Wikipedia nnwiki https://nn.wikipedia.org/wiki/Hovudside MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Filpeikar Spesial Diskusjon Brukar Brukardiskusjon Wikipedia Wikipedia-diskusjon Fil Fildiskusjon MediaWiki MediaWiki-diskusjon Mal Maldiskusjon Hjelp Hjelpdiskusjon Kategori Kategoridiskusjon Tema Temadiskusjon Undertekstar Undertekstdiskusjon Modul Moduldiskusjon Arrangement Arrangementsdiskusjon 0 1368 3673699 3530792 2026-09-21T14:15:58Z Ranveig 39 /* Fødde */ Typ. 3673699 wikitext text/x-wiki {{årstal}} '''1925''' ([[romartal]] MCMXXV) var eit [[normalår]] som byrja på ein torsdag i [[den gregorianske kalenderen]] og eit normalår som byrja på ein onsdag i [[den julianske kalenderen]]. == Hendingar == === Utlandet === * [[Afrikaans]] vart [[nasjonalspråk]] på line med [[engelsk]] i [[Sør-Afrika]]. === Noreg === * [[Sabb Motor|Damsgård Motorfabrikk]] vart stifta i [[Laksevåg]]. == Fødde == [[Fil:Malcolm X NYWTS 4.jpg|mini|upright|[[Malcolm X]] fødd 19. mai]] [[Fil:Thatcher-loc.jpg|mini|upright|[[Margaret Thatcher]] fødd 13. oktober]] {{fødde}} * [[4. januar]]: [[Veikko Hakulinen]], finsk langrennar * [[26. januar]]: [[Paul Newman]], USA-amerikansk skodespelar * [[12. mars]]: [[Leo Esaki]], japansk fysikar og nobelprisvinnar * [[14. april]]: [[Ingebrigt Davik]], norsk forfattar * [[1. mai]]: [[Bergljot Hobæk Haff]], norsk forfattar * [[19. mai]]: [[Malcolm X]], amerikansk borgarrettsaktivist ** [[Pol Pot]], kambodsjansk statsminister * [[18. juni]]: [[Arnold Weiberg-Aurdal]], norsk politikar * [[29. juni]]: [[Giorgio Napolitano]], italiensk president * [[2. juli]]: [[Patrice Lumumba]], kongolesisk statsminister * [[10. juli]]: [[Mahathir Mohamad]], malaysisk statsminister * [[20. juli]]: [[Jacques Delors]], fransk president i EU–kommisjonen * [[29. juli]]: [[Mikis Theodorakis]], gresk komponist og politikar * [[15. august]]: [[Oscar Peterson]], kanadisk jazzpianist * [[8. september]]: [[Peter Sellers]], britisk skodespelar * [[16. september]]: [[B. B. King]], amerikansk blues-musikar * [[1. oktober]]: [[Finn Carling]], norsk forfattar * [[13. oktober]]: [[Margaret Thatcher]], britisk statsminister * [[20. november]]: [[Robert F. Kennedy]], USA-amerikansk politikar * [[3. desember]]: [[Kim Dae-jung]], sørkoreansk president == Døde == {{døde}} * [[21. februar]]: [[Ole O. Lian]], norsk politikar * [[12. mars]]: [[Sun Yat-sen]], kinesisk statsleiar * [[30. mars]]: [[Rudolf Steiner]], tysk filosof * [[22. juni]]: [[Felix Klein]], tysk matematikar * [[25. juni]]: [[Wilhelm Wetlesen]], norsk kunstnar * [[29. juni]]: [[Christian Michelsen]], norsk politikar og statsminister (1905-07) * [[1. juli]]: [[Erik Satie]], fransk toneskapar * [[17. juli]]: [[Lovis Corinth]], tysk målar * [[16. oktober]]: [[Christian Krohg]], norsk målar og forfattar * [[6. november]]: [[Olaf Nordhagen]], norsk arkitekt * [[26. november]]: [[Johannes Haarklou]], norsk toneskapar * [[29. desember]]: [[Félix Vallotton]], sveitsisk-fransk kunstnar {{1900-talet}} g74bacrjpwpjuyuwfup26imyp9gqv01 0 1369 3673678 3107980 2026-09-21T12:53:50Z Ranveig 39 Lenkjefiks 3673678 wikitext text/x-wiki {{årstal}} '''1926''' ([[romartal]] MCMXXVI) var eit normalår som byrja på ein fredag i [[den gregorianske kalenderen]] og eit normalår som byrja på ein torsdag i [[den julianske kalenderen]]. == Hendingar == === Utlandet === * [[3. januar]]: General [[Theodoros Pangalos]] erklærte seg sjølv [[diktator]] i Hellas. * [[26. februar]]: Det første [[fjernsyn]]et blei vist fram i [[London]] av oppfinnaren, [[John Logie Baird]]. * [[12. mai]]: Opprør i [[Polen]] * [[31. mai]]: Militærkupp i [[Portugal]]. * [[9. juli]]: Nytt militærkupp i [[Portugal]]. * [[28. juli]]: Kong [[Albert I av Belgia|Albert I]] fekk eineveldig makt i [[Belgia]]. * [[22. august]]: Den greske diktatoren [[Theodoros Pangalos]] blei styrta, og den tidlegare presidenten [[Georgios Koundouriotis]] gjeninnsett. * [[8. september]]: [[Tyskland]] blei medlem av [[Folkeforbundet]]. * [[17. desember]]: [[Atanas Smetona]] utropte seg til diktator i [[Litauen]]. * [[Roald Amundsen]] nådde [[Nordpolen]] med [[luftskipet «Norge»]]. * [[Volvo|AB Volvo]] vart stifta i [[Sverige]]. [[File:Luftskipet "Norge" like over bakken på Ciampino-flyplassen, mars 1926.jpg|mini|Luftskipet «Norge» like over bakken på Ciampino-flyplassen i mars 1926]] === Noreg === * [[27. februar]]: [[Johan Ludwig Mowinckel si første regjering|Regjeringa Mowinckel]] blei felt på sitt [[statsbudsjett]]forslag. * [[12. mai]]: [[Luftskipet «Norge»]] flaug over [[Nordpolen]]. * [[20. mars]]: Statsminister [[Ivar Lykke]] oppfordra til boikott av arbeidarpressa. * [[24. april]]: Storstreik i protest mot at [[Landsorganisasjonen|LO]] og [[Norsk Arbeidsgiverforening|NAF]] hadde innleia forhandlingar. * [[20. mai]]: [[Kornmonopolet]] blei avskaffa. * [[16. august]]: [[Lockout]] i papirindustrien etter at arbeidsgjevarane hadde kravd ei lønnsnedsetting på 27 prosent. * [[3. september]]: [[Riksrett]]sak mot tidlegare statsminister [[Abraham Berge]] og seks av statsrådane hans. * [[18. oktober]]: Ei folkeavstemming gav fleirtal for å oppheva [[brennevinsforbodet]]. == Fødde == [[Fil:Fidel Castro - MATS Terminal Washington 1959.jpg|mini|Fidel Castro vart fødd 13. august]] {{fødde}} * [[22. februar]]: [[Finn Gustavsen]], norsk politikar * [[1. mars]]: [[Erik Bye]], norsk programskapar * [[2. april]]: [[Kolbjørn Hauge]], norsk forfattar * [[21. april]]: Dronning [[Elizabeth II av Storbritannia]] * [[25. mai]]: [[Miles Davis]], USA-amerikansk jazzmusikar * [[1. juni]]: [[Marilyn Monroe]], USA-amerikansk skodespelar * [[10. juni]]: [[Arnold Eidslott]], norsk diktar * [[14. juni]]: [[Hanna Kvanmo]], norsk politikar * [[13. august]]: [[Fidel Castro]], kubansk statsleiar * [[27. august]] [[Kristen Nygaard]] norsk matematikar, programmerar og politikar * [[23. september]]: [[John Coltrane]], USA-amerikansk jazzmusikar * [[19. oktober]]: [[Arne Bendiksen]], norsk songar og plateprodusent * [[20. november]]: [[Asbjørn Haugstvedt]], norsk politikar * [[21. november]]: [[Odd Børretzen]], norsk forfattar * [[24. november]]: [[Toralv Maurstad]], norsk skodespelar == Døde == [[Fil:Johan Castberg 1900.jpg|mini|Johan Castberg døydde 24. desember]] {{døde}} * [[22. januar]]: [[Carlos Schwabe]], tysk målar * [[14. juni]]: [[Mary Cassatt]], USA-amerikansk kunstnar * [[21. juni]]: [[Øystein Hovdestad]], norsk spelemann * [[23. juni]]: [[Viktor Vasnetsov]], russisk målar * [[20. juli]]: [[Feliks Dzierżyński]], polsk-russisk * [[23. august]]: [[Rudolph Valentino]], USA-amerikansk skodespelar * [[27. august]]: [[Andreas Austlid]], norsk lærar og forfattar * [[13. oktober]]: [[Hans E. Kinck]], norsk forfattar og filolog * [[19. oktober]]: [[Ludvig Karsten]], norsk målar * [[20. oktober]]: [[Eugene V. Debs]], USA-amerikansk politikar * [[31. oktober]]: [[Harry Houdini]], USA-amerikansk sirkusartist * [[6. desember]]: [[Claude Monet]], fransk målar * [[24. desember]]: [[Johan Castberg]], norsk politikar {{1900-talet}} [[nv:1901 – 1950]] buex1hdxvp8ll8aulcae8hx54upymbl 0 1386 3673673 3589176 2026-09-21T12:46:32Z Ranveig 39 Typ. 3673673 wikitext text/x-wiki {{årstal}} '''1946''' ([[romartal]] MCMXLVI) var eit [[normalår]] som byrja på ein tysdag i [[den gregorianske kalenderen]]. == Hendingar == === Utlandet === * [[10. januar]]: Den fyrste [[Generalforsamlinga i SN]] blei halden i [[London]].<ref name="ReferenceF">[[Faktakalendern|Faktakalendern 2000]] – 1946 (Utlandet), [[Bokförlaget Semic|Semic]], [[Litteraturåret 1999|1999]]</ref> * [[1. februar]] : [[Trygve Lie]] blei vald til den fyrste generalsekretæren av [[Dei sameinte nasjonane|SN]].<ref name="ReferenceA">[[20:e århundrades När Var Hur]] – 1946, [[Bernt Himmelstedt]], [[Forum bokförlag|Forum]], 1999</ref> * [[24. februar]]: [[Juan Perón]] blei vald til president i [[Argentina]].<ref name="ReferenceA"/> * [[2. juni]]: [[Italia]] blei republikk etter ei folkerøysting<ref name="ReferenceF"/> der kvinner hadde høve til å ta del for fyrste gong. * [[30. juni]]: USA innleidde prøvesprengingsprogrammet sitt [[Operation Crossroads]] ved [[Bikiniatollen]].<ref name="ReferenceA"/> * [[31. juli]]: ''Scandinavian Airlines System'' ([[Scandinavian Airlines|SAS]]) blei skipa gjennom sammanslåinga av ulike nordiske flyselskap.<ref name="ReferenceB">[[Hundra år i Sverige]] – 1946, [[Hans Dahlberg]], [[Albert Bonniers Förlag|Albert Bonniers]], 1999</ref> === Noreg === * [[Barnetrygd]] blei innført. * [[6. desember]]: [[Heimevernet]] blei oppretta. == Fødde == [[Fil:Jan Petersen, utrikesminister Norge (Bilden ar tagen vid Nordiska radets session i Oslo, 2003).jpg|mini|Jan Petersen i 2003]] [[Fil:Steven Spielberg 1999.jpg|mini|Steven Spielberg i 1999]] [[File:Agnes Buen Garnås.JPG|mini|Agnes Buen Garnås i 2011]] {{fødde}} * [[20. januar]]: [[David Lynch]], USA-amerikansk filmskapar * [[4. februar]]: [[Anders Talleraas]], norsk politikar * [[19. februar]]: [[Tore Schei]], norsk høgsterettsjustitiarius * [[26. februar]]: [[Robin Cook]], britisk politikar * [[5. mars]]: [[Klaus Hagerup]], norsk forfattar ** [[Bernt Hagtvet]], norsk historikar * [[6. mars]]: [[David Gilmour]], britisk musikar * [[22. mars]]: [[Gert Nygårdshaug]], norsk forfattar * [[10. april]]: [[Mikael Wiehe]], svensk musikar * [[30. april]]: Kong [[Carl XVI Gustaf av Sverige]] * [[5. mai]]: [[Svend Wam]], norsk filmskapar ** [[Svein Jarvoll]], norsk forfattar * [[11. juni]]: [[Jan Petersen]], norsk politikar ** [[Gunn Imsen]], norsk pedagog * [[21. juni]]: [[Trond Kirkvaag]], norsk komikar * [[6. juli]]: [[George W. Bush]], USA-amerikansk president * [[18. juli]]: [[Bjørn Kjos]], norsk forretningsmann * [[19. august]]: [[Bill Clinton]], USA-amerikansk president * [[5. september]]: [[Sigurd Allern]], norsk journalist og politikar * [[18. september]]: [[Andreas Hompland]], norsk journalist * [[23. oktober]]: [[Agnes Buen Garnås]], norsk songar * [[30. oktober]]: [[Rolf Theil]], norsk språkforskar * [[7. november]]: [[Anne Marit Jacobsen]], norsk skodespelar * [[18. desember]]: [[Steven Spielberg]], USA-amerikansk filmskapar == Døde == [[Fil:Keynes caricature Low 1934-1.jpg|mini|Økonomen John Maynard Keynes døydde 21. april]] {{døde}} * [[23. mars]]: [[Gilbert Newton Lewis]], USA-amerikansk kjemikar * [[24. mars]]: [[Alexandre Alekhine]], russisk-fransk sjakkspelar * [[21. april]]: [[John Maynard Keynes]], britisk økonom * [[23. april]]: [[Francisco Largo Caballero]], spansk politikar * [[22. mai]]: [[Ronald Fangen]], norsk forfattar * [[27. juli]]: [[Gertrude Stein]], USA-amerikansk forfattar * [[6. oktober]]: [[Per Albin Hansson]], svensk statsminister * [[15. oktober]]: [[Hermann Göring]], tysk hærførar og krigsforbrytar * [[14. november]]: [[Manuel de Falla]], spansk komponist * [[27. desember]]: [[Ola Setrom]], norsk forfattar ==Kjelder== {{reflist}} {{navboks hundreår}} gdbme9da8blk1sajfl4f33tlz87ekn6 0 1388 3673671 3388030 2026-09-21T12:45:18Z Ranveig 39 3673671 wikitext text/x-wiki {{årstal}} '''1947''' ([[romartal]] MCMXLVII) var eit [[normalår]] som byrja på ein onsdag i [[den gregorianske kalenderen]]. == Hendingar == === Utlandet === * [[5. februar]]: [[Boleslaw Bierut]] blei [[president av Polen]]. * [[15. august]]: [[Britisk India]] fekk sjølvstende frå [[Det britiske imperiet]] og blei delt i [[Pakistan]] og [[India]]. Khanen av [[Baluchistan]] erklærte sjølvstende. === Noreg === * [[7. august]]: [[Kon-Tiki]], balsaflåten til [[Thor Heyerdahl]], trefte reva ved Raroia utanfor [[Tuamotuøyane]] etter 101 dagar på havet. Ferda viste at det ville vore mogleg for førhistoriske folk frå Sør-Amerika å kryssa [[Stillehavet]]. * [[Birger Hatlebakk]] stifta førgangaren til [[Glamox]], L/L Maskin-EL, i [[Trondheim]]. == Fødde == {{fødde}} * [[2. januar]]: [[Aleksandr Tikhonov]], sovjet-russisk skiskyttar * [[8. januar]]: [[David Bowie]], britisk songar * [[19. januar]]: [[Frank Aarebrot]], norsk statsvitar * [[24. januar]]: [[Øystein Sunde]], norsk musikar * [[30. januar]]: [[Liv Marie Austrem]], norsk forfattar * [[9. februar]]: [[Ole Paus]], norsk musikar * [[14. februar]]: [[Marit Nybakk]], norsk politikar * [[15. februar]]: [[Wenche Myhre]], norsk songar og skodespelar * [[20. mars]]: [[Torbjørn Digernes]], norsk fysikar * [[25. mars]]: [[Elton John]], britisk musikar * [[28. mars]]: [[Sigmund Grønmo]], norsk sosiolog * [[2. april]]: [[Emmylou Harris]], USA-amerikansk songar * [[30. april]]: [[Finn Kalvik]], norsk visesongar * [[4. mars]]: [[Jan Garbarek]], norsk saksofonist * [[25. april]]: [[Johan Cruijff]], nederlandsk fotballspelar * [[19. juni]]: [[Salman Rushdie]], indisk forfattar * [[27. juni]]: [[Tron Øgrim]], norsk kommunistisk ideolog og forfattar * [[10. august]]: [[Ian Anderson]], britisk musikar * [[12. august]]: [[Ole Henrik Magga]], norsk språkforskar og politikar * [[3. september]]: [[Kjell Magne Bondevik]], norsk politikar og statsminister * [[28. september]]: [[Gustav Lorentzen]], norsk musikar * [[19. oktober]]: [[Gunnar Staalesen]], norsk forfattar * [[5. desember]]: [[Jørgen Kosmo]], norsk politikar * [[14. desember]]: [[Dilma Rousseff]], brasiliansk president == Døde == [[Fil:Göttingen-Grave.of.Max.Planck.01.jpg|mini|Grava til [[Max Planck]] i [[Göttingen]]]] {{døde}} * [[18. januar]]: [[Olav Gøytil]], norsk lærar * [[1. februar]]: [[Henry Rinnan]], norsk krigsforbrytar (avretta) * [[5. februar]]: [[Hans Fallada]], tysk forfattar * [[7. april]]: [[Henry Ford]], USA-amerikansk industrileiar * [[20. april]]: Kong [[Kristian X av Danmark]] * [[1. juli]]: [[Ivar Aavatsmark]], norsk politikar * [[17. juli]]: [[Raoul Wallenberg]], svensk diplomat * [[19. juli]]: [[Aung San]], burmesisk general * [[17. august]]: [[Wilhelm Uhde]], tysk kunstsamlar * [[4. oktober]]: [[Max Planck]], tysk fysikar og nobelprisvinnar * [[17. november]]: [[Victor Serge]], fransk-russisk forfattar * [[20. november]]: [[Magnus Nilssen]], norsk politikar * [[13. desember]]: [[Nicholas Roerich]], russisk målar * [[28. desember]]: [[Viktor Emmanuel III av Italia|Viktor Emmanuel III]], italiensk konge * [[30. desember]]: [[Alfred North Whitehead]], britisk filosof og matematikar {{navboks hundreår}} 9i05hvtz3wrkupwvgduepzcg3p91uay 0 2360 3673754 3671127 2026-09-21T18:25:55Z Jurup 141332 3673754 wikitext text/x-wiki {{Kursiv tittel}} {{Infoboks avis | type = [[Dagsavis]] | format = [[Tabloid]] }} '''''Dag og Tid''''' er ei [[nynorsk]] [[vekeavis]]. Utgjevarstaden er [[Oslo]] med adresse [[Pilestredet i Oslo|Pilestredet]] 8. Avisa kom med fyrste prøvenummer i 1962, med den kjende NRK-profilen [[Arthur Klæbo]] som redaktør. Det skulle gå så lenge som seks år før avisa klarte å etablere stabil drift med vekentlege ugjevingar. Det skjedde frå 1968. Dag og Tid hadde eit oppsving kring striden med EF. På siste halvdel av [[1970-talet]] kom avisa med to nummer i veka. Dag og Tid er politisk sjølvstendig, men med ein klår motstraums og målpolitisk profil. Ho legg vekt på stoff om kultur og politikk, og gjer plass for innlegg og artiklar som dekkjer eit breidt spekter av samfunnsoppfatningar. Eigarskapet er spreidd på rundt 1200 aksjonærar. Kjende namn i Dag og Tid opp gjennom historia har mellom anna vore [[Herbjørn Sørebø]], [[Ivar Eskeland]], [[Per Øyvind Heradstveit]], [[Daniel Liseth]], [[Olav Rytter]], [[Kristin Fridtun]], [[Jon Hustad]]<ref name="NPH1"/>, Eskil Skjeldal og [[Agnes Ravatn]]. ==Redaktørar== {{Ufullstendig_liste}} * [[Arthur Klæbo]] 1962 * [[Olav Maaland]] * [[Tor Gabrielsen]] 1967-1979 * [[Kjell Snerte]] 1967-1975 * [[Bjarne Myrstad]] 1974–1979 * [[Kjetil Tandstad]] 1976–1980 * [[Helge Arild Bolstad]] 1976–1985 * [[Asgeir Olden]] 1986–1990 * [[Arnhild Skre]] 1990–1993 * [[Audun Skjervøy]] 1993–2001 * [[Svein Gjerdåker]] 2001– ==Opplag== Bekrefta netto opplagstal frå [[Mediebedriftenes Landsforening]]:<ref name="MBL1"/> {| CELLPADDING="10" | valign="top" | * 1993: 6263 * 1994: 5886 * 1995: 6011 * 1996: 6375 * 1997: 6728 * 1998: 6766 * 1999: 6319 * 2000: 6318 * 2001: 6671 * 2002: 6519 * 2003: 6982 * 2004: 7029 * 2005: 7054 * 2006: 7206 * 2007: 7228 * 2008: 7233 * 2009: 7531 * 2010: 8338 * 2011: 8729 * 2012: 9132 * 2013: 9582 * 2014: 10778 * 2015: 10948 * 2016: 11211 * 2017: 11271 * 2018: 11720 * 2019: 12053 * 2020: 12904 * 2021: 13425 * 2022: 13758 * 2023: 14663 * 2024: 15093 | valign="top" | {| border=0 cellpadding=2 cellspacing=0 align=center |<timeline>ImageSize = width:auto height:295 barincrement:12 PlotArea = left:50 bottom:15 top:10 right:10 AlignBars = late DateFormat = yyyy Period = from:0 till:16000 TimeAxis = orientation:vertical ScaleMajor = unit:year increment:2000 start:0 PlotData= color:blue width:6 bar:93 from:start till:6263 bar:94 from:start till:5886 bar:95 from:start till:6011 bar:96 from:start till:6375 bar:97 from:start till:6728 bar:98 from:start till:6766 bar:99 from:start till:6319 bar:00 from:start till:6318 bar:01 from:start till:6671 bar:02 from:start till:6519 bar:03 from:start till:6982 bar:04 from:start till:7029 bar:05 from:start till:7054 bar:06 from:start till:7206 bar:07 from:start till:7228 bar:08 from:start till:7233 bar:09 from:start till:7531 bar:10 from:start till:8338 bar:11 from:start till:8729 bar:12 from:start till:9132 bar:13 from:start till:9582 bar:14 from:start till:10778 bar:15 from:start till:10948 bar:16 from:start till:11211 bar:17 from:start till:11271 bar:18 from:start till:11720 bar:19 from:start till:12053 bar:20 from:start till:12904 bar:21 from:start till:13425 bar:22 from:start till:13758 bar:23 from:start till:14663 bar:24 from:start till:15093 </timeline><!--Dette er slutten på #tag--> |- | align="center" | |} |} == Kjelder == <div class="references-small"> <references> <ref name="NPH1">''Norsk presses historie 1660-2010'', Bind 4, side 72. Universitetsforlaget 2010. ISBN 978-82-15-01604-7</ref> <ref name="MBL1">{{Citation |title=Aviskatalogen, tall fra nettsidene til Mediebedriftenes Landsforening |url=http://www.mediebedriftene.no/index.asp?id=78404 |accessdate=2013-03-09 |archive-date=2012-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120225010454/http://www.mediebedriftene.no/index.asp?id=78404 |url-status=yes }}</ref> </references> </div class="references-small"> <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dag og Tid|Dag og Tid]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 9. mars 2013.'' </div> ==Bakgrunnsstoff== * [https://dagogtid.no Dag og Tid] * [http://www.eierskapstilsynet.no/database/dbprogs/?1=1&fid=20026 '''Medieregisteret:''' Dag og Tid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030926115956/http://www.eierskapstilsynet.no/database/dbprogs/?1=1&fid=20026 |date=2003-09-26 }} (''[[Medietilsynet]]'' {{Nynorske tidsskrift}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske aviser etter namn]] [[Kategori:Norske riksdekkjande aviser]] [[Kategori:Aviser i Oslo]] [[Kategori:Skipingar i 1962]] [[Kategori:Nynorske tidsskrift]] kal90ooyw41iosghe843d5httrpb9jh 3673814 3673754 2026-09-22T06:40:52Z Ranveig 39 Attenderulla endringa gjord av [[Special:Contributions/Jurup|Jurup]] ([[User talk:Jurup|diskusjon]]) til siste versjonen av [[User:Johshh|Johshh]] 3671127 wikitext text/x-wiki {{Kursiv tittel}} {{Infoboks avis | type = [[Dagsavis]] | format = [[Tabloid]] }} '''''Dag og Tid''''' er ei [[nynorsk]] [[vekeavis]]. Utgjevarstaden er [[Oslo]] med adresse [[Pilestredet i Oslo|Pilestredet]] 8. Avisa kom med fyrste prøvenummer i 1962, med den kjende NRK-profilen [[Arthur Klæbo]] som redaktør. Det skulle gå så lenge som seks år før avisa klarte å etablere stabil drift med vekentlege ugjevingar. Det skjedde frå 1968. Dag og Tid hadde eit oppsving kring striden med EF. På siste halvdel av [[1970-talet]] kom avisa med to nummer i veka. Dag og Tid er politisk sjølvstendig, men med ein klår motstraums og målpolitisk profil. Ho legg vekt på stoff om kultur og politikk, og gjer plass for innlegg og artiklar som dekkjer eit breidt spekter av samfunnsoppfatningar. Eigarskapet er spreidd på rundt 1200 aksjonærar. Kjende namn i Dag og Tid opp gjennom historia har mellom anna vore [[Herbjørn Sørebø]], [[Ivar Eskeland]], [[Per Øyvind Heradstveit]], [[Daniel Liseth]], [[Olav Rytter]], [[Kristin Fridtun]], [[Jon Hustad]]<ref name="NPH1"/> og [[Agnes Ravatn]]. ==Redaktørar== {{Ufullstendig_liste}} * [[Arthur Klæbo]] 1962 * [[Olav Maaland]] * [[Tor Gabrielsen]] 1967-1979 * [[Kjell Snerte]] 1967-1975 * [[Bjarne Myrstad]] 1974–1979 * [[Kjetil Tandstad]] 1976–1980 * [[Helge Arild Bolstad]] 1976–1985 * [[Asgeir Olden]] 1986–1990 * [[Arnhild Skre]] 1990–1993 * [[Audun Skjervøy]] 1993–2001 * [[Svein Gjerdåker]] 2001– ==Opplag== Bekrefta netto opplagstal frå [[Mediebedriftenes Landsforening]]:<ref name="MBL1"/> {| CELLPADDING="10" | valign="top" | * 1993: 6263 * 1994: 5886 * 1995: 6011 * 1996: 6375 * 1997: 6728 * 1998: 6766 * 1999: 6319 * 2000: 6318 * 2001: 6671 * 2002: 6519 * 2003: 6982 * 2004: 7029 * 2005: 7054 * 2006: 7206 * 2007: 7228 * 2008: 7233 * 2009: 7531 * 2010: 8338 * 2011: 8729 * 2012: 9132 * 2013: 9582 * 2014: 10778 * 2015: 10948 * 2016: 11211 * 2017: 11271 * 2018: 11720 * 2019: 12053 * 2020: 12904 * 2021: 13425 * 2022: 13758 * 2023: 14663 * 2024: 15093 | valign="top" | {| border=0 cellpadding=2 cellspacing=0 align=center |<timeline>ImageSize = width:auto height:295 barincrement:12 PlotArea = left:50 bottom:15 top:10 right:10 AlignBars = late DateFormat = yyyy Period = from:0 till:16000 TimeAxis = orientation:vertical ScaleMajor = unit:year increment:2000 start:0 PlotData= color:blue width:6 bar:93 from:start till:6263 bar:94 from:start till:5886 bar:95 from:start till:6011 bar:96 from:start till:6375 bar:97 from:start till:6728 bar:98 from:start till:6766 bar:99 from:start till:6319 bar:00 from:start till:6318 bar:01 from:start till:6671 bar:02 from:start till:6519 bar:03 from:start till:6982 bar:04 from:start till:7029 bar:05 from:start till:7054 bar:06 from:start till:7206 bar:07 from:start till:7228 bar:08 from:start till:7233 bar:09 from:start till:7531 bar:10 from:start till:8338 bar:11 from:start till:8729 bar:12 from:start till:9132 bar:13 from:start till:9582 bar:14 from:start till:10778 bar:15 from:start till:10948 bar:16 from:start till:11211 bar:17 from:start till:11271 bar:18 from:start till:11720 bar:19 from:start till:12053 bar:20 from:start till:12904 bar:21 from:start till:13425 bar:22 from:start till:13758 bar:23 from:start till:14663 bar:24 from:start till:15093 </timeline><!--Dette er slutten på #tag--> |- | align="center" | |} |} == Kjelder == <div class="references-small"> <references> <ref name="NPH1">''Norsk presses historie 1660-2010'', Bind 4, side 72. Universitetsforlaget 2010. ISBN 978-82-15-01604-7</ref> <ref name="MBL1">{{Citation |title=Aviskatalogen, tall fra nettsidene til Mediebedriftenes Landsforening |url=http://www.mediebedriftene.no/index.asp?id=78404 |accessdate=2013-03-09 |archive-date=2012-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120225010454/http://www.mediebedriftene.no/index.asp?id=78404 |url-status=yes }}</ref> </references> </div class="references-small"> <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dag og Tid|Dag og Tid]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 9. mars 2013.'' </div> ==Bakgrunnsstoff== * [https://dagogtid.no Dag og Tid] * [http://www.eierskapstilsynet.no/database/dbprogs/?1=1&fid=20026 '''Medieregisteret:''' Dag og Tid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030926115956/http://www.eierskapstilsynet.no/database/dbprogs/?1=1&fid=20026 |date=2003-09-26 }} (''[[Medietilsynet]]'' {{Nynorske tidsskrift}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske aviser etter namn]] [[Kategori:Norske riksdekkjande aviser]] [[Kategori:Aviser i Oslo]] [[Kategori:Skipingar i 1962]] [[Kategori:Nynorske tidsskrift]] g97delnmk5l90lr6kudmxqlwbfen4os 0 9619 3673803 3533788 2026-09-21T22:21:42Z ~2026-50972-94 159266 3673803 wikitext text/x-wiki {{Sikhisme}} '''Sikhismen''' er ei religiøs lære som vart grunnlagt av [[guru Nának]] sist på [[1400-talet]]. Læra har geografisk opphav i [[Panjab]] i grenseområda mellom [[India]] og [[Pakistan]]. Sikhismen er ein [[synkretistisk]] [[religion]] med røter i [[islam]] og [[hinduisme]], men [[sikhar|sikhane]] sjølv ser på det som ein heilt ny religion. Etter guru Nának vidareutvikla dei ni etterfølgjarane hans religionen til den forma han har i dag. Sjølve ordet «sikh» er [[panjabi]] og tyder ‘elev’. [[Fil:Gurudwara at Pushkar, Rajasthan.jpg|venstre|mini|Ein [[gurdvara]].]] == Religionsutøving == Den heilage boka åt [[sikhar|sikhane]], Sri ''[[Guru Granth Sáhib]]'' dji, blir rekna som den ellevte [[guru]]en. Sikhar møtest til gudsteneste i [[tempel]] som blir kalla [[gurdvara]]er. [[Fil:Sikh wearing turban.jpg|mini|venstre|sikh med [[turban]]. {{Foto|Harkanwal Singh}}]] Alle religiøst innvigde mannlege sikhar, og ein del kvinnelege sikhar òg, ber i utgangspunktet fem kjennemerke, kjend som [[dei fem K-ane]]. Dette er ''[[kaṛa]]'', eit armband, ''[[kirpán]]'', ein [[sabel]] (evt. ein liten [[dolk]]-liknande mini-sabel), ''[[kesj]]'', langt hår, ''[[kangha]]'', ein stålkam, og ''[[katjha]]'', underbukser. Det var den siste levande guruen, [[guru Gobind Singh]], som gav bod om dette, og i dag skil [[sikhar]] seg ut mange stader ved dei store [[turban]]ane dei bruker til å ha rundt det lange håret. == Tru == Sikhar trur at det berre finst éin [[Gud]] og skapar. Om ein får kontakt med Gud blir ein frelst og slepp atterføding. Kontakt får ein gjennom å besøkje ulike [[guru]]ar. Den truande er ikkje pålagt tempelbesøk og offer i så stor grad som det er vanleg i [[hinduismen]]. I sikh-trua er slike ritar knytte til eit materielt jordliv. Dei kan derfor ikkje frelsa menneske, men gjev ein berre meir kval og kvide. ''Nām'', Gud sitt namn, ''sjabad'', Gud sitt ord og ''Satsang'', selskap med fromme og heilage folk, er vegene til frelse. Sikh-religionen inkluderer tru på [[karma]] på liknande vis som i [[hinduismen]], men det blir òg lagt vekt på at det berre finst éin [[gud]]. Nokre element av sikh-religionen kan minne om [[bhakti]]-miljøa innanfor [[hinduismen]] medan andre element minner om [[islam|muslimsk]] [[sufisme]]. Religionen vart mykje utsett for åtak frå [[islam|muslimske]] herskarar under sine tidlege år, noko som førte til ei sterk samkjensle og til militarisering. <!-- == Historie == --> == Dei ti sikh-guruane == # [[Guru Nának|Guru Nának (Dev)]] ([[1469]]–[[1539]]) — blir sett som eit symbol på det [[guddomlege attributt]]et [[blygskap]]<!-- eller eit betre ord for eng. «humility» -->. # [[Guru Angad Dev]] ([[1504]]–[[1552]]) — blir sett som eit symbol på det guddomlege attributtet [[lydnad]]. # [[Guru Amar Das]] ([[1479]]–[[1574]]) — blir sett som eit symbol på det guddomlege attributtet [[likskap]]. # [[Guru Ram Das]] ([[1534]]–[[1581]]) — blir sett som eit symbol på det guddomlege attributtet [[teneste]]. # [[Guru Ardjan Dev]] ([[1563]]–[[1606]]) — blir sett som eit symbol på det guddomlege attributtet [[sjølvoppofring]]. # [[Guru Har Gobind]] ([[1595]]–[[1644]]) — blir sett som eit symbol på det guddomlege attributtet [[rettferd]]. # [[Guru Har Rai]] ([[1630]]–[[1661]]) — blir sett som eit symbol på det guddomlege attributtet [[miskunn]]. # [[Guru Har Krisjan]] ([[1656]]–[[1664]]) — blir sett som eit symbol på det guddomlege attributtet [[reinskap]]. # [[Guru Teg Bahadur]] ([[1621]]–[[1675]]) — blir sett som eit symbol på det guddomlege attributtet [[ro]]. # [[Guru Gobind Singh]] ([[1666]]–[[1708]]) — blir sett som eit symbol på det guddomlege attributtet [[kongeleg mot]]. <!-- == ''Adi Granth'' eller ''[[Guru Granth Sahib]]'' == --> == Andre sentrale personar i sikhismen == * [[Mata Khivi]] ([[1506]]–[[1582]]) — kona til [[guru Angad Dev]] — er kjend for å ha grunnlagt [[langár]]-måltidet. Ho er den einaste kona av nokon av dei ti guruane som er nemnd i ''[[Guru Granth Sáhib]]''. {{clear}} == Sikhisme i Skandinavia == === Noreg === <table border=1 cellpadding=5 cellspacing=0 align=right style="margin-left:1.5em"> <tr style="background-color:#99ccff"> <th colspan=3>Statistikk over sikhar i [[Noreg]]</th> </tr> <tr style="background-color:#cceeff"> <th><small>År</small></th> <th><small>Offisielt medlemstal<br />og grunnlag for<br />offentleg stønad</small></th> <th><small>Prosent av totalt medlemstal<br />i registrerte trussamfunn<br />utanom [[Den norske kyrkja]]</small></th> </tr> <tr> <th>1971</th> <td>(tal manglar)</td> <td><br /></td> </tr> <tr> <th>1980</th> <td>(tal manglar)</td> <td><br /></td> </tr> <tr> <th>1990</th> <td>1&nbsp;078</td> <td>0,6 %</td> </tr> <tr> <th>2000</th> <td>1&nbsp;772</td> <td>0,7 %</td> </tr> <tr> <th>2001</th> <td>1&nbsp;974</td> <td>0,7 %</td> </tr> <tr> <th>2002</th> <td>2&nbsp;172</td> <td>0,8 %</td> </tr> <tr> <th>2003</th> <td>2&nbsp;404</td> <td>0,8 %</td> </tr> <tr> <th>2004</th> <td>3&nbsp;110</td> <td>1,0 %</td> </tr> <tr><td colspan=3>(Kjelder: [http://www.ssb.no/emner/07/02/10/trosamf/tab-2004-10-21-01.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060112065541/http://www.ssb.no/emner/07/02/10/trosamf/tab-2004-10-21-01.html |date=2006-01-12 }}, [http://www.ssb.no/ukens_statistikk/utg/9832/1-1t.txt])</td></tr> </table> De fleste av dei noko over 3&nbsp;000 sikhane i [[Noreg]] bur i eller ved [[Oslo]]. Det finst to [[gurdvara]]er i Noreg — den eine, [[Gurduara Sri Guru Nanak Dev Ji]], ligg på [[Oslobydelen Alna|Alna]] i [[Oslo]] og den andre ligg i [[Drammen]]. === Sverige === Dei første sikhane kom til [[Sverige]] i byrjinga av [[1970-åra]], men sikh-samfunnet vart ikkje formelt organisert før tidleg i [[1980-åra]], da [[Gurdwara Sangat Sahib i Stockholm|Gurdwara Sangat Sahib]] i [[Stockholm]] vart organisert. I dag finst det òg ein [[gurdvara]] i [[Göteborg]] og det har funnest ei foreining for sikhar i [[Malmö]] òg. Det nøyaktige talet sikhar i Sverige er ikkje kjent, men først i [[2000-åra]] reknar ein med at i overkant av 1&nbsp;000 sikhar budde i Sverige. === Danmark === Det nøyaktige talet sikhar i [[Danmark]] i dag er ukjent, men det dreier seg truleg om kring 1&nbsp;000 personar eller familiar.[http://www.sikh.dk/svar.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050403223958/http://sikh.dk/svar.html |date=2005-04-03 }} Det finst éin [[gurdvara]] i Danmark — [[Gurdwara Siri Guru Singh Sabha i Vanløse|Gurdwara Siri Guru Singh Sabha]] i [[Vanløse]]. == Sjå òg == * [[Sikhar]] * [[Gurmukhiskrift]] * [[Panjab]] * [[Panjabi]] == Bakgrunnsstoff == === Generelt om sikhismen === * [http://www.sikhiwiki.org/ SikhiWiki] — eit uavhengig MediaWiki-prosjekt om sikhismen * [http://www.gurugranthsahib.com Shri Guru Granth Sahib Complete Audio, Kirtan Videos] * [http://www.babanandsinghsahib.org/ Eternal Glory of Baba Nand Singh Ji Maharaj] * [http://www.baisakhi1999.org/ Baisakhi Home : Greeting Cards and Tribute] * [http://www.sikh-history.com/ Sikh-History.com :: An invaluable source of sikh history and discussion forum] * [http://www.sikhlionz.com/ SikhLionz.com :: The First Resource for Sikhism, the Khalsa Panth and Punjabi culture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050403063435/http://www.sikhlionz.com/ |date=2005-04-03 }} * [http://www.sikhphilosophy.net/ SikhPhilosophy.Net :: An Interactive Resource on Sikhism and World Religions, Philosophies] * [http://www.sikhs.org/ The Sikhism Home Page] * [http://www.srigurugranthsahib.org/ Sikhism Thy Name Is Love And Sacrifice] * [http://www.info-sikh.com/ Info-sikh a wealth of information on Sikhism] * [http://www.sikhnet.com/ SikhNet.com] * [http://www.sikhvideos.org/ Sikh Videos Gurbani Kirtan] * [http://www.sikhitothemax.com/ SikhitotheMax.com] * [http://www.proudtobesikh.com/khalsa/DefaultHome.aspx ProudtobeSikh.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070731121434/http://www.proudtobesikh.com/khalsa/DefaultHome.aspx |date=2007-07-31 }} * [http://www.srigranth.org/servlet/gurbani.gurbani?Action=Main&S=y SGGS Translation by SriGranth.org] * [http://www.sikhifm.com/ Sikhifm.com] * [http://www.sikhpoint.com/ SikhPoint.com] * [http://allaboutsikhs.com/ AllAboutSikhs.com] * [http://www.sgpc.net/ Sgpc.net] * [http://www.sikh.net Sikh.net] === Skandinavia === * [http://www.sikher.no/ Sikher.no] - Heimesidene til [[Gurduara Sri Guru Nanak Dev Ji]] på [[Alnabru]] i [[Oslo]]. * [http://hem.passagen.se/hinduiskasamfundet/faktabladsikher.html HSS Faktablad - Sikhismen i Sverige] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050123074011/http://hem.passagen.se/hinduiskasamfundet/faktabladsikher.html |date=2005-01-23 }} * [http://www.sikh.dk/ Sikhismen i Danmark] {{religionsspire}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Sikhisme]] [[Kategori:Sikhar]] [[Kategori:Panjab]] [[Kategori:Abrahamittiske religionar]] [[Kategori:Verdsreligionar]] 6eh58cthb68sol4sf4ltc7pchzfyvv1 3673813 3673803 2026-09-22T06:38:43Z Ranveig 39 Attenderulla endringa gjord av [[Special:Contributions/~2026-50972-94|~2026-50972-94]] ([[User talk:~2026-50972-94|diskusjon]]) til siste versjonen av [[User:HerVal7752|HerVal7752]] 3444555 wikitext text/x-wiki {{Sikhisme}} '''Sikhismen''' er ei religiøs lære som vart grunnlagt av [[guru Nának]] sist på [[1400-talet]]. Læra har geografisk opphav i [[Panjab]] i grenseområda mellom [[India]] og [[Pakistan]]. Sikhismen er ein [[synkretistisk]] [[religion]] med røter i [[islam]] og [[hinduisme]], men [[sikhar|sikhane]] sjølv ser på det som ein heilt ny religion. Etter guru Nának vidareutvikla dei ni etterfølgjarane hans religionen til den forma han har i dag. Sjølve ordet «sikh» er [[panjabi]] og tyder ‘elev’. [[Fil:Gurudwara at Pushkar, Rajasthan.jpg|venstre|mini|Ein [[gurdvara]].]] == Religionsutøving == Den heilage boka åt [[sikhar|sikhane]], Sri ''[[Guru Granth Sáhib]]'' dji, blir rekna som den ellevte [[guru]]en. Sikhar møtest til gudsteneste i [[tempel]] som blir kalla [[gurdvara]]er. [[Fil:Sikh wearing turban.jpg|mini|venstre|Mannleg sikh med [[turban]]. {{Foto|Harkanwal Singh}}]] Alle religiøst innvigde mannlege sikhar, og ein del kvinnelege sikhar òg, ber i utgangspunktet fem kjennemerke, kjend som [[dei fem K-ane]]. Dette er ''[[kaṛa]]'', eit armband, ''[[kirpán]]'', ein [[sabel]] (evt. ein liten [[dolk]]-liknande mini-sabel), ''[[kesj]]'', langt hår, ''[[kangha]]'', ein stålkam, og ''[[katjha]]'', underbukser. Det var den siste levande guruen, [[guru Gobind Singh]], som gav bod om dette, og i dag skil [[sikhar]] seg ut mange stader ved dei store [[turban]]ane dei bruker til å ha rundt det lange håret. == Tru == Sikhar trur at det berre finst éin [[Gud]] og skapar. Om ein får kontakt med Gud blir ein frelst og slepp atterføding. Kontakt får ein gjennom å besøkje ulike [[guru]]ar. Den truande er ikkje pålagt tempelbesøk og offer i så stor grad som det er vanleg i [[hinduismen]]. I sikh-trua er slike ritar knytte til eit materielt jordliv. Dei kan derfor ikkje frelsa menneske, men gjev ein berre meir kval og kvide. ''Nām'', Gud sitt namn, ''sjabad'', Gud sitt ord og ''Satsang'', selskap med fromme og heilage folk, er vegene til frelse. Sikh-religionen inkluderer tru på [[karma]] på liknande vis som i [[hinduismen]], men det blir òg lagt vekt på at det berre finst éin [[gud]]. Nokre element av sikh-religionen kan minne om [[bhakti]]-miljøa innanfor [[hinduismen]] medan andre element minner om [[islam|muslimsk]] [[sufisme]]. Religionen vart mykje utsett for åtak frå [[islam|muslimske]] herskarar under sine tidlege år, noko som førte til ei sterk samkjensle og til militarisering. <!-- == Historie == --> == Dei ti sikh-guruane == # [[Guru Nának|Guru Nának (Dev)]] ([[1469]]–[[1539]]) — blir sett som eit symbol på det [[guddomlege attributt]]et [[blygskap]]<!-- eller eit betre ord for eng. «humility» -->. # [[Guru Angad Dev]] ([[1504]]–[[1552]]) — blir sett som eit symbol på det guddomlege attributtet [[lydnad]]. # [[Guru Amar Das]] ([[1479]]–[[1574]]) — blir sett som eit symbol på det guddomlege attributtet [[likskap]]. # [[Guru Ram Das]] ([[1534]]–[[1581]]) — blir sett som eit symbol på det guddomlege attributtet [[teneste]]. # [[Guru Ardjan Dev]] ([[1563]]–[[1606]]) — blir sett som eit symbol på det guddomlege attributtet [[sjølvoppofring]]. # [[Guru Har Gobind]] ([[1595]]–[[1644]]) — blir sett som eit symbol på det guddomlege attributtet [[rettferd]]. # [[Guru Har Rai]] ([[1630]]–[[1661]]) — blir sett som eit symbol på det guddomlege attributtet [[miskunn]]. # [[Guru Har Krisjan]] ([[1656]]–[[1664]]) — blir sett som eit symbol på det guddomlege attributtet [[reinskap]]. # [[Guru Teg Bahadur]] ([[1621]]–[[1675]]) — blir sett som eit symbol på det guddomlege attributtet [[ro]]. # [[Guru Gobind Singh]] ([[1666]]–[[1708]]) — blir sett som eit symbol på det guddomlege attributtet [[kongeleg mot]]. <!-- == ''Adi Granth'' eller ''[[Guru Granth Sahib]]'' == --> == Andre sentrale personar i sikhismen == * [[Mata Khivi]] ([[1506]]–[[1582]]) — kona til [[guru Angad Dev]] — er kjend for å ha grunnlagt [[langár]]-måltidet. Ho er den einaste kona av nokon av dei ti guruane som er nemnd i ''[[Guru Granth Sáhib]]''. {{clear}} == Sikhisme i Skandinavia == === Noreg === <table border=1 cellpadding=5 cellspacing=0 align=right style="margin-left:1.5em"> <tr style="background-color:#99ccff"> <th colspan=3>Statistikk over sikhar i [[Noreg]]</th> </tr> <tr style="background-color:#cceeff"> <th><small>År</small></th> <th><small>Offisielt medlemstal<br />og grunnlag for<br />offentleg stønad</small></th> <th><small>Prosent av totalt medlemstal<br />i registrerte trussamfunn<br />utanom [[Den norske kyrkja]]</small></th> </tr> <tr> <th>1971</th> <td>(tal manglar)</td> <td><br /></td> </tr> <tr> <th>1980</th> <td>(tal manglar)</td> <td><br /></td> </tr> <tr> <th>1990</th> <td>1&nbsp;078</td> <td>0,6 %</td> </tr> <tr> <th>2000</th> <td>1&nbsp;772</td> <td>0,7 %</td> </tr> <tr> <th>2001</th> <td>1&nbsp;974</td> <td>0,7 %</td> </tr> <tr> <th>2002</th> <td>2&nbsp;172</td> <td>0,8 %</td> </tr> <tr> <th>2003</th> <td>2&nbsp;404</td> <td>0,8 %</td> </tr> <tr> <th>2004</th> <td>3&nbsp;110</td> <td>1,0 %</td> </tr> <tr><td colspan=3>(Kjelder: [http://www.ssb.no/emner/07/02/10/trosamf/tab-2004-10-21-01.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060112065541/http://www.ssb.no/emner/07/02/10/trosamf/tab-2004-10-21-01.html |date=2006-01-12 }}, [http://www.ssb.no/ukens_statistikk/utg/9832/1-1t.txt])</td></tr> </table> De fleste av dei noko over 3&nbsp;000 sikhane i [[Noreg]] bur i eller ved [[Oslo]]. Det finst to [[gurdvara]]er i Noreg — den eine, [[Gurduara Sri Guru Nanak Dev Ji]], ligg på [[Oslobydelen Alna|Alna]] i [[Oslo]] og den andre ligg i [[Drammen]]. === Sverige === Dei første sikhane kom til [[Sverige]] i byrjinga av [[1970-åra]], men sikh-samfunnet vart ikkje formelt organisert før tidleg i [[1980-åra]], da [[Gurdwara Sangat Sahib i Stockholm|Gurdwara Sangat Sahib]] i [[Stockholm]] vart organisert. I dag finst det òg ein [[gurdvara]] i [[Göteborg]] og det har funnest ei foreining for sikhar i [[Malmö]] òg. Det nøyaktige talet sikhar i Sverige er ikkje kjent, men først i [[2000-åra]] reknar ein med at i overkant av 1&nbsp;000 sikhar budde i Sverige. === Danmark === Det nøyaktige talet sikhar i [[Danmark]] i dag er ukjent, men det dreier seg truleg om kring 1&nbsp;000 personar eller familiar.[http://www.sikh.dk/svar.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050403223958/http://sikh.dk/svar.html |date=2005-04-03 }} Det finst éin [[gurdvara]] i Danmark — [[Gurdwara Siri Guru Singh Sabha i Vanløse|Gurdwara Siri Guru Singh Sabha]] i [[Vanløse]]. == Sjå òg == * [[Sikhar]] * [[Gurmukhiskrift]] * [[Panjab]] * [[Panjabi]] == Bakgrunnsstoff == === Generelt om sikhismen === * [http://www.sikhiwiki.org/ SikhiWiki] — eit uavhengig MediaWiki-prosjekt om sikhismen * [http://www.gurugranthsahib.com Shri Guru Granth Sahib Complete Audio, Kirtan Videos] * [http://www.babanandsinghsahib.org/ Eternal Glory of Baba Nand Singh Ji Maharaj] * [http://www.baisakhi1999.org/ Baisakhi Home : Greeting Cards and Tribute] * [http://www.sikh-history.com/ Sikh-History.com :: An invaluable source of sikh history and discussion forum] * [http://www.sikhlionz.com/ SikhLionz.com :: The First Resource for Sikhism, the Khalsa Panth and Punjabi culture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050403063435/http://www.sikhlionz.com/ |date=2005-04-03 }} * [http://www.sikhphilosophy.net/ SikhPhilosophy.Net :: An Interactive Resource on Sikhism and World Religions, Philosophies] * [http://www.sikhs.org/ The Sikhism Home Page] * [http://www.srigurugranthsahib.org/ Sikhism Thy Name Is Love And Sacrifice] * [http://www.info-sikh.com/ Info-sikh a wealth of information on Sikhism] * [http://www.sikhnet.com/ SikhNet.com] * [http://www.sikhvideos.org/ Sikh Videos Gurbani Kirtan] * [http://www.sikhitothemax.com/ SikhitotheMax.com] * [http://www.proudtobesikh.com/khalsa/DefaultHome.aspx ProudtobeSikh.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070731121434/http://www.proudtobesikh.com/khalsa/DefaultHome.aspx |date=2007-07-31 }} * [http://www.srigranth.org/servlet/gurbani.gurbani?Action=Main&S=y SGGS Translation by SriGranth.org] * [http://www.sikhifm.com/ Sikhifm.com] * [http://www.sikhpoint.com/ SikhPoint.com] * [http://allaboutsikhs.com/ AllAboutSikhs.com] * [http://www.sgpc.net/ Sgpc.net] * [http://www.sikh.net Sikh.net] === Skandinavia === * [http://www.sikher.no/ Sikher.no] - Heimesidene til [[Gurduara Sri Guru Nanak Dev Ji]] på [[Alnabru]] i [[Oslo]]. * [http://hem.passagen.se/hinduiskasamfundet/faktabladsikher.html HSS Faktablad - Sikhismen i Sverige] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050123074011/http://hem.passagen.se/hinduiskasamfundet/faktabladsikher.html |date=2005-01-23 }} * [http://www.sikh.dk/ Sikhismen i Danmark] {{religionsspire}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Sikhisme]] [[Kategori:Sikhar]] [[Kategori:Panjab]] [[Kategori:Abrahamittiske religionar]] [[Kategori:Verdsreligionar]] 9tbf873pbesejixcnf62th64ipmbzm1 0 9783 3673702 3067109 2026-09-21T14:29:00Z Ranveig 39 Landboks, Bakgrunnsstoff. 3673702 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn=Storhertugdømet Luxembourg |andre namn = Grand-Duché de Luxembourg <br /> Großherzogtum Luxemburg <br /> Groussherzogdem Lëtzebuerg| |adjektiv = luxembourgsk |riksvåpen =Coat of arms of Luxembourg.svg |flagg= Flag of Luxembourg.svg |kart = LocationLuxembourg.png |motto = Mir wëlle bleiwe wat mir sin (‘Vi vil forbli det vi er’) |nasjonaldag = [[23. juni]] |nasjonalsong = [[Ons Heemecht]] |hovudstad = [[Luxembourg by|Luxembourg]] |språk = [[Fransk]], [[tysk]], [[luxembourgsk]] |styresett = [[Konstitusjonelt monarki]] |statsoverhovudtype = [[Storhertug]] |grunnlagdtype = Suverenitet |grunnlagd = 1815 |grunnlagd1type = Sjølvstende |grunnlagd1 = [[11. mai]] [[1867]]| |valuta = [[Euro]] |tidssone = [[UTC]] +1 |telefonkode = 352 |domene = .lu }} '''Luxembourg'''{{mrk|[[luxembourgsk]] ''Groussherzogtum Lëtzebuerg'' eller ''Lëtzebuerg'', [[fransk]] ''Grand-Duché de Luxembourg'' eller ''Luxembourg'', [[tysk]] ''Großherzogtum Luxemburg'' eller ''Luxemburg''}} er eit lite land i Nordvest-[[Europa]]. Landet grensar til [[Belgia]] i vest, til [[Tyskland]] i aust og til [[Frankrike]] i sør. Luxembourg har litt under ein halv million innbyggjarar fordelt på 2&nbsp;586 km². Luxembourg er eit [[parlamentarisk]] [[representativt demokrati]] med eit [[konstitusjonelt monarki]] styrt av ein [[storhertug]]. Det er det einaste gjenverande [[storhertugdøme]]t i verda. Landet har ein langt utvikla økonomi og har det høgaste [[bruttonasjonalprodukt]]et per innbyggjarar i verda. Området har vore strategisk og historisk viktig sidan [[romarriket|romarane]] bygde ei festning her og [[frankarriket|frankiske]] grevar bygd ei borg her i tidleg [[mellomalder]]. Han var ein viktig bastion langs [[spanskevegen]] så [[Spania]] var den største makta i Europa mellom 1300- og 1700-talet. Luxembourg vart eit av dei opphavlege medlemslanda i [[EU]], [[NATO]], [[SN]], [[Benelux]] og [[Den vesteuropeiske unionen]]. [[Luxembourg by|Byen Luxembourg]], hovudstaden og den største byen i landet, er sete for fleire institusjonar og byr i EU. Luxembourg ligg ved eit kulturelt skilje mellom det [[romansk språk|romanske]] Europa og det [[germanske språk|germansk]] Europa og har lånt vanar og tradisjonar frå fleire av landa rundt. Landet er eit trespråkleg land og [[fransk språk|fransk]], [[tysk språk|tysk]] og [[luxembourgsk språk|luxembourgsk]] er alle offisielle språk. Sjølv om Luxembourg er ein [[sekulær stat]] er det hovudsakleg [[den romersk-katolske kyrkja|romersk-katolsk]] == Geografi == {{detaljar|Luxembourgsk geografi}} [[Fil:Luxembourg-CIA WFB Map.png|mini|venstre|Dei største byane er [[Luxembourg by]], [[Esch-sur-Alzette]], [[Dudelange]] og [[Differdange]].]] Luxembourg er eit av dei minste landa i [[Europa]] og det 175. minste av 194 sjølvstendige land i veda. Det har eit areal på 2&nbsp;586 km² og er 82 km langt og 57 km breitt. I aust ligg Tyskland og bundeslanda [[Rheinland-Pfalz]] og [[Saarland]], og i sør [[Frankrike]] og [[regionar i Frankrike|regionen]] [[regionen Lorraine|Lorraine]]. Storhertugdømet grensar til Belgia og regionen [[Wallonia]] i vest og i nord. Den nordlege tredjedelen av landet vert kalla [[Oesling]] og dannar ein del av [[Ardennane]]. Dette området er dominert av åsar og låge fjell, inkludert [[Kneiff]] som er det høgaste punktet med 560 meter over havet. Regionen er tynt folkesett og har berre ein by, [[Wiltz]], med litt meir enn fire tusen innbyggjarar. Resten av landet vert kalla [[Gutland]] og er meir tett folkesett. Dette er òg meir variert og kan delast inn i fem geografiske område. [[Luxembourgplatået]] i sør er stort og flatt og her finn ein mellom anna hovudstaden i landet. [[Litlesveits]] ligg aust i landet og har ulendt terreng og tette skogar. [[Mosel]]dalen er det lågastliggande område og går langs den søraustlege landegrensa. Det raude landet ligg lengst sør og sørvest og er industriområdet i Luxembourg. Fleire av dei største byane i landet ligg her. Tre elvar dannar grensa mellom Luxembourg og Tyskland, [[Mosel]], [[Sûre]] og [[Our]]. Andre store elvar er [[Alzette]], [[Attert]], [[Clerve]] og [[Elva Wiltz|Wiltz]]. Dalane til elvane Sûre og Attert dannar grensa mellom [[Gutland]] og [[Oesling]]. == Klima == Nordlege delar av Luxembourg består av dei skogkledde [[ås]]ane i Ardennane og har mykje det same klima som [[Belgia]] med forholdsvis kjølige vintrar og milde somrar. Det [[regn]]ar om lag halvparten av dagane i snitt, og om vinteren kan ein innimellom få [[snø]] når det er kaldt nok. Snødekket kan då gjerne ligge nokre veker. Ardennane skjermar derimot det meste av Luxembourg frå den milde havlufta frå [[Nordsjøen]]. Sørlege delar av landet er tørrare og har meir sol enn lenger nord. Lengst søraust ligg den skjerma Moseldalen, der sommaren og hausten ofte er varm nok til at ein kan dyrke [[vindrue]]r. ==Kjelder== {{fotnoteliste}} == Merknadar == {{merknadar}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Vest-Europa}} {{Benelux}} {{NATO}} {{EU}} {{EØS}} {{Schengenlanda}} {{OECD}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Luxembourg]] [[Kategori:Land i Europa]] [[Kategori:Konstitusjonelle monarki]] [[Kategori:Mikrostatar]] [[Kategori:Kystlause land]] [[Kategori:EU-land]] [[Kategori:NATO-land]] [[Kategori:Schengen-land]] cze3lbewt5aevl8ot8c3a3yj4eum218 3673704 3673702 2026-09-21T14:30:17Z Ranveig 39 3673704 wikitext text/x-wiki {{landboks |namn=Storhertugdømet Luxembourg |andre namn = Grand-Duché de Luxembourg <br /> Großherzogtum Luxemburg <br /> Groussherzogdem Lëtzebuerg| |adjektiv = luxembourgsk |riksvåpen =Coat of arms of Luxembourg.svg |flagg= Flag of Luxembourg.svg |kart = LocationLuxembourg.png |motto = Mir wëlle bleiwe wat mir sin (‘Vi vil forbli det vi er’) |nasjonaldag = [[23. juni]] |nasjonalsong = [[Ons Heemecht]] |hovudstad = [[Luxembourg by|Luxembourg]] |språk = [[Fransk]], [[tysk]], [[luxembourgsk]] |styresett = [[Konstitusjonelt monarki]] |statsoverhovudtype = [[Storhertug]] |grunnlagdtype = Suverenitet |grunnlagd = 1815 |grunnlagd1type = Sjølvstende |grunnlagd1 = [[11. mai]] [[1867]]| |valuta = [[Euro]] |tidssone = [[UTC]] +1 |telefonkode = 352 |domene = .lu }} '''Luxembourg'''{{mrk|[[luxembourgsk]] ''Groussherzogtum Lëtzebuerg'' eller ''Lëtzebuerg'', [[fransk]] ''Grand-Duché de Luxembourg'' eller ''Luxembourg'', [[tysk]] ''Großherzogtum Luxemburg'' eller ''Luxemburg''}} er eit lite land i Nordvest-[[Europa]]. Landet grensar til [[Belgia]] i vest, til [[Tyskland]] i aust og til [[Frankrike]] i sør. Luxembourg har litt under ein halv million innbyggjarar fordelt på 2&nbsp;586 km². Luxembourg er eit [[parlamentarisk]] [[representativt demokrati]] med eit [[konstitusjonelt monarki]] styrt av ein [[storhertug]]. Det er det einaste gjenverande [[storhertugdøme]]t i verda. Landet har ein langt utvikla økonomi og har det høgaste [[bruttonasjonalprodukt]]et per innbyggjarar i verda. Området har vore strategisk og historisk viktig sidan [[romarriket|romarane]] bygde ei festning her og [[frankarriket|frankiske]] grevar bygd ei borg her i tidleg [[mellomalder]]. Han var ein viktig bastion langs [[spanskevegen]] så [[Spania]] var den største makta i Europa mellom 1300- og 1700-talet. Luxembourg vart eit av dei opphavlege medlemslanda i [[EU]], [[NATO]], [[SN]], [[Benelux]] og [[Den vesteuropeiske unionen]]. [[Luxembourg by|Byen Luxembourg]], hovudstaden og den største byen i landet, er sete for fleire institusjonar og byr i EU. Luxembourg ligg ved eit kulturelt skilje mellom det [[romansk språk|romanske]] Europa og det [[germanske språk|germansk]] Europa og har lånt vanar og tradisjonar frå fleire av landa rundt. Landet er eit trespråkleg land og [[fransk språk|fransk]], [[tysk språk|tysk]] og [[luxembourgsk språk|luxembourgsk]] er alle offisielle språk. Sjølv om Luxembourg er ein [[sekulær stat]] er folkesetnaden hovudsakleg [[Den katolske kyrkja|katolsk]]. == Geografi == {{detaljar|Luxembourgsk geografi}} [[Fil:Luxembourg-CIA WFB Map.png|mini|venstre|Dei største byane er [[Luxembourg by]], [[Esch-sur-Alzette]], [[Dudelange]] og [[Differdange]].]] Luxembourg er eit av dei minste landa i [[Europa]] og det 175. minste av 194 sjølvstendige land i veda. Det har eit areal på 2&nbsp;586 km² og er 82 km langt og 57 km breitt. I aust ligg Tyskland og bundeslanda [[Rheinland-Pfalz]] og [[Saarland]], og i sør [[Frankrike]] og [[regionar i Frankrike|regionen]] [[regionen Lorraine|Lorraine]]. Storhertugdømet grensar til Belgia og regionen [[Wallonia]] i vest og i nord. Den nordlege tredjedelen av landet vert kalla [[Oesling]] og dannar ein del av [[Ardennane]]. Dette området er dominert av åsar og låge fjell, inkludert [[Kneiff]] som er det høgaste punktet med 560 meter over havet. Regionen er tynt folkesett og har berre ein by, [[Wiltz]], med litt meir enn fire tusen innbyggjarar. Resten av landet vert kalla [[Gutland]] og er meir tett folkesett. Dette er òg meir variert og kan delast inn i fem geografiske område. [[Luxembourgplatået]] i sør er stort og flatt og her finn ein mellom anna hovudstaden i landet. [[Litlesveits]] ligg aust i landet og har ulendt terreng og tette skogar. [[Mosel]]dalen er det lågastliggande område og går langs den søraustlege landegrensa. Det raude landet ligg lengst sør og sørvest og er industriområdet i Luxembourg. Fleire av dei største byane i landet ligg her. Tre elvar dannar grensa mellom Luxembourg og Tyskland, [[Mosel]], [[Sûre]] og [[Our]]. Andre store elvar er [[Alzette]], [[Attert]], [[Clerve]] og [[Elva Wiltz|Wiltz]]. Dalane til elvane Sûre og Attert dannar grensa mellom [[Gutland]] og [[Oesling]]. == Klima == Nordlege delar av Luxembourg består av dei skogkledde [[ås]]ane i Ardennane og har mykje det same klima som [[Belgia]] med forholdsvis kjølige vintrar og milde somrar. Det [[regn]]ar om lag halvparten av dagane i snitt, og om vinteren kan ein innimellom få [[snø]] når det er kaldt nok. Snødekket kan då gjerne ligge nokre veker. Ardennane skjermar derimot det meste av Luxembourg frå den milde havlufta frå [[Nordsjøen]]. Sørlege delar av landet er tørrare og har meir sol enn lenger nord. Lengst søraust ligg den skjerma Moseldalen, der sommaren og hausten ofte er varm nok til at ein kan dyrke [[vindrue]]r. ==Kjelder== {{fotnoteliste}} == Merknadar == {{merknadar}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Vest-Europa}} {{Benelux}} {{NATO}} {{EU}} {{EØS}} {{Schengenlanda}} {{OECD}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Luxembourg]] [[Kategori:Land i Europa]] [[Kategori:Konstitusjonelle monarki]] [[Kategori:Mikrostatar]] [[Kategori:Kystlause land]] [[Kategori:EU-land]] [[Kategori:NATO-land]] [[Kategori:Schengen-land]] hjibf9ycjumqam197s9u5nyj82pdqwg 0 10848 3673735 2463332 2026-09-21T16:11:09Z TU-nor 12071 /* Utlandet */ 3673735 wikitext text/x-wiki {{årstal}} [[Fil:Dalimilova kronika vrazda Ludmily.jpg|mini|Drapet på [[Ludmila av Böhmen|Ludmila]], vernehelgen for Böhmen, fann stad i 921.]] [[Fil:Nakifudo Engi Abe no Seimei.jpg|mini|Kosmologen [[Abe no Seimei]] blei fødd i 921.]] '''921''' ([[romartal]] CMXXI) var eit [[normalår]] som byrja på ein måndag i [[den julianske kalenderen]]. == Hendingar == === Utlandet === * 15. september: [[Ludmila av Böhmen]] blei drepen i Tetín etter ordre frå svigerdotter si, [[Drahomíra]]. * 7. november: [[Karl III av Frankrike|Karl III av Vest-Frankia]] (Frankrike) og [[Henrik I av Tyskland|Henrik I av Aust-Frankia]] (Tyskland) skreiv under på [[Bonn-traktaten]], ein vennskapsavtale, ombord på eit skip i [[Rhinen]]. * [[Idrisidedynastiet]] blei nedkjempa av [[fatimidane]], som tok [[Tlemcen]] og [[Fès]].<ref>Gilbert Meynier (2010) ''L'Algérie cœur du Maghreb classique. De l'ouverture islamo-arabe au repli (658-1518)''. Paris: La Découverte; pp.28.</ref> * [[Fatimidane]] laga ein ny hovudstad i [[Ifriqiya]] i [[Mahdiya]].<ref>Gilbert Meynier (2010) ''L'Algérie cœur du Maghreb classique. De l'ouverture islamo-arabe au repli (658-1518)''. Paris: La Découverte; pp.38.</ref> * Den arabiske reiseskildraren [[Ibn Fadlan]] blei send frå [[Bagdad]] til [[Volga]], der han mellom anna møtte [[vikingar]]. * [[Mahdia]] blei grunnlagd av kalifen [[Ubayd Allah al-Mahdi Billah]]. == Fødde == * 21. februar: [[Abe no Seimei]], japansk kosmolog * Keisar [[Shizong av Det yngre Zhou-dynastiet]] * [[Edmund I av England|Edmund I]], konge av England (omtrentleg årstal) == Døde == * 13. februar: [[Vratislaus I]], hertug av [[Böhmen]] * 15. september: Heilage [[Ludmila av Böhmen]] * [[Ragnvald av Ivarætten]], norsk-irsk høvding == Kjelder == {{fotnotar}} {{900-talet}} ajchha1m6thnb553gc7ttmj6bku04n1 3673738 3673735 2026-09-21T16:15:39Z TU-nor 12071 3673738 wikitext text/x-wiki {{årstal}} [[Fil:Dalimilova kronika vrazda Ludmily.jpg|mini|Drapet på [[Ludmila av Böhmen|Ludmila]], vernehelgen for Böhmen, fann stad i 921.]] [[Fil:Nakifudo Engi Abe no Seimei.jpg|mini|Kosmologen [[Abe no Seimei]] blei fødd i 921.]] '''921''' ([[romartal]] CMXXI) var eit [[normalår]] som byrja på ein måndag i [[den julianske kalenderen]]. == Hendingar == === Utlandet === * 15. september: [[Ludmila av Böhmen]] blei drepen i {{ikkjeraud|Tetín i Beroum|Tetín}} etter ordre frå svigerdotter si, [[Drahomíra]]. * 7. november: [[Karl III av Frankrike|Karl III av Vest-Frankia]] (Frankrike) og [[Henrik I av Tyskland|Henrik I av Aust-Frankia]] (Tyskland) skreiv under på [[Bonn-traktaten]], ein vennskapsavtale, ombord på eit skip i [[Rhinen]]. * [[Idrisidedynastiet]] blei nedkjempa av [[fatimidane]], som tok [[Tlemcen]] og [[Fès]].<ref>Gilbert Meynier (2010) ''L'Algérie cœur du Maghreb classique. De l'ouverture islamo-arabe au repli (658-1518)''. Paris: La Découverte; pp.28.</ref> * [[Fatimidane]] laga ein ny hovudstad i [[Ifriqiya]] i [[Mahdiya]].<ref>Gilbert Meynier (2010) ''L'Algérie cœur du Maghreb classique. De l'ouverture islamo-arabe au repli (658-1518)''. Paris: La Découverte; pp.38.</ref> * Den arabiske reiseskildraren [[Ibn Fadlan]] blei send frå [[Bagdad]] til [[Volga]], der han mellom anna møtte [[vikingar]]. * [[Mahdia]] blei grunnlagd av kalifen [[Ubayd Allah al-Mahdi Billah]]. == Fødde == * 21. februar: [[Abe no Seimei]], japansk kosmolog * Keisar [[Shizong av Det yngre Zhou-dynastiet]] * [[Edmund I av England|Edmund I]], konge av England (omtrentleg årstal) == Døde == * 13. februar: [[Vratislaus I]], hertug av [[Böhmen]] * 15. september: Heilage [[Ludmila av Böhmen]] * [[Ragnvald av Ivarætten]], norsk-irsk høvding == Kjelder == {{fotnotar}} {{900-talet}} 8druxu4z2zydw8x0e6ned4san71l6bi 10 13935 3673657 3440723 2026-09-21T12:26:40Z HerVal7752 105842 hlist 3673657 wikitext text/x-wiki {{navboks |namn=Vest-Asia |tittel=[[Vest-Asia]] |listeklasse = hlist |liste1= *[[Afghanistan]] *[[Armenia]] *[[Bahrain]] *[[Georgia]] *[[Irak]] *[[Iran]] *[[Israel]] *[[Jordan]] *[[Kuwait]] *[[Republikken Kypros|Kypros]] *[[Libanon]] *[[Oman]] *[[Qatar]] *[[Saudi-Arabia]] *[[Dei sameinte arabiske emirata]] *[[Syria]] *[[Tyrkia]] *[[Jemen]] }}<noinclude> [[Kategori:Navigasjonsmalar geografi]] </noinclude> 1oqqr3l3ub3l9umnm453p85dkq0u0lp 10 15290 3673703 3626223 2026-09-21T14:29:17Z Ranveig 39 [[Kategori:Utgåtte malar]] 3673703 wikitext text/x-wiki <div align=right>{{endre|Mal:Fakta om Luxembourg}}</div> {{Infoboks_land| lokalt_namn = Grand-Duché de Luxembourg <br /> Großherzogtum Luxemburg <br /> Groussherzogdem Lëtzebuerg| norsk_namn = Luxembourg| adjektiv = luxemb(o)urgsk| bilete_riksvåpen =Coat of arms of Luxembourg.svg| bilete_flagg = Flag of Luxembourg.svg| bilete_kart = LocationLuxembourg.png| nasjonale_motto = Mir wëlle bleiwe wat mir sin («Vi vil forbli det vi er»)| nasjonaldag = [[23. juni]]| nasjonalsong = [[Ons Heemecht]]| hovudstad = [[Luxembourg by|Luxembourg]]| offisielle_språk = [[Fransk]], [[tysk]], [[luxembourgsk]]| styresett = [[Konstitusjonelt monarki]]| leiar_titlar = [[Storhertug]] <br /> [[Statsminister]]| leiar_namn = [[Guillaume av Luxembourg]] <br /> [[Luc Frieden]]| sjølvstende_type = [[Suverenitet]] <br /> [[Sjølvstende]]| sjølvstende_hendingar =| sjølvstende_datoar = [[1815]] <br /> [[11. mai]] [[1867]]| valuta = [[Euro]]| tidssone = [[UTC]] +1| internasjonal_telefonkode = 352| nasjonale_toppdomene = .lu| fotnotar =| }}<noinclude> [[Kategori:Utgåtte malar]] </noinclude> hbhiuecyxpf1kzlx6yfs0ddjd6rtucj 0 18254 3673655 3585225 2026-09-21T12:26:01Z HerVal7752 105842 Landboks + kjelder 3673655 wikitext text/x-wiki {{Om|landet Georgia|delstaten|Delstaten Georgia|fleire tydingar}} {{landboks |andre namn = {{lang|ka|{{ikkjekursiv|საქართველო}}<br />Sakartvelo}} |adjektiv = georgisk |riksvåpen = Greater coat of arms of Georgia.svg |flagg = Flag of Georgia.svg{{!}}border |motto = {{ikkjekursiv|{{lang|ka|ძალა ერთობაშია}}<br />('Krafta ligg i eining')}} |nasjonaldag = 26. mai |nasjonalsong = [[Tavisupleba]] |kart = Georgia (orthographic projection with inset).svg |karttekst = {{Legend|#336830|Georgia}}{{Legend|#61E760|Dei russisk-okkuperte territoria [[Abkhasia]] og [[Sør-Ossetia]]}} |hovudstad = Tblisi |språk = georgisk |minoritetsspråk = abkhasisk |styresett = [[Parlamentarisk]] [[republikk]] |statsoverhovudtype = [[President]] |statsoverhovud = Mikheil Kavelashvili |statsminister = Irakli Kobakhidze |grunnlagdtype = Sjølvstende{{ikkjefeit| frå<br />[[Sovjetunionen]]}} |grunnlagd = [[9. april]] [[1991]] |vassareal = 0&nbsp;% |valuta = [[Lari]] |tidssone = [[UTC]] +3 |retningsnummer = +995 |domene = .ge }} '''Georgia'''{{mrk|[[georgisk]] {{lang|ka|საქართველო}} ''Sakartvelo''}} er eit land i [[Kaukasus]], som tidlegare var ein del av [[Sovjetunionen]].<ref>{{snl}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://lex.dk/Georgien|tittel=Georgien|forfattar=Carlsen, Aksel V.; Poulsen-Hansen, Lars Peder|språk=da|utgjevar=Lex på lex.dk|vitja=2026-09-21}}</ref> Hovudstaden heiter [[Tbilisi]]. Landet grensar til [[Tyrkia]], [[Russland]], [[Aserbajdsjan]] og [[Armenia]]. Dei to områda [[Abkhasia]] og [[Sør-Ossetia]] lausreiv seg tidleg på nittitalet og har sidan vore ''de facto'' sjølvstendige statar, sjølv om berre få land godkjenner sjølvstendet deira. Russland har plassert styrkar i begge områda og kallar dei fredstryggjande, men desse styrkane vert rekna som okkupasjonsstyrkar av Georgia. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:Georgia-CIA WFB Map.png|mini|Kart over Georgia.]]}} Georgia er delt inn i ni regionar (georgisk მხარე, ''mtsjare''), ein by (''k'alak'i''&#8239;) og to autonome republikkar:<ref>{{Kilde www|url=http://statoids.com/uge.html|tittel=Georgia Regions|besøksdato=2017-04-24|verk=statoids.com}}</ref> # [[Abkhasia]] (autonom republikk) # [[Samegrelo-Zemo Svaneti]] # [[Guria]] # [[Adsjaria]] (autonom republikk) # [[Racha-Lechkhumi og Kvemo Svaneti]] # [[Imereti]] # [[Samtskhe-Javakheti]] # [[Shida Kartli]] (inkludert [[Sør-Ossetia]]) # [[Mtskheta-Mtianeti]] # [[Kvemo Kartli]] # [[Kakheti]] # [[Tbilisi]] (by) == Geografi == {{detaljar|Georgisk geografi}} Fjella dominerer landskapet i Georgia. Fjellkjeda [[Likhi]] deler landet i ein austleg og ein vestleg halvdel. Historisk var dei vestlege områda av Georgia kjend som [[Colchis]], medan dei austlege delane vart kalla [[Kaukasisk Iberia|Iberia]]. Dei nordlege fjellområda i [[Svaneti]] er òg isolert frå resten av landet. [[Store Kaukasus]] går langs grensa mellom Georgia og Russland, medan [[Litle Kaukasus]] går langs grensa til Tyrkia i sør. Store Kaukasus er derimot mykje større og inneheld dei høgaste fjella i [[Europa]] (så lenge desse områda vert rekna som europeiske) med fleire toppar over 5&nbsp;000 meter. Det høgaste fjellet i Georgia er [[Sjkhara]] med ei høgd på 5&nbsp;201 meter (sjølve toppen ligg i Russland), og det nest høgaste er [[Janga]] ([[Jangi-Tau]]) med 5&nbsp;051 meter over havet. Andre fjelltoppar som utmerker seg er [[Kazbek]] med 5&nbsp;047 meter, [[Tetnuldi]] (4&nbsp;974 m), [[Sjota Rustaveli-toppen|Sjota Rustaveli]] (4&nbsp;960 m), [[Usjba]] (4&nbsp;710 m) og [[Ailama]] (4&nbsp;525 m). Av fjella som her er nemnd har berre Kasbek [[vulkan]]sk opphav. Området mellom Kazbek og Sjkhara (eit stykke på om lag 200 km) er dominert av mange isbrear. Litle Kaukasus er meir variert og ikkje så høg, og ingen toppar er høgare enn 3&nbsp;400 meter. Av fjell i dette området finn ein vulkanplatået [[Javakheti]] i tillegg til mange innsjøar som Tabatskuri og Paravani, i tillegg til mineralvatn og varmekjelder. [[Voronjagrotta]] er den djupaste kjende grotta i verda. Ho ligg i [[Arabika]]-massivet i [[fjellkjeda Gagra]] i [[Abkhasia]]. Høgdeskilnaden i grotta er heile 2&nbsp;140 meter. Av store elvar i Georgia finn ein [[Rioni]] og [[Kura|Mtkvari]] (Kura). == Klima == [[Klima]]et i dette fjellandet på austkysten av [[Svartehavet]] er nesten tropisk om sommaren, medan vintrane er varmare enn dei milde sørlege områda av Russland i nord. Ein har derimot [[kuldebølgje]]r om vinteren over store delar av landet. Dei vestlege områda er ganske våte året rundt. Tbilsi har ein årleg nedbørsnormal på 462 mm. Dei lågareliggande områda langs kysten av Svartehavet har forholdsvis milde vintrar og ganske varme somrar. Ein kan derimot ha ein del vind i fjella, særleg i Transkaukasusdalen. I <nowiki>K'ut'aisi</nowiki> kan ein få vind opp i [[orkan]] styrke minst ein gong i året. == Fakta == * Høgaste punkt: [[Sjkhara]], 5 064 moh. * Lågaste punkt: [[Svartehavet]], 0 moh. * Naturressursar: [[jern]], [[kopar]] * Folkesetnaden sin gjennomsnittsalder: 34,8 år{{tr}} * Religion: [[ortodoks kristendom|ortodoks kristne]] 83,4&nbsp;%, [[islam|muslimar]] 10,7&nbsp;%, andre 5,9&nbsp;%<ref>{{Kjelde www|url=https://www.britannica.com/place/Georgia/People|tittel=Georgia: People|språk=en|utgjevar=Britannica|vitja=2026-09-21}}</ref> ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Vest-Asia}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Georgia| ]] [[Kategori:Kaukasus]] [[Kategori:Land i Asia]] [[Kategori:Tidlegare sovjetrepublikkar]] 1wsd27atzgacb4qpi2vytl306xyuri0 10 18294 3673656 3585230 2026-09-21T12:26:19Z HerVal7752 105842 [[Kategori:Utgåtte malar]] 3673656 wikitext text/x-wiki <div align=right>{{rediger|Mal:Fakta om Georgia}}</div> {{Infoboks_land| lokalt_namn = საქართველო<br/> Sakartvelo| norsk_namn = Georgia| adjektiv=georgisk| bilete_riksvåpen = Greater coat of arms of Georgia.svg| bilete_flagg = Flag of Georgia.svg| bilete_kart = LocationGeorgia.png| nasjonale_motto = Georgisk: ძალა ერთობაშია <br> (Krafta ligg i eining)| nasjonaldag = [[26. mai]]| nasjonalsong = [[Dideba zetsit kurtheuls]]| hovudstad = [[Tblisi]]| offisielle_språk = [[Georgisk]]| styresett = [[Republikk]]| leiar_titlar = [[President]] <br /><br /> [[Statsminister]]| leiar_namn = [[Salome Zourabichvili]] /<br /> [[Mikheil Kavelashvili]] (omdiskutert) <br /> [[Irakli Garibasjvili]]| sjølvstende_type = Sjølvstende| sjølvstende_hendingar = &nbsp; - Dato| sjølvstende_datoar = Frå [[Sovjetunionen]] <br /> [[9. april]] [[1991]]| flatevidd_andel_vatn = 0 %| folketal_tettleik_rangering = 101| valuta = [[Lari]]| tidssone = [[UTC]] +3| internasjonal_telefonkode = 995| nasjonale_toppdomene = .ge| fotnotar =| }}<noinclude> [[Kategori:Utgåtte malar]] </noinclude> p4m6hjirajkyw8gnly6pd9vj12f2ufs 0 23520 3673816 3668389 2026-09-22T06:46:03Z Ranveig 39 fjerna [[Kategori:Moglege framsideartiklar]]; la til [[Kategori:Utvalde artiklar 2026]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3673816 wikitext text/x-wiki [[Fil:BosnaAir Tupolev Tu-154M Wallner.jpg|mini|Ulykkesflyet i 1992.]] '''Operafjellulykka''' var ei [[Flyulukke|flyulykke]] som fann stad 29. august 1996 på [[Spitsbergen]] på [[Svalbard]]. Klokka 10:22:23 CEST styrta eit [[Tupolev Tu-154|Tupolev Tu-154M]] frå [[Vnukovo Airlines]] i [[Operafjellet]] under den siste innflyginga til [[Svalbard lufthamn, Longyear]]. Flyet var på veg frå Vnukovo internasjonale lufthamn i [[Moskva]] til Svalbard lufthamn. Alle dei 141 personane om bord – 11 besetningsmedlemmer og 130 passasjerar, mellom dei tre barn – omkom. Ho er den dødelegaste flyulykka i norsk historie.<ref name="ASN" /> Ulykka vart forårsaka av ei rekkje mindre navigasjonsfeil som til saman førte til at flyet var 3,7 kilometer (2,0 nautiske mil) frå innflygingssenterlinja då det trefte bakken. Flyet, som hadde registreringsnummer RA-85621, var leigd inn av Arktikugol, eit russisk statseigd kolgruveselskap, for å frakte russiske og ukrainske arbeidarar til busetnadane [[Barentsburg]] og [[Pyramiden]] på Svalbard. Ulykka var ei medverkande årsak til at Arktikugol la ned verksemda i Pyramiden to år seinare. Ulykka vart granska av [[Statens havarikommisjon]] med bistand frå Interstate Aviation Committee. Etter ulykka vart det reist ei rekkje søksmål for å fastsetje erstatning til familiane til dei omkomne. == Historikk == === Flyginga === Vnukovo Airlines flyging 2801 var leigd inn på vegner av Arktikugol, som dreiv gruver i dei to russiske busetnadane Barentsburg og Pyramiden på Svalbard.<ref name="faremo">{{cite web|last=Faremo|first=Grete|author-link=Grete Faremo|date=26. september 1996|title=Flyulykken på Svalbard|url=http://www.regjeringen.no/nb/dokumentarkiv/regjeringen-brundtland-iii/jd/Taler-og-artikler-arkivert-individuelt/1996/flyulykken_pa_svalbard.html?id=261788|access-date=26. august 2010|publisher=[[Regjeringen.no]]|language=no}}</ref> Flyet var eit Tupolev Tu-154M, med registreringsnummer RA-85621 og serienummer 86A 742, produsert 14. januar 1987.<ref name="AAIB/N">{{Cite web|date=2. november 1999|title=Report on the Accident to Vnukovo Airline's Tupolev Tu-154M RA 85621 Near Svalbard Airport Longyear, Norway on 29 August 1996|url=http://www.aibn.no/ra-85621-pdf?pid=Native-ContentFile-File&attach=1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706060341/https://www.aibn.no/ra-85621-pdf?pid=Native-ContentFile-File|archive-date=6. juli 2022|access-date=26. august 2010|publisher=[[Statens havarikommisjon]]}}</ref>{{Rp|page=15}} Besetninga bestod av kaptein Jevgenij Nikolajevitsj Nikolajev (44 år), andrepilot Boris Fjodorovitsj Sudarev (58 år),{{efn|Sudarev òg kaptein på Tu-154, men på ulykkesflyet var han andrepilot.<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=8}}}} [[navigatør|navigatøren]] Igor Petrovitsj Akimov (50 år), flyteknikaren Anatolij Matvejevitsj Karapetrov (38 år), fem [[Kabinpersonale|kabinbesetningsmedlemmer]] og to teknikarar som skulle utføre vedlikehald på flyet under mellomlandinga. Kapteinen og navigatøren hadde tidlegare landa på Svalbard lufthamn, men berre på rullebane 10. Andrepiloten hadde ikkje landa der tidlegare.<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=7–8}} Om bord var det 130 passasjerar, tilsette i Arktikugol og familiane deira, mellom dei tre barn.<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=7}} På flyplassen venta 120 personar på returflyginga.<ref>{{cite news |title=Russian jet crash kills more than 140 |date=30 August 1996 |work=The Intelligencer Record |page=C5 |agency=[[Associated Press]] |url=http://www.newspaperarchive.com/freepdfviewer.aspx?img=31122771 |access-date=26. august 2010}}</ref> Flyet tok av frå Vnukovo lufthamn klokka 04:44 [[UTC]] (08:44 [[Moskvatid|MSD]]). Berekna flytid var tre og ein halv time, og alternative flyplassar var Murmansk lufthamn og Severomorsk-3 i [[Murmansk oblast]].<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=7}}  Flyginga gjekk normalt fram til nedstiginga. Flyet følgde ruta W 29 frå Moskva til Padun (vest for [[Murmansk]]), før det kryssa over i Bodø flygeinformasjonsregion over [[Barentshavet]]. Det flaug i marsjhøgda FL 350, om lag 35 000 fot (11 000 m), med ein gjennomsnittleg fart på 500 kilometer i timen (270 knop; 310 mph). Deretter passerte flyet over ikkje-retningsbestemte radiofyr ved [[Bjørnøya]], [[Isfjorden på Svalbard|Isfjorden]] og Adventdalen.<ref name="AAIB/N" /> [[Svalbard lufthamn, Longyear]] er hovudflyplassen som betener Svalbard. Han ligg på sørbreidda av [[Isfjorden på Svalbard|Isfjorden]], 28 meter over havet, med høgt terreng i sør, søraust og aust. Flyplassen har éi 2 140 meter lang rullebane (7 020 fot), nummerert 10/28, som går omtrent frå aust til vest. Flyplassen blir rekna som ukontrollert og tilbyr ikkje innflygingskontroll. Han har likevel ei flygeinformasjonsavdeling (AFIS) som er underlagt Bodø kontrollsentral (ATCC).<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=24}} Den dagen nytta alle fly rullebane 28 på grunn av vinden, gode forhold for oppstiging og den korte avstanden frå terminalbygningen ved den austlege enden av rullebana.<ref name="AAIB/N" />{{rp|page=25}}  Vêret i ulykkesområdet var prega av eit lågtrykkssokkel, som førte til regnbyer og vind på 15–30 knop (28–56 km/t) frå 240–270°. Mellom klokka 08:00 og 09:00 passerte ein svak lågtrykkssokkel, noko som reduserte sikta til 6 kilometer (3,2 nautiske mil), med skytak på 1 300–1 500 meter (4 300–4 900 fot). Etterpå betra vêret seg att, med sikt på over 10 kilometer (5,4 nautiske mil) og skytak på 900–1 200 meter (3 000–4 000 fot).<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=18}} === Ulykka === [[File:Vnukovo-2801.jpg|thumb|right|Flyruta til Tu-154-flyet og ulykkesstaden.]] Klokka 07:55 UTC (09:55 lokal tid, sentraleuropeisk sommartid, CEST) bad besetninga om klarering til å starte nedstigninga. På grunn av manglande kommunikasjon med Bodø kontrollsentral vart denne ikkje gitt. Klokka 07:56 fekk besetninga informasjon frå Longyear AFIS om at det ikkje var annan trafikk som kunne kome i konflikt med flyet, og fekk høve til å gå ned til 1 800 meter (6 000 fot). Besetninga prøvde å be om å få bruke rullebane 10, men på grunn av språkproblem vart dette ikkje oppfatta av AFIS. I staden opplyste Longyear om det aktuelle vêret og informerte om at rullebane 28 var i bruk. Ein ny førespurnad om å bruke rullebane 10 vart heller ikkje forstått, på grunn av misforståinga rundt uttrykket «rullebane i bruk». Besetninga bestemte seg derfor for å bruke rullebane 28.<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=8}}  Besetninga brukte Jeppesen-kart daterte 21. januar 1994. Det var ei LOC/DME-innflyging med forskoven lokaliser. I samsvar med prosedyrane til flyselskapet vart begge dei horisontale situasjonsindikatorane (HSI) stilte inn på den magnetiske rullebaneretninga 283°, men den magnetiske lokaliserkursen på 300° vart ikkje brukt. Eit [[Global Positioning System|globalt posisjoneringssystem]] (GPS) vart brukt som reserve og var òg stilt inn på den magnetiske rullebaneretninga 283°. Besetninga var truleg ikkje klar over at [[Radiopeiling|VHF-peileutstyr]] var tilgjengeleg på flyplassen, og brukte det derfor ikkje til å stadfeste flyets posisjon.<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=8}}  Frå 3 000 meter (10 000 fot) og fram til kollisjonen vart flyginga gjennomført under instrumentflygingsforhold, medan flyet vart kontrollert med automatisk stabiliseringsmodus og navigatøren hadde ansvaret for den sidevegs navigeringa.<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=9}} Klokka 08:10 UTC nådde flyet 1 524 meter (5 000 fot), som var minste høgde over Advent og høgda for starten på innflyginga. Klokka 08:15:32 UTC nådde det Advent og starta ein basesving, og nådde ein magnetisk kurs på 160° klokka 08:16:28 UTC. Svingen vart starta for seint, noko som førte til at flyet flaug mot nordaust (til venstre) for den korrekte utgåande kursen. Sjølv om besetninga korrigerte for vindavdrift, prøvde dei ikkje å fange opp den magnetiske kursen på 155° ut frå Advent. Under denne svingen førte ein feil i den elektriske trimmeanordninga til at piloten som førte flyet, kopla ut servostyringa i høgdekanalen i flykontrollsystemet klokka 08:15:58. Denne vart kopla inn att klokka 08:16:42 UTC.<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=9}} Klokka 08:17:08 UTC starta besetninga innflygingssvingen. Då var sideavviket frå den utgåande magnetiske kursen på 155° 3,7 km (2,0 nautiske mil) til venstre. Dette, kombinert med medvind, førte til at flyet passerte lokaliserstrålen og kom ut av svingen til høgre for senterlinja. Klokka 08:17:57 UTC sa navigatøren: «Ah, abeam eight miles 2801 inbound», og AFIS svarte to sekund seinare: «Correct». Dette var den siste radiosamband mellom besetninga og Longyear. Klokka 08:18:30 UTC slo piloten som førte flyet, av høgdekanalen på [[autopilot|autopiloten]].<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=9}}  Resten av flyginga heldt flyet berre autopiloten aktiv i rull.<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=10}} Etter at flyet kom ut av svingen på kurs 290°, oppstod det ein diskusjon mellom besetningsmedlemmene om svingen var utført på rett tidspunkt. Den første kommentaren om dette kom frå andrepiloten klokka 08:19:06 UTC. Besetninga var ueinig om kurskorrigeringa skulle gjerast mot venstre eller høgre. Dette førte til ei rekkje korrigerande svingar i motsette retningar, først til ein magnetisk kurs på 306°. På dette tidspunktet var flyet 27,4 nautiske mil (50,7 km) frå flyplassen og 2,8 km (1,5 nautiske mil) til høgre for senterlinja, i ei høgd på 1 520 meter (5 000 fot), med ein fart på 330 km/t (180 knop). I staden for å fange opp senterlinja heldt besetninga fram med å fly på høgre side av lokaliserstrålen.<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=10}} Klokka 08:20:17 UTC gav flygaren ordre om å dreie flyet til 291°. Når det vart korrigert for vindavdrift, gav dette ein kurs nær 300°, nesten parallell med lokaliserkursen. På dette tidspunktet hadde flyet eit sideavvik på 3,7 km (2,0 nautiske mil) frå innflygingssenterlinja. Flyet starta nedstigninga klokka 08:20:24 UTC. Ei korrigerande sving vart utført klokka 08:21:13 UTC og avslutta 11 sekund seinare på ein magnetisk kurs på 300°. På dette tidspunktet sokk flyet med 900–1 260 fot per minutt (4,6–6,4 m/s). Klokka 08:22:05 UTC byrja flyet å svinge mot venstre, og kom straks inn i eit område med [[turbulens]] skapt av dei omkringliggjande fjella.<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=10}} Under den innleiande innflyginga hadde varselet frå radiohøgdemålaren blitt utløyst fleire gonger, noko som indikerte at det var mindre enn 750 meter (2 460 fot) frå flyet til terrenget. Under den endelege innflyginga vart systemet for varsling av nærleik til bakken (GPWS) aktivert ni sekund før kollisjonen, og heldt fram med å varsle fram til samanstøyten. Seks sekund før kollisjonen vart radiohøgdevarselet aktivert. Besetninga sette i gang ei oppstiging som reaksjon på GPWS-varselet, men det var for seint til å unngå terrenget. Klokka 08:22:23 UTC (10:22:23 lokal tid, CEST) kolliderte flyet med toppen av Operafjellet, på 907 meters høgd over havet. Kollisjonsstaden låg 14,2 km (7,7 nautiske mil) frå Svalbard lufthamn og 3,7 km (2,0 nautiske mil) til høgre for innflygingssenterlinja. Flyet vart øydelagt, og alle om bord omkom.<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=10}}  Ulykka er den dødelegaste flystyrten som har funne stad på norsk jord.<ref name="ASN">{{cite web|last=Ranter|first=Harro|title=29 Aug 1996|url=http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19960829-0|access-date=26. august 2010|website=Aviation Safety Network|publisher=[[Flight Safety Foundation]]}}</ref> === Redningsarbeidet === [[File:Operafjellet-Seen-From-Plataafjellet.jpg|thumb|[[Adventfjorden]] med [[Operafjellet]], der ulykka fann stad, i bakgrunnen]] Hovudredningssentralen i Nord-Noreg fekk melding om styrten klokka 10:30 CEST (08:30 UTC), og [[Redningsteneste|søk- og redningstenesta]] vart straks sett i verk. Dette omfatta sju norske fly som var i området. Det var dårleg vêr i området, med låg skyhøgd, noko som gjorde søket vanskeleg. Flyet vart funne klokka 12:06 CEST på Operafjellet, 14 km aust for Svalbard lufthamn. Mesteparten av flyvraket låg på platået på fjellet, medan noko av vrakrestane hadde sklidd ned ei bratt, loddrett fjellside og var spreidde langs dalen, delvis dekte av eit snøskred. Redningsmannskap og helsepersonell frå Longyearbyen sjukehus kom fram klokka 12:36, og konstaterte raskt at ingen hadde overlevd.<ref name=faremo/> Ansvaret for rednings- og bergingsarbeidet vart overført til [[Sysselmeisteren på Svalbard|Sysselmannen på Svalbard]] 30. august. I tillegg vart politipersonell frå fastlandet sende til Svalbard for å arbeide med etterforskinga og bergingsarbeidet. Det lokale arbeidet vart òg støtta av frivillige. På grunn av det dårlege vêret, mellom anna tåke og snø, var det ofte umogleg å frakte mannskap opp på platået, og arbeidet vart derfor først sett i gang i dalen.<ref name=faremo/> Sysselmann [[Ann-Kristin Olsen]] reiste til Barentsburg 30. august for å informere lokalsamfunna om ulykka. Ho delte ut omfattande skriftleg informasjon på russisk om dei opplysningane som på det tidspunktet var kjende om styrten. Seinare same dag kom eit russisk fly med viseminister Aleksandr Petrovitsj frå [[Det russiske kriseministeriet|Det russiske departementet for sivilforsvar, beredskap og katastrofehandtering]], saman med eit team på 11 redningsarbeidarar og representantar frå Interstate Aviation Committee, den ukrainske ambassaden i [[Moskva]], det føderale luftfartsbyrået og Vnukovo Airlines. På eit møte den kvelden tok Olsen imot den russiske hjelpa, medan ein internasjonal avtale stadfesta at granskinga skulle leiast av norske styresmakter. Den 31. august besøkte [[Grete Faremo]], den norske justisministeren, dei russiske busetjingane som representant for den norske regjeringa.<ref name=faremo/> Ulykka fekk stor innverknad på lokalsamfunnet, som på den tida berre hadde om lag 1 600 innbyggjarar i dei to russiske busetnadane. Innbyggjarane snakka ikkje norsk, og busetnadane hadde ikkje vegsamband med [[Longyearbyen]]. Dette gjorde det vanskeleg for Olsen å gi nøyaktig og detaljert informasjon. Situasjonen vart ytterlegare komplisert av feilaktige meldingar i russiske medium om at fem personar hadde overlevd. Sysselmannskontoret i Barentsburg var bemanna i tida etter ulykka, og det vart delt ut oppdaterte meldingar på russisk.<ref name=faremo/> Ulykka var ein av faktorane som førte til at Arktikugol gav opp verksemda i Pyramiden i 1998.<ref>{{cite news|url=http://www.dagbladet.no/dinside/2005/09/28/444706.html|title=En moderne spøkelsesby|last=Steffensen|first=Marianne|date=28. september 2005|work=[[Dagbladet]]|access-date=26. august 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604225649/http://www.dagbladet.no/dinside/2005/09/28/444706.html|archive-date=4. juni 2011|url-status=dead|language=no}}</ref> == Etterforsking == Norske og russiske styresmakter inngjekk avtalar 31. august, der Noreg tok tilbake det fulle ansvaret for bergingsarbeidet og etterforskinga, men samstundes tok imot russisk hjelp. For at dei russiske arbeidarane skulle få tilgang frå morgonen 1. september, fekk det russiske mannskapet løyve til å fly inn og opprette ein baseleir. Det skulle likevel ikkje utførast noko arbeid før norske leiarar kom om morgonen. Om lag klokka 20:00 CEST vart to personar observerte ved vraket. Dei vart tekne med til sysselmannskontoret for avhøyr. Sidan begge var medlemmer av det russiske teamet, vart det bestemt at baseleiren skulle avviklast.<ref name=faremo/> Det låg framleis tåke over platået 1. september, men klokka 15:00 CEST var det mogleg å fly eit team dit med helikopter. Sidan tåka vart liggjande, heldt teamet fram arbeidet til klokka 03:00 CEST om natta. Dei følgjande dagane letta tåka, noko som gjorde arbeidet og transporten enklare. Den 5. september var alle dei omkomne henta ut, og arbeidet på platået kunne avsluttast. Bergingsarbeidet i dalen vart fullført to dagar seinare. Ulykka førte til at om lag 40 journalistar oppheldt seg på Svalbard for å dekkje saka. Kostnadane for norske styresmakter knytte til granskinga og andre aktivitetar i samband med ulykka vart rekna til 30 millionar [[Norsk krone|kroner]].<ref name=faremo /> All identifisering av dei omkomne vart utført i [[Tromsø]], i eit samarbeid mellom Troms politidistrikt, [[Kripos]] og [[Universitetssjukehuset Nord-Noreg]]. Den 18. september var alle dei omkomne identifiserte, og kroppane vart sende til Russland og Ukraina 20. september etter ei kort minnestund i Tromsøhallen.<ref name=faremo /> Det vart gjennomført obduksjon av alle besetningsmedlemmene, utan at det vart funne noko unormalt.<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=36}} Det formelle ansvaret for granskinga låg hos [[Statens havarikommisjon|Statens havarikommisjon for luftfart]] (HSL/Noreg), sjølv om granskinga og rapporten vart gjennomførte i nært samarbeid med Interstate Aviation Committee (IAC) og, i mindre grad, Federal Air Transport Agency. Havarikommisjonen hadde hovudansvaret for granskinga på ulykkesstaden, samarbeidet med norsk politi og [[Luftfartstilsynet]], og utarbeidinga av rapporten. IAC hadde ansvaret for granskinga i Russland, avlesinga av taleregistratoren og ferdsskrivaren, kontakten med Vnukovo Airlines og ein prøveflyging. Dei to organa vart samde om at engelsk skulle vere språket i den endelege rapporten, sidan engelsk er eitt av ICAO-språka.<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=4}}  === Årsak === Den offisielle granskinga konkluderte med at flyginga var eit tilfelle av kontrollert flyging inn i terreng (CFIT), og at ulykka skuldast pilotfeil. Det vart ikkje funne feil ved sjølve flyet.<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=80}} Medverkande faktorar var mellom anna at det mangla ein prosedyre for korleis innflygingskursen skulle stillast inn på HSI-ane ved innflyging med forskoven lokaliser. Begge HSI-ane vart derfor stilte feil. Saman med kursavviksindikatoren gav dette inntrykk av at flyet vart drive mot venstre og at kursen måtte korrigerast mot høgre. Navigatøren var i ein stressande situasjon og stilte GPS-en inn i feil modus. Han hadde heller ikkje nok tid til å kontrollere arbeidet sitt på nytt, noko som gjorde at feil kunne oppstå, og arbeidet hans vart ikkje overvaka av pilotane. Sidan navigatøren allereie var overbelasta med oppgåver, var det uheldig at andrepiloten overførte ansvaret for den sidevegs navigeringa til han.<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=83}} AFIS-flygeleiaren har ei anna rolle i Noreg enn i Russland, og besetninga var ikkje klar over at dei fekk informasjon og råd, og ikkje pålegg. Kommunikasjonen med AFIS vart overlaten til navigatøren, noko som var i strid med gjeldande praksis. Kommunikasjonen mellom flygeinformasjonstenesta og besetninga var problematisk fordi besetninga hadde utilstrekkelege engelskkunnskapar. Flygaren hadde òg mangelfull kunnskap om CRM, altså samarbeid og ressursstyring i cockpit.<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=83}} Etter at besetninga bestemte seg for å gjennomføre innflyginga til rullebane 28, vart det ikkje gjennomført ein ny innflygingsbriefing. Flyet passerte innflygingssenterlinja då det svinga inn mot flyplassen, fordi besetninga ikkje prøvde å fange opp den utgåande kursen frå Advent. Besetninga viste manglande situasjonsforståing etter at dei vart usikre på flyets posisjon i forhold til LLZ 28, noko som skuldast indikasjonane på HSI-ane.<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=84}} Situasjonsforståinga vart òg svekka fordi pilotane ikkje hadde eit kart framfor seg til kvar tid. Besetninga var ikkje klar over at dei kunne kontrollere posisjonen til flyet i forhold til senterlinja ved hjelp av ein VDF (VHF-peilar). Besetninga la truleg for stor vekt på informasjonen som vart vist på GPS-en. Flyet sokk ned mot fjellterreng utan at besetninga hadde kontroll over den sidevegs navigeringa. Trass i usikkerheita og usemja i cockpit vart innflyginga ikkje avbroten. I ein slik situasjon skulle flyet ha stige til ei trygg høgd medan problemet vart løyst.<ref name="AAIB/N" />{{Rp|page=84}} == Etterspel == [[File:Piramida_Svalbard_IMG_7344.JPG|thumb|Ulykka var ein medverkande årsak til at Arktikugol la ned verksemda i [[Pyramiden]] to år seinare, i 1998. Fram til 2007 stod staden i stor grad forlaten, med det meste av infrastrukturen og bygningane framleis intakte.]] Den 20. september fekk dei etterlatne etter kvar av dei omkomne utbetalt 2 millionar [[Russisk rubel|russiske rubel]] (om lag 40 000 amerikanske dollar) for kvar person som omkom i ulykka. Ukrainske etterlatne opplyste til norske medium at dei ikkje hadde fått informasjon om årsaka til ulykka og andre spørsmål knytte til hendinga.<ref>{{cite news|last=Strøm|first=Ole Kristian|last2=Nielsen|first2=Bengt|last3=Mortensen|first3=Terje|date=21. september 1996|title=Avskjed|language=no|page=3|work=[[Verdens Gang]]}}</ref> På denne tida hadde Ukraina svært høg arbeidsløyse, og Arktikugol tilbydde løner som var mange gonger høgare enn det som elles vart tilbydd i Ukraina. Mange av gruvearbeidarane måtte ikkje berre forsørgje den nærmaste familien sin, men òg andre slektningar. Vnukovo Airlines opplyste på ukrainsk fjernsyn at dei etterlatne skulle få 20 000 amerikanske dollar for kvar omkomen.<ref>{{cite news|date=22. september 1996|title=Svalbard-ylykken: Tøff økonomisk framtid for etterlatte|language=no|agency=[[Norsk Telegrambyrå]]}}</ref> Om lag eitt år etter ulykka hadde alle dei etterlatne fått tilbod om 20 000 amerikanske dollar, men rundt to tredelar valde å ikkje ta imot beløpet. I staden starta dei ein prosess for å saksøkje forsikringsselskapet. Advokaten deira, Gunnar Nerdrum, hevda at dei etter både norsk og russisk lov kunne krevje minst 140 000 amerikanske dollar.<ref>{{cite news|last=Tonstad|first=Per Lars|date=29. august 1997|title=Et år etter Svalbard-ulykken: Pårørende lever i nød|language=no|page=12|work=[[Dagbladet]]}}</ref> I februar 1998 opplyste [[Justis- og beredskapsdepartementet|Justisdepartementet]] at dei etterlatne ikkje hadde rett på yrkesskadeerstatning frå folketrygda. På grunn av [[Svalbardtraktaten]] er øygruppa ei økonomisk frisone, og Arktikugol er friteke frå å betale trygdeavgift. Dei tilsette hadde derfor ikkje rett på norske trygdeytingar. Dersom dei hadde hatt det, ville enkene ha fått om lag 600 000 kroner per arbeidar.<ref>{{cite news|last=Rapp|first=Ole Magnus|date=1. mars 1998|title=Gruve-enkene nektes erstatning|language=no|page=2|work=[[Aftenposten]]}}</ref> I 1998 hadde nokre av dei etterlatne akseptert erstatninga på 20 000 amerikanske dollar, medan resten planla å saksøkje både forsikringsselskapet til flyselskapet og Arktikugol. Eit av spørsmåla i saka, som vart behandla i Nord-Troms tingrett, var om ulykka skulle reknast som ei arbeidsulykke og dermed utløyse yrkesskadeerstatning frå gruveselskapet.<ref>{{cite news|last=Mogård|first=Lars Egil|date=15. april 1998|title=Utsatt rettssak om Svalbard|language=no|page=5|work=[[Nordlys]]}}</ref> I november vart det avgjort at ukrainarane måtte stille ein garanti på 2,5 millionar kroner for å kunne føre saka, noko dei ikkje hadde råd til. Dei hadde derfor ikkje noko anna alternativ enn å akseptere forslaget frå forsikringsselskapet.<ref>{{cite news|last=Mogård|first=Lars Egil|date=5. november 1998|title=Etterlatte fra Ukrania fikk|language=no|page=5|work=[[Nordlys]]}}</ref> I juni 1999 vart partane samde om eit forlik, men storleiken på erstatninga vart ikkje offentleggjord.<ref>{{cite news|last=Gjerde|first=Robert|date=2. juni 1999|title=Forlik om Svalbard-erstatning|language=no|page=5|work=[[Aftenposten]]}}</ref> Seinare vart det kjent at forliket var på om lag tre gonger så mykje som det opphavlege tilbodet frå forsikringsselskapet.<ref>{{cite news|last=Tonstad|first=Per Lars|date=26. august 2006|title=Her døde 141 mennesker|language=no|page=16|work=[[Dagbladet]]}}</ref> I 1999 oppretta [[Utanriksdepartementet]] eit stipend for å hjelpe barn som hadde mista ein forelder i ulykka, slik at dei kunne ta vidaregåande og høgare utdanning.<ref>{{cite news|last=Idås|first=Bård|date=21. april 1999|title=Norsk håndslag til Svalbard-etterlatte|language=no|page=3|work=[[Aftenposten]]}}</ref> ==Merknadar== {{Merknadar}} == Kjelder == {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vnukovo Airlines Flight 2801|Vnukovo Airlines Flight 2801]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 23. august 2026.'' {{refslutt}} {{autoritetsdata}} ==Bakgrunnsstoff== *{{cite web|url=http://www.aibn.no/ra-85621-pdf?pid=Native-ContentFile-File&attach=1|title=Report on the Accident to Vnukovo Airline's Tupolev Tu-154M RA 85621 Near Svalbard Airport Longyear, Norway on 29 August 1996|author=Accident Investigation Board Norway|date=2 November 1999|accessdate=26 August 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303231854/http://www.aibn.no/ra-85621-pdf?pid=Native-ContentFile-File&attach=1|archivedate=2016-03-03}} *[http://odin.dep.no/odinarkiv/norsk/dep/jd/1996/taler/012005-090062/dok-bu.html Statsråd Grete Faremos redegjøring i Stortinget] *[http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19960829-0 http://aviation-safety.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190815113048/https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19960829-0 |date=2019-08-15 }} - Detaljert ulykkesårsak (engelsk) {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Historia til Svalbard]] [[Kategori:Flyulukker i Noreg]] [[Kategori:1996 i Noreg]] [[Kategori:Flyulukker i 1996]] [[Kategori:Samferdsle på Svalbard]] [[Kategori:Utvalde artiklar 2026]] 016yre18cgv6dxx1u7pc8wqn4nvedoo 0 38215 3673893 3618341 2026-09-22T10:51:45Z ~2026-51232-53 159277 viktig info 3673893 wikitext text/x-wiki Verdens beste fotball-lag{{Infoboks fotballag | lag = Manchester United | fulltnamn = Manchester United <br /> Football Club | kallenamn = ''The Red Devils'' (Dei raude djevlane) | grunnlagd = 1878 (som Newton Heath LYR FC)| heimebane = [[Old Trafford]],<br /> [[Manchester]]| kapasitet = 76 006| trenar = Erik Ten Hag | styreleiar = [[Ed Woodward]] | liga = Premier League | anna = [[FA Premier League 2022-23|2022-23]] <td> Nr. 3 i Premier League <tr><td> | mønster_va1=_mufc2223h|mønster_k1=_manutd2223h|mønster_ha1=_mufc2223h|mønster_sh1 =_mufc2223h|mønster_so1 =_mufc2223hl| venstrearm1=FF0000|kropp1=FF0000|høgrearm1=FF0000|shorts1=FFFFFF|sokkar1=000000| mønster_va2=_mufc2223a|mønster_k2=_mufc2223a|mønster_ha2=_mufc2223a|mønster_sh2 =_mufc2223h2|mønster_so2 =_mufc2223al| venstrearm2=FFFFFF|kropp2=FFFFFF|høgrearm2=FFFFFF|shorts2=000000|sokkar2=FFFFFF| }} '''Manchester United Football Club''' er ein [[England|engelsk]] [[fotball]]klubb som spelar i [[Premier League]]. Klubben vart stifta som Newton Heath i [[1878]], og vart vald inn i [[The Football League]] i 1892. «The Red Devils», som er kallenamnet til Manchester United, spelar heimekampane sine på [[Old Trafford]] i [[Manchester]]. == Historie == Manchester United har i mange tiår vore ein av dei største fotballklubbane i [[England]]. Klubben har hatt tre suksessrike periodar; under [[Ernest Mangnall]] i 1900-åra, i 1950- og 60-åra under Sir [[Matt Busby]], og frå 1990-åra til i dag under Sir [[Alex Ferguson]]. Bortsett frå desse suksessane, er den mest viktige hendinga i klubbhistoria [[flyulykka i München]], der åtte av spelarane døydde. Under Sir [[Alex Ferguson]], som har vore manager sidan 1986, har klubben dominert engelsk fotball sidan 1990 med elleve [[FA Premier League|seriemesterskap]], fem [[FA-cupen|FA-cupmesterskap]], tre [[Ligacupen|ligacupmesterskap]] og to [[Mesterligaen|Mesterliga-seier]] i [[1999]] og [[2008]]. Klubbens mest suksessrike sesong var 1998/99, da dei blei det første og einaste laget som har vunne ''the treble'', som vil seie å vinne FA Premier League, FA-cupen og [[Mesterligaen]] i same sesong. Manchester United har seks gongar nådd finalen i ei av dei store europeiske fotballturneringane. Fyrste gongen var i [[Europacupen i fotball|Europacupen]] i 1968, deretter [[Cupvinnarcupen]] i 1991 og så [[Meisterligaen]] i 1999, 2008, 2009 og 2011. Klubben vann dei fire fyrste finalane og tapte dei to siste, begge tapa kom mot [[FC Barcelona]]. === Tidlege år (1886–1945) === Klubben blei danna som ''Newton Heath Lancashire & Yorkshire Railway Football Club'' av ei gruppe jernbanearbeidarar i Manchester i 1878. Namnet blei snart forkorta til ''Newton Heath''. Dei var grunnleggjande medlemar av [[Football Alliance]] i 1889 og slutta seg til [[The Football League]] i [[1892]] da den slo seg saman med Football Alliance. Klubben var nær konkurs i 1902 og blei redda av den rike bryggerieigaren John Henry Davies som betalte klubben si gjeld og forandra namnet til '''Manchester United''', samstundes som han forandra klubbfargaane frå gult og grønt til raudt og kvitt. Klubben vann ligaen i 1908 og med finansiell assistanse frå Davies, flytta dei til eit nytt stadion på [[Old Trafford]] i [[1910]]. Laget sleit i mellomkrigstida, og da [[andre verdskrigen]] byrja, hadde dei £70 000 i gjeld. === Busby-åra (1945–1969) === [[Fil:Munich memorial plaque.JPG|thumb|right|Minnesmerket over dei som døydde i flyulykka i München 6. februar 1958.]] Matt Busby blei utnemnd til manager i 1945 og tok da ein helt ny innfallsvinkel til jobben. Han slutta seg til spelarane i treningane i tillegg til å utføre administrative oppgåver. Han hadde umiddelbart suksess, da klubben enda på andreplass i ligaen i 1947 og vann FA-cupfinalen i 1948. Han satsa på å utvikle spelarar i ungdomslaget, og laget vann ligaen i 1956 med ein gjennomsnittsalder på berre 22. Det unge laget fekk kallenamnet ''Busby Babes'', og året etter vann det ligaen igjen og nådde FA-cupfinalen, der dei tapte for [[Aston Villa]]. Dei ble også det første engelske laget som deltok i [[Europacupen i fotball|Europacupen]], der dei nådde semifinalen. Ein tragedie knuste laget sesongen etterpå, da flyet som transporterte laget heim frå ein europacupkamp krasja ved avgang etter å ha fylt drivstoff i [[München]]. [[Flyulykka i München]] 6. februar 1958 kravde livet til åtte spelarar og femten andre passasjerar. Der var snakk om at klubben skulle trekkje seg frå sesongens turneringar, men assistentmanager [[Jimmy Murphy]] tok over som manager mens Matt Busby blei behandla for skadane han hadde fått i ulykka, og klubben fortsette å spele med reservelaget. Dei nådde FA-cupfinalen igjen, der dei tapte for [[Bolton Wanderers]]. Busby bygde opp eit nytt lag på byrjinga av 1960-åra og henta inn spelarar som [[Denis Law]] og [[Pat Crerand]]. Laget vann FA-cupfinalen i 1963, vann ligaen i 1965 og 1967 og Europacupen i 1968. Dette laget var kjend for å innehalde tre fotballspelarar som har blitt kåra til [[Gullballen|årets fotballspelar i Europa]] – [[Bobby Charlton]], [[George Best]], og [[Denis Law]]. Busby trekte seg som manager i 1969, og blei erstatta av reservelagstrener og tidlegare United-spelar [[Wilf McGuinness]]. === 1969–1986 === United sleit med å erstatte Busby og laget sleit under Wilf McGuiness og [[Frank O'Farrell]] før [[Tommy Docherty]] blei manager på slutten av [[1972]]. Docherty redda United frå nedrykk den sesongen, men klubben rykte ned i 1974. Laget rykte opp igjen på første forsøk. Klubben nådde FA-cupfinalen i 1976, men blei slått av [[Southampton FC|Southampton]]. Også i 1977 nådde United finalen og slo [[Liverpool FC|Liverpool]]. Trass i denne sigeren og populariteten blant supportarane, blei Docherty sparka kort tid etter finalen for å ha hatt eit seksuelt forhold til kona åt fysioterapeuten. [[Dave Sexton]] erstatta Docherty som manager sommaren 1977, og fekk laget til å spele i ein meir defensiv formasjon. Denne stilen var upopulær blant fansen, som var vand med angrepsfotballen som blei føretrekt av Docherty og Busby. Etter å ha mislykkast i å vinne eit einaste trofé, fekk Sexton sparken i 1981. Han blei erstatta av [[Ron Atkinson]], som med ein gong braut den britiske overgangsrekorden ved å hente inn [[Bryan Robson]] frå [[West Bromwich Albion FC|West Bromwich Albion]]. Atkinson bygde eit lag med nye spelarar som [[Jesper Olsen]] og [[Gordon Strachan]], som spelte saman med eigne juniorspelarar som [[Norman Whiteside]] og [[Mark Hughes]]. United vann FA-cupen i 1983 og 1985, og var store favorittar til å vinne ligaen i 1985/86-sesongen etter å ha vunne dei ti første kampane. Dei leia med ti poeng over sine rivalar så tidleg som i oktober. Men laget kollapsa, og United enda på fjerde plass. === Ferguson-epoken (1986–dags dato) === [[Fil:Old Trafford inside 20060726 1.jpg|mini|Old Trafford{{byline|André Zahn}}]] [[Fil:Old_Traford.jpg|mini|Utsida av Old Trafford på kampdag (før quadrantene blei bygd){{byline|Øyvind Vik}}]] [[Fil:The Cliff (oppvarming).JPG|thumb|right|Uniteds spelarar varmar opp før trening på The Cliff i 1992.{{byline|Øyvind Vik}}]] [[Alex Ferguson]] erstatta Atkinson og leia klubben til ein 11. plass i sin første sesong. Den neste sesongen (1987/88), enda United på andreplass, da [[Brian McClair]] blei den første United-spelaren sidan George Best til å skåre 20 ligamål i ein sesong. Mange av dei nye spelarane innfridde ikkje forventningane til fansen, samstundes kvitta Ferguson seg med populære spelarar som [[Paul McGrath]] og [[Gordon Strachan]]. Vinteren og våren 1990 lykkast klubben i FA-cupen; utan å spele ein einaste heimekamp nådde Manchester finalen i turneringa og vann finalekampenm på Wembley . Manchester United vann [[Cupvinnarcupen]] i 1990/91, da det vart siger over dei [[Spania|spanske]] seriemeisterane [[FC Barcelona|Barcelona]] i finalen. Den følgjande sesongen låg United i toppen av den engelske ligaen, men ei svak avslutning gjorde at [[Leeds United]] vart sereimeistrar. [[Éric Cantona]] vart i november 1992 signert frå nettopp Leeds United. Han vart snart ein sentral spelar for laget, som fullførte 1992/93-sesongen som meistrar, det første sereigullet sidan 1967. Sesongen etter vann United både ligaen og FA-cupen (''the double'') for aller første gong. Ut i 1994/95-sesongen fekk Cantona åtte månaders suspensjon for å ha sparka ein tilskodar. United avslutta same sesongen med å tape dei to siste kampane og enda då på andreplass både i ligaen og FA-cupen. Ferguson selde nøkkelspelarar som [[Paul Ince]], [[Mark Hughes]] og [[Andrej Kantsjelskis]] og erstatta dei med spelarar frå ungdomslaget i klubben, dei såkalla ''Fergies fledglings''. Dei nye spelarane, mellom dei framtidige storspelarar som [[David Beckham]], [[Gary Neville]], [[Paul Scholes]] og [[Nicky Butt]], gjorde det overraskande godt. Kommentatoren [[Alan Hansen]] måtte bite i seg kommentarane om at «ein vinn ingenting med barn», ettersom United i 1995/96 på ny vann «the double». Også i 1997 vann Manchester United den engelske ligaen. Den følgjande sesongen starta godt, men ei rekkje skader svekka laget som enda på andreplass i ligaen, langt bak ligameisteren [[Arsenal FC|Arsenal]]. 1998/99-sesongen vart den mest suksessrike for Manchester United. United blei då den andre engelske klubben til å vinne «the treble» – [[FA Premier League|ligaen]], [[FA-cupen]] og [[Meisterligaen]] i ein og same sesong. I finalen i meisterligaen låg United under 0-1 til sluttminutta. To mål heilt på tampen av kampen gav siger 2-1 over [[Bayern München]], det siste sett inn av [[Ole Gunnar Solskjær]]. Ferguson blei i etetrkant adla for sitt bidrag til britisk fotball. [[Fil:UEFA Champions League trophy, Old Trafford, 1992.jpg|thumb|United vann Champions League i 1999{{byline|Øyvind Vik}}]] Manchester United vann ligaen med stor margin både i 2000 og 2001. Ferguson endra på spelestilen og terpa på meir defensive taktikkar, for at laget skulle verte vanskelegare å slå. Sesongen 2001/02 kom United på tredjeplass i ligaen, den etterfølgjande sesongen vart klubben enno ein gong engelske ligameister. Trass i at klubben brukte millionar av pund på spissane [[Alan Smith]], [[Wayne Rooney]] og [[Louis Saha]], blei 2004/05-sesongen prega av måltørke. Ei rekkje mållause kampar gjorde at Manchester United tidleg vart liggande bak Arsenal og [[Chelsea FC|Chelsea]], og enda på tredjeplass i den engelske ligaen. United spela seg fram til finalen i FA-cupen og møtte Arsenal. Ved full tid stod det 0-0 i målprotokollen. Etter at Manchester-klubben hadde dominert i banespelet, vart laget det første som tapte ein FA-cupfinale på straffespark. I juni 2005 auka den den USA-amerikanske forretningsmannen Malcolm Glazer sin eigedel i Manchester United til 97,3 % av aksjane og gjorde klubben om til eit privatfirma. Grupper av United-fans protesterte mot overtakinga, og ei gruppe supporterar danna ein ny klubb kalla FC United of Manchester. Gruppa 'Shareholders United' valde ein annan strategi, ho skipa eit fond med tanke på å kjøpe opp klubben ein gong i framtida. == Kjende spelarar som har spelt for klubben == {| |valign="top"| * {{FRA}} [[Eric Cantona]] * {{NIR}} [[George Best]] * {{ENG}} [[Bobby Charlton]] * {{ENG}} [[David Beckham]] * {{DEN}} [[Peter Schmeichel]] * {{ENG}} [[Andy Cole]] * {{NLD}} [[Ruud van Nistelrooij]] * {{TRI}} [[Dwight Yorke]] |width="85"|&nbsp; |valign="top"| * {{IRL}} [[Roy Keane]] * {{ENG}} [[Denis Law]] * {{SCO}} [[Gordon Strachan]] * {{IRL}} [[Denis Irwin]] * {{ENG}} [[Duncan Edwards]] * {{ENG}} [[Bill Foulkes]] * {{SCO}} [[Sammy McIlroy]] * {{FRA}} [[Laurent Blanc]] |width="85"|&nbsp; |valign="top"| * {{SCO}} [[Gordon McQueen]] * {{NLD}} [[Jaap Stam]] * {{ENG}} [[Alex Stepney]] * {{WAL}} [[Mark Hughes]] * {{ENG}} [[Teddy Sheringham]] * {{NOR}} [[Ole Gunnar Solskjær]] * {{FRA}} [[Fabien Barthez]] * {{POR}} [[Cristiano Ronaldo]] |} == Norske spelarar som har spelt for Manchester United == * [[Ronny Johnsen]] * [[Henning Berg]] * [[Ole Gunnar Solskjær]] * [[Erik Nevland]] * [[Magnus Eikrem|Magnus Wolff Eikrem]] * [[Joshua King]] == Spelarstall == Oppdatert 31. desember 2021<ref>{{cite web |title=Man Utd First Team Squad & Player Profiles |url=https://www.manutd.com/en/players-and-staff/first-team |website=ManUtd.com |publisher=Manchester United |accessdate=}}</ref> {{fs start}} {{fs player |no=1 |nat=ESP |pos= |name=[[David de Gea]], målvakt }} {{fs player |no=2 |nat=SWE |pos=DF |name=[[Victor Lindelöf]] }} {{fs player |no=3 |nat=CIV |pos=DF |name=[[Eric Bailly]] }} {{fs player |no=4 |nat=ENG |pos=DF |name=[[Phil Jones (footballer, born 1992)|Phil Jones]] }} {{fs player |no=5 |nat=ENG |pos=DF |name=[[Harry Maguire]] |other= }}<ref>{{cite news |first=Sam |last=Carney |title=Maguire to be new United captain |url=https://www.manutd.com/en/news/detail/harry-maguire-confirmed-as-new-man-utd-captain |website=ManUtd.com |publisher=Manchester United |date=17 January 2020 |accessdate=17 January 2020 }}</ref> {{fs player |no=6 |nat=FRA |pos=MF |name=[[Paul Pogba]] }} {{fs player |no=7 |nat=POR |pos=FW |name=[[Cristiano Ronaldo]] }} {{fs player |no=8 |nat=ESP |pos=MF |name=[[Juan Mata]] }} {{fs player |no=9 |nat=FRA |pos=FW |name=[[Anthony Martial]] }} {{fs player |no=10 |nat=ENG |pos=FW |name=[[Marcus Rashford]] }} {{fs player |no=11 |nat=ENG |pos=FW |name=[[Mason Greenwood]] }} {{fs player |no=12 |nat=ENG |pos=DF |name=[[Chris Smalling]] }} {{fs player |no=13 |nat=ENG |pos= |name=[[Lee Grant (footballer, born 1983)|Lee Grant]], målvakt}} {{fs player |no=14 |nat=ENG |pos=MF |name=[[Jesse Lingard]] }} {{fs player |no=15 |nat=BRA |pos=MF |name=[[Andreas Pereira]] }} {{fs player |no=16 |nat=CIV |pos=MF |name=Amad}} {{fs player |no=17 |nat=BRA |pos=MF |name=[[Fred (footballer, born 1993)|Fred]] }} {{fs player |no=18 |nat=POR |pos=MF |name=[[Bruno Fernandes (footballer, born 1994)|Bruno Fernandes]] }} {{fs player |no=19 |nat=FRA |pos=DF |name=[[Raphaël Varane]] }} {{fs player |no=20 |nat=POR |pos=DF |name=[[Diogo Dalot]] }} {{fs mid}} {{fs player |no=21 |nat=URU |pos=FW |name=[[Edinson Cavani]] }} {{fs player |no=22 |nat=ENG |pos= |name=[[Tom Heaton]], målvakt}} {{fs player |no=23 |nat=ENG |pos=DF |name=[[Luke Shaw]] }} {{fs player |no=25 |nat=ENG |pos=FW |name=[[Jadon Sancho]] }} {{fs player |no=26 |nat=ENG |pos= |name=[[Dean Henderson]], målvakt}} {{fs player |no=27 |nat=BRA |pos=DF |name=Alex Telles}} {{fs player |no=28 |nat=URU |pos=MF |name=Facundo Pellistri}} {{fs player |no=29 |nat=ENG |pos=DF |name=[[Aaron Wan-Bissaka]] }} {{fs player |no=31 |nat=SRB |pos=MF |name=[[Nemanja Matić]] }} {{fs player |no=33 |nat=ENG |pos=DF |name=[[Brandon Williams (footballer)|Brandon Williams]] }} {{fs player |no=34 |nat=NED |pos=MF |name=[[Donny van de Beek]] }} {{fs player |no=36 |nat=SWE |pos=FW |name=Anthony Elanga}} {{fs player |no=37 |nat=ENG |pos=MF |name=[[James Garner (footballer, born 2001)|James Garner]] }} {{fs player |no=38 |nat=ENG |pos=DF |name=[[Axel Tuanzebe]] }} {{fs player |no=39 |nat=SCO |pos=MF |name=[[Scott McTominay]] }} {{fs player |no=43 |nat=ENG |pos=DF |name=Teden Mengi}} {{fs player |no=44 |nat=NED |pos=FW |name=Tahith Chong}} {{fs player |no=46 |nat=Tunisia |pos=MF |name=Hannibal}} {{fs player |no=47 |nat=ENG |pos=FW |name=Shola Shoretire}} {{fs end}} ==Kjelder== {{referansar}} {{refbetre|dato=2020}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Manchester]] [[Kategori:Engelske fotballag]] [[Kategori:Skipingar i 1878]] e6gn454h1wmyt1g1sv2els6qbyax0re 3673894 3673893 2026-09-22T11:05:25Z Ranveig 39 Attenderulla endringa gjord av [[Special:Contributions/~2026-51232-53|~2026-51232-53]] ([[User talk:~2026-51232-53|diskusjon]]) til siste versjonen av [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] 3618341 wikitext text/x-wiki {{Infoboks fotballag | lag = Manchester United | fulltnamn = Manchester United <br /> Football Club | kallenamn = ''The Red Devils'' (Dei raude djevlane) | grunnlagd = 1878 (som Newton Heath LYR FC)| heimebane = [[Old Trafford]],<br /> [[Manchester]]| kapasitet = 76 006| trenar = Erik Ten Hag | styreleiar = [[Ed Woodward]] | liga = Premier League | anna = [[FA Premier League 2022-23|2022-23]] <td> Nr. 3 i Premier League <tr><td> | mønster_va1=_mufc2223h|mønster_k1=_manutd2223h|mønster_ha1=_mufc2223h|mønster_sh1 =_mufc2223h|mønster_so1 =_mufc2223hl| venstrearm1=FF0000|kropp1=FF0000|høgrearm1=FF0000|shorts1=FFFFFF|sokkar1=000000| mønster_va2=_mufc2223a|mønster_k2=_mufc2223a|mønster_ha2=_mufc2223a|mønster_sh2 =_mufc2223h2|mønster_so2 =_mufc2223al| venstrearm2=FFFFFF|kropp2=FFFFFF|høgrearm2=FFFFFF|shorts2=000000|sokkar2=FFFFFF| }} '''Manchester United Football Club''' er ein [[England|engelsk]] [[fotball]]klubb som spelar i [[Premier League]]. Klubben vart stifta som Newton Heath i [[1878]], og vart vald inn i [[The Football League]] i 1892. «The Red Devils», som er kallenamnet til Manchester United, spelar heimekampane sine på [[Old Trafford]] i [[Manchester]]. == Historie == Manchester United har i mange tiår vore ein av dei største fotballklubbane i [[England]]. Klubben har hatt tre suksessrike periodar; under [[Ernest Mangnall]] i 1900-åra, i 1950- og 60-åra under Sir [[Matt Busby]], og frå 1990-åra til i dag under Sir [[Alex Ferguson]]. Bortsett frå desse suksessane, er den mest viktige hendinga i klubbhistoria [[flyulykka i München]], der åtte av spelarane døydde. Under Sir [[Alex Ferguson]], som har vore manager sidan 1986, har klubben dominert engelsk fotball sidan 1990 med elleve [[FA Premier League|seriemesterskap]], fem [[FA-cupen|FA-cupmesterskap]], tre [[Ligacupen|ligacupmesterskap]] og to [[Mesterligaen|Mesterliga-seier]] i [[1999]] og [[2008]]. Klubbens mest suksessrike sesong var 1998/99, da dei blei det første og einaste laget som har vunne ''the treble'', som vil seie å vinne FA Premier League, FA-cupen og [[Mesterligaen]] i same sesong. Manchester United har seks gongar nådd finalen i ei av dei store europeiske fotballturneringane. Fyrste gongen var i [[Europacupen i fotball|Europacupen]] i 1968, deretter [[Cupvinnarcupen]] i 1991 og så [[Meisterligaen]] i 1999, 2008, 2009 og 2011. Klubben vann dei fire fyrste finalane og tapte dei to siste, begge tapa kom mot [[FC Barcelona]]. === Tidlege år (1886–1945) === Klubben blei danna som ''Newton Heath Lancashire & Yorkshire Railway Football Club'' av ei gruppe jernbanearbeidarar i Manchester i 1878. Namnet blei snart forkorta til ''Newton Heath''. Dei var grunnleggjande medlemar av [[Football Alliance]] i 1889 og slutta seg til [[The Football League]] i [[1892]] da den slo seg saman med Football Alliance. Klubben var nær konkurs i 1902 og blei redda av den rike bryggerieigaren John Henry Davies som betalte klubben si gjeld og forandra namnet til '''Manchester United''', samstundes som han forandra klubbfargaane frå gult og grønt til raudt og kvitt. Klubben vann ligaen i 1908 og med finansiell assistanse frå Davies, flytta dei til eit nytt stadion på [[Old Trafford]] i [[1910]]. Laget sleit i mellomkrigstida, og da [[andre verdskrigen]] byrja, hadde dei £70 000 i gjeld. === Busby-åra (1945–1969) === [[Fil:Munich memorial plaque.JPG|thumb|right|Minnesmerket over dei som døydde i flyulykka i München 6. februar 1958.]] Matt Busby blei utnemnd til manager i 1945 og tok da ein helt ny innfallsvinkel til jobben. Han slutta seg til spelarane i treningane i tillegg til å utføre administrative oppgåver. Han hadde umiddelbart suksess, da klubben enda på andreplass i ligaen i 1947 og vann FA-cupfinalen i 1948. Han satsa på å utvikle spelarar i ungdomslaget, og laget vann ligaen i 1956 med ein gjennomsnittsalder på berre 22. Det unge laget fekk kallenamnet ''Busby Babes'', og året etter vann det ligaen igjen og nådde FA-cupfinalen, der dei tapte for [[Aston Villa]]. Dei ble også det første engelske laget som deltok i [[Europacupen i fotball|Europacupen]], der dei nådde semifinalen. Ein tragedie knuste laget sesongen etterpå, da flyet som transporterte laget heim frå ein europacupkamp krasja ved avgang etter å ha fylt drivstoff i [[München]]. [[Flyulykka i München]] 6. februar 1958 kravde livet til åtte spelarar og femten andre passasjerar. Der var snakk om at klubben skulle trekkje seg frå sesongens turneringar, men assistentmanager [[Jimmy Murphy]] tok over som manager mens Matt Busby blei behandla for skadane han hadde fått i ulykka, og klubben fortsette å spele med reservelaget. Dei nådde FA-cupfinalen igjen, der dei tapte for [[Bolton Wanderers]]. Busby bygde opp eit nytt lag på byrjinga av 1960-åra og henta inn spelarar som [[Denis Law]] og [[Pat Crerand]]. Laget vann FA-cupfinalen i 1963, vann ligaen i 1965 og 1967 og Europacupen i 1968. Dette laget var kjend for å innehalde tre fotballspelarar som har blitt kåra til [[Gullballen|årets fotballspelar i Europa]] – [[Bobby Charlton]], [[George Best]], og [[Denis Law]]. Busby trekte seg som manager i 1969, og blei erstatta av reservelagstrener og tidlegare United-spelar [[Wilf McGuinness]]. === 1969–1986 === United sleit med å erstatte Busby og laget sleit under Wilf McGuiness og [[Frank O'Farrell]] før [[Tommy Docherty]] blei manager på slutten av [[1972]]. Docherty redda United frå nedrykk den sesongen, men klubben rykte ned i 1974. Laget rykte opp igjen på første forsøk. Klubben nådde FA-cupfinalen i 1976, men blei slått av [[Southampton FC|Southampton]]. Også i 1977 nådde United finalen og slo [[Liverpool FC|Liverpool]]. Trass i denne sigeren og populariteten blant supportarane, blei Docherty sparka kort tid etter finalen for å ha hatt eit seksuelt forhold til kona åt fysioterapeuten. [[Dave Sexton]] erstatta Docherty som manager sommaren 1977, og fekk laget til å spele i ein meir defensiv formasjon. Denne stilen var upopulær blant fansen, som var vand med angrepsfotballen som blei føretrekt av Docherty og Busby. Etter å ha mislykkast i å vinne eit einaste trofé, fekk Sexton sparken i 1981. Han blei erstatta av [[Ron Atkinson]], som med ein gong braut den britiske overgangsrekorden ved å hente inn [[Bryan Robson]] frå [[West Bromwich Albion FC|West Bromwich Albion]]. Atkinson bygde eit lag med nye spelarar som [[Jesper Olsen]] og [[Gordon Strachan]], som spelte saman med eigne juniorspelarar som [[Norman Whiteside]] og [[Mark Hughes]]. United vann FA-cupen i 1983 og 1985, og var store favorittar til å vinne ligaen i 1985/86-sesongen etter å ha vunne dei ti første kampane. Dei leia med ti poeng over sine rivalar så tidleg som i oktober. Men laget kollapsa, og United enda på fjerde plass. === Ferguson-epoken (1986–dags dato) === [[Fil:Old Trafford inside 20060726 1.jpg|mini|Old Trafford{{byline|André Zahn}}]] [[Fil:Old_Traford.jpg|mini|Utsida av Old Trafford på kampdag (før quadrantene blei bygd){{byline|Øyvind Vik}}]] [[Fil:The Cliff (oppvarming).JPG|thumb|right|Uniteds spelarar varmar opp før trening på The Cliff i 1992.{{byline|Øyvind Vik}}]] [[Alex Ferguson]] erstatta Atkinson og leia klubben til ein 11. plass i sin første sesong. Den neste sesongen (1987/88), enda United på andreplass, da [[Brian McClair]] blei den første United-spelaren sidan George Best til å skåre 20 ligamål i ein sesong. Mange av dei nye spelarane innfridde ikkje forventningane til fansen, samstundes kvitta Ferguson seg med populære spelarar som [[Paul McGrath]] og [[Gordon Strachan]]. Vinteren og våren 1990 lykkast klubben i FA-cupen; utan å spele ein einaste heimekamp nådde Manchester finalen i turneringa og vann finalekampenm på Wembley . Manchester United vann [[Cupvinnarcupen]] i 1990/91, da det vart siger over dei [[Spania|spanske]] seriemeisterane [[FC Barcelona|Barcelona]] i finalen. Den følgjande sesongen låg United i toppen av den engelske ligaen, men ei svak avslutning gjorde at [[Leeds United]] vart sereimeistrar. [[Éric Cantona]] vart i november 1992 signert frå nettopp Leeds United. Han vart snart ein sentral spelar for laget, som fullførte 1992/93-sesongen som meistrar, det første sereigullet sidan 1967. Sesongen etter vann United både ligaen og FA-cupen (''the double'') for aller første gong. Ut i 1994/95-sesongen fekk Cantona åtte månaders suspensjon for å ha sparka ein tilskodar. United avslutta same sesongen med å tape dei to siste kampane og enda då på andreplass både i ligaen og FA-cupen. Ferguson selde nøkkelspelarar som [[Paul Ince]], [[Mark Hughes]] og [[Andrej Kantsjelskis]] og erstatta dei med spelarar frå ungdomslaget i klubben, dei såkalla ''Fergies fledglings''. Dei nye spelarane, mellom dei framtidige storspelarar som [[David Beckham]], [[Gary Neville]], [[Paul Scholes]] og [[Nicky Butt]], gjorde det overraskande godt. Kommentatoren [[Alan Hansen]] måtte bite i seg kommentarane om at «ein vinn ingenting med barn», ettersom United i 1995/96 på ny vann «the double». Også i 1997 vann Manchester United den engelske ligaen. Den følgjande sesongen starta godt, men ei rekkje skader svekka laget som enda på andreplass i ligaen, langt bak ligameisteren [[Arsenal FC|Arsenal]]. 1998/99-sesongen vart den mest suksessrike for Manchester United. United blei då den andre engelske klubben til å vinne «the treble» – [[FA Premier League|ligaen]], [[FA-cupen]] og [[Meisterligaen]] i ein og same sesong. I finalen i meisterligaen låg United under 0-1 til sluttminutta. To mål heilt på tampen av kampen gav siger 2-1 over [[Bayern München]], det siste sett inn av [[Ole Gunnar Solskjær]]. Ferguson blei i etetrkant adla for sitt bidrag til britisk fotball. [[Fil:UEFA Champions League trophy, Old Trafford, 1992.jpg|thumb|United vann Champions League i 1999{{byline|Øyvind Vik}}]] Manchester United vann ligaen med stor margin både i 2000 og 2001. Ferguson endra på spelestilen og terpa på meir defensive taktikkar, for at laget skulle verte vanskelegare å slå. Sesongen 2001/02 kom United på tredjeplass i ligaen, den etterfølgjande sesongen vart klubben enno ein gong engelske ligameister. Trass i at klubben brukte millionar av pund på spissane [[Alan Smith]], [[Wayne Rooney]] og [[Louis Saha]], blei 2004/05-sesongen prega av måltørke. Ei rekkje mållause kampar gjorde at Manchester United tidleg vart liggande bak Arsenal og [[Chelsea FC|Chelsea]], og enda på tredjeplass i den engelske ligaen. United spela seg fram til finalen i FA-cupen og møtte Arsenal. Ved full tid stod det 0-0 i målprotokollen. Etter at Manchester-klubben hadde dominert i banespelet, vart laget det første som tapte ein FA-cupfinale på straffespark. I juni 2005 auka den den USA-amerikanske forretningsmannen Malcolm Glazer sin eigedel i Manchester United til 97,3 % av aksjane og gjorde klubben om til eit privatfirma. Grupper av United-fans protesterte mot overtakinga, og ei gruppe supporterar danna ein ny klubb kalla FC United of Manchester. Gruppa 'Shareholders United' valde ein annan strategi, ho skipa eit fond med tanke på å kjøpe opp klubben ein gong i framtida. == Kjende spelarar som har spelt for klubben == {| |valign="top"| * {{FRA}} [[Eric Cantona]] * {{NIR}} [[George Best]] * {{ENG}} [[Bobby Charlton]] * {{ENG}} [[David Beckham]] * {{DEN}} [[Peter Schmeichel]] * {{ENG}} [[Andy Cole]] * {{NLD}} [[Ruud van Nistelrooij]] * {{TRI}} [[Dwight Yorke]] |width="85"|&nbsp; |valign="top"| * {{IRL}} [[Roy Keane]] * {{ENG}} [[Denis Law]] * {{SCO}} [[Gordon Strachan]] * {{IRL}} [[Denis Irwin]] * {{ENG}} [[Duncan Edwards]] * {{ENG}} [[Bill Foulkes]] * {{SCO}} [[Sammy McIlroy]] * {{FRA}} [[Laurent Blanc]] |width="85"|&nbsp; |valign="top"| * {{SCO}} [[Gordon McQueen]] * {{NLD}} [[Jaap Stam]] * {{ENG}} [[Alex Stepney]] * {{WAL}} [[Mark Hughes]] * {{ENG}} [[Teddy Sheringham]] * {{NOR}} [[Ole Gunnar Solskjær]] * {{FRA}} [[Fabien Barthez]] * {{POR}} [[Cristiano Ronaldo]] |} == Norske spelarar som har spelt for Manchester United == * [[Ronny Johnsen]] * [[Henning Berg]] * [[Ole Gunnar Solskjær]] * [[Erik Nevland]] * [[Magnus Eikrem|Magnus Wolff Eikrem]] * [[Joshua King]] == Spelarstall == Oppdatert 31. desember 2021<ref>{{cite web |title=Man Utd First Team Squad & Player Profiles |url=https://www.manutd.com/en/players-and-staff/first-team |website=ManUtd.com |publisher=Manchester United |accessdate=}}</ref> {{fs start}} {{fs player |no=1 |nat=ESP |pos= |name=[[David de Gea]], målvakt }} {{fs player |no=2 |nat=SWE |pos=DF |name=[[Victor Lindelöf]] }} {{fs player |no=3 |nat=CIV |pos=DF |name=[[Eric Bailly]] }} {{fs player |no=4 |nat=ENG |pos=DF |name=[[Phil Jones (footballer, born 1992)|Phil Jones]] }} {{fs player |no=5 |nat=ENG |pos=DF |name=[[Harry Maguire]] |other= }}<ref>{{cite news |first=Sam |last=Carney |title=Maguire to be new United captain |url=https://www.manutd.com/en/news/detail/harry-maguire-confirmed-as-new-man-utd-captain |website=ManUtd.com |publisher=Manchester United |date=17 January 2020 |accessdate=17 January 2020 }}</ref> {{fs player |no=6 |nat=FRA |pos=MF |name=[[Paul Pogba]] }} {{fs player |no=7 |nat=POR |pos=FW |name=[[Cristiano Ronaldo]] }} {{fs player |no=8 |nat=ESP |pos=MF |name=[[Juan Mata]] }} {{fs player |no=9 |nat=FRA |pos=FW |name=[[Anthony Martial]] }} {{fs player |no=10 |nat=ENG |pos=FW |name=[[Marcus Rashford]] }} {{fs player |no=11 |nat=ENG |pos=FW |name=[[Mason Greenwood]] }} {{fs player |no=12 |nat=ENG |pos=DF |name=[[Chris Smalling]] }} {{fs player |no=13 |nat=ENG |pos= |name=[[Lee Grant (footballer, born 1983)|Lee Grant]], målvakt}} {{fs player |no=14 |nat=ENG |pos=MF |name=[[Jesse Lingard]] }} {{fs player |no=15 |nat=BRA |pos=MF |name=[[Andreas Pereira]] }} {{fs player |no=16 |nat=CIV |pos=MF |name=Amad}} {{fs player |no=17 |nat=BRA |pos=MF |name=[[Fred (footballer, born 1993)|Fred]] }} {{fs player |no=18 |nat=POR |pos=MF |name=[[Bruno Fernandes (footballer, born 1994)|Bruno Fernandes]] }} {{fs player |no=19 |nat=FRA |pos=DF |name=[[Raphaël Varane]] }} {{fs player |no=20 |nat=POR |pos=DF |name=[[Diogo Dalot]] }} {{fs mid}} {{fs player |no=21 |nat=URU |pos=FW |name=[[Edinson Cavani]] }} {{fs player |no=22 |nat=ENG |pos= |name=[[Tom Heaton]], målvakt}} {{fs player |no=23 |nat=ENG |pos=DF |name=[[Luke Shaw]] }} {{fs player |no=25 |nat=ENG |pos=FW |name=[[Jadon Sancho]] }} {{fs player |no=26 |nat=ENG |pos= |name=[[Dean Henderson]], målvakt}} {{fs player |no=27 |nat=BRA |pos=DF |name=Alex Telles}} {{fs player |no=28 |nat=URU |pos=MF |name=Facundo Pellistri}} {{fs player |no=29 |nat=ENG |pos=DF |name=[[Aaron Wan-Bissaka]] }} {{fs player |no=31 |nat=SRB |pos=MF |name=[[Nemanja Matić]] }} {{fs player |no=33 |nat=ENG |pos=DF |name=[[Brandon Williams (footballer)|Brandon Williams]] }} {{fs player |no=34 |nat=NED |pos=MF |name=[[Donny van de Beek]] }} {{fs player |no=36 |nat=SWE |pos=FW |name=Anthony Elanga}} {{fs player |no=37 |nat=ENG |pos=MF |name=[[James Garner (footballer, born 2001)|James Garner]] }} {{fs player |no=38 |nat=ENG |pos=DF |name=[[Axel Tuanzebe]] }} {{fs player |no=39 |nat=SCO |pos=MF |name=[[Scott McTominay]] }} {{fs player |no=43 |nat=ENG |pos=DF |name=Teden Mengi}} {{fs player |no=44 |nat=NED |pos=FW |name=Tahith Chong}} {{fs player |no=46 |nat=Tunisia |pos=MF |name=Hannibal}} {{fs player |no=47 |nat=ENG |pos=FW |name=Shola Shoretire}} {{fs end}} ==Kjelder== {{referansar}} {{refbetre|dato=2020}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Manchester]] [[Kategori:Engelske fotballag]] [[Kategori:Skipingar i 1878]] fjlmks81978ugglc03pijdqb924agp6 0 44526 3673659 3587284 2026-09-21T12:34:07Z Ranveig 39 +Ref. 3673659 wikitext text/x-wiki {{infoboks verksemd|logo=Lamborghini - logo wordmark+payoff (Italy, 1963-).svg|namn=Automobili Lamborghini Holding S.p.A}} '''Lamborghini''' er eit [[Italia|italiensk]] [[traktor]]- og [[sportsbil]]merke grunnlagt av [[Ferruccio Lamborghini]]. Traktorfabrikken vart starta i 1948<ref>{{Cite web |title=Lamborghini Trattori – SDF Archivio Storico |archive-date=8. oktober 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221008131608/https://archiviostorico.sdfgroup.com/en/further-information/brands/lamborghini-trattori/ |url=https://archiviostorico.sdfgroup.com/en/details/marken/lamborghini-trattori/ |access-date=2022-10-04 |website=archiviostorico.sdfgroup.com}}</ref> og bilfabrikken i 1963.<ref name=SNL>{{snl}}</ref> Av bilmodellane kan nemnast ''Miura'', ''Countach'' og ''Diablo'', alle med ekstreme fartsytingar. Lamborghini har òg tilverka [[motor]]ar for [[formel 1]]-laga [[Larrousse]], [[Ligier]], [[Team Lotus|Lotus]], [[Minardi]] og [[Modena Team SpA]]. I 1972 tok [[SAME Deutz-Fahr|SAME]] over Lamborghini Trattori S.p.A. Bilmerket Lamborghini tilhøyrde [[Chrysler Corporation]] frå 1987 til 1994, og Audi AG frå 1998.<ref name=SNL/> ==Galleri== <gallery> Lamborghini Countach LP500S.jpg|Lamborghini Countach Lamborghini traktor.jpg|Lamborghini-traktor </gallery> ==Kjelder== {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Italienske bilprodusentar}} {{Spire}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Traktorprodusentar]] [[Kategori:Italienske bilprodusentar]] [[Kategori:Skipingar i 1949]] 912ev9c82d5i7gf4bz0hf7dmnp8j9q5 3673660 3673659 2026-09-21T12:35:19Z Ranveig 39 3673660 wikitext text/x-wiki {{infoboks verksemd|logo=Lamborghini - logo wordmark+payoff (Italy, 1963-).svg|namn=Automobili Lamborghini Holding S.p.A}} '''Lamborghini''' er eit [[Italia|italiensk]] [[traktor]]- og [[sportsbil]]merke grunnlagt av [[Ferruccio Lamborghini]]. Traktorfabrikken vart starta i 1948<ref>{{Cite web |title=Lamborghini Trattori – SDF Archivio Storico |archive-date=8. oktober 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221008131608/https://archiviostorico.sdfgroup.com/en/further-information/brands/lamborghini-trattori/ |url=https://archiviostorico.sdfgroup.com/en/details/marken/lamborghini-trattori/ |access-date=2022-10-04 |website=archiviostorico.sdfgroup.com}}</ref> og bilfabrikken i 1963.<ref name=SNL>{{snl}}</ref> Av bilmodellane kan nemnast ''Miura'', ''Countach'' og ''Diablo'', alle med ekstreme fartsytingar. Lamborghini har òg tilverka [[motor]]ar for [[formel 1]]-laga [[Larrousse]], [[Ligier]], [[Team Lotus|Lotus]], [[Minardi]] og [[Modena Team SpA]]. I 1972 tok [[SAME Deutz-Fahr|SAME]] over Lamborghini Trattori S.p.A. Bilmerket Lamborghini tilhøyrde [[Chrysler Corporation]] frå 1987 til 1994, og [[Audi]] AG frå 1998.<ref name=SNL/> ==Galleri== <gallery> Lamborghini Countach LP500S.jpg|Lamborghini Countach Lamborghini traktor.jpg|Lamborghini-traktor </gallery> ==Kjelder== {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Italienske bilprodusentar}} {{Spire}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Traktorprodusentar]] [[Kategori:Italienske bilprodusentar]] [[Kategori:Skipingar i 1949]] skfwbwkdok94p805597tjqy1l0b97m6 0 45269 3673662 3632907 2026-09-21T12:36:13Z Ranveig 39 3673662 wikitext text/x-wiki {{Infoboks verksemd|namn=Audi}} [[Fil:A8 Single frame.jpg|mini|Audi A8]] '''Audi''' er eit [[Tyskland|tysk]] [[bil]]merke som sidan 1964 har vore ått av [[Volkswagen]]. == Soge == Selskapet vart grunnlagt den 14. november 1899 av [[August Horch]] som A. Horch & Cie,<ref>{{Citation|title=History|url=https://www.audi.com/en/company/history.html|website=audi.com|accessdate=2022-10-13|language=en}}</ref> og sende ut sin fyrste bil i 1901. Selskapet vart til Audiwerke GmbH i 1909. I 1932 vart Audiwerke slege saman med tre andre [[Tyskland|tyske]] bilselskap, [[DKW]], [[Horch]] og [[Wandrer]], for å forma eit nytt selskap, [[Auto Union AG]]. Auto Union fekk den karakteristiske [[logo]]en med dei fire ringane. [[Daimler-Benz]] AG kjøpte fleirtalet av [[aksje|aksjane]] i Auto Union i 1958, og selde dei vidare til [[Volkswagenwerk AG]] i 1964. Volkswagen gjorde Audi til dotterselskap i 1966. «Audi» tyder ‘høyr’ på [[latin]]. Dette namnet kom i bruk i 1909 som ei omsetjing av etternamnet til grunnleggjaren August Horch. Grunnen til det var at Horch hadde forlate det opphavlege selskapet etter at han rauk uklar med dei andre eigarane, og dimed miste [[einerett]]en til merket «Horch». == Kjelder == {{Fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Tyske bilprodusentar}} {{spire}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tyske bilmerke]] [[Kategori:Skipingar i 1909]] [[Kategori:Tyske føretak]] 15nfz4hdy86fuq42xj9fcajiyohaemw 0 46234 3673846 3672458 2026-09-22T08:51:19Z TU-nor 12071 3673846 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|by|kart=Map_cz_Tachov_kroton.svg | andre namn = | bilete = Impression from Tachov (4).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Tachov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Tachov (2015).png | våpen = Tachov znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 947,76<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 35660 | folketal1type = kommune | folketal1 = 12510 | folketal_by = 11888 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Tachov'''{{mrk|[[tysk]] ''Tachau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tachov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Byen ligg ved elva [[Mže]]. ==Historie== Området var folkesett av menneske kring 8000–6000 f.Kr. Den fyrste dokumentasjonen som nemner Tachov er frå 1115. Kong [[Ottokar II av Böhmen]] (1233–1278) bygde ei ny borg med eit stort rundt steintårn her. Han grunnla også ein by med ein mur rundt ved borga.<ref name=history>{{cite web |title=Historie Města Tachova|url=https://www.tachov-mesto.cz/historie-mesta-tachova.html|publisher=Město Tachov|language=cs|access-date=2021-06-14}}</ref> Under [[Husittarkrigane]] (1419–1434) var byen kringsett fleire gonger og teken. Husittgeneralen [[Prokop den store]] sigra under [[slaget ved Tachov]] i 1427. Byen blei også kraftig skadd under [[Trettiårskrigen]] (1618–1648). Fram til 1918 var Tachov (som Tachau) del av [[Det austerrikske keisarriket]], og distriktshovudstad for Tachau. I 1938 blei byen okkupert av tyske styrkar som del av [[Sudetenland]]. Dei fleste tyskspråklege innbyggjarane blei forviste i 1945 (jf. [[Beneš-dekreta]]). Området blei deretter berre delvis folkesett att, for det meste av tsjekkarar og slovakarar, men også av tilflytta rumenarar og ukrainarar. Seinare blei det skipa ei [[uran]]gruve her som trekte til seg arbeidarar. Etter [[Fløyelsrevolusjonen]] som enda kommunisttida i 1989 blei gruva stengd. {{Befolkningsutviklingstabell |align=none|cols=3 |1869|5433 |1880|5572 |1890|5680 |1900|6590 |1910|7814 |1921|7902 |1930|8189 |1950|4843 |1961|5606 |1970|8435 |1980|11847 |1991|12833 |2001|12696 |2011|12548 |2021|12510 |kjelde=Folketeljingar<ref>{{cite web |title=Historický lexikon obcí České republiky 1869–2011 – Okres Tachov|url=https://www.czso.cz/documents/10180/20537734/130084150327.pdf/28cbd664-6c61-4c29-927a-0b3701d7fe76?version=1.2|publisher=Czech Statistical Office|pages=17–18|language=cs|date=2015-12-21}}</ref><ref>{{cite web |title=Population Census 2021: Population by sex|url=https://vdb.czso.cz/vdbvo2/faces/en/index.jsf?page=vystup-objekt-parametry&z=T&f=TABULKA&sp=A&skupId=4429&katalog=33515&pvo=SLD21001-OB-OK|work=Public Database|publisher=Tsjekkisk statistisk sentralbyrå|date=2021-03-27}}</ref>}} == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Tachov.png|mini|250px|Det administrative området til Tachov innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Tachov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Tachov omfattar 27 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Bor i Tachov|Bor]]''' * [[Brod nad Tichou]] * [[Broumov i Tachov|Broumov]] * [[Ctiboř i Tachov|Ctiboř]] * [[Částkov]] * [[Dlouhý Újezd]] * [[Halže]] * [[Hošťka]] * ''[[Chodová Planá]]'' * [[Chodský Újezd]] * [[Kočov]] * [[Lesná]] * [[Lestkov]] * [[Lom u Tachova]] * [[Milíře]] * [[Obora i Tachov|Obora]] * '''[[Planá i Tachov|Planá]]''' * '''[[Přimda]]''' * [[Rozvadov]] * [[Staré Sedliště]] * [[Staré Sedlo i Tachov|Staré Sedlo]] * ''[[Stráž i Tachov|Stráž]]'' * [[Studánka]] * '''[[Tachov]]''' * [[Tisová]] * [[Třemešné]] * [[Zadní Chodov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Tachov SO || 34 790 || 35 328 || 35 660 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Tachov''' || 12 510 |- | style=text-align:left; | [[Planá i Tachov|Planá]] || 5 292 |- | style=text-align:left; | [[Bor i Tachov|Bor]] || 4 301 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chodová Planá}} || 1 805 |- | style=text-align:left; | [[Přimda]] || 1 404 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stráž i Tachov|Stráž}} || 1 203 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Sedliště}} || 1 190 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Tachov''' || 11 888 |- | style=text-align:left; | [[Planá i Tachov|Planá]] || 4 869 |- | style=text-align:left; | [[Bor i Tachov|Bor]] || 2 572 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chodová Planá}} || 1 546 |- | style=text-align:left; | [[Přimda]] || 816 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stráž i Tachov|Stráž}} || 791 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Sedliště}} || 745 |- |} ===Bydelar i Tachov=== Bydelane og tettstadene i Tachov: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Tachov || 7 134 |- ! '''Tachov by''' ! style=text-align:right; | 11 888 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bíletín}} || 13 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malý Rapotín}} || 30 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mýto i Tachov|Mýto}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Oldřichov}} || 80 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Světce}} || 37 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velký Rapotín}} || 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vilémov i Tachov|Vilémov}} || 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vítkov i Tachov|Vítkov}} || 136 |- ! Tachov kommune !style=text-align:right; | 12 510 |- |} == Kjende folk frå byen == * [[Moses Taku]] (1200-talet), rabbinar * [[Franz Rumpler]] (1848–1922), målar * [[Mordecai Schornstein]] (1869–1949), sjefrabbinar i København * [[Rudolf Böttger]] (1887–1973), målar * [[Karel Sperber]] (1910–1957), kirurg ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tachov|Tachov]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 4. februar 2023.'' {{refslutt}} <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == *[http://www.tachov-mesto.cz Tachov] {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Tachov]] [[Kategori:Kommunar i Tachov okres|Tachov]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Tachov]] hao19zheumig9o3v5p16hpy55m1oie0 0 57530 3673705 3419035 2026-09-21T14:39:15Z TU-nor 12071 3673705 wikitext text/x-wiki :''Králický Sněžník er òg det tsjekkiske namnet på '''[[Śnieżnikfjella]]''' i [[Sudetane]]'' {{Infoboks fjell | bilete = Snieznik Klodzki mountain (southern side).jpeg | bilettekst = Sørsida av fjellet | høgd = 1423 | land = Tsjekkia | land1 = Polen | fjellkjede = Jeseníkyfjella | primærfaktor = | koordinatar = | lettrute = }} '''Králický Sněžník''', på [[polsk]] '''Śnieżnik''' eller ''Śnieżnik Kłodzki'' (og ''Glatzer Schneeberg'' eller ''Grulicher Schneeberg'' på [[tysk]]) er eit fjell på grensa mellom [[Tsjekkia]] og [[Polen]]. Fjellet er dekt av snø opp til åtte månader av året, og derfor har fjellet fått dette namnet. [[Fil:Morava spring.jpg|mini|venstre|Kjelda til elva [[Morava]] nedanfor fjelltoppen]] [[Fil:Statue of elephant on the top of mountain Kralicky Sneznik.jpg|mini|Statue av ein ung elefant, eit symbol på fjellet]] Fjellet er den høgaste toppen i [[Králický Sněžník-massivet]], som igjen er ein del av [[Jeseníkyfjella]]. Det ligg mellom landsbyen [[Králíky]] og [[Kłodzkodalen]], som skil fjellet frå [[Rychlebyfjella]]. Massivet vart danna under [[tertiær]]perioden. Sněžník er vasskiljet for tre hav: [[Svartehavet]] (elva [[Morava]]), [[Austersjøen]] (elva [[Nysa Kłodzka]]) og [[Nordsjøen]] (elva Liptovský). Mellom 1899 og 1973 stod det eit utkikkstårn av stein på den polske sida av fjelltoppen. Ein statue av ein ung elefant vart reist der det tidlegare låg ei fjellhytte. På den tsjekkiske sida vart det oppretta eit verna naturreservat (''Národní přírodní rezervace Králický Sněžník '') i 1990.<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://www.env.cz/AIS/web-pub.nsf/$pid/MZPMHF8VGN02 |accessdate=2007-03-21 |archive-date=2006-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060222004846/http://www.env.cz/AIS/web-pub.nsf/%24pid/MZPMHF8VGN02 |url-status=yes }}</ref> == Kjelder == <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Králický Sněžník - Śnieżnik|Králický Sněžník - Śnieżnik]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 21. mars 2007.'' </div> == Bakgrunnsstoff == {{commons|Śnieżnik (góra)|Králický Sněžník - Śnieżnik}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Fjell i Tsjekkia]] [[Kategori:Fjell i Polen]] exulm7y4c2l5dwbt9jpspslf9yspree 0 57575 3673737 3315586 2026-09-21T16:15:02Z TU-nor 12071 3673737 wikitext text/x-wiki {{Infoboks elv |bilete = Berounka.jpg |biletstorleik = |bilettekst = Berounka nedanfor {{ikkjeraud|Tetín i Beroum|Tetín}} |utspring = [[Mže]] ved [[Griesbacher Wald]] i [[Tyskland]] |munning = [[Moldau]] ved [[Praha]] |land = Tsjekkia |land1 = Tyskland |lengd = 139 |høgd_utspring = 726 |høgd_munning = |vassføring_stad = ved munningen |vassføring = 36 |nedslagsfelt = |sideelvar = |byar = [[Praha]] }} [[Fil:Berounka (CZE) - location map.svg|mini|Nedslagsfeltet til elvane Berounka (nord) og Radbuza (sør)]] [[Fil:Berounka pod Krašovem.jpg|mini|Berounka nedanfor [[Krašov borg]]]] '''Berounka''' er ei elv i [[Tsjekkia]]. Ho har namnet [[Mže]] ([[tysk]] Mies) frå kjelda si i [[Tyskland]] til ho renn i hop med [[Radbuza]] i [[Pilsen]] etter å ha kryssa den tsjekkiske grensa. Ho skiftar då namn til Berounka. Etter 139&nbsp;km munnar ho ut i [[Moldau]] nær [[Praha]]. Elva er populær blant kanopadlarar, som kan nyte dei naturskjønne omgivnadane rundt elva, særleg der ho renn gjennom det verna området [[Křivoklátsko]]. Her ligg det ruinar etter tre borgar, som er reist ovanfor elva. == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Berounka|Berounka]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 21. mars 2007.'' {{refslutt}} [[Kategori:Elvar i Tsjekkia]] 1flkrtcvwtczramkx0mzxzho37ed9zn 0 57649 3673793 3671338 2026-09-21T20:58:00Z TU-nor 12071 3673793 wikitext text/x-wiki {{Infoboks elv |namn = Olše |bilete = Czciesz win 547.jpg |biletstorleik = |bilettekst = Vinter i Český Těšín. Olše sett frå brua mellom Český Těšín og Cieszyn. |utspring = [[Dei schlesiske Beskidane]] i [[Cieszyn Silesia]] |munning = [[Oder]] |land = Polen |land1 = Tsjekkia |lengd =99 |vassføring_stad = nær munningen |vassføring = 10 |nedslagsfelt = 1118 }} '''Olše''' eller '''Olza''' ([[tysk]] Olsa) er ei elv i [[Polen]] og [[Tsjekkia]], og ei av sideelvane til [[Oder]] frå høgre. Ho renn frå [[Dei schlesiske Beskidane]] gjennom sørlege delar av Polen og [[Okres Frýdek-Místek]] og [[Okres Karviná]] i Tsjekkia. Fleire stadar dannar ho grensa mellom dei to landa. Ho munnar ut i Oder nord for [[Bohumín]], på den tsjekkisk-polske grensa. Elva har ei lengd på 99 km (16 km i Polen, 83 km i Tsjekkia) og eit nedslagsfelt på 1&nbsp;118 km² (479 km² i Polen). Elva er eit symbol på området [[Zaolzie]], og den uoffisielle nasjonalsongen til den polske folkesetnaden i Tsjekkia, «Płyniesz Olzo po dolinie», omhandlar òg elva. == Byar og landsbyar langs elva == ''(frå kjelda til munningen)'' * [[Istebna]] * [[Bukovec]] * [[Písek]] * [[Jablunkov]] * [[Návsí]] * [[Hrádek i Frýdek-Místek|Hrádek]] * [[Bystřice i Benešov|Bystřice]] * [[Vendryně]] * [[Lyžbice]] * [[Třinec]] * [[Konská]] * [[Ropice]] * [[Český Těšín]] / [[Cieszyn]] * [[Chotěbuz]] * [[Pogwizdów]] * [[Louky nad Olší]] * [[Kaczyce]] * [[Darkov]] * [[Fryštát]] * [[Karviná]] * [[Dětmarovice]] * [[Závada]] * [[Godów]] * [[Věřňovice]] * [[Kopytov]] * [[Landsbyen Olza|Olza]] == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Olza River|Olza River]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 22. mars 2007.'' {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Elvar i Polen]] [[Kategori:Elvar i Tsjekkia]] m81r087319pv3pin9d1w731sntj5v49 0 57765 3673672 3673579 2026-09-21T12:46:23Z TU-nor 12071 3673672 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Liberec Rathaus Aussicht.JPG | bilettekst = Utsyn frå rådhuset | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Liberec.svg | symbol = Znak Liberec.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj|Liberec]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Liberec okres|Liberec]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 518,40<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 144998 | folketal1type = kommune | folketal1 = 104340 | folketal_by = 95405 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | grunnlagdtype = Første nemnd i | grunnlagd = 1352 | høgd = 374 | postnummer = 460 01 | nettside = [http://www.liberec.cz/ www.liberec.cz] }} '''Liberec'''{{mrk|[[tysk]] ''Reichenberg'', [[romani]] ''Libertsis''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Liberec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. Liberec har status som [[lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] (tsjekkisk ''statutární město'').<ref name="Lovbestemt"/> Byen ligg ved elva [[Neisse]] heilt nord i landet, nær grensa til både [[Polen]] og [[Tyskland]], og er den sjette største byen i Tsjekkia med nesten 100&nbsp;000 innbyggjarar. Liberec har ein tekstil- og maskinindustri m.a. ein av [[Škoda]] sine bilfabrikkar og ein teknisk høgskule. I samband med den nazistiske [[annektering]]a av område i [[Tsjekkoslovakia]] vart Liberec hovudstad i [[Sudeten]]. Etter [[den andre verdskrigen]] var slutt vart den tyskspråklege folkesetnaden jaga frå byen. Byen var arrangør for [[Ski-VM 2009]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Liberec.png|mini|250px|Det administrative området til Liberec innanfor regionen [[Liberec kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Liberec er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Liberec har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Liberec–Jablonec|storbyområde]] for Liberec, Jablonec og områda rundt.<ref name="agg"/> 24 kommunar frå det administrative området til Liberec inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 11 kommunar frå det administrative området til Jablonec nad Nisou og 12 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Liberec omfattar 28 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 7 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bílá i Liberec|Bílá]]* * [[Bílý Kostel nad Nisou]]* * '''[[Český Dub]]'''* * [[Cetenov]] * [[Chotyně]]* * [[Dlouhý Most]]* * [[Hlavice]] * '''[[Hodkovice nad Mohelkou]]'''* * '''[[Hrádek nad Nisou]]'''* * '''[[Chrastava]]'''* * '''[[Jablonné v Podještědí]]''' * [[Janovice v Podještědí]]* * [[Janův Důl]]* * [[Jeřmanice]]* * [[Křižany]]* * [[Kryštofovo Údolí]]* * '''[[Liberec]]'''* * [[Mníšek]]* * [[Nová Ves i Liberec|Nová Ves]]* * [[Oldřichov v Hájích]]* * '''[[Osečná]]'''* * [[Proseč pod Ještědem]]* * [[Rynoltice]]* * [[Šimonovice]]* * [[Stráž nad Nisou]]* * [[Světlá pod Ještědem]]* * [[Všelibice]] * ''[[Zdislava]]''* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Liberec SO || 133 957 || 140 642 || 144 998 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Liberec''' || 104 340 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek nad Nisou]] || 7 611 |- | style=text-align:left; | [[Chrastava]] || 6 091 |- | style=text-align:left; | [[Jablonné v Podještědí]] || 3 625 |- | style=text-align:left; | [[Hodkovice nad Mohelkou]] || 2 944 |- | style=text-align:left; | [[Český Dub]] || 2 752 |- | style=text-align:left; | [[Stráž nad Nisou]] || 2 341 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mníšek}} || 1 639 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Šimonovice}} || 1 414 |- | style=text-align:left; | [[Osečná]] || 1 146 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bílý Kostel nad Nisou}} || 1 063 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Liberec''' || 95 405 |- | style=text-align:left; | [[Vratislavice nad Nisou]]{{mrk|bydel i Liberec, men administrativt skild ut som eit eige bydistrikt}} || 8 935 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek nad Nisou]] || 4 365 |- | style=text-align:left; | [[Chrastava]] || 3 675 |- | style=text-align:left; | [[Hodkovice nad Mohelkou]] || 2 585 |- | style=text-align:left; | [[Stráž nad Nisou]] || 2 254 |- | style=text-align:left; | [[Český Dub]] || 2 022 |- | style=text-align:left; | [[Jablonné v Podještědí]] || 1 573 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mníšek}} || 1 313 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Minkovice}}{{mrk|busetnad i kommunen Šimonovice}} || 1 135 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Chrastava}}{{mrk|busetnad i kommunen Chrastava}} || 1 042 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Donín}}{{mrk|busetnad i kommunen Hrádek nad Nisou}} || 1 100 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bílý Kostel nad Nisou}} || 988 |- |} ===Bydelar i Liberec === [[Fil:Katastrální mapa Liberce.PNG|mini|250px|Bydelane i Liberec]] [[Fil:Městské části Liberce.PNG|mini|250px|Nabolag i Liberec]] Busetnadene fordelt på tradisjonelle bydelar og tettstader: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> !! Nabolag |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Město i Liberec|Staré Město}}{{mrk|name=c|inngår i bydelen Liberec}} || 9 793 || style=text-align:left; | Liberec I |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Město i Liberec|Nové Město}}{{mrk|name=c}} || 2 979 || style=text-align:left; | Liberec II |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jeřáb}}{{mrk|name=c}} || 5 657 || style=text-align:left; | Liberec III |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Perštýn}}{{mrk|name=c}} || 3 117 || style=text-align:left; | Liberec IV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kristiánov}}{{mrk|name=c}} || 5 312 || style=text-align:left; | Liberec V |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rochlice}} || 17 268 || style=text-align:left; | Liberec VI |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Růžodol}} || 3 430 || style=text-align:left; | Liberec VII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Hanychov}} || 2 358 || style=text-align:left; | Liberec VIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Janův Důl i Liberec kommune|Janův Důl}} || 1 072 || style=text-align:left; | Liberec IX |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Františkov i Liberec|Františkov}} || 3 676 || style=text-align:left; | Liberec X |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Růžodol I}} || 2 281 || style=text-align:left; | Liberec XI |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Pavlovice}} || 4 683 || style=text-align:left; | Liberec XII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Pavlovice}} || 2 578 || style=text-align:left; | Liberec XIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ruprechtice}} || 8 429 || style=text-align:left; | Liberec XIV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Starý Harcov}}{{mrk|name=b|inngår i bydelen Starý Harcov}} || 7 090 || style=text-align:left; | Liberec XV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nový Harcov}}{{mrk|name=b}} || 377 || style=text-align:left; | Liberec XVI |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kateřinky}} || 540 || style=text-align:left; | Liberec XVII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Karlinky}} || 539 || style=text-align:left; | Liberec XVIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Hanychov}} || 1 490 || style=text-align:left; | Liberec XIX |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostašov}} || 672 || style=text-align:left; | Liberec XX |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rudolfov i Liberec|Rudolfov}} || 155 || style=text-align:left; | Liberec XXI |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Suchá}} || 490 || style=text-align:left; | Liberec XXII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubí i Liberec|Doubí}} (|| 2 960 || style=text-align:left; | Liberec XXIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pilínkov}} || 642 || style=text-align:left; | Liberec XXIV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vesec}} || 4 622 || style=text-align:left; | Liberec XXV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hluboká i Liberec|Hluboká}} || 21 || style=text-align:left; | Liberec XXVIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunratice i Liberec|Kunratice}} || 172 || style=text-align:left; | Liberec XXIX |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásná Studánka}} || 967 || style=text-align:left; | Liberec XXXI |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radčice i Liberec|Radčice}} || 704 || style=text-align:left; | Liberec XXXII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Machnín}}{{mrk|name=a|inngår i bydelen Machnín}} || 1 050 || style=text-align:left; | Liberec XXXIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bedřichovka}}{{mrk|name=a}} || 109 || style=text-align:left; | Liberec XXXIV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Karlov pod Ještědem}}{{mrk|name=a}} || 172 || style=text-align:left; | Liberec XXXV |- ! '''Liberec by''' ! style=text-align:right; | 95 405 ! |- | style=text-align:left; | [[Vratislavice nad Nisou]]{{mrk|skild ut som eit eige bydistrikt<ref name="Liberec"/>}} || 8 935 || style=text-align:left; | Liberec XXX |- ! '''Liberec kommune''' ! style=text-align:right; | 104 340 ! |} Ein del tidlegare bydelar i Liberec er seinare skilde ut til nye kommunar:<ref name="Eks-bydelar"/> *[[Stráž nad Nisou]] (Liberec XXVI) *{{ikkjeraud|Svárov}}{{mrk|no busetnad i kommunen [[Stráž nad Nisou]]}} (Liberec XXVII) *{{ikkjeraud|Dlouhý Most}} (Liberec XXXVI) *{{ikkjeraud|Jeřmanice}} (Liberec XXXVII) *{{ikkjeraud|Minkovice}}{{mrk|no busetnad i kommunen Šimonovice}} (Liberec XXXVIII) *{{ikkjeraud|Šimonovice}} (Liberec XXXIX) ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name="Liberec">{{cite web |url=http://www.liberec.cz/wps/portal/statutarni-mesto-liberec/mesto-a-samosprava/profil-a-statut-mesta/statut-mesta |tittel=Obecně závazná vyhláška statutárního města Liberce č. 7/2001, Statut města Liberce |archive-url=https://web.archive.org/web/20110301083647/http://www.liberec.cz/wps/portal/statutarni-mesto-liberec/mesto-a-samosprava/profil-a-statut-mesta/statut-mesta |archive-date=2011-03-01 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Eks-bydelar">{{cite web | tittel = Historický lexikon obcí České republiky 1869–2005. II. díl | url = http://www.czso.cz/csu/2004edicniplan.nsf/t/92004043AA/$File/13n106cd2.pdf | utgjevar = Český statistický úřad | dato = 2006 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201108154418/https://www.czso.cz/csu/2004edicniplan.nsf/t/92004043AA/$File/13n106cd2.pdf | archive-date=2020-11-08 }}</ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Liberec kraj|Liberec]] [[Kategori:Kommunar i Liberec okres|Liberec]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Liberec]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Liberec]] l6i8p0d42bh10eg9ge1ovvzog0wyhsu 3673680 3673672 2026-09-21T13:05:32Z TU-nor 12071 /* Storbyområde */ 3673680 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Liberec Rathaus Aussicht.JPG | bilettekst = Utsyn frå rådhuset | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Liberec.svg | symbol = Znak Liberec.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj|Liberec]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Liberec okres|Liberec]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 518,40<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 144998 | folketal1type = kommune | folketal1 = 104340 | folketal_by = 95405 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | grunnlagdtype = Første nemnd i | grunnlagd = 1352 | høgd = 374 | postnummer = 460 01 | nettside = [http://www.liberec.cz/ www.liberec.cz] }} '''Liberec'''{{mrk|[[tysk]] ''Reichenberg'', [[romani]] ''Libertsis''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Liberec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. Liberec har status som [[lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] (tsjekkisk ''statutární město'').<ref name="Lovbestemt"/> Byen ligg ved elva [[Neisse]] heilt nord i landet, nær grensa til både [[Polen]] og [[Tyskland]], og er den sjette største byen i Tsjekkia med nesten 100&nbsp;000 innbyggjarar. Liberec har ein tekstil- og maskinindustri m.a. ein av [[Škoda]] sine bilfabrikkar og ein teknisk høgskule. I samband med den nazistiske [[annektering]]a av område i [[Tsjekkoslovakia]] vart Liberec hovudstad i [[Sudeten]]. Etter [[den andre verdskrigen]] var slutt vart den tyskspråklege folkesetnaden jaga frå byen. Byen var arrangør for [[Ski-VM 2009]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Liberec.png|mini|250px|Det administrative området til Liberec innanfor regionen [[Liberec kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Liberec er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Liberec har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Liberec–Jablonec|storbyområde]] for Liberec, Jablonec nad Nisou og områda rundt.<ref name="agg"/> 24 kommunar frå det administrative området til Liberec inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 11 kommunar frå det administrative området til [[Jablonec nad Nisou]] og 12 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Liberec omfattar 28 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 7 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bílá i Liberec|Bílá]]* * [[Bílý Kostel nad Nisou]]* * '''[[Český Dub]]'''* * [[Cetenov]] * [[Chotyně]]* * [[Dlouhý Most]]* * [[Hlavice]] * '''[[Hodkovice nad Mohelkou]]'''* * '''[[Hrádek nad Nisou]]'''* * '''[[Chrastava]]'''* * '''[[Jablonné v Podještědí]]''' * [[Janovice v Podještědí]]* * [[Janův Důl]]* * [[Jeřmanice]]* * [[Křižany]]* * [[Kryštofovo Údolí]]* * '''[[Liberec]]'''* * [[Mníšek]]* * [[Nová Ves i Liberec|Nová Ves]]* * [[Oldřichov v Hájích]]* * '''[[Osečná]]'''* * [[Proseč pod Ještědem]]* * [[Rynoltice]]* * [[Šimonovice]]* * [[Stráž nad Nisou]]* * [[Světlá pod Ještědem]]* * [[Všelibice]] * ''[[Zdislava]]''* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Liberec SO || 133 957 || 140 642 || 144 998 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Liberec''' || 104 340 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek nad Nisou]] || 7 611 |- | style=text-align:left; | [[Chrastava]] || 6 091 |- | style=text-align:left; | [[Jablonné v Podještědí]] || 3 625 |- | style=text-align:left; | [[Hodkovice nad Mohelkou]] || 2 944 |- | style=text-align:left; | [[Český Dub]] || 2 752 |- | style=text-align:left; | [[Stráž nad Nisou]] || 2 341 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mníšek}} || 1 639 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Šimonovice}} || 1 414 |- | style=text-align:left; | [[Osečná]] || 1 146 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bílý Kostel nad Nisou}} || 1 063 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Liberec''' || 95 405 |- | style=text-align:left; | [[Vratislavice nad Nisou]]{{mrk|bydel i Liberec, men administrativt skild ut som eit eige bydistrikt}} || 8 935 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek nad Nisou]] || 4 365 |- | style=text-align:left; | [[Chrastava]] || 3 675 |- | style=text-align:left; | [[Hodkovice nad Mohelkou]] || 2 585 |- | style=text-align:left; | [[Stráž nad Nisou]] || 2 254 |- | style=text-align:left; | [[Český Dub]] || 2 022 |- | style=text-align:left; | [[Jablonné v Podještědí]] || 1 573 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mníšek}} || 1 313 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Minkovice}}{{mrk|busetnad i kommunen Šimonovice}} || 1 135 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Chrastava}}{{mrk|busetnad i kommunen Chrastava}} || 1 042 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Donín}}{{mrk|busetnad i kommunen Hrádek nad Nisou}} || 1 100 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bílý Kostel nad Nisou}} || 988 |- |} ===Bydelar i Liberec === [[Fil:Katastrální mapa Liberce.PNG|mini|250px|Bydelane i Liberec]] [[Fil:Městské části Liberce.PNG|mini|250px|Nabolag i Liberec]] Busetnadene fordelt på tradisjonelle bydelar og tettstader: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> !! Nabolag |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Město i Liberec|Staré Město}}{{mrk|name=c|inngår i bydelen Liberec}} || 9 793 || style=text-align:left; | Liberec I |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Město i Liberec|Nové Město}}{{mrk|name=c}} || 2 979 || style=text-align:left; | Liberec II |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jeřáb}}{{mrk|name=c}} || 5 657 || style=text-align:left; | Liberec III |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Perštýn}}{{mrk|name=c}} || 3 117 || style=text-align:left; | Liberec IV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kristiánov}}{{mrk|name=c}} || 5 312 || style=text-align:left; | Liberec V |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rochlice}} || 17 268 || style=text-align:left; | Liberec VI |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Růžodol}} || 3 430 || style=text-align:left; | Liberec VII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Hanychov}} || 2 358 || style=text-align:left; | Liberec VIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Janův Důl i Liberec kommune|Janův Důl}} || 1 072 || style=text-align:left; | Liberec IX |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Františkov i Liberec|Františkov}} || 3 676 || style=text-align:left; | Liberec X |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Růžodol I}} || 2 281 || style=text-align:left; | Liberec XI |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Pavlovice}} || 4 683 || style=text-align:left; | Liberec XII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Pavlovice}} || 2 578 || style=text-align:left; | Liberec XIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ruprechtice}} || 8 429 || style=text-align:left; | Liberec XIV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Starý Harcov}}{{mrk|name=b|inngår i bydelen Starý Harcov}} || 7 090 || style=text-align:left; | Liberec XV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nový Harcov}}{{mrk|name=b}} || 377 || style=text-align:left; | Liberec XVI |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kateřinky}} || 540 || style=text-align:left; | Liberec XVII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Karlinky}} || 539 || style=text-align:left; | Liberec XVIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Hanychov}} || 1 490 || style=text-align:left; | Liberec XIX |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostašov}} || 672 || style=text-align:left; | Liberec XX |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rudolfov i Liberec|Rudolfov}} || 155 || style=text-align:left; | Liberec XXI |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Suchá}} || 490 || style=text-align:left; | Liberec XXII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubí i Liberec|Doubí}} (|| 2 960 || style=text-align:left; | Liberec XXIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pilínkov}} || 642 || style=text-align:left; | Liberec XXIV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vesec}} || 4 622 || style=text-align:left; | Liberec XXV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hluboká i Liberec|Hluboká}} || 21 || style=text-align:left; | Liberec XXVIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunratice i Liberec|Kunratice}} || 172 || style=text-align:left; | Liberec XXIX |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásná Studánka}} || 967 || style=text-align:left; | Liberec XXXI |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radčice i Liberec|Radčice}} || 704 || style=text-align:left; | Liberec XXXII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Machnín}}{{mrk|name=a|inngår i bydelen Machnín}} || 1 050 || style=text-align:left; | Liberec XXXIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bedřichovka}}{{mrk|name=a}} || 109 || style=text-align:left; | Liberec XXXIV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Karlov pod Ještědem}}{{mrk|name=a}} || 172 || style=text-align:left; | Liberec XXXV |- ! '''Liberec by''' ! style=text-align:right; | 95 405 ! |- | style=text-align:left; | [[Vratislavice nad Nisou]]{{mrk|skild ut som eit eige bydistrikt<ref name="Liberec"/>}} || 8 935 || style=text-align:left; | Liberec XXX |- ! '''Liberec kommune''' ! style=text-align:right; | 104 340 ! |} Ein del tidlegare bydelar i Liberec er seinare skilde ut til nye kommunar:<ref name="Eks-bydelar"/> *[[Stráž nad Nisou]] (Liberec XXVI) *{{ikkjeraud|Svárov}}{{mrk|no busetnad i kommunen [[Stráž nad Nisou]]}} (Liberec XXVII) *{{ikkjeraud|Dlouhý Most}} (Liberec XXXVI) *{{ikkjeraud|Jeřmanice}} (Liberec XXXVII) *{{ikkjeraud|Minkovice}}{{mrk|no busetnad i kommunen Šimonovice}} (Liberec XXXVIII) *{{ikkjeraud|Šimonovice}} (Liberec XXXIX) ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name="Liberec">{{cite web |url=http://www.liberec.cz/wps/portal/statutarni-mesto-liberec/mesto-a-samosprava/profil-a-statut-mesta/statut-mesta |tittel=Obecně závazná vyhláška statutárního města Liberce č. 7/2001, Statut města Liberce |archive-url=https://web.archive.org/web/20110301083647/http://www.liberec.cz/wps/portal/statutarni-mesto-liberec/mesto-a-samosprava/profil-a-statut-mesta/statut-mesta |archive-date=2011-03-01 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Eks-bydelar">{{cite web | tittel = Historický lexikon obcí České republiky 1869–2005. II. díl | url = http://www.czso.cz/csu/2004edicniplan.nsf/t/92004043AA/$File/13n106cd2.pdf | utgjevar = Český statistický úřad | dato = 2006 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201108154418/https://www.czso.cz/csu/2004edicniplan.nsf/t/92004043AA/$File/13n106cd2.pdf | archive-date=2020-11-08 }}</ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Liberec kraj|Liberec]] [[Kategori:Kommunar i Liberec okres|Liberec]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Liberec]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Liberec]] auxmfplw1q9dhyolo9a6hw5h32e6nu9 0 57766 3673744 3671786 2026-09-21T16:29:47Z TU-nor 12071 3673744 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Budweis 059.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i České Budějovice | kart = Ceske Budejovice CB CZ.png | karttekst = České Budějovice innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen České Budějovice med utvida fullmakter | flagg = Flag of Ceske Budejovice.svg | symbol = CB_znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 452,34<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 164450 | folketal1type = kommune | folketal1 = 95664 | folketal_by = 95664 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | grunnlagd = 1055 | høgd = 381 | postnummer = 370 01 | lat_d=48 |lat_m=58 |lat_s=29 |lat_NS=N | long_d=14 |long_m=28 |long_s=29 |long_EW=E | nettstad = [http://www.c-budejovice.cz/en www.c-budejovice.cz] }} '''České Budějovice'''{{mrk|kort form ''Budějovice''; [[tysk]] ''Budweis'' (òg brukt på ei rekkje andre språk)}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. České Budějovice har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] (tsjekkisk ''statutární město'').<ref name="Lovbestemt"/> Byen er den største i [[Sør-Böhmen]] med nesten 100&nbsp;000 innbyggjarar. Byen er òg det politiske og kommersielle sentrumet i området, men er ikkje den same byen som [[Moravské Budějovice]] i [[Mähren]]. Byen har gjeve namn til eit vidkjend [[øl]]merke, [[Budweiser]], som fabrikken ''Pivovar Budějovický Budvar'' har brygga sidan 1200-talet. [[Jarnbane]]n til [[Linz]] i [[Austerrike]] er den eldste på det europeiske kontinentet, og vart konstruert i perioden 1824-1832. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP České Budějovice.png|mini|250px|Det administrative området til České Budějovice innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> České Budějovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== České Budějovice har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> 69 kommunar som inngår i storbyområdet er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 12 kommunar frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til České Budějovice omfattar 79 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Adamov i České Budějovice|Adamov]]* * [[Borek i České Budějovice|Borek]]* * [[Borovnice]]* * [[Boršov nad Vltavou]]* * [[Bošilec]] * [[Branišov]]* * [[Břehov]]* * [[Čakov]]* * [[Čejkovice]]* * '''České Budějovice'''* * [[Chotýčany]]* * [[Dasný]]* * [[Dívčice]] * [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]]* * [[Doubravice]]* * [[Doudleby]]* * [[Drahotěšice]]* * [[Dříteň]] * [[Dubičné]]* * [[Dubné]]* * [[Dynín]] * [[Habří]]* * [[Heřmaň i České Budějovice|Heřmaň]]* * [[Hlavatce]] * [[Hlincová Hora]]* * '''[[Hluboká nad Vltavou]]'''* * [[Homole]]* * [[Hosín]]* * [[Hradce]]* * [[Hrdějovice]]* * [[Hůry]]* * [[Hvozdec]]* * [[Jankov]] * [[Jivno]]* * [[Kamenný Újezd i České Budějovice|Kamenný Újezd]]* * [[Komařice]]* * [[Kvítkovice]]* * ''[[Ledenice]]''* * [[Libín]]* * [[Libníč]]* * [[Lipí]]* * '''[[Lišov i České Budějovice|Lišov]]'''* * [[Litvínovice]]* * [[Mazelov]]* * [[Mokrý Lom]]* * [[Mydlovary]] * [[Nákří]] * [[Nedabyle]]* * [[Neplachov]] * [[Nová Ves i České Budějovice|Nová Ves]]* * [[Olešník]]* * [[Pištín]]* * [[Planá i České Budějovice|Planá]]* * [[Plav i České Budějovice|Plav]]* * [[Radošovice i České Budějovice|Radošovice]]* * [[Římov]]* * [[Roudné]]* * '''[[Rudolfov]]'''* * [[Sedlec i České Budějovice|Sedlec]]* * ''[[Ševětín]]''* * [[Srubec]]* * [[Staré Hodějovice]]* * [[Štěpánovice]]* * [[Strážkovice]]* * [[Střížov]]* * [[Strýčice]]* * [[Úsilné]]* * [[Včelná]]* * [[Vidov]]* * [[Vitín]]* * [[Vlkov]]* * [[Vrábče]]* * [[Vráto]]* * [[Záboří]] * [[Žabovřesky]]* * [[Zahájí]]* * [[Závraty]]* * '''[[Zliv]]'''* * [[Zvíkov]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | České Budějovice SO || 147 795 || 154 588 || 164 450 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''České Budějovice''' || 95 664 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 5 310 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 4 513 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | [[Srubec]] || 2 926 |- | style=text-align:left; | [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]] || 2 800 |- | style=text-align:left; | [[Litvínovice]] || 2 650 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 489 |- | style=text-align:left; | [[Kamenný Újezd i České Budějovice|Kamenný Újezd]] || 2 462 |- | style=text-align:left; | [[Ledenice]] || 2 404 |- | style=text-align:left; | [[Včelná]] || 2 307 |- | style=text-align:left; | [[Boršov nad Vltavou]] || 2 042 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubné}} || 1 681 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Homole}} || 1 676 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dříteň}} || 1 633 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 1 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdějovice}} || 1 485 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudné}} || 1 389 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ševětín}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hodějovice}} || 1 281 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''České Budějovice''' || 95 664 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 4 359 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 3 320 |- | style=text-align:left; | [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]] || 2 800 |- | style=text-align:left; | [[Srubec]] || 2 600 |- | style=text-align:left; | [[Včelná]] || 2 307 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 301 |- | style=text-align:left; | [[Kamenný Újezd i České Budějovice|Kamenný Újezd]] || 1 887 |- | style=text-align:left; | [[Ledenice]] || 1 844 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 1 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdějovice}} || 1 436 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudné}} || 1 389 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ševětín}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hodějovice}} || 1 281 |- | style=text-align:left; | [[Litvínovice]] || 1 207 |- |} ===Bydelar i České Budějovice=== [[Fil:Katastrální mapa Českých Budějovic.PNG|mini|250px|Bydelane i České Budějovice]] Bydelane og tettstadene i České Budějovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | České Budějovice 1 || 3 024 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 2{{mrk|medrekna nabolaga {{ikkjeraud|České Vrbné}} og {{ikkjeraud|Haklovy Dvory}}}} || 36 041 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 3 || 25 568 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 4 || 1 999 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 5{{mrk|medrekna nabolaga {{ikkjeraud|Kaliště u Českých Budějovic}} og {{ikkjeraud|Třebotovice}}}} || 8 171 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 6 || 8 839 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 7 || 12 022 |- ! '''České Budějovice kommune''' ! style=text-align:right; | 95 664 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Ceske Budejovice]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Ceske Budejovice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Ceske Budejovice]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Ceske Budejovice]] m8eukv7hk0ctuj9h1kekpyejsh9jo9s 3673853 3673744 2026-09-22T09:30:45Z TU-nor 12071 3673853 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Budweis 059.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i České Budějovice | kart = Ceske Budejovice CB CZ.png | karttekst = České Budějovice innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen České Budějovice med utvida fullmakter | flagg = Flag of Ceske Budejovice.svg | symbol = CB_znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 452,34<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 164450 | folketal1type = kommune | folketal1 = 95664 | folketal_by = 95664 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | grunnlagd = 1055 | høgd = 381 | postnummer = 370 01 | lat_d=48 |lat_m=58 |lat_s=29 |lat_NS=N | long_d=14 |long_m=28 |long_s=29 |long_EW=E | nettstad = [http://www.c-budejovice.cz/en www.c-budejovice.cz] }} '''České Budějovice'''{{mrk|kort form ''Budějovice''; [[tysk]] ''Budweis'' (òg brukt på ei rekkje andre språk)}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. České Budějovice har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] (tsjekkisk ''statutární město'').<ref name="Lovbestemt"/> Byen er den største i [[Sør-Böhmen]] med nesten 100&nbsp;000 innbyggjarar. Byen er òg det politiske og kommersielle sentrumet i området, men er ikkje den same byen som [[Moravské Budějovice]] i [[Mähren]]. Byen har gjeve namn til eit vidkjend [[øl]]merke, [[Budweiser]], som fabrikken ''Pivovar Budějovický Budvar'' har brygga sidan 1200-talet. [[Jarnbane]]n til [[Linz]] i [[Austerrike]] er den eldste på det europeiske kontinentet, og vart konstruert i perioden 1824-1832. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP České Budějovice.png|mini|250px|Det administrative området til České Budějovice innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> České Budějovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== České Budějovice har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> 69 kommunar som inngår i storbyområdet er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 12 kommunar frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til České Budějovice omfattar 79 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Adamov i České Budějovice|Adamov]]* * [[Borek i České Budějovice|Borek]]* * [[Borovnice]]* * [[Boršov nad Vltavou]]* * [[Bošilec]] * [[Branišov]]* * [[Břehov]]* * [[Čakov]]* * [[Čejkovice]]* * '''České Budějovice'''* * [[Chotýčany]]* * [[Dasný]]* * [[Dívčice]] * [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]]* * [[Doubravice]]* * [[Doudleby]]* * [[Drahotěšice]]* * [[Dříteň]] * [[Dubičné]]* * [[Dubné]]* * [[Dynín]] * [[Habří]]* * [[Heřmaň i České Budějovice|Heřmaň]]* * [[Hlavatce]] * [[Hlincová Hora]]* * '''[[Hluboká nad Vltavou]]'''* * [[Homole]]* * [[Hosín]]* * [[Hradce]]* * [[Hrdějovice]]* * [[Hůry]]* * [[Hvozdec]]* * [[Jankov]] * [[Jivno]]* * [[Kamenný Újezd i České Budějovice|Kamenný Újezd]]* * [[Komařice]]* * [[Kvítkovice]]* * ''[[Ledenice]]''* * [[Libín]]* * [[Libníč]]* * [[Lipí]]* * '''[[Lišov i České Budějovice|Lišov]]'''* * [[Litvínovice]]* * [[Mazelov]]* * [[Mokrý Lom]]* * [[Mydlovary]] * [[Nákří]] * [[Nedabyle]]* * [[Neplachov]] * [[Nová Ves i České Budějovice|Nová Ves]]* * [[Olešník]]* * [[Pištín]]* * [[Planá i České Budějovice|Planá]]* * [[Plav i České Budějovice|Plav]]* * [[Radošovice i České Budějovice|Radošovice]]* * [[Římov]]* * [[Roudné]]* * '''[[Rudolfov]]'''* * [[Sedlec i České Budějovice|Sedlec]]* * ''[[Ševětín]]''* * [[Srubec]]* * [[Staré Hodějovice]]* * [[Štěpánovice]]* * [[Strážkovice]]* * [[Střížov]]* * [[Strýčice]]* * [[Úsilné]]* * [[Včelná]]* * [[Vidov]]* * [[Vitín]]* * [[Vlkov i České Budějovice|Vlkov]]* * [[Vrábče]]* * [[Vráto]]* * [[Záboří]] * [[Žabovřesky]]* * [[Zahájí]]* * [[Závraty]]* * '''[[Zliv]]'''* * [[Zvíkov]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | České Budějovice SO || 147 795 || 154 588 || 164 450 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''České Budějovice''' || 95 664 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 5 310 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 4 513 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | [[Srubec]] || 2 926 |- | style=text-align:left; | [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]] || 2 800 |- | style=text-align:left; | [[Litvínovice]] || 2 650 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 489 |- | style=text-align:left; | [[Kamenný Újezd i České Budějovice|Kamenný Újezd]] || 2 462 |- | style=text-align:left; | [[Ledenice]] || 2 404 |- | style=text-align:left; | [[Včelná]] || 2 307 |- | style=text-align:left; | [[Boršov nad Vltavou]] || 2 042 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubné}} || 1 681 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Homole}} || 1 676 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dříteň}} || 1 633 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 1 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdějovice}} || 1 485 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudné}} || 1 389 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ševětín}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hodějovice}} || 1 281 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''České Budějovice''' || 95 664 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 4 359 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 3 320 |- | style=text-align:left; | [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]] || 2 800 |- | style=text-align:left; | [[Srubec]] || 2 600 |- | style=text-align:left; | [[Včelná]] || 2 307 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 301 |- | style=text-align:left; | [[Kamenný Újezd i České Budějovice|Kamenný Újezd]] || 1 887 |- | style=text-align:left; | [[Ledenice]] || 1 844 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 1 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdějovice}} || 1 436 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudné}} || 1 389 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ševětín}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hodějovice}} || 1 281 |- | style=text-align:left; | [[Litvínovice]] || 1 207 |- |} ===Bydelar i České Budějovice=== [[Fil:Katastrální mapa Českých Budějovic.PNG|mini|250px|Bydelane i České Budějovice]] Bydelane og tettstadene i České Budějovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | České Budějovice 1 || 3 024 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 2{{mrk|medrekna nabolaga {{ikkjeraud|České Vrbné}} og {{ikkjeraud|Haklovy Dvory}}}} || 36 041 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 3 || 25 568 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 4 || 1 999 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 5{{mrk|medrekna nabolaga {{ikkjeraud|Kaliště u Českých Budějovic}} og {{ikkjeraud|Třebotovice}}}} || 8 171 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 6 || 8 839 |- | style=text-align:left; | České Budějovice 7 || 12 022 |- ! '''České Budějovice kommune''' ! style=text-align:right; | 95 664 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Ceske Budejovice]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Ceske Budejovice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Ceske Budejovice]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Ceske Budejovice]] 8mgfut1c28ckx3fxh14hp890z3ogm94 0 57769 3673664 2816331 2026-09-21T12:38:30Z TU-nor 12071 3673664 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = HradecKralove04 2004-12-23.jpg | bilettekst = Elva [[Elbe]] i Hradec Králové | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Hradec Kralove.svg | symbol = Hradec_Kralove_CoA_CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 677,45<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 146003 | folketal1type = kommune | folketal1 = 92649 | folketal_by =92649 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | lat_d=50 |lat_m=12 |lat_s= |lat_NS=N | long_d=15 |long_m=15 |long_s= |long_EW=E | nettstad = www.hradeckralove.org }} '''Hradec Králové'''{{mrk|[[tysk]] ''Königgrätz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Hradec Králové okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. Byen ligg ved elva [[Elbe|Labe (Elbe)]]. Økonomien i byen er basert på næringsmiddelindustri, fotokjemi og elektronikkindustriar. I tillegg vert det produsert musikkinstrument i byen, mest kjend er [[piano]]merket PETROF. Byen har eit universitet, og [[Karlsuniversitet]] i [[Praha]] har ei medisinsk avdeling her. Byen er kjend for [[Slaget ved Königgrätz]] den 3. juli 1866, eit slag i [[den prøyssisk-austerrikske krigen]]. == Historie == {{stack|[[Fil:Hradec Králové K2 - 7.jpg|mini|250px|Luftfoto av sentrum i byen]]}} Hradec Králové er ein av dei eldste busetnadane i Tsjekkia. Byen hadde festning alt i 1062, og [[katedral]]en i byen vart bygd i 1303. Hradec Králové heitte opphavleg berre Hradec (''slottet''), Králové (''dronningas'') vart seinare lagt til då byen dronning Elisabeth fekk byen av kong [[Wenceslaus II av Böhmen|Wenceslaus II]]. Byen var sentral under [[Hussittkrigane]], då han var med på opprørarane si side. [[Trettiårskrigen]] førte til at den [[protestantisme|protestantiske]] folkesetnaden vart jaga frå byen etter [[slaget ved Bílá hora]] i 1620. I [[1639]] vart byen omleira av [[Sverige|svenskane]] i åtte månadar. Under [[Josef II av Det tysk-romerske rike|Josef II]] si regjeringstid vart mange av kyrkjene i byen rive ned for å gjere plass til festningsverk. Desse festningsverka stod heilt til 1884. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Hradec Králové.png|mini|250px|Det administrative området til Hradec Králové innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hradec Králové er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Hradec Králové har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> 66 kommunar frå det administrative området til Hradec Králové inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 49 kommunar frå det administrative området til Pardubice og 37 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Hradec Králové omfattar 81 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Běleč nad Orlicí]]* * [[Benátky i Hradec Králové|Benátky]] * [[Blešno]]* * [[Boharyně]]* * [[Černilov]]* * [[Černožice]]* * '''[[Chlumec nad Cidlinou]]''' * [[Chudeřice]] * [[Čistěves]]* * [[Divec]]* * [[Dobřenice]]* * [[Dohalice]]* * [[Dolní Přím]]* * [[Habřina]]* * [[Hněvčeves]] * [[Holohlavy]]* * [[Hořiněves]]* * '''[[Hradec Králové]]'''* * [[Hrádek i Hradec Králové|Hrádek]]* * [[Hvozdnice i Hradec Králové|Hvozdnice]]* * [[Jeníkovice]]* * [[Jílovice i Hradec Králové|Jílovice]]* * [[Káranice]]* * [[Klamoš]] * [[Kosice i Hradec Králové|Kosice]] * [[Kosičky]]* * [[Kratonohy]]* * [[Kunčice]]* * [[Ledce i Hradec Králové|Ledce]] * [[Lejšovka]]* * [[Lhota pod Libčany]]* * [[Libčany]]* * [[Libníkovice]]* * [[Librantice]]* * [[Libřice]]* * [[Lišice]] * [[Lodín]]* * [[Lochenice]]* * [[Lovčice i Hradec Králové|Lovčice]] * [[Lužany i Hradec Králové|Lužany]]* * [[Máslojedy]]* * [[Mokrovousy]]* * [[Mžany]]* * '''[[Nechanice]]'''* * [[Neděliště]]* * [[Nové Město i Hradec Králové|Nové Město]] * [[Obědovice]]* * [[Olešnice i Hradec Králové|Olešnice]] * [[Osice]]* * [[Osičky]]* * [[Písek i Hradec Králové|Písek]] * [[Praskačka]]* * [[Předměřice nad Labem]]* * [[Převýšov]] * [[Pšánky]]* * [[Puchlovice]]* * [[Račice nad Trotinou]]* * [[Radíkovice]]* * [[Radostov]]* * [[Roudnice]]* * [[Sadová i Hradec Králové|Sadová]]* * [[Sendražice]]* * [[Skalice i Hradec Králové|Skalice]]* * '''[[Smiřice]]'''* * [[Smržov i Hradec Králové|Smržov]]* * [[Sovětice]]* * [[Stará Voda i Hradec Králové|Stará Voda]] * [[Stěžery]]* * [[Stračov]]* * [[Střezetice]]* * [[Světí]]* * [[Syrovátka]]* * [[Těchlovice i Hradec Králové|Těchlovice]]* * '''[[Třebechovice pod Orebem]]'''* * [[Třesovice]]* * [[Urbanice]]* * [[Vrchovnice]] * [[Všestary i Hradec Králové|Všestary]]* * [[Výrava]]* * [[Vysoká nad Labem]]* * [[Vysoký Újezd i Hradec Králové|Vysoký Újezd]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Hradec Králové SO || 144 125 || 145 373 || 146 003 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Hradec Králové''' || 92 649 |- | style=text-align:left; | [[Třebechovice pod Orebem]] || 5 634 |- | style=text-align:left; | [[Chlumec nad Cidlinou]] || 5 552 |- | style=text-align:left; | [[Smiřice]] || 2 796 |- | style=text-align:left; | [[Nechanice]] || 2 391 |- | style=text-align:left; | [[Černilov]] || 2 264 |- | style=text-align:left; | [[Stěžery]] || 2 112 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysoká nad Labem}} || 1 794 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předměřice nad Labem}} || 1 779 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všestary i Hradec Králové|Všestary}} || 1 692 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černožice}} || 1 100 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Praskačka}} || 1 073 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Hradec Králové''' || 92 649 |- | style=text-align:left; | [[Chlumec nad Cidlinou]] || 5 057 |- | style=text-align:left; | [[Třebechovice pod Orebem]] || 4 687 |- | style=text-align:left; | [[Smiřice]] || 2 590 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysoká nad Labem}} || 1 794 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předměřice nad Labem}} || 1 779 |- | style=text-align:left; | [[Stěžery]] || 1 487 |- | style=text-align:left; | [[Nechanice]] || 1 361 |- | style=text-align:left; | [[Černilov]] || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černožice}} || 1 100 |- |} ===Bydelar i Hradec Králové=== [[Fil:Katastrální mapa Hradec Králové.svg|mini|250px|Bydelane i Hradec Králové]] Bydelane og tettstadene i Kolín: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Březhrad || 899 |- | style=text-align:left; | Hradec Králové || 14 782 |- | style=text-align:left; | Kukleny || 2 617 |- | style=text-align:left; | Malšova Lhota || 869 |- | style=text-align:left; | Malšovice || 2 557 |- | style=text-align:left; | Moravské Předměstí || 4 966 |- | style=text-align:left; | Nový Hradec Králové || 22 458 |- | style=text-align:left; | Piletice || 186 |- | style=text-align:left; | Plácky || 1 108 |- | style=text-align:left; | Plačice || 737 |- | style=text-align:left; | Plotiště nad Labem || 2 087 |- | style=text-align:left; | Pouchov || 2 007 |- | style=text-align:left; | Pražské Předměstí || 13 045 |- | style=text-align:left; | Roudnička || 873 |- | style=text-align:left; | Rusek || 411 |- | style=text-align:left; | Slatina || 742 |- | style=text-align:left; | Slezské Předměstí || 8 948 |- | style=text-align:left; | Svinary || 1 064 |- | style=text-align:left; | Svobodné Dvory || 2 632 |- | style=text-align:left; | Třebeš || 7 225 |- | style=text-align:left; | Věkoše || 2 436 |- ! Hradec Králové by ! style=text-align:right; | 29 342 |- ! Hradec Králové kommune !style=text-align:right; | 31 950 |- |} == Kjende personar frå Hradec Králové == * [[Karl Freiherr von Rokitansky]] (1804 - 1887), austerriksk patolog, [[politikar]] og [[filosof]]. * [[Václav Vladivoj Tomek]] (1818 - 1905), tsjekkisk historikar * [[Zuzana Navarová]] (1959 - 2004), tsjekkisk songarinne og komponist ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == * [http://www.mmkv.cz/index.asp?menu=1 mmkv.cz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090627220956/http://www.mmkv.cz/index.asp?menu=1 |date=2009-06-27 }} {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Hradec]] [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové okres|Hradec]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Hradec]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Hradec]] 75vvzk5vcylrevn748yenjr7eh9qxlb 3673667 3673664 2026-09-21T12:40:42Z TU-nor 12071 3673667 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = HradecKralove04 2004-12-23.jpg | bilettekst = Elva [[Elbe]] i Hradec Králové | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Hradec Kralove.svg | symbol = Hradec_Kralove_CoA_CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 677,45<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 146003 | folketal1type = kommune | folketal1 = 92649 | folketal_by =92649 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | lat_d=50 |lat_m=12 |lat_s= |lat_NS=N | long_d=15 |long_m=15 |long_s= |long_EW=E | nettstad = www.hradeckralove.org }} '''Hradec Králové'''{{mrk|[[tysk]] ''Königgrätz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Hradec Králové okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. Byen ligg ved elva [[Elbe|Labe (Elbe)]]. Økonomien i byen er basert på næringsmiddelindustri, fotokjemi og elektronikkindustriar. I tillegg vert det produsert musikkinstrument i byen, mest kjend er [[piano]]merket PETROF. Byen har eit universitet, og [[Karlsuniversitet]] i [[Praha]] har ei medisinsk avdeling her. Byen er kjend for [[Slaget ved Königgrätz]] den 3. juli 1866, eit slag i [[den prøyssisk-austerrikske krigen]]. == Historie == {{stack|[[Fil:Hradec Králové K2 - 7.jpg|mini|250px|Luftfoto av sentrum i byen]]}} Hradec Králové er ein av dei eldste busetnadane i Tsjekkia. Byen hadde festning alt i 1062, og [[katedral]]en i byen vart bygd i 1303. Hradec Králové heitte opphavleg berre Hradec (''slottet''), Králové (''dronningas'') vart seinare lagt til då byen dronning Elisabeth fekk byen av kong [[Wenceslaus II av Böhmen|Wenceslaus II]]. Byen var sentral under [[Hussittkrigane]], då han var med på opprørarane si side. [[Trettiårskrigen]] førte til at den [[protestantisme|protestantiske]] folkesetnaden vart jaga frå byen etter [[slaget ved Bílá hora]] i 1620. I [[1639]] vart byen omleira av [[Sverige|svenskane]] i åtte månadar. Under [[Josef II av Det tysk-romerske rike|Josef II]] si regjeringstid vart mange av kyrkjene i byen rive ned for å gjere plass til festningsverk. Desse festningsverka stod heilt til 1884. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Hradec Králové.png|mini|250px|Det administrative området til Hradec Králové innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hradec Králové er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Hradec Králové har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> 66 kommunar frå det administrative området til Hradec Králové inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 49 kommunar frå det administrative området til Pardubice og 37 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Hradec Králové omfattar 81 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Běleč nad Orlicí]]* * [[Benátky i Hradec Králové|Benátky]] * [[Blešno]]* * [[Boharyně]]* * [[Černilov]]* * [[Černožice]]* * '''[[Chlumec nad Cidlinou]]''' * [[Chudeřice]] * [[Čistěves]]* * [[Divec]]* * [[Dobřenice]]* * [[Dohalice]]* * [[Dolní Přím]]* * [[Habřina]]* * [[Hněvčeves]] * [[Holohlavy]]* * [[Hořiněves]]* * '''[[Hradec Králové]]'''* * [[Hrádek i Hradec Králové|Hrádek]]* * [[Hvozdnice i Hradec Králové|Hvozdnice]]* * [[Jeníkovice]]* * [[Jílovice i Hradec Králové|Jílovice]]* * [[Káranice]]* * [[Klamoš]] * [[Kosice i Hradec Králové|Kosice]] * [[Kosičky]]* * [[Kratonohy]]* * [[Kunčice]]* * [[Ledce i Hradec Králové|Ledce]] * [[Lejšovka]]* * [[Lhota pod Libčany]]* * [[Libčany]]* * [[Libníkovice]]* * [[Librantice]]* * [[Libřice]]* * [[Lišice]] * [[Lodín]]* * [[Lochenice]]* * [[Lovčice i Hradec Králové|Lovčice]] * [[Lužany i Hradec Králové|Lužany]]* * [[Máslojedy]]* * [[Mokrovousy]]* * [[Mžany]]* * '''[[Nechanice]]'''* * [[Neděliště]]* * [[Nové Město i Hradec Králové|Nové Město]] * [[Obědovice]]* * [[Olešnice i Hradec Králové|Olešnice]] * [[Osice]]* * [[Osičky]]* * [[Písek i Hradec Králové|Písek]] * [[Praskačka]]* * [[Předměřice nad Labem]]* * [[Převýšov]] * [[Pšánky]]* * [[Puchlovice]]* * [[Račice nad Trotinou]]* * [[Radíkovice]]* * [[Radostov]]* * [[Roudnice]]* * [[Sadová i Hradec Králové|Sadová]]* * [[Sendražice]]* * [[Skalice i Hradec Králové|Skalice]]* * '''[[Smiřice]]'''* * [[Smržov i Hradec Králové|Smržov]]* * [[Sovětice]]* * [[Stará Voda i Hradec Králové|Stará Voda]] * [[Stěžery]]* * [[Stračov]]* * [[Střezetice]]* * [[Světí]]* * [[Syrovátka]]* * [[Těchlovice i Hradec Králové|Těchlovice]]* * '''[[Třebechovice pod Orebem]]'''* * [[Třesovice]]* * [[Urbanice]]* * [[Vrchovnice]] * [[Všestary i Hradec Králové|Všestary]]* * [[Výrava]]* * [[Vysoká nad Labem]]* * [[Vysoký Újezd i Hradec Králové|Vysoký Újezd]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Hradec Králové SO || 144 125 || 145 373 || 146 003 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Hradec Králové''' || 92 649 |- | style=text-align:left; | [[Třebechovice pod Orebem]] || 5 634 |- | style=text-align:left; | [[Chlumec nad Cidlinou]] || 5 552 |- | style=text-align:left; | [[Smiřice]] || 2 796 |- | style=text-align:left; | [[Nechanice]] || 2 391 |- | style=text-align:left; | [[Černilov]] || 2 264 |- | style=text-align:left; | [[Stěžery]] || 2 112 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysoká nad Labem}} || 1 794 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předměřice nad Labem}} || 1 779 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všestary i Hradec Králové|Všestary}} || 1 692 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černožice}} || 1 100 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Praskačka}} || 1 073 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Hradec Králové''' || 92 649 |- | style=text-align:left; | [[Chlumec nad Cidlinou]] || 5 057 |- | style=text-align:left; | [[Třebechovice pod Orebem]] || 4 687 |- | style=text-align:left; | [[Smiřice]] || 2 590 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysoká nad Labem}} || 1 794 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předměřice nad Labem}} || 1 779 |- | style=text-align:left; | [[Stěžery]] || 1 487 |- | style=text-align:left; | [[Nechanice]] || 1 361 |- | style=text-align:left; | [[Černilov]] || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černožice}} || 1 100 |- |} ===Bydelar i Hradec Králové=== [[Fil:Katastrální mapa Hradec Králové.svg|mini|250px|Bydelane i Hradec Králové]] Bydelane og tettstadene i Kolín: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Březhrad || 899 |- | style=text-align:left; | Hradec Králové || 14 782 |- | style=text-align:left; | Kukleny || 2 617 |- | style=text-align:left; | Malšova Lhota || 869 |- | style=text-align:left; | Malšovice || 2 557 |- | style=text-align:left; | Moravské Předměstí || 4 966 |- | style=text-align:left; | Nový Hradec Králové || 22 458 |- | style=text-align:left; | Piletice || 186 |- | style=text-align:left; | Plácky || 1 108 |- | style=text-align:left; | Plačice || 737 |- | style=text-align:left; | Plotiště nad Labem || 2 087 |- | style=text-align:left; | Pouchov || 2 007 |- | style=text-align:left; | Pražské Předměstí || 13 045 |- | style=text-align:left; | Roudnička || 873 |- | style=text-align:left; | Rusek || 411 |- | style=text-align:left; | Slatina || 742 |- | style=text-align:left; | Slezské Předměstí || 8 948 |- | style=text-align:left; | Svinary || 1 064 |- | style=text-align:left; | Svobodné Dvory || 2 632 |- | style=text-align:left; | Třebeš || 7 225 |- | style=text-align:left; | Věkoše || 2 436 |- ! Hradec Králové by ! style=text-align:right; | 92 649 |- ! Hradec Králové kommune !style=text-align:right; | 92 649 |- |} == Kjende personar frå Hradec Králové == * [[Karl Freiherr von Rokitansky]] (1804 - 1887), austerriksk patolog, [[politikar]] og [[filosof]]. * [[Václav Vladivoj Tomek]] (1818 - 1905), tsjekkisk historikar * [[Zuzana Navarová]] (1959 - 2004), tsjekkisk songarinne og komponist ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == * [http://www.mmkv.cz/index.asp?menu=1 mmkv.cz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090627220956/http://www.mmkv.cz/index.asp?menu=1 |date=2009-06-27 }} {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Hradec]] [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové okres|Hradec]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Hradec]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Hradec]] ejvjkv1jeqo3fg6xeabcik2a6hrc92e 3673670 3673667 2026-09-21T12:45:10Z TU-nor 12071 /* Bakgrunnsstoff */ 3673670 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = HradecKralove04 2004-12-23.jpg | bilettekst = Elva [[Elbe]] i Hradec Králové | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Hradec Kralove.svg | symbol = Hradec_Kralove_CoA_CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 677,45<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 146003 | folketal1type = kommune | folketal1 = 92649 | folketal_by =92649 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | lat_d=50 |lat_m=12 |lat_s= |lat_NS=N | long_d=15 |long_m=15 |long_s= |long_EW=E | nettstad = www.hradeckralove.org }} '''Hradec Králové'''{{mrk|[[tysk]] ''Königgrätz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Hradec Králové okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. Byen ligg ved elva [[Elbe|Labe (Elbe)]]. Økonomien i byen er basert på næringsmiddelindustri, fotokjemi og elektronikkindustriar. I tillegg vert det produsert musikkinstrument i byen, mest kjend er [[piano]]merket PETROF. Byen har eit universitet, og [[Karlsuniversitet]] i [[Praha]] har ei medisinsk avdeling her. Byen er kjend for [[Slaget ved Königgrätz]] den 3. juli 1866, eit slag i [[den prøyssisk-austerrikske krigen]]. == Historie == {{stack|[[Fil:Hradec Králové K2 - 7.jpg|mini|250px|Luftfoto av sentrum i byen]]}} Hradec Králové er ein av dei eldste busetnadane i Tsjekkia. Byen hadde festning alt i 1062, og [[katedral]]en i byen vart bygd i 1303. Hradec Králové heitte opphavleg berre Hradec (''slottet''), Králové (''dronningas'') vart seinare lagt til då byen dronning Elisabeth fekk byen av kong [[Wenceslaus II av Böhmen|Wenceslaus II]]. Byen var sentral under [[Hussittkrigane]], då han var med på opprørarane si side. [[Trettiårskrigen]] førte til at den [[protestantisme|protestantiske]] folkesetnaden vart jaga frå byen etter [[slaget ved Bílá hora]] i 1620. I [[1639]] vart byen omleira av [[Sverige|svenskane]] i åtte månadar. Under [[Josef II av Det tysk-romerske rike|Josef II]] si regjeringstid vart mange av kyrkjene i byen rive ned for å gjere plass til festningsverk. Desse festningsverka stod heilt til 1884. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Hradec Králové.png|mini|250px|Det administrative området til Hradec Králové innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hradec Králové er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Hradec Králové har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> 66 kommunar frå det administrative området til Hradec Králové inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 49 kommunar frå det administrative området til Pardubice og 37 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Hradec Králové omfattar 81 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Běleč nad Orlicí]]* * [[Benátky i Hradec Králové|Benátky]] * [[Blešno]]* * [[Boharyně]]* * [[Černilov]]* * [[Černožice]]* * '''[[Chlumec nad Cidlinou]]''' * [[Chudeřice]] * [[Čistěves]]* * [[Divec]]* * [[Dobřenice]]* * [[Dohalice]]* * [[Dolní Přím]]* * [[Habřina]]* * [[Hněvčeves]] * [[Holohlavy]]* * [[Hořiněves]]* * '''[[Hradec Králové]]'''* * [[Hrádek i Hradec Králové|Hrádek]]* * [[Hvozdnice i Hradec Králové|Hvozdnice]]* * [[Jeníkovice]]* * [[Jílovice i Hradec Králové|Jílovice]]* * [[Káranice]]* * [[Klamoš]] * [[Kosice i Hradec Králové|Kosice]] * [[Kosičky]]* * [[Kratonohy]]* * [[Kunčice]]* * [[Ledce i Hradec Králové|Ledce]] * [[Lejšovka]]* * [[Lhota pod Libčany]]* * [[Libčany]]* * [[Libníkovice]]* * [[Librantice]]* * [[Libřice]]* * [[Lišice]] * [[Lodín]]* * [[Lochenice]]* * [[Lovčice i Hradec Králové|Lovčice]] * [[Lužany i Hradec Králové|Lužany]]* * [[Máslojedy]]* * [[Mokrovousy]]* * [[Mžany]]* * '''[[Nechanice]]'''* * [[Neděliště]]* * [[Nové Město i Hradec Králové|Nové Město]] * [[Obědovice]]* * [[Olešnice i Hradec Králové|Olešnice]] * [[Osice]]* * [[Osičky]]* * [[Písek i Hradec Králové|Písek]] * [[Praskačka]]* * [[Předměřice nad Labem]]* * [[Převýšov]] * [[Pšánky]]* * [[Puchlovice]]* * [[Račice nad Trotinou]]* * [[Radíkovice]]* * [[Radostov]]* * [[Roudnice]]* * [[Sadová i Hradec Králové|Sadová]]* * [[Sendražice]]* * [[Skalice i Hradec Králové|Skalice]]* * '''[[Smiřice]]'''* * [[Smržov i Hradec Králové|Smržov]]* * [[Sovětice]]* * [[Stará Voda i Hradec Králové|Stará Voda]] * [[Stěžery]]* * [[Stračov]]* * [[Střezetice]]* * [[Světí]]* * [[Syrovátka]]* * [[Těchlovice i Hradec Králové|Těchlovice]]* * '''[[Třebechovice pod Orebem]]'''* * [[Třesovice]]* * [[Urbanice]]* * [[Vrchovnice]] * [[Všestary i Hradec Králové|Všestary]]* * [[Výrava]]* * [[Vysoká nad Labem]]* * [[Vysoký Újezd i Hradec Králové|Vysoký Újezd]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Hradec Králové SO || 144 125 || 145 373 || 146 003 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Hradec Králové''' || 92 649 |- | style=text-align:left; | [[Třebechovice pod Orebem]] || 5 634 |- | style=text-align:left; | [[Chlumec nad Cidlinou]] || 5 552 |- | style=text-align:left; | [[Smiřice]] || 2 796 |- | style=text-align:left; | [[Nechanice]] || 2 391 |- | style=text-align:left; | [[Černilov]] || 2 264 |- | style=text-align:left; | [[Stěžery]] || 2 112 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysoká nad Labem}} || 1 794 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předměřice nad Labem}} || 1 779 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všestary i Hradec Králové|Všestary}} || 1 692 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černožice}} || 1 100 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Praskačka}} || 1 073 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Hradec Králové''' || 92 649 |- | style=text-align:left; | [[Chlumec nad Cidlinou]] || 5 057 |- | style=text-align:left; | [[Třebechovice pod Orebem]] || 4 687 |- | style=text-align:left; | [[Smiřice]] || 2 590 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysoká nad Labem}} || 1 794 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předměřice nad Labem}} || 1 779 |- | style=text-align:left; | [[Stěžery]] || 1 487 |- | style=text-align:left; | [[Nechanice]] || 1 361 |- | style=text-align:left; | [[Černilov]] || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černožice}} || 1 100 |- |} ===Bydelar i Hradec Králové=== [[Fil:Katastrální mapa Hradec Králové.svg|mini|250px|Bydelane i Hradec Králové]] Bydelane og tettstadene i Kolín: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Březhrad || 899 |- | style=text-align:left; | Hradec Králové || 14 782 |- | style=text-align:left; | Kukleny || 2 617 |- | style=text-align:left; | Malšova Lhota || 869 |- | style=text-align:left; | Malšovice || 2 557 |- | style=text-align:left; | Moravské Předměstí || 4 966 |- | style=text-align:left; | Nový Hradec Králové || 22 458 |- | style=text-align:left; | Piletice || 186 |- | style=text-align:left; | Plácky || 1 108 |- | style=text-align:left; | Plačice || 737 |- | style=text-align:left; | Plotiště nad Labem || 2 087 |- | style=text-align:left; | Pouchov || 2 007 |- | style=text-align:left; | Pražské Předměstí || 13 045 |- | style=text-align:left; | Roudnička || 873 |- | style=text-align:left; | Rusek || 411 |- | style=text-align:left; | Slatina || 742 |- | style=text-align:left; | Slezské Předměstí || 8 948 |- | style=text-align:left; | Svinary || 1 064 |- | style=text-align:left; | Svobodné Dvory || 2 632 |- | style=text-align:left; | Třebeš || 7 225 |- | style=text-align:left; | Věkoše || 2 436 |- ! Hradec Králové by ! style=text-align:right; | 92 649 |- ! Hradec Králové kommune !style=text-align:right; | 92 649 |- |} == Kjende personar frå Hradec Králové == * [[Karl Freiherr von Rokitansky]] (1804 - 1887), austerriksk patolog, [[politikar]] og [[filosof]]. * [[Václav Vladivoj Tomek]] (1818 - 1905), tsjekkisk historikar * [[Zuzana Navarová]] (1959 - 2004), tsjekkisk songarinne og komponist ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Hradec]] [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové okres|Hradec]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Hradec]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Hradec]] 9j4xny0z8ntirzvbr2f1dub12215jcc 3673676 3673670 2026-09-21T12:52:18Z TU-nor 12071 3673676 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = HradecKralove04 2004-12-23.jpg | bilettekst = Elva [[Elbe]] i Hradec Králové | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Hradec Kralove.svg | symbol = Hradec_Kralove_CoA_CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 677,45<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 146003 | folketal1type = kommune | folketal1 = 92649 | folketal_by =92649 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | lat_d=50 |lat_m=12 |lat_s= |lat_NS=N | long_d=15 |long_m=15 |long_s= |long_EW=E | nettstad = www.hradeckralove.org }} '''Hradec Králové'''{{mrk|[[tysk]] ''Königgrätz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Hradec Králové okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. Byen ligg ved elva [[Elbe|Labe (Elbe)]]. Økonomien i byen er basert på næringsmiddelindustri, fotokjemi og elektronikkindustriar. I tillegg vert det produsert musikkinstrument i byen, mest kjend er [[piano]]merket PETROF. Byen har eit universitet, og [[Karlsuniversitet]] i [[Praha]] har ei medisinsk avdeling her. Byen er kjend for [[Slaget ved Königgrätz]] den 3. juli 1866, eit slag i [[den prøyssisk-austerrikske krigen]]. == Historie == {{stack|[[Fil:Hradec Králové K2 - 7.jpg|mini|250px|Luftfoto av sentrum i byen]]}} Hradec Králové er ein av dei eldste busetnadane i Tsjekkia. Byen hadde festning alt i 1062, og [[katedral]]en i byen vart bygd i 1303. Hradec Králové heitte opphavleg berre Hradec (''slottet''), Králové (''dronningas'') vart seinare lagt til då byen dronning Elisabeth fekk byen av kong [[Wenceslaus II av Böhmen|Wenceslaus II]]. Byen var sentral under [[Hussittkrigane]], då han var med på opprørarane si side. [[Trettiårskrigen]] førte til at den [[protestantisme|protestantiske]] folkesetnaden vart jaga frå byen etter [[slaget ved Bílá hora]] i 1620. I [[1639]] vart byen omleira av [[Sverige|svenskane]] i åtte månadar. Under [[Josef II av Det tysk-romerske rike|Josef II]] si regjeringstid vart mange av kyrkjene i byen rive ned for å gjere plass til festningsverk. Desse festningsverka stod heilt til 1884. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Hradec Králové.png|mini|250px|Det administrative området til Hradec Králové innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hradec Králové er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Hradec Králové har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> 66 kommunar frå det administrative området til Hradec Králové inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 49 kommunar frå det administrative området til Pardubice og 37 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Hradec Králové omfattar 81 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Běleč nad Orlicí]]* * [[Benátky i Hradec Králové|Benátky]] * [[Blešno]]* * [[Boharyně]]* * [[Černilov]]* * [[Černožice]]* * '''[[Chlumec nad Cidlinou]]''' * [[Chudeřice]] * [[Čistěves]]* * [[Divec]]* * [[Dobřenice]]* * [[Dohalice]]* * [[Dolní Přím]]* * [[Habřina]]* * [[Hněvčeves]] * [[Holohlavy]]* * [[Hořiněves]]* * '''[[Hradec Králové]]'''* * [[Hrádek i Hradec Králové|Hrádek]]* * [[Hvozdnice i Hradec Králové|Hvozdnice]]* * [[Jeníkovice]]* * [[Jílovice i Hradec Králové|Jílovice]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Rychnov nad Kněžnou okres okres]] til [[Hradec Králové okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}}* * [[Káranice]]* * [[Klamoš]] * [[Kosice i Hradec Králové|Kosice]] * [[Kosičky]]* * [[Kratonohy]]* * [[Kunčice]]* * [[Ledce i Hradec Králové|Ledce]]{{mrk|name="a"}} * [[Lejšovka]]* * [[Lhota pod Libčany]]* * [[Libčany]]* * [[Libníkovice]]* * [[Librantice]]* * [[Libřice]]* * [[Lišice]] * [[Lodín]]* * [[Lochenice]]* * [[Lovčice i Hradec Králové|Lovčice]] * [[Lužany i Hradec Králové|Lužany]]* * [[Máslojedy]]* * [[Mokrovousy]]* * [[Mžany]]* * '''[[Nechanice]]'''* * [[Neděliště]]* * [[Nové Město i Hradec Králové|Nové Město]] * [[Obědovice]]* * [[Olešnice i Hradec Králové|Olešnice]] * [[Osice]]* * [[Osičky]]* * [[Písek i Hradec Králové|Písek]] * [[Praskačka]]* * [[Předměřice nad Labem]]* * [[Převýšov]] * [[Pšánky]]* * [[Puchlovice]]* * [[Račice nad Trotinou]]* * [[Radíkovice]]* * [[Radostov]]* * [[Roudnice]]* * [[Sadová i Hradec Králové|Sadová]]* * [[Sendražice]]* * [[Skalice i Hradec Králové|Skalice]]* * '''[[Smiřice]]'''* * [[Smržov i Hradec Králové|Smržov]]* * [[Sovětice]]* * [[Stará Voda i Hradec Králové|Stará Voda]] * [[Stěžery]]* * [[Stračov]]* * [[Střezetice]]* * [[Světí]]* * [[Syrovátka]]* * [[Těchlovice i Hradec Králové|Těchlovice]]* * '''[[Třebechovice pod Orebem]]'''* * [[Třesovice]]* * [[Urbanice]]* * [[Vrchovnice]] * [[Všestary i Hradec Králové|Všestary]]* * [[Výrava]]* * [[Vysoká nad Labem]]* * [[Vysoký Újezd i Hradec Králové|Vysoký Újezd]]{{mrk|name="a"}}* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Hradec Králové SO || 144 125 || 145 373 || 146 003 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Hradec Králové''' || 92 649 |- | style=text-align:left; | [[Třebechovice pod Orebem]] || 5 634 |- | style=text-align:left; | [[Chlumec nad Cidlinou]] || 5 552 |- | style=text-align:left; | [[Smiřice]] || 2 796 |- | style=text-align:left; | [[Nechanice]] || 2 391 |- | style=text-align:left; | [[Černilov]] || 2 264 |- | style=text-align:left; | [[Stěžery]] || 2 112 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysoká nad Labem}} || 1 794 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předměřice nad Labem}} || 1 779 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všestary i Hradec Králové|Všestary}} || 1 692 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černožice}} || 1 100 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Praskačka}} || 1 073 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Hradec Králové''' || 92 649 |- | style=text-align:left; | [[Chlumec nad Cidlinou]] || 5 057 |- | style=text-align:left; | [[Třebechovice pod Orebem]] || 4 687 |- | style=text-align:left; | [[Smiřice]] || 2 590 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysoká nad Labem}} || 1 794 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předměřice nad Labem}} || 1 779 |- | style=text-align:left; | [[Stěžery]] || 1 487 |- | style=text-align:left; | [[Nechanice]] || 1 361 |- | style=text-align:left; | [[Černilov]] || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černožice}} || 1 100 |- |} ===Bydelar i Hradec Králové=== [[Fil:Katastrální mapa Hradec Králové.svg|mini|250px|Bydelane i Hradec Králové]] Bydelane og tettstadene i Kolín: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Březhrad || 899 |- | style=text-align:left; | Hradec Králové || 14 782 |- | style=text-align:left; | Kukleny || 2 617 |- | style=text-align:left; | Malšova Lhota || 869 |- | style=text-align:left; | Malšovice || 2 557 |- | style=text-align:left; | Moravské Předměstí || 4 966 |- | style=text-align:left; | Nový Hradec Králové || 22 458 |- | style=text-align:left; | Piletice || 186 |- | style=text-align:left; | Plácky || 1 108 |- | style=text-align:left; | Plačice || 737 |- | style=text-align:left; | Plotiště nad Labem || 2 087 |- | style=text-align:left; | Pouchov || 2 007 |- | style=text-align:left; | Pražské Předměstí || 13 045 |- | style=text-align:left; | Roudnička || 873 |- | style=text-align:left; | Rusek || 411 |- | style=text-align:left; | Slatina || 742 |- | style=text-align:left; | Slezské Předměstí || 8 948 |- | style=text-align:left; | Svinary || 1 064 |- | style=text-align:left; | Svobodné Dvory || 2 632 |- | style=text-align:left; | Třebeš || 7 225 |- | style=text-align:left; | Věkoše || 2 436 |- ! Hradec Králové by ! style=text-align:right; | 92 649 |- ! Hradec Králové kommune !style=text-align:right; | 92 649 |- |} == Kjende personar frå Hradec Králové == * [[Karl Freiherr von Rokitansky]] (1804 - 1887), austerriksk patolog, [[politikar]] og [[filosof]]. * [[Václav Vladivoj Tomek]] (1818 - 1905), tsjekkisk historikar * [[Zuzana Navarová]] (1959 - 2004), tsjekkisk songarinne og komponist ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Hradec]] [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové okres|Hradec]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Hradec]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Hradec]] mem5uzujhtw3nilv96ixv7mhpxvckr5 3673690 3673676 2026-09-21T13:22:54Z TU-nor 12071 3673690 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = HradecKralove04 2004-12-23.jpg | bilettekst = Elva [[Elbe]] i Hradec Králové | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Hradec Kralove.svg | symbol = Hradec_Kralove_CoA_CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 677,45<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 146003 | folketal1type = kommune | folketal1 = 92649 | folketal_by =92649 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | lat_d=50 |lat_m=12 |lat_s= |lat_NS=N | long_d=15 |long_m=15 |long_s= |long_EW=E | nettstad = www.hradeckralove.org }} '''Hradec Králové'''{{mrk|[[tysk]] ''Königgrätz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Hradec Králové okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. Byen ligg ved elva [[Elbe|Labe (Elbe)]]. Økonomien i byen er basert på næringsmiddelindustri, fotokjemi og elektronikkindustriar. I tillegg vert det produsert musikkinstrument i byen, mest kjend er [[piano]]merket PETROF. Byen har eit universitet, og [[Karlsuniversitet]] i [[Praha]] har ei medisinsk avdeling her. Byen er kjend for [[Slaget ved Königgrätz]] den 3. juli 1866, eit slag i [[den prøyssisk-austerrikske krigen]]. == Historie == {{stack|[[Fil:Hradec Králové K2 - 7.jpg|mini|250px|Luftfoto av sentrum i byen]]}} Hradec Králové er ein av dei eldste busetnadane i Tsjekkia. Byen hadde festning alt i 1062, og [[katedral]]en i byen vart bygd i 1303. Hradec Králové heitte opphavleg berre Hradec (''slottet''), Králové (''dronningas'') vart seinare lagt til då byen dronning Elisabeth fekk byen av kong [[Wenceslaus II av Böhmen|Wenceslaus II]]. Byen var sentral under [[Hussittkrigane]], då han var med på opprørarane si side. [[Trettiårskrigen]] førte til at den [[protestantisme|protestantiske]] folkesetnaden vart jaga frå byen etter [[slaget ved Bílá hora]] i 1620. I [[1639]] vart byen omleira av [[Sverige|svenskane]] i åtte månadar. Under [[Josef II av Det tysk-romerske rike|Josef II]] si regjeringstid vart mange av kyrkjene i byen rive ned for å gjere plass til festningsverk. Desse festningsverka stod heilt til 1884. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Hradec Králové.png|mini|250px|Det administrative området til Hradec Králové innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hradec Králové er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Hradec Králové har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> 66 kommunar frå det administrative området til Hradec Králové inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 49 kommunar frå det administrative området til Pardubice og 37 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Hradec Králové omfattar 81 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Běleč nad Orlicí]]* * [[Benátky i Hradec Králové|Benátky]] * [[Blešno]]* * [[Boharyně]]* * [[Černilov]]* * [[Černožice]]* * '''[[Chlumec nad Cidlinou]]''' * [[Chudeřice]] * [[Čistěves]]* * [[Divec]]* * [[Dobřenice]]* * [[Dohalice]]* * [[Dolní Přím]]* * [[Habřina]]* * [[Hněvčeves]] * [[Holohlavy]]* * [[Hořiněves]]* * '''[[Hradec Králové]]'''* * [[Hrádek i Hradec Králové|Hrádek]]* * [[Hvozdnice i Hradec Králové|Hvozdnice]]* * [[Jeníkovice]]* * [[Jílovice i Hradec Králové|Jílovice]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Rychnov nad Kněžnou okres]] til [[Hradec Králové okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}}* * [[Káranice]]* * [[Klamoš]] * [[Kosice i Hradec Králové|Kosice]] * [[Kosičky]]* * [[Kratonohy]]* * [[Kunčice]]* * [[Ledce i Hradec Králové|Ledce]]{{mrk|name="a"}} * [[Lejšovka]]* * [[Lhota pod Libčany]]* * [[Libčany]]* * [[Libníkovice]]* * [[Librantice]]* * [[Libřice]]* * [[Lišice]] * [[Lodín]]* * [[Lochenice]]* * [[Lovčice i Hradec Králové|Lovčice]] * [[Lužany i Hradec Králové|Lužany]]* * [[Máslojedy]]* * [[Mokrovousy]]* * [[Mžany]]* * '''[[Nechanice]]'''* * [[Neděliště]]* * [[Nové Město i Hradec Králové|Nové Město]] * [[Obědovice]]* * [[Olešnice i Hradec Králové|Olešnice]] * [[Osice]]* * [[Osičky]]* * [[Písek i Hradec Králové|Písek]] * [[Praskačka]]* * [[Předměřice nad Labem]]* * [[Převýšov]] * [[Pšánky]]* * [[Puchlovice]]* * [[Račice nad Trotinou]]* * [[Radíkovice]]* * [[Radostov]]* * [[Roudnice]]* * [[Sadová i Hradec Králové|Sadová]]* * [[Sendražice]]* * [[Skalice i Hradec Králové|Skalice]]* * '''[[Smiřice]]'''* * [[Smržov i Hradec Králové|Smržov]]* * [[Sovětice]]* * [[Stará Voda i Hradec Králové|Stará Voda]] * [[Stěžery]]* * [[Stračov]]* * [[Střezetice]]* * [[Světí]]* * [[Syrovátka]]* * [[Těchlovice i Hradec Králové|Těchlovice]]* * '''[[Třebechovice pod Orebem]]'''* * [[Třesovice]]* * [[Urbanice]]* * [[Vrchovnice]] * [[Všestary i Hradec Králové|Všestary]]* * [[Výrava]]* * [[Vysoká nad Labem]]* * [[Vysoký Újezd i Hradec Králové|Vysoký Újezd]]{{mrk|name="a"}}* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Hradec Králové SO || 144 125 || 145 373 || 146 003 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Hradec Králové''' || 92 649 |- | style=text-align:left; | [[Třebechovice pod Orebem]] || 5 634 |- | style=text-align:left; | [[Chlumec nad Cidlinou]] || 5 552 |- | style=text-align:left; | [[Smiřice]] || 2 796 |- | style=text-align:left; | [[Nechanice]] || 2 391 |- | style=text-align:left; | [[Černilov]] || 2 264 |- | style=text-align:left; | [[Stěžery]] || 2 112 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysoká nad Labem}} || 1 794 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předměřice nad Labem}} || 1 779 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všestary i Hradec Králové|Všestary}} || 1 692 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černožice}} || 1 100 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Praskačka}} || 1 073 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Hradec Králové''' || 92 649 |- | style=text-align:left; | [[Chlumec nad Cidlinou]] || 5 057 |- | style=text-align:left; | [[Třebechovice pod Orebem]] || 4 687 |- | style=text-align:left; | [[Smiřice]] || 2 590 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysoká nad Labem}} || 1 794 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předměřice nad Labem}} || 1 779 |- | style=text-align:left; | [[Stěžery]] || 1 487 |- | style=text-align:left; | [[Nechanice]] || 1 361 |- | style=text-align:left; | [[Černilov]] || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černožice}} || 1 100 |- |} ===Bydelar i Hradec Králové=== [[Fil:Katastrální mapa Hradec Králové.svg|mini|250px|Bydelane i Hradec Králové]] Bydelane og tettstadene i Kolín: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Březhrad || 899 |- | style=text-align:left; | Hradec Králové || 14 782 |- | style=text-align:left; | Kukleny || 2 617 |- | style=text-align:left; | Malšova Lhota || 869 |- | style=text-align:left; | Malšovice || 2 557 |- | style=text-align:left; | Moravské Předměstí || 4 966 |- | style=text-align:left; | Nový Hradec Králové || 22 458 |- | style=text-align:left; | Piletice || 186 |- | style=text-align:left; | Plácky || 1 108 |- | style=text-align:left; | Plačice || 737 |- | style=text-align:left; | Plotiště nad Labem || 2 087 |- | style=text-align:left; | Pouchov || 2 007 |- | style=text-align:left; | Pražské Předměstí || 13 045 |- | style=text-align:left; | Roudnička || 873 |- | style=text-align:left; | Rusek || 411 |- | style=text-align:left; | Slatina || 742 |- | style=text-align:left; | Slezské Předměstí || 8 948 |- | style=text-align:left; | Svinary || 1 064 |- | style=text-align:left; | Svobodné Dvory || 2 632 |- | style=text-align:left; | Třebeš || 7 225 |- | style=text-align:left; | Věkoše || 2 436 |- ! Hradec Králové by ! style=text-align:right; | 92 649 |- ! Hradec Králové kommune !style=text-align:right; | 92 649 |- |} == Kjende personar frå Hradec Králové == * [[Karl Freiherr von Rokitansky]] (1804 - 1887), austerriksk patolog, [[politikar]] og [[filosof]]. * [[Václav Vladivoj Tomek]] (1818 - 1905), tsjekkisk historikar * [[Zuzana Navarová]] (1959 - 2004), tsjekkisk songarinne og komponist ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Hradec]] [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové okres|Hradec]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Hradec]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Hradec]] 1kzjlln1zm37olhr4b3p308dfs0cidr 3673698 3673690 2026-09-21T13:57:16Z TU-nor 12071 3673698 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = HradecKralove04 2004-12-23.jpg | bilettekst = Elva [[Elbe]] i Hradec Králové | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Hradec Kralove.svg | symbol = Hradec_Kralove_CoA_CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 677,45<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 146003 | folketal1type = kommune | folketal1 = 92649 | folketal_by =92649 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | lat_d=50 |lat_m=12 |lat_s= |lat_NS=N | long_d=15 |long_m=15 |long_s= |long_EW=E | nettstad = www.hradeckralove.org }} '''Hradec Králové'''{{mrk|[[tysk]] ''Königgrätz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Hradec Králové okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. Byen ligg ved elva [[Elbe|Labe (Elbe)]]. Økonomien i byen er basert på næringsmiddelindustri, fotokjemi og elektronikkindustriar. I tillegg vert det produsert musikkinstrument i byen, mest kjend er [[piano]]merket PETROF. Byen har eit universitet, og [[Karlsuniversitet]] i [[Praha]] har ei medisinsk avdeling her. Byen er kjend for [[Slaget ved Königgrätz]] den 3. juli 1866, eit slag i [[den prøyssisk-austerrikske krigen]]. == Historie == {{stack|[[Fil:Hradec Králové K2 - 7.jpg|mini|250px|Luftfoto av sentrum i byen]]}} Hradec Králové er ein av dei eldste busetnadane i Tsjekkia. Byen hadde festning alt i 1062, og [[katedral]]en i byen vart bygd i 1303. Hradec Králové heitte opphavleg berre Hradec (''slottet''), Králové (''dronningas'') vart seinare lagt til då byen dronning Elisabeth fekk byen av kong [[Wenceslaus II av Böhmen|Wenceslaus II]]. Byen var sentral under [[Hussittkrigane]], då han var med på opprørarane si side. [[Trettiårskrigen]] førte til at den [[protestantisme|protestantiske]] folkesetnaden vart jaga frå byen etter [[slaget ved Bílá hora]] i 1620. I [[1639]] vart byen omleira av [[Sverige|svenskane]] i åtte månadar. Under [[Josef II av Det tysk-romerske rike|Josef II]] si regjeringstid vart mange av kyrkjene i byen rive ned for å gjere plass til festningsverk. Desse festningsverka stod heilt til 1884. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Hradec Králové.png|mini|250px|Det administrative området til Hradec Králové innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hradec Králové er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Hradec Králové har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> 66 kommunar frå det administrative området til Hradec Králové inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 49 kommunar frå det administrative området til Pardubice og 37 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Hradec Králové omfattar 81 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Běleč nad Orlicí]]* * [[Benátky i Hradec Králové|Benátky]] * [[Blešno]]* * [[Boharyně]]* * [[Černilov]]* * [[Černožice]]* * '''[[Chlumec nad Cidlinou]]''' * [[Chudeřice]] * [[Čistěves]]* * [[Divec]]* * [[Dobřenice]]* * [[Dohalice]]* * [[Dolní Přím]]* * [[Habřina]]* * [[Hněvčeves]] * [[Holohlavy]]* * [[Hořiněves]]* * '''[[Hradec Králové]]'''* * [[Hrádek i Hradec Králové|Hrádek]]* * [[Hvozdnice i Hradec Králové|Hvozdnice]]* * [[Jeníkovice]]* * [[Jílovice i Hradec Králové|Jílovice]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Rychnov nad Kněžnou okres]] til [[Hradec Králové okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}}* * [[Káranice]]* * [[Klamoš]] * [[Kosice i Hradec Králové|Kosice]] * [[Kosičky]]* * [[Kratonohy]]* * [[Kunčice]]* * [[Ledce i Hradec Králové|Ledce]]{{mrk|name="a"}} * [[Lejšovka]]* * [[Lhota pod Libčany]]* * [[Libčany]]* * [[Libníkovice]]* * [[Librantice]]* * [[Libřice]]* * [[Lišice]] * [[Lodín]]* * [[Lochenice]]* * [[Lovčice i Hradec Králové|Lovčice]] * [[Lužany i Hradec Králové|Lužany]]* * [[Máslojedy]]* * [[Mokrovousy]]* * [[Mžany]]* * '''[[Nechanice]]'''* * [[Neděliště]]* * [[Nové Město i Hradec Králové|Nové Město]] * [[Obědovice]]* * [[Olešnice i Hradec Králové|Olešnice]] * [[Osice]]* * [[Osičky]]* * [[Písek i Hradec Králové|Písek]] * [[Praskačka]]* * [[Předměřice nad Labem]]* * [[Převýšov]] * [[Pšánky]]* * [[Puchlovice]]* * [[Račice nad Trotinou]]* * [[Radíkovice]]* * [[Radostov]]* * [[Roudnice]]* * [[Sadová i Hradec Králové|Sadová]]* * [[Sendražice]]* * [[Skalice i Hradec Králové|Skalice]]* * '''[[Smiřice]]'''* * [[Smržov i Hradec Králové|Smržov]]* * [[Sovětice]]* * [[Stará Voda i Hradec Králové|Stará Voda]] * [[Stěžery]]* * [[Stračov]]* * [[Střezetice]]* * [[Světí]]* * [[Syrovátka]]* * [[Těchlovice i Hradec Králové|Těchlovice]]* * '''[[Třebechovice pod Orebem]]'''* * [[Třesovice]]* * [[Urbanice]]* * [[Vrchovnice]] * [[Všestary i Hradec Králové|Všestary]]* * [[Výrava]]* * [[Vysoká nad Labem]]* * [[Vysoký Újezd i Hradec Králové|Vysoký Újezd]]{{mrk|name="a"}}* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Hradec Králové SO || 144 125 || 145 373 || 146 003 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Hradec Králové''' || 92 649 |- | style=text-align:left; | [[Třebechovice pod Orebem]] || 5 634 |- | style=text-align:left; | [[Chlumec nad Cidlinou]] || 5 552 |- | style=text-align:left; | [[Smiřice]] || 2 796 |- | style=text-align:left; | [[Nechanice]] || 2 391 |- | style=text-align:left; | [[Černilov]] || 2 264 |- | style=text-align:left; | [[Stěžery]] || 2 112 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysoká nad Labem}} || 1 794 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předměřice nad Labem}} || 1 779 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všestary i Hradec Králové|Všestary}} || 1 692 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černožice}} || 1 100 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Praskačka}} || 1 073 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Hradec Králové''' || 92 649 |- | style=text-align:left; | [[Chlumec nad Cidlinou]] || 5 057 |- | style=text-align:left; | [[Třebechovice pod Orebem]] || 4 687 |- | style=text-align:left; | [[Smiřice]] || 2 590 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysoká nad Labem}} || 1 794 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předměřice nad Labem}} || 1 779 |- | style=text-align:left; | [[Stěžery]] || 1 487 |- | style=text-align:left; | [[Nechanice]] || 1 361 |- | style=text-align:left; | [[Černilov]] || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černožice}} || 1 100 |- |} ===Bydelar i Hradec Králové=== [[Fil:Katastrální mapa Hradec Králové.svg|mini|250px|Bydelane i Hradec Králové]] Bydelane og tettstadene i Hradec Králové: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Březhrad || 899 |- | style=text-align:left; | Hradec Králové || 14 782 |- | style=text-align:left; | Kukleny || 2 617 |- | style=text-align:left; | Malšova Lhota || 869 |- | style=text-align:left; | Malšovice || 2 557 |- | style=text-align:left; | Moravské Předměstí || 4 966 |- | style=text-align:left; | Nový Hradec Králové || 22 458 |- | style=text-align:left; | Piletice || 186 |- | style=text-align:left; | Plácky || 1 108 |- | style=text-align:left; | Plačice || 737 |- | style=text-align:left; | Plotiště nad Labem || 2 087 |- | style=text-align:left; | Pouchov || 2 007 |- | style=text-align:left; | Pražské Předměstí || 13 045 |- | style=text-align:left; | Roudnička || 873 |- | style=text-align:left; | Rusek || 411 |- | style=text-align:left; | Slatina || 742 |- | style=text-align:left; | Slezské Předměstí || 8 948 |- | style=text-align:left; | Svinary || 1 064 |- | style=text-align:left; | Svobodné Dvory || 2 632 |- | style=text-align:left; | Třebeš || 7 225 |- | style=text-align:left; | Věkoše || 2 436 |- ! Hradec Králové by ! style=text-align:right; | 92 649 |- ! Hradec Králové kommune !style=text-align:right; | 92 649 |- |} == Kjende personar frå Hradec Králové == * [[Karl Freiherr von Rokitansky]] (1804 - 1887), austerriksk patolog, [[politikar]] og [[filosof]]. * [[Václav Vladivoj Tomek]] (1818 - 1905), tsjekkisk historikar * [[Zuzana Navarová]] (1959 - 2004), tsjekkisk songarinne og komponist ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Hradec]] [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové okres|Hradec]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Hradec]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Hradec]] 1ugzbrf0a16zmucurkroi6xiq2omwh2 0 62479 3673838 3672469 2026-09-22T08:16:20Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3673838 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = 2007-KarlovyVary-143s.jpg | bilettekst = Utsyn over Karlovy Vary | kart = Karlovy Vary KV CZ.png | karttekst = Karlovy Vary innanfor distriktet [[Karlovy Vary okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Karlovy Vary med utvida fullmakter | flagg = Karlovy Vary (CZE) - flag.gif | symbol = Karlovy Vary COA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Karlovy Vary okres| Karlovy Vary]] | grunnlagd = Rundt 1350 | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 1171,43<ref name="Areal"/> | areal1type = by | areal1 = 59,1 | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 81840 | folketal1type = kommune | folketal1 = 44323 | folketal_by = 11539 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> |lat_d=50 |lat_m=13 |lat_s= |lat_NS=N |long_d=13 |long_m=52 |long_s= |long_EW=E |høgd = 447 |tidssone = CET |utc_skilnad = +1 |postnummer =360 01 |nettside = [http://www.mmkv.cz/index.asp?menu=1 mmkv.cz] }} '''Karlovy Vary'''{{mrk|[[tysk]] ''Karlsbad''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Karlovy Vary okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]]. Han har status som [[lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] (tsjekkisk ''statutární město'').<ref name="Lovbestemt"/> Karlovy Vary er ein kurby som har namnet sitt etter [[Karl IV av det tysk-romerske riket]] som grunnla byen på 1370-talet. I byen er det varme kjelder som vert pumpa opp i brønnar. Vatnet held mellom 30 og 65 grader og luktar svakt av [[svovel]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Karlovy Vary.png|mini|250px|Det administrative området til Karlovy Vary innanfor regionen [[Karlovy Vary kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Karlovy Vary er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Karlovy Vary har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Karlovy Vary|storbyområde]] for Karlovy Vary og områda rundt.<ref name="agg"/> 23 kommunar frå det administrative området til Karlovy Vary inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem ti kommunar frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Karlovy Vary omfattar 40 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]] og eit militærdistrikt. Av desse er 9 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Andělská Hora]]* * '''[[Bečov nad Teplou]]'''* * '''[[Bochov]]'''* * [[Božičany]]* * [[Bražec]] * [[Březová i Karlovy Vary|Březová]] * [[Černava]] * [[Chodov i Karlovy Vary|Chodov]]* * '''[[Chyše]]''' * [[Čichalov]] * [[Dalovice i Karlovy Vary|Dalovice]]* * [[Děpoltovice]]* * [[Hory i Karlovy Vary|Hory]]* * [[Jenišov]]* * '''[[Karlovy Vary]]'''* * [[Kolová]]* * '''[[Krásné Údolí]]''' * [[Kyselka]]* * [[Mírová]]* * '''[[Nejdek]]'''* * '''[[Nová Role]]'''* * [[Nové Hamry]] * [[Otovice i Karlovy Vary|Otovice]]* * [[Otročín]] * [[Pila i Karlovy Vary|Pila]]* * [[Pšov]] * [[Sadov]]* * [[Šemnice]]* * [[Smolné Pece]]* * [[Stanovice]]* * [[Štědrá]] * [[Stružná]]* * [[Teplička]]* * '''[[Toužim]]''' * [[Útvina]] * [[Valeč]] * [[Verušičky]] * [[Vrbice i Karlovy Vary|Vrbice]] * [[Vysoká Pec i Karlovy Vary|Vysoká Pec]] * '''[[Žlutice]]''' * [[militærdistriktet Hradiště]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Karlovy Vary SO || 90 333 || 86 099 || 81 840 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Karlovy Vary''' || 44 323 |- | style=text-align:left; | [[Nejdek]] || 7 601 |- | style=text-align:left; | [[Nová Role]] || 4 046 |- | style=text-align:left; | [[Toužim]] || 3 457 |- | style=text-align:left; | [[Žlutice]] || 2 158 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dalovice i Karlovy Vary|Dalovice}} || 1 888 |- | style=text-align:left; | [[Bochov]] || 1 818 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sadov}} || 1 307 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jenišov}} || 1 071 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otovice}} || 985 |- | style=text-align:left; | [[Bečov nad Teplou]] || 909 |- | style=text-align:left; | ... |- | style=text-align:left; | [[Chyše]] || 552 |- | style=text-align:left; | ... |- | style=text-align:left; | [[Krásné Údolí]] || 379 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Karlovy Vary''' || 11 539 |- | style=text-align:left; | [[Rybáře]]{{mrk|name="a"|busetnad i kommunen Karlovy Vary}} || 9 204 |- | style=text-align:left; | [[Stará Role]]{{mrk|name="a"}} || 7 614 |- | style=text-align:left; | [[Drahovice]]{{mrk|name="a"}} || 6 796 |- | style=text-align:left; | [[Nejdek]] || 6 352 |- | style=text-align:left; | [[Nová Role]] || 3 247 |- | style=text-align:left; | [[Toužim]] || 2 699 |- | style=text-align:left; | [[Bohatice i Karlovy Vary|Bohatice]]{{mrk|name="a"}} || 2 317 |- | style=text-align:left; | [[Doubí]]{{mrk|name="a"}} || 2 049 |- | style=text-align:left; | [[Žlutice]] || 1 973 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dvory}}{{mrk|name="a"}} || 1 884 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dalovice i Karlovy Vary|Dalovice}} || 1 183 |- | style=text-align:left; | [[Bochov]] || 1 177 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tašovice}}{{mrk|name="a"}} || 1 031 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otovice}} || 985 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jenišov}} || 758 |- | style=text-align:left; | [[Bečov nad Teplou]] || 754 |- |} ===Bydelar i Karlovy Vary=== [[Fil:KV Karlovy Vary.png|mini|250px|Bydelane i Karlovy Vary]] Bydelane og tettstadene i Karlovy Vary: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Karlovy Vary || 11 539 |- ! '''Karlovy Vary by''' ! style=text-align:right; | 11 539 |- | style=text-align:left; | [[Bohatice i Karlovy Vary|Bohatice]] || 2 317 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cihelny}} || 16 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čankov}} || 110 |- | style=text-align:left; | [[Doubí]] || 2 049 |- | style=text-align:left; | [[Drahovice]] || 6 796 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dvory}} || 1 884 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hůrky}} || 304 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Olšová Vrata}} || 379 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Počerny}} || 325 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rosnice}} || 185 |- | style=text-align:left; | [[Rybáře]] || 9 204 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sedlec i Karlovy Vary|Sedlec}} || 570 |- | style=text-align:left; | [[Stará Role]] || 7 614 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tašovice}} || 1 031 |- ! Karlovy Vary kommune !style=text-align:right; | 44 323 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == * [http://www.mmkv.cz/index.asp?menu=1 mmkv.cz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090627220956/http://www.mmkv.cz/index.asp?menu=1 |date=2009-06-27 }} {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] [[Kategori:Kommunar i Karlovy Vary okres|Karlovy Vary]] [[Kategori:Byar i Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Karlovy Vary]] 65lytbz7uyrb0lpxvx4fu15ah0is9gu 0 63917 3673782 3072174 2026-09-21T20:34:15Z Edorfbir 7944 engelsk-->nynorsk 3673782 wikitext text/x-wiki {{Infoboks elv |bilete = Ruwertal kasel waldrach.jpg |bilettekst = Ruwerdalen i Kasel |utspring = [[Hunsrück]] |munning = [[Mosel]] |land = Tyskland |lengd = 46 |høgd_utspring = |høgd_munning = |middelvassføring = 238 |nedslagsfelt = |sideelvar = |byar = }} '''Ruwer''' er ei [[elv]] i [[Rheinland-Pfalz]] vest i [[Tyskland]], og ei av sideelvane til [[Mosel]] frå venstre med ei lengd på 46 km. Ruwerdalen er ein del av vindistriktet [[Mosel-Saar-Ruwer]] nær [[Trier]]. Han er kjend for vinane frå [[Riesling]]. I den nedre Ruwerdalen ligg landsbyane [[Waldrach]], [[Kasel]], [[Mertesdorf]], [[Trier|Eitelsbach]] og [[Forstaden Ruwer|Ruwer]]. == Sideelvar == Sideelvar er Alkenbach, Altbach, Altweiherbach, Apfelbach, Avelbach, Bausbach, Benninger Bach, Bingelbach, Burg Heider Bach, Burkelsbach, Eitelsbach, Enterbach, Eschbach, Eselsbach, Flonterbach, Gimpelbach, Gondersbach, Grindelbach, Großbach, Hinzerter Bach, Kittelbach, Klinkbach, Kreidbach, Kundelbach, Labach, Lehbach, Misselbach, Moertschelbach, Mühlscheider Bach, Pehlbach, Rauruwer, Rimperterbach, Riveris, Rothbach, Siebenbornbach, Thielenbach, Waldbach, Waschbach, Weiherbach, Wenigbach, Wenzelbach og Weschbach. [[Fil:Ruwerquelle.jpg|mini|venstre|Kjelda til Ruwer]] == Kjelde == {{en|Ruwer River}} {{commons|Ruwer}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Elvar i Tyskland]] [[Kategori:Rheinland-Pfalz]] 555ta41lpjq143logspyzys2hif6h49 0 70968 3673677 3626797 2026-09-21T12:53:46Z CommonsDelinker 1379 [[c:COM:CDC|Bot]]: Erstattar Megyeháza.jpg med Szombathely,_Megyeháza.jpg 3673677 wikitext text/x-wiki {{koord|47|14|7|N|16|37|19|E|vising=tittel}} {{geoboks|by | bilete = Megyeszékhely - Vas megye - Szombathely.jpg | bilettekst = Flyfoto av Szombathely |flagg = Flag of Szombathely.svg |våpen = HUN Szombathely Címer.svg | land = Ungarn | regiontype = [[Statistiske regionar i Ungarn|Statistisk region]] | region = Vest-Transdanubia | fylke = Vas | distrikt = [[Szombathely distrikt|Szombathely]] | folketal = 78190 | folketal_i_år = 2022<ref name="Folketal 2022"/> |grunnlagd = 45 |postnummer = 9700 |retningsnummer = 94 }} '''Szombathely'''{{mrk|[[latinsk]] ''Savaria/Sabaria'' [[tysk]] ''Steinamanger'', [[kroatisk]] ''Sambotel'', [[slovensk språk|slovensk]] ''Sombotel'', [[slovakisk]] ''Kamenec'', [[serbisk]] ''Sombathelj'' eller Сомбатхељ}} er ein [[Byar med fylkesrettar i Ungarn|by med fylkesrettar]]<ref name="Megye"/> og hovudsete i [[Szombathely distrikt|distriktet med same namn]] i fylket [[Vas]] i regionen [[Vest-Transdanubia]] i [[Ungarn]].<ref name="Toponym"/> Han er òg fylkeshovudstad i [[Vas|Vas fylke]] vest i landet og ligg nær grensa til [[Austerrike]]. Szombathely ligg ved elvane Perint og [[Gyöngyös]], der [[Alpokalja]] møter [[Den vesle ungarske sletta]]. == Etymologi == [[Fil:Ferences templom.jpg|mini|Fransiskanarkyrkje i Szombathely.]] Namnet ''Szombathely'' kjem frå det ungarske ''szombat'', «laurdag» og ''hely'', «plass», og referer til at det vart halde marked her kvar laurdag. Det tyske namnet ''Steinamanger'' tyder «steiner på ei slette» (Stein am Anger), og referer til ruinane av den romerske byen Savaria. Det latinske namnet ''Savaria'' eller ''Sabaria'' kjem frå ''Sibaris'', det latinske namnet på elva Gyöngyös. Rota av dette ordet kjem frå det [[urindoeuropeisk språk|urindoeuropeiske]] ordet ''seu'', som tyder «våt». Den austerrikske delen av elva heiter framleis ''Zöbern'', ein variasjon av det latinske namnet. == Historie == === Savaria, den romerske byen === Szombathely er den eldste byen i Ungarn og vart grunnlagd i 45 e.Kr. med namnet ''Colonia Claudia Savariensum'' (Claudius sin koloni av savarianarar) og vart hovudstad i ''Pannonia Superior'', ein provins i [[Romarriket]]. Han låg nær den viktige handelsruta «[[Rav-vegen]]». Byen hadde ein keisarleg residens, eit offentleg bad og eit amfiteater. [[Septimus Severus]] var guvernør i provinsen og vart vald til keisar her. Keisar [[Konstantin den store]] vitja Savaria fleire gonger. Han enda [[forfølginga av kristne]], som tidlegare hadde kravd mange liv i området, inkludert biskop [[St. Quirinus]], [[St. Rutilus]] og [[St. Ireneus]]. Keisaren reorganiserte koloniane og gjorde Savaria til hovudstad i provinsen ''Pannonia Prima''. Folketalet i denne perioden voks og nye bygningar vart reist, mellom anna teater og kyrkjer. [[Martin av Tours]] vart fødd her. Etter keisar [[Valentianus]] døydde invaderte [[hunarar|hunarane]] Pannonia og [[Attila]] sin hær okkuperte Savaria mellom 441 og 445. Byen vart øydelagd av eit [[jordskjelv]] i 458. === Mellomalderen === [[Fil:Székesegyház.jpg|mini|Domkyrkja.]] Trass i ei vanskeleg tid vart innbyggjarane verande i byen. Bymurane vart gjenoppbygd og mange bygningar vart bygd av steinar frå dei øydelagd romerske bygningane. Den latinske folkesetnaden flytta, hovudsakleg til [[Italia]], men nye folk kom til, hovudsakleg [[gotarar]] og [[langobardarar]]. På 500- til 700-talet var byen busett av [[avarar]] og slaviske stammer. I 795 slo [[frankarar|frankarane]] dei og okkuperte byen. [[Karl den store]] vitja byen der St. Martin vart fødd. Kong [[Arnulf]] av frankarane gav byen erkebiskopen av [[Salzburg]] i 875. Slottet vart sannsynlegvis bygd på denne tida av steinar frå det romerske badet. Seinare vart Savaria erobra av [[Mähren]], men dette styret vart kort og rundt år 900 vart byen erobra av ungarar. I 1009 gav [[Stefan I av Ungarn|Stefan I]] byen til det nyoppretta bispedømet Győr. Byen leid mykje mellom 1042 og 1044 under krigen mellom kong [[Sámuel Aba]] og [[Henry III av Det tysk-romerske riket]]. Szombathely vart øydelagd under [[den mongolske invasjonen av Ungarn]] i 1241–1242, men vart kort tid etter gjenoppbygd og fekk status som [[fri keisarby]] i 1407. I 1578 vart han hovudstad i Vas fylke. Byen hadde framgang fram til 1605 då han vart okkupert av hæren til [[István Bocskai]]. === Szombathely i nyare tid === Under den [[Det osmanske riket|osmanske]] okkupasjonen av Ungarn invaderte osmanarane området to gonger, først i 1664, då dei vart slått ved den nærliggande byen [[Szentgotthárd]], og seinare i 1683, då dei ville ta [[Wien]], men vart igjen slått tilbake og plyndra mange byar på tilbakevegen. Bymurane i Szombathely verna han derimot begge gonger. Etter landet vart frigjort frå det osmanske styret kom ei fredful tid fram til [[Frans II Rákóczi]] sin revolusjon mot [[Habsburg]]arane tidleg på 1700-talet. Under revolusjonen støtta byen prinsen, men vart okkupert av Habsburg-hæren i 1704. Han vart frigjort i november 1705, men vart igjen okkupert i byrjinga av 1706. Dei neste åra vart han igjen okkupert fleire gonger av begge sider. I juni 1710 mista 2000 menneske livet under ein pest, og 3. mai 1716 vart byen øydelagd av brann. Ny innbyggjarar, hovudsakleg tyskarar, kom for å erstatte dei gamle og byen hadde ein tysk majoritet i lang stund. Byen kom seg på fote att og med støtte frå Ferenc Zichy, biskopen i [[Győr]], vart det bygd eit gymnas i 1772. Bispedømet Szombathely vart grunnlagd i 1777 av [[Maria Theresa av Austerrike|Maria Theresa]]. Den nye biskopen av Szombathely, János Szily, gjorde mykje for byen, mellom anna fekk han bygd ei domkyrkje, bispepalasset og ein skule (som opna i 1793.) I 1809 okkuperte [[Napoleon]] sin hær byen og heldt han i 110 dagar. I 1817 vart 2/3 av byen øydelagd i brann igjen og i 1813 tok ein [[kolera]]epidemi mange liv. Under [[den ungarske revolusjonen]] i 1848 støtta Szombathely revolusjonen, men det var ingen kampar i området sidan byen vart verande under Habsburg sitt styre. Åra etter [[Ausgleich]] (1867) førte med seg velstand. Byen fekk jernbanelinje i 1865 og i 1870-åra vart Szombathely eit stort jernbaneknutepunkt. I 1885 vart dei nærliggande landsbyane ''Ó-Perint'' og ''Szentmárton'' ein del av byen. === Szombathely i moderne tid === [[Fil:Szombathely, Megyeháza.jpg|mini|Rådhuset]] Etter [[Trianontraktaten]] etter [[den første verdskrigen]] mista Ungarn mange av dei vestlege områda sine til Austerrike og Szombathely vart ein by berre 10&nbsp;km frå den nye landegrensa. Velstanden heldt fram i Szombathely mellom verdskrigane og mange skular vart oppretta og mellom 1926 og 1929 vart det mest moderne sjukehuset i Transdonau-regionen bygd. Under [[den andre verdskrigen]] vart Szombathely eit mål på grunn av jernbaneknutepunktet og flyplassen her. Byen vart derfor fleire gonger utsett for bombeåtak. Etter krigen voks byen og absorberte fleire nærliggande landsbyar. Under [[den ungarske revolusjonen i 1956]] vart han okkupert av [[Sovjetunionen]] som tok livet av mange innbyggjarar. I 1970-åra vart byen industrialisert og mange fabrikkar vart bygd. ==Folketal== Folketalet i busetnaden ved dei siste folketeljingane:<ref name="Folketal 2022"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2022 |- | style=text-align:left; | Szombathely || 81 920 || 78 884 || 78 190 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Szombathely|Szombathely]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 27. september 2007.'' {{refslutt}} === Referansar === {{refopning}} <references> <ref name="Megye">{{cite web |url = http://www.ksh.hu/docs/hun/xftp/idoszaki/regiok/veszpremmjv10.pdf |title = Megyei jogú városok (''Byar med fylkesrettar'') |date = juli 2012 |website = ksh.hu |publisher = Központi Statisztikai Hivatal (KSH) ''(Ungarns sentrale statistiske kontor)'' |accessdate = 24. september 2025 |language=hu-HU }}</ref> <ref name="Toponym">{{cite web |url = https://www.ksh.hu/docs/hun/hnk/hnk_2019.pdf?lang=hu |title = Magyarország közigazgatási helynévkönyve 2019. január 1. (''Administrative stadnamn 1. januar 2019'') |date = 1. januar 2019 |website = ksh.hu |publisher = Központi Statisztikai Hivatal (KSH) ''(Ungarns sentrale statistiske kontor)'' |accessdate = 24. september 2025 |language=hu,en }}</ref> <ref name="Folketal 2022">{{cite web |url = https://nepszamlalas2022.ksh.hu/en/database/#/table/WBS003 |tittel = Census database: Population data by settlement |utgjevar = Központi Statisztikai Hivatal (KSH) ''(Ungarns sentrale statistiske kontor)'' |vitja = 23. september 2025 }}</ref> </references> {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Fylkeshovudstadar i Ungarn]] [[Kategori:Byar med fylkesrettar i Ungarn]] [[Kategori:Byar i Vas fylke]] [[Kategori:Busetnader i Szombathely distrikt]] 9yj1vqw7xntrvrexxcdqm9x0m6n63pi 0 131525 3673674 2817520 2026-09-21T12:49:45Z Ranveig 39 Geoboks 3673674 wikitext text/x-wiki {{geoboks|øy}} '''Guadalcanal''' er ei 6 500 [[km²]] stor [[øy]] i [[Stillehavet]] og ein provins i [[Salomonøyane]]. Det bur 109 382 menneske på øya (folketeljing 1999). Om lag halvparten bur i [[Honiara]], øyas største by og Salomonøyanes hovudstad. Øya er kalla opp etter ein bydel i [[Sevilla]]. Under [[andre verdskrigen]] kjempa USA og Japan om kontrollen over øya. Japan nådde øya i mai 1942, og byrja å bygge ein landingsplass for fly på øya. USA invaderte i august, og etter fire månaders kamp, både på land og sjø, flykta japanarane frå øya. {{spire|geografi}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Øyar i Oseania]] [[Kategori:Salomonsk geografi]] 6g5vqceqqc4j4pux5uprl3nu8d5q725 0 151199 3673887 3352695 2026-09-22T10:30:03Z Ranveig 39 3673887 wikitext text/x-wiki {{infoboks kunstnar}} '''Ludvig Peter Karsten''' ({{levde|8. mai|1876|19. oktober|1926|Karsten, Ludvig}}) var ein norsk [[kunstmålar]]. Målarkunsten hans merkar seg ut gjennom bruken av intense fargekontrastar. ==Liv og gjerning== Karsten var fødd i [[Oslo]] (Kristiania) og oppvaksen der. Faren var ein innvandra murmeister frå [[Tyskland]], ein mann som sanka seg stor formue. Sonen Ludvig gjekk i lære ved Tegneskolen si kveldsundervisning frå han var femten år gammal (1891-95). Deretter studerte han i [[Roma]] 1895-96, i [[München]] 1896 og 1900, og i [[Paris]] 1901 og 1910. Han reiste mykje, besøkte både Italia, Tyskland, [[Spania]], Frankrike, [[Nord-Afrika]] og [[Tyrkia]]. Frå 1907 hadde han fleire opphald i [[Son]]. Om lag frå same tid budde han for det meste i [[København]]. Karsten mottok avgjerande inntrykk frå [[Edvard Munch]], som han trefte fyrste gongen i 1901 i [[Åsgårdstrand]]. Han lærte også av dei franske målarane Eugen Carrière (i 1901) og [[Henri Matisse]] (i 1910) i Paris. Debuten fann stad på [[Haustutstillinga]] i 1901, si fyrste separatutstilling heldt han i 1904 i Oslo. I samtida vart Karsten sett som den viktigaste norske målaren inspirert av Edvard Munch, og den einaste som hadde eit sjølvstendig uttrykk. [[Christian Krohg]] karakteriserer i ein artikkel frå 1910 Karsten som ein av Noregs seks førande [[impresjonisme|impresjonistar]]. Fram om alt var Karsten ein leiande [[kolorisme|kolorist]] i norsk målarkunst. Han var mindre interessert i form, line og motiv. [[File:Ludvig Karsten - The blue Kitchen - Google Art Project.jpg|mini|''Blått kjøkken'', 1913]] Til dei mest kjende bileta hans høyrer ''Sysken'' (1901), ''Tæringssyk'' (1907), ''Blått kjøkken'' (1913) og ''Ved speilet'' (1914). Karsten laga elles personlege parafrasar etter gamle meistrar, ''Nedtagelsen'' etter den spanske målaren [[José de Ribera]] fekk mykje åtgaum. Etter unionsoppløysinga (mellom Noreg og Sverige) fekk Karsten i oppdrag å måle stortingspresident [[Carl Berner den eldre|Carl Berner]]. Han fekk då tildelt atelier med divan i stortingsbygninga. Etter kvart vart det vanleg at Krohg og andre vener vart med Karsten på nachspiel på Stortinget, etter at serveringsstaden Grand stengde for kvelden. Då dette vart oppdaga mista Karsten atelieret. Karsten omkom ved eit fall i eit hotell i Paris. Han er gravlagd på [[Vår Frelsers gravlund]] i Oslo. ==Kjelder== {{refopning}} *''Norsk Allkunnebok. VIII. bandet'' *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ludvig Karsten|Ludvig Karsten]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 4. mars 2010.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== *Gauguin, Pola. ''Ludvig Karsten''. 1949 *Krohg, Christian. "De seks". I: ''Kunst og kultur'', 1911. Om: Bernhard Folkestad, Ludvig Karsten, Theodor Laureng, Henrik Lund, Søren Onsager, Anders Castus Svarstad *Messel, Nils. ''Ludvig Karsten''. Messel forlag, 1995. ISBN 82-7631-027-3 *Stenersen, Rolf E. «Nogen ord om Edv. Munch, Ludvig Karsten og Henrik Sørensen». I: ''Vor Verden'', nr 9, 1928 *''Det søte liv: kolorister i nord 1910-1920'' Blaafarveværket, 1996. (''Utstillingskatalog''). ISBN 82-90734-15-8 {{commonskat}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske målarar]] [[Kategori:Kunstnarar frå Oslo]] [[Kategori:Gravlagde på Vår Frelsers gravlund]] g31gh4hss1afmxwjxv1xkafk89f9z3x 0 161349 3673675 3397599 2026-09-21T12:51:18Z CommonsDelinker 1379 [[c:COM:CDC|Bot]]: Erstattar .._-_panoramio_(271).jpg med Vestnes_-_panoramio.jpg 3673675 wikitext text/x-wiki {{Infoboks norsk tettstad |namn = Vestnes |andre namn = Helland |bilete = Vestnes - panoramio.jpg |kommune = Vestnes |fylke = Møre og Romsdal |tettstadnummer = 6182 |latd=62 |latm=38 |lats= |longd=7 |longm=4 |longs= |postnummer = 6390 VESTNES |innbyggjarnemning = vestnesing |preposisjon = på }} '''Vestnes''' er ein [[tettstad]] og administrasjonssenteret i [[Vestnes kommune]] i [[Møre og Romsdal fylke|Møre og Romsdal]]. Tettstaden ligg vest for munningen av [[Tresfjorden]], på begge sidene av Vestnesstraumen som frå Tresfjorden fører inn til den tre kilometer lange og ein kilometer breie bukta Flatevågen. Vestnes er den største tettstaden i kommunen og har {{beftett|6182}}. Vestnes tettstad har atskilleg handels- og tenesteverksemd, i tillegg til industri. Her ligg mellom anna industribedrifta Aas mekaniske verksted. Båtbygging har stått særleg sterkt på Vestnes, og sør for tettstaden ligg det eit båtbyggarmuseum. Delen av tettstaden som ligg sør for Vestnesbrua er kalla '''Helland'''. Her ligg mellom anna Helland skule og Helland barnehage. Avisa ''[[Vestnesavisa]]'' kjem ut ein dag i veka på Vestnes. [[Vestnes kyrkje]] i sentrum er ei langkyrkje i tre frå 1872 og er den tredje kyrkja som vart reist på staden. Den første var ei stavkyrkje som vart riven i 1680. Vestnes tettstad har hurtigbåtsamband med [[Vikebukt]], [[Sekken]] og [[Molde]]. [[Europaveg 39]] går gjennom Vestnes, med bilferje til Molde frå Furneset rundt tre kilometer nord for tettstaden. Fram til 1986 gjekk ferja til Molde frå Vestnes sentrum, men ferjestaden har framleis namnet «Vestnes».<ref>Veg og virke i Møre og Romsdal fylke. Juli 1985.</ref> [[Europaveg 136]] ([[Dombås]]–[[Åndalsnes]]–[[Ålesund]]) går i bru over Tresfjorden direkte sør for tettstaden.<ref>{{Kjelde www |url = https://snl.no/Vestnes_-_tettstedet |tittel = Vestnes – tettstedet |vitja = 7. september 2016 |utgjevar = [[Store norske leksikon]] |dato = 13. januar 2016 }}</ref> == Bilete frå Vestnes == <gallery mode=packed> Vestnes sentrum.jpg|Frå Vestnes sentrum Vestneskirke-HH.jpg|[[Vestnes kyrkje]] Vestnes01.JPG|Vestnes sett frå Åsbygda </gallery> == Sjå òg == * [[Tettstader i Møre og Romsdal]] == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== * [https://arkivportalen.no/contributor/no-IKAM_arkiv_000000031393 Historiske arkiv etter Vestnes kommune og Tresfjord kommune] på [[Arkivportalen]] {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tettstader i Møre og Romsdal]] [[Kategori:Geografi i Vestnes]] [[Kategori:Kommunesenter i Møre og Romsdal]] pdm5c63g2wzu6r1bb0lnhlt5yo5k9da 0 162292 3673899 3577518 2026-09-22T11:30:43Z Ranveig 39 Flikk 3673899 wikitext text/x-wiki {{geoboks|region |andre namn = إمارة عجمانّ |andre namn1= Imārat al-ʿAǧmān |kategori = [[Emirat]] |flagg = Flag of Ajman.svg |våpen = Eau ajman-escut.png |kart = MapEmirateAjman.PNG |styreform = [[Konstitusjonelt monarki]]<ref name=constmonarchy>{{cite web|title=UAE Constitution |url=http://www.helplinelaw.com/law/uae/constitution/constitution01.php |publisher=Helplinelaw.com |accessdate=6. juni 2016}}</ref> |leiar tittel= Emir |leiar = [[Humaid bin Rashid Al Nuaimi]] |utc_skilnad = +4 |tidssone = UAE standardtid }} '''Emiratet Ajman''' ({{språk-ar|إمارة عجمانّ|translit=Imārat al-ʿAǧmān}}) er eit av sju [[emirat i Dei sameinte arabiske emirata|emirat]] i [[Dei sameinte arabiske emirata]]. Med eit areal på berre 260 kvadratkilometer, er Ajman det minste av emira etter areal. Setet i emiratet er byen [[Ajman]], som emiratet er kalla opp etter. Emiratet grensar i nord, sør og aust til [[emiratet Sharjah]].<ref>{{cite web |url=http://guide.theemiratesnetwork.com/living/ajman/ |title=Ajman (City and Emirate) – TEN Guide (UAE) |publisher=Guide.theemiratesnetwork.com |accessdate=13. november 2011 |archive-date=2010-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101006025407/http://guide.theemiratesnetwork.com/living/ajman/ |url-status=yes }}</ref> Det har eit folketal på kring 505&nbsp;000 innbyggjarar i 2017. Emiratet ligg ved kysten av [[Persiabukta]] og kontrollerer òg to små innlands-[[eksklave|eksklavar]]: [[Manama i Ajman|Manama]] og [[Masfut]], som begge er hovudsakleg jordbruksområde. Kring 95&nbsp;% av innbyggjarane i emiratet bur i byen Ajman, som er ein del av [[Dubai-Sharjah-Ajman storbyområde]]. Ajman vert styrt av [[sjeik Humaid bin Rashid Al Nuaimi]] frå [[Al Nuaimi]]-stamma. Kronprinsen i emiratet er [[sjeik Ammar bin Humaid Al Nuaimi]]. ==Historie== Emiratet Ajman kan sporast attene til 1810, då sjeik Rashid bin Humaid Al Nuami og følgjarane hans tok kystbyen Ajman frå medlemmar av Al Bu Shams-stamma i ein kort konflikt.<ref>{{Cite book|title = Rashid: Portrait of a Ruler|last = Wilson|first = Graeme|publisher = Media Prima|year = 2010|isbn = 9789948152880|location = UK|pages = 12}}</ref> Ei britisk kartlegging av farvatna her i 1822 noterte at Ajman hadde ei av dei beste bakevjene langs kysten og var ein liten by med eit enkelt festningsbygg, der herskaren budde. Som i mange av dei andre kystbyane i det som vart [[Traktatstatane|Traktatkysten]], flytta folkesetnaden på seg etter årstida og det var så mange som 1400 til 1700 mann frå Mahamee-stamma der under perlefangstsesongen, og mange av desse reiste til [[Al Buraimi]] under [[daddel]]innhaustinga. Kartlegginga skreiv òg at Rashid bin Ahmed rekna seg sjølv som sjølvstendig frå Sharjah, men at Sharjah ikkje såg det slik, sjølv om dei ikkje hadde noko makt over Ajman.<ref>{{Cite book|title = Islands and Maritime Boundaries of the Gulf 1798–1960|last = Schofield|first = R|publisher = Archive Editions|year = 1990|isbn = 9781852072759|location = UK|pages = 543}}</ref> Den 8. januar 1820, etter at Ras Al Khaimah vart angripen av ein britisk styrke leia av sir WG Keir, signerte sjeik Sultan bin Saqr av [[emiratet Sharjah|Sharjah]] ein avtale med Storbritannia og overgav tårna, kanonane og fartøya til Sharjah, Ajman, [[Umm al-Quwain|Umm Al Quwain]] og områda dei styrte. Ajaman nekta først å følgje Sultan bin Saqr, men kapitulerte i 1823.<ref name=":0">{{Cite book|title = Islands and Maritime Boundaries of the Gulf 1798–1960|last = Schofield|first = R|publisher = Archive Editions|year = 1990|isbn = 9781852072759|location = UK|pages = 133}}</ref> 2. desember 1971 vart Ajman, under sjeik Rashid bin Humayd Al Nuaimi, med i Dei sameinte arabiske emirata. ===Herskarar=== Herskarane i emiratet har vore: *1810–1816: Sjeik Rashid bin Humaid Al Nuaimi *1816–1838: [[Rashid bin Ahmed Al Nuaimi|Sjeik Rashid bin Ahmed Al Nuaimi]] (d. 1838) *1838–1841: Sjeik Humaid bin Rashid Al Nuaimi (d. 1873), fyrste gong *1841–1848: Sjeik `Abd al–`Aziz I ibn Rashid Al Nuaimi (d. 1848) *1848–1873: Sjeik Humaid II bin Rashid Al Nuaimi (andre gong) *1873–april 1891: Sjeik Rashid bin Humaid Al Nuaimi (d. 1891) *April 1891–8. juli 1900: Sjeik Humaid bin Rashid Al Nuaimi (d. 1900) *8. juli 1900–februar 1910: Sjeik Abdulaziz bin Humaid Al Nuaimi (18..–1910) *Februar 1910–januar 1928: Sjeik Humaid bin Abdulaziz Al Nuaimi *Januar 1928–6. september 1981: [[Rashid Bin Humaid Al Nuaimi|Sjeik Rashid ibn Humaid Al Nuaimi]] (b. 1904–1981) *6. september 1981–i dag: [[Humaid bin Rashid Al Nuaimi|Sjeik Humaid ibn Rashid Al Nuaimi]] (f. 1931) == Geografi == [[Fil:Ajman ar.jpg|mini|Ajman by (midten) og Sharjah by (nedanfor).]] Ajman er den minste av Dei sameinte arabiske emirata, og dekkjer berre 260 kvadratkilometer. Byen ligg ved kysten av Persiabukta og er heimstad til 95&nbsp;% av det samla folketalet i emiratet. I 2010 var folketalet 262&nbsp;000, og av desse var 16&nbsp;% emiratarabarar i følgje offisiell statistikk.<ref>{{Cite web|url = http://www.uaeinteract.com/docs/Ajman_population_at_over_262&nbsp;000;_Population_up_by_12&nbsp;000_and_Emiratis_account_for_16/46426.htm|title = Ajman population at over 262&nbsp;000|date = 16. juli 2011|accessdate = 5. juni 2016|website = UAE Interact|publisher = |last = |first = }}{{Død lenkje|date=oktober 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> I tillegg til byen Ajman, består emiratet av to eksklavar, [[Manama i Ajman|Manama]] og [[Masfut]]. Manama ligg på sletten ved foten til Hajjarfjella, kring 60&nbsp;km aust for Ajman by, medan Masfut ligg i sjølve fjella, kring 110&nbsp;km sør for Ajman by. Byen og hovudområdet i Ajman grensa på landsida til Sharjah, medan Manama deler grense med Sharjah og Fujairah. Masfut grensar til [[Oman]], [[Dubai]] (landsbyen og eksklaven Hatta) og [[Ras Al Khaimah]]. Både Manama og Masfout er frodige jordbruksområde. Det meste av hovudområdet i emiratet er utbygd med store forstader langs hovudvegen E311, og lettindustriområde og lagerhus mot nordaust. Vika ved Ajman er oppmudra og murt opp til eit hamneområde. Ajman har ein blømande tekstilindustri og 15&nbsp;% av produksjonsbedriftene i landet ligg her.<ref>{{Cite news|url = https://www.zawya.com/story/Manufacturing_boosts_UAE_BNP-ZAWYA20140323115442/|title = Manufacturing boosts UAE BNP|last = Johnson|first = Alice|date = 23. mars 2014|work = Zawya|accessdate = Nov 2014}}{{Død lenkje|date=oktober 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Dei små områda med sandørken utafor byen har berre spreidd vegetasjon med gras og kratt, ghaf-tre og enkelte daddelpalmar.<ref>{{Cite web|url = http://www.uaeinteract.com/nature/|title = Nature|date = 16. juni 2011|accessdate = 5. juni 2016|website = UAE Interact|publisher = |last = |first = |archive-date = 2015-11-22|archive-url = https://web.archive.org/web/20151122112833/http://www.uaeinteract.com/nature/|url-status = yes}}</ref> Ein finn mykje akasie og ghaf rundt Manama, som lenge har vore eit jordbrusksenter. I Masfut er det lundar med daddelpalmar og frukttreplantasjar. == Styre == Ajman er eit [[monarki]], styrt av [[sjeik Humaid bin Rashid Al Nuaimi]]. Kronprinsen i emiratet er [[sjeik Ammar bin Humaid Al Nuaimi]]. Emiratet har blitt styrt av medlemmar av Al Nuaimi-familien (eller stamma) sidan 1810. Emirate medverkar med fire senatorar, eller sete, i det føderale nasjonalrådet, som tel 40 sete. == Økonomi == Bruttonasjonalprodukt i Ajman i 2012 var 4,23 mrd. dollar.<ref name=":2">{{Cite book|title = Ajman Annual Economic Report|last = |first = |publisher = Government of Ajman|year = |isbn = |location = UAE|pages = 22–30}}</ref> Området har ein positiv handelsbalanse, med 1,61 mrd. dollar i eksportinntekter og import for 600 millionar dollar.<ref>{{Cite book|title = Ajman Annual Economic Report|last = |first = |publisher = Government of Ajman|year = 2013|isbn = |location = |pages = 34}}</ref> == Turistmål == Ajman fort var tidlegare busetnaden til herskaren i Ajman, men dette vart gjeve til politivesenet i Ajman i 1967. Det vart sidan omgjort til eit museum. Det raude fortet vart bygd under sjeik Humaid bin Abdul Aziz Al Nuaimi (1910-1928), og består av fire rom i to tårn. Fortet vart restaurert i 1986 og eit tredje tårn vart lagt til dei to eldre tårna.<ref>{{Cite web|url = http://www.ajmanturisme.ae/en/Disc/Pages/The-Red-Fort.aspx|title = The Red Fort|date = |accessdate = 5. juni 2016|website = Ajman Tourism|publisher = |last = |first = }}{{Død lenkje|date=oktober 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Manama museum opna i 2012 og ligg i Al Mareer fort, som opphavleg vart bygd under regjeringstida til sjeik Rashid bin Humaid Al Nuaimi (1873 – 1891). Ved Ajman [[corniche]] vart Al Murabaa vakttårn bygd i 1930-åra. ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Emirate of Ajman|Emirate of Ajman]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. juni 2016.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' {{refslutt}} {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{Wikivoyage|Ajman}} *{{offisiell nettstad}} {{Ajman}} {{emirat i Dei sameinte arabiske emirata}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Ajman| ]] [[Kategori:Emirat i Dei sameinte arabiske emirata]] fqutu3olw5bnsbimpyobuv68jhm3axr 0 165337 3673901 3046279 2026-09-22T11:44:10Z Ranveig 39 Flikk 3673901 wikitext text/x-wiki {{Infoboks organisasjon | navn = Norsk studentorganisasjon | logo = | orgnummer = 995 523 868 | skipa = [[25. april]] [[2010]] | hovudkontor = [[Holbergs gate i Oslo|Holbergs gt.&nbsp;1]] | medlemmar = 230 000 | lokale ledd = 31 lokallag | nettstad = [http://www.student.no student.no] }} '''Norsk studentorganisasjon''' ('''NSO''') er ein [[Norsk|norsk]] studentorganisasjon som er eit resultat av ei samanslåing av Studentenes Landsforbund (StL) og Norsk Studentunion (NSU). Den formelle etableringa av den nye organisasjonen fann stad 1. juli 2010. NSO har vel 200 000 kollektivt tilslutta studentar ved norske universitet og høgskular. ==Medlemslag== Per 22. november 2017 hadde NSO medlemslag ved følgende utdanningsinstitusjonar:<ref name=NSOmedlemmer/> *[[Arkitektur- og designhøgskolen i Oslo]] *[[Bergen Arkitekthøgskole]] *[[Det teologiske menighetsfakultet]] *[[Dronning Mauds Minne Høgskole]] *[[Fjellhaug Internasjonale Høgskole]] *[[Handelshøyskolen BI]] *[[Høgskolen i Innlandet]] *[[Høyskolen Diakonova]] *[[Høgskolen i Molde]] *[[Oslomet – storbyuniversitetet|Oslomet]] *[[Høgskolen i Sørøst-Norge]] *[[Høgskolen i Østfold]] *[[Høgskulen i Volda]] *[[Høgskulen på Vestlandet]] *[[Kunsthøgskolen i Oslo]] *[[Lovisenberg diakonale høgskole]] *[[NLA Høgskolen]] *[[Nord universitet]] *[[Norges Dansehøyskole]] *[[Norges Handelshøyskole]] *[[Norges idrettshøgskole]] *[[Norges miljø- og biovitenskapelige universitet]] *[[Norges musikkhøgskole]] *[[Norges teknisk-naturvitenskapelige universitet]] *[[Norges Arktiske Universitet|UiT – Norges arktiske universitet]] *[[Universitetet i Agder]] *[[Universitetet i Bergen]] *[[Universitetet i Oslo]] *[[Universitetet i Stavanger]] *[[VID vitenskapelige høgskole]] *[[Westerdals Oslo ACT]] == Kjelder == <references> <ref name=NSOmedlemmer>{{Kilde www|tittel=Medlemslag|url=https://www.student.no/om-nso/medlemslag/|utgiver=Norsk studentorganisasjon|besøksdato=2017-11-22|arkiv_url=http://www.webcitation.org/6vAAGoQKl|arkivdato=2017-11-22|språk=norsk}}</ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Skipingar i 2010]] [[Kategori:Norske studentorganisasjonar]] m4cdjs93gk6gb0p8ibds9tkasud1ov8 0 169435 3673822 3163457 2026-09-22T07:22:54Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Dylle]] til [[Dylleslekta]]: Jf. Artsdatabanken 3163457 wikitext text/x-wiki {{TaksoboksLua|taksonomi_WD=ja}} '''Dylle''' er ei planteslekt i [[korgplantefamilien]]. Dyllene er store plantar med kvit mjølkesaft. Dei har innhol stengel som inneheld ei mjølkeaktig plantesaf, blanke kålgrøne blad som går kring stengelen, og gule korger i halvskjerm. Fruktene har kvit fnokk. Plantane i slekta kan etast. Unge blad kan etast råe har ein smak som kan minna om [[hagesalat|salat]], medan andre blad kan brukast som [[spinatvekst]]. Dylle er mellom anna ein tradisjonell matplante på New Zealand, der han er kjend som ''puha'', ''rareke'' eller ''raraki''. Mange stader er likevel dylle rekna som [[ugras]]. I [[Noreg]] veks fem [[art]]ar av dylle. === Norske artar i dylleslekta === * [[Åkerdylle]] (''Sonchus arvensis'') * [[Snaudylle]] (''Sonchus uliginosus'') * [[Sumpdylle]] (''Sonchus palustris'') * [[Haredylle]] (''Sonchus oleraceus'') * [[Stivdylle]] (''Sonchus asper'') ==Kjelder== {{refstart}} *Dansk Wikipedia. *[[Johannes Lid]]: ''Norsk-svensk-finsk flora''. Det Norske Samlaget, 1985. *[http://www.botanical.com/botanical/mgmh/s/sowthi71.html «Sow-Thistles»], ''A Modern Herbal'', Botanical.com ---- *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Sonchus|Sonchus]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 1. september 2014.'' {{refslutt}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Viltveksande plantar i Noreg]] [[Kategori:Korgplantefamilien]] [[Kategori:Ugras]] [[Kategori:Matplantar]] l2jzuv178468qil2ix4ekpldj3tfdxh 3673824 3673822 2026-09-22T07:25:31Z Ranveig 39 Malar 3673824 wikitext text/x-wiki {{TaksoboksLua|taksonomi_WD=ja}} '''Dylleslekta''' er ei planteslekt i [[korgplantefamilien]]. Dyllene er store plantar med kvit mjølkesaft. Dei har innhol stengel som inneheld ei mjølkeaktig plantesaf, blanke kålgrøne blad som går kring stengelen, og gule korger i halvskjerm. Fruktene har kvit fnokk. Plantane i slekta kan etast. Unge blad kan etast råe har ein smak som kan minna om [[hagesalat|salat]], medan andre blad kan brukast som [[spinatvekst]]. Dylle er mellom anna ein tradisjonell matplante på New Zealand, der han er kjend som ''puha'', ''rareke'' eller ''raraki''. Mange stader er likevel dylle rekna som [[ugras]]. I [[Noreg]] veks fem [[art]]ar av dylle. === Norske artar i dylleslekta === * [[Åkerdylle]] (''Sonchus arvensis'') * [[Snaudylle]] (''Sonchus uliginosus'') * [[Sumpdylle]] (''Sonchus palustris'') * [[Haredylle]] (''Sonchus oleraceus'') * [[Stivdylle]] (''Sonchus asper'') ==Kjelder== {{refstart}} *[[Johannes Lid]]: ''Norsk-svensk-finsk flora''. Det Norske Samlaget, 1985. *[http://www.botanical.com/botanical/mgmh/s/sowthi71.html «Sow-Thistles»], ''A Modern Herbal'', Botanical.com ---- *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Sonchus|Sonchus]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 1. september 2014.'' *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:da:Svinemælk|Svinemælk]]» frå {{Wikipedia-utgåve|da}}, den 14. november 2010.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * {{artslenkjer}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Viltveksande plantar i Noreg]] [[Kategori:Korgplantefamilien]] [[Kategori:Ugras]] [[Kategori:Matplantar]] gmgiqbq80w9205orn3lt534on3liv1j 0 169512 3673906 3163458 2026-09-22T11:56:42Z Ranveig 39 Flikk, litt meir frå no: 3673906 wikitext text/x-wiki {{TaksoboksLua|taksonomi_WD=ja}} '''Åkerdylle''' er ei [[fleirårig]] [[urt]] i [[korgplantefamilien]]. [[Art]]en har [[kosmopolitisk utbreiing]]. ==Skildring== Planta blir 50–130 cm høg og har lange, krypande jordstenglar. Stengelen er opprett og forgreina øvst. Blada er blankt grøne, parflikea med tanna bladrand og stengelomsluttande med avrunda flikar. Dei øvste blada har få eller ingen flikar. Blomsterkorgene er gyllengule og 4–5 cm i diameter. Korgskaft og korgdekke har gule kjertelhår. Frukta er til slutt brun og 3-3,5 mm lang. Åkerdylle blomstrar kring juli–september på havstrender og avfallsplassar, og i åkrar, der planta er eit ugras. ==Varietetar== Arten kan delast inn i to eller tre varietetar: * kjerteldylle (var. ''arvensis'') – har kjertelhår på korgskaft og korgdekke, den vanlegaste varieteten * snaudylle (var. ''uliginosus'') – har ikkje kjertelhår * stranddylle (var. ''maritimus'') – berre på havstrand, 15–35 cm høg, kan ha kjertelhår eller vera glatt, ikkje så breitt anerkjent ==Ugras== Åkerdylle er eit av dei verste [[ugras]]ar i åkrar med korn, poteter og grønsaker. I eng blir den derimot raskt utkonkurrert av gras. Haustpløying har liten verknad, og i [[økologisk landbruk]] kan han best nedkjempast med [[harv]]ing om våren. I kornåker nyttar tradisjonelt landbruk fenoksysyrer ([[MCPA]], [[2,4-D]] eller [[mekoprop-P]]) i nedkjempinga, i potetåkrar kan ein nyta [[rimsulfuron]]. == Galleri == <gallery> Sonchus arvensis L. (8006716631).jpg|Vekstform Sonchus arvensis (19763610849).jpg|Blad Sonchus arvensis Peltovalvatti C H8939.jpg|Stengelomsluttande blad 20131022Sonchus arvensis.jpg|Blomsterkorg </gallery> ==Kjelder== *[[Johannes Lid]]: ''Norsk-svensk-finsk flora''. Det Norske Samlaget, 1985. {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:da:Agersvinemælk|Agersvinemælk]]» frå {{Wikipedia-utgåve|da}}, og «[[:sv:Åkermolke|Åkermolke]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}} den 14. november 2010.'' {{refslutt}} {{refopning}} *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Åkerdylle|Åkerdylle]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 22. september 2026.'' **''{{Wikipedia-utgåve|nb}} oppgav desse kjeldene:'' &nbsp; {{refslutt}} * {{Kilde bok | forfatter=B. Mossberg og L. Stenberg | utgivelsesår=2016 | tittel=Gyldendals store nordiske flora | side=654 | forlag=Gyldendal | isbn=978-82-05-42485-2}} * {{Kilde www | url=https://denvirtuellafloran.se/flora/di/astera/sonch/soncarv.html | tittel=Åkermolke | besøksdato=2020-09-12 | utgiver=Den virtuella floran | arkiv-dato=2022-07-05 | arkiv-url=https://web.archive.org/web/20220705192223/https://denvirtuellafloran.se/flora/di/astera/sonch/soncarv.html }} * {{Artsdatabanken|60786|2020-09-12}} * {{Kilde artikkel | forfatter=K. Bysveen | tittel=Mekanisk bekjempelse av rotugras | publikasjon=Økologisk landbruk | utgivelsesår=2015 | nummer=2 | side=23–25 | url=https://okologisklandbruk.nlr.no/media/ring/3550/nr%203%2015/23-25.pdf }}{{Død lenke|dato=april 2021 |bot=InternetArchiveBot }} * {{Kilde www | url=http://www.omafra.gov.on.ca/english/crops/field/weeds/perennial_sowthistle.htm | tittel=Problem Weed Control in Field Crops: Sow-Thistle, Perennial (''Sonchus arvensis'' L.) | besøksdato=2020-10-29 | utgiver=Ontario Ministry of Agriculture, Food and Rural Affairs}} == Bakgrunnsstoff == * {{artslenkjer}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Plantar i Noreg]] [[Kategori:Korgplantefamilien]] 1zqc8mjjcq6e20e3nakelgmff3tl1ab 0 181988 3673891 3325835 2026-09-22T10:34:05Z Ranveig 39 Fmt. 3673891 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | tittel = Fame | format = Singel | artist = [[David Bowie]] | album = [[Young Americans]] | B-side = [[Right av David Bowie|Right]] | utgjeve = 25. juli 1975 | innspelt = Januar 1975 | studio = [[Electric Lady Studios|Electric Lady]], New York City | sjanger = {{hlist|[[Funk]]<ref name="funk genre">{{cite book|last=Taylor|first=Steve|page=45|url=https://books.google.com/books?id=KPOsu8JOHO8C&pg=PA45|title=The A to X of Alternative Music|publisher=[[Continuum Books|Continuum]]|year=2006|isbn=0826482171|access-date=31. juli 2021|quote=...'Fame', a funk workout...|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705050900/http://books.google.com/books?id=KPOsu8JOHO8C&pg=PA45|archive-date=5. juli 2014|url-status=live}}</ref>|[[funk rock]]<ref name="funk rock">{{cite web|first=Paul|last=Elliott|title=The Top 20 Greatest Funk Rock Songs|work=Classic Rock Magazine|date=30. mai 2016|access-date=4. februar 2019|url=http://teamrock.com/feature/2016-05-30/top-20-best-funk-rock-song|archive-url=https://web.archive.org/web/20180322092102/http://teamrock.com/feature/2016-05-30/top-20-best-funk-rock-song|archive-date=22. mars 2018|url-status=live}}</ref>}} | lengd = 3:30 (singel)<br/>4:12 (album) | selskap = [[RCA Records|RCA]] | låtskrivar = {{hlist|[[David Bowie]]|[[Carlos Alomar]]|[[John Lennon]]}} | produsent = {{hlist|[[Harry Maslin]]|David Bowie}} | førre = [[songen Young Americans|Young Americans]] | førre år = 1975 | neste = [[Golden Years]] | neste år = 1975 | artist kronologi2 = David Bowie | førre2 = [[Never Let Me Down av David Bowie|Never Let Me Down]] | førre2 år = 1987 | neste2 = [[Real Cool World]] | neste2 år = 1992 }} «'''Fame'''» er ein song spelt inn av den engelske musikaren [[David Bowie]] i 1975 for albumet ''[[Young Americans]]''. Seinare vart han gjeven ut som den andre singelen frå albumet på [[RCA Records]] i juli 1975. Songen var skriven av Bowie, [[Carlos Alomar]] og det tidlegare [[Beatles]]-medlemmet [[John Lennon]], og spelt inn i [[Electric Lady Studios]] i New York City i januar 1975. Det er ein [[funkrock]]song som omhandlar korleis Bowie (og Lennon) er misnøgde med problema kjendistilværet fører med seg. Songen vart ein stor suksess i Nord-Amerika og vart den første singelen til Bowie som gjekk til topps på ¨[[Billboard Hot 100]]-lista og den kanadiske singellista. Songen var ein av dei meir suksessrike singlane det året og vart rangert på sjuandeplassen på [[Billboard Year-End Hot 100 singles of 1975|''Billboard'' Year-End Hot 100]]. Songen var ikkje like populær i Europa og nådde 17. plassen på [[UK Singles Chart]] og niandeplassen på VG-lista i Noreg. I 1990 miksa Bowie songen på ny under tittelen «Fame '90» i samband med [[Sound+Vision-turneen]] hans. «Fame» har sidan kome ut på mange samlealbum, og vart ommastra i 2016 som ein del av plateboksen ''[[Who Can I Be Now? (1974–1976)]]''. Songen er ein av fire Bowie-songar som er med på lista til [[Rock and Roll Hall of Fame]] over 500 songar som forma rock and roll. ==Bakgrunn== Med utgjevinga av albumet ''[[The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars]]'' i 1972 slo Bowie stort gjennom.{{sfn|Pegg|2016|p=616}} På det albumet representerer Bowie sine ambisjonar om å bli kjend i songen «Star», som òg omfatta fantasiane om at «alle draumande ungdomar som mimer inn i ein hårbørste i eit forstadssoverom», på toppen av Bowie sin eigen frustrasjon over ikkje å ha oppfylt sitt potensial. {{sfn |Pegg|2016|p=778}} I byrjinga av 1975, betydde «heidring» eit par forskjellige ting for Bowie. Det betydde ikkje berre å bli stjerne, men òg føreståande søksmål som var resultatet av at forholdet mellom Bowie og manageren hans [[Tony Defries]] vart avslutta. {{Sfn|Doggett|2012|p = 276}} Det betydde òg eit dyrt musikalprosjekt laga av Defries, med tittelen ''Fame'', som vart finansiert gjennom MainMan, eit selskap som vart bygget rundt heidringa til Bowie; showet omhandla [[Marilyn Monroe]], men vart skrinlagt etter berre ei framvising på [[Broadway-teater|Broadway]] og etter at han alt hadde floppa utanfor Broadway.{{sfn | Doggett | 2012 | p = 276}} ''Fame'' øydela nesten MainMan og var traumatisk i forholdet mellom Bowie og Defries. {{Sfn | Doggett | 2012 | p = 276}} Bowie skildra seinare «Fame» som «stygg, sint», og innrømde at han var skriven med «med ein viss vondskap» retta mot MainMan. Dette vert støtta av biografen [[Peter Doggett]], som skriv: «kvar gong i 'Fame' der Bowie klappa attende med eit kynisk svar til vanskane sine, hadde han [Defries] og hans episke feil i tankane,» og skreiv at teksten «bully for you, chilly for me» som eit slåande døme.{{sfn|Doggett|2012|p=276}} I 1990 sa Bowie at songen var den han likte minst på albumet{{Sfn|Pegg|2016|p=257}} og sa: «Eg hadde særs opprørande managerproblem, og mykje vart bygd inn i den songen. Alt det ligg bak meg no. Eg trur at kjendistilvære i seg sjølv ikkje er ei løn. Det meste du kan sei er at det skaffar deg eit bord på restaurantar.»<ref name=Q90>{{Cite journal| title=David Bowie Interview| journal=[[Q magazine]] |date=April 1990 | pages=60–70}}</ref> ==Komposisjon og innspeling== [[Fil:John Lennon last television interview Tomorrow show 1975 (34 cropped).JPG|mini|venstre|150px|Bowie skreiv «Fame» i lag med [[John Lennon]], som òg bidrog med korvokal og gitar.]] Då ''[[Young Americans]]''-innspelinga i røynda var over seint i 1974, vart songane forseinka medan Bowie fjerna seg frå Defries. Det er forskjellige kjelder om korleis «Fame» kom til i studio, men både Doggett og [[Nicholas Pegg]] skreiv at det kom av ei rekkje «heldige» hendingar.{{sfn|Doggett|2012|p=275}}{{sfn|Pegg|2016|p=256}} Seint i 1974 var Bowie i [[New York City]], der han møtte [[John Lennon]], som på den tida heldt seg borte frå kona [[Yoko Ono]].{{sfn|Spitz|2009|p=247}} Dei to jamma i lag, som førte til ei innspeling i [[Electric Lady Studios]] i januar 1975. Der hadde [[Carlos Alomar]] utvikla eit gitarriff for Bowie sin versjon av «Footstompin'» av [[The Flairs]], som Bowie meinte var «bortkasta» å nytte på ein coverversjon. Lennon, som var i studio, kom opp med hovudideen då han byrja å syngje «aim» over riffet, som Bowie så gjorde til «Fame» og så, i følgje [[Marc Spitz]], skreiv dei resten av teksten til songen i lag med Lennon.<ref name=TWRS>{{cite AV media | date=20. mai 1990 | title=Timothy White's Rock Stars: Hearing Pictures: David Bowie's Sound + Vision|type=radio interview}}</ref>{{sfn|Spitz|2009|p=249}} Men i følgje Doggett, skal Lennon bere ha kome med akkurat nok tekstbidrag til at han vart oppført som medlåtskrivar.{{sfn|Doggett|2012|p=275}} Bowie sa seinare at Lennon var energien og inspirasjonen for «Fame», og det var derfor han gav han status som medlåtskrivar..{{sfn|Pegg|2016|p=256}} Lennon motsa seinare denne soga i eit intervju i 1980 der han sa: «Med tok eit mellomspel av [[Stevie Wonder]] og spelte det baklengs, og så laga me ein song av det!»{{sfn|Doggett|2012|p=275}}{{sfn|Pegg|2016|p=256}} Etter at gruppa gjorde ferdig riffet, kom dei opp med noko som passa inn i lag med «svart amerikansk musikk» i byrjinga av 1975: eit «syskenbarn» av «[[Hollywood Swinging]]» av [[Kool & the Gang]], «[[The Payback av James Brown|The Payback]]» av [[James Brown]] og «[[Do It ('Til You're Satisfied)]]» av [[B.T. Express]].{{sfn|Doggett|2012|pp=275–276}} (Seinare i 1975 gav Brown ut songen «[[Hot (I Need to Be Loved, Loved, Loved)]],» der hovudriffet var lånt direkte frå «Fame.») Doggett skreiv at andre potensielle inspirasjonskjelder var songen «Jungle Walk» av [[The Rascals]] frå 1972 og songane «[[Pick Up the Pieces av Average White Band|Pick Up the Pieces]]» av [[Average White Band]] og «Brighter Day» av [[Keith Christmas]], ein ven av Bowie.{{sfn|Doggett|2012|p=276}} Totalt sett meiner Doggett at «Fame» liknar «[[Thank You (Falettinme Be Mice Elf Agin)]]» av [[Sly and the Family Stone]] som i likskap med «Fame» er ein funk-song med «vondskapsfull kvass» tekst.{{sfn|Doggett|2012|p=277}} «Fame» er ein [[funkrock]]song<ref name="funk rock" /> som omhandlar korleis Bowie (og Lennon) er missnøgd med problema som kjendistilære medfører, inkludert «managerar som grabbar til seg pengar, tankelaus beundring, uønska følgje og det hole vakuumet i limousin-livsstilen».{{sfn|Pegg|2016|pp=256–257}} Ein kan høyre Lennon syngje «Fame» i falsett gjennom heile songen. Doggett meinte det var «slåande» at falsetten strekte seg over tre oktavar, frå «[[Yoko Ono]]-sopran» til «[[Johnny Cash]] basso profundo».{{sfn|Doggett|2012|p=277}} I lag med «Fame» arbeidde Bowie igjen med Lennon på ein versjon av Lennon sin [[The Beatles|Beatles]]-song «[[Across the Universe]]». På denne spelte Lennon rytmegitar.{{sfn|Spitz|2009|p=249}} I følgje Spitz vart «Fame» og «Across the Universe» begge lagt til ''Young Americans'' i siste augneblink.{{sfn|Spitz|2009|p=249}} Sjølv om ''Young Americans'' hovudsakleg vart produsert i lag med [[Tony Visconti]], var ikkje han til stades under innspelinga av «Fame».{{sfn|Spitz|2009|p=249}} I staden vart desse songane produserte av lydteknikaren [[Harry Maslin]].<ref>{{cite book |last=Visconti |first=Tony |title=Tony Visconti: the Autobiography: Bowie, Bolan and the Brooklyn Boy |year=2007 |publisher=Harper |pages=222–224}}</ref> På songen syng Bowie «What you need, you have to borrow» som i følgje Spitz vart sungen med same «gift» i røysta som [[Jimi Hendrix]] hadde då han song «Businessmen they drink my wine», på versjonen hans av [[Bob Dylan]]-songen «[[All Along the Watchtower]]».{{sfn|Spitz|2009|p=247}} ==Utgjeving og mottaking== «Fame» kom ut 7. mars 1975 som det siste sporet på det niande studioalbumet hans, ''[[Young Americans]]''.<ref name="UK single liner notes">{{Cite AV media notes|title=Young Americans|others=[[David Bowie]]|year=1975|publisher=[[RCA Records]]|location=US|type=liner notes|id=APK1-0998}}</ref><ref name="Erlewine allmusic">{{cite web|last=Erlewine|first=Stephen Thomas|author-link=Stephen Thomas Erlewine|title=''Young Americans'' – David Bowie|url=https://www.allmusic.com/album/young-americans-mw0000098919|publisher=[[AllMusic]]|access-date=31. juli 2021}}</ref> Han vart sidan gjeven ut av RCA Records (som PB 10320) som den andre singelen frå albumet den 25. juli 1975 med songen «[[Right av David Bowie|Right]]» som B-side.{{sfn|O'Leary|2015|p=499}} «Fame» vart den første songen til Bowie på toppen av [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]], og skyvde ned «[[Rhinestone Cowboy]]» av [[Glen Campbell]] i veka 20. september 1975. For veka 27. september 1975, gjekk «Fame» ned til andreplassen bak [[John Denver]] sin [[I'm Sorry av John Denver|«I'm Sorry»]] for ei veke, før han gjekk til topps igjen den neste veka, før han til slutt vart erstatta av [[Neil Sedaka]] sin [[Bad Blood av Neil Sedaka|«Bad Blood»]]. Bowie sa seinare at han hadde «absolutt inga aning» om at songen kom til å gjere det bra som singel og sa «Eg kunne ikkje ha plukka ein singel om han traff meg i andletet.»<ref name=MusikarMag>{{Cite journal| last=Isler| first=Scott| title=David Bowie Opens Up – A Little | journal=[[Musician]]| issue=106|date=August 1987 | pages=60–73}}</ref> Trass i at «Fame» vart den til då største suksessen til Bowie i Amerika, nådde songen berre 17. plassen på [[UK Singles Chart]]. Dave Thompson i [[AllMusic]] kalla songen «ein storm av ein hard funk-dans med tekst, full av fiendtleg kritikk av korleis suksess kostar ein personleg -- som passar perfekt med det livlege tempoet og kjensla i songen.»<ref name="Thompson allmusic">{{cite web|last=Thompson|first=Dave|title=«Fame» – David Bowie|url=https://www.allmusic.com/song/fame-mt0054050627|publisher=[[AllMusic]]|access-date=31. juli 2021}}</ref> Etter at Bowie døydde i 2016 hadde ''Rolling Stone'' songen på lista si over 30 essensielle songar av Bowie.<ref name="RS 30 essentials">{{cite web |author1=''Rolling Stone'' Staff |title=David Bowie: 30 Essential Songs |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/david-bowie-30-essential-songs-33438/modern-love-1983-2-152622/ |website=[[Rolling Stone]] |access-date=31. juli 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191203085329/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/david-bowie-30-essential-songs-33438/modern-love-1983-2-152622/ |archive-date=3. desember 2019 |date=11. januar 2016}}</ref> I 2018 hadde skribentar i ''[[NME]]'' songen med på lista si over dei 41 beste Bowie-songane, med «Fame» rangert på 21. plassen.<ref>{{cite web |last1=Barker |first1=Emily |title=David Bowie's 40 greatest songs – as decided by ''NME'' and friends |url=https://www.nme.com/photos/david-bowie-s-40-greatest-songs-as-decided-by-nme-and-friends-1418012 |website=[[NME]] |access-date=31. juli 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191103063248/https://www.nme.com/photos/david-bowie-s-40-greatest-songs-as-decided-by-nme-and-friends-1418012 |archive-date=3. november 2019 |date=8. januar 2018}}</ref> Songen er ein av fire Bowie-songar som vart inkludert på lista til [[Rock and Roll Hall of Fame]] over 500 songar som forma rock and roll.<ref>{{cite web |url=http://rockhall.com/exhibits/500-songs-that-shaped-rock-and/ |title=The Songs That Shaped Rock and Roll| website=Rock and Roll Hall of Fame|access-date=31. juli 2021 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100317150057/http://rockhall.com/exhibits/500-songs-that-shaped-rock-and/ |archive-date=17. mars 2010}}</ref> ==Innhald== ;7" britisk singel<ref name="UK single liner notes" /> # «Fame» <small>(Bowie, Alomar, Lennon)</small> – 3:30 # «[[Right av David Bowie|Right]]» <small>(Bowie)</small> – 4:13 * Den alternative versjonen av singelen hadde «[[Golden Years]]» som [[A- og B-side|B-side]]. * Den italienske versjonen av singelen hadde «[[Space Oddity]]» som B-side. ==Salslister og salstrofé== {{col-begin}} {{col-2}} ===Vekeslister=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col"| Liste (1975–2016) ! scope="col"| Plassering |- ! scope="row" {{singlechart |Flandern|17|artist=David Bowie|song=Fame|access-date=31. juli 2021}} |- ! scope="row" {{singlechart |Vallonia|20|artist=David Bowie|song=Fame|access-date=31. juli 2021}} |- ! scope="row" {{singlechart|Canadatopsingles|3|artist=David Bowie|song=Fame|chartid=4036a|access-date=31. juli 2021}} |- ! scope="row" {{singlechart|France|181|artist=David Bowie|song=Fame|rowheader=true|access-date=31. juli 2021}} |- ! scope="row" {{singlechart |Hungarytop10|12|year=2016|week=2|artist=David Bowie|song=Fame|access-date=31. juli 2021}} |- ! scope="row" {{singlechart|Dutch100|6|artist=David Bowie|song=Fame|access-date=31. juli 2021}} |- ! scope="row" {{singlechart |Norwegian|9|artist=David Bowie|song=Fame|access-date=31. juli 2021}} |- ! scope="row" {{singlechart |Storbritannia|17|artist=David Bowie|song=Fame|date=6. september 1975|access-date=31. juli 2021}} |- ! scope="row" {{singlechart |Billboardhot100|1|artist=David Bowie|access-date=31. juli 2021}} |- ! scope="row" {{singlechart |Billboardrocksongs|14|artist=David Bowie|access-date=31. januar 2016}} |- ! scope="row" | US [[R&B]] (''Billboard'')<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/david-bowie/chart-history/r-b-hip-hop-songs/song/338220|title=David Bowie Fame Chart History|website=billboard.com|access-date=6. april 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180512125839/https://www.billboard.com/music/david-bowie/chart-history/r-b-hip-hop-songs/song/338220|archive-date=12. mai 2018|url-status=live}}</ref> | style="text-align:center;"|21 |} {{col-2}} ===Årslister=== {| class="wikitable sortable" |- !align="left"|Liste (1975) ! style="text-align:center;"| Plassering |- |Canada<ref>{{cite web|url=http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?&file_num=nlc008388.5173a&type=1&interval=20&PHPSESSID=enic7sdhqrbeuu9iiip880d0j4|title=Item Display – RPM – Library and Archives Canada|work=collectionscanada.gc.ca|access-date=2. desember 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801234702/http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?&file_num=nlc008388.5173a&type=1&interval=20&PHPSESSID=enic7sdhqrbeuu9iiip880d0j4|archive-date=1. august 2017|url-status=live}}</ref> | style="text-align:center;"|37 |- |Nederland<ref>{{cite web |title= Jaaroverzichten – Single 1975 |publisher= [[Single Top 100]]. Hung Medien |access-date= 13. mars 2018 |url= http://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=1975&cat=s |language= nl |archive-url= https://web.archive.org/web/20140215093338/http://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=1975&cat=s |archive-date= 15. februar 2014 |url-status= live }}</ref> |align="center"|71 |- |US ''Billboard'' Hot 100<ref>{{cite web|url=http://www.musicoutfitters.com/topsongs/1975.htm|title=Top 100 Hits of 1975/Top 100 Songs of 1975|website=www.musicoutfitters.com|access-date=6. april 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20170914042809/http://www.musicoutfitters.com/topsongs/1975.htm|archive-date=14. september 2017|url-status=live}}</ref> | style="text-align:center;"|7 |} ===Salstrofé=== {{Certification Table Top}} {{Certification Table Entry|region=Canada|award=Gull|type=single|relyear=1976|artist=David Bowie|title=Fame|access-date=31. juli 2021|certyear=1976}} {{Certification Table Entry|region=United States|award=Gull|type=single|relyear=1975|certyear=1975|artist=David Bowie|title=Fame|access-date=31. juli 2021}} {{Certification Table Bottom|nosales=yes}} {{col-end}} ==Medverkande== I følgje biografen Chris O'Leary:{{sfn|O'Leary|2015|p=426}} *[[David Bowie]] – solovokal, rytmegitar, piano, perkusjon *[[John Lennon]] – korvokal, akustisk gitar *[[Carlos Alomar]] – solo- og rytmegitar *[[Earl Slick]] – rytmegitar *Emir Ksasan – bass *[[Dennis Davis]] – trommer, [[vibraslap]] ==Konsertversjonar== * Eit konsertoptak frå Nassau Coliseum 23. mars 1976 frå [[Station to Station]]-turneen kom ut på ''[[Live Nassau Coliseum '76]]'',<ref>{{cite web |title=''Live Nassau Coliseum '76'' – David Bowie |url=https://www.allmusic.com/album/live-nassau-coliseum-76-mw0003015315 |publisher=[[AllMusic]] |access-date=31. juli 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191117143208/https://www.allmusic.com/album/live-nassau-coliseum-76-mw0003015315 |archive-date=17. november 2019 |url-status=live }}</ref> som først vart gjeven ut på luksusutgåva av ''[[Station to Station]]'' i 2010, sidan i plateboksen ''[[Who Can I Be Now? (1974–1976)]]'' i 2016,<ref>{{cite AV media notes|title=Who Can I Be Now? (1974–1976)|others=[[David Bowie]]|year=2016|publisher=[[Parlophone]]|location=UK, Europe & US|type=Box set booklet|id=0190295989842}}</ref> og som eit sjølvstendig album i 2017. * Opptak frå [[Isolar II-turneen]] i 1978 er komen ut på ''[[Stage av David Bowie|Stage]]'' (1978) og ''[[Welcome to the Blackout (Live London ’78)|Welcome to the Blackout]]'' (2018). * Eit opptak frå [[Serious Moonlight-turneen]], filma 12. september 1983, kom med på konsert-DVD-en [[filmen Serious Moonlight (1983)|''Serious Moonlight'']] (1984) og på konsertalbumet ''Serious Moonlight (Live '83)'', som var ein del av plateboksen ''[[Loving the Alien (1983–1988)]]'' frå 2018, og sidan gjeve ut som eit separat album året etter.<ref>{{cite AV media notes|title=Loving the Alien (1983–1988)|others=[[David Bowie]]|year=2018|publisher=[[Parlophone]]|location=UK, Europe & US|type=Box set booklet|id=0190295693534}}</ref> * Live versions recorded during Bowie's 1987 [[Glass Spider-turneen]] (in Sydney, Australia and Montreal, Canada) were released as part of the ''[[Glass Spider]]'' concert DVD/CD package. * 25. juni 2000 spelte Bowie songen på [[Glastonburyfestivalen]], som i 2018 kom ut på albumet ''[[Glastonbury 2000]]''. * Ein oppdatert versjon spelt inn av Bowie 27. juni 2000 kom ut på ''BBC Radio Theatre, London, 27. juni 2000'', ei bonusplate som følgde dei første utgåvene av ''[[Bowie at the Beeb]]'' i 2000. * I november 2003 spelte Bowie songen under [[A Reality Tour]] som kom ut på DVD-en ''[[filmen A Reality Tour|A Reality Tour]]'' i 2004, og sidan på ''[[albumet A Reality Tour|A Reality Tour]]'' i 2010. ==Andre utgjevingar== * Songen finst som B-side til den amerikanske singelen «[[Beauty and the Beast av David Bowie|Beauty and the Beast]]» i januar 1978. * Songen finst på fleire samleplater: ** ''[[Changesonebowie|ChangesOneBowie]]'' (1976) ** ''[[Fame and Fashion]]'' (1984) ** ''[[Bowie: The Singles 1969-1993]]'' (1993) ** ''[[The Best of 1974/1979]]'' (1998) ** ''[[Best of Bowie]]'' (2002) ** ''[[The Platinum Collection av David Bowie|The Platinum Collection]]'' (2006) ** ''[[Nothing Has Changed]]'' (2014) ** ''[[Bowie Legacy]]'' (2016) * Han vart gjeven ut som biletdisk i [[RCA]] ''Life Time''-biletdisksett. * Ei 40-årsjubileumsutgåve av «Fame» kom ut i 2015 og nådde då 141. plassen i Frankrike.<ref>{{cite web |title=David Bowie - Fame 40th Anniversary (Chanson) |url=https://lescharts.com/showitem.asp?interpret=David+Bowie&titel=Fame+40th+Anniversary&cat=s |website=Lescharts.com |access-date=31. juli 2021}}</ref> * «Fame '90»-miksen finst òg på: ** ''[[Changesbowie]]'' (1990) ** ''[[The Singles Collection av David Bowie|The Singles Collection]]'' (1993) ** ''[[Best of Bowie]]'' (2002) ==«Fame '90»== {{Infoboks musikkalbum | tittel = Fame '90 | artist = David Bowie | album = [[Changesbowie]] | utgjeve = 26. mars 1990 | lengd = 3:36 {{small|(Gass Mix)}} | selskap = {{hlist|EMI|Rykodisc}} | låtskrivar = {{hlist|[[David Bowie]]|[[Carlos Alomar]]|[[John Lennon]]}} | førre = «[[Never Let Me Down av David Bowie|Never Let Me Down]]» | førre år = 1987 | neste = «[[Real Cool World]]» | neste år = 1992 }} Ein nymiksa versjon av «Fame» kom ut på [[EMI Records|EMI]] i 1990 i samband med [[Sound+Vision-turneen]], samleplata ''[[Changesbowie]]'' og filmmusikkalbumet [[albumet Pretty Woman|''Pretty Woman'']]. Bowie ønskte å mikse ein amerikansk singel for turneen og albumet og stod mellom «Let's Dance» og «Fame». Sidan «Let's Dance» var gjeven ut relativt nyleg, fall valet på «Fame». Bowie likte valet: «Han dekkjer mykje, Fame. Han har stått seg godt gjennom åra. Han høyrest framleis potent ut. Det er ein ganske stygg, sint liten song. Oeg eg likar det.»<ref name=Q90 /> «Gass Mix» vart sidan gjeven ut på [[albumet Pretty Woman|''Pretty Woman''-albumet]]. ===Innhald=== Song skriven av [[David Bowie]], [[Carlos Alomar]] og [[John Lennon]]. ;US CD-singel (Rykodisc RCD5 1018) # «Fame '90» (with [[Queen Latifah]]) – 4:10 # «Fame '90» ([[House music|House]] Mix) – 5:58 # «Fame '90» (Gass Mix) – 3:38 # «Fame '90» ([[Hip-hop music|Hip Hop]] Mix) – 5:58 # «Fame '90» (Absolutely Nothing Premeditated/Epic Mix) – 14:25 ;Vest-Tyskland maxi CD-singel (EMI CDP 560-20-3805-2) # «Fame '90» (House Mix) – 5:58 # «Fame '90» (Hip Hop Mix) – 5:58 # «Fame '90» (Gass Mix) – 3:38 # «Fame '90» (Queen Latifah's Rap Version) – 3:10 ;«Exclusive Changes pack» 7" vinylsingel (FAMES 90) # «Fame '90» (Gass Mix) – 3:38 # «Fame '90» (Queen Latifah's Rap Version) – 3:10 ;Limited edition 7" biletdisk på vinyl (FAME PD 90) # «Fame '90» (Gass Mix) – 3:38 # «Fame '90» (Bonus Beat Mix) – 4:45 * Singelen kom ut i forskjellige format: som 7"-singel, ein kassettsingel, ein 12"-singel, CD-singlar og to avgrensa utgjevingar som biletdisk (med den unike «Bonus Beat mix») og ein 7"-vinyl med tre trykk som syner forskjellige fasar av karrieren til Bowie og ein unik miks kalla Queen Latifah's mix<ref name=MelodyMaker90>»News," Melody Maker magazine, 24. mars 1990, side 3</ref> ===Video=== Filmregissøren [[Gus Van Sant]] regiserte ein musikkvideo for denne versjonen, med klipp frå mange tidlegare Bowie-videoar.<ref name=MelodyMaker90 /> I musikkvideoen kan ein òg sjå Bowie danse med [[Louise Lecavalier]], ein av hovuddansarane i den kanadiske dansetruppen [[La La La Human Steps]] (som Bowie samarbeidde med på ''Sound + Vision''-turneen).<ref name=RSMusicGuide90>{{citation | journal=[[Rolling Stone]] | title=Rolling Stone Summer Music Guide 1990 | year=1990 |page=3}}</ref> Den amerikanske versjonen av videoen erstatta somme av musikkvideoane til Bowie med scener frå filmen ''[[Pretty Woman]]''. «Fame» vart nytta som lydspor til ein animert musikkvideo med same tittel, regissert av [[Richard Jefferies]] og [[Mark Kirkland]] medan dei var studentar på [[California Institute of the Arts]]. Filmen, som kom ut i 1975, vann [[Student Academy Award]] for animasjon og vart sendt i NBC-serien ''[[TV-serien The Midnight Special|The Midnight Special]]''.<ref>{{cite web|url=https://m.youtube.com/watch?v=aQr9H3lb27A|title=David Bowie – Fame – Animated Video (Midnight Special)|last=dadsvolunteer|date=31. oktober 2016|access-date=6. april 2018|via=YouTube}}</ref> ===Salslister=== {| class="wikitable sortable" |- !Liste (1990) !Plassering |- |Australia ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref>{{cite Ryan|page=39}} retrieved 13. september 2020</ref> | style="text-align:center;"|85 |- |Belgia ([[Ultratop]])<ref name=ACF90>{{citation|url=http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=David+Bowie&titel=Fame+90&cat=s |title=Australian-Charts.com David Bowie Fame 90 (Song) |access-date=11. november 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131112102834/http://www.australian-charts.com/showitem.asp?interpret=David+Bowie&titel=Fame+90&cat=s |archive-date=12. november 2013 }}</ref> | style="text-align:center;"|22 |- |Europa ([[Eurochart Hot 100]])<ref>{{cite magazine|url=https://worldradiohistory.com/UK/Music-and-Media/90s/1990/MM-1990-04-21.pdf|title=Eurochart Hot 100 Singles|date=21. april 1990|page=|accessdate=31. juli 2021|magazine=[[Music & Media]]}}</ref> |align="center"|69 |- |{{singlechart|Ireland2|11|song=Fame|access-date=11. august 2019}} |- |Nederland ([[Nederlandsk Topp 40]])<ref>{{cite web|url=https://www.top40.nl/david-bowie/david-bowie-fame-90-6489|title=David Bowie – Fame 90|accessdate=21. juni 2021|publisher=top40.nl}}</ref> | style="text-align:center;"|17 |- |Nederland ([[Single Top 100]])<ref name=ACF90 /> | style="text-align:center;"|16 |- |New Zealand ([[RIANZ]])<ref name=ACF90 /> | style="text-align:center;"|32 |- |Sveits ([[Schweizer Hitparade]])<ref name=ACF90 /> | style="text-align:center;"|29 |- |[[UK Singles Chart|UK Singles]] ([[Official Charts Company]])<ref name=OFCF90>{{citation|url=http://www.officialcharts.com/search-results-album/_/Fame+90 |title=Official Charts Company – Fame 90 |access-date=11. november 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131112001205/http://www.officialcharts.com/search-results-album/_/Fame+90 |archive-date=12. november 2013 }}</ref> | style="text-align:center;"|28 |- {{singelliste|Tyskland|36|song=Fame 90|artist=David Bowie|songid=2110|access-date=31. juli 2021}} |} ==Bruk i film og fjernsyn== * Bowie spelte songen i 1975 i ein episode av ''[[Soul Train]]'', ein av få kvite artistara som har deltak i denne serien med svart musikk. * I 1990 var ein ny miks nytta i filmen ''[[filmen Pretty Woman|Pretty Woman]]'' * Filmen ''[[A Soldier's Daughter Never Cries]]'' av [[James Ivory]] og [[Ismail Merchant]]. * Filmen ''[[Copycat]]'' under ein mordscene i ein bar. * Filmen ''[[Next Friday]]''. * Ein episode av ''[[Nip/Tuck]]''. * Ein episode av ''[[Doogie Howser, M.D.]]''. * Ein episode av ''[[fjernsynsserien Ashes to Ashes|Ashes to Ashes]]'' * Ein episode av ''[[Lizzie McGuire]]''. * Han finst som spelarbar song i videospelet ''[[Guitar Hero 5]]'' * Han vert omtalt av Method Man i «Protect ya neck» av ''[[Wu-tang Clan]]''. ==Andre versjonar== * James Brown - singel * [[Dennis Coffey]] - ''Finger Lickin Good'' (1975/USA/Westbound) * [[Duran Duran]] - «[[Careless Memories]]»; finst på ''Starman: Rare and Exclusive Versions of 18 Classic David Bowie Songs'' * [[Egostatic]] - ''.2 Contamination: A Tribute to David Bowie'' (2006) * [[Eurythmics]] - bonusspor på ''Touch'' (1983) * [[The Feelies]] - ''Something Wild'' * [[FuckEmos]] - ''Only Bowie'' (1995) * [[God Lives Underwater]] - ''[[Up Off The Floor]]'' (2004) * [[Nina Hagen]] - Refrenget Nina Hagen-songen «Heiss» er vokalparten og linja «Is it any wonder» frå «Fame» * [[Infectious Grooves]] - ''Sarsippius' Ark'' (1993) * [[Jay-Z]] - «The Takeover» nyttar ein sample frå songen (2001) * [[Tommy Lee]] - Som «Fame 02» på ''[[Never a Dull Moment]]'' * [[Love and Money]] - Singel * [[Dave Matthews Band]] - Konsert * [[Umphreys McGee]] - Konsert * [[George Michael]] - Konsert 1991 * [[Rie Miyazawa]] - japansk versjon kalla «Game» (1990, 3" CD single) * [[Pearl Jam]] - Konsert * RC - ''[[Dr. Dre Presents...The Aftermath]]'' (1996) * [[The Rockridge Synthesiser Orchestra]] - ''Plays David Bowie Classic Trax'' * [[Stardust]] - Konsert * Stickfigure - ''Hero: The Main Man Records Tribute to David Bowie'' (2007) * [[Vanilla Ice]] - ''Mind Blowin''' (1994) * [[Scott Weiland]] - med [[Paul Oakenfold]] på ''[["Happy" in Galoshes]]'', 2008 * [[Lady Gaga]] - Sampla rytmen på den tidlege songen «Fancypants» ==Kjelder== {{fotnoteliste}} <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fame (David Bowie song)|Fame (David Bowie song)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. mai 2011 og 31. juli 2021.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' **Pegg, Nicholas, ''The Complete David Bowie'', Reynolds & Hearn Ltd, 2000, ISBN 1-903111-14-5'' {{cite book|last=Doggett |first=Peter |author-link=Peter Doggett |year=2012 |title=The Man Who Sold the World: David Bowie and the 1970s |publisher=[[HarperCollins|HarperCollins Publishers]] |isbn=978-0-06-202466-4 }} *{{cite book |last=O'Leary |first=Chris |title=Rebel Rebel: All the Songs of David Bowie from '64 to '76 |url=https://books.google.com/books?id=ggTmBwAAQBAJ |year=2015 |publisher=[[John Hunt Publishing|Zero Books]] |location=Winchester|isbn=978-1-78099-244-0 }} *{{cite book|last=Pegg |first=Nicholas |title=The Complete David Bowie |publisher=Titan Books |edition=7th |location=London |year=2016 |isbn=978-1-78565-365-0 }} *{{cite book|last=Spitz |first=Marc |author-link1=Marc Spitz |title=Bowie: A Biography |publisher=[[Crown Publishing Group]] |year=2009 |isbn=978-0-307-71699-6|title-link=Bowie: A Biography |location=New York }} </div> ==Bakgrunnsstoff== * {{MetroLyrics song|david-bowie|fame}}<!-- Licensed lyrics provider --> * {{Allmusic|class=artist|id=p141911}} * {{MusicBrainz work|id=a0a52d8f-bacc-32d8-9117-331d6c99a755|name=Fame}} * {{YouTube|Ypgq0qdgVZA|Listen to «Fame»}} (1975 original) {{David Bowie-singlar}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Songar frå 1975]] [[Kategori:Singlar frå 1975]] [[Kategori:Singlar frå 1990]] [[Kategori:Singlar frå 1998]] [[Kategori:Singlar frå 2000]] [[Kategori:David Bowie-songar]] [[Kategori:Songar på toppen av Billboard-lista]] [[Kategori:Nummer-ein-singlar i Canada]] [[Kategori:Funkrocksongar]] [[Kategori:Songar skrivne av John Lennon]] [[Kategori:Songar skrivne av David Bowie]] [[Kategori:Songar skrivne av Carlos Alomar]] [[Kategori:Songar produserte av David Bowie]] [[Kategori:Songar produserte av Harry Maslin]] [[Kategori:RCA Records-singlar]] [[Kategori:EMI Records-singlar]] [[Kategori:Rykodisc-singlar]] [[Kategori:John Lennon-songar]] [[Kategori:Duran Duran-songar]] [[Kategori:Eurythmics-songar]] 0hoyj6tk2ji4tjjrbghlzfsd97ua2pu 3673892 3673891 2026-09-22T10:36:41Z Ranveig 39 Oms. 3673892 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkalbum | tittel = Fame | format = Singel | artist = [[David Bowie]] | album = [[Young Americans]] | B-side = [[Right av David Bowie|Right]] | utgjeve = 25. juli 1975 | innspelt = Januar 1975 | studio = [[Electric Lady Studios|Electric Lady]], New York City | sjanger = {{hlist|[[Funk]]<ref name="funk genre">{{cite book|last=Taylor|first=Steve|page=45|url=https://books.google.com/books?id=KPOsu8JOHO8C&pg=PA45|title=The A to X of Alternative Music|publisher=[[Continuum Books|Continuum]]|year=2006|isbn=0826482171|access-date=31. juli 2021|quote=...'Fame', a funk workout...|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705050900/http://books.google.com/books?id=KPOsu8JOHO8C&pg=PA45|archive-date=5. juli 2014|url-status=live}}</ref>|[[funk rock]]<ref name="funk rock">{{cite web|first=Paul|last=Elliott|title=The Top 20 Greatest Funk Rock Songs|work=Classic Rock Magazine|date=30. mai 2016|access-date=4. februar 2019|url=http://teamrock.com/feature/2016-05-30/top-20-best-funk-rock-song|archive-url=https://web.archive.org/web/20180322092102/http://teamrock.com/feature/2016-05-30/top-20-best-funk-rock-song|archive-date=22. mars 2018|url-status=live}}</ref>}} | lengd = 3:30 (singel)<br/>4:12 (album) | selskap = [[RCA Records|RCA]] | låtskrivar = {{hlist|[[David Bowie]]|[[Carlos Alomar]]|[[John Lennon]]}} | produsent = {{hlist|[[Harry Maslin]]|David Bowie}} | førre = [[songen Young Americans|Young Americans]] | førre år = 1975 | neste = [[Golden Years]] | neste år = 1975 | artist kronologi2 = David Bowie | førre2 = [[Never Let Me Down av David Bowie|Never Let Me Down]] | førre2 år = 1987 | neste2 = [[Real Cool World]] | neste2 år = 1992 }} «'''Fame'''» er ein song spelt inn av den engelske musikaren [[David Bowie]] i 1975 for albumet ''[[Young Americans]]''. Seinare vart han gjeven ut som den andre singelen frå albumet på [[RCA Records]] i juli 1975. Songen var skriven av Bowie, [[Carlos Alomar]] og det tidlegare [[Beatles]]-medlemmet [[John Lennon]], og spelt inn i [[Electric Lady Studios]] i New York City i januar 1975. Det er ein [[funkrock]]song som omhandlar korleis Bowie (og Lennon) er misnøgde med problema kjendistilværet fører med seg. Songen vart ein stor suksess i Nord-Amerika og vart den første singelen til Bowie som gjekk til topps på ¨[[Billboard Hot 100]]-lista og den kanadiske singellista. Songen var ein av dei meir suksessrike singlane det året og vart rangert på sjuandeplassen på [[Billboard Year-End Hot 100 singles of 1975|''Billboard'' Year-End Hot 100]]. Songen var ikkje like populær i Europa og nådde 17. plassen på [[UK Singles Chart]] og niandeplassen på VG-lista i Noreg. I 1990 miksa Bowie songen på ny under tittelen «Fame '90» i samband med [[Sound+Vision-turneen]] hans. «Fame» har sidan kome ut på mange samlealbum, og vart ommastra i 2016 som ein del av plateboksen ''[[Who Can I Be Now? (1974–1976)]]''. Songen er ein av fire Bowie-songar som er med på lista til [[Rock and Roll Hall of Fame]] over 500 songar som forma rock and roll. ==Bakgrunn== Med utgjevinga av albumet ''[[The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars]]'' i 1972 slo Bowie stort gjennom.{{sfn|Pegg|2016|p=616}} På det albumet representerer Bowie sine ambisjonar om å bli kjend i songen «Star», som òg omfatta fantasiane om at «alle draumande ungdomar som mimer inn i ein hårbørste i eit forstadssoverom», på toppen av Bowie sin eigen frustrasjon over ikkje å ha oppfylt sitt potensial. {{sfn |Pegg|2016|p=778}} I byrjinga av 1975, betydde «heidring» eit par forskjellige ting for Bowie. Det betydde ikkje berre å bli stjerne, men òg føreståande søksmål som var resultatet av at forholdet mellom Bowie og manageren hans [[Tony Defries]] vart avslutta. {{Sfn|Doggett|2012|p = 276}} Det betydde òg eit dyrt musikalprosjekt laga av Defries, med tittelen ''Fame'', som vart finansiert gjennom MainMan, eit selskap som vart bygget rundt heidringa til Bowie; showet omhandla [[Marilyn Monroe]], men vart skrinlagt etter berre ei framvising på [[Broadway-teater|Broadway]] og etter at han alt hadde floppa utanfor Broadway.{{sfn | Doggett | 2012 | p = 276}} ''Fame'' øydela nesten MainMan og var traumatisk i forholdet mellom Bowie og Defries. {{Sfn | Doggett | 2012 | p = 276}} Bowie skildra seinare «Fame» som «stygg, sint», og innrømde at han var skriven med «med ein viss vondskap» retta mot MainMan. Dette vert støtta av biografen [[Peter Doggett]], som skriv: «kvar gong i 'Fame' der Bowie klappa attende med eit kynisk svar til vanskane sine, hadde han [Defries] og hans episke feil i tankane,» og skreiv at teksten «bully for you, chilly for me» som eit slåande døme.{{sfn|Doggett|2012|p=276}} I 1990 sa Bowie at songen var den han likte minst på albumet{{Sfn|Pegg|2016|p=257}} og sa: «Eg hadde særs opprørande managerproblem, og mykje vart bygd inn i den songen. Alt det ligg bak meg no. Eg trur at kjendistilvære i seg sjølv ikkje er ei løn. Det meste du kan sei er at det skaffar deg eit bord på restaurantar.»<ref name=Q90>{{Cite journal| title=David Bowie Interview| journal=[[Q magazine]] |date=April 1990 | pages=60–70}}</ref> ==Komposisjon og innspeling== [[Fil:John Lennon last television interview Tomorrow show 1975 (34 cropped).JPG|mini|venstre|150px|Bowie skreiv «Fame» i lag med [[John Lennon]], som òg bidrog med korvokal og gitar.]] Då ''[[Young Americans]]''-innspelinga i røynda var over seint i 1974, vart songane forseinka medan Bowie fjerna seg frå Defries. Det er forskjellige kjelder om korleis «Fame» kom til i studio, men både Doggett og [[Nicholas Pegg]] skreiv at det kom av ei rekkje «heldige» hendingar.{{sfn|Doggett|2012|p=275}}{{sfn|Pegg|2016|p=256}} Seint i 1974 var Bowie i [[New York City]], der han møtte [[John Lennon]], som på den tida heldt seg borte frå kona [[Yoko Ono]].{{sfn|Spitz|2009|p=247}} Dei to jamma i lag, som førte til ei innspeling i [[Electric Lady Studios]] i januar 1975. Der hadde [[Carlos Alomar]] utvikla eit gitarriff for Bowie sin versjon av «Footstompin'» av [[The Flairs]], som Bowie meinte var «bortkasta» å nytte på ein coverversjon. Lennon, som var i studio, kom opp med hovudideen då han byrja å syngje «aim» over riffet, som Bowie så gjorde til «Fame» og så, i følgje [[Marc Spitz]], skreiv dei resten av teksten til songen i lag med Lennon.<ref name=TWRS>{{cite AV media | date=20. mai 1990 | title=Timothy White's Rock Stars: Hearing Pictures: David Bowie's Sound + Vision|type=radio interview}}</ref>{{sfn|Spitz|2009|p=249}} Men i følgje Doggett, skal Lennon bere ha kome med akkurat nok tekstbidrag til at han vart oppført som medlåtskrivar.{{sfn|Doggett|2012|p=275}} Bowie sa seinare at Lennon var energien og inspirasjonen for «Fame», og det var derfor han gav han status som medlåtskrivar..{{sfn|Pegg|2016|p=256}} Lennon motsa seinare denne soga i eit intervju i 1980 der han sa: «Med tok eit mellomspel av [[Stevie Wonder]] og spelte det baklengs, og så laga me ein song av det!»{{sfn|Doggett|2012|p=275}}{{sfn|Pegg|2016|p=256}} Etter at gruppa gjorde ferdig riffet, kom dei opp med noko som passa inn i lag med «svart amerikansk musikk» i byrjinga av 1975: eit «syskenbarn» av «[[Hollywood Swinging]]» av [[Kool & the Gang]], «[[The Payback av James Brown|The Payback]]» av [[James Brown]] og «[[Do It ('Til You're Satisfied)]]» av [[B.T. Express]].{{sfn|Doggett|2012|pp=275–276}} (Seinare i 1975 gav Brown ut songen «[[Hot (I Need to Be Loved, Loved, Loved)]],» der hovudriffet var lånt direkte frå «Fame.») Doggett skreiv at andre potensielle inspirasjonskjelder var songen «Jungle Walk» av [[The Rascals]] frå 1972 og songane «[[Pick Up the Pieces av Average White Band|Pick Up the Pieces]]» av [[Average White Band]] og «Brighter Day» av [[Keith Christmas]], ein ven av Bowie.{{sfn|Doggett|2012|p=276}} Totalt sett meiner Doggett at «Fame» liknar «[[Thank You (Falettinme Be Mice Elf Agin)]]» av [[Sly and the Family Stone]] som i likskap med «Fame» er ein funk-song med «vondskapsfull kvass» tekst.{{sfn|Doggett|2012|p=277}} «Fame» er ein [[funkrock]]song<ref name="funk rock" /> som omhandlar korleis Bowie (og Lennon) er missnøgd med problema som kjendistilære medfører, inkludert «managerar som grabbar til seg pengar, tankelaus beundring, uønska følgje og det hole vakuumet i limousin-livsstilen».{{sfn|Pegg|2016|pp=256–257}} Ein kan høyre Lennon syngje «Fame» i falsett gjennom heile songen. Doggett meinte det var «slåande» at falsetten strekte seg over tre oktavar, frå «[[Yoko Ono]]-sopran» til «[[Johnny Cash]] basso profundo».{{sfn|Doggett|2012|p=277}} I lag med «Fame» arbeidde Bowie igjen med Lennon på ein versjon av Lennon sin [[The Beatles|Beatles]]-song «[[Across the Universe]]». På denne spelte Lennon rytmegitar.{{sfn|Spitz|2009|p=249}} I følgje Spitz vart «Fame» og «Across the Universe» begge lagt til ''Young Americans'' i siste augneblink.{{sfn|Spitz|2009|p=249}} Sjølv om ''Young Americans'' hovudsakleg vart produsert i lag med [[Tony Visconti]], var ikkje han til stades under innspelinga av «Fame».{{sfn|Spitz|2009|p=249}} I staden vart desse songane produserte av lydteknikaren [[Harry Maslin]].<ref>{{cite book |last=Visconti |first=Tony |title=Tony Visconti: the Autobiography: Bowie, Bolan and the Brooklyn Boy |year=2007 |publisher=Harper |pages=222–224}}</ref> På songen syng Bowie «What you need, you have to borrow» som i følgje Spitz vart sungen med same «gift» i røysta som [[Jimi Hendrix]] hadde då han song «Businessmen they drink my wine», på versjonen hans av [[Bob Dylan]]-songen «[[All Along the Watchtower]]».{{sfn|Spitz|2009|p=247}} ==Utgjeving og mottaking== «Fame» kom ut 7. mars 1975 som det siste sporet på det niande studioalbumet hans, ''[[Young Americans]]''.<ref name="UK single liner notes">{{Cite AV media notes|title=Young Americans|others=[[David Bowie]]|year=1975|publisher=[[RCA Records]]|location=US|type=liner notes|id=APK1-0998}}</ref><ref name="Erlewine allmusic">{{cite web|last=Erlewine|first=Stephen Thomas|author-link=Stephen Thomas Erlewine|title=''Young Americans'' – David Bowie|url=https://www.allmusic.com/album/young-americans-mw0000098919|publisher=[[AllMusic]]|access-date=31. juli 2021}}</ref> Han vart sidan gjeven ut av RCA Records (som PB 10320) som den andre singelen frå albumet den 25. juli 1975 med songen «[[Right av David Bowie|Right]]» som B-side.{{sfn|O'Leary|2015|p=499}} «Fame» vart den første songen til Bowie på toppen av [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]], og skyvde ned «[[Rhinestone Cowboy]]» av [[Glen Campbell]] i veka 20. september 1975. For veka 27. september 1975, gjekk «Fame» ned til andreplassen bak [[John Denver]] sin [[I'm Sorry av John Denver|«I'm Sorry»]] for ei veke, før han gjekk til topps igjen den neste veka, før han til slutt vart erstatta av [[Neil Sedaka]] sin [[Bad Blood av Neil Sedaka|«Bad Blood»]]. Bowie sa seinare at han hadde «absolutt inga aning» om at songen kom til å gjere det bra som singel og sa «Eg kunne ikkje ha plukka ein singel om han traff meg i andletet.»<ref name=MusikarMag>{{Cite journal| last=Isler| first=Scott| title=David Bowie Opens Up – A Little | journal=[[Musician]]| issue=106|date=August 1987 | pages=60–73}}</ref> Trass i at «Fame» vart den til då største suksessen til Bowie i Amerika, nådde songen berre 17. plassen på [[UK Singles Chart]]. Dave Thompson i [[AllMusic]] kalla songen «ein storm av ein hard funk-dans med tekst, full av fiendtleg kritikk av korleis suksess kostar ein personleg -- som passar perfekt med det livlege tempoet og kjensla i songen.»<ref name="Thompson allmusic">{{cite web|last=Thompson|first=Dave|title=«Fame» – David Bowie|url=https://www.allmusic.com/song/fame-mt0054050627|publisher=[[AllMusic]]|access-date=31. juli 2021}}</ref> Etter at Bowie døydde i 2016 hadde ''Rolling Stone'' songen på lista si over 30 essensielle songar av Bowie.<ref name="RS 30 essentials">{{cite web |author1=''Rolling Stone'' Staff |title=David Bowie: 30 Essential Songs |url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/david-bowie-30-essential-songs-33438/modern-love-1983-2-152622/ |website=[[Rolling Stone]] |access-date=31. juli 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191203085329/https://www.rollingstone.com/music/music-lists/david-bowie-30-essential-songs-33438/modern-love-1983-2-152622/ |archive-date=3. desember 2019 |date=11. januar 2016}}</ref> I 2018 hadde skribentar i ''[[NME]]'' songen med på lista si over dei 41 beste Bowie-songane, med «Fame» rangert på 21. plassen.<ref>{{cite web |last1=Barker |first1=Emily |title=David Bowie's 40 greatest songs – as decided by ''NME'' and friends |url=https://www.nme.com/photos/david-bowie-s-40-greatest-songs-as-decided-by-nme-and-friends-1418012 |website=[[NME]] |access-date=31. juli 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191103063248/https://www.nme.com/photos/david-bowie-s-40-greatest-songs-as-decided-by-nme-and-friends-1418012 |archive-date=3. november 2019 |date=8. januar 2018}}</ref> Songen er ein av fire Bowie-songar som vart inkludert på lista til [[Rock and Roll Hall of Fame]] over 500 songar som forma rock and roll.<ref>{{cite web |url=http://rockhall.com/exhibits/500-songs-that-shaped-rock-and/ |title=The Songs That Shaped Rock and Roll| website=Rock and Roll Hall of Fame|access-date=31. juli 2021 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100317150057/http://rockhall.com/exhibits/500-songs-that-shaped-rock-and/ |archive-date=17. mars 2010}}</ref> ==Innhald== ;7" britisk singel<ref name="UK single liner notes" /> # «Fame» <small>(Bowie, Alomar, Lennon)</small> – 3:30 # «[[Right av David Bowie|Right]]» <small>(Bowie)</small> – 4:13 * Den alternative versjonen av singelen hadde «[[Golden Years]]» som [[A- og B-side|B-side]]. * Den italienske versjonen av singelen hadde «[[Space Oddity]]» som B-side. ==Salslister og salstrofé== {{col-begin}} {{col-2}} ===Vekeslister=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col"| Liste (1975–2016) ! scope="col"| Plassering |- ! scope="row" {{singlechart |Flandern|17|artist=David Bowie|song=Fame|access-date=31. juli 2021}} |- ! scope="row" {{singlechart |Vallonia|20|artist=David Bowie|song=Fame|access-date=31. juli 2021}} |- ! scope="row" {{singlechart|Canadatopsingles|3|artist=David Bowie|song=Fame|chartid=4036a|access-date=31. juli 2021}} |- ! scope="row" {{singlechart|France|181|artist=David Bowie|song=Fame|rowheader=true|access-date=31. juli 2021}} |- ! scope="row" {{singlechart |Hungarytop10|12|year=2016|week=2|artist=David Bowie|song=Fame|access-date=31. juli 2021}} |- ! scope="row" {{singlechart|Dutch100|6|artist=David Bowie|song=Fame|access-date=31. juli 2021}} |- ! scope="row" {{singlechart |Norwegian|9|artist=David Bowie|song=Fame|access-date=31. juli 2021}} |- ! scope="row" {{singlechart |Storbritannia|17|artist=David Bowie|song=Fame|date=6. september 1975|access-date=31. juli 2021}} |- ! scope="row" {{singlechart |Billboardhot100|1|artist=David Bowie|access-date=31. juli 2021}} |- ! scope="row" {{singlechart |Billboardrocksongs|14|artist=David Bowie|access-date=31. januar 2016}} |- ! scope="row" | US [[R&B]] (''Billboard'')<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/music/david-bowie/chart-history/r-b-hip-hop-songs/song/338220|title=David Bowie Fame Chart History|website=billboard.com|access-date=6. april 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180512125839/https://www.billboard.com/music/david-bowie/chart-history/r-b-hip-hop-songs/song/338220|archive-date=12. mai 2018|url-status=live}}</ref> | style="text-align:center;"|21 |} {{col-2}} ===Årslister=== {| class="wikitable sortable" |- !align="left"|Liste (1975) ! style="text-align:center;"| Plassering |- |Canada<ref>{{cite web|url=http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?&file_num=nlc008388.5173a&type=1&interval=20&PHPSESSID=enic7sdhqrbeuu9iiip880d0j4|title=Item Display – RPM – Library and Archives Canada|work=collectionscanada.gc.ca|access-date=2. desember 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801234702/http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?&file_num=nlc008388.5173a&type=1&interval=20&PHPSESSID=enic7sdhqrbeuu9iiip880d0j4|archive-date=1. august 2017|url-status=live}}</ref> | style="text-align:center;"|37 |- |Nederland<ref>{{cite web |title= Jaaroverzichten – Single 1975 |publisher= [[Single Top 100]]. Hung Medien |access-date= 13. mars 2018 |url= http://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=1975&cat=s |language= nl |archive-url= https://web.archive.org/web/20140215093338/http://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=1975&cat=s |archive-date= 15. februar 2014 |url-status= live }}</ref> |align="center"|71 |- |US ''Billboard'' Hot 100<ref>{{cite web|url=http://www.musicoutfitters.com/topsongs/1975.htm|title=Top 100 Hits of 1975/Top 100 Songs of 1975|website=www.musicoutfitters.com|access-date=6. april 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20170914042809/http://www.musicoutfitters.com/topsongs/1975.htm|archive-date=14. september 2017|url-status=live}}</ref> | style="text-align:center;"|7 |} ===Salstrofé=== {{Certification Table Top}} {{Certification Table Entry|region=Canada|award=Gull|type=single|relyear=1976|artist=David Bowie|title=Fame|access-date=31. juli 2021|certyear=1976}} {{Certification Table Entry|region=United States|award=Gull|type=single|relyear=1975|certyear=1975|artist=David Bowie|title=Fame|access-date=31. juli 2021}} {{Certification Table Bottom|nosales=yes}} {{col-end}} ==Medverkande== I følgje biografen Chris O'Leary:{{sfn|O'Leary|2015|p=426}} *[[David Bowie]] – solovokal, rytmegitar, piano, perkusjon *[[John Lennon]] – korvokal, akustisk gitar *[[Carlos Alomar]] – solo- og rytmegitar *[[Earl Slick]] – rytmegitar *Emir Ksasan – bass *[[Dennis Davis]] – trommer, [[vibraslap]] ==Konsertversjonar== * Eit konsertoptak frå Nassau Coliseum 23. mars 1976 frå [[Station to Station]]-turneen kom ut på ''[[Live Nassau Coliseum '76]]'',<ref>{{cite web |title=''Live Nassau Coliseum '76'' – David Bowie |url=https://www.allmusic.com/album/live-nassau-coliseum-76-mw0003015315 |publisher=[[AllMusic]] |access-date=31. juli 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191117143208/https://www.allmusic.com/album/live-nassau-coliseum-76-mw0003015315 |archive-date=17. november 2019 |url-status=live }}</ref> som først vart gjeven ut på luksusutgåva av ''[[Station to Station]]'' i 2010, sidan i plateboksen ''[[Who Can I Be Now? (1974–1976)]]'' i 2016,<ref>{{cite AV media notes|title=Who Can I Be Now? (1974–1976)|others=[[David Bowie]]|year=2016|publisher=[[Parlophone]]|location=UK, Europe & US|type=Box set booklet|id=0190295989842}}</ref> og som eit sjølvstendig album i 2017. * Opptak frå [[Isolar II-turneen]] i 1978 er komen ut på ''[[Stage av David Bowie|Stage]]'' (1978) og ''[[Welcome to the Blackout (Live London ’78)|Welcome to the Blackout]]'' (2018). * Eit opptak frå [[Serious Moonlight-turneen]], filma 12. september 1983, kom med på konsert-DVD-en [[filmen Serious Moonlight (1983)|''Serious Moonlight'']] (1984) og på konsertalbumet ''Serious Moonlight (Live '83)'', som var ein del av plateboksen ''[[Loving the Alien (1983–1988)]]'' frå 2018, og sidan gjeve ut som eit separat album året etter.<ref>{{cite AV media notes|title=Loving the Alien (1983–1988)|others=[[David Bowie]]|year=2018|publisher=[[Parlophone]]|location=UK, Europe & US|type=Box set booklet|id=0190295693534}}</ref> * Konsertutgåver spelte unn under Bowie sin [[Glass Spider-turneen|Glass Spider-turne]] (i Sydney i Australia og Montreal i Canada) vart gjevne ut som del av DVD/CD-pakken ''[[Glass Spider]]''. * 25. juni 2000 spelte Bowie songen på [[Glastonburyfestivalen]], som i 2018 kom ut på albumet ''[[Glastonbury 2000]]''. * Ein oppdatert versjon spelt inn av Bowie 27. juni 2000 kom ut på ''BBC Radio Theatre, London, 27. juni 2000'', ei bonusplate som følgde dei første utgåvene av ''[[Bowie at the Beeb]]'' i 2000. * I november 2003 spelte Bowie songen under [[A Reality Tour]] som kom ut på DVD-en ''[[filmen A Reality Tour|A Reality Tour]]'' i 2004, og sidan på ''[[albumet A Reality Tour|A Reality Tour]]'' i 2010. ==Andre utgjevingar== * Songen finst som B-side til den amerikanske singelen «[[Beauty and the Beast av David Bowie|Beauty and the Beast]]» i januar 1978. * Songen finst på fleire samleplater: ** ''[[Changesonebowie|ChangesOneBowie]]'' (1976) ** ''[[Fame and Fashion]]'' (1984) ** ''[[Bowie: The Singles 1969-1993]]'' (1993) ** ''[[The Best of 1974/1979]]'' (1998) ** ''[[Best of Bowie]]'' (2002) ** ''[[The Platinum Collection av David Bowie|The Platinum Collection]]'' (2006) ** ''[[Nothing Has Changed]]'' (2014) ** ''[[Bowie Legacy]]'' (2016) * Han vart gjeven ut som biletdisk i [[RCA]] ''Life Time''-biletdisksett. * Ei 40-årsjubileumsutgåve av «Fame» kom ut i 2015 og nådde då 141. plassen i Frankrike.<ref>{{cite web |title=David Bowie - Fame 40th Anniversary (Chanson) |url=https://lescharts.com/showitem.asp?interpret=David+Bowie&titel=Fame+40th+Anniversary&cat=s |website=Lescharts.com |access-date=31. juli 2021}}</ref> * «Fame '90»-miksen finst òg på: ** ''[[Changesbowie]]'' (1990) ** ''[[The Singles Collection av David Bowie|The Singles Collection]]'' (1993) ** ''[[Best of Bowie]]'' (2002) ==«Fame '90»== {{Infoboks musikkalbum | tittel = Fame '90 | artist = David Bowie | album = [[Changesbowie]] | utgjeve = 26. mars 1990 | lengd = 3:36 {{small|(Gass Mix)}} | selskap = {{hlist|EMI|Rykodisc}} | låtskrivar = {{hlist|[[David Bowie]]|[[Carlos Alomar]]|[[John Lennon]]}} | førre = «[[Never Let Me Down av David Bowie|Never Let Me Down]]» | førre år = 1987 | neste = «[[Real Cool World]]» | neste år = 1992 }} Ein nymiksa versjon av «Fame» kom ut på [[EMI Records|EMI]] i 1990 i samband med [[Sound+Vision-turneen]], samleplata ''[[Changesbowie]]'' og filmmusikkalbumet [[albumet Pretty Woman|''Pretty Woman'']]. Bowie ønskte å mikse ein amerikansk singel for turneen og albumet og stod mellom «Let's Dance» og «Fame». Sidan «Let's Dance» var gjeven ut relativt nyleg, fall valet på «Fame». Bowie likte valet: «Han dekkjer mykje, Fame. Han har stått seg godt gjennom åra. Han høyrest framleis potent ut. Det er ein ganske stygg, sint liten song. Oeg eg likar det.»<ref name=Q90 /> «Gass Mix» vart sidan gjeven ut på [[albumet Pretty Woman|''Pretty Woman''-albumet]]. ===Innhald=== Song skriven av [[David Bowie]], [[Carlos Alomar]] og [[John Lennon]]. ;US CD-singel (Rykodisc RCD5 1018) # «Fame '90» (with [[Queen Latifah]]) – 4:10 # «Fame '90» ([[House music|House]] Mix) – 5:58 # «Fame '90» (Gass Mix) – 3:38 # «Fame '90» ([[Hip-hop music|Hip Hop]] Mix) – 5:58 # «Fame '90» (Absolutely Nothing Premeditated/Epic Mix) – 14:25 ;Vest-Tyskland maxi CD-singel (EMI CDP 560-20-3805-2) # «Fame '90» (House Mix) – 5:58 # «Fame '90» (Hip Hop Mix) – 5:58 # «Fame '90» (Gass Mix) – 3:38 # «Fame '90» (Queen Latifah's Rap Version) – 3:10 ;«Exclusive Changes pack» 7" vinylsingel (FAMES 90) # «Fame '90» (Gass Mix) – 3:38 # «Fame '90» (Queen Latifah's Rap Version) – 3:10 ;Limited edition 7" biletdisk på vinyl (FAME PD 90) # «Fame '90» (Gass Mix) – 3:38 # «Fame '90» (Bonus Beat Mix) – 4:45 * Singelen kom ut i forskjellige format: som 7"-singel, ein kassettsingel, ein 12"-singel, CD-singlar og to avgrensa utgjevingar som biletdisk (med den unike «Bonus Beat mix») og ein 7"-vinyl med tre trykk som syner forskjellige fasar av karrieren til Bowie og ein unik miks kalla Queen Latifah's mix<ref name=MelodyMaker90>»News," Melody Maker magazine, 24. mars 1990, side 3</ref> ===Video=== Filmregissøren [[Gus Van Sant]] regiserte ein musikkvideo for denne versjonen, med klipp frå mange tidlegare Bowie-videoar.<ref name=MelodyMaker90 /> I musikkvideoen kan ein òg sjå Bowie danse med [[Louise Lecavalier]], ein av hovuddansarane i den kanadiske dansetruppen [[La La La Human Steps]] (som Bowie samarbeidde med på ''Sound + Vision''-turneen).<ref name=RSMusicGuide90>{{citation | journal=[[Rolling Stone]] | title=Rolling Stone Summer Music Guide 1990 | year=1990 |page=3}}</ref> Den amerikanske versjonen av videoen erstatta somme av musikkvideoane til Bowie med scener frå filmen ''[[Pretty Woman]]''. «Fame» vart nytta som lydspor til ein animert musikkvideo med same tittel, regissert av [[Richard Jefferies]] og [[Mark Kirkland]] medan dei var studentar på [[California Institute of the Arts]]. Filmen, som kom ut i 1975, vann [[Student Academy Award]] for animasjon og vart sendt i NBC-serien ''[[TV-serien The Midnight Special|The Midnight Special]]''.<ref>{{cite web|url=https://m.youtube.com/watch?v=aQr9H3lb27A|title=David Bowie – Fame – Animated Video (Midnight Special)|last=dadsvolunteer|date=31. oktober 2016|access-date=6. april 2018|via=YouTube}}</ref> ===Salslister=== {| class="wikitable sortable" |- !Liste (1990) !Plassering |- |Australia ([[ARIA Charts|ARIA]])<ref>{{cite Ryan|page=39}} retrieved 13. september 2020</ref> | style="text-align:center;"|85 |- |Belgia ([[Ultratop]])<ref name=ACF90>{{citation|url=http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=David+Bowie&titel=Fame+90&cat=s |title=Australian-Charts.com David Bowie Fame 90 (Song) |access-date=11. november 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131112102834/http://www.australian-charts.com/showitem.asp?interpret=David+Bowie&titel=Fame+90&cat=s |archive-date=12. november 2013 }}</ref> | style="text-align:center;"|22 |- |Europa ([[Eurochart Hot 100]])<ref>{{cite magazine|url=https://worldradiohistory.com/UK/Music-and-Media/90s/1990/MM-1990-04-21.pdf|title=Eurochart Hot 100 Singles|date=21. april 1990|page=|accessdate=31. juli 2021|magazine=[[Music & Media]]}}</ref> |align="center"|69 |- |{{singlechart|Ireland2|11|song=Fame|access-date=11. august 2019}} |- |Nederland ([[Nederlandsk Topp 40]])<ref>{{cite web|url=https://www.top40.nl/david-bowie/david-bowie-fame-90-6489|title=David Bowie – Fame 90|accessdate=21. juni 2021|publisher=top40.nl}}</ref> | style="text-align:center;"|17 |- |Nederland ([[Single Top 100]])<ref name=ACF90 /> | style="text-align:center;"|16 |- |New Zealand ([[RIANZ]])<ref name=ACF90 /> | style="text-align:center;"|32 |- |Sveits ([[Schweizer Hitparade]])<ref name=ACF90 /> | style="text-align:center;"|29 |- |[[UK Singles Chart|UK Singles]] ([[Official Charts Company]])<ref name=OFCF90>{{citation|url=http://www.officialcharts.com/search-results-album/_/Fame+90 |title=Official Charts Company – Fame 90 |access-date=11. november 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131112001205/http://www.officialcharts.com/search-results-album/_/Fame+90 |archive-date=12. november 2013 }}</ref> | style="text-align:center;"|28 |- {{singelliste|Tyskland|36|song=Fame 90|artist=David Bowie|songid=2110|access-date=31. juli 2021}} |} ==Bruk i film og fjernsyn== * Bowie spelte songen i 1975 i ein episode av ''[[Soul Train]]'', ein av få kvite artistara som har deltak i denne serien med svart musikk. * I 1990 var ein ny miks nytta i filmen ''[[filmen Pretty Woman|Pretty Woman]]'' * Filmen ''[[A Soldier's Daughter Never Cries]]'' av [[James Ivory]] og [[Ismail Merchant]]. * Filmen ''[[Copycat]]'' under ein mordscene i ein bar. * Filmen ''[[Next Friday]]''. * Ein episode av ''[[Nip/Tuck]]''. * Ein episode av ''[[Doogie Howser, M.D.]]''. * Ein episode av ''[[fjernsynsserien Ashes to Ashes|Ashes to Ashes]]'' * Ein episode av ''[[Lizzie McGuire]]''. * Han finst som spelarbar song i videospelet ''[[Guitar Hero 5]]'' * Han vert omtalt av Method Man i «Protect ya neck» av ''[[Wu-tang Clan]]''. ==Andre versjonar== * James Brown - singel * [[Dennis Coffey]] - ''Finger Lickin Good'' (1975/USA/Westbound) * [[Duran Duran]] - «[[Careless Memories]]»; finst på ''Starman: Rare and Exclusive Versions of 18 Classic David Bowie Songs'' * [[Egostatic]] - ''.2 Contamination: A Tribute to David Bowie'' (2006) * [[Eurythmics]] - bonusspor på ''Touch'' (1983) * [[The Feelies]] - ''Something Wild'' * [[FuckEmos]] - ''Only Bowie'' (1995) * [[God Lives Underwater]] - ''[[Up Off The Floor]]'' (2004) * [[Nina Hagen]] - Refrenget Nina Hagen-songen «Heiss» er vokalparten og linja «Is it any wonder» frå «Fame» * [[Infectious Grooves]] - ''Sarsippius' Ark'' (1993) * [[Jay-Z]] - «The Takeover» nyttar ein sample frå songen (2001) * [[Tommy Lee]] - Som «Fame 02» på ''[[Never a Dull Moment]]'' * [[Love and Money]] - Singel * [[Dave Matthews Band]] - Konsert * [[Umphreys McGee]] - Konsert * [[George Michael]] - Konsert 1991 * [[Rie Miyazawa]] - japansk versjon kalla «Game» (1990, 3" CD single) * [[Pearl Jam]] - Konsert * RC - ''[[Dr. Dre Presents...The Aftermath]]'' (1996) * [[The Rockridge Synthesiser Orchestra]] - ''Plays David Bowie Classic Trax'' * [[Stardust]] - Konsert * Stickfigure - ''Hero: The Main Man Records Tribute to David Bowie'' (2007) * [[Vanilla Ice]] - ''Mind Blowin''' (1994) * [[Scott Weiland]] - med [[Paul Oakenfold]] på ''[["Happy" in Galoshes]]'', 2008 * [[Lady Gaga]] - Sampla rytmen på den tidlege songen «Fancypants» ==Kjelder== {{fotnoteliste}} <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fame (David Bowie song)|Fame (David Bowie song)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. mai 2011 og 31. juli 2021.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' **Pegg, Nicholas, ''The Complete David Bowie'', Reynolds & Hearn Ltd, 2000, ISBN 1-903111-14-5'' {{cite book|last=Doggett |first=Peter |author-link=Peter Doggett |year=2012 |title=The Man Who Sold the World: David Bowie and the 1970s |publisher=[[HarperCollins|HarperCollins Publishers]] |isbn=978-0-06-202466-4 }} *{{cite book |last=O'Leary |first=Chris |title=Rebel Rebel: All the Songs of David Bowie from '64 to '76 |url=https://books.google.com/books?id=ggTmBwAAQBAJ |year=2015 |publisher=[[John Hunt Publishing|Zero Books]] |location=Winchester|isbn=978-1-78099-244-0 }} *{{cite book|last=Pegg |first=Nicholas |title=The Complete David Bowie |publisher=Titan Books |edition=7th |location=London |year=2016 |isbn=978-1-78565-365-0 }} *{{cite book|last=Spitz |first=Marc |author-link1=Marc Spitz |title=Bowie: A Biography |publisher=[[Crown Publishing Group]] |year=2009 |isbn=978-0-307-71699-6|title-link=Bowie: A Biography |location=New York }} </div> ==Bakgrunnsstoff== * {{MetroLyrics song|david-bowie|fame}}<!-- Licensed lyrics provider --> * {{Allmusic|class=artist|id=p141911}} * {{MusicBrainz work|id=a0a52d8f-bacc-32d8-9117-331d6c99a755|name=Fame}} * {{YouTube|Ypgq0qdgVZA|Listen to «Fame»}} (1975 original) {{David Bowie-singlar}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Songar frå 1975]] [[Kategori:Singlar frå 1975]] [[Kategori:Singlar frå 1990]] [[Kategori:Singlar frå 1998]] [[Kategori:Singlar frå 2000]] [[Kategori:David Bowie-songar]] [[Kategori:Songar på toppen av Billboard-lista]] [[Kategori:Nummer-ein-singlar i Canada]] [[Kategori:Funkrocksongar]] [[Kategori:Songar skrivne av John Lennon]] [[Kategori:Songar skrivne av David Bowie]] [[Kategori:Songar skrivne av Carlos Alomar]] [[Kategori:Songar produserte av David Bowie]] [[Kategori:Songar produserte av Harry Maslin]] [[Kategori:RCA Records-singlar]] [[Kategori:EMI Records-singlar]] [[Kategori:Rykodisc-singlar]] [[Kategori:John Lennon-songar]] [[Kategori:Duran Duran-songar]] [[Kategori:Eurythmics-songar]] c4g6sit7666h9dccphd4ibxrboghrfg 0 185668 3673885 3444063 2026-09-22T10:22:51Z Ranveig 39 3673885 wikitext text/x-wiki [[Fil:NO road sign 502.svg|100px|thumb|Motorveg]] [[Fil:NO road sign 503.svg|100px|thumb|Motortrafikkveg]] '''Motorvegar i Noreg''' omfattar vegstrekningar med [[motorveg]] og [[motortrafikkveg]]. Motortrafikkveg er ikkje det same som motorveg. Forskjellen mellom dei ulike vegtypane er at motortrafikkveg er ein type veg som er definert av styresmaktene i det enkelte land. Dette er typisk vegar som liknar på motorveg, men ikkje oppfyller alle krav. I Noreg blei desse vegane tidlegare nemnd ''motorveg klasse B'' (eller tofelts motorveg), mens vanlege motorvegar blei kalla ''motorveg klasse A''. Dette skapte forvirring internasjonalt og førte til feil på kart ved at vegar framstod med ein høgare standard enn dei i røyndomen hadde. Omgrepet blei erstatta av motortrafikkveg i 2006. Strekningane på oversikta her omfattar til saman om lag 514 km motorveg og 405 km motortrafikkveg (planlagde og uferdige vegar er då ikkje rekna med). ==Teiknforklaring== {{veg under bygging|veg under bygging}} {{veg under planlegging|veg under planlegging}} {{motortrafikkveg-start}} ''Motortrafikkveg'' <br /> {{motorveg-start}} ''Motorveg'' ==Europaveg 6== {{vegbilde|E6_01_480px.JPG|E6 ved Råde}} ''{{riksveg|E6}} 2630 km &ndash; {{motorveg-start}} 259 km &ndash; {{motortrafikkveg-start}} 176 km'' *{{motorveg-start}} Riksgrense [[Sverige]]&ndash;[[Oslo]] ([[Klemetsrud]]) (104 km) *{{motortrafikkveg-start}} Arm til [[Operatunnelen]] (1,7 km) *{{motorveg-start}} [[Ulven (Oslo)|Ulven]] (Oslo)&ndash;[[Moelv]] (147&nbsp;km) {{Avgift}} *{{motortrafikkveg-start}} Moelv&ndash;[[Tretten]] (60&nbsp;km; noen strekninger med tre og fire felt) {{Avgift}} {{veg under planlegging| *{{motorveg-start}} [[Moelv]]&ndash;[[Øyer]] (43 km). Bygging er planlagt starta i 2021, med opning i 2025.<ref>{{Kilde www|url=https://www.nyeveier.no/media/3072/e6-innlandet-leverandoerdag_120918_-norsk.pdf|tittel=E6 Innlandet: Nye konkurranser på E6 Kolomoen–Øyer|besøksdato=28. juli 2019|forfattere=Øyvind Moshagen|dato=12. september 2018|forlag=Nye Veier AS|sitat=|archive-date=2019-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190728091615/https://www.nyeveier.no/media/3072/e6-innlandet-leverandoerdag_120918_-norsk.pdf|url-status=yes}}</ref> **Moelv&ndash;Roterud (11 km) 2021/2022–høsten 2025 **Roterud&ndash;[[Storhove]] (22,5 km) 2021/2022–2025 **Storhove&ndash;[[Granrudmoen]] i Øyer (9,5 km) 2021–2023}} *{{motortrafikkveg-start}} Frya&ndash;[[Sjoa]] (33&nbsp;km) *{{motortrafikkveg-start}} Vindåsliene–Korporalsbrua (6,5 km) *{{motortrafikkveg-start}} [[Støren|Støren sør]]–Gyllan (9,5&nbsp;km) *{{motortrafikkveg-start}} Skjerdingstad&ndash;Jaktøyen (7,5&nbsp;km): Fire felt nord for [[Melhus]]. *{{motorveg-start}} Jaktøyen&#x2013;Sentervegen (8&nbsp;km) *{{motortrafikkveg-start}} Sentervegen&ndash;Havnekrysset (Stjørdal) (36&nbsp;km) {{Avgift}} *{{motortrafikkveg-start}} Havnekrysset&ndash;Kvithamar (2,5 km) *{{motortrafikkveg-start}} [[Gullberget]]&ndash;Skogn (13,5 km) *{{motortrafikkveg-start}} Branes&ndash;[[Mule (Levanger)|Mule]] (5,5 km) ==Europaveg 16== {{riksveg|E16}} 493,8 km &ndash; {{motorveg-start}} 6 km (11,5 km) &ndash; {{motortrafikkveg-start}} 6 km {{veg under planlegging| *{{motorveg-start}} [[Arnatunnelen]] ([[Bergen]] sentrum&ndash;[[Indre Arna]]) (8-9 kilometer) vert utreida}} *{{motorveg-start}} [[Eidsvåg (Bergen)|Eidsvåg]]&ndash;[[Nyborg (Bergen)|Nyborg]] ([[Åsane]]) (cirka 6 km, her deler E16 og E39 trasé) {{veg under planlegging| *{{motorveg-start}} [[Hønefoss]]&ndash;[[Skaret]] (23-25 km avhengig av traséval) planfase}} *{{motortrafikkveg-start}} [[Elgtangen]]&ndash;[[Nedre Nes]] (cirka 6 km) {{veg under planlegging| *{{motorveg-start}} Skaret&ndash;[[Kjørbo]] (17 km). **Skaret&ndash;[[Bjørum]] planlegges påbegynt i 2014. **[[Isi]]&ndash;[[Vøyen]] blei opna 26. mai 2009, men er så langt ikkje skilta motorveg. **Vøyen&ndash;Kjørbo planlegges påbegynt i 2012.}} ==Europaveg 18== {{vegbilde|Påkjøringsrampe.JPG|E18 ved Sande sør for Drammen}} {{vegbilde|E18_Vestfold_Undrumsdal.jpg|E18 sørover frå Undrumsdalskrysset i [[Re]]}} {{vegbilde|E_18_ved_Kristiansand_Dyrepark,_Norge.jpg|E18 ved [[Kristiansand]] Dyrepark}} ''{{riksveg|E18}} 415 km &ndash; {{motorveg-start}} 155 km &ndash; {{motortrafikkveg-start}} 140 km'' *{{motortrafikkveg-start}} [[Ørje]]&ndash;[[Melleby]] (15 km) {{veg under planlegging| *{{motortrafikkveg-start}} Melleby&ndash;[[Momarken]] vert planlagt (to, tre og fire felt) (7,7 km). Bygging er planlagt starta i august 2011{{best før|20110801}}, med opning i 2013{{best før|20130101}}<ref>[http://www.vegvesen.no/Vegprosjekter/e18ostfold/Delprosjekter/Melleby-Momarken 7 Melleby-Momarken (7,7 km)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090504111510/http://www.vegvesen.no/Vegprosjekter/e18ostfold/Delprosjekter/Melleby-Momarken |date=2009-05-04 }} - [[Statens Vegvesen]]. Besøkt 23. august 2009</ref>}} *{{motorveg-start}} Momarken&ndash;[[Knapstad]] (21,4 km) {{veg under planlegging| *{{motorveg-start}} Knapstad&ndash;[[Akershus]] grense (6 km) vert planlagt, forventa anleggsperiode er 2013 og 2014<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://www.vegvesen.no/Vegprosjekter/e18ostfold/Delprosjekter/Knapstad-Akershus+gr |accessdate=2011-06-11 |archive-date=2012-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120407225936/http://www.vegvesen.no/Vegprosjekter/e18ostfold/Delprosjekter/Knapstad-Akershus+gr |url-status=yes }}</ref>}} {{veg under planlegging| *{{motorveg-start}} Akershus grense&ndash;[[Vinterbro]] (16 km) vert planlgt<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://www.vegvesen.no/Vegprosjekter/e18ostfold/Delprosjekter/Akershus+gr-Vinterbro |accessdate=2011-06-11 |archive-date=2012-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120407230233/http://www.vegvesen.no/Vegprosjekter/e18ostfold/Delprosjekter/Akershus+gr-Vinterbro |url-status=yes }}</ref>}} *{{motorveg-start}} Vinterbrosletta (ca. 1 km) (felles trasé med {{riksveg|E6}}) *{{motortrafikkveg-start}} Vinterbro&ndash;[[Mastemyr]] (ca. 8 km) *{{motorveg-start}} Mastemyr&ndash;[[Fiskevollen]] (Oslo) (ca. 3 km) *{{motortrafikkveg-start}} [[Operatunnelen]] (3,2 km) *{{motorveg-start}} [[Høvik]]&ndash;[[Gulli]] ([[Tønsberg]]) (85 km) *{{motortrafikkveg-start}} Gulli (Tønsberg)&ndash;[[Langåker]] ([[Sandefjord]]) (ca. 25 km) {{veg under bygging| *{{motorveg-start}} Gulli (Tønsberg)&ndash;Langåker (Sandefjord) (23,5 km) byggefase, truleg opna hausten 2014{{best før|20140701}}<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://www.vegvesen.no/Vegprosjekter/e18vestfoldmidt/Fakta |accessdate=2011-06-11 |archive-date=2012-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120407230058/http://www.vegvesen.no/Vegprosjekter/e18vestfoldmidt/Fakta |url-status=yes }}</ref>}} *{{motorveg-start}} Langåker (Sandefjord)&ndash;[[Bommestad]] (8 km) *{{motortrafikkveg-start}} Bommestad&ndash;[[Larvik]] (ca. 7 km) {{veg under planlegging| *{{motorveg-start}} Bommestad&ndash;[[Sky]] (6 km) planlagt oppstart 2013, truleg opna 2015{{best før|20141201}}}} {{veg under bygging| *{{motorveg-start}} Sky&ndash;[[Langangen]] (11 km) opnar 2012.{{best før|20120515}}}} {{veg under planlegging| *{{motorveg-start}} Langangen&ndash;[[Grimstad]] (ca 130 km): Vert planlagt.<ref>http://www.vegvesen.no/Vegprosjekter/e18langangengrimstad</ref> **Langangen&ndash;[[Dørdal]] (35 km): Planfase.<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://www.vegvesen.no/Vegprosjekter/e18langangendordal/Fakta |accessdate=2011-06-11 |archive-date=2011-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111019024812/http://www.vegvesen.no/Vegprosjekter/e18langangendordal/Fakta |url-status=yes }}</ref> **[[Tvedestrand]]&ndash;[[Arendal]] (ca. 23 km): Planfase.<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://www.vegvesen.no/Vegprosjekter/e18tvedestrandarendal/Fakta |accessdate=2011-06-11 |archive-date=2012-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120303192146/http://www.vegvesen.no/Vegprosjekter/e18tvedestrandarendal/Fakta |url-status=yes }}</ref> }} *{{motortrafikkveg-start}} [[Stathelle]]-[[Porsgrunn]] (ca 20 km) *{{motortrafikkveg-start}} [[Dørdal]] ([[Bamble]])&ndash;Sørlandsporten ([[Risør]]) (ca 40 km) *{{motortrafikkveg-start}} [[Arendal]]&ndash;[[Grimstad]] (ca 22 km) *{{motorveg-start}} [[Grimstad]]&ndash;[[Kristiansand]] (38 km)<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://www.vegvesen.no/Vegprosjekter/GrimstadKristiansand |accessdate=2011-06-11 |archive-date=2011-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110613070353/http://www.vegvesen.no/Vegprosjekter/GrimstadKristiansand |url-status=yes }}</ref> ==Europaveg 39== {{vegbilde|E39SouthOfGamlehaugen.jpg|[[E39]] ved [[Fjøsanger]] i Bergen.}} {{riksveg|E39}} 1330 km &ndash; {{motorveg-start}} 21 km &ndash; {{motortrafikkveg-start}} 26 km {{veg under planlegging| *{{motorveg-start}} [[Hannevikdalen]] ([[Kristiansand]])&ndash;[[Kleppland]] ([[Søgne]]))}} <!-- følgende to har ingen info på vegvesen.no og virker generelt noe suspekt. Trenger referanse. {{veg under planlegging| *{{motorveg-start}} [[Mandal]]-[[Knuden]] (9 km)}} {{veg under planlegging| *{{motortrafikkveg-start}}[[Lyngdal]] (7 km)}}--> *{{motortrafikkveg-start}} [[Sandnes]] S til Sandnes V, (ca. 4 km) {{veg under planlegging| *{{motorveg-start}} [[Hove]]&ndash;[[Sandved]] i Sandnes. 1,5 km forlengig av motorveg vert planlagt.<ref>[http://www.vegvesen.no/Vegprosjekter/e39hove E39 Hove-Sandved 4 felt] på vegvesen.no</ref> }} *{{motorveg-start}} Sandnes&ndash;[[Stavanger]] (ca. 15 km) {{veg under planlegging| *{{motorveg-start}} [[Eiganestunnelen]] i Stavanger<ref>[http://www.vegvesen.no/binary?id=17349 Kommunedelplan Eiganestunnelen side 16]</ref> (4,5 km) (vert planlagt, vedtatt i bystyret)}} {{veg under planlegging| *{{motorveg-start}} [[Os]]&ndash;[[Fjøsanger]] i [[Bergen]] (ca 22 km) vert planlagt (strekninga [[Sørås]]-[[Fjøsanger]] (7,7 km) ferdig 2007, men foreløpig ikkje skilta motorveg.) Strekninga Os-Rådal (13 km, med 10-11 km i tunneler)}} *{{motorveg-start}} [[Eidsvåg]] i Bergen&ndash;[[Nyborg]] ([[Åsane]], Bergen) (ca. 6 km, delt trasé med E16) {{veg under planlegging| *{{motorveg-start}} Åsane&ndash;[[Salhus]] vert planlagt }} *{{motortrafikkveg-start}} [[Thamshavn]] ([[Orkanger]])&ndash;[[Øysand]] (ca 22 km) ==Riksveg 2== ''{{riksveg|2}} 96 km &ndash; {{motorveg-start}} 0 km &ndash; {{motortrafikkveg-start}} 10,4 km'' *{{motortrafikkveg-start}} [[Kløfta]]&ndash;[[Nybakk]] (10,4 km) (fire felt) {{veg under planlegging| *{{motortrafikkveg-start}} Firefelts motortrafikkveg Nybakk-[[Kongsvinger]], 50 km, bompengar, byggestart 2010, ferdig rundt 2020{{best før|20200101}}}} ==Riksveg 3== ''{{riksveg|3}} 291 km &ndash; {{motorveg-start}} 0 km &ndash; {{motortrafikkveg-start}} 12 km'' *{{motortrafikkveg-start}} [[Kolomoen]]&ndash;[[Løten]] (12 km) {{veg_under_planlegging| *{{motorveg-start}} [[Tønset]] (Løten)&ndash;[[Elverum]] (felles trasé med [[riksveg 25]])}} ==Riksveg 4== ''{{riksveg|4}} 140 km &ndash; {{motorveg-start}} 0 km &ndash; {{motortrafikkveg-start}} 33 km'' *{{motortrafikkveg-start}} [[Stryken]]&ndash;[[Roa]] (19 km) {{veg_under_planlegging| *{{motorveg-start}} Roa&ndash;Gran grense (4 km): Planfase. Oppstart 2016, opnar truleg i 2018}} {{veg_under_planlegging| *{{motorveg-start}} Gran grense&ndash;[[Jaren]] (9,3 km): Byggefase. Oppstart 2013, opnar truleg i 2016}} *{{motortrafikkveg-start}} [[Reinsvoll]]&ndash;[[Hunndalen]] (13 km) *{{motortrafikkveg-start}} [[Skulhus]]&ndash; XE6 (1 km) ==Riksveg 25== ''{{Riksveg|25}} 116,5 km &ndash; {{motorveg-start}} 0 km &ndash; {{motortrafikkveg-start}} 0 km'' {{veg_under_planlegging| *{{motorveg-start}} [[Tønset]] (Løten)&ndash;[[Elverum]] (felles trasé med [[riksveg 3]])}} ==Riksveg 35== ''{{riksveg|35}} 188,5 km &ndash; {{motorveg-start}} 5 km &ndash; {{motortrafikkveg-start}} 0 km'' *{{motorveg-start}} [[Grønvoldkrysset]]&ndash;[[Brudalen]] ved [[Gardermoen]] (5 km) ==Riksveg 80== ''{{riksveg|80}} 62,0 km &ndash; {{motorveg-start}} 0 km &ndash; {{motortrafikkveg-start}} 0 km'' {{veg under planlegging| *{{motorveg-start}} [[Løding]]&ndash;[[Thallekrysset]] (14,5 km): Ny firefelts veg mellom [[Løding]] og [[Thallekrysset]] i [[Bodø]] vert planlagt bygd i tidsrommet 2010 - 2020{{trenger_referanse}}}}<!-- kommentar ang referanse: trenger referanse på at dette planlegges som motorveg og ikkje bare firefeltsveg--> ==Riksveg 159== ''{{Riksveg|159}} 11,4 km &ndash; {{motorveg-start}} 11,4 km &ndash; {{motortrafikkveg-start}} 0 km'' *{{motorveg-start}} [[Karihaugen]]&ndash;[[Lillestrøm]] (11,4 km) ==Riksveg 190== ''{{Riksveg|190}} 7,6 km &ndash; {{motorveg-start}} 0,7 km &ndash; {{motortrafikkveg-start}} 6,9 km'' *{{motorveg-start}} [[Alnakrysset]] (kort strekning rett etter krysset) (ca 0,7 km) *{{motortrafikkveg-start}} [[Nordre Fjellhus]]&ndash;[[Sørenga]] (ca 6,9 km) ==Riksveg 555== ''{{Riksveg|555}} 45 km &ndash; {{motorveg-start}} 7 km &ndash; {{motortrafikkveg-start}} 1 km'' *{{motorveg-start}} [[Puddefjordsbroen]] (Bergen sentrum)&ndash;[[Loddefjord]] (ca 7 km) *{{motortrafikkveg-start}} Loddefjord (kort strekning fra slutt på motorveg) (ca 1 km) {{veg under planlegging| *{{motorveg-start}} Forlenging av motorveg til [[Kolltvegt]] vert planlagt (strekninga blir da til saman 16 km. lang)}} ==Fylkesveg 557== ''{{fylkesveg|557}} 5,7 km &ndash; {{motorveg-start}} 0 km &ndash; {{motortrafikkveg-start}} 0 km'' {{veg under bygging| *{{motorveg-start}} [[Ringveg Vest]]: [[Birkelandskrysset]]&ndash;[[Liavatnet]] i Bergen. [[Dolvik]]&ndash;[[Sandeide]] opna i september 2010, Sandeide&ndash;Liavatnet får byggestart i mars/april 2011 og er truleg ferdig i 2015{{best før|20140701}}, Birkelandskrysset&ndash;Dolvik truleg etter 2015{{best før|20150101}}.}} ==Fylkesveg 580== ''{{Fylkesveg|580}} 24,1 km &ndash; {{motorveg-start}} 0 km &ndash; {{motortrafikkveg-start}} 0 km'' {{veg under planlegging| *{{motorveg-start}} [[Ringveg Øst]]: Utviding til fire felt på strekninga [[Indre Arna]] - [[Midtun]] i Bergen (17 km) vert planlagt. Ringveg Øst vert planlagt bygd i løpet av perioden 2013-2018.{{best før|20130101}}}} ==Kjelder== <references /> <div class="references-small"> *''Denne artikkje len bygger på «[[:nb:Liste_over_norske_motorveier|Liste_over_norske_motorveier]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 11. juni 2011.'' </div> {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:vegar i Noreg]] slmg7gbqcvyoc558y9q161lyif0eysr 0 208920 3673886 3354797 2026-09-22T10:23:32Z Ranveig 39 3673886 wikitext text/x-wiki {{infoboks klassisk verk| |tittel=Thamos, König in Ägypten |nummer=K. 345 |format=[[Opera]] |komponist=Wolfgang Amadeus Mozart |sjanger = Opera |periode =[[Wienerklassisismen]] |komponeringsdato=1773-1780 |første framføring= |publiseringsdato= |lengd=44:33 |satsar=8 }} '''''Thamos, konge av Egypt''''' (tysk ''Thamos, König in Ägypten'') er eit skodespel av Tobias Philipp, baron von Gebler, som [[Wolfgang Amadeus Mozart]] skreiv musikk til mellom 1773 og 1780, [[Köchel catalogue|K.]]&nbsp;345/336a. Stykket har ein [[opera]]-aktig karakter. Det er ikkje kjend om musikken Mozart komponerte vart framført med skodespelet medan han levde. Skodespelet hadde premiere i [[Kärntnertortheater]] i [[Wien]], truleg den 4. april 1774, då to koralar alt var skrivne. Framføringar i [[Salzburg]] i 1776 og 1779-80 kan ha vore med orkestermellomspel og tre koralar. Musikken vart nytta på ny i 1783 i eit anna skodespel, ''Lanassa'', av Karl Martin Plümicke. ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Thamos, King of Egypt|Thamos, King of Egypt]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 1. mars 2012.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' *Holden, Amanda (Ed.), ''The New Penguin Opera Guide'', New York: Penguin Putnam, 2001. ISBN 0-140-29312-4 *Warrack, John and West, Ewan, ''The Oxford Dictionary of Opera'' New York: OUP: 1992 ISBN 0-19-869164-5 {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * {{NMA|77|-99|78|-99}} {{Operaer av Mozart}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Operaer av Wolfgang Amadeus Mozart]] [[Kategori:Musikk i 1779]] [[Kategori:Operaer frå 1700-talet]] eips9riynnr3298q030vcslkb1wj3xc 0 216025 3673900 3623680 2026-09-22T11:42:09Z Ranveig 39 +Ref. 3673900 wikitext text/x-wiki {{infoboks forfattar}} '''Nils Johan Rud''' ({{levde|24. juli|1908|7. juni|1993|Rud, Nils Johan}}) var ein [[Noreg|norsk]] [[skjønnlitteratur|skjønnlitterær]] forfattar og redaktør. Han var fødd i [[Ringsaker kommune|Ringsaker]] i Hedmark, men slo seg ned i [[Asker kommune|Asker]] i Akershus som attenåring og budde der livet ut.<ref name=Tuntre>{{ Kjelde avis | dato = 1993-06-08 | tittel = Tuntreet i norsk litteratur er falt |blad=Asker og Bærums budstikke | stad = Bærum | url = https://www.nb.no/items/de0ef616d6bfab03c577016b8c141120?page=13&searchText=%22Nils%20Johan%20Rud%22 | side =14 }}</ref> Rud står sentralt i den norske 1900-talslitteraturen, ikkje berre som forfattar, men òg som redaktør, og er sett på som ein av dei store stilistane i norsk [[novelle]]kunst. Rud var ikkje meir enn knapt tjue år gamal då han fekk utgjeve barneboka ''Gutter på skoggang'', men romanen ''Vi skal ha et barn'' vart refusert av forlaga i Noreg, men vart utgjeve i [[Sverige]], der boka vart godt motteken.<ref name=":1">{{Cite journal|last=Loe|first=Dagmar|date=2026-09-14|title=Nils Johan Rud|url=https://nbl.snl.no/Nils_Johan_Rud|journal=Norsk biografisk leksikon|language=no}}</ref> Etter ei tid kom boka og ut i Noreg, på Fram Forlag, etter at [[Erling Falk]] hadde teke kontakt med Rud og gjeve han 400 kroner for dette. Boka var ei realistisk skildring av arbeidsledig ungdom, som var et tema Rud hadde god kunnskap om etter eigne røynsler frå oppveksten. Men boka vart knapt omtalt i dagspressa, sjølv ikkje i arbeidarrørslas eige [[Arbeiderbladet]] med meir enn ein notis, då boka vart rekna i desse tidene for å vere meir [[pornografi]]sk enn godt var. Men likevel kom det etter dette ut ei bok så å seie kvart einaste år frå Ruds hand. Særleg dei første bøkene syner det sterke engasjementet Rud hadde for at det skulle verte sosial rettferd i Noreg. Kunstnarisk var det i novellene at Rud synte seg som ein framifrå diktar. Han hadde grepet om den enkle, stramme forma som kjenneteiknar ei god novelle, og nådde store høgder som stilist og ordkunstnar. Novellekunsten dyrka han i bladet [[Magasinet for Alle]] (som opphavleg heitte Arbeidermagasinet), vanlegvis berre kalla Magasinet, der han var redaktør frå 1932 til bladet gjekk inn i 1970. Fleire forfattarar som seinare vart vidgjetne, som til dømes [[Agnar Mykle]], [[Kåre Holt]], [[Kjell Askildsen]], [[Bjørg Vik]], [[Alf Prøysen]], [[Tor Jonsson]] og [[Arthur Omre]], har fått det første arbeidet sitt på prent her. Ettersom det ikkje var vanleg å gje ut novellesamlingar som bøker på denne tida, var det Rud, som ved hjelp av Magasinet, heldt liv i novellekunsten i alle desse åra. Det er sagt at Rud las alle manuskript som kom inn, til saman om lag hundre tusen manuskript i dei åra han var redaktør for Magasinet, og at svara alle. Han gav gode råd og oppmuntrande kommentarar, men var òg streng. Rud fekk Statens kunstnarløn frå 1961.<ref name=Tuntre/> == Prisar og utmerkingar == * I 1947 vann Nils Johan Rud [[Gyldendals legat]]. * I 1972 vart han riddar av 1. klasse av [[Den Kongelege Norske St. Olavs Ordenen|St. Olavs Orden]]. * I 1979 vann han [[Doblougprisen]]. * I 1987 vart han tildelt [[Norsk kulturråds ærespris]]. * I 1988 fekk han [[Alf Prøysens Ærespris]]. ==Bøker av Nils Johan Rud== Barnebøker:<ref name=":1" /> *''Gutter på skoggang'', 1928 *''Karsemne'', 1930 *''Skaugumtrollet'', 1931 *''Tusser og troll'', 1934 *''Stifinner'', 1935 *''Et riktig mannfolk'', 1936 Romaner: *''Vi skal ha et barn'', 1933 *''Så stjeler vi et fattighus'' 1934 *''Jeg er ingen proletar'', 1935 *''Alle tiders største'', 1936 *''Jakten og kvinnen'', 1939 (ill. utg. 1978) *''Drivende grenser'', 1941 *''Fredens sønner'', 1947 *''Vi var jordens elskere'', 1949 *''Piggtråden blomstrer'', 1954 *''Ettersøkte er atten år'', 1958 *''Min ungdom var en annens'', 1963 (ny utgåve i 1983) *''Brønnen'', 1971 *''Evjene'', 1975 *''Ekko i det gamle tun'', 1982 *''Spinnehjulet'', 1986 *''Det har ventet på deg'', 1988 *''En fremmed i speilet'', 1993 Noveller, essays, eventyr og kortprosa: *''Fri jord'', 1945 *''Både vinter og vår'', 1952 *''I eventyrskog'', 1955 *''Det var en lørdag aften'', 1959 *''Ørretsommer og rypehøst'', 1961 *''Veier for fot'', 1967 *''Eros leker'', 1969 *''Noveller i utvalg'', 1972 *''Av et halvt hundre år'', 1973 *''Breen blomstrer'', 1980 *''Fra alder til alder'', 1985 *''Gammel manns høysang'', 1990 ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske forfattarar]] [[Kategori:Forfattarar frå Hedmark]] [[Kategori:Forfattarar frå Akershus]] [[Kategori:St. Olavs Orden]] [[Kategori:Folk frå Ringsaker]] [[Kategori:Vinnarar av Doblougprisen]] [[Kategori:Vinnarar av Norsk kulturråds ærespris]] [[Kategori:Vinnarar av Gyldendals legat]] [[Kategori:Vinnarar av Alf Prøysens Ærespris]] b0yh7r23owpiw85belo13pqsl2qjrd4 0 220461 3673694 2864980 2026-09-21T13:43:04Z Ranveig 39 Geoboks 3673694 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by|symbol=Öregrund vapen.svg}} [[Fil:Suecia 1-066 ; Öregrund.png|mini|Öregrund cirka 1700]] '''Öregrund''' er ein [[Sverige|svensk]] [[by]] som ligg i [[Uppsala län]] i [[Landskap i Sverige|landskapet]] [[Uppland]]. Han ligg i [[Östhammars kommun]]. I 2005 hadde byen 1&nbsp;552 [[innbyggjar]]ar. Öregrund fekk [[bystatus]] [[1491]] og ligg cirka 20 [[kilometer]] nordvest for [[Östhammar]]. ==Kjelder== {{fotnoteliste}} <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Öregrund|Öregrund]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 6. juli 2012.'' </div> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} {{DEFAULTSORT:Øregrund}} [[Kategori:Östhammars kommun]] [[Kategori:tettstader i Uppsala län]] [[Kategori:Byar i Sverige]] 8pi3s48lj2up9i9zysbyu7hldkcami5 0 254793 3673866 3235816 2026-09-22T09:42:14Z Ranveig 39 /* Liv og gjerning */ 3673866 wikitext text/x-wiki {{infoboks kunstnar}} '''Pietro da Cortona''', eigentleg '''Pietro Berettini''' ({{levde|1. november|1596|16. mai|1669|Pietro da Cortona}}), var ein produktiv [[Italia|italiensk]] målar og arkitekt som var aktiv under [[barokken]]. Ved sidan av [[Giovanni Lorenzo Bernini]] og [[Francesco Borromini]] var Pietro da Cortona den fremste representanten for den romerske høgbarokken. ==Liv og gjerning== [[Fil:Cortona Triumph of Divine Providence 01.jpg|mini|venstre|''Det guddomlege forsynets triumf'', 1633-39]] Pietro Berettini var frå byen [[Cortona]] i [[Toscana]], noko som etterkvart skulle vise att i namnet han vart omtalt med. Han gjekk fyrst i lære hos den florentinske målaren Andrea Commodi og arbeidde så frå 1613 hos Baccio Ciarpi i [[Roma]]. I Roma vart han kjend med verk av [[Rafael]] og beundra denne målaren, dessutan vart han ein beundrar av antikk målarkunst. I 1620 fekk Pietro eit oppdrag til Barberini-familien av mesenen sin, greven Marcello Sacchetti. Frå då av var [[pave Urban VIII]] oppdragsgjevaren hans. Tida 1633-39 måla Pietro det allegoriske takmåleriet ''Det guddomlege forsynets triumf'' i hovudsalen i Palazzo Barberini på Quirinalen i Roma. Pietro, som mellom 1634 og -38 var styreleiar for det romerske kunstakademiet 'Accademia di San Luca', hadde stor makt over kunstlivet i Roma. Med sine livaktige [[freskomåleri]], overfløymde av lys, vert han rekna som ein innovatør i utviklinga av takmåleriet under høgbarokken. Han er mest kjend for sine freskar, der han konkurrerte med mellom andre Andrea Sacchi. Han er minst like kjend for sin [[arkitektur]]. I samtida var han mykje etterspurd, sjølv om han i dag ikkje får like mykje merksemd som [[Caravaggio]], Bernini og Borromini. I eigenskap av arkitekt laga Pietro fleire kyrkjeprosjekt som vart stilskapande. Eit av hans viktigaste arkitektoniske verk er ''Santi Luca e Martina''-kyrkja i Roma. Arbeidet med kyrkja, som står ved [[Forum Romanum]], tok til i 1634 og vart fullført i 1664. Andre arkitektoniske verk som er verd å merke er fasaden til ''Santa Maria della Pace'' (1656-67), samt fasaden med den uvanlege loggiaen til Santa Maria i Via Lata. ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Pietro da Cortona|Pietro da Cortona]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 3. mai 2013.'' </div> {{Wikipedia-utgåve|sv}} oppgav denne kjelda: * Wittkower, Rudolf, ''Art and Architecture in Italy 1600-1750''. Harmondsworth: Penguin Books 1986. ISBN 0-14-056116-1 ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Italienske målarar]] [[Kategori:Italienske arkitektar]] [[Kategori:Barokkmålarar]] [[Kategori:Barokkarkitektar]] goc8jyrmk54vscp72kjmxkx8vzbqfaa 3673869 3673866 2026-09-22T09:48:08Z Ranveig 39 Typ. 3673869 wikitext text/x-wiki {{infoboks kunstnar}} '''Pietro da Cortona''', eigentleg '''Pietro Berettini''' ({{levde|1. november|1596|16. mai|1669|Pietro da Cortona}}), var ein produktiv [[Italia|italiensk]] målar og arkitekt som var aktiv under [[barokken]]. Ved sidan av [[Giovanni Lorenzo Bernini]] og [[Francesco Borromini]] var Pietro da Cortona den fremste representanten for den romerske høgbarokken. ==Liv og gjerning== [[Fil:Cortona Triumph of Divine Providence 01.jpg|mini|venstre|''Det guddomlege forsynets triumf'', 1633-39]] Pietro Berettini var frå byen [[Cortona]] i [[Toscana]], noko som etterkvart skulle vise att i namnet han vart omtalt med. Han gjekk fyrst i lære hos den florentinske målaren Andrea Commodi og arbeidde så frå 1613 hos Baccio Ciarpi i [[Roma]]. I Roma vart han kjend med verk av [[Rafael]] og beundra denne målaren, dessutan vart han ein beundrar av antikk målarkunst. I 1620 fekk Pietro eit oppdrag til Barberini-familien av mesenen sin, greven Marcello Sacchetti. Frå då av var [[pave Urban VIII]] oppdragsgjevaren hans. Tida 1633-39 måla Pietro det allegoriske takmåleriet ''Det guddomlege forsynets triumf'' i hovudsalen i Palazzo Barberini på Quirinalen i Roma. Pietro, som mellom 1634 og -38 var styreleiar for det romerske kunstakademiet Accademia di San Luca, hadde stor makt over kunstlivet i Roma. Med sine livaktige [[freskomåleri]], overfløymde av lys, vert han rekna som ein innovatør i utviklinga av takmåleriet under høgbarokken. Han er mest kjend for sine freskar, der han konkurrerte med mellom andre Andrea Sacchi. Han er minst like kjend for sin [[arkitektur]]. I samtida var han mykje etterspurd, sjølv om han i dag ikkje får like mykje merksemd som [[Caravaggio]], Bernini og Borromini. I eigenskap av arkitekt laga Pietro fleire kyrkjeprosjekt som vart stilskapande. Eit av hans viktigaste arkitektoniske verk er Santi Luca e Martina-kyrkja i Roma. Arbeidet med kyrkja, som står ved [[Forum Romanum]], tok til i 1634 og vart fullført i 1664. Andre arkitektoniske verk som er verd å merke er fasaden til Santa Maria della Pace (1656-67), og fasaden med den uvanlege loggiaen til Santa Maria i Via Lata. ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Pietro da Cortona|Pietro da Cortona]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 3. mai 2013.'' </div> {{Wikipedia-utgåve|sv}} oppgav denne kjelda: * Wittkower, Rudolf, ''Art and Architecture in Italy 1600-1750''. Harmondsworth: Penguin Books 1986. ISBN 0-14-056116-1 ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Italienske målarar]] [[Kategori:Italienske arkitektar]] [[Kategori:Barokkmålarar]] [[Kategori:Barokkarkitektar]] hjcqh2u5h7mrn3lo0ry13keeznp1kss 0 269115 3673879 3006830 2026-09-22T10:03:57Z Ranveig 39 Typ. 3673879 wikitext text/x-wiki {{geoboks|isbre|kategori=isbrem | bilete = Shelf-ice edge hg.jpg | bilettekst = Kanten av Ekströmisen | land = Antarktis | stad = [[Dronning Maud Land]] | kartlokasjon = Antarktis | fritype = Administrert under |fri = [[Antarktistraktaten]] | areal = 8700 | lat_d = 71 | lat_NS = S | long_d = 8 | long_EW = W }} '''Ekströmisen''' er ein [[isbrem]] som ligg mellom [[Søråsen i Dronning Maud Land|Søråsen]] og [[Halvfarryggen]] ved [[Kronprinsesse Märtha Kyst]] i [[Dronning Maud Land]]. Han vart først kartlagt av [[Maudheimekspedisjonen]] (NBSAE) (1949–1952), og kalla opp etter Bertil Ekström, ein svensk mekanikar på NBSAE, som drukna då [[M29 Weasel|weasel]]en han køyrte hamna over kanten av [[Quarisen]] den 24. februar 1951.<ref name=gnis/> Isbremmen dekkjer eit område på 8&nbsp;700 km². Han er 160 meter tjukk ved kanten og stig 15 meter opp av sjøen. Den tyske [[Neumayer-stasjon III]] ligg nordaust ved [[Atkabukta]]. == Kjelder == {{fotnoteliste|refs= <ref name=gnis>{{cite gnis | type = antarid | id = 4389| name = Ekström Ice Shelf | accessdate = 15. oktober 2012}}</ref> }} {{usgs-gazetteer|id=4389|name=Ekström Ice Shelf}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Isbremmar i Antarktis]] [[Kategori:Geografi i Dronning Maud Land]] [[Kategori:Kronprinsesse Märtha Kyst]] [[Kategori:Stader i Antarktis kalla opp etter svenskar]] 5s09nh6zb307nk4pq0mykfuw67z91so 0 345997 3673888 3352782 2026-09-22T10:32:00Z Ranveig 39 Fmt. 3673888 wikitext text/x-wiki {{infoboks biografi}} '''William Booth''' ({{levde-lua|10. april 1829, daud 20. august 1912}}) var ein engelsk vekkingspredikant som i [[1865]] skipa [[Frelsesarmeen]] i London saman med kona si [[Catherine Booth]]. ==Bakgrunn== [[Fil:William-booth-c1862.jpg|mini|venstre|Booth ca. 1862.]] Booth var fødd i Sneinton utanfor Nottingham i ein syskenflokk på fem. Tretten år gammal blei han lærling hjå ein [[pantelånar]]. Kort tid seinare døydde faren, og familien, som alt hadde hatt pengeproblem, sleit med å klara seg. Den vanskelege barndommen, og synet av fattigdom som små barn som bad etter mat, påverka Booth gjennom resten av livet. I 1842 blei han interessert i den politiske reformrørsla [[chartisme]], men i staden vende han seg heilt til den religiøse [[metodisme]]n, der han gjekk gjennom ei omvending i 1844. [[Fil:William and Catherine Booth, 1862.jpg|mini|Ekteparet Booth i 1862.]] Booth las religiøse verk og øvde seg på å tala og skriva. Saman med bestevennen Will Sansom byrja han å preika for fattige og syndarar i Nottingham. Sansom skipa ei kyrkje, og Booth ville truleg ha fortsett som partner for han om ikkje Sansom hadde døydd av [[tuberkulose]] i 1849.{{sfn|Hattersley|1999|p=23–25}} Etter at lærlingetida hans var over i 1848 var Booth arbeidslaus ei tid.{{sfn|Hattersley|1999|p=30}} I 1849 drog han motvillig til London og blei tilsett hjå ein pantelånar der. Han levde svært sparsamt, og sende pengar tilbake til mora og systrene.<ref name=Booth/> Han prøvde å fortsetja som forkynnar i London, der han tala for metodistmøte, men også på gata og på [[Kennington Park|Kennington Common]]. Gjennom E.J. Rabbits blei han introdusert for reform-metodismen og den framtidige kona si, [[Catherine Booth|Catherine Mumford]]. Rabbits overtalte han også til å forkynna på fulltid ved å støtta han økonomisk i byrjinga.<ref>{{citation |author=Harold Begbie |year=1920 |title=Life of William Booth|vol=1|chapter=10 |url=https://www.gospeltruth.net/booth/boothbiovol1/boothbiovol1ch10.htm}}</ref> På sin 23. fødselsdag byrja William Booth som forkynnar ved reform-metodistane sitt hovudkvarter ved Binfield Chapel i [[Clapham]]. Få veker seinare, den 15. mai 1852, blei han trulova med Catherine. Paret gifta seg 16. juni 1855 i Stockwell New Chapel i London. William si forkynning var inspirert av stilen til den amerikanske vekkingspredikanten [[James Caughey]], som ofte hadde vitja England og preika i Nottingham. Han blei tilsett av metodistkyrkja New Connexion som omreisande forkynnar. Frå 1867 fekk han ein fast preikerunde knytt til Brighouse i Yorkshire. I 1858 blei William ordinert og send til [[Gateshead]], der familien var fram til 1860.<ref name=Biography/> ==Frelsesarmeen== I 1861 braut Booth med kyrkja og byrja som uavhengig forkynnar. Familien reiste rundt i England og Wales fram til dei slo seg ned i London i 1865. Her skipa Booth ein organisasjon kalla Christian Revival Society og seinare Christian Mission. I 1879 blei organisasjonen omdøypt til Salvation Army eller Frelsesarmeen. Det var i diskusjon med sonen Branwell at det nye namnet blei til - William Booth kalla organisasjonen ein hær av frivillige, og Bramwell utbraut "eg er ikkje ein frivillig - eg er regulær!" Ordet frivillig blei bytta ut med salvation, eller frelse.<ref>{{cite web|url=http://www.gospeltruth.net/booth/boothbioshort.htm |title=William Bramwell Booth 1829–1912 His Life and Ministry – A Very Short Biography |publisher=Gospeltruth.net |accessdate=11. april 2012}}</ref> Ein tok i bruk uniformer og militære titlar, med Booth som den øvste generalen, leiarar som offiserar og andre medlemmer som soldatar. Ein nøkkel til suksess var at organisasjonen engasjerte folk frå arbeidarklassen til å misjonera blant sine eigen.<ref name=Booth/> [[Fil:Booth-money.jpg|mini|venstre|Booth som grisk pengeinnsamlar i ein karikaturteikning frå 1882.]] Trass kraftig motstand frå ulike grupper, mellom anna [[den engelske kyrkja|den engelske statskyrkja]] og motstandarar av fråhaldsrørsla. Den såkalla [[Skeleton Army]] gjekk til fysisk åtak på Frelsesarme-marsjar og skapte opptøyar rundt dei. Også pressa var kritisk, og kunne hevda at Booth var ein sjarlatan som berre var ute etter pengar.<ref>[http://www.ourchurch.com/view/?pageID=12278 The Booths: The Salvation Army (1878–1890)] ourchurch.com</ref> Ein anna kritikk var at han dreiv rørsla som eit familieføretak, med barna sine plasserte i leiande stillingar. Han insisterte på at svigersønene også skulle ta etternamnet Booth i tillegg til sitt eige (sjå [[Frederick Booth-Tucker]] og [[Arthur Booth-Clibborn]]).<ref>Hodges, Samuel Horatio ''General Booth: "the Family", and the Salvation Army: Showing its Rise, Progress, and ... Decline'' (1890)</ref> I testamentet sitt peika han også ut sonen [[Bramwell Booth|Bramwell]] til å ettefølgja han som general. Men Booth skal sjølv ha sagt til barna sine at rørsla ikkje tilhøyrde han eller dei, men varda, og prøvde å hindra at leiarskapen skulle bli til eit dynasti.<ref name="Larsson">{{Cite book |last=Larrson |first=John |year=2009 |title=1929: A Crisis that Shaped The Salvation Army's Future |place=London |publisher=Salvation Books |isbn=978-0-85412-794-8 }}</ref> I tillegg til å forkynna gav Booth ut eit eige blad og skreiv fleire songar og bøker. Han er særleg kjend for bestseljaren ''In Darkest England and the Way Out'' (1890), som hevda at såkalla siviliserte England var minst like fattig og tilbakeståande som mørkaste Afrika. Han la også fram strategiar for å kjempa mot synd og fattigdom ved å skipa heimar og gardsbruk for fattige, heimlause, falne kvinner og tidlegare fengselsfolk, gje folk opplæring i staden for at dei måtte emigrera og gje hjelp til alkoholikarar. Kampanjejournalisten [[W.T. Stead]] hjelpte han i arbeidet med å skriva boka. Frelsesarmérørsla voks til ho hadde rundt 100nbsp;000 soldatar i Storbritannia ved slutten av 1800-talet. Ho blei også spreidd til utlandet, og Booth vitja USA, India og ei rekkje land i Europa, der han blei teken imot av kongar og ambassadørar.<ref name=Booth/> I 1902 blei han invitert til kroninga av kong [[Edvard VII av Storbritannia|Edvard VII]]. I 1904 la Booth ut på ein biltur (motorcade) der han blei kjørt rundt til byar og landsbyar i Storbritannia og preika frå bilen. Han hadde i alt sju slike forkynnande bilturar. I 1906 blei Booth utnemnd til Freeman av City of London, og gjeven ein æresgrad ved Universitet i Oxford. Seinare i livet var Booth plaga av svekka syn, og han døydde 20. august 1912 etter ein augeoperasjon. Han var då 83 år gammal. Han blei lagt på [[lit de parade]] i Clapton Congress Hall og vitja av 105&nbsp;000. Ved bisetjinga hans i [[Olympia i London|Olympia-hallen i London]] var 35&nbsp;000 til stades, mellom dei ei nær inkognito dronning [[Mary av Teck|Mary]]. 10&nbsp;000 frelsesarmesoldatar følgde han til grava. William Booth blei gravlagd ved sidan av Catherine i [[Abney Park Cemetery]] i London. ==Barn== Catherine og William Booth fekk åtte barn, som alle levde opp. Dei fleste hadde også stillingar i Frelsesarmeen: *William [[Bramwell Booth]] (1856-1929), som etterfølgde faren sin som general 1912-29. Gift med Florence Soper. *[[Ballington Booth]] (1857-1940), leiar for Frelsesarmeen i Australia og USA. Skipa i 1896 [[Volunteers of America]]. Gift med Maud Charlesworth. *[[Catherine Booth-Clibborn]] (1858-1955), «Marskalken». Byrja arbeidet til Frelsesarmeen i Frankrike og Sveits. Gift med [[Arthur S. Clibborn]]. *[[Emma Booth-Tucker]] (1860-1903), «Konsulen», gift med [[Frederick Booth-Tucker|Frederick Tucker]]. Leiar for Frelsesarmeen i USA og India. *[[Herbert Booth]] (1862-1926), leiar for Frelsesarmeen i Canada og Australia. Forlét seinare organisasjonen. Gift med [[Cornelie Booth|Cornelie Schorch]]. *[[Marian Billups Booth]], «Marie» (1864-1937), invalid og hadde derfor ikkje ei rolle i organisasjonen. *[[Evangeline C. Booth]] (1865-1950), 4. general av Frelsesarmeen, 1934-1939. *[[Lucy Booth-Hellberg]] (1864-1909), gift med svenske [[Emanuel David Booth-Hellberg|Emanuel Hellberg]]. Leia arbeidet til Frelsesarmeen i India, Frankrike og Sveits og etter at mannen døydde i Danmark og Sør-Amerika. == Kjelder == <div class="references-small"> *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:William Booth|William Booth]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, og «[[:sv:Catherine Booth|Catherine Booth]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}} den 7. januar 2018.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' ***{{Citation | surname = Hattersley | given = Roy | authorlink = Roy Hattersley | year = 1999 | title = Blood and Fire: William and Catherine Booth and the Salvation Army | publisher = Little Brown | isbn = 0-316-85161-2}} **''{{Wikipedia-utgåve|sv}} oppgav desse kjeldene: *** ''[[Svensk uppslagsbok]], Malmö 1939.''</div> <references> <ref name=Biography> {{citation |title=Oxford Dictionary of National Biography |contribution=Booth [née Mumford], Catherine |author=Pamela J. Walker |url=https://doi.org/10.1093/ref:odnb/2874 |date= 23. september 2004}} </ref> <ref name=Booth> {{citation |title=Oxford Dictionary of National Biography |contribution=Booth, William |author=Frank Prochaska |url=https://doi.org/10.1093/ref:odnb/31968 |date= 23. september 2004}} </ref> </references> {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Frelsesarmeen]] [[Kategori:Folk frå viktoriatida]] [[Kategori:Folk frå Sneinton]] [[Kategori:Engelske teologar]] nqcwz63om7fu1hhnmz7b7xprjm1dmhe 3673889 3673888 2026-09-22T10:32:43Z Ranveig 39 Ref-flikk 3673889 wikitext text/x-wiki {{infoboks biografi}} '''William Booth''' ({{levde-lua|10. april 1829, daud 20. august 1912}}) var ein engelsk vekkingspredikant som i [[1865]] skipa [[Frelsesarmeen]] i London saman med kona si [[Catherine Booth]]. ==Bakgrunn== [[Fil:William-booth-c1862.jpg|mini|venstre|Booth ca. 1862.]] Booth var fødd i Sneinton utanfor Nottingham i ein syskenflokk på fem. Tretten år gammal blei han lærling hjå ein [[pantelånar]]. Kort tid seinare døydde faren, og familien, som alt hadde hatt pengeproblem, sleit med å klara seg. Den vanskelege barndommen, og synet av fattigdom som små barn som bad etter mat, påverka Booth gjennom resten av livet. I 1842 blei han interessert i den politiske reformrørsla [[chartisme]], men i staden vende han seg heilt til den religiøse [[metodisme]]n, der han gjekk gjennom ei omvending i 1844. [[Fil:William and Catherine Booth, 1862.jpg|mini|Ekteparet Booth i 1862.]] Booth las religiøse verk og øvde seg på å tala og skriva. Saman med bestevennen Will Sansom byrja han å preika for fattige og syndarar i Nottingham. Sansom skipa ei kyrkje, og Booth ville truleg ha fortsett som partner for han om ikkje Sansom hadde døydd av [[tuberkulose]] i 1849.{{sfn|Hattersley|1999|p=23–25}} Etter at lærlingetida hans var over i 1848 var Booth arbeidslaus ei tid.{{sfn|Hattersley|1999|p=30}} I 1849 drog han motvillig til London og blei tilsett hjå ein pantelånar der. Han levde svært sparsamt, og sende pengar tilbake til mora og systrene.<ref name=Booth/> Han prøvde å fortsetja som forkynnar i London, der han tala for metodistmøte, men også på gata og på [[Kennington Park|Kennington Common]]. Gjennom E.J. Rabbits blei han introdusert for reform-metodismen og den framtidige kona si, [[Catherine Booth|Catherine Mumford]]. Rabbits overtalte han også til å forkynna på fulltid ved å støtta han økonomisk i byrjinga.<ref>{{citation |author=Harold Begbie |year=1920 |title=Life of William Booth|volume=1|chapter=10 |url=https://www.gospeltruth.net/booth/boothbiovol1/boothbiovol1ch10.htm}}</ref> På sin 23. fødselsdag byrja William Booth som forkynnar ved reform-metodistane sitt hovudkvarter ved Binfield Chapel i [[Clapham]]. Få veker seinare, den 15. mai 1852, blei han trulova med Catherine. Paret gifta seg 16. juni 1855 i Stockwell New Chapel i London. William si forkynning var inspirert av stilen til den amerikanske vekkingspredikanten [[James Caughey]], som ofte hadde vitja England og preika i Nottingham. Han blei tilsett av metodistkyrkja New Connexion som omreisande forkynnar. Frå 1867 fekk han ein fast preikerunde knytt til Brighouse i Yorkshire. I 1858 blei William ordinert og send til [[Gateshead]], der familien var fram til 1860.<ref name=Biography/> ==Frelsesarmeen== I 1861 braut Booth med kyrkja og byrja som uavhengig forkynnar. Familien reiste rundt i England og Wales fram til dei slo seg ned i London i 1865. Her skipa Booth ein organisasjon kalla Christian Revival Society og seinare Christian Mission. I 1879 blei organisasjonen omdøypt til Salvation Army eller Frelsesarmeen. Det var i diskusjon med sonen Branwell at det nye namnet blei til - William Booth kalla organisasjonen ein hær av frivillige, og Bramwell utbraut «eg er ikkje ein frivillig - eg er regulær!» Ordet frivillig blei bytta ut med salvation, eller frelse.<ref>{{cite web|url=http://www.gospeltruth.net/booth/boothbioshort.htm |title=William Bramwell Booth 1829–1912 His Life and Ministry – A Very Short Biography |publisher=Gospeltruth.net |accessdate=11. april 2012}}</ref> Ein tok i bruk uniformer og militære titlar, med Booth som den øvste generalen, leiarar som offiserar og andre medlemmer som soldatar. Ein nøkkel til suksess var at organisasjonen engasjerte folk frå arbeidarklassen til å misjonera blant sine eigen.<ref name=Booth/> [[Fil:Booth-money.jpg|mini|venstre|Booth som grisk pengeinnsamlar i ein karikaturteikning frå 1882.]] Trass kraftig motstand frå ulike grupper, mellom anna [[den engelske kyrkja|den engelske statskyrkja]] og motstandarar av fråhaldsrørsla. Den såkalla [[Skeleton Army]] gjekk til fysisk åtak på Frelsesarme-marsjar og skapte opptøyar rundt dei. Også pressa var kritisk, og kunne hevda at Booth var ein sjarlatan som berre var ute etter pengar.<ref>[http://www.ourchurch.com/view/?pageID=12278 The Booths: The Salvation Army (1878–1890)] ourchurch.com</ref> Ein anna kritikk var at han dreiv rørsla som eit familieføretak, med barna sine plasserte i leiande stillingar. Han insisterte på at svigersønene også skulle ta etternamnet Booth i tillegg til sitt eige (sjå [[Frederick Booth-Tucker]] og [[Arthur Booth-Clibborn]]).<ref>Hodges, Samuel Horatio ''General Booth: "the Family", and the Salvation Army: Showing its Rise, Progress, and ... Decline'' (1890)</ref> I testamentet sitt peika han også ut sonen [[Bramwell Booth|Bramwell]] til å ettefølgja han som general. Men Booth skal sjølv ha sagt til barna sine at rørsla ikkje tilhøyrde han eller dei, men varda, og prøvde å hindra at leiarskapen skulle bli til eit dynasti.<ref name="Larsson">{{Cite book |last=Larrson |first=John |year=2009 |title=1929: A Crisis that Shaped The Salvation Army's Future |place=London |publisher=Salvation Books |isbn=978-0-85412-794-8 }}</ref> I tillegg til å forkynna gav Booth ut eit eige blad og skreiv fleire songar og bøker. Han er særleg kjend for bestseljaren ''In Darkest England and the Way Out'' (1890), som hevda at såkalla siviliserte England var minst like fattig og tilbakeståande som mørkaste Afrika. Han la også fram strategiar for å kjempa mot synd og fattigdom ved å skipa heimar og gardsbruk for fattige, heimlause, falne kvinner og tidlegare fengselsfolk, gje folk opplæring i staden for at dei måtte emigrera og gje hjelp til alkoholikarar. Kampanjejournalisten [[W.T. Stead]] hjelpte han i arbeidet med å skriva boka. Frelsesarmérørsla voks til ho hadde rundt 100nbsp;000 soldatar i Storbritannia ved slutten av 1800-talet. Ho blei også spreidd til utlandet, og Booth vitja USA, India og ei rekkje land i Europa, der han blei teken imot av kongar og ambassadørar.<ref name=Booth/> I 1902 blei han invitert til kroninga av kong [[Edvard VII av Storbritannia|Edvard VII]]. I 1904 la Booth ut på ein biltur (motorcade) der han blei kjørt rundt til byar og landsbyar i Storbritannia og preika frå bilen. Han hadde i alt sju slike forkynnande bilturar. I 1906 blei Booth utnemnd til Freeman av City of London, og gjeven ein æresgrad ved Universitet i Oxford. Seinare i livet var Booth plaga av svekka syn, og han døydde 20. august 1912 etter ein augeoperasjon. Han var då 83 år gammal. Han blei lagt på [[lit de parade]] i Clapton Congress Hall og vitja av 105&nbsp;000. Ved bisetjinga hans i [[Olympia i London|Olympia-hallen i London]] var 35&nbsp;000 til stades, mellom dei ei nær inkognito dronning [[Mary av Teck|Mary]]. 10&nbsp;000 frelsesarmesoldatar følgde han til grava. William Booth blei gravlagd ved sidan av Catherine i [[Abney Park Cemetery]] i London. ==Barn== Catherine og William Booth fekk åtte barn, som alle levde opp. Dei fleste hadde også stillingar i Frelsesarmeen: *William [[Bramwell Booth]] (1856-1929), som etterfølgde faren sin som general 1912-29. Gift med Florence Soper. *[[Ballington Booth]] (1857-1940), leiar for Frelsesarmeen i Australia og USA. Skipa i 1896 [[Volunteers of America]]. Gift med Maud Charlesworth. *[[Catherine Booth-Clibborn]] (1858-1955), «Marskalken». Byrja arbeidet til Frelsesarmeen i Frankrike og Sveits. Gift med [[Arthur S. Clibborn]]. *[[Emma Booth-Tucker]] (1860-1903), «Konsulen», gift med [[Frederick Booth-Tucker|Frederick Tucker]]. Leiar for Frelsesarmeen i USA og India. *[[Herbert Booth]] (1862-1926), leiar for Frelsesarmeen i Canada og Australia. Forlét seinare organisasjonen. Gift med [[Cornelie Booth|Cornelie Schorch]]. *[[Marian Billups Booth]], «Marie» (1864-1937), invalid og hadde derfor ikkje ei rolle i organisasjonen. *[[Evangeline C. Booth]] (1865-1950), 4. general av Frelsesarmeen, 1934-1939. *[[Lucy Booth-Hellberg]] (1864-1909), gift med svenske [[Emanuel David Booth-Hellberg|Emanuel Hellberg]]. Leia arbeidet til Frelsesarmeen i India, Frankrike og Sveits og etter at mannen døydde i Danmark og Sør-Amerika. == Kjelder == <div class="references-small"> *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:William Booth|William Booth]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, og «[[:sv:Catherine Booth|Catherine Booth]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}} den 7. januar 2018.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' ***{{Citation | surname = Hattersley | given = Roy | authorlink = Roy Hattersley | year = 1999 | title = Blood and Fire: William and Catherine Booth and the Salvation Army | publisher = Little Brown | isbn = 0-316-85161-2}} **''{{Wikipedia-utgåve|sv}} oppgav desse kjeldene: *** ''[[Svensk uppslagsbok]], Malmö 1939.''</div> <references> <ref name=Biography> {{citation |title=Oxford Dictionary of National Biography |contribution=Booth [née Mumford], Catherine |author=Pamela J. Walker |url=https://doi.org/10.1093/ref:odnb/2874 |date= 23. september 2004}} </ref> <ref name=Booth> {{citation |title=Oxford Dictionary of National Biography |contribution=Booth, William |author=Frank Prochaska |url=https://doi.org/10.1093/ref:odnb/31968 |date= 23. september 2004}} </ref> </references> {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Frelsesarmeen]] [[Kategori:Folk frå viktoriatida]] [[Kategori:Folk frå Sneinton]] [[Kategori:Engelske teologar]] r7kyofbkvthl999p5uzah0ptqxmmec0 0 353794 3673898 3237901 2026-09-22T11:16:44Z Ranveig 39 Fmt. 3673898 wikitext text/x-wiki {{infoboks musikar |fødenamn=Úrsula Hilaria Celia de la Caridad Cruz Alfonso de la Santísima Trinidad |verkeleg namn=Celia de la Caridad Cruz Alfonso }} '''Celia Cruz''' ({{levde|21. oktober|1925|16. juli|2003|cruz, Celia}}) var ein kubansk-amerikansk songar, og ein av dei mest populære latinomusikarane på 1900-talet. Ho selde til 23 [[gullplate]]r gjennom karrieren. I 1994 blei ho tildelt [[National Medal of Arts]] av den amerikanske presidenten [[Bill Clinton]]. Ho er blitt kalla dronninga av [[salsamusikk]] (''Queen of Salsa'') og av [[latinomusikk]] (''The Queen of Latin Music'', og '[[guaracha]]songaren av Cuba' (''La Guarachera de Cuba'').<ref>Pareles, Jon (14. desember 1992). [https://www.nytimes.com/1992/12/14/arts/review-pop-the-queen-of-latin-music-takes-it-from-the-top.html "Review/Pop; The Queen of Latin Music Takes It From the Top"]. Henta 27. januar 2014.</ref><ref name="NMAH1">{{cite web|url=http://historywired.si.edu/object.cfm?ID=90|title=Celia Cruz's Shoes|publisher=National Museum of American History, Smithsonian Institution|accessdate=2008-06-09}}</ref> Celia de la Caridad Cruz Alfonso var fødd i [[Havanna]] som det andre av fire sysken. Ho var gift med musikaren [[Pedro Knight]] frå 14. juli 1962 til ho døydde i 2003. Ho døydde 16. juli 2003 i [[Fort Lee i New Jersey|Fort Lee]] i [[New Jersey]] i [[USA]]. == Album== {{Col-begin}}{{Col-3}} * 2004 Dios disfrute a la Reina * 2003 [[Regalo del Alma]] * 2003 Homenaje a Beny Moré * 2002 Unrepeatable * 2002 Hits Mix * 2001 [[La Negra Tiene Tumbao]] * 2000 Siempre Viviré * 2000 Salsa * 2000 Habanera * 1999 [[Celia Cruz and Friends: A Night of Salsa]] * 1999 En Vivo Radio Progreso, Vol. 3 * 1999 En Vivo Radio Progreso, Vol. 2 * 1999 En Vivo Radio Progreso, Vol. 1 * 1999 En Vivo C.M.Q., Vol. 5 * 1999 En Vivo C.M.Q., Vol. 4 * 1998 Mi Vida Es Cantar {{Col-3}} * 1998 Afro-Cubana * 1997 También Boleros * 1997 Duets * 1997 Cambiando Ritmos * 1996 Celia Cruz Delta * 1995 Irresistible * 1995 Festejando Navidad * 1995 Double Dynamite * 1995 Cuba's Queen of Rhythm * 1994 Merengue Saludos Amigos * 1994 Mambo del Amor * 1994 Irrepetible * 1994 Homenaje a Los Santos * 1994 Guaracheras de La Guaracha * 1993 Introducing * 1993 Homenaje a Beny Moré, Vol. 3 * 1993 Boleros Polydor * 1993 [[Azucar Negra]] * 1992 Verdadera Historia * 1992 Tributo a Ismael Rivera * 1991 Reina del Ritmo Cubano * 1991 Canta Celia Cruz * 1990 Guarachera del Mundo * 1988 Ritmo en el Corazón * 1987 Winners * 1986 De Nuevo {{Col-3}} * 1986 Candela * 1983 Tremendo Trío * 1982 Feliz Encuentro * 1981 Celia & Willie * 1980 Celia/Johnny/Pete * 1978 Homenaje A Beny More * 1977 Only They Could Have Made This Album * 1976 Recordando El Ayer * 1975 Tremendo Caché * 1974 Celia & Johnny * 1971 Celia Y Tito Puente en España * 1970 Etc. Etc. Etc. * 1969 Quimbo Quimbumbia * 1968 Serenata Guajira * 1968 Excitante * 1967 A Ti México * 1967 Bravo Celia Cruz * 1966 Son con Guaguancó * 1966 Cuba Y Puerto Rico Son * 1965 Sabor y Ritmo de Pueblos * 1965 Canciones que Yo Quería Haber Grabado Prim * 1964 Homenaje A Los Santos * 1961 Canciones Premiadas * 1959 Mi Diario Musical * 1958 Incomparable Celia * 1958 Cuba's Foremost Rhythm Singer {{Col-end}} ==Kjelder== {{fotnotar}} <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Celia Cruz|Celia Cruz]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, og «[[:en:|Celia Cruz]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}} den 23. juni 2018.'' </div> ==Bakgrunnsstoff== *[http://americanhistory.si.edu/celiacruz/ Celia Cruz] ved americanhistory.si.edu {{spire|musikk|Cuba|USA}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Cubanske songarar]] [[Kategori:USA-amerikanske songarar]] e2fbb9dgg5nfp29ab515swlkoc1sh05 0 354103 3673896 3393721 2026-09-22T11:15:10Z Ranveig 39 Fmt. 3673896 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkartist | namn = Cozy Powell | bakgrunn = instrumentalist | verkeleg namn = Colin Trevor Powell | fødd = {{fdato|1947|12|29|df=y}} | fødestad = [[Cirencester]] i [[Gloucestershire]] i England | død = {{dødsdato og alder|1998|4|5|1947|12|29|df=y}} | dødsstad = [[Bristol]] i England | instrument = Trommer, perkusjon | sjanger = [[Hardrock]], [[bluesrock]], [[progressiv rock]], [[instrumental rock]], [[heavy metal]], [[jazzfusion]] | yrke = Musikar, låtskrivar, produsent | aktive år = 1968–1998 | selskap = [[Polydor Records|Polydor]] | tilknytta artistar = Bedlam, [[Cozy Powell's Hammer]], [[The Jeff Beck Group]], [[Rainbow frå England|Rainbow]], [[Michael Schenker Group|MSG]], [[Whitesnake]], [[Emerson, Lake & Powell]], [[Gary Moore]], [[Black Sabbath]], [[Brian May#The Brian May Band|The Brian May Band]], [[Robert Plant]], [[Suzi Quatro]], [[Peter Green Splinter Group]], [[Thin Lizzy]], [[Cinderella]] | nettside = www.cozypowell.com }} '''Colin Trevor''' «'''Cozy'''» '''Powell''' ({{levde-lua|fødd 29. desember 1947, død 5. april 1998}}) var ein engelsk rocketrommeslagar som pelte med mange store rockeband og artistar som [[The Jeff Beck Group]], [[Rainbow]], [[Gary Moore]], [[Robert Plant]], [[Brian May]], [[Whitesnake]], [[Emerson, Lake & Powell]] og [[Black Sabbath]].<ref name="autogenerated1">{{cite web|last=McDonald|first=Steven|url={{Allmusic|class=artist|id=p115487/biography|pure_url=yes}} |title=Allmusic bio & performance credits|publisher=Allmusic.com|accessdate=4. juli 2018}}</ref> Powell har spelt på minst 66 album og har vore ei inspirasjonskjelde for mange andre rocketrommeslagarar<ref>{{cite web|url=http://www.moderndrummer.com/updatefull/200001317/Gene%20Hoglan|archive-url=https://web.archive.org/web/20090215034335/http://www.moderndrummer.com/updatefull/200001317/Gene%20Hoglan|dead-url=yes|archive-date=15. februar 2009|title=Modern Drummer Magazine/Article on Gene Hoglan cites Powell as influence|publisher=Moderndrummer.com|accessdate=4. juli 2018}}</ref> ==Som bandmedlem== * The Sorcerers (1967–1968) * Youngblood (1968–1969) * The Ace Kefford Stand (1969) * Big Bertha (1969–1970) * [[The Jeff Beck Group]] (1970–1972) * Bedlam (1972–1973) * '''Cozy Powell''' (1973–1974, 1979-1983, 1992) * '''Cozy Powell's Hammer''' (1974, 1992-1993) * [[Rainbow]] (1975–1980) * [[Graham Bonnet]] & the Hooligans (1980–1981) * [[Michael Schenker Group]] (1981–1982) * [[Whitesnake]] (1982–1985) * [[Emerson, Lake & Powell]] (1985–1986) * [[Pete York]]/Cozy Powell (1987) * [[Black Sabbath]] (1988–1991, 1994–1995) * [[The Brian May Band]] (1991–1992, 1993-1994, 1998) * [[Peter Green Splinter Group]] (1997-1998) * [[Glenn Tipton|Tipton]], [[John Entwistle|Entwistle]] and Powell (1997) * [[Yngwie Malmsteen]] (1997) * [[The Snakes]] (1998) ==Diskografi== {{col-begin}} {{col-2}} ===Solo=== *''[[Over the Top av Cozy Powell|Over the Top]]'' (1979) *''[[Tilt av Cozy Powell|Tilt]]'' (1981) *''[[Octopuss]]'' (1983) *''[[The Drums Are Back]]'' (1992) *''[[Especially for You av Cozy Powell|Especially for You]]'' (1999) ====Singlar==== *''[[Dance with the Devil]]'' (1973) *''The Man in Black'' (1974) *''Na Na Na'' (1974) *''[[Theme One]]'' (1979) *''Resurrection'' (1993) ===Med Big Bertha=== * ''Live in Hamburg 1970'' (2004) ===Med The Jeff Beck Group=== *''[[Rough & Ready]]'' (1971) *''[[Jeff Beck Group av The Jeff Beck Group|Jeff Beck Group]]'' (1972) ===Med Bedlam=== *''[[Bedlam av Bedlam|Bedlam]]'' (1973) *''Anthology'' (2 CD, 1999) *''Live in London 1973'' (2003) ===Med Rainbow=== *''[[Rising av Rainbow|Rising]]'' (1976) *''[[On Stage av Rainbow|On Stage]]'' (1977) *''[[Long Live Rock 'n' Roll]]'' (1978) *''[[Down to Earth av Rainbow|Down to Earth]]'' (1979) *''[[Finyl Vinyl]]'' (1986) *''[[Live in Germany av Rainbow|Live in Germany]]'' (1990) *''[[Live in Munich 1977]]'' (2006) *''[[Deutschland Tournee 1976]]'' (2006) ===Med The Michael Schenker Group=== *''[[MSG av The Michael Schenker Group|MSG]]'' (1981) *''[[One Night at Budokan]]'' (1982) ===Med Whitesnake=== *''[[Slide It In]]'' (1984) *''[[Live In 1984: Back To The Bone]]'' ===Med Emerson, Lake & Powell=== *''[[Emerson, Lake & Powell av Emerson, Lake & Powell|Emerson, Lake & Powell]]'' (1986) *''[[The Sprocket Sessions]]'' (2003) *''[[Live in Concert av Emerson, Lake & Powell|Live in Concert]]'' (2003) ===Med Forcefield=== *''[[Forcefield av Forcefield|Forcefield]]'' (1987) *''[[Forcefield II: The Talisman]]'' (1988) *''[[Forcefield III: To Oz and Back]]'' (1989) *''[[Forcefield IV: Let the Wild Run Free]]'' (1991) *''[[Instrumentals av Forcefield|Forcefield: The Instrumentals]]'' (1992) ===Med Black Sabbath=== *''[[Headless Cross]]'' (1989) *''[[Tyr av Black Sabbath|Tyr]]'' (1990) *''[[Forbidden av Black Sabbath|Forbidden]]'' (1995) *''[[The Sabbath Stones]]'' (1996) ===Med Brian May=== *''[[Back to the Light]]'' (1992) *''[[Live at the Brixton Academy av Brian May|Live at the Brixton Academy]]'' (1994) *''[[Another World av Brian May|Another World]]'' (1998) *''[[Red Special]]'' (1998) {{col-2}} ===Som gjesteartist=== *[[Ed Welch]] – ''Clowns'' (1971) *[[Harvey Andrews]] – ''[[A Writer of Songs]]'' (1972) *[[Julie Felix]] – ''[[Clotho's Web]]'' (1972) *[[Donovan]] – ''[[Cosmic Wheels]]'' (1973) *[[Chick Churchill]] – ''[[You and Me av Chick Churchill|You and Me]]'' (1973) *[[Murray Head]] – ''[[Nigel Lived]]'' (1973) *[[Tony Ashton]] og [[Jon Lord]] – ''[[First of the Big Bands]]'' (1974) *[[Bob Sargeant]] – ''[[The First Starring Role]]'' (1974) *[[Peter Sarstedt]] – ''[[Every Word You Say]]'' (1975) *Various – ''[[Peter & The Wolf]]'' (1976) *[[Hot Chocolate]] – ''[[XIV Greatest Hits]]'' (1976) *[[Bernie Marsden]] – ''[[And About Time Too]]'' (1979) *Bernie Marsden – ''Look at Me Now'' (1981) *[[Graham Bonnet]] – ''[[Line-Up av Graham Bonnet|Line-Up]]'' (1981) *[[Jon Lord]] – ''[[Before I Forget av Jon Lord|Before I Forget]]'' (1982) *[[Robert Plant]] – ''[[Pictures at Eleven]]'' (1982) *[[Phenomena]] – ''[[Phenomena av Phenomena|Phenomena]]'' (1985) *[[Roger Daltrey]] – ''[[Under a Raging Moon]]'' (1985) *[[Boys Don't Cry]] – ''[[Who the Am Dam]]'' (1987) *[[Sanne Salomonsen]] – ''Ingen Engel'' (dansk versjon) / ''No Angel'' (engelsk versjon) (1987) *[[Warlock]] – ''[[Triumph and Agony]]'' (1987) *[[Pete York]] – ''Super Drumming Vol. 1'' (1987) *[[musikkgruppa Cinderella|Cinderella]] – ''[[Long Cold Winter]]'' (1988) *[[James Darby]] – ''[[Southern Region Breakdown]]'' (1988) *[[Don Airey]] – ''[[K2: Tales of Triumph and Tragedy]]'' (1988) *[[Gary Moore]] – ''[[After the War av Gary Moore|After the War]]'' (1989) *[[Minute By Minute]] – ''[[Timewatch]]'' (1989) *[[Ritchie Blackmore]] – ''[[Rock Profile Vol II]]'' (1991) *Various Artists – ''In From The Storm – The Music of Jimi Hendrix'' (1995) *[[Glenn Tipton]] – ''[[Baptizm of Fire]]'' (1997) *[[Peter Green Splinter Group]] – ''[[Peter Green Splinter Group av Peter Green Splinter Group|Peter Green Splinter Group]]'' (1997) *[[S.A.S. Band]] – ''[[SAS Band]]'' (1997) *[[Yngwie Malmsteen]] – ''[[Facing the Animal]]'' (1997) *[[Colin Blunstone]] – ''The Light Inside'' (1998) *[[Ace Kefford]] – ''Ace The Face'' (2003) *[[songaren Tony Martin frå Storbritannia|Tony Martin]] – ''[[Scream av Tony Martin|Scream]]'' (2005) *[[Glenn Tipton|Tipton]], [[John Entwistle|Entwistle]] & '''Powell''' – ''[[Edge of the World]]'' (2006) *[[Pete York]] – ''Super Drumming Vol. 3'' (2008) {{col-end}} ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cozy Powell|Cozy Powell]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 4. juli 2018.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' </div> {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== *[http://www.cozypowell.com/ Offisiell nettstad] *{{Find a Grave|8063}} *[http://www.drummerworld.com/drummers/Cozy_Powell.html Biografi på Drummerworld.com] *[http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/75182.stm Minneord på BBC] {{The Jeff Beck Group}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Folk frå Lambourn]] [[Kategori:Folk frå Cirencester]] [[Kategori:Engelske rocketrommslagarar]] [[Kategori:Engelske heavy metal-trommeslagarar]] [[Kategori:Michael Schenker Group-medlemmar]] [[Kategori:Rainbow-medlemmar]] [[Kategori:Whitesnake-medlemmar]] [[Kategori:Emerson, Lake & Powell-medlemmar]] [[Kategori:The Gary Moore Band-medlemmar]] [[Kategori:Blue Murder-medlemmar]] [[Kategori:Black Sabbath-medlemmar]] [[Kategori:The Jeff Beck Group-medlemmar]] [[Kategori:Engelske studiomusikarar]] [[Kategori:Folk døde i bilulukker]] gdsj2bx3ab5frakpr0a2bhbluoqnxfp 3673897 3673896 2026-09-22T11:15:58Z Ranveig 39 Ref-flikk 3673897 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkartist | namn = Cozy Powell | bakgrunn = instrumentalist | verkeleg namn = Colin Trevor Powell | fødd = {{fdato|1947|12|29|df=y}} | fødestad = [[Cirencester]] i [[Gloucestershire]] i England | død = {{dødsdato og alder|1998|4|5|1947|12|29|df=y}} | dødsstad = [[Bristol]] i England | instrument = Trommer, perkusjon | sjanger = [[Hardrock]], [[bluesrock]], [[progressiv rock]], [[instrumental rock]], [[heavy metal]], [[jazzfusion]] | yrke = Musikar, låtskrivar, produsent | aktive år = 1968–1998 | selskap = [[Polydor Records|Polydor]] | tilknytta artistar = Bedlam, [[Cozy Powell's Hammer]], [[The Jeff Beck Group]], [[Rainbow frå England|Rainbow]], [[Michael Schenker Group|MSG]], [[Whitesnake]], [[Emerson, Lake & Powell]], [[Gary Moore]], [[Black Sabbath]], [[Brian May#The Brian May Band|The Brian May Band]], [[Robert Plant]], [[Suzi Quatro]], [[Peter Green Splinter Group]], [[Thin Lizzy]], [[Cinderella]] | nettside = www.cozypowell.com }} '''Colin Trevor''' «'''Cozy'''» '''Powell''' ({{levde-lua|fødd 29. desember 1947, død 5. april 1998}}) var ein engelsk rocketrommeslagar som pelte med mange store rockeband og artistar som [[The Jeff Beck Group]], [[Rainbow]], [[Gary Moore]], [[Robert Plant]], [[Brian May]], [[Whitesnake]], [[Emerson, Lake & Powell]] og [[Black Sabbath]].<ref name="autogenerated1">{{cite web|last=McDonald|first=Steven|url={{Allmusic|class=artist|id=p115487/biography|pure_url=yes}} |title=Allmusic bio & performance credits|publisher=Allmusic.com|accessdate=4. juli 2018}}</ref> Powell har spelt på minst 66 album og har vore ei inspirasjonskjelde for mange andre rocketrommeslagarar.<ref>{{cite web|url=http://www.moderndrummer.com/updatefull/200001317/Gene%20Hoglan|archive-url=https://web.archive.org/web/20090215034335/http://www.moderndrummer.com/updatefull/200001317/Gene%20Hoglan|archive-date=15. februar 2009|title=Modern Drummer Magazine/Article on Gene Hoglan cites Powell as influence|publisher=Moderndrummer.com|accessdate=4. juli 2018}}</ref> ==Som bandmedlem== * The Sorcerers (1967–1968) * Youngblood (1968–1969) * The Ace Kefford Stand (1969) * Big Bertha (1969–1970) * [[The Jeff Beck Group]] (1970–1972) * Bedlam (1972–1973) * '''Cozy Powell''' (1973–1974, 1979-1983, 1992) * '''Cozy Powell's Hammer''' (1974, 1992-1993) * [[Rainbow]] (1975–1980) * [[Graham Bonnet]] & the Hooligans (1980–1981) * [[Michael Schenker Group]] (1981–1982) * [[Whitesnake]] (1982–1985) * [[Emerson, Lake & Powell]] (1985–1986) * [[Pete York]]/Cozy Powell (1987) * [[Black Sabbath]] (1988–1991, 1994–1995) * [[The Brian May Band]] (1991–1992, 1993-1994, 1998) * [[Peter Green Splinter Group]] (1997-1998) * [[Glenn Tipton|Tipton]], [[John Entwistle|Entwistle]] and Powell (1997) * [[Yngwie Malmsteen]] (1997) * [[The Snakes]] (1998) ==Diskografi== {{col-begin}} {{col-2}} ===Solo=== *''[[Over the Top av Cozy Powell|Over the Top]]'' (1979) *''[[Tilt av Cozy Powell|Tilt]]'' (1981) *''[[Octopuss]]'' (1983) *''[[The Drums Are Back]]'' (1992) *''[[Especially for You av Cozy Powell|Especially for You]]'' (1999) ====Singlar==== *''[[Dance with the Devil]]'' (1973) *''The Man in Black'' (1974) *''Na Na Na'' (1974) *''[[Theme One]]'' (1979) *''Resurrection'' (1993) ===Med Big Bertha=== * ''Live in Hamburg 1970'' (2004) ===Med The Jeff Beck Group=== *''[[Rough & Ready]]'' (1971) *''[[Jeff Beck Group av The Jeff Beck Group|Jeff Beck Group]]'' (1972) ===Med Bedlam=== *''[[Bedlam av Bedlam|Bedlam]]'' (1973) *''Anthology'' (2 CD, 1999) *''Live in London 1973'' (2003) ===Med Rainbow=== *''[[Rising av Rainbow|Rising]]'' (1976) *''[[On Stage av Rainbow|On Stage]]'' (1977) *''[[Long Live Rock 'n' Roll]]'' (1978) *''[[Down to Earth av Rainbow|Down to Earth]]'' (1979) *''[[Finyl Vinyl]]'' (1986) *''[[Live in Germany av Rainbow|Live in Germany]]'' (1990) *''[[Live in Munich 1977]]'' (2006) *''[[Deutschland Tournee 1976]]'' (2006) ===Med The Michael Schenker Group=== *''[[MSG av The Michael Schenker Group|MSG]]'' (1981) *''[[One Night at Budokan]]'' (1982) ===Med Whitesnake=== *''[[Slide It In]]'' (1984) *''[[Live In 1984: Back To The Bone]]'' ===Med Emerson, Lake & Powell=== *''[[Emerson, Lake & Powell av Emerson, Lake & Powell|Emerson, Lake & Powell]]'' (1986) *''[[The Sprocket Sessions]]'' (2003) *''[[Live in Concert av Emerson, Lake & Powell|Live in Concert]]'' (2003) ===Med Forcefield=== *''[[Forcefield av Forcefield|Forcefield]]'' (1987) *''[[Forcefield II: The Talisman]]'' (1988) *''[[Forcefield III: To Oz and Back]]'' (1989) *''[[Forcefield IV: Let the Wild Run Free]]'' (1991) *''[[Instrumentals av Forcefield|Forcefield: The Instrumentals]]'' (1992) ===Med Black Sabbath=== *''[[Headless Cross]]'' (1989) *''[[Tyr av Black Sabbath|Tyr]]'' (1990) *''[[Forbidden av Black Sabbath|Forbidden]]'' (1995) *''[[The Sabbath Stones]]'' (1996) ===Med Brian May=== *''[[Back to the Light]]'' (1992) *''[[Live at the Brixton Academy av Brian May|Live at the Brixton Academy]]'' (1994) *''[[Another World av Brian May|Another World]]'' (1998) *''[[Red Special]]'' (1998) {{col-2}} ===Som gjesteartist=== *[[Ed Welch]] – ''Clowns'' (1971) *[[Harvey Andrews]] – ''[[A Writer of Songs]]'' (1972) *[[Julie Felix]] – ''[[Clotho's Web]]'' (1972) *[[Donovan]] – ''[[Cosmic Wheels]]'' (1973) *[[Chick Churchill]] – ''[[You and Me av Chick Churchill|You and Me]]'' (1973) *[[Murray Head]] – ''[[Nigel Lived]]'' (1973) *[[Tony Ashton]] og [[Jon Lord]] – ''[[First of the Big Bands]]'' (1974) *[[Bob Sargeant]] – ''[[The First Starring Role]]'' (1974) *[[Peter Sarstedt]] – ''[[Every Word You Say]]'' (1975) *Various – ''[[Peter & The Wolf]]'' (1976) *[[Hot Chocolate]] – ''[[XIV Greatest Hits]]'' (1976) *[[Bernie Marsden]] – ''[[And About Time Too]]'' (1979) *Bernie Marsden – ''Look at Me Now'' (1981) *[[Graham Bonnet]] – ''[[Line-Up av Graham Bonnet|Line-Up]]'' (1981) *[[Jon Lord]] – ''[[Before I Forget av Jon Lord|Before I Forget]]'' (1982) *[[Robert Plant]] – ''[[Pictures at Eleven]]'' (1982) *[[Phenomena]] – ''[[Phenomena av Phenomena|Phenomena]]'' (1985) *[[Roger Daltrey]] – ''[[Under a Raging Moon]]'' (1985) *[[Boys Don't Cry]] – ''[[Who the Am Dam]]'' (1987) *[[Sanne Salomonsen]] – ''Ingen Engel'' (dansk versjon) / ''No Angel'' (engelsk versjon) (1987) *[[Warlock]] – ''[[Triumph and Agony]]'' (1987) *[[Pete York]] – ''Super Drumming Vol. 1'' (1987) *[[musikkgruppa Cinderella|Cinderella]] – ''[[Long Cold Winter]]'' (1988) *[[James Darby]] – ''[[Southern Region Breakdown]]'' (1988) *[[Don Airey]] – ''[[K2: Tales of Triumph and Tragedy]]'' (1988) *[[Gary Moore]] – ''[[After the War av Gary Moore|After the War]]'' (1989) *[[Minute By Minute]] – ''[[Timewatch]]'' (1989) *[[Ritchie Blackmore]] – ''[[Rock Profile Vol II]]'' (1991) *Various Artists – ''In From The Storm – The Music of Jimi Hendrix'' (1995) *[[Glenn Tipton]] – ''[[Baptizm of Fire]]'' (1997) *[[Peter Green Splinter Group]] – ''[[Peter Green Splinter Group av Peter Green Splinter Group|Peter Green Splinter Group]]'' (1997) *[[S.A.S. Band]] – ''[[SAS Band]]'' (1997) *[[Yngwie Malmsteen]] – ''[[Facing the Animal]]'' (1997) *[[Colin Blunstone]] – ''The Light Inside'' (1998) *[[Ace Kefford]] – ''Ace The Face'' (2003) *[[songaren Tony Martin frå Storbritannia|Tony Martin]] – ''[[Scream av Tony Martin|Scream]]'' (2005) *[[Glenn Tipton|Tipton]], [[John Entwistle|Entwistle]] & '''Powell''' – ''[[Edge of the World]]'' (2006) *[[Pete York]] – ''Super Drumming Vol. 3'' (2008) {{col-end}} ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cozy Powell|Cozy Powell]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 4. juli 2018.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' </div> {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== *[http://www.cozypowell.com/ Offisiell nettstad] *{{Find a Grave|8063}} *[http://www.drummerworld.com/drummers/Cozy_Powell.html Biografi på Drummerworld.com] *[http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/75182.stm Minneord på BBC] {{The Jeff Beck Group}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Folk frå Lambourn]] [[Kategori:Folk frå Cirencester]] [[Kategori:Engelske rocketrommslagarar]] [[Kategori:Engelske heavy metal-trommeslagarar]] [[Kategori:Michael Schenker Group-medlemmar]] [[Kategori:Rainbow-medlemmar]] [[Kategori:Whitesnake-medlemmar]] [[Kategori:Emerson, Lake & Powell-medlemmar]] [[Kategori:The Gary Moore Band-medlemmar]] [[Kategori:Blue Murder-medlemmar]] [[Kategori:Black Sabbath-medlemmar]] [[Kategori:The Jeff Beck Group-medlemmar]] [[Kategori:Engelske studiomusikarar]] [[Kategori:Folk døde i bilulukker]] 5gnog47xszeae9tum8tx0y6shurlla7 0 372587 3673895 3398651 2026-09-22T11:13:48Z Ranveig 39 3673895 wikitext text/x-wiki {{infoboks pave |før=Valentin |etter=Sergius II}} '''Gregor IV''' ({{død|25. januar|844|Gregor 04}}) var [[pave]] frå slutten av år [[827]] til han døydde i 844. == Liv og virke== === Bakgrunn=== [[Fil:Gregory-IV_Raban-Maur.jpg|mini|venstre|Pave Gregor IV (midten) tek imot boka ''[[Liber de laudibus Sanctae Crucis]]'' frå [[Rabanus Maurus]]. Framstilling frå ''[[Codex Vindoboniensis]]'', ca. 831–840.]] [[File:SanMarco-Interno01-SteO153.jpg|mini|[[San Marco i Roma|St. Markus-basilikaen i Roma]], med bysantinske mosaikkar som blei kommisjonerte av Gregor]] Gregor var fødd i [[Roma]] og var av fornem romersk byrd. Far hans heitte Johannes. Før han blei pave var Gregog [[kardinalprest]] av Sankt Markuskiyrkja, som han lét smykka med [[mosaikk]]ar. Han blei prestevigd av [[pave Paschalis I]]. ===Pave=== Då Gregor blei vald til pave i [[827]] ville han først ikkje akseptera utnemninga, fordi han rekna seg som uverdig. Pavevalet kan ha vore eit av de første der den sekulære romerske [[adel]]en hadde reell makt ved valet av pave, noko som skulle fortsetja i lang tid framover. I byrjinga av [[pontifikat]]et var Gregor sterkt avhengig av støtte frå den [[frankarriket|frankiske]] kongemakta, og opptredde seinare på oppmoding av kong [[Lothar I]] som meklar mellom den tysk-romerske keisaren [[Ludvig den fromme]] og sønene hans, utan å lukkast. Konflikten oppstod først og fremst ved det at Ludvig prøvde å tilerkjenna Karl herskarmakta over [[Pippin]] sitt område [[Aquitania]]; dette førte i 833 til at dei tre eldste sønene gjorde opprør. Pave Gregor reiste over [[Alpane]] og prøvde forgjeves å få i stand ei minneleg løysing. I slutten av juli 833 stod hærane til dei ulike partane oppstilt mot kvarandre på Rothfeld ved [[Colmar]], men utan at det kom til kamp. Pave Gregor IV førte keisaren ut av leiren til sin hær for å forhandla med sønene, som på si side samtidig klarte å vinna over den eine etter andre av keisaren sine støttespelarar til si side. [[Lothar I av Frankarriket|Lothar I]], den eldste sonen til Ludvig, klarte å vinna over paven sjølv. Ludvig blei avsett, og paven fortstod til slutt at han var blitt brukt som ein marionett. Gregor utnemnde [[Heilage Ansgar|Ansgar]] til [[erkebiskop]] i 832 og paveleg [[Legat i diplomati|legat]] i det nordlege og austlege [[Europa]]. Erkebiskop Ansgar drog så til [[Skandinavia]], og dette representerte byrjinga på romerske misjonsverksemd i dei nordiske land. Ansgar er blitt kjend som «Nordens apostel». Han verka i Danmark og Sverige, men ikkje i Noreg. Paven sende [[pallium]]et til erkebiskopssetene i [[Salzburg]], [[Canterbury]] og [[Grado]]. For å blidgjera Ludvig utdanna han prestar i [[musikk]] i Roma. Pave Gregor utferdiga ei bestemming til Ludvig om å feira [[allehelgensdag]] i heile riket. Pave Gregor blei gravlagd i [[Peterskyrkja]]. ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gregor IV|Gregor IV]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 20. oktober 2019.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' {{refslutt}} * {{BBKL|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070805122517/http://www.bautz.de/bbkl/g/gregor_iv.shtml |autor=Friedrich Wilhelm Bautz|artikel=Gregor IV.|band=2|spalte=307}} * Horace Mann: [http://www.newadvent.org/cathen/06789b.htm ''Pope Gregory IV.''] In: ''[[Catholic Encyclopedia|The Catholic Encyclopedia]]''. Band 6, Robert Appleton Company, New York 1909. * Cornelia Scherer: ''Der Pontifikat Gregors IV. (827–844). Vorstellungen und Wahrnehmungen päpstlichen Handelns im 9. Jahrhundert.'' Hiersemann, Stuttgart 2013, ISBN 978-3-7772-1308-8. ([http://hsozkult.geschichte.hu-berlin.de/rezensionen/id=21645&count=12769&recno=19&type=rezbuecher&sort=datum&order=down Fachbesprechung]) *Artikkelen bygger på oversatt materiale fra [http://www.newadvent.org/cathen/06789b.htm Catholic Encyclopedia, Volume VI (1909)] == Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} * {{runeberg.org|nfbj|0112.html Gregorius 4. G. IV}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Pavar]] [[Kategori:Italienske pavar]] [[Kategori:Folk frå Roma]] [[Kategori:Folk frå 800-talet]] 1ry7gjkuomaaqwpee2wy0k73ejfqzmp 828 386662 3673714 3667395 2026-09-21T15:00:48Z Ranveig 39 Oms. 3673714 Scribunto text/plain --[[--------------------------< L A N G _ N A M E _ T A B L E >------------------------------------------------ primary table of tables that decode: lang -> language tags and names script -> ISO 15924 script tags region -> ISO 3166 region tags variant -> iana registered variant tags suppressed -> map of scripts tags and their associated language tags all of these data come from separate modules that are derived from the IANA language-subtag-registry file key_to_lower() avoids the metatable trap and sets all keys in the subtables to lowercase. Many language codes have multiple associated names; Module:lang is only concerned with the first name so key_to_lower() only fetches the first name. TODO: instead of returning: ["key"] = {"name"} where each table has only one name, return ["key"] = "name" requires changes in Module:Lang. ]] local function key_to_lower (module, src_type) local out = {}; local source = (('var_sup' == src_type) and require (module)) or mw.loadData (module); -- fetch data from this module; require() avoids metatable trap for variant data if 'var_sup' == src_type then for k, v in pairs (source) do out[k:lower()] = v; -- for variant, everything is needed end elseif 'lang' == src_type and source.active then -- for ~/iana_languages (active) for k, v in pairs (source.active) do out[k:lower()] = {v[1]}; -- ignore multiple names; take first name only end elseif 'lang_dep' == src_type and source.deprecated then -- for ~/iana_languages (deprecated) for k, v in pairs (source.deprecated) do out[k:lower()] = {v[1]}; -- ignore multiple names; take first name only end else -- here for all other sources for k, v in pairs (source) do out[k:lower()] = {v[1]}; -- ignore multiple names; take first name only end end return out; end local lang_name_table = { lang = key_to_lower ('Module:Language/data/iana languages', 'lang'), lang_dep = key_to_lower ('Module:Language/data/iana languages', 'lang_dep'), script = key_to_lower ('Module:Language/data/iana scripts'), -- script keys are capitalized; set to lower region = key_to_lower ('Module:Language/data/iana regions'), -- region keys are uppercase; set to lower variant = key_to_lower ('Module:Language/data/iana variants', 'var_sup'), suppressed = key_to_lower ('Module:Language/data/iana suppressed scripts', 'var_sup'), -- script keys are capitalized; set to lower } --[[--------------------------< O V E R R I D E >-------------------------------------------------------------- Language codes and names in this table override the BCP47 names in lang_name_table. indexes in this table shall always be lower case ]] local override = { ------------------------------< I S O _ 6 3 9 - 1 >------------------------------------------------------------ ["ca-valencia"] = {"valenciansk"}, ["cu"] = {"kyrkjeslavisk"}, -- 2nd IANA name; ["de-at"] = {"austerriksk tysk"}, -- these code-region and code-variant tags to match en.wiki article names ["de-ch"] = {"sveitsisk standardtysk"}, ["en-au"] = {"australsk engelsk"}, ["en-ca"] = {"kanadisk engelsk"}, ["en-emodeng"] = {"Early Modern English"}, ["en-gb"] = {"britisk engelsk"}, ["en-ie"] = {"irsk engelsk"}, ["en-in"] = {"indisk engelsk"}, ["en-nz"] = {"newzealandsk engelsk"}, ["en-us"] = {"amerikansk engelsk"}, ["en-za"] = {"sørafrikansk engelsk"}, ["fy"] = {"vestfrisisk"}, -- Western Frisian ["mo"] = {"moldovsk"}, -- Moldavian (deprecated code); to match en.wiki article title ["oc-provenc"] = {"provençalsk"}, ["ps"] = {"pasjto"}, -- Pushto ["tw-asante"] = {"asante-twi"}, -- these ISO 639-1 language-name overrides imported from Module:Language/data/wp_languages --<begin do-not-edit except to comment out>-- ["av"] = {"avarisk"}, -- Avaric ["bo"] = {"standard tibetansk"}, -- Tibetan ["el"] = {"gresk"}, -- Modern Greek -- ["en-SA"] = {"sørafrikansk engelsk"}, -- English; no; SA is not South Africa it Saudi Arabia; ZA is South Africa ["ff"] = {"fulfulde"}, -- Fulah ["ht"] = {"haitisk kreol"}, -- Haitian ["hz"] = {"otjiherero"}, -- Herero ["ii"] = {"yi"}, -- Sichuan Yi ["ki"] = {"gikuyu"}, -- Kikuyu ["kl"] = {"grønlandsk"}, -- Kalaallisut ["ky"] = {"kirgisisk"}, -- Kirghiz ["lg"] = {"luganda"}, -- Ganda ["li"] = {"limburgisk"}, -- Limburgan ["mi"] = {"maori"}, -- Maori ["na"] = {"naurisk"}, -- Nauru ["nb"] = {"bokmål"}, -- Norwegian Bokmål ["nd"] = {"nord-ndebele"}, -- North Ndebele ["nn"] = {"nynorsk"}, -- Norwegian Nynorsk ["nr"] = {"sør-ndebele"}, -- South Ndebele ["ny"] = {"chichewa"}, -- Nyanja ["oj"] = {"ojibwe"}, -- Ojibwa ["or"] = {"odia"}, -- Oriya ["pa"] = {"panjabi"}, -- Panjabi ["rn"] = {"kirundi"}, -- Rundi ["sl"] = {"slovensk"}, -- Slovenian ["ss"] = {"swazi"}, -- Swati ["st"] = {"sotho"}, -- Southern Sotho ["to"] = {"tongansk"}, -- Tonga --<end do-not-edit except to comment out>-- ------------------------------< I S O _ 6 3 9 - 2, - 3, - 5 >---------------------------------------------- ["arc"] = {"arameisk"}, -- Official Aramaic (700-300 BCE), Imperial Aramaic (700-300 BCE); ["art"] = {"constructed"}, -- to match en.wiki article; lowercase for category name ["bhd"] = {"bhadarwahi"}, -- Bhadrawahi; to match en.wiki article title ["bla"] = {"blackfoot"}, -- Siksika; to match en.wiki article title ["bua"] = {"burjatisk"}, -- Buriat; this is a macro language; these four use wp preferred transliteration; ["bxm"] = {"mongolsk burjatisk"}, -- Mongolia Buriat; these three all redirect to Buryat ["bxr"] = {"russisk burjatisk"}, -- Russia Buriat; ["bxu"] = {"kinesisk burjatisk"}, -- China Buriat; ["byr"] = {"Yipma"}, -- Baruya, Yipma ["egy"] = {"Ancient Egyptian"}, -- Egyptian (Ancient); distinguish from contemporary arz: Egyptian Arabic ["frr"] = {"North Frisian"}, -- Northern Frisian ["frs"] = {"East Frisian Low Saxon"}, -- Eastern Frisian ["ilo"] = {"Ilocano"}, -- Iloko; to match en.wiki article title ["jam"] = {"Jamaican Patois"}, -- Jamaican Creole English ["mhr"] = {"Meadow Mari"}, -- Eastern Mari ["mid"] = {"Modern Mandaic"}, -- Mandaic ["mla"] = {"Tamambo"}, -- Malo ['mte'] = {"Mono-Alu"}, -- Mono (Solomon Islands) ["nan-tw"] = {"Taiwanese Hokkien"}, -- make room for IANA / 639-3 nan Min Nan Chinese; match en.wiki article title ["nrf"] = {"normannisk"}, -- not quite a collective - IANA name: Jèrriais; categorizes to Norman-language text ["nzi"] = {"Nzema"}, -- Nzima; to match en.wiki article title ["orv"] = {"gammalaustslavisk"}, -- Old Russian ["pfl"] = {"Palatine German"}, -- Pfaelzisch; to match en.wiki article ["pms"] = {"Piedmontese"}, -- Piemontese; to match en.wiki article title ["pnb"] = {"Punjabi (Western)"}, -- Western Panjabi; dab added to override import from ~/wp languages and distinguish pnb from pa in reverse look up tag_from_name() ["stq"] = {"Saterland Frisian"}, -- Saterfriesisch ["und"] = {"ubestemt språk"}, -- capitalization to match existing category ["wrg"] = {"Warrongo"}, -- Warungu ["xal-ru"] = {"Kalmyk"}, -- to match en.wiki article title ["xgf"] = {"Tongva"}, -- ISO 639-3 is Gabrielino-Fernandeño -- these ISO 639-2, -3 language-name overrides imported from Module:Language/data/wp_languages --<begin do-not-edit except to comment out>-- ["ace"] = {"Acehnese"}, -- Achinese ["aec"] = {"Sa'idi Arabic"}, -- Saidi Arabic ["akl"] = {"Aklan"}, -- Aklanon ["alt"] = {"Altay"}, -- Southern Altai ["apm"] = {"Mescalero-Chiricahua"}, -- Mescalero-Chiricahua Apache ["bal"] = {"Balochi"}, -- Baluchi ["bcl"] = {"Central Bicolano"}, -- Central Bikol ["bin"] = {"Edo"}, -- Bini ["bpy"] = {"Bishnupriya Manipuri"}, -- Bishnupriya ["chg"] = {"Chagatay"}, -- Chagatai ["ckb"] = {"Sorani Kurdish"}, -- Central Kurdish ["cnu"] = {"Shenwa"}, -- Chenoua ["coc"] = {"Cocopah"}, -- Cocopa ["diq"] = {"Zazaki"}, -- Dimli ["fit"] = {"meänkieli"}, -- Tornedalen Finnish ["fkv"] = {"kvensk"}, -- Kven Finnish ["frk"] = {"Old Frankish"}, -- Frankish ["gez"] = {"ge'ez"}, -- Geez ["gju"] = {"Gujari"}, -- Gujari ["gsw"] = {"Alemannic German"}, -- Swiss German ["gul"] = {"gullah"}, -- Sea Island Creole English ["hak"] = {"hakka"}, -- Hakka Chinese ["hbo"] = {"Biblical Hebrew"}, -- Ancient Hebrew ["hnd"] = {"hindko"}, -- Southern Hindko -- ["ikt"] = {"inuvialuk"}, -- Inuinnaqtun ["kaa"] = {"karakalpak"}, -- Kara-Kalpak ["khb"] = {"Tai Lü"}, -- Lü ["kmr"] = {"Kurmanji Kurdish"}, -- Northern Kurdish ["kpo"] = {"Kposo"}, -- Ikposo ["krj"] = {"Kinaray-a"}, -- Kinaray-A ["ktz"] = {"Juǀ'hoan"}, -- Juǀʼhoan ["lez"] = {"lesgisk"}, -- Lezghian ["liv"] = {"livonsk"}, -- Liv ["lng"] = {"lombardisk"}, -- Langobardic ["mia"] = {"Miami-Illinois"}, -- Miami ["miq"] = {"miskito"}, -- Mískito ["mix"] = {"Mixtec"}, -- Mixtepec Mixtec ["mni"] = {"Meitei"}, -- Manipuri ["mrj"] = {"Hill Mari"}, -- Western Mari ["mww"] = {"White Hmong"}, -- Hmong Daw ["nds-nl"] = {"Dutch Low Saxon"}, -- Low German ["new"] = {"Nepal Bhasa"}, -- Newari ["nso"] = {"Northern Sotho"}, -- Pedi ["nwc"] = {"Classical Nepal Bhasa"}, -- Classical Newari ["ood"] = {"O'odham"}, -- Tohono O'odham ["otk"] = {"Old Turkic"}, -- Old Turkish ["pal"] = {"Middle Persian"}, -- Pahlavi ["pam"] = {"Kapampangan"}, -- Pampanga ["phr"] = {"Potwari"}, -- Pahari-Potwari ["pka"] = {"Jain Prakrit"}, -- Ardhamāgadhī Prākrit -- ["pnb"] = {"Punjabi"}, -- Western Panjabi ["psu"] = {"Shauraseni"}, -- Sauraseni Prākrit ["rap"] = {"Rapa Nui"}, -- Rapanui ["rar"] = {"Cook Islands Māori"}, -- Rarotongan ["rmu"] = {"Scandoromani"}, -- Tavringer Romani ["rom"] = {"romani"}, -- Romany ["rup"] = {"Aromanian"}, -- Macedo-Romanian ["ryu"] = {"Okinawan"}, -- Central Okinawan ["sdc"] = {"Sassarese"}, -- Sassarese Sardinian ["sdn"] = {"Gallurese"}, -- Gallurese Sardinian ["shp"] = {"Shipibo"}, -- Shipibo-Conibo ["src"] = {"Logudorese"}, -- Logudorese Sardinian ["sro"] = {"Campidanese"}, -- Campidanese Sardinian ["tkl"] = {"Tokelauan"}, -- Tokelau ["tvl"] = {"Tuvaluan"}, -- Tuvalu ["tyv"] = {"Tuvan"}, -- Tuvinian ["vls"] = {"West Flemish"}, -- Vlaams ["wep"] = {"Westphalian"}, -- Westphalien ["xal"] = {"Oirat"}, -- Kalmyk ["xcl"] = {"Old Armenian"}, -- Classical Armenian ["yua"] = {"Yucatec Maya"}, -- Yucateco --<end do-not-edit except to comment out>-- ------------------------------< P R I V A T E _ U S E _ T A G S >---------------------------------------------- ["cel-x-proto"] = {"Proto-Celtic"}, -- cel in IANA is Celtic languages ["gem-x-proto"] = {"Proto-Germanic"}, -- gem in IANA is Germanic languages ["gmw-x-ecg"] = {"East Central German"}, ["grc-x-aeolic"] = {"Aeolic Greek"}, -- these grc-x-... codes are preferred alternates to the non-standard catchall code grc-gre ["grc-x-attic"] = {"Attic Greek"}, ["grc-x-biblical"] = {"Biblical Greek"}, ["grc-x-byzant"] = {"Byzantine Greek"}, ["grc-x-classic"] = {"Classical Greek"}, ["grc-x-doric"] = {"Doric Greek"}, ["grc-x-hellen"] = {"Hellenistic Greek"}, ["grc-x-ionic"] = {"Ionic Greek"}, ["grc-x-koine"] = {"Koinē Greek"}, ["grc-x-medieval"] = {"Medieval Greek"}, ["grc-x-patris"] = {"Patristic Greek"}, ["grk-x-proto"] = {"Proto-Greek"}, -- grk in IANA is Greek languages ["iir-x-proto"] = {"Proto-Indo-Iranian"}, -- iir in IANA is Indo-Iranian Languages ["ine-x-proto"] = {"Proto-Indo-European"}, ["ira-x-proto"] = {"Proto-Iranian"}, -- ira in IANA is Iranian languages ["itc-x-proto"] = {"Proto-Italic"}, -- itc in IANA is Italic languages ["ksh-x-colog"] = {"Colognian"}, -- en.wiki article is Colognian; ksh (Kölsch) redirects there ["mis-x-ripuar"] = {"Ripuarian"}, -- replaces improper use of ksh in wp_languages ["sem-x-proto"] = {"Proto-Semitic"}, ["sla-x-proto"] = {"Proto-Slavic"}, -- sla in IANA is Slavic languages ["yuf-x-hav"] = {"Havasupai"}, -- IANA name for these three is Havasupai-Walapai-Yavapai ["yuf-x-wal"] = {"Walapai"}, ["yuf-x-yav"] = {"Yavapai"}, } --[[--------------------------< A R T I C L E _ L I N K >------------------------------------------------------ for those rare occasions when article titles don't fit with the normal '<language name>-language', this table maps language code to article title. Use of this table should be avoided and the use of redirects preferred as that is the long-standing method of handling article names that don't fit with the normal pattern ]] local article_name = { ["lij"] = {"Ligurian (Romance language)"}, -- Ligurian; see Template_talk:Lang#Ligurian_dab ['mnh'] = {"Mono language (Congo)"}, -- Mono (Democratic Republic of Congo); see Template_talk:Lang#Mono_languages ['mnr'] = {"Mono language (California)"}, -- Mono (USA) ['mru'] = {"Mono language (Cameroon)"}, -- Mono (Cameroon) ["xlg"] = {"Ligurian (ancient language)"}, -- see Template_talk:Lang#Ligurian_dab } --[=[-------------------------< R T L _ S C R I P T S >-------------------------------------------------------- ISO 15924 scripts that are written right-to-left. Data in this table taken from [[ISO 15924#List of codes]] last update to this list: 2017-12-24 ]=] local rtl_scripts = { 'adlm', 'arab', 'aran', 'armi', 'avst', 'cprt', 'egyd', 'egyh', 'hatr', 'hebr', 'hung', 'inds', 'khar', 'lydi', 'mand', 'mani', 'mend', 'merc', 'mero', 'narb', 'nbat', 'nkoo', 'orkh', 'palm', 'phli', 'phlp', 'phlv', 'phnx', 'prti', 'rohg', 'samr', 'sarb', 'sogd', 'sogo', 'syrc', 'syre', 'syrj', 'syrn', 'thaa', 'wole', }; --[[--------------------------< T R A N S L I T _ T I T L E S >------------------------------------------------ This is a table of tables of transliteration standards and the language codes or language scripts that apply to those standards. This table is used to create the tool-tip text associated with the transliterated text displayed by some of the {{lang-??}} templates. These tables are more-or-less copied directly from {{transl}}. The standard 'NO_STD' is a construct to allow for the cases when no |std= parameter value is provided. ]] local translit_title_table = { ['ahl'] = { ['default'] = 'Academy of the Hebrew Language transliteration', }, ['ala'] = { ['default'] = 'American Library Association – Library of Congress transliteration', }, ['ala-lc'] = { ['default'] = 'American Library Association – Library of Congress transliteration', }, ['batr'] = { ['default'] = 'Bikdash Arabic Transliteration Rules', }, ['bgn/pcgn'] = { ['default'] = 'Board on Geographic Names / Permanent Committee on Geographical Names transliteration', }, ['din'] = { ['ar'] = 'DIN 31635 Arabic', ['fa'] = 'DIN 31635 Arabic', ['ku'] = 'DIN 31635 Arabic', ['ps'] = 'DIN 31635 Arabic', ['tg'] = 'DIN 31635 Arabic', ['ug'] = 'DIN 31635 Arabic', ['ur'] = 'DIN 31635 Arabic', ['arab'] = 'DIN 31635 Arabic', ['default'] = 'DIN transliteration', }, ['eae'] = { ['default'] = 'Encyclopaedia Aethiopica transliteration', }, ['hepburn'] = { ['default'] = 'Hepburn transliteration', }, ['hunterian'] = { ['default'] = 'Hunterian transliteration', }, ['iast'] = { ['default'] = 'International Alphabet of Sanskrit transliteration', }, ['iso'] = { -- when a transliteration standard is supplied ['ab'] = 'ISO 9 Cyrillic', ['ba'] = 'ISO 9 Cyrillic', ['be'] = 'ISO 9 Cyrillic', ['bg'] = 'ISO 9 Cyrillic', ['kk'] = 'ISO 9 Cyrillic', ['ky'] = 'ISO 9 Cyrillic', ['mn'] = 'ISO 9 Cyrillic', ['ru'] = 'ISO 9 Cyrillic', ['tg'] = 'ISO 9 Cyrillic', ['uk'] = 'ISO 9 Cyrillic', ['bua'] = 'ISO 9 Cyrillic', ['sah'] = 'ISO 9 Cyrillic', ['tut'] = 'ISO 9 Cyrillic', ['xal'] = 'ISO 9 Cyrillic', ['cyrl'] = 'ISO 9 Cyrillic', ['ar'] = 'ISO 233 Arabic', ['ku'] = 'ISO 233 Arabic', ['ps'] = 'ISO 233 Arabic', ['ug'] = 'ISO 233 Arabic', ['ur'] = 'ISO 233 Arabic', ['arab'] = 'ISO 233 Arabic', ['he'] = 'ISO 259 Hebrew', ['yi'] = 'ISO 259 Hebrew', ['hebr'] = 'ISO 259 Hebrew', ['el'] = 'ISO 843 Greek', ['grc'] = 'ISO 843 Greek', ['ja'] = 'ISO 3602 Japanese', ['hira'] = 'ISO 3602 Japanese', ['hrkt'] = 'ISO 3602 Japanese', ['jpan'] = 'ISO 3602 Japanese', ['kana'] = 'ISO 3602 Japanese', ['zh'] = 'ISO 7098 Chinese', ['chi'] = 'ISO 7098 Chinese', ['pny'] = 'ISO 7098 Chinese', ['zho'] = 'ISO 7098 Chinese', -- ['han'] = 'ISO 7098 Chinese', -- unicode alias of Hani? doesn't belong here? should be Hani? ['hans'] = 'ISO 7098 Chinese', ['hant'] = 'ISO 7098 Chinese', ['ka'] = 'ISO 9984 Georgian', ['kat'] = 'ISO 9984 Georgian', ['arm'] = 'ISO 9985 Armenian', ['hy'] = 'ISO 9985 Armenian', ['th'] = 'ISO 11940 Thai', ['tha'] = 'ISO 11940 Thai', ['ko'] = 'ISO 11941 Korean', ['kor'] = 'ISO 11941 Korean', ['awa'] = 'ISO 15919 Indic', ['bho'] = 'ISO 15919 Indic', ['bn'] = 'ISO 15919 Indic', ['bra'] = 'ISO 15919 Indic', ['doi'] = 'ISO 15919 Indic', ['dra'] = 'ISO 15919 Indic', ['gon'] = 'ISO 15919 Indic', ['gu'] = 'ISO 15919 Indic', ['hi'] = 'ISO 15919 Indic', ['inc'] = 'ISO 15919 Indic', ['kn'] = 'ISO 15919 Indic', ['kok'] = 'ISO 15919 Indic', ['ks'] = 'ISO 15919 Indic', ['mag'] = 'ISO 15919 Indic', ['mai'] = 'ISO 15919 Indic', ['ml'] = 'ISO 15919 Indic', ['mr'] = 'ISO 15919 Indic', ['ne'] = 'ISO 15919 Indic', ['new'] = 'ISO 15919 Indic', ['or'] = 'ISO 15919 Indic', ['pa'] = 'ISO 15919 Indic', ['raj'] = 'ISO 15919 Indic', ['sa'] = 'ISO 15919 Indic', ['sat'] = 'ISO 15919 Indic', ['sd'] = 'ISO 15919 Indic', ['si'] = 'ISO 15919 Indic', ['ta'] = 'ISO 15919 Indic', ['tcy'] = 'ISO 15919 Indic', ['te'] = 'ISO 15919 Indic', ['beng'] = 'ISO 15919 Indic', ['brah'] = 'ISO 15919 Indic', ['deva'] = 'ISO 15919 Indic', ['gujr'] = 'ISO 15919 Indic', ['guru'] = 'ISO 15919 Indic', ['knda'] = 'ISO 15919 Indic', ['mlym'] = 'ISO 15919 Indic', ['orya'] = 'ISO 15919 Indic', ['sinh'] = 'ISO 15919 Indic', ['taml'] = 'ISO 15919 Indic', ['telu'] = 'ISO 15919 Indic', ['default'] = 'ISO transliteration', }, ['jyutping'] = { ['default'] = 'Jyutping transliteration', }, ['mr'] = { ['default'] = 'McCune–Reischauer transliteration', }, ['nihon-shiki'] = { ['default'] = 'Nihon-shiki transliteration', }, ['no_std'] = { -- when no transliteration standard is supplied ['akk'] = 'Semitic transliteration', ['sem'] = 'Semitic transliteration', ['phnx'] = 'Semitic transliteration', ['xsux'] = 'Cuneiform transliteration', }, ['pinyin'] = { ['default'] = 'Pinyin transliteration', }, ['rr'] = { ['default'] = 'Revised Romanization of Korean transliteration', }, ['rtgs'] = { ['default'] = 'Royal Thai General System of Transcription', }, ['satts'] = { ['default'] = 'Standard Arabic Technical Transliteration System transliteration', }, ['ungegn'] = { ['default'] = 'United Nations Group of Experts on Geographical Names transliteration', }, ['wadegile'] = { ['default'] = 'Wade–Giles transliteration', }, ['wehr'] = { ['default'] = 'Hans Wehr transliteration', }, }; return { article_name = article_name, lang_name_table = lang_name_table, override = override, rtl_scripts = rtl_scripts, translit_title_table = translit_title_table, }; 0axrehylbosy38lbry5nfwxl0l7xrnt 0 394548 3673883 3347055 2026-09-22T10:20:46Z Ranveig 39 3673883 wikitext text/x-wiki {{Infoboks skodespelar}} '''Gisken Armand''' ({{Datoar}}) er ein [[Noreg|norsk]] [[skodespelar]]. ==Liv og virke== Armand debuterte 14 år gammal på [[Den Nationale Scene]], og har vore tilsett ved [[Nationaltheatret]] frå [[1988]]. Ho har tolka ei rekkje leiande Ibsen-rollar, som Gerd i ''Brand'', Hilde Wangel i ''Byggmeister Solness'' og både Hilda og Ellida Wangel i ''[[Fruen fra Havet]]''. Ho har òg spelt Ho i ''Nokon kjem til å koma'', Olivia i ''Hva dere vil'' (''[[Heilagetrekongarsaftan|Helligtrekongersaften]]''), tittelrolla i ''Medeia'', Olga i [[Anton Tsjekhov|Tsjekhovs]] ''Tre søstre'', Helene i ''Festen'', Dronning Elisabeth i ''Maria Stuart'' og Helena i ''[[Ein midtsommarnattsdraum|En Midtsommernattsdrøm]]''. Armand har hatt store roller i ei rekkje norske filmar og fjernsynsproduksjonar. Ho hadde rolla som Ingbjørg i ''[[Kristin Lavransdatter]]'' (1995), som politietterforskaren Hilde i ''Insomnia'' (1997) og som prostituerte Maja Durban i ''Evas øye'' (1999). Andre filmar er ''Smykketyven'' (1990), ''Ti kniver i hjertet'' (1994), og ''Den som frykter ulven'' (2004). Ho hadde leiande rollar i fjernsynsseriane ''Ved kongens bord'', ''Kodenavn Hunter'' og ''Størst av alt''. Gisken Armand har òg lese inn fleire [[Lydbok|lydbøker]]. Gisken Armand er dotter av skodespelaren [[Eilif Armand]], søster av skodespelarane [[Frøydis Armand]] og [[Merete Armand]] og gift med Ole Lillo-Stenberg, bror av artisten [[Lars Lillo-Stenberg]]. Ho medverkar i musikkvideoen «[[S'il vous plaît]]» av [[deLillos]] frå 1988. == Filmografi (utval) == * 1988 – ''S'il vous plait'' * 1989 – ''[[Når den ny vin blomstrer]]'' (TV) – Josefa * 1990 – ''[[Smykketyven]]'' – Ida * 1994 – ''[[Ti kniver i hjertet]]'' – Sager * 1995 – ''[[Kristin Lavransdatter]]'' – Ingbjørg * 1995 – ''[[Noe beroligende]]'' – mor * 1997 – ''[[En mann må gjøre det han må]]'' (TV) – Anne * 1997 – ''[[Insomnia_(1997)|Insomnia]]'' – Hilde Hagen * 1999 – ''[[Evas øye]]'' – Maja Durban * 2000 – ''[[Hver søndag hos mor]]'' – Julie * 2001 - ''[[Fox Grønland]]'' (TV-serie) - Anne Lise Karterud * 2004 – ''[[Den som frykter ulven]]'' – Kannicks mamma * 2004 – ''[[Johnny og Johanna]]'' (TV-serie) – Wenche E. * 2004 – ''[[Veddemålet]]'' (TV-miniserie) – Ingrid Sterner * 2005 – ''[[Ved kongens bord]]'' (TV-miniserie) – Ingunn Dahl * 2006 – ''[[Bokaj]]'' – Mor * 2007 – ''[[Kodenavn Hunter]]'' (TV-serie) – Runa Schøll * 2007 – ''[[Størst av alt]]'' (TV-serie) – Camilla * 2012 – ''[[TV-serien Hjem|Hjem]]'' * 2012 – ''[[Istid 4: Kontinenter på avveie]]'' (Film) - Besta (stemme) * 2012 – ''[[Julekongen]]'' (TV-serie) - Randi Krohn, Peders mor * 2021 – ''[[HAN (2021)|HAN]]'' (Film) * 2021 – ''[[TV-serien Kjære landsmenn|Kjære landsmenn]]'' (TV-serie) == Teater == * 1991 ''Søster Hat'' – [[Norsk rikskringkasting|NRK ungdomsteateret]] == Prisar og utmerkingar == * [[Gösta Ekman]]s Minnefonds pris 1992 * [[Nationaltheatrets Venner]]s ærespris * Kåret til ''Årets lydbokstemme'' av [[Lydbokforlaget]] 2003 * [[Radioteatret]]s [[Blå fugl]]-pris for sin tolkning av Irene i [[Henrik Ibsen]]s ''[[Når vi døde våkner]]'' 2006 * 2013 [[Heddaprisen]] for beste kvinnelege skodspelar for rolla som Jeg i ''Jeg forsvinner'', Nationaltheatret av [[Arne Lygre]], regi [[Eirik Stubø]], [[Nationaltheatret]].<ref>[https://www.heddaprisen.no/vinnere/2013 Heddaprisen 2013]</ref> == Kjelder == {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gisken Armand|Gisken Armand]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 10. november 2021.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * {{Imdb namn}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Folk frå Bergen]] [[Kategori:Vinnarar av Heddaprisen]] [[Kategori:Skodespelarar ved Nationaltheatret]] [[Kategori:Norske skodespelarar]] [[Kategori:Skodespelarar frