenskyj og prins William ned Karl Johan|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|forfattar=Anna Jakobsen|forfattar2= Trine Stalsberg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> Då portane på Slottet vart opna og prosesjonen starta, vart det avfyrt 21-skots sørgjesalutt frå [[Akershus slott og festning|Akershus festning]] og andre stader i landet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/trondelag/sorgesalutt-fra-kristiansten-festning-1.18018767|tittel=Sørgesalutt fra Kristiansten festning|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Dei liturgiske handlingane i Oslo domkyrkje vart leidde av biskopane [[Olav Fykse Tveit]] og [[Sunniva Gylver]]. Domprost Pål Kristian Balstad, sokneprest i Oslo domkyrkje Valborg Orset Stene, domkyrkjeprestane Morten Andreas Øyan-Carlmark og Ellen Aasland Reinertsen, og prest for samisk kyrkjeliv i Sør-Noreg Caroline Hauglid-Formo medverka òg.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.tv2.no/nyheter/datoen-for-gravferden-er-klar/19178096/|tittel=Datoen for gravferden er klar|vitja=2026-08-30|dato=2026-08-30|fornavn=Jonathan|etternavn=Gaathaug|språk=nb-NO|verk=TV 2}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.kirken.no/nb-NO/om-kirken/aktuelt/2026/medvirkende-i-kong-haralds-gravferd/|tittel=Disse medvirket i kong Haralds gravferd|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=Den norske kirke}}</ref> Stortingspresident [[Masud Gharahkhani]] og statsminister [[Jonas Gahr Støre]] heldt talar.<ref name=Program>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/d4a1xJ/kong-harald-gravferd-dette-er-programmet-for-seremonien-i-oslo-domkirke|tittel=Disse opptrådte i kongens bisettelse|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Runa|etternavn=Fjellanger|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|språk=no|verk=VG}}</ref> Representantar for jødedom, islam, humanisme, kristendom og buddhisme tende lys i kyrkja,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/PdXGdX/kong-harald-ble-gravlagt-i-en-seremoni-som-speilet-han-var|tittel=Seremoniens sterkeste øyeblikk|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Astrid|etternavn=Meland|språk=no|verk=VG}}</ref> og den svenske [[Victoria av Sverige|kronprinsessa Victoria]] las [[Frans av Assisi-bøna]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.aftenposten.no/norge/i/wAwywd/siste-nytt-etter-kong-harald-vs-bortgang-foelg-siste-nytt-her?pinnedEntry=124770|tittel=Kronprinsesse Victoria av Sverige leste Frans av Assisis bønn|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|etternavn=Aftenposten|språk=nb|verk=www.aftenposten.no}}</ref> Blant dei musikalske innslaga var framføringar av [[Åge Aleksandersen]], [[Tuva Syvertsen]] og Anders Aase, [[Kringkastingsorkestret|Kringkastingsorkesteret]] og [[Oslo Domkor]]. [[Hillari]] leidde ei vokalgruppe sat saman for høvet, med mellom anna [[Solveig Slettahjell]] og [[Beate S. Lech]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.austagderblad.no/80-6-3862|tittel=Gjerstad-musikar spelte for heile verda i Kongens gravferd|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornamn=Torfinn|etternamn=Skåttet|språk=no|verk=Aust-Agder Blad}}</ref><ref name=Program/> I det seremonien i domkyrkja vart avslutta, flaug fire [[Lockheed Martin F-35 Lightning II|F-35]]-fly over Oslo i ei såkalla missing man-manøver, der eitt av flya braut ut av V-formasjonen over domkyrkja som symbol på bortgangen til kong Harald.<ref name=":17" /> Ein mindre prosesjon følgde deretter båra til [[Akershus slottskyrkje]], der kong Harald vart gravlagd under ein privat seremoni.<ref name="hva skjer">{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/8pvnRd/kong-haralds-gravferd-blir-9-september|tittel=Kong Haralds gravferd blir onsdag 9. september|vitja=2026-08-31|dato=2026-08-30|fornavn=Anders Ihle|etternavn=Tovan|fornavn2=Elise Rønnevig|etternavn2=Andersen|fornavn3=Anja A. T.|etternavn3=Brekke|fornavn4=Louise|etternavn4=Eberhard|fornavn5=Vilde|etternavn5=Elgaaen|språk=no|verk=VG}}</ref><ref name=":17">{{Kjelde avis|tittel=Tens of thousands line the streets as Norway bids farewell to King Harald V|url=https://www.theguardian.com/world/2026/sep/09/norway-king-harald-v-funeral|avis=The Guardian|dato=2026-09-09|vitja=2026-09-09|issn=0261-3077|språk=en-GB|fornavn=Jon|etternavn=Henley}}</ref> Då seremonien var avslutta, vart det avfyrt dobbel kongesalutt frå kanonane på festninga og andre militære anlegg i landet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-65945|tittel=Nå går flaggene til topps igjen|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Edvard Ruggesæter|etternavn=Ertesvåg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref><ref name="hva skjer" /> Båra skulle så plasserast i ein [[sarkofag]] i [[det kongelege mausoleet]] under slottskyrkja.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/430maa/her-skal-kong-harald-hvile|tittel=Her skal kongen hvile|vitja=2026-08-30|dato=2026-08-28|fornavn=Catherine Gonsholt|etternavn=Ighanian|språk=no|verk=VG}}</ref> Leiarar frå 20 land deltok i gravferda.<ref>{{Kjelde avis|tittel=Norway bids final farewell to popular King Harald V as crowds and royals converge for his funeral {{!}} CNN|url=https://edition.cnn.com/2026/09/09/europe/norway-king-harald-funeral-intl|avis=CNN|dato=2026-09-09|vitja=2026-09-09|språk=en}}</ref> Blant dei utanlandske gjestene var prins [[Prins William, hertug av Cambridge|William]] og [[Anne av Storbritannia (1950)|prinsesse Anne]], som representerte det britiske kongehuset, kong [[Philippe av Belgia|Philippe]] og dronning [[Mathilde av Belgia|Mathilde]] av Belgia, storhertug [[Henri av Luxembourg]] og presidenten i Ukraina [[Volodymyr Zelenskyj]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/n1lJ8n/kong-haralds-gravferd-naa-ankommer--gjestene|tittel=Kong Haralds gravferd: Prins William på bussen|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-08|fornavn=Live|etternavn=Tronstad|fornavn2=Vilde|etternavn2=Elgaaen|fornavn3=Bastian Lunde|etternavn3=Hvitmyhr|fornavn4=Nora|etternavn4=Viskjer|fornavn5=Benjamin|etternavn5=Brekken|fornavn6=Nora Thorp|etternavn6=Bjørnstad|fornavn7=Gisle|etternavn7=Oddstad|fornavn8=Gøran|etternavn8=Bohlin|språk=no|verk=VG}}</ref> Zelenskyj gjekk til fots saman med statsminister Støre, stortingspresident Gharahkhani og den tyske presidenten [[Frank-Walter Steinmeier]] i følgjet bak kista langs Karl Johan til domkyrkja.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.bbc.com/news/articles/cd94jgy7e94o|tittel=Europe's royalty pay respects to King Harald V in Norway|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=en-GB|verk=www.bbc.com}}</ref><ref name=Zelenskyj/> I Oslo domkyrkje var også representantar for norsk idretts-, nærings-, organisasjons- og kulturliv, og dessutan [[høgsterettsjustitiarius]] og leiinga i Forsvaret.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/nyheter/forsvarstopper-til-gravferden-1.18014319|tittel=Forsvarstopper til gravferden|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-04|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Alle stortingsrepresentantar var inviterte.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-56486|tittel=Helomvending: Alle Stortings-representanter blir invitert til kong Haralds gravferd|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-05|forfattar=Pontus Egelandsdal |forfattar2=Jørgen Gilbrant |forfattar3= Henrik Heldahl |forfattar4=Tormod Malvin Sæther|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> Omkring 1900 soldatar var oppstilte langs ruta mellom Slottet og Oslo domkyrkje, og forsvarssjefen og dei øvste leiarane for forsvarsgreinene følgde kista.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dn.no/innenriks/slik-blir-kong-haralds-gravferd-en-spesiell-dag-og-verdig-markering/2-1-2040621|tittel=Disse næringslivstoppene kommer i kongens begravelse|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Jakob|etternavn=Schultz|etternavn2=NTB|språk=nb|verk=DN.no}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/XM37mg/kjendiser-i-kong-haralds-bisettelse|tittel=Kjendisgjestene i kong Haralds gravferd|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Catherine Gonsholt|etternavn=Ighanian|fornavn2=Camilla|etternavn2=Norli|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|fornavn4=Mattis|etternavn4=Sandblad (foto)|fornavn5=Fredrik|etternavn5=Solstad (foto)|fornavn6=Jørgen|etternavn6=Braastad (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> Anslagsvis {{formatnum:224000}} personar var i gatene i sentrum i samband med gravferda,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/zOzyA9/kong-haralds-gravferd-i-dag-prosesjonen-gaar-mot-oslo-domkirke|tittel=Kongens båre gjennom Oslos gater|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Vilde|etternavn=Elgaaen|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Jørgen|etternavn3=Braastad (foto)|fornavn4=Naina Helén|etternavn4=Jåma|fornavn5=Mattis|etternavn5=Sandblad (foto)|fornavn6=Gøran|etternavn6=Bohlin|fornavn7=Gisle|etternavn7=Oddstad|fornavn8=Polina|etternavn8=Kovalenko (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> medan det over heile landet vart halde eitt minutts stille klokka 13.<ref>{{Kjelde AV-medium|tittel=Ett minutts stillhet for kong Harald|url=https://www.nrk.no/video/ett-minutts-stillhet-for-kong-harald_265e520a-62a8-46ca-ad5f-b14d283cbf23|språk=nb-NO|vitja=2026-09-10}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.aftenposten.no/skikkogbruk/i/oEB9p7/kongens-gravferd-slik-oppfoerer-du-deg-under-ett-minutts-stillhet|tittel=– Hva gjør vi når det blir ett minutts stillhet? spør leseren. – Rådene er enkle nok, svarer tidligere statsminister|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-07|språk=nb|verk=www.aftenposten.no}}</ref> Gravferda medførte omfattande tryggleiks- og trafikktiltak i Oslo sentrum. Store område vart stengde for køyretøy, og publikum som skulle inn i [[Kvadraturen i Oslo|Kvadraturen]], Slottsparken og områda langs Karl Johan, måtte gjennom kontrollpostane og visitasjonen til politiet. Elsparkesyklar var også utestengde frå eit større område.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/na-er-oslo-sentrum-sperret-av/85125972|tittel=Nå er Oslo sentrum sperret av|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=Dagbladet}}</ref> Til saman søkte 650 journalistar frå 19 land om akkreditering for å dekkje gravferda.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dn.no/innenriks/slik-blir-kong-haralds-gravferd-en-spesiell-dag-og-verdig-markering/2-1-2040621|tittel=Disse næringslivstoppene kommer i kongens begravelse|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Jakob|etternavn=Schultz|utgiver=NTB|språk=nb|verk=DN.no}}</ref> Politi frå heile landet var innlosjert i Oslo for å hjelpe Oslo politidistrikt. Ein kvinneleg hotelltilsett vart sikta for å ha servert kylling som var gått ut på dato til tenestepersonar frå politiet i samband med gravferda. Ho vart halden halvtanna døgn på glattcelle, noko advokaten til kvinna beskreiv som ein overreaksjon.<ref>{{kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/gatt-veldig-inn-pa-henne/85144723|tittel=Kylling-siktelsen: - Gått veldig inn på henne|utgiver=Dagbladet|forfatter1=Kristoffer Solberg|forfatter2=Nicolai Eriksen|forfatter3=Oda Sophie Usterud|språk=norsk|dato=2026-09-12|vitja=2026-09-12}}</ref> == Kjelder == {{kjeldeliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Harald V|Harald V]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 13. september 2026.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske kongelege]] [[Kategori:Noreg i 2026]] [[Kategori:Hendingar i 2026]] 7iql8ymtx5sqqomc5d09ru8kkspr0mi 3672193 3672192 2026-09-13T11:20:56Z Ranveig 39 fjerna [[Kategori:Noreg i 2026]]; la til [[Kategori:2026 i Noreg]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3672193 wikitext text/x-wiki '''Gravferda til Harald V av Noreg''' fann stad onsdag 9. september 2026. Ho starta med ei privat minnestund i [[Slottskapellet]]. Klokka 12 vart båra til [[Harald V av Noreg|kong Harald]] ført frå Slottet til [[Oslo domkyrkje]] på ein [[Affutasje|kanonlavett]] trekt av eit militært køyretøy.<ref name=":21">{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/norge/xl/kong-haralds-gravferd-oppsummert-1.18018933|tittel=Kong Haralds gravferd oppsummert|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Vilde|etternavn=Helljesen|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Kong [[Haakon VIII av Noreg|Haakon]], kronprinsesse [[Ingrid Alexandra av Noreg|Ingrid Alexandra]], prins [[Sverre Magnus av Noreg|Sverre Magnus]] og prinsesse [[Märtha Louise]] følgde til fots bak båra, medan dronning [[Sonja av Noreg|Sonja]] og dronning [[Mette-Marit]] følgde etter i bil. Bak bilen følgde utanlandske kongelege og statsleiarar, representantar for dei tre norske statsmaktene, representantar for [[Sametinget]], statsforvaltarar, ordføraren i Oslo, den øvste leiinga av Forsvaret og medlemmer av den norske regjeringa til fots. Ridande politi var først og sist i prosesjonen.<ref name=":21" /><ref name=Zelenskyj>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-58790|tittel=Her går Zelenskyj og prins William ned Karl Johan|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|forfattar=Anna Jakobsen|forfattar2= Trine Stalsberg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> Då portane på Slottet vart opna og prosesjonen starta, vart det avfyrt 21-skots sørgjesalutt frå [[Akershus slott og festning|Akershus festning]] og andre stader i landet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/trondelag/sorgesalutt-fra-kristiansten-festning-1.18018767|tittel=Sørgesalutt fra Kristiansten festning|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Dei liturgiske handlingane i Oslo domkyrkje vart leidde av biskopane [[Olav Fykse Tveit]] og [[Sunniva Gylver]]. Domprost Pål Kristian Balstad, sokneprest i Oslo domkyrkje Valborg Orset Stene, domkyrkjeprestane Morten Andreas Øyan-Carlmark og Ellen Aasland Reinertsen, og prest for samisk kyrkjeliv i Sør-Noreg Caroline Hauglid-Formo medverka òg.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.tv2.no/nyheter/datoen-for-gravferden-er-klar/19178096/|tittel=Datoen for gravferden er klar|vitja=2026-08-30|dato=2026-08-30|fornavn=Jonathan|etternavn=Gaathaug|språk=nb-NO|verk=TV 2}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.kirken.no/nb-NO/om-kirken/aktuelt/2026/medvirkende-i-kong-haralds-gravferd/|tittel=Disse medvirket i kong Haralds gravferd|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=Den norske kirke}}</ref> Stortingspresident [[Masud Gharahkhani]] og statsminister [[Jonas Gahr Støre]] heldt talar.<ref name=Program>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/d4a1xJ/kong-harald-gravferd-dette-er-programmet-for-seremonien-i-oslo-domkirke|tittel=Disse opptrådte i kongens bisettelse|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Runa|etternavn=Fjellanger|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|språk=no|verk=VG}}</ref> Representantar for jødedom, islam, humanisme, kristendom og buddhisme tende lys i kyrkja,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/PdXGdX/kong-harald-ble-gravlagt-i-en-seremoni-som-speilet-han-var|tittel=Seremoniens sterkeste øyeblikk|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Astrid|etternavn=Meland|språk=no|verk=VG}}</ref> og den svenske [[Victoria av Sverige|kronprinsessa Victoria]] las [[Frans av Assisi-bøna]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.aftenposten.no/norge/i/wAwywd/siste-nytt-etter-kong-harald-vs-bortgang-foelg-siste-nytt-her?pinnedEntry=124770|tittel=Kronprinsesse Victoria av Sverige leste Frans av Assisis bønn|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|etternavn=Aftenposten|språk=nb|verk=www.aftenposten.no}}</ref> Blant dei musikalske innslaga var framføringar av [[Åge Aleksandersen]], [[Tuva Syvertsen]] og Anders Aase, [[Kringkastingsorkestret|Kringkastingsorkesteret]] og [[Oslo Domkor]]. [[Hillari]] leidde ei vokalgruppe sat saman for høvet, med mellom anna [[Solveig Slettahjell]] og [[Beate S. Lech]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.austagderblad.no/80-6-3862|tittel=Gjerstad-musikar spelte for heile verda i Kongens gravferd|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornamn=Torfinn|etternamn=Skåttet|språk=no|verk=Aust-Agder Blad}}</ref><ref name=Program/> I det seremonien i domkyrkja vart avslutta, flaug fire [[Lockheed Martin F-35 Lightning II|F-35]]-fly over Oslo i ei såkalla missing man-manøver, der eitt av flya braut ut av V-formasjonen over domkyrkja som symbol på bortgangen til kong Harald.<ref name=":17" /> Ein mindre prosesjon følgde deretter båra til [[Akershus slottskyrkje]], der kong Harald vart gravlagd under ein privat seremoni.<ref name="hva skjer">{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/8pvnRd/kong-haralds-gravferd-blir-9-september|tittel=Kong Haralds gravferd blir onsdag 9. september|vitja=2026-08-31|dato=2026-08-30|fornavn=Anders Ihle|etternavn=Tovan|fornavn2=Elise Rønnevig|etternavn2=Andersen|fornavn3=Anja A. T.|etternavn3=Brekke|fornavn4=Louise|etternavn4=Eberhard|fornavn5=Vilde|etternavn5=Elgaaen|språk=no|verk=VG}}</ref><ref name=":17">{{Kjelde avis|tittel=Tens of thousands line the streets as Norway bids farewell to King Harald V|url=https://www.theguardian.com/world/2026/sep/09/norway-king-harald-v-funeral|avis=The Guardian|dato=2026-09-09|vitja=2026-09-09|issn=0261-3077|språk=en-GB|fornavn=Jon|etternavn=Henley}}</ref> Då seremonien var avslutta, vart det avfyrt dobbel kongesalutt frå kanonane på festninga og andre militære anlegg i landet.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-65945|tittel=Nå går flaggene til topps igjen|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Edvard Ruggesæter|etternavn=Ertesvåg|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref><ref name="hva skjer" /> Båra skulle så plasserast i ein [[sarkofag]] i [[det kongelege mausoleet]] under slottskyrkja.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/430maa/her-skal-kong-harald-hvile|tittel=Her skal kongen hvile|vitja=2026-08-30|dato=2026-08-28|fornavn=Catherine Gonsholt|etternavn=Ighanian|språk=no|verk=VG}}</ref> Leiarar frå 20 land deltok i gravferda.<ref>{{Kjelde avis|tittel=Norway bids final farewell to popular King Harald V as crowds and royals converge for his funeral {{!}} CNN|url=https://edition.cnn.com/2026/09/09/europe/norway-king-harald-funeral-intl|avis=CNN|dato=2026-09-09|vitja=2026-09-09|språk=en}}</ref> Blant dei utanlandske gjestene var prins [[Prins William, hertug av Cambridge|William]] og [[Anne av Storbritannia (1950)|prinsesse Anne]], som representerte det britiske kongehuset, kong [[Philippe av Belgia|Philippe]] og dronning [[Mathilde av Belgia|Mathilde]] av Belgia, storhertug [[Henri av Luxembourg]] og presidenten i Ukraina [[Volodymyr Zelenskyj]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/nyheter/i/n1lJ8n/kong-haralds-gravferd-naa-ankommer--gjestene|tittel=Kong Haralds gravferd: Prins William på bussen|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-08|fornavn=Live|etternavn=Tronstad|fornavn2=Vilde|etternavn2=Elgaaen|fornavn3=Bastian Lunde|etternavn3=Hvitmyhr|fornavn4=Nora|etternavn4=Viskjer|fornavn5=Benjamin|etternavn5=Brekken|fornavn6=Nora Thorp|etternavn6=Bjørnstad|fornavn7=Gisle|etternavn7=Oddstad|fornavn8=Gøran|etternavn8=Bohlin|språk=no|verk=VG}}</ref> Zelenskyj gjekk til fots saman med statsminister Støre, stortingspresident Gharahkhani og den tyske presidenten [[Frank-Walter Steinmeier]] i følgjet bak kista langs Karl Johan til domkyrkja.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.bbc.com/news/articles/cd94jgy7e94o|tittel=Europe's royalty pay respects to King Harald V in Norway|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=en-GB|verk=www.bbc.com}}</ref><ref name=Zelenskyj/> I Oslo domkyrkje var også representantar for norsk idretts-, nærings-, organisasjons- og kulturliv, og dessutan [[høgsterettsjustitiarius]] og leiinga i Forsvaret.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nrk.no/nyheter/forsvarstopper-til-gravferden-1.18014319|tittel=Forsvarstopper til gravferden|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-04|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> Alle stortingsrepresentantar var inviterte.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nettavisen.no/80-95-56486|tittel=Helomvending: Alle Stortings-representanter blir invitert til kong Haralds gravferd|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-05|forfattar=Pontus Egelandsdal |forfattar2=Jørgen Gilbrant |forfattar3= Henrik Heldahl |forfattar4=Tormod Malvin Sæther|språk=no|verk=Nettavisen}}</ref> Omkring 1900 soldatar var oppstilte langs ruta mellom Slottet og Oslo domkyrkje, og forsvarssjefen og dei øvste leiarane for forsvarsgreinene følgde kista.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dn.no/innenriks/slik-blir-kong-haralds-gravferd-en-spesiell-dag-og-verdig-markering/2-1-2040621|tittel=Disse næringslivstoppene kommer i kongens begravelse|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Jakob|etternavn=Schultz|etternavn2=NTB|språk=nb|verk=DN.no}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/XM37mg/kjendiser-i-kong-haralds-bisettelse|tittel=Kjendisgjestene i kong Haralds gravferd|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Catherine Gonsholt|etternavn=Ighanian|fornavn2=Camilla|etternavn2=Norli|fornavn3=Thomas|etternavn3=Talseth|fornavn4=Mattis|etternavn4=Sandblad (foto)|fornavn5=Fredrik|etternavn5=Solstad (foto)|fornavn6=Jørgen|etternavn6=Braastad (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> Anslagsvis {{formatnum:224000}} personar var i gatene i sentrum i samband med gravferda,<ref>{{Kjelde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/zOzyA9/kong-haralds-gravferd-i-dag-prosesjonen-gaar-mot-oslo-domkirke|tittel=Kongens båre gjennom Oslos gater|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|fornavn=Vilde|etternavn=Elgaaen|fornavn2=Martin S.|etternavn2=Folkvord|fornavn3=Jørgen|etternavn3=Braastad (foto)|fornavn4=Naina Helén|etternavn4=Jåma|fornavn5=Mattis|etternavn5=Sandblad (foto)|fornavn6=Gøran|etternavn6=Bohlin|fornavn7=Gisle|etternavn7=Oddstad|fornavn8=Polina|etternavn8=Kovalenko (foto)|språk=no|verk=VG}}</ref> medan det over heile landet vart halde eitt minutts stille klokka 13.<ref>{{Kjelde AV-medium|tittel=Ett minutts stillhet for kong Harald|url=https://www.nrk.no/video/ett-minutts-stillhet-for-kong-harald_265e520a-62a8-46ca-ad5f-b14d283cbf23|språk=nb-NO|vitja=2026-09-10}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.aftenposten.no/skikkogbruk/i/oEB9p7/kongens-gravferd-slik-oppfoerer-du-deg-under-ett-minutts-stillhet|tittel=– Hva gjør vi når det blir ett minutts stillhet? spør leseren. – Rådene er enkle nok, svarer tidligere statsminister|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-07|språk=nb|verk=www.aftenposten.no}}</ref> Gravferda medførte omfattande tryggleiks- og trafikktiltak i Oslo sentrum. Store område vart stengde for køyretøy, og publikum som skulle inn i [[Kvadraturen i Oslo|Kvadraturen]], Slottsparken og områda langs Karl Johan, måtte gjennom kontrollpostane og visitasjonen til politiet. Elsparkesyklar var også utestengde frå eit større område.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/na-er-oslo-sentrum-sperret-av/85125972|tittel=Nå er Oslo sentrum sperret av|vitja=2026-09-09|dato=2026-09-09|språk=nb-NO|verk=Dagbladet}}</ref> Til saman søkte 650 journalistar frå 19 land om akkreditering for å dekkje gravferda.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dn.no/innenriks/slik-blir-kong-haralds-gravferd-en-spesiell-dag-og-verdig-markering/2-1-2040621|tittel=Disse næringslivstoppene kommer i kongens begravelse|vitja=2026-09-10|dato=2026-09-09|fornavn=Jakob|etternavn=Schultz|utgiver=NTB|språk=nb|verk=DN.no}}</ref> Politi frå heile landet var innlosjert i Oslo for å hjelpe Oslo politidistrikt. Ein kvinneleg hotelltilsett vart sikta for å ha servert kylling som var gått ut på dato til tenestepersonar frå politiet i samband med gravferda. Ho vart halden halvtanna døgn på glattcelle, noko advokaten til kvinna beskreiv som ein overreaksjon.<ref>{{kjelde www|url=https://www.dagbladet.no/nyheter/gatt-veldig-inn-pa-henne/85144723|tittel=Kylling-siktelsen: - Gått veldig inn på henne|utgiver=Dagbladet|forfatter1=Kristoffer Solberg|forfatter2=Nicolai Eriksen|forfatter3=Oda Sophie Usterud|språk=norsk|dato=2026-09-12|vitja=2026-09-12}}</ref> == Kjelder == {{kjeldeliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Harald V|Harald V]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 13. september 2026.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske kongelege]] [[Kategori:2026 i Noreg]] [[Kategori:Hendingar i 2026]] 2h26eblntm7lov63e6rx0wert03rvi6 0 433865 3672041 2026-09-12T22:22:26Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Blšany kostel.JPG | bilettekst = Kyrkje i Blšany | kart = Blsany LN CZ.png | karttekst = Blšany innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Podbořany]] med utvida fullmakter | flagg = | symbol = Blsany znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = Distrikt i Tsjekkia|Ok…» 3672041 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Blšany kostel.JPG | bilettekst = Kyrkje i Blšany | kart = Blsany LN CZ.png | karttekst = Blšany innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Podbořany]] med utvida fullmakter | flagg = | symbol = Blsany znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Louny okres|Louny]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Podbořany|Podbořany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 929 | folketal_by = 407 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Blšany'''{{mrk|[[tysk]] ''Flöhau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Louny okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Blšany ligg administrativt under [[Podbořany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Louny okres|Blsany]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Blsany]] paadzbb2tfbd0v3x4eexnvl3j5e9ty5 0 433866 3672042 2026-09-12T22:25:56Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kryry 2018-05-05 Střed.jpg | bilettekst = Utsyn over Kryry | kart = Kryry LN CZ.png | karttekst = Kryry innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Podbořany]] med utvida fullmakter | flagg = Kryry vlajka.jpg | symbol = Kryry znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = D…» 3672042 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kryry 2018-05-05 Střed.jpg | bilettekst = Utsyn over Kryry | kart = Kryry LN CZ.png | karttekst = Kryry innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Podbořany]] med utvida fullmakter | flagg = Kryry vlajka.jpg | symbol = Kryry znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Louny okres|Louny]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Podbořany|Podbořany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2300 | folketal_by = 1642 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kryry'''{{mrk|[[tysk]] ''Kriegern''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Louny okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kryry ligg administrativt under [[Podbořany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Louny okres|Kryry]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Kryry]] kn0r8zi83fqk6l9frdefv4babs72rwl 0 433867 3672043 2026-09-12T22:32:56Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vroutek - kostel svatého Jakuba Většího 1.JPG | bilettekst = Kyrkje i Vroutek | kart = Vroutek LN CZ.png | karttekst = Vroutek innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Podbořany]] med utvida fullmakter | flagg = Vroutek LN CZ flag.svg | symbol = Vroutek znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = Ústí nad Labem kraj|Ús…» 3672043 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vroutek - kostel svatého Jakuba Většího 1.JPG | bilettekst = Kyrkje i Vroutek | kart = Vroutek LN CZ.png | karttekst = Vroutek innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Podbořany]] med utvida fullmakter | flagg = Vroutek LN CZ flag.svg | symbol = Vroutek znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Louny okres|Louny]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Podbořany|Podbořany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1790 | folketal_by = 1538 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Vroutek'''{{mrk|[[tysk]] ''Rudig'', ''Rüdig''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Louny okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Vroutek ligg administrativt under [[Podbořany]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Louny okres|Vroutek]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Vroutek]] 2o42xpmb1lyq5l9dbi9gutcw8m5akdv 0 433868 3672051 2026-09-13T00:37:47Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Nové Sedlo]] til [[Nové Sedlo i Sokolov]]: Fleirtyding 3672051 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Nové Sedlo i Sokolov]] hoccqsxwzuc6mksqnvlpzh13csvq2p6 3672059 3672051 2026-09-13T05:33:00Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Nové Sedlo i Sokolov]] 3672059 wikitext text/x-wiki '''Nové Sedlo''' kan vise til: * [[Nové Sedlo i Louny]], ein kommune i [[Žatec]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia *[[Nové Sedlo i Sokolov]], ein kommune i [[Sokolov]] i distriktet Sokolov okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} gtl6ywgssuwsya7wky4y4s6781d9enl 3672060 3672059 2026-09-13T05:33:18Z TU-nor 12071 3672060 wikitext text/x-wiki '''Nové Sedlo''' kan vise til: * [[Nové Sedlo i Louny]], ein kommune i [[Žatec]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia *[[Nové Sedlo i Sokolov]], ein kommune i Sokolov i distriktet Sokolov okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} n36m17tfjkxpcycnom8d6bgcc77gh9l 0 433869 3672062 2026-09-13T05:37:50Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Měcholupy''' kan vise til: * [[Měcholupy i Louny]], ein kommune i [[Žatec]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Měcholupy i Nepomuk]] Ein kommune i [[Nepomuk]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3672062 wikitext text/x-wiki '''Měcholupy''' kan vise til: * [[Měcholupy i Louny]], ein kommune i [[Žatec]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Měcholupy i Nepomuk]] Ein kommune i [[Nepomuk]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} lsppxtskd9rpjemq888kgnicb8sj273 0 433870 3672064 2026-09-13T05:42:06Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Lišany''' kan vise til: * [[Lišany i Louny]], ein kommune i [[Žatec]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Lišany i Rakovník]], ein kommune i [[Rakovník]] i distriktet Rakovník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3672064 wikitext text/x-wiki '''Lišany''' kan vise til: * [[Lišany i Louny]], ein kommune i [[Žatec]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Lišany i Rakovník]], ein kommune i [[Rakovník]] i distriktet Rakovník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} jcigv15jlukmi2enkx2s8elntexncm7 0 433871 3672069 2026-09-13T05:51:51Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Lipno''' kan vise til: * [[Lipno i Louny]], ein kommune i [[Žatec]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Lipno i Polen]], ein by i [[Kujaviskpommerske voivodskap]] i Polen * [[Lipno nad Vltavou]], ein kommune i [[Český Krumlov]] i distriktet Český Krumlov okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3672069 wikitext text/x-wiki '''Lipno''' kan vise til: * [[Lipno i Louny]], ein kommune i [[Žatec]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Lipno i Polen]], ein by i [[Kujaviskpommerske voivodskap]] i Polen * [[Lipno nad Vltavou]], ein kommune i [[Český Krumlov]] i distriktet Český Krumlov okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} bogfu4jyierzvam467s00k6w55db692 0 433872 3672071 2026-09-13T05:56:54Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Liběšice''' kan vise til: * [[Liběšice i Litoměřice]] ein kommune i [[Litoměřice]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Liběšice i Louny]], ein kommune i [[Žatec]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3672071 wikitext text/x-wiki '''Liběšice''' kan vise til: * [[Liběšice i Litoměřice]] ein kommune i [[Litoměřice]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Liběšice i Louny]], ein kommune i [[Žatec]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} m4rcw3bgovhx84mxbfcls6zbjs9mlzi 0 433873 3672074 2026-09-13T06:01:27Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Blažim''' kan vise til: * [[Blažim i Louny]], ein kommune i [[Žatec]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Blažim i Plzeň-sever]], kommune i [[Nýřany]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3672074 wikitext text/x-wiki '''Blažim''' kan vise til: * [[Blažim i Louny]], ein kommune i [[Žatec]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Blažim i Plzeň-sever]], kommune i [[Nýřany]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} rqxajbpfsdjw2mqqo69u1lvzn2jzy8t 0 433874 3672075 2026-09-13T06:13:23Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Žatec, náměstí Svobody, radnice a trojiční sloup.jpg | bilettekst = Hovudtorget i Žatec | kart = Zatec LN CZ.png | karttekst = Žatec innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Žatec med utvida fullmakter | flagg = Vlajka Žatec.png | symbol = Znak města Žatec.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]…» 3672075 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Žatec, náměstí Svobody, radnice a trojiční sloup.jpg | bilettekst = Hovudtorget i Žatec | kart = Zatec LN CZ.png | karttekst = Žatec innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Žatec med utvida fullmakter | flagg = Vlajka Žatec.png | symbol = Znak města Žatec.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Louny okres|Louny]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 300,23<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 26964 | folketal1type = kommune | folketal1 = 18467 | folketal_by = 17729 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Žatec'''{{mrk|[[tysk]] ''Saaz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Louny okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Žatec.png|mini|250px|Det administrative området til Žatec innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Žatec er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for [[Chomutov]], [[Ústí nad Labem]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Tre kommunar frå det administrative området til Žatec inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 82 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Žatec omfattar 18 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bitozeves]]* * [[Blažim i Louny|Blažim]]* * [[Čeradice]] * [[Deštnice]] * [[Holedeč]] * [[Liběšice i Louny|Liběšice]] * [[Libočany]] * [[Libořice]] * [[Lipno i Louny|Lipno]] * [[Lišany i Louny|Lišany]] * ''[[Měcholupy i Louny|Měcholupy]]'' * [[Nové Sedlo i Louny|Nové Sedlo]] * [[Staňkovice i Louny|Staňkovice]] * [[Tuchořice]] * [[Velemyšleves]]* * [[Zálužice]] * '''[[Žatec]]''' * [[Žiželice i Louny|Žiželice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Žatec SO || 27 455 || 26 825 || 26 964 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Žatec''' || 18 467 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staňkovice i Louny|Staňkovice}} || 1 020 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Sedlo i Louny|Nové Sedlo}} || 949 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Měcholupy i Louny|Měcholupy}} || 930 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Liběšice i Louny|Liběšice}} || 734 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Žatec''' || 17 729 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staňkovice i Louny|Staňkovice}} || 796 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Sedlo i Louny|Nové Sedlo}} || 724 |- |} ===Bydelar i Žatec === Bydelar og tettstader i Žatec: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Žatec || 17 729 |- ! '''Žatec by''' ! style=text-align:right; | 17 729 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bezděkov}} || 338 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milčeves}} || 97 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radíčeves}} || 141 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnovany}} || 26 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velichov}} || 86 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záhoří}} || 50 |- ! Žatec kommune !style=text-align:right; | 18 467 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Zatec]] [[Kategori:Kommunar i Louny okres|Zatec]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Zatec]] 5zqpf1uyk8aabmyq9dxz1375aexnryx 3672150 3672075 2026-09-13T09:48:33Z TU-nor 12071 (via JWB) 3672150 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Žatec, náměstí Svobody, radnice a trojiční sloup.jpg | bilettekst = Hovudtorget i Žatec | kart = Zatec LN CZ.png | karttekst = Žatec innanfor distriktet [[Louny okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Žatec med utvida fullmakter | flagg = Vlajka Žatec.png | symbol = Znak města Žatec.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Louny okres|Louny]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 300,23<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 26964 | folketal1type = kommune | folketal1 = 18467 | folketal_by = 17729 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Žatec'''{{mrk|[[tysk]] ''Saaz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Louny okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Žatec.png|mini|250px|Det administrative området til Žatec innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Žatec er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for [[Chomutov]], [[Ústí nad Labem]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Tre kommunar frå det administrative området til Žatec inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 82 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Žatec omfattar 18 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bitozeves]]* * [[Blažim i Louny|Blažim]]* * [[Čeradice]] * [[Deštnice]] * [[Holedeč]] * [[Liběšice i Louny|Liběšice]] * [[Libočany]] * [[Libořice]] * [[Lipno i Louny|Lipno]] * [[Lišany i Louny|Lišany]] * ''[[Měcholupy i Louny|Měcholupy]]'' * [[Nové Sedlo i Louny|Nové Sedlo]] * [[Staňkovice i Louny|Staňkovice]] * [[Tuchořice]] * [[Velemyšleves]]* * [[Zálužice]] * '''[[Žatec]]''' * [[Žiželice i Louny|Žiželice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Žatec SO || 27 455 || 26 825 || 26 964 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Žatec''' || 18 467 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staňkovice i Louny|Staňkovice}} || 1 020 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Sedlo i Louny|Nové Sedlo}} || 949 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Měcholupy i Louny|Měcholupy}} || 930 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Liběšice i Louny|Liběšice}} || 734 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Žatec''' || 17 729 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staňkovice i Louny|Staňkovice}} || 796 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Sedlo i Louny|Nové Sedlo}} || 724 |- |} ===Bydelar i Žatec === Bydelar og tettstader i Žatec: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Žatec || 17 729 |- ! '''Žatec by''' ! style=text-align:right; | 17 729 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bezděkov}} || 338 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milčeves}} || 97 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radíčeves}} || 141 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnovany}} || 26 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velichov}} || 86 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záhoří}} || 50 |- ! Žatec kommune !style=text-align:right; | 18 467 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Zatec]] [[Kategori:Kommunar i Louny okres|Zatec]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Zatec]] 92fmr3t1pyu9m2u89d6xa77ajdq8z3n 0 433875 3672084 2026-09-13T06:47:01Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|distrikt | namn = Most okres | andre namn = okres Most | bilete = 19.8.12 Hnevin Mostecke jezero.JPG | bilettekst = [[Mostsjøen]] er ein kunstig innsjø etablert i eit tidlegare [[dagbrot]] | kart = Map CZ - district Most.PNG | karttekst = Most okres innanfor regionen Ústí nad Labem kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | hovudstad = Most…» 3672084 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Most okres | andre namn = okres Most | bilete = 19.8.12 Hnevin Mostecke jezero.JPG | bilettekst = [[Mostsjøen]] er ein kunstig innsjø etablert i eit tidlegare [[dagbrot]] | kart = Map CZ - district Most.PNG | karttekst = Most okres innanfor regionen Ústí nad Labem kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | hovudstad = [[Most]] | areal = 467,09<ref name="Areal"/> | folketal = 105165 | folketal_i_år 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Most okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Most''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sentralt i regionen og grenser i nordvest mot [[Tyskland]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Most okres: * [[Litvínov|Litvínov SO]] * [[Most i Tsjekkia|Most SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Litvínov|Litvínov SO]] || 40 169 || 37 837 || 35 328 |- | style=text-align:left; | [[Most i Tsjekkia|Most SO]] || 77 027 || 73 938 || 69 837 |- ! Most okres !style=text-align:right; | 117 196 !style=text-align:right; | 111 775 !style=text-align:right; | 105 165 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Most]] [[Kategori:Ústí nad Labem kraj|Most]] bn2091iewx0u50he5kkb0eeqwxp9q74 3672088 3672084 2026-09-13T06:54:44Z TU-nor 12071 3672088 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Most okres | andre namn = okres Most | bilete = 19.8.12 Hnevin Mostecke jezero.JPG | bilettekst = [[Mostsjøen]] er ein kunstig innsjø etablert i eit tidlegare [[dagbrot]] | kart = Map CZ - district Most.PNG | karttekst = Most okres innanfor regionen Ústí nad Labem kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | hovudstad = [[Most i Tsjekkia|Most]] | areal = 467,09<ref name="Areal"/> | folketal = 105165 | folketal_i_år 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Most okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Most''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sentralt i regionen og grenser i nordvest mot [[Tyskland]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Most okres: * [[Litvínov|Litvínov SO]] * [[Most i Tsjekkia|Most SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Litvínov|Litvínov SO]] || 40 169 || 37 837 || 35 328 |- | style=text-align:left; | [[Most i Tsjekkia|Most SO]] || 77 027 || 73 938 || 69 837 |- ! Most okres !style=text-align:right; | 117 196 !style=text-align:right; | 111 775 !style=text-align:right; | 105 165 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Most]] [[Kategori:Ústí nad Labem kraj|Most]] 6omcq8yt7b3b3bj9xk4l4nn5219eust 3672171 3672088 2026-09-13T10:47:12Z TU-nor 12071 3672171 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Most okres | andre namn = okres Most | bilete = 19.8.12 Hnevin Mostecke jezero.JPG | bilettekst = [[Mostsjøen]] er ein kunstig innsjø etablert i eit tidlegare [[dagbrot]] | kart = Map CZ - district Most.PNG | karttekst = Most okres innanfor regionen Ústí nad Labem kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | hovudstad = [[Most i Tsjekkia|Most]] | areal = 467,09<ref name="Areal"/> | folketal = 105165 | folketal_i_år 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Most okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Most''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sentralt i regionen og grenser i nordvest mot [[Tyskland]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Most okres: * [[Litvínov|Litvínov SO]] * [[Most i Tsjekkia|Most SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Litvínov|Litvínov SO]] || 40 169 || 37 837 || 35 328 |- | style=text-align:left; | [[Most i Tsjekkia|Most SO]] || 77 027 || 73 938 || 69 837 |- ! Most okres !style=text-align:right; | 117 196 !style=text-align:right; | 111 775 !style=text-align:right; | 105 165 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Most i Tsjekkia|Most]]''' || 61 306 |- | style=text-align:left; | '''[[Litvínov]]''' || 22 388 |- | style=text-align:left; | [[Meziboří]] || 4 669 |- | style=text-align:left; | [[Lom i Most|Lom]] || 3 616 |- | style=text-align:left; | [[Horní Jiřetín]] || 2 090 |- | style=text-align:left; | [[Hora Svaté Kateřiny]] || 456 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Most]] [[Kategori:Ústí nad Labem kraj|Most]] k12io5ilvootmr3wruhvmzamttmprlv 0 433876 3672097 2026-09-13T07:21:39Z Ranveig 39 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:en:Special:Redirect/revision/1374305600|Dublin, Ohio]]» 3672097 wikitext text/x-wiki '''Dublin''' er ein by i delstaten [[Ohio]] i USA. Han er ein forstad i [[Columbus i Ohio|Columbus]], og ligg i Franklin, Delaware, Union og Madison county.<ref>{{Kjelde www|url=https://dublinohiousa.gov/?s=county|tittel=Dublin, Ohio, USA » Search Results » county|utgjevar=dublinohiousa.gov|vitja=2022-04-26}}</ref> Folketalet ved folketeljinga i 2020 var 49 328.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/dublincityohio/PST045219|tittel=U.S. Census Bureau QuickFacts: Dublin city, Ohio|språk=en|utgjevar=www.census.gov|vitja=2021-10-13}}</ref> Den årlege festivalen Dublin Irish Festival omtaler seg sjølv som den største tredagars irske festivalen i verda. == Historie == [[Fil:Ohio_-_Dublin_-_NARA_-_68146793_(cropped).jpg|venstre|mini|Luftfoto av Dublin i mai 1929.]] === Urfolk === Dei fyrste kjende innbyggjarane i området som skulle bli Dublin i Ohio var frå folkegruppene hopewell, adena, [[Lenape|delaware]], [[Shawneefolk|shawnee]] og [[Wyandotar|wyandot]]. Wyandottane hadde kome til Ohio-området etter å ha blitt sterkt svekka av sjukdom og ein katastrofal krig med dei fem [[Irokesarføderasjonen|irokesarnasjonene]] i heimlandet sitt nær Georgian Bay. I 1794 sigra [[Anthony Wayne|general Anthony Wayne]] over wyandottane og andre urfolk i Ohiounder slaget ved Fallen Timbers. Dette førte til at wyandottane overgav mesteparten av landet sitt i Ohio gjennom [[Greenville-traktaten]].<ref>{{Cite web|title=Wyandot Indians - Ohio History Central|url=https://ohiohistorycentral.org/w/Wyandot_Indians|access-date=2021-10-13|website=ohiohistorycentral.org|language=en}}</ref> Hovding Shateyaronyah, ein viktig leiar som var kjend lokalt som «Leatherlips», hadde skrive under på Greenville-traktaten den 3. august 1795, og oppmuntra til samarbeid med kvite nybyggjarar nær enden av livet sitt.<ref name=":0">{{Kjelde www|url=http://touringohio.com/history/leatherlips.html|tittel=Leatherlips {{!}} Shateyaronyah {{!}} Wyandot {{!}} Ohio|verk=touringohio.com|vitja=2022-04-26}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://touringohio.com/central/franklin/dublin/dublin.html|tittel=Dublin Ohio|verk=touringohio.com|vitja=2021-10-13}}</ref> Denne politikken med å gje plass til europearar førte til konflikt med ei rørsle leidd av to shawneebrør, [[Tecumseh]] og [[Tenskwatawa]] (The Prophet). Tenskwatawa reagerte sterkt mot Leatherlips og dømde han til døden for «trolldom» og å ha gjeve bort heimlandet. Det er meir sannsynleg at dette var fordi han nekta å bli med shawneefolket. I staden for å bryta løftet han gav ved underteikninga i 1795, blei Leatherlips drepen i 1810.<ref>{{Kjelde www|url=http://wyandotte-nation.org/culture/history/biographies/leatherlips/|tittel=Leatherlips – Wyandotte Nation|språk=en|vitja=2021-10-13}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://columbusneighborhoods.org/story/leatherlips-story-lives-on-through-local-legend/|tittel=Leatherlips Story Lives on Through Local Legend|språk=en-US|verk=Columbus Neighborhoods|vitja=2021-10-13}}</ref> Skulpturen ''Leatherlips'' i Scioto Park blei laga for å heidra han i 1990.<ref name=":0" /><ref>{{Kjelde www|url=https://www.visitdublinohio.com/listing/scioto-park/383/|tittel=Scioto Park}}</ref> Etter [[Den amerikanske revolusjonen|den amerikanske revolusjonskrigen]] gav dei amerikanske styresmaktene 2.000 hektar jord langs Scioto-elva til løytnant James Holt for tenesta hans. I 1802 kjøpte Peter og Benjamin Sells frå Huntingdon i Pennsylvania 160 hektar av dette landet til broren sin John. Dette området er no kjent som Historic Dublin.<ref>{{Kjelde www|url=https://dublinchamber.org/history#:~:text=In%201802,%20Pennsylvanians%20Peter%20and%20Benjamin%20Sells%20purchased,family%20traveled%20to%20Ohio%20to%20claim%20the%20land.|tittel=History - Dublin Chamber of Commerce, OH|verk=dublinchamber.org|vitja=2024-06-15}}</ref> I 1808 henta John Sells familien sin til regionen, og i 1810 byrja han å måla opp eigedommar til den nye busetnaden med ein forretningspartner, ein ire som heitte John Shields, som kalla opp landsbyen etter fødestaden sin [[Dublin]].<ref>{{cite web|title=Green All Over|url=http://www.ohiomagazine.com/Main/Articles/Green_All_Over_3461.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110312105926/http://www.ohiomagazine.com/Main/Articles/Green_All_Over_3461.aspx|archive-date=March 12, 2011|access-date=2011-06-08|df=mdy}}</ref> I 1833 omfatta Dublin fleire møller og ein butikk.<ref>{{Cite book |last=Kilbourn, John |url=https://archive.org/details/bub_gb_dt48AAAAYAAJ |title=The Ohio Gazetteer, or, a Topographical Dictionary |date=1833 |publisher=Scott and Wright |pages=[https://archive.org/details/bub_gb_dt48AAAAYAAJ/page/n167 183] |access-date=December 12, 2013}}</ref> Han blei inkorporert som by i 1881.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dublinchamber.org/history#:~:text=Dublin%20was%20incorporated%20in%201881,of%20life%20within%20the%20community.|tittel=History - Dublin Chamber of Commerce, OH}}</ref> Han tente som senter for landbrukarar i området, og også som overnattingsstad for reisande.<ref name=":1">{{Citation|title=History – City of Dublin, Ohio, USA|url=https://dublinohiousa.gov/history/|website=dublinohiousa.gov|accessdate=2026-09-12}}</ref> I 1970 var Dublin framleis ein liten busetnad med berre 681 innbyggjarar. Byggninga av motorvegen [[Interstate 270]] bidrog til kraftig folkevekst, leidd av plasseringa av hovudkontor for større føretak her, som den kjemiske fabrikken [[Ashland Inc]] og [[Wendy's|Wendy's International]]. Dublin blei offisielt ein ''city'' i 1987.<ref name=":1" /> == Geografi == Scioto-elva renn gjennom Dublin. I dette området skjer elva og bielvane hennar ut djupe kløfter i kalksteingrunnen, og elvebotnen er steinete. Nokre av bielvane har [[Foss|fossar]]. Dublin ligg på Allegheny-platået, og har ein relativt flat topografi. Likevel er det mange ravinar kring bielvane til Scioto, og i nokre område skaper dei steile klipper. Høgdenivået varierer frå 780 fot (240 m) over havnivået der Scioto renn ut av byen ved Hayden Run Road, medan det høgaste punktet er 1000 fot (300 m) ved Glacier Ridge Metro Park. [[File:Dublin_Justice_Center_1.jpg|mini|Hovudkvarteret til politiet i Dublin.]]   [[File:Cardinal_Health_headquarters_(Dublin,_Ohio).jpg|mini|Cardinal Health selskapsskvarteret]] [[File:Wendys_CIMG9282.JPG|mini|Ein inngang til Wendy's og Wendy's Company hovedkvarter]] Dublin husar hovudkontora til fleire føretak. Det største av desse er helseføretaket [[Cardinal Health]], som var selskapet med den femtande høgaste inntekta av noko amerikansk selskap i 2022.<ref>{{Kjelde www|url=https://fortune.com/company/cardinal-health/fortune500/|tittel=Cardinal Health {{!}} 2022 Fortune 500|språk=en|verk=Fortune|vitja=2022-08-15}}</ref> IGS Energy, Stanley Steemer, Wendy's og [[Online Computer Library Center|OCLC]] har òg hovudkvarter i Dublin. Pacer International, ein større logistikkleverandør, hadde hovudkontor i Dublin fram til det blei kjøpt opp av [[XPO, Inc.]] i 2014. OhioHealth har òg betydeleg verksemd i Dublin-området gjennom Dublin Methodist Hospital. Ifølgje ein rapport frå 2020 var dei største arbeidsgjevarane i byen:<ref>{{Kjelde www|url=https://dublinohiousa.gov/dev/dev/wp-content/uploads/2020/09/City-of-Dublin-Annual-Comprehensive-Financial-Report-2020.pdf|tittel=Comprehensive Annual Financial Report: Year Ended December 31, 2020|utgjevar=City of Dublin}}</ref> {| class="wikitable sortable" border="1" !# !Arbeidsgjevar !Tilsette |- |1 |Cardinal Health |4 800 |- |2 |OhioHealth |2 000 |- |3 |Dublin City School District |1 951 |- |4 |[[CareWorks Family of Companies]] |1 622 |- |5 |[[Online Computer Library Center|OCLC]] |750 |- |6 |The Wendy’s Company |725 |- |7 |[[Quantum Health]] |600 |- |8 |Fiserv |600 |- |9 |Univar Solutions |550 |- |10 |Express Scripts |500 |} == Kultur == [[File:Dublin_Branch_-_Columbus_Metropolitan_Library.jpg|mini|Dublin-avdelinga til Columbus Metropolitan Library.]] Fleire av parkane i Dublin har unike samlingar av utendørsskulpturar. Dei kom til som ein del av samlinga Art in Public Places, skipa av Dublin Arts Council. I 1988 utvikla dette rådet eit program for å betra livskvaliteten til innbyggjarane og danna ei kunstrute gjennom byen for å tiltrekka seg vitjande. Programmet er sidan blitt nasjonalt anerkjent. Serien omfattar eit {{Omrekning|12|ft|m}} fot høgt steinportrett av den lokale legenda ''Leatherlips,'' utforma av [[Ralph Helmick]]; ''Field of Corn'', ei samling 109 maiskolbar i menneskestorleik av sement i ein åker i Dublin, og eit koparhus som ærer den lokale urfolkskulturen. Ballantrae Park ligg ved inngangen til bydelen med same namn. På ei høgd her som er 6 meter høg står det ein 4,6 meter høg bronseskulptur kjend som ''Dancing Hares'' eller ''Giant Dancing Rabbits''.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.dispatch.com/live/contentbe/dispatch/2007/01/10/20070110-C6-01.html|tittel=Rabbits pulled out of donor's hat for Dublin's public art|utgjevar=[[Columbus Dispatch]]|vitja=September 28, 2009}}</ref> Det er ei interaktiv leikefontene ved botnen av høgda. Dublin huser ei avdeling av Columbus Metropolitan Library.<ref>"[http://www.columbuslibrary.org/locations/Dublin Dublin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714220912/http://www.columbuslibrary.org/locations/Dublin|date=July 14, 2014}}." </ref> Andre bibliotek i nærleiken er Northwest Library og Hilliard-avdelinga.<ref name="Dubbyschools">"[http://dublinohiousa.gov/living/education/ Education & Library Services]" ([https://web.archive.org/web/20140630010947/http://dublinohiousa.gov/living/education/ Archive]).</ref> Nokre årlege tilstellingar i byen er St. Patrick's Day Parade, The Memorial Tournament, Memorial Day Ceremony, Independence Day Celebration, Dublin Irish Festival (den største 3-dagar lange irske festivalen i verda),<ref>{{Kjelde www|url=https://dublinirishfestival.org/|tittel=Dublin Irish Days|språk=en-US|utgjevar=Dublin Irish Festival|vitja=2021-10-13}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.experiencecolumbus.com/event/dublin-irish-festival-dublin-irish-days/64382/|tittel=Dublin Irish Festival/Dublin Irish Days|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210519033126/https://www.experiencecolumbus.com/event/dublin-irish-festival-dublin-irish-days/64382/|arkivdato=2021-05-19|utgjevar=www.experiencecolumbus.com}}</ref> Halloween Spooktacular, Veteran's Day Ceremoni og Tree Lighting.<ref>{{Kjelde www|url=https://dublinohiousa.gov/|tittel=Dublin, Ohio, USA|verk=dublinohiousa.gov|vitja=2022-04-26}}</ref> === Japanske innbyggjarar === Det japanske føretaket [[Honda]] etablerte ei verksemd i [[Marysville i Ohio]] i 1979. Japanarar byrja å bu i Dublin og andre forstadsområde i staden for Marysville fordi Dublin skipa eit støttesystem for japanarar og forstadsområda tilbaud laurdagsskuler for japanske innbyggjarar. Ved folketeljinga i 2010 budde det 1 071 japanarar i Dublin, 2,6 % av innbyggjarane i byen. I 2011 hadde Dublin den høgaste konsentrasjonen av asiatar av nokon by i Ohio.<ref>Zachariah, Holly.</ref> I 2013 utgjorde japanarar 20-30 % av innbyggjarane i nokre bydelar. Det finst mange japanske restaurantar her. [[File:DublinRecCenter.JPG|mini|Dublin Community Recreation Center]] [[File:Muirfield_Village_Golf_Club_(Dublin,_Ohio).jpg|mini|Muirfield Village Golf Club]] Byen har fleire golfklubbar: * Muirfield Village Golf Club * The Country Club at Muirfield Village * Tartan Fields Golf Club * The Golf Club of Dublin [[File:SR161inDublin.JPG|mini|State Route 161 der han går over Scioto.]] Den forstadprega byen blir hovudsakleg vitja med bil. Hovudvegane som tener byen er Interstate 270 (lokalt kjend som «Outerbelt») og State Route 161 vest for krysset hans med 270. I sør går U.S. Route 33 gjennom byen og går saman med 161, mellom ei rundkøyring i sentrum av Dublin og eit kryss nær ein satellittcampus av Ohio University. Dublin Link, ei bru over Scioto for fotgjengarar og syklistar, opna i mars 2020.<ref name="wosu">{{Kjelde www|url=https://radio.wosu.org/post/dublin-opens-22-million-pedestrian-bridge-over-scioto-river#stream/0|tittel=Dublin Opens $22 Million Pedestrian Bridge Over Scioto River|forfattar=Holmes|førenamn=Debbie|verk=WOSU Public Media|vitja=March 13, 2020}}</ref> Central Ohio Transit Authority (COTA) står for busstenester i delar av byen: Rute 73 til delar av sentrum og Bridge Street District, med ei ekspressrute frå kommersielle område til Columbus sentrum i rushtida. == Utdanning == === Høgare utdanning === Heritage College of Osteopathic Medicine, Columbus State Community College, Ohio Dominican University, University of Dayton og Franklin Universitet har avdelingar i byen. [[Kategori:Busetnader grunnlagde i 1802]] [[Kategori:Byar i Ohio]] ifvsnvbu4zy4wml745axxpbvhv8iwzc 3672099 3672097 2026-09-13T07:27:50Z Ranveig 39 3672099 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by|stat=Ohio}} '''Dublin''' er ein by i delstaten [[Ohio]] i USA. Han er ein forstad i [[Columbus i Ohio|Columbus]], og ligg i Franklin, Delaware, Union og Madison county.<ref>{{Kjelde www|url=https://dublinohiousa.gov/?s=county|tittel=Dublin, Ohio, USA » Search Results » county|utgjevar=dublinohiousa.gov|vitja=2022-04-26}}</ref> Folketalet ved folketeljinga i 2020 var 49 328.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/dublincityohio/PST045219|tittel=U.S. Census Bureau QuickFacts: Dublin city, Ohio|språk=en|utgjevar=www.census.gov|vitja=2021-10-13}}</ref> Den årlege festivalen Dublin Irish Festival omtaler seg sjølv som den største tredagars irske festivalen i verda. == Geografi == [[Fil:SR161inDublin.JPG|mini|venstre|State Route 161 der han går over Scioto.]] Dublin ligg på begge sider av Scioto-elva. I dette området skjer elva og bielvane hennar ut djupe kløfter i kalksteingrunnen, og elvebotnen er steinete. Nokre av bielvane har [[Foss|fossar]]. Dublin ligg på Allegheny-platået, og har ein relativt flat topografi. Likevel er det mange ravinar kring bielvane til Scioto, og i nokre område skaper dei steile klipper. Høgdenivået varierer frå 780 fot (240 m) over havnivået der Scioto renn ut av byen ved Hayden Run Road, medan det høgaste punktet er 1000 fot (300 m) ved Glacier Ridge Metro Park. == Historie == [[Fil:Ohio_-_Dublin_-_NARA_-_68146793_(cropped).jpg|venstre|mini|Luftfoto av Dublin i mai 1929.]] [[Fil:Dublin_Justice_Center_1.jpg|mini|Hovudkvarteret til politiet i Dublin.]] === Urfolk === Dei fyrste kjende innbyggjarane i området som skulle bli Dublin i Ohio var frå folkegruppene hopewell, adena, [[Lenape|delaware]], [[Shawneefolk|shawnee]] og [[Wyandotar|wyandot]]. Wyandottane hadde kome til Ohio-området etter å ha blitt sterkt svekka av sjukdom og ein katastrofal krig med dei fem [[Irokesarføderasjonen|irokesarnasjonene]] i heimlandet sitt nær Georgian Bay. I 1794 sigra [[Anthony Wayne|general Anthony Wayne]] over wyandottane og andre urfolk i Ohiounder slaget ved Fallen Timbers. Dette førte til at wyandottane overgav mesteparten av landet sitt i Ohio gjennom [[Greenville-traktaten]].<ref>{{Cite web|title=Wyandot Indians - Ohio History Central|url=https://ohiohistorycentral.org/w/Wyandot_Indians|access-date=2021-10-13|website=ohiohistorycentral.org|language=en}}</ref> Hovding Shateyaronyah, ein viktig leiar som var kjend lokalt som «Leatherlips», hadde skrive under på Greenville-traktaten den 3. august 1795, og oppmuntra til samarbeid med kvite nybyggjarar nær enden av livet sitt.<ref name=":0">{{Kjelde www|url=http://touringohio.com/history/leatherlips.html|tittel=Leatherlips {{!}} Shateyaronyah {{!}} Wyandot {{!}} Ohio|verk=touringohio.com|vitja=2022-04-26}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://touringohio.com/central/franklin/dublin/dublin.html|tittel=Dublin Ohio|verk=touringohio.com|vitja=2021-10-13}}</ref> Denne politikken med å gje plass til europearar førte til konflikt med ei rørsle leidd av to shawneebrør, [[Tecumseh]] og [[Tenskwatawa]] (The Prophet). Tenskwatawa reagerte sterkt mot Leatherlips og dømde han til døden for «trolldom» og å ha gjeve bort heimlandet. Det er meir sannsynleg at dette var fordi han nekta å bli med shawneefolket. I staden for å bryta løftet han gav ved underteikninga i 1795, blei Leatherlips drepen i 1810.<ref>{{Kjelde www|url=http://wyandotte-nation.org/culture/history/biographies/leatherlips/|tittel=Leatherlips – Wyandotte Nation|språk=en|vitja=2021-10-13}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://columbusneighborhoods.org/story/leatherlips-story-lives-on-through-local-legend/|tittel=Leatherlips Story Lives on Through Local Legend|språk=en-US|verk=Columbus Neighborhoods|vitja=2021-10-13}}</ref> Skulpturen ''Leatherlips'' i Scioto Park blei laga for å heidra han i 1990.<ref name=":0" /><ref>{{Kjelde www|url=https://www.visitdublinohio.com/listing/scioto-park/383/|tittel=Scioto Park}}</ref> Etter [[Den amerikanske revolusjonen|den amerikanske revolusjonskrigen]] gav dei amerikanske styresmaktene 2.000 hektar jord langs Scioto-elva til løytnant James Holt for tenesta hans. I 1802 kjøpte Peter og Benjamin Sells frå Huntingdon i Pennsylvania 160 hektar av dette landet til broren sin John. Dette området er no kjent som Historic Dublin.<ref>{{Kjelde www|url=https://dublinchamber.org/history#:~:text=In%201802,%20Pennsylvanians%20Peter%20and%20Benjamin%20Sells%20purchased,family%20traveled%20to%20Ohio%20to%20claim%20the%20land.|tittel=History - Dublin Chamber of Commerce, OH|verk=dublinchamber.org|vitja=2024-06-15}}</ref> I 1808 henta John Sells familien sin til regionen, og i 1810 byrja han å måla opp eigedommar til den nye busetnaden med ein forretningspartner, ein ire som heitte John Shields, som kalla opp landsbyen etter fødestaden sin [[Dublin]].<ref>{{cite web|title=Green All Over|url=http://www.ohiomagazine.com/Main/Articles/Green_All_Over_3461.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110312105926/http://www.ohiomagazine.com/Main/Articles/Green_All_Over_3461.aspx|archive-date=March 12, 2011|access-date=2011-06-08|df=mdy}}</ref> I 1833 omfatta Dublin fleire møller og ein butikk.<ref>{{Cite book |last=Kilbourn, John |url=https://archive.org/details/bub_gb_dt48AAAAYAAJ |title=The Ohio Gazetteer, or, a Topographical Dictionary |date=1833 |publisher=Scott and Wright |pages=[https://archive.org/details/bub_gb_dt48AAAAYAAJ/page/n167 183] |access-date=December 12, 2013}}</ref> Han blei inkorporert som by i 1881.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.dublinchamber.org/history#:~:text=Dublin%20was%20incorporated%20in%201881,of%20life%20within%20the%20community.|tittel=History - Dublin Chamber of Commerce, OH}}</ref> Han tente som senter for landbrukarar i området, og også som overnattingsstad for reisande.<ref name=":1">{{Citation|title=History – City of Dublin, Ohio, USA|url=https://dublinohiousa.gov/history/|website=dublinohiousa.gov|accessdate=2026-09-12}}</ref> I 1970 var Dublin framleis ein liten busetnad med berre 681 innbyggjarar. Byggninga av motorvegen [[Interstate 270]] bidrog til kraftig folkevekst, leidd av plasseringa av hovudkontor for større føretak her, som den kjemiske fabrikken [[Ashland Inc]] og [[Wendy's|Wendy's International]]. Dublin blei offisielt ein ''city'' i 1987.<ref name=":1" /> ==Næringsliv== [[Fil:Cardinal_Health_headquarters_(Dublin,_Ohio).jpg|mini|Hovudkontoret til Cardinal Health.]] [[Fil:Wendys_CIMG9282.JPG|mini|Ein inngang til Wendy's sitt hovudkvarter.]] Dublin husar hovudkontora til fleire føretak. Det største av desse er helseføretaket [[Cardinal Health]], som var selskapet med den femtande høgaste inntekta av noko amerikansk selskap i 2022.<ref>{{Kjelde www|url=https://fortune.com/company/cardinal-health/fortune500/|tittel=Cardinal Health {{!}} 2022 Fortune 500|språk=en|verk=Fortune|vitja=2022-08-15}}</ref> IGS Energy, Stanley Steemer, Wendy's og [[Online Computer Library Center|OCLC]] har òg hovudkvarter i Dublin. Pacer International, ein større logistikkleverandør, hadde hovudkontor i Dublin fram til det blei kjøpt opp av [[XPO, Inc.]] i 2014. OhioHealth har òg betydeleg verksemd i Dublin-området gjennom Dublin Methodist Hospital. Ifølgje ein rapport frå 2020 var dei største arbeidsgjevarane i byen:<ref>{{Kjelde www|url=https://dublinohiousa.gov/dev/dev/wp-content/uploads/2020/09/City-of-Dublin-Annual-Comprehensive-Financial-Report-2020.pdf|tittel=Comprehensive Annual Financial Report: Year Ended December 31, 2020|utgjevar=City of Dublin}}</ref> {| class="wikitable sortable" border="1" !# !Arbeidsgjevar !Tilsette |- |1 |Cardinal Health |4 800 |- |2 |OhioHealth |2 000 |- |3 |Dublin City School District |1 951 |- |4 |[[CareWorks Family of Companies]] |1 622 |- |5 |[[Online Computer Library Center|OCLC]] |750 |- |6 |The Wendy’s Company |725 |- |7 |[[Quantum Health]] |600 |- |8 |Fiserv |600 |- |9 |Univar Solutions |550 |- |10 |Express Scripts |500 |} == Kultur == [[Fil:Dublin_Branch_-_Columbus_Metropolitan_Library.jpg|mini|Dublin-avdelinga til Columbus Metropolitan Library.]] [[Fil:DublinRecCenter.JPG|mini|Dublin Community Recreation Center]] Fleire av parkane i Dublin har unike samlingar av utendørsskulpturar. Dei kom til som ein del av samlinga Art in Public Places, skipa av Dublin Arts Council. I 1988 utvikla dette rådet eit program for å betra livskvaliteten til innbyggjarane og danna ei kunstrute gjennom byen for å tiltrekka seg vitjande. Programmet er sidan blitt nasjonalt anerkjent. Serien omfattar eit {{Omrekning|12|ft|m}} fot høgt steinportrett av den lokale legenda ''Leatherlips,'' utforma av [[Ralph Helmick]]; ''Field of Corn'', ei samling 109 maiskolbar i menneskestorleik av sement i ein åker i Dublin, og eit koparhus som ærer den lokale urfolkskulturen. Ballantrae Park ligg ved inngangen til bydelen med same namn. På ei høgd her som er 6 meter høg står det ein 4,6 meter høg bronseskulptur kjend som ''Dancing Hares'' eller ''Giant Dancing Rabbits''.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.dispatch.com/live/contentbe/dispatch/2007/01/10/20070110-C6-01.html|tittel=Rabbits pulled out of donor's hat for Dublin's public art|utgjevar=[[Columbus Dispatch]]|vitja=September 28, 2009}}</ref> Det er ei interaktiv leikefontene ved botnen av høgda. Dublin huser ei avdeling av Columbus Metropolitan Library.<ref>"[http://www.columbuslibrary.org/locations/Dublin Dublin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714220912/http://www.columbuslibrary.org/locations/Dublin|date=July 14, 2014}}." </ref> Andre bibliotek i nærleiken er Northwest Library og Hilliard-avdelinga.<ref name="Dubbyschools">"[http://dublinohiousa.gov/living/education/ Education & Library Services]" ([https://web.archive.org/web/20140630010947/http://dublinohiousa.gov/living/education/ Archive]).</ref> Nokre årlege tilstellingar i byen er St. Patrick's Day Parade, The Memorial Tournament, Memorial Day Ceremony, Independence Day Celebration, Dublin Irish Festival (den største 3-dagar lange irske festivalen i verda),<ref>{{Kjelde www|url=https://dublinirishfestival.org/|tittel=Dublin Irish Days|språk=en-US|utgjevar=Dublin Irish Festival|vitja=2021-10-13}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.experiencecolumbus.com/event/dublin-irish-festival-dublin-irish-days/64382/|tittel=Dublin Irish Festival/Dublin Irish Days|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20210519033126/https://www.experiencecolumbus.com/event/dublin-irish-festival-dublin-irish-days/64382/|arkivdato=2021-05-19|utgjevar=www.experiencecolumbus.com}}</ref> Halloween Spooktacular, Veteran's Day Ceremoni og Tree Lighting.<ref>{{Kjelde www|url=https://dublinohiousa.gov/|tittel=Dublin, Ohio, USA|verk=dublinohiousa.gov|vitja=2022-04-26}}</ref> === Japanske innbyggjarar === Det japanske føretaket [[Honda]] etablerte ei verksemd i [[Marysville i Ohio]] i 1979. Japanarar byrja å bu i Dublin og andre forstadsområde i staden for Marysville fordi Dublin skipa eit støttesystem for japanarar og forstadsområda tilbaud laurdagsskuler for japanske innbyggjarar. Ved folketeljinga i 2010 budde det 1 071 japanarar i Dublin, 2,6 % av innbyggjarane i byen. I 2011 hadde Dublin den høgaste konsentrasjonen av asiatar av nokon by i Ohio.<ref>Zachariah, Holly.</ref> I 2013 utgjorde japanarar 20-30 % av innbyggjarane i nokre bydelar. Det finst mange japanske restaurantar her. ===Klubbar=== [[Fil:Muirfield_Village_Golf_Club_(Dublin,_Ohio).jpg|mini|Muirfield Village Golf Club]] Byen har fleire golfklubbar: * Muirfield Village Golf Club * The Country Club at Muirfield Village * Tartan Fields Golf Club * The Golf Club of Dublin ==Transport== Den forstadprega byen blir hovudsakleg vitja med bil. Hovudvegane som tener byen er Interstate 270 (lokalt kjend som «Outerbelt») og State Route 161 vest for krysset hans med 270. I sør går U.S. Route 33 gjennom byen og går saman med 161, mellom ei rundkøyring i sentrum av Dublin og eit kryss nær ein satellittcampus av Ohio University. Dublin Link, ei bru over Scioto for fotgjengarar og syklistar, opna i mars 2020.<ref name="wosu">{{Kjelde www|url=https://radio.wosu.org/post/dublin-opens-22-million-pedestrian-bridge-over-scioto-river#stream/0|tittel=Dublin Opens $22 Million Pedestrian Bridge Over Scioto River|forfattar=Holmes|førenamn=Debbie|verk=WOSU Public Media|vitja=March 13, 2020}}</ref> Central Ohio Transit Authority (COTA) står for busstenester i delar av byen: Rute 73 til delar av sentrum og Bridge Street District, med ei ekspressrute frå kommersielle område til Columbus sentrum i rushtida. == Utdanning == Heritage College of Osteopathic Medicine, Columbus State Community College, Ohio Dominican University, University of Dayton og Franklin Universitet har avdelingar i byen. ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dublin, Ohio|Dublin, Ohio]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 13. september 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Busetnader grunnlagde i 1802]] [[Kategori:Byar i Ohio]] 3ww6d8kyvsxw3zh5gi0aj4lfm69gmh9 0 433877 3672098 2026-09-13T07:25:01Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Lom''' er ei nemning for fuglar av ordenen Gaviiformes, [[lommar]]. '''Lom''' kan òg vise til: *[[Lom i Bulgaria]], ein by og kommune i provinsen Montana i Bulgaria *[[Lom i Most]], ein kommune i distriktet Most okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia *[[Lom kommune]] i Innlandet fylke {{fleirtyding}}» 3672098 wikitext text/x-wiki '''Lom''' er ei nemning for fuglar av ordenen Gaviiformes, [[lommar]]. '''Lom''' kan òg vise til: *[[Lom i Bulgaria]], ein by og kommune i provinsen Montana i Bulgaria *[[Lom i Most]], ein kommune i distriktet Most okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia *[[Lom kommune]] i Innlandet fylke {{fleirtyding}} dceb8sz8kfovn1j9fu19yah6tx5kv4q 3672100 3672098 2026-09-13T07:30:09Z TU-nor 12071 3672100 wikitext text/x-wiki '''Lom''' er ei nemning for fuglar av ordenen Gaviiformes, [[lommar]]. '''Lom''' kan òg vise til: * [[Lom i Bulgaria]], ein by og kommune i provinsen Montana i Bulgaria * [[Lom i Most]], ein kommune i distriktet Most okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Lom i Strakonice]], ein kommune i [[Blatná]] i distriktet Strakonice i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Lom i Tábor]], ein kommune i [[Tábor]] i distriktet Tábor i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Lom kommune]] i Innlandet fylke {{fleirtyding}} t894sxnbzfw4o7pnhbuovglt99xj6ew 14 433878 3672105 2026-09-13T07:34:43Z Ranveig 39 Oppretta sida med «{{CS1 language sources|es-mx}}» 3672105 wikitext text/x-wiki {{CS1 language sources|es-mx}} r3spf084ha4zibiuyvf09mqolp1avjm 14 433879 3672110 2026-09-13T07:39:43Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Kategori:CS1-kjelder på Montenegrin (sr-me)]] til [[Kategori:CS1-kjelder på montenegrinsk (sr-me)]] 3672110 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[:Kategori:CS1-kjelder på montenegrinsk (sr-me)]] tq47r744b6iic8xcv7nplkd0kjvqxmo 0 433880 3672116 2026-09-13T07:57:47Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Hamr''' kan vise til: * [[Hamr i Jindřichův Hradec]], ein kommune i [[Třeboň]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Hamr i Litvínov]], ein busetnad i kommunen [[Litvínov]] i distriktet Most okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3672116 wikitext text/x-wiki '''Hamr''' kan vise til: * [[Hamr i Jindřichův Hradec]], ein kommune i [[Třeboň]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Hamr i Litvínov]], ein busetnad i kommunen [[Litvínov]] i distriktet Most okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 9lj9ocpan500ajv8lc8s9wiphwkljma 0 433881 3672118 2026-09-13T08:02:48Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Litvinov City3.jpg | bilettekst = De sentrale torget i Litvínov | kart = Litvinov MO CZ.png | karttekst = Litvínov innanfor distriktet [[Most okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Litvínov med utvida fullmakter | flagg = Flag of Litvinov.svg | symbol = Litvínov znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | fylketype = Dist…» 3672118 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Litvinov City3.jpg | bilettekst = De sentrale torget i Litvínov | kart = Litvinov MO CZ.png | karttekst = Litvínov innanfor distriktet [[Most okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Litvínov med utvida fullmakter | flagg = Flag of Litvinov.svg | symbol = Litvínov znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Most okres|Most]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 235,97<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 35328 | folketal1type = kommune | folketal1 = 22388 | folketal_by = 15059 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Litvínov'''{{mrk|[[tysk]] ''Kaaden''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Most okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Litvínov.png|mini|250px|Det administrative området til Litvínov innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Litvínov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for Chomutov, Ústí nad Labem og områda rundt.<ref name="agg"/> Ni kommunar frå det administrative området til Litvínov inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 76 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Litvínov omfattar 11 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Brandov]]* * [[Český Jiřetín]]* * '''[[Hora Svaté Kateřiny]]'''* * '''[[Horní Jiřetín]]'''* * [[Klíny]] * '''[[Litvínov]]'''* * '''[[Lom i Most|Lom]]'''* * [[Louka u Litvínova]]* * [[Mariánské Radčice]]* * '''[[Meziboří]]'''* * [[Nová Ves v Horách]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Litvínov SO || 40 169 || 37 837 || 35 328 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litvínov''' || 22 388 |- | style=text-align:left; | [[Meziboří]] || 4 669 |- | style=text-align:left; | [[Lom i Most|Lom]] || 3 616 |- | style=text-align:left; | [[Horní Jiřetín]] || 2 090 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Louka u Litvínova}} || 663 |- | style=text-align:left; | ... |- | style=text-align:left; | [[Hora Svaté Kateřiny]] || 456 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litvínov''' || 15 058 |- | style=text-align:left; | [[Meziboří]] || 4 669 |- | style=text-align:left; | [[Lom i Most|Lom]] || 2 744 |- | style=text-align:left; | [[Horní Jiřetín]] || 1 800 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Louka u Litvínova}} || 663 |- |} ===Bydelar i Litvínov=== Bydelane og tettstadene i Litvínov: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Horní Litvínov || 15 058 |- | style=text-align:left; | Dolní Litvínov || 43 |- ! '''Litvínov by''' ! style=text-align:right;| 15 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hamr i Litvínov|Hamr}} || 1 867 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Ves}} || 22 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chudeřín}} || 1 356 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Janov i Litvínov|Janov}} || 3 795 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křížatky}} || 47 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lounice}} || 25 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Písečná}} || 16 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Růžodol}} || - |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Šumná}} || 148 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záluží i Litvínov|Záluží}} || 11 |- ! Litvínov kommune !style=text-align:right; | 17 386 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Litvinov]] [[Kategori:Kommunar i Most okres|Litvinov]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Litvinov]] 6t7j6vqfcyzol1kzh2foaw6s667kqhh 3672137 3672118 2026-09-13T09:40:31Z TU-nor 12071 3672137 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Litvinov City3.jpg | bilettekst = De sentrale torget i Litvínov | kart = Litvinov MO CZ.png | karttekst = Litvínov innanfor distriktet [[Most okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Litvínov med utvida fullmakter | flagg = Flag of Litvinov.svg | symbol = Litvínov znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Most okres|Most]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 235,97<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 35328 | folketal1type = kommune | folketal1 = 22388 | folketal_by = 15059 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Litvínov'''{{mrk|tidlegare ''Horní Litvínov'', [[tysk]] ''Leutensdorf'', ''Ober Leitensdorf''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Most okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Litvínov.png|mini|250px|Det administrative området til Litvínov innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Litvínov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for Chomutov, Ústí nad Labem og områda rundt.<ref name="agg"/> Ni kommunar frå det administrative området til Litvínov inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 76 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Litvínov omfattar 11 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Brandov]]* * [[Český Jiřetín]]* * '''[[Hora Svaté Kateřiny]]'''* * '''[[Horní Jiřetín]]'''* * [[Klíny]] * '''[[Litvínov]]'''* * '''[[Lom i Most|Lom]]'''* * [[Louka u Litvínova]]* * [[Mariánské Radčice]]* * '''[[Meziboří]]'''* * [[Nová Ves v Horách]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Litvínov SO || 40 169 || 37 837 || 35 328 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litvínov''' || 22 388 |- | style=text-align:left; | [[Meziboří]] || 4 669 |- | style=text-align:left; | [[Lom i Most|Lom]] || 3 616 |- | style=text-align:left; | [[Horní Jiřetín]] || 2 090 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Louka u Litvínova}} || 663 |- | style=text-align:left; | ... |- | style=text-align:left; | [[Hora Svaté Kateřiny]] || 456 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litvínov''' || 15 058 |- | style=text-align:left; | [[Meziboří]] || 4 669 |- | style=text-align:left; | [[Lom i Most|Lom]] || 2 744 |- | style=text-align:left; | [[Horní Jiřetín]] || 1 800 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Louka u Litvínova}} || 663 |- |} ===Bydelar i Litvínov=== Bydelane og tettstadene i Litvínov: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Horní Litvínov || 15 058 |- | style=text-align:left; | Dolní Litvínov || 43 |- ! '''Litvínov by''' ! style=text-align:right;| 15 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hamr i Litvínov|Hamr}} || 1 867 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Ves}} || 22 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chudeřín}} || 1 356 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Janov i Litvínov|Janov}} || 3 795 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křížatky}} || 47 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lounice}} || 25 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Písečná}} || 16 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Růžodol}} || - |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Šumná}} || 148 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záluží i Litvínov|Záluží}} || 11 |- ! Litvínov kommune !style=text-align:right; | 17 386 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Litvinov]] [[Kategori:Kommunar i Most okres|Litvinov]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Litvinov]] r3809u8d7yq034vxqprq9hyyvhiqmbi 3672151 3672137 2026-09-13T09:48:40Z TU-nor 12071 (via JWB) 3672151 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Litvinov City3.jpg | bilettekst = De sentrale torget i Litvínov | kart = Litvinov MO CZ.png | karttekst = Litvínov innanfor distriktet [[Most okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Litvínov med utvida fullmakter | flagg = Flag of Litvinov.svg | symbol = Litvínov znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Most okres|Most]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 235,97<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 35328 | folketal1type = kommune | folketal1 = 22388 | folketal_by = 15059 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Litvínov'''{{mrk|tidlegare ''Horní Litvínov'', [[tysk]] ''Leutensdorf'', ''Ober Leitensdorf''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Most okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Litvínov.png|mini|250px|Det administrative området til Litvínov innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Litvínov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for Chomutov, Ústí nad Labem og områda rundt.<ref name="agg"/> Ni kommunar frå det administrative området til Litvínov inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 76 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Litvínov omfattar 11 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Brandov]]* * [[Český Jiřetín]]* * '''[[Hora Svaté Kateřiny]]'''* * '''[[Horní Jiřetín]]'''* * [[Klíny]] * '''[[Litvínov]]'''* * '''[[Lom i Most|Lom]]'''* * [[Louka u Litvínova]]* * [[Mariánské Radčice]]* * '''[[Meziboří]]'''* * [[Nová Ves v Horách]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Litvínov SO || 40 169 || 37 837 || 35 328 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litvínov''' || 22 388 |- | style=text-align:left; | [[Meziboří]] || 4 669 |- | style=text-align:left; | [[Lom i Most|Lom]] || 3 616 |- | style=text-align:left; | [[Horní Jiřetín]] || 2 090 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Louka u Litvínova}} || 663 |- | style=text-align:left; | ... |- | style=text-align:left; | [[Hora Svaté Kateřiny]] || 456 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litvínov''' || 15 058 |- | style=text-align:left; | [[Meziboří]] || 4 669 |- | style=text-align:left; | [[Lom i Most|Lom]] || 2 744 |- | style=text-align:left; | [[Horní Jiřetín]] || 1 800 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Louka u Litvínova}} || 663 |- |} ===Bydelar i Litvínov=== Bydelane og tettstadene i Litvínov: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Horní Litvínov || 15 058 |- | style=text-align:left; | Dolní Litvínov || 43 |- ! '''Litvínov by''' ! style=text-align:right;| 15 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hamr i Litvínov|Hamr}} || 1 867 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Ves}} || 22 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chudeřín}} || 1 356 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Janov i Litvínov|Janov}} || 3 795 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křížatky}} || 47 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lounice}} || 25 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Písečná}} || 16 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Růžodol}} || - |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Šumná}} || 148 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záluží i Litvínov|Záluží}} || 11 |- ! Litvínov kommune !style=text-align:right; | 17 386 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Litvinov]] [[Kategori:Kommunar i Most okres|Litvinov]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Litvinov]] 9t87hxzsrrkm3fjg3rkwn6xlm1jo348 14 433882 3672119 2026-09-13T08:03:58Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Ústí nad Labem kraj|Most]]» 3672119 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Labem kraj|Most]] ksabrb61ax2qzlhmb902ypjgs5w49lc 0 433883 3672123 2026-09-13T08:30:19Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Gravferda til Harald V]] til [[Gravferda til Harald V av Noreg]] 3672123 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Gravferda til Harald V av Noreg]] h1pl3wmmmpo29i6nmjzwrfcv9jum0dd 0 433884 3672125 2026-09-13T09:16:06Z Roarjo 183 By på det bolivianske høglandet 3672125 wikitext text/x-wiki {{Infoboks by |bilet_horisont = |bilet_flagg = Flag_of_Oruro.svg |bilet_byvåpen = Coat_of_arms_of_Oruro.png |kart= Mapa_de_localización_Oruro.svg |karttekst = Plassering av kommunen innanfor Oruro-departementet |areal = 293 |nettstad= www.puertomonttchile.cl/ |språk=[[spansk]] |underinndeling_type=Land<br />Region |underinndeling_namn=[[Bolivia]]<br />[[Oruro-departementet]] }} '''Oruro''' er ein by på høgsletta i det [[Andesfjella|bolivianske andesmassivet]] og hovudstad i [[Oruro-departementet]]. Oruro var tidlegare særleg økonomisk viktig på grunn av [[tinn]]utvinninga. Byen ligg på om lag 3710 [[moh.]], rundt tre timars bussreise sør for [[La Paz]], og er med om lag 298&nbsp;257 innbyggjarar etter folketeljinga i 2024 den femte største byen i [[Bolivia]]. Oruro er prega av påverknaden frå bergverksindustrien. Sjølv om bergverksdrifta ikkje har den same betydninga som tidlegare, spelar ho framleis ei viktig rolle for innbyggjarane si oppfatning av byen og eigen identitet. == Geografi == Byen Oruro ligg på det bolivianske høglandet, på [[Altiplano]] i Andes, 3&nbsp;735 meter over havnivå. Administrativt inngår byen Oruro i kommunen med same namn, sentralt i provinsen Cercado og nordaust i departementet Oruro. Innanfor kommunen Oruro finst to ulike landskapsformer: fjellkjeder, ''serranías'' og platået, ''altiplanicie''. Fjellkjedene ligg hovudsakleg i den vestlege delen av kommunen, med dei viktigaste høgdedraga Rubiales 3&nbsp;971 moh., Alamasi (3 977 moh.), San Pedro (4 012 m0h.) og [[San Felipe]] (4 032 mph.). Fjellet San Felipe fungerer som eit naturleg utsiktspunkt over byen og er det høgaste punktet i kommunen Oruro. Oruro har eit typisk [[dagklima]], der dei daglege temperatursvingingane er større enn dei gjennomsnittlege temperaturskilnadene mellom vinter og sommar. Ekstremtemperaturane ligg på om lag 23 °C om sommaren og −17 °C om vinteren. Den fuktige perioden er frå desember til mars, medan det frå april til november er ein utprega tørrperiode. Vegetasjonen i og rundt Oruro er sparsam på grunn av dei låge temperaturane og det tørre klimaet. Av dyreartar finst det, i tillegg til [[vikunja]]er, [[alpakka]]er og [[lama]]er, òg ''quirquincho'', ein liten art av beltedyra.<!--Innbyggjarane i Oruro blir derfor på folkemunne òg kalla ''quirquinchoar''.--> == Historie == Oruro vart grunnlagt 1. november 1606 under namnet Villa San Felipe de Austria voks fram som sentrum for bergverksdrifta i Bolivia. Sjølve grunnleggingsakta for Villa San Felipe de Austria var eigentleg berre ei formalitet. Staden var alt tett busett før den offisielle stadfestinga. Ifølgje Salamanca Trujillo skal det året før den formelle grunnlegginga ha vore 30 000 innbyggjarar og 6 000 gruvearbeidarar der. Før byen fekk dette namnet, kalla Francisco de Medrano henne i 1585 San Miguel de Oruro, og dokument frå denne tida nemner berre namnet Oruro. Ifølgje Mesa og Gisbert var området uansett berre kjent som Uru-Uru blant folket, på grunn av [[urufolket]] som budde der – og som også gav byen namnet sitt. Namnet Oruro vart først offisielt stadfesta i 1826. På grunn av dei rike edelmetallførekomstane høyrde Oruro alt eitt år etter grunnlegginga til dei mest folkerike byane i spansk Amerika. Administrativt lydde Villa San Felipe de Austria under Real Audiencia de Charcas, eit forvaltningsområde i visekongedømet Peru, med sete i La Plata – dagens [[Sucre]]. Typisk for bergverksbyar var den raske veksten etter oppdaginga av førekomstane – ein epoke av glans og blomstring. Deretter følgde ein langsam nedgang, og mange innbyggjarar forlet byen når dei naturlege rikdomane som hadde vore grunnlaget for etableringa, tok slutt. På grunn av den gunstige plasseringa utvikla Oruro seg raskt til ein blomstrande by; oppgang og fall var derimot knytt til avkastninga frå gruvene. Fram til dei viktigaste [[sølv]]gangane (vetas principales) vart uttømde, var Oruro tett folkesett og ein konstant «torn i sida» på sølvgruvebyen [[Potosí]]. Først etter at Simón I. Patiño oppdaga viktige [[tinn]]førekomstar, vart bergverksdrifta teken opp att, og den økonomiske situasjonen for dei privilegerte samfunnsgruppene i Oruro stabiliserte seg igjen. Under den bolivianske revolusjonen i april 1952 marsjerte eit protesttog leia av kvinner, kring 1000 personar, mot Camacho-kasernen og kravde at ho skulle opnast. Soldatane byrja å skyte på demonstrantane 20 minutt seinare. Dei som overlevde massakren trekte seg tilbake og okkuperte gruva San José, der det oppstod skotveksling. Den 10. april kapitulerte hæren også i Oruro. Fram til gruvene blei stengde mellom 1990 og 1992, var Oruro eit av dei viktigaste sentra for bergverksdrift i Bolivia, med utvinning av tinn, sølv, [[gull]], [[wolfram]], [[antimon]], [[svovel]], [[boraks]] og [[kopar]]. == Økonomi == Samanbrotet i tinnmarknaden i 1985 førte til slutten på bergverksdrifta i Oruro. I byrjinga kunne malmutvinninga framleis haldast ved lag, men i dag er berre svært få gruver i drift, dei fleste av dei privatiserte. Nokre gruvearbeidarar har slått seg saman i [[samvirke]] og driv utvinninga på eiga hand. I dei fleste privatiserte gruvene blir det hovudsakleg utvunne gull, medan dei statlege gruvene utvinn wolfram, antimon, boraks og svovel. Nokre av dei viktigaste gruvene i Bolivia ligg likevel framleis i departementet Oruro, mellom anna i [[Huanuni]], [[Colquiri]] og [[Avicaya]]. På grunn av tilbakegangen i bergverksindustrien har innbyggjarane i Oruro vendt seg mot andre næringsgreiner. I dag har [[skotøy]]industri, såpefabrikkar, møller, industriverksemder for keramikk, metallforedlande industri og nudelfabrikkar fått større betydning. ==Kjelder== {{reflist|refs= }} {{Kjelder manglar|dato=2026}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Oruro|Oruro]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 13. september 2026'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Bolivia]] [[Kategori:Oruro-departementet]] 9u1qi2wc8kurqpgnalczt39a2mnjtui 3672128 3672125 2026-09-13T09:19:10Z Roarjo 183 3672128 wikitext text/x-wiki {{Infoboks by |bilet_horisont = |bilet_flagg = Flag_of_Oruro.svg |bilet_byvåpen = Coat_of_arms_of_Oruro.png |kart= Mapa_de_localización_Oruro.svg |karttekst = Plassering av kommunen innanfor Oruro-departementet |region= |innbyggjarar=298 257 |innbyggjarar_i_år= 2024 |areal = 293 |nettstad= www.puertomonttchile.cl/ |språk=[[spansk]] |underinndeling_type=Land<br />Region |underinndeling_namn=[[Bolivia]]<br />[[Oruro-departementet]] }} '''Oruro''' er ein by på høgsletta i det [[Andesfjella|bolivianske andesmassivet]] og hovudstad i [[Oruro-departementet]]. Oruro var tidlegare særleg økonomisk viktig på grunn av [[tinn]]utvinninga. Byen ligg på om lag 3710 [[moh.]], rundt tre timars bussreise sør for [[La Paz]], og er med om lag 298&nbsp;257 innbyggjarar etter folketeljinga i 2024 den femte største byen i [[Bolivia]]. Oruro er prega av påverknaden frå bergverksindustrien. Sjølv om bergverksdrifta ikkje har den same betydninga som tidlegare, spelar ho framleis ei viktig rolle for innbyggjarane si oppfatning av byen og eigen identitet. == Geografi == Byen Oruro ligg på det bolivianske høglandet, på [[Altiplano]] i Andes, 3&nbsp;735 meter over havnivå. Administrativt inngår byen Oruro i kommunen med same namn, sentralt i provinsen Cercado og nordaust i departementet Oruro. Innanfor kommunen Oruro finst to ulike landskapsformer: fjellkjeder, ''serranías'' og platået, ''altiplanicie''. Fjellkjedene ligg hovudsakleg i den vestlege delen av kommunen, med dei viktigaste høgdedraga Rubiales 3&nbsp;971 moh., Alamasi (3 977 moh.), San Pedro (4 012 m0h.) og [[San Felipe]] (4 032 mph.). Fjellet San Felipe fungerer som eit naturleg utsiktspunkt over byen og er det høgaste punktet i kommunen Oruro. Oruro har eit typisk [[dagklima]], der dei daglege temperatursvingingane er større enn dei gjennomsnittlege temperaturskilnadene mellom vinter og sommar. Ekstremtemperaturane ligg på om lag 23 °C om sommaren og −17 °C om vinteren. Den fuktige perioden er frå desember til mars, medan det frå april til november er ein utprega tørrperiode. Vegetasjonen i og rundt Oruro er sparsam på grunn av dei låge temperaturane og det tørre klimaet. Av dyreartar finst det, i tillegg til [[vikunja]]er, [[alpakka]]er og [[lama]]er, òg ''quirquincho'', ein liten art av [[beltedyr]]a.<!--Innbyggjarane i Oruro blir derfor på folkemunne òg kalla ''quirquinchoar''.--> == Historie == Oruro vart grunnlagt 1. november 1606 under namnet Villa San Felipe de Austria voks fram som sentrum for bergverksdrifta i Bolivia. Sjølve grunnleggingsakta for Villa San Felipe de Austria var eigentleg berre ei formalitet. Staden var alt tett busett før den offisielle stadfestinga. Ifølgje Salamanca Trujillo skal det året før den formelle grunnlegginga ha vore 30 000 innbyggjarar og 6 000 gruvearbeidarar der. Før byen fekk dette namnet, kalla Francisco de Medrano henne i 1585 San Miguel de Oruro, og dokument frå denne tida nemner berre namnet Oruro. Ifølgje Mesa og Gisbert var området uansett berre kjent som Uru-Uru blant folket, på grunn av [[urufolket]] som budde der – og som også gav byen namnet sitt. Namnet Oruro vart først offisielt stadfesta i 1826. På grunn av dei rike edelmetallførekomstane høyrde Oruro alt eitt år etter grunnlegginga til dei mest folkerike byane i spansk Amerika. Administrativt lydde Villa San Felipe de Austria under Real Audiencia de Charcas, eit forvaltningsområde i visekongedømet Peru, med sete i La Plata – dagens [[Sucre]]. Typisk for bergverksbyar var den raske veksten etter oppdaginga av førekomstane – ein epoke av glans og blomstring. Deretter følgde ein langsam nedgang, og mange innbyggjarar forlet byen når dei naturlege rikdomane som hadde vore grunnlaget for etableringa, tok slutt. På grunn av den gunstige plasseringa utvikla Oruro seg raskt til ein blomstrande by; oppgang og fall var derimot knytt til avkastninga frå gruvene. Fram til dei viktigaste [[sølv]]gangane (vetas principales) vart uttømde, var Oruro tett folkesett og ein konstant «torn i sida» på sølvgruvebyen [[Potosí]]. Først etter at Simón I. Patiño oppdaga viktige [[tinn]]førekomstar, vart bergverksdrifta teken opp att, og den økonomiske situasjonen for dei privilegerte samfunnsgruppene i Oruro stabiliserte seg igjen. Under den bolivianske revolusjonen i april 1952 marsjerte eit protesttog leia av kvinner, kring 1000 personar, mot Camacho-kasernen og kravde at ho skulle opnast. Soldatane byrja å skyte på demonstrantane 20 minutt seinare. Dei som overlevde massakren trekte seg tilbake og okkuperte gruva San José, der det oppstod skotveksling. Den 10. april kapitulerte hæren også i Oruro. Fram til gruvene blei stengde mellom 1990 og 1992, var Oruro eit av dei viktigaste sentra for bergverksdrift i Bolivia, med utvinning av tinn, sølv, [[gull]], [[wolfram]], [[antimon]], [[svovel]], [[boraks]] og [[kopar]]. == Økonomi == Samanbrotet i tinnmarknaden i 1985 førte til slutten på bergverksdrifta i Oruro. I byrjinga kunne malmutvinninga framleis haldast ved lag, men i dag er berre svært få gruver i drift, dei fleste av dei privatiserte. Nokre gruvearbeidarar har slått seg saman i [[samvirke]] og driv utvinninga på eiga hand. I dei fleste privatiserte gruvene blir det hovudsakleg utvunne gull, medan dei statlege gruvene utvinn wolfram, antimon, boraks og svovel. Nokre av dei viktigaste gruvene i Bolivia ligg likevel framleis i departementet Oruro, mellom anna i [[Huanuni]], [[Colquiri]] og [[Avicaya]]. På grunn av tilbakegangen i bergverksindustrien har innbyggjarane i Oruro vendt seg mot andre næringsgreiner. I dag har [[skotøy]]industri, såpefabrikkar, møller, industriverksemder for keramikk, metallforedlande industri og nudelfabrikkar fått større betydning. ==Kjelder== {{reflist|refs= }} {{Kjelder manglar|dato=2026}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Oruro|Oruro]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 13. september 2026'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Bolivia]] [[Kategori:Oruro-departementet]] 3h650xhmpxty758avz80c59tv0k2mq6 3672132 3672128 2026-09-13T09:26:39Z Roarjo 183 3672132 wikitext text/x-wiki {{Infoboks by |bilet_horisont = Oruro..jpg |bilet_flagg = Flag_of_Oruro.svg |bilet_byvåpen = Coat_of_arms_of_Oruro.png |kart= Mapa_de_localización_Oruro.svg |karttekst = Plassering av kommunen innanfor Oruro-departementet |areal = 293 |språk=[[spansk]] |underinndeling_type=Land<br />Region |underinndeling_namn=[[Bolivia]]<br />[[Oruro-departementet]] }} '''Oruro''' er ein by på høgsletta i det [[Andesfjella|bolivianske andesmassivet]] og hovudstad i [[Oruro-departementet]]. Oruro var tidlegare særleg økonomisk viktig på grunn av [[tinn]]utvinninga. Byen ligg på om lag 3710 [[moh.]], rundt tre timars bussreise sør for [[La Paz]], og er med om lag 298&nbsp;257 innbyggjarar etter folketeljinga i 2024 den femte største byen i [[Bolivia]]. Oruro er prega av påverknaden frå bergverksindustrien. Sjølv om bergverksdrifta ikkje har den same betydninga som tidlegare, spelar ho framleis ei viktig rolle for innbyggjarane si oppfatning av byen og eigen identitet. == Geografi == Byen Oruro ligg på det bolivianske høglandet, på [[Altiplano]] i Andes, 3&nbsp;735 meter over havnivå. Administrativt inngår byen Oruro i kommunen med same namn, sentralt i provinsen Cercado og nordaust i departementet Oruro. Innanfor kommunen Oruro finst to ulike landskapsformer: fjellkjeder, ''serranías'' og platået, ''altiplanicie''. Fjellkjedene ligg hovudsakleg i den vestlege delen av kommunen, med dei viktigaste høgdedraga Rubiales 3&nbsp;971 moh., Alamasi (3 977 moh.), San Pedro (4 012 m0h.) og [[San Felipe]] (4 032 mph.). Fjellet San Felipe fungerer som eit naturleg utsiktspunkt over byen og er det høgaste punktet i kommunen Oruro. Oruro har eit typisk [[dagklima]], der dei daglege temperatursvingingane er større enn dei gjennomsnittlege temperaturskilnadene mellom vinter og sommar. Ekstremtemperaturane ligg på om lag 23 °C om sommaren og −17 °C om vinteren. Den fuktige perioden er frå desember til mars, medan det frå april til november er ein utprega tørrperiode. Vegetasjonen i og rundt Oruro er sparsam på grunn av dei låge temperaturane og det tørre klimaet. Av dyreartar finst det, i tillegg til [[vikunja]]er, [[alpakka]]er og [[lama]]er, òg ''quirquincho'', ein liten art av [[beltedyr]]a.<!--Innbyggjarane i Oruro blir derfor på folkemunne òg kalla ''quirquinchoar''.--> == Historie == Oruro vart grunnlagt 1. november 1606 under namnet Villa San Felipe de Austria voks fram som sentrum for bergverksdrifta i Bolivia. Sjølve grunnleggingsakta for Villa San Felipe de Austria var eigentleg berre ei formalitet. Staden var alt tett busett før den offisielle stadfestinga. Ifølgje Salamanca Trujillo skal det året før den formelle grunnlegginga ha vore 30 000 innbyggjarar og 6 000 gruvearbeidarar der. Før byen fekk dette namnet, kalla Francisco de Medrano henne i 1585 San Miguel de Oruro, og dokument frå denne tida nemner berre namnet Oruro. Ifølgje Mesa og Gisbert var området uansett berre kjent som Uru-Uru blant folket, på grunn av [[urufolket]] som budde der – og som også gav byen namnet sitt. Namnet Oruro vart først offisielt stadfesta i 1826. På grunn av dei rike edelmetallførekomstane høyrde Oruro alt eitt år etter grunnlegginga til dei mest folkerike byane i spansk Amerika. Administrativt lydde Villa San Felipe de Austria under Real Audiencia de Charcas, eit forvaltningsområde i visekongedømet Peru, med sete i La Plata – dagens [[Sucre]]. Typisk for bergverksbyar var den raske veksten etter oppdaginga av førekomstane – ein epoke av glans og blomstring. Deretter følgde ein langsam nedgang, og mange innbyggjarar forlet byen når dei naturlege rikdomane som hadde vore grunnlaget for etableringa, tok slutt. På grunn av den gunstige plasseringa utvikla Oruro seg raskt til ein blomstrande by; oppgang og fall var derimot knytt til avkastninga frå gruvene. Fram til dei viktigaste [[sølv]]gangane (vetas principales) vart uttømde, var Oruro tett folkesett og ein konstant «torn i sida» på sølvgruvebyen [[Potosí]]. Først etter at Simón I. Patiño oppdaga viktige [[tinn]]førekomstar, vart bergverksdrifta teken opp att, og den økonomiske situasjonen for dei privilegerte samfunnsgruppene i Oruro stabiliserte seg igjen. Under den bolivianske revolusjonen i april 1952 marsjerte eit protesttog leia av kvinner, kring 1000 personar, mot Camacho-kasernen og kravde at ho skulle opnast. Soldatane byrja å skyte på demonstrantane 20 minutt seinare. Dei som overlevde massakren trekte seg tilbake og okkuperte gruva San José, der det oppstod skotveksling. Den 10. april kapitulerte hæren også i Oruro. Fram til gruvene blei stengde mellom 1990 og 1992, var Oruro eit av dei viktigaste sentra for bergverksdrift i Bolivia, med utvinning av tinn, sølv, [[gull]], [[wolfram]], [[antimon]], [[svovel]], [[boraks]] og [[kopar]]. == Økonomi == Samanbrotet i tinnmarknaden i 1985 førte til slutten på bergverksdrifta i Oruro. I byrjinga kunne malmutvinninga framleis haldast ved lag, men i dag er berre svært få gruver i drift, dei fleste av dei privatiserte. Nokre gruvearbeidarar har slått seg saman i [[samvirke]] og driv utvinninga på eiga hand. I dei fleste privatiserte gruvene blir det hovudsakleg utvunne gull, medan dei statlege gruvene utvinn wolfram, antimon, boraks og svovel. Nokre av dei viktigaste gruvene i Bolivia ligg likevel framleis i departementet Oruro, mellom anna i [[Huanuni]], [[Colquiri]] og [[Avicaya]]. På grunn av tilbakegangen i bergverksindustrien har innbyggjarane i Oruro vendt seg mot andre næringsgreiner. I dag har [[skotøy]]industri, såpefabrikkar, møller, industriverksemder for keramikk, metallforedlande industri og nudelfabrikkar fått større betydning. ==Kjelder== {{reflist|refs= }} {{Kjelder manglar|dato=2026}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Oruro|Oruro]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 13. september 2026'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Bolivia]] [[Kategori:Oruro-departementet]] fwdl39awn0wg9sv8d9lsvgwgzsvzxhw 0 433885 3672127 2026-09-13T09:17:06Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Meziboří- Park Přátelství.jpg | bilettekst = Park i Meziboří | kart = Mezibori MO CZ.png | karttekst = Meziboří innanfor distriktet [[Most okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Litvínov]] med utvida fullmakter | flagg = Meziboří vlajka.jpg | symbol = Meziboří znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = Ústí nad Labem kraj|Ústí nad La…» 3672127 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Meziboří- Park Přátelství.jpg | bilettekst = Park i Meziboří | kart = Mezibori MO CZ.png | karttekst = Meziboří innanfor distriktet [[Most okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Litvínov]] med utvida fullmakter | flagg = Meziboří vlajka.jpg | symbol = Meziboří znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Most okres|Most]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Most i Tsjekkia|Most SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 4669 | folketal_by = 4669 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Meziboří'''{{mrk|[[tysk]] ''Schönbach''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Most okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for Chomutov, Ústí nad Labem og områda rundt.<ref name="agg"/> Meziboří inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Meziboří ligg administrativt under [[Litvínov]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Most okres|Mezibori]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Mezibori]] 6i6v3mo627kqdcy9d2akrs2udzy5ji4 3672129 3672127 2026-09-13T09:21:36Z TU-nor 12071 3672129 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Meziboří- Park Přátelství.jpg | bilettekst = Park i Meziboří | kart = Mezibori MO CZ.png | karttekst = Meziboří innanfor distriktet [[Most okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Litvínov]] med utvida fullmakter | flagg = Meziboří vlajka.jpg | symbol = Meziboří znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Most okres|Most]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Litvínov|Litvínov SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 4669 | folketal_by = 4669 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Meziboří'''{{mrk|[[tysk]] ''Schönbach''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Most okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for Chomutov, Ústí nad Labem og områda rundt.<ref name="agg"/> Meziboří inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Meziboří ligg administrativt under [[Litvínov]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Most okres|Mezibori]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Mezibori]] iqp9edmgiwiewlv9notv0vt9q819iak 0 433886 3672130 2026-09-13T09:23:02Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Lom náměstí s kostelem.JPG | bilettekst = Kyrkje i Lom | kart = Lom MO CZ.png | karttekst = Lom innanfor distriktet [[Most okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Litvínov]] med utvida fullmakter | flagg = Lom vlajka.jpg | symbol = Lom znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = Distrikt i Ts…» 3672130 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Lom náměstí s kostelem.JPG | bilettekst = Kyrkje i Lom | kart = Lom MO CZ.png | karttekst = Lom innanfor distriktet [[Most okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Litvínov]] med utvida fullmakter | flagg = Lom vlajka.jpg | symbol = Lom znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Most okres|Most]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Litvínov|Litvínov SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 3616 | folketal_by = 2744 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Lom'''{{mrk|[[tysk]] ''Bruch''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Most okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for Chomutov, Ústí nad Labem og områda rundt.<ref name="agg"/> Lom inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Lom ligg administrativt under [[Litvínov]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Most okres|Lom]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Lom]] 7nhut4zcbqass3aky0vgb9ngn3u12q0 0 433887 3672133 2026-09-13T09:27:25Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Horni-Jiretin-Kirche-1.jpg | bilettekst = Kyrkje i Horní Jiřetín | kart = Horni Jiretin MO CZ.png | karttekst = Horní Jiřetín innanfor distriktet [[Most okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Litvínov]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Horní Jiřetín.svg | symbol = Znak obce Horní Jiřetín.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = Ústí…» 3672133 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Horni-Jiretin-Kirche-1.jpg | bilettekst = Kyrkje i Horní Jiřetín | kart = Horni Jiretin MO CZ.png | karttekst = Horní Jiřetín innanfor distriktet [[Most okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Litvínov]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Horní Jiřetín.svg | symbol = Znak obce Horní Jiřetín.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Most okres|Most]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Litvínov|Litvínov SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2090 | folketal_by = 1800 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Horní Jiřetín'''{{mrk|[[tysk]] ''Obergeorgenthal''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Most okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for Chomutov, Ústí nad Labem og områda rundt.<ref name="agg"/> Horní Jiřetín inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Horní Jiřetín ligg administrativt under [[Litvínov]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Most okres|Horni Jiretin]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Horni Jiretin]] 0a8xf1cve835t0jfrn3sqi6j3ujvx62 0 433888 3672134 2026-09-13T09:33:19Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Hora Svate Kateriny - former courthouse.jpg | bilettekst = Det gamle tinghuset i Hora Svaté Kateřiny | kart = Hora Svate Kateriny MO CZ.png | karttekst = Hora Svaté Kateřiny innanfor distriktet [[Most okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Litvínov]] med utvida fullmakter | flagg = Hora Svaté Kateřiny vlajka.svg | symbol = CZE Hora Svaté Kateřiny COA.svg | land = Tsjekkia | regiontyp…» 3672134 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Hora Svate Kateriny - former courthouse.jpg | bilettekst = Det gamle tinghuset i Hora Svaté Kateřiny | kart = Hora Svate Kateriny MO CZ.png | karttekst = Hora Svaté Kateřiny innanfor distriktet [[Most okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Litvínov]] med utvida fullmakter | flagg = Hora Svaté Kateřiny vlajka.svg | symbol = CZE Hora Svaté Kateřiny COA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Most okres|Most]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Litvínov|Litvínov SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 456 | folketal_by = 433 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hora Svaté Kateřiny'''{{mrk|[[tysk]] ''Sankt Katharinaberg''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Most okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for Chomutov, Ústí nad Labem og områda rundt.<ref name="agg"/> Hora Svaté Kateřiny inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hora Svaté Kateřiny ligg administrativt under [[Litvínov]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Most okres|Hora Svate Kateriny]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Hora Svate Kateriny]] q7ri4trvenb1e4e713whtli8h7ya6fc 0 433889 3672153 2026-09-13T09:58:25Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Želenice''' kan vise til: * [[Želenice i Kladno]], ein kommune i [[Slaný]] i distriktet Kladno okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Želenice i Most]], ein kommune i [[Most]] i distriktet Most i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3672153 wikitext text/x-wiki '''Želenice''' kan vise til: * [[Želenice i Kladno]], ein kommune i [[Slaný]] i distriktet Kladno okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Želenice i Most]], ein kommune i [[Most]] i distriktet Most i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 8i30l3u9oe8isg6bvo8wmt4nijndbj4 3672154 3672153 2026-09-13T09:58:55Z TU-nor 12071 3672154 wikitext text/x-wiki '''Želenice''' kan vise til: * [[Želenice i Kladno]], ein kommune i [[Slaný]] i distriktet Kladno okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Želenice i Most]], ein kommune i [[Most i Tsjekkia|Most]] i distriktet Most i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} m8xakg9j87ur05ea9lu9fqpd09ax24k 3672170 3672154 2026-09-13T10:42:00Z TU-nor 12071 3672170 wikitext text/x-wiki '''Želenice''' kan vise til: * [[Želenice i Kladno]], ein kommune i [[Slaný]] i distriktet Kladno okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Želenice i Most]], ein kommune i [[Most i Tsjekkia|Most]] okres i distriktet Most i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} l6pqmloc1aczj7cxks3e2ja8jsld6bh 0 433890 3672156 2026-09-13T10:02:54Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Polerady''' kan vise til: * [[Polerady i Most]], ein kommune i [[Most i Tsjekkia|Most]] i distriktet Most i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Polerady i Praha-východ]], ein kommune i [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3672156 wikitext text/x-wiki '''Polerady''' kan vise til: * [[Polerady i Most]], ein kommune i [[Most i Tsjekkia|Most]] i distriktet Most i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Polerady i Praha-východ]], ein kommune i [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} kvtm99brh35fmiy5jjjgmhflqot3fo6 3672169 3672156 2026-09-13T10:41:32Z TU-nor 12071 3672169 wikitext text/x-wiki '''Polerady''' kan vise til: * [[Polerady i Most]], ein kommune i [[Most i Tsjekkia|Most]] okres i distriktet Most i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Polerady i Praha-východ]], ein kommune i [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} ji8kaas4ddz70iue86oj1bu3dpxvhlh 0 433891 3672159 2026-09-13T10:08:30Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Bělušice''' kan vise til: * [[Bělušice i Kolín]], ein kommune i [[Kolín]] i distriktet Kolín okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Bělušice i Most]], ein kommune i [[Most i Tsjekkia|Most]] i distriktet Most i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3672159 wikitext text/x-wiki '''Bělušice''' kan vise til: * [[Bělušice i Kolín]], ein kommune i [[Kolín]] i distriktet Kolín okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Bělušice i Most]], ein kommune i [[Most i Tsjekkia|Most]] i distriktet Most i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} qbjmdx5lvkavj8nssg775hd611dw48x 3672168 3672159 2026-09-13T10:41:05Z TU-nor 12071 3672168 wikitext text/x-wiki '''Bělušice''' kan vise til: * [[Bělušice i Kolín]], ein kommune i [[Kolín]] i distriktet Kolín okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Bělušice i Most]], ein kommune i [[Most i Tsjekkia|Most]] okres i distriktet Most i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} lqawzkaakfd5ua1cjo8jqfqyahhh5rm 0 433892 3672162 2026-09-13T10:24:20Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Sedertre]] til [[Sederslekta]] over ei omdirigering: Jf. Artsdatabanken 3672162 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Sederslekta]] 6by1mtq704n344l1liw3uvpzuh30not 0 433893 3672166 2026-09-13T10:37:14Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Vtelno''' kan vise til: * [[Jizerní Vtelno i Mladá Boleslav]], ein kommune i [[Mladá Boleslav]] i distriktet Mladá Boleslav okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Mělnické Vtelno i Mělník]], ein kommune i [[Mělník]] i distriktet Mělník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Vtelno i Most]], ein busetnad i kommunen [[Most i Tsjekkia|Most]] i distriktet Most okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3672166 wikitext text/x-wiki '''Vtelno''' kan vise til: * [[Jizerní Vtelno i Mladá Boleslav]], ein kommune i [[Mladá Boleslav]] i distriktet Mladá Boleslav okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Mělnické Vtelno i Mělník]], ein kommune i [[Mělník]] i distriktet Mělník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Vtelno i Most]], ein busetnad i kommunen [[Most i Tsjekkia|Most]] i distriktet Most okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 6zvmzw70l9prsjslp6e0g1e7mp98krb 0 433894 3672167 2026-09-13T10:39:31Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Most Hnevin (02) 2005-11-08.JPG | bilettekst = Hněvín-borga i Most | kart = Most MO CZ.png | karttekst = Most innanfor distriktet [[Most okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Most med utvida fullmakter | flagg = Flag of Most.svg | symbol = Most CoA.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = Distrik…» 3672167 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Most Hnevin (02) 2005-11-08.JPG | bilettekst = Hněvín-borga i Most | kart = Most MO CZ.png | karttekst = Most innanfor distriktet [[Most okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Most med utvida fullmakter | flagg = Flag of Most.svg | symbol = Most CoA.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Most okres|Most]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 231,12<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 69837 | folketal1type = kommune | folketal1 = 61306 | folketal_by = 58951 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Most'''{{mrk|[[tysk]] ''Brüx'', [[latin]] ''Pons''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Most okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Most.png|mini|250px|Det administrative området til Most innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Most er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for Chomutov, Ústí nad Labem og områda rundt.<ref name="agg"/> 14 kommunar frå det administrative området til Most inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 71 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Most omfattar 15 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bečov]]* * [[Bělušice i Most|Bělušice]] * [[Braňany]]* * [[Havraň]]* * [[Korozluky]]* * [[Lišnice]]* * [[Lužice i Most|Lužice]]* * [[Malé Březno]]* * '''[[Most i Tsjekkia|Most]]'''* * [[Obrnice]]* * [[Patokryje]]* * [[Polerady i Most|Polerady]]* * [[Skršín]]* * [[Volevčice]]* * [[Želenice i Most|Želenice]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Most SO || 77 027 || 73 938 || 69 837 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Most''' || 61 306 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obrnice}} || 1 857 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bečov}} || 1 362 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Braňany}} || 1 174 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bělušice i Most|Bělušice}} || 798 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Most''' || 58 951 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obrnice}} || 1 604 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bečov}} || 1 301 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Braňany}} || 1 147 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vtelno i Most|Vtelno}}{{mrk|busetnad i kommunen Most}} || 840 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bělušice i Most|Bělušice}} || 709 |- |} ===Bydelar i Most=== [[Fil:Most casti.png|mini|250px|Bydelane i Most]] Bydelane og tettstadene i Most: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Most || 58 951 |- ! '''Most by''' ! style=text-align:right;| 58 951 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čepirohy}} || 462 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Komořany}} || 4 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rudolice}} || 234 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Souš}} || 543 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Starý Most}} || 45 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velebudice}} || 227 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vtelno i Most|Vtelno}} || 840 |- ! Most kommune !style=text-align:right; | 61 306 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Most]] [[Kategori:Kommunar i Most okres|Most]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Most]] 0ijlo6lm1zhlxjhzqgn9zdu2pi9fgrc 1 433895 3672178 2026-09-13T10:59:46Z Eao 49913 /* Dens valfrie protokoll */ ny bolk 3672178 wikitext text/x-wiki == Dens valfrie protokoll == Eg meiner at tittelen på denne artikkelen også bør inkludere «dens valfrie protokoll», og at artikkelen også bør handle om CRPD-OP. Sjølv om ikkje Noreg vil ha fulle rettar for personar med funksjonsnedsetjingar, har 110 land ratifisert denne protokollen. [[Brukar:Eao|Eao]] ([[Brukardiskusjon:Eao|diskusjon]]) 13. september 2026 kl. 12:59 (CEST) 6j2o1uoukjg07ni2u8bpl5966ew3gs4 3672198 3672178 2026-09-13T11:29:42Z Ranveig 39 /* Dens valfrie protokoll */ Svar 3672198 wikitext text/x-wiki == Dens valfrie protokoll == Eg meiner at tittelen på denne artikkelen også bør inkludere «dens valfrie protokoll», og at artikkelen også bør handle om CRPD-OP. Sjølv om ikkje Noreg vil ha fulle rettar for personar med funksjonsnedsetjingar, har 110 land ratifisert denne protokollen. [[Brukar:Eao|Eao]] ([[Brukardiskusjon:Eao|diskusjon]]) 13. september 2026 kl. 12:59 (CEST) :«Dens» er ikkje rett nynorsk, og ingen andre wikipediaer bortsett frå Bokmål og riksmål har dette tillegget i tittelen. Det går vel an å skriva om den valfrie protokollen utan å ha han i tittelen? -- [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 13. september 2026 kl. 13:29 (CEST) kgn7i6yjoc92i7zx9xbsiwm2d3f8x38 3672203 3672198 2026-09-13T11:47:44Z Eao 49913 /* Dens valfrie protokoll */ Svar 3672203 wikitext text/x-wiki == Dens valfrie protokoll == Eg meiner at tittelen på denne artikkelen også bør inkludere «dens valfrie protokoll», og at artikkelen også bør handle om CRPD-OP. Sjølv om ikkje Noreg vil ha fulle rettar for personar med funksjonsnedsetjingar, har 110 land ratifisert denne protokollen. [[Brukar:Eao|Eao]] ([[Brukardiskusjon:Eao|diskusjon]]) 13. september 2026 kl. 12:59 (CEST) :«Dens» er ikkje rett nynorsk, og ingen andre wikipediaer bortsett frå Bokmål og riksmål har dette tillegget i tittelen. Det går vel an å skriva om den valfrie protokollen utan å ha han i tittelen? -- [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 13. september 2026 kl. 13:29 (CEST) ::Då bør det heller omsetjast til korrekt nynorsk. [[Brukar:Eao|Eao]] ([[Brukardiskusjon:Eao|diskusjon]]) 13. september 2026 kl. 13:47 (CEST) catfbsl7l0fdk0oo627q1tcn104990z 3672206 3672203 2026-09-13T11:52:31Z Eao 49913 Eao flytte sida [[Diskusjon:FN-konvensjonen om rettane til menneske med nedsett funksjonsevne]] til [[Diskusjon:FN-konvensjonen om rettane til menneske med nedsett funksjonsevne og hans valfrie protokoll]]: Feilstava tittel 3672203 wikitext text/x-wiki == Dens valfrie protokoll == Eg meiner at tittelen på denne artikkelen også bør inkludere «dens valfrie protokoll», og at artikkelen også bør handle om CRPD-OP. Sjølv om ikkje Noreg vil ha fulle rettar for personar med funksjonsnedsetjingar, har 110 land ratifisert denne protokollen. [[Brukar:Eao|Eao]] ([[Brukardiskusjon:Eao|diskusjon]]) 13. september 2026 kl. 12:59 (CEST) :«Dens» er ikkje rett nynorsk, og ingen andre wikipediaer bortsett frå Bokmål og riksmål har dette tillegget i tittelen. Det går vel an å skriva om den valfrie protokollen utan å ha han i tittelen? -- [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 13. september 2026 kl. 13:29 (CEST) ::Då bør det heller omsetjast til korrekt nynorsk. [[Brukar:Eao|Eao]] ([[Brukardiskusjon:Eao|diskusjon]]) 13. september 2026 kl. 13:47 (CEST) catfbsl7l0fdk0oo627q1tcn104990z 3672214 3672206 2026-09-13T11:56:42Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Diskusjon:FN-konvensjonen om rettane til menneske med nedsett funksjonsevne og hans valfrie protokoll]] til [[Diskusjon:FN-konvensjonen om rettane til menneske med nedsett funksjonsevne]] over ei omdirigering: Tilbakestilling 3672203 wikitext text/x-wiki == Dens valfrie protokoll == Eg meiner at tittelen på denne artikkelen også bør inkludere «dens valfrie protokoll», og at artikkelen også bør handle om CRPD-OP. Sjølv om ikkje Noreg vil ha fulle rettar for personar med funksjonsnedsetjingar, har 110 land ratifisert denne protokollen. [[Brukar:Eao|Eao]] ([[Brukardiskusjon:Eao|diskusjon]]) 13. september 2026 kl. 12:59 (CEST) :«Dens» er ikkje rett nynorsk, og ingen andre wikipediaer bortsett frå Bokmål og riksmål har dette tillegget i tittelen. Det går vel an å skriva om den valfrie protokollen utan å ha han i tittelen? -- [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 13. september 2026 kl. 13:29 (CEST) ::Då bør det heller omsetjast til korrekt nynorsk. [[Brukar:Eao|Eao]] ([[Brukardiskusjon:Eao|diskusjon]]) 13. september 2026 kl. 13:47 (CEST) catfbsl7l0fdk0oo627q1tcn104990z 3672216 3672214 2026-09-13T11:57:27Z Ranveig 39 /* Dens valfrie protokoll */ Svar 3672216 wikitext text/x-wiki == Dens valfrie protokoll == Eg meiner at tittelen på denne artikkelen også bør inkludere «dens valfrie protokoll», og at artikkelen også bør handle om CRPD-OP. Sjølv om ikkje Noreg vil ha fulle rettar for personar med funksjonsnedsetjingar, har 110 land ratifisert denne protokollen. [[Brukar:Eao|Eao]] ([[Brukardiskusjon:Eao|diskusjon]]) 13. september 2026 kl. 12:59 (CEST) :«Dens» er ikkje rett nynorsk, og ingen andre wikipediaer bortsett frå Bokmål og riksmål har dette tillegget i tittelen. Det går vel an å skriva om den valfrie protokollen utan å ha han i tittelen? -- [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 13. september 2026 kl. 13:29 (CEST) ::Då bør det heller omsetjast til korrekt nynorsk. [[Brukar:Eao|Eao]] ([[Brukardiskusjon:Eao|diskusjon]]) 13. september 2026 kl. 13:47 (CEST) :::Finn ei offisiell omsetjing av tittelen til nynorsk, så kan me diskutera det. Men eg synest hovudtittelen er god nok. -- [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 13. september 2026 kl. 13:57 (CEST) rrf44gkj9uu6wo5jn6xixmxocibfope 0 433896 3672180 2026-09-13T11:00:17Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|distrikt | namn = Teplice okres | andre namn = okres Teplice | bilete = Bilina from Boren Czech Republic.JPG | bilettekst = Utsyn mot [[Bílina]] og landskapet omkring | kart = Map CZ - district Teplice.PNG | karttekst = Teplice okres innanfor regionen Ústí nad Labem kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | hovudstad = [[Teplice]] | areal =…» 3672180 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Teplice okres | andre namn = okres Teplice | bilete = Bilina from Boren Czech Republic.JPG | bilettekst = Utsyn mot [[Bílina]] og landskapet omkring | kart = Map CZ - district Teplice.PNG | karttekst = Teplice okres innanfor regionen Ústí nad Labem kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | hovudstad = [[Teplice]] | areal = 468,93<ref name="Areal"/> | folketal = 122730 | folketal_i_år 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Teplice okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Teplice''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sentralt i regionen og grenser i nordvest mot [[Tyskland]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Teplice okres: * [[Bílina|Bílina SO]] * [[Teplice|Teplice SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Bílina|Bílina SO]] || 20 622 || 20 265 || 19 001 |- | style=text-align:left; | [[Teplice|Teplice SO]] || 105 476 || 105 233 || 103 729 |- ! Teplice okres !style=text-align:right; | 126 098 !style=text-align:right; | 125 498 !style=text-align:right; | 122 730 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Teplice]] [[Kategori:Ústí nad Labem kraj|Teplice]] 6bk151wdxcv9mkjhy9jwxl23ug49i99 0 433897 3672188 2026-09-13T11:15:52Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Hostomice]] til [[Hostomice i Teplice]]: Fleirtyding 3672188 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Hostomice i Teplice]] ls2cjcaofwferr1yl6g5dq9kyh19r89 3672194 3672188 2026-09-13T11:21:02Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Hostomice i Teplice]] 3672194 wikitext text/x-wiki '''Hostomice''' kan vise til * [[Hostomice i Beroun]], ein kommune i distriktet Beroun okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Hostomice i Teplice]], ein kommune i distriktet Teplice i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 2lbc09lorfs5maie3ook0dt1p5ct7y7 0 433898 3672190 2026-09-13T11:17:36Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Hostomice i Teplice]] til [[Hostomice i Beroun]]: Oops, det blei feil 3672190 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Hostomice i Beroun]] 0v1haio4ztvadbgauf49vqczhdrgl7h 3672191 3672190 2026-09-13T11:18:06Z TU-nor 12071 Tømde sida 3672191 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 433899 3672195 2026-09-13T11:23:44Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Lukov''' kan vise til: *[[Lukov i Bardejov]]» 3672195 wikitext text/x-wiki '''Lukov''' kan vise til: *[[Lukov i Bardejov]] eajdfejq4pjrugclvcrqk6sqctktc5k 3672197 3672195 2026-09-13T11:25:52Z TU-nor 12071 3672197 wikitext text/x-wiki '''Lukov''' kan vise til: * [[Lukov i Bardejov]], ein kommune i distriktet [[Bardejov okres]] i regionen Prešov kraj i Slovakia * [[Lukov i Teplice]], ein kommune i [[Bílina]] i distriktet Teplice i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 2oi328b9jtwrn0m7cs4gd5t0hdjrdcv 0 433900 3672201 2026-09-13T11:46:52Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Bílina, Mírové náměstí a kostel.jpg | bilettekst = De sentrale torget i Bílina | kart = Bilina TP CZ.png | karttekst = Bílina innanfor distriktet [[Teplice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Bílina med utvida fullmakter | flagg = Flag of Bilina.svg | symbol = Bílina město znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = Ústí nad Labem kraj|Ú…» 3672201 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Bílina, Mírové náměstí a kostel.jpg | bilettekst = De sentrale torget i Bílina | kart = Bilina TP CZ.png | karttekst = Bílina innanfor distriktet [[Teplice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Bílina med utvida fullmakter | flagg = Flag of Bilina.svg | symbol = Bílina město znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Teplice okres|Teplice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 123,58<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 19001 | folketal1type = kommune | folketal1 = 14104 | folketal_by = 12139 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Bílina'''{{mrk|[[tysk]] ''Bilin''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Teplice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Bílina.png|mini|250px|Det administrative området til Bílina innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Bílina er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for Chomutov, Ústí nad Labem og områda rundt.<ref name="agg"/> Sju kommunar frå det administrative området til Bílina inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 78 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Bílina omfattar 8 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Bílina]]'''* * ''[[Hostomice i Teplice|Hostomice]]''* * [[Hrobčice]]* * '''[[Ledvice]]'''* * [[Lukov i Teplice|Lukov]]* * [[Měrunice]]* * [[Ohníč]] * [[Světec]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Bílina SO || 20 622 || 20 265 || 19 001 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Bílina''' || 14 104 |- | style=text-align:left; | [[Hostomice i Teplice|Hostomice]] || 1 173 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrobčice}} || 1 031 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Světec}} || 991 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ohníč}} || 752 |- | style=text-align:left; | [[Ledvice]] || 508 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Bílina''' || 14 104 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Újezdské Předměstí}}{{mrk|busetnad i kommunen Bílina}} || 1 958 |- | style=text-align:left; | [[Hostomice i Teplice|Hostomice]] || 1 173 |- | style=text-align:left; | [[Ledvice]] || 508 |- |} ===Bydelar i Bílina=== Bydelane og tettstadene i Bílina: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Bílina || 537 |- | style=text-align:left; | Mostecké Předměstí || 954 |- | style=text-align:left; | Pražské Předměstí || 2 230 |- | style=text-align:left; | Teplické Předměstí || 8 418 |- ! '''Bílina by''' ! style=text-align:right;| 12 139 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chudeřice}} || 7 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Újezdské Předměstí}} || 1 958 |- ! Bílina kommune !style=text-align:right; | 14 104 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Bilina]] [[Kategori:Kommunar i Teplice okres|Bilina]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Bilina]] ci8rr2oc259gfdukwb7kw306em2cog2 0 433903 3672209 2026-09-13T11:53:47Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Ledvice - pohled z vyhlídky elektrárny Ledvice obr03.jpg | bilettekst = Utsyn over Ledvice | kart = Ledvice TP CZ.png | karttekst = Meziboří innanfor distriktet [[Teplice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Bílina]] med utvida fullmakter | flagg = Ledvice CZ flag.gif | symbol = Ledvice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = Ústí nad Labe…» 3672209 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Ledvice - pohled z vyhlídky elektrárny Ledvice obr03.jpg | bilettekst = Utsyn over Ledvice | kart = Ledvice TP CZ.png | karttekst = Meziboří innanfor distriktet [[Teplice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Bílina]] med utvida fullmakter | flagg = Ledvice CZ flag.gif | symbol = Ledvice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Teplice okres|Teplice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Bílina|Bílina SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 508 | folketal_by = 508 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Ledvice'''{{mrk|[[tysk]] ''Ladowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Teplice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for Chomutov, Ústí nad Labem og områda rundt.<ref name="agg"/> Ledvice inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Ledvice ligg administrativt under [[Bílina]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Teplice okres|Ledvice]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Ledvice]] j6wakfcmxnmhm0j6pw3haz1cu2vbt6b 3672213 3672209 2026-09-13T11:56:10Z TU-nor 12071 3672213 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Ledvice - pohled z vyhlídky elektrárny Ledvice obr03.jpg | bilettekst = Utsyn over Ledvice | kart = Ledvice TP CZ.png | karttekst = Ledvice innanfor distriktet [[Teplice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Bílina]] med utvida fullmakter | flagg = Ledvice CZ flag.gif | symbol = Ledvice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Teplice okres|Teplice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Bílina|Bílina SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 508 | folketal_by = 508 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Ledvice'''{{mrk|[[tysk]] ''Ladowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Teplice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for Chomutov, Ústí nad Labem og områda rundt.<ref name="agg"/> Ledvice inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Ledvice ligg administrativt under [[Bílina]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Teplice okres|Ledvice]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Ledvice]] nd2l0z2780zpm4h71tpidof72xkk75e 14 433904 3672211 2026-09-13T11:55:11Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Ústí nad Labem kraj|Teplice]]» 3672211 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Labem kraj|Teplice]] htr9pyw616fcm5z1aadvcfkfn871egu 1 433905 3672215 2026-09-13T11:56:42Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Diskusjon:FN-konvensjonen om rettane til menneske med nedsett funksjonsevne og hans valfrie protokoll]] til [[Diskusjon:FN-konvensjonen om rettane til menneske med nedsett funksjonsevne]] over ei omdirigering: Tilbakestilling 3672215 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Diskusjon:FN-konvensjonen om rettane til menneske med nedsett funksjonsevne]] 4lx5q0u3t7f1ph4fmua7yi15owjr048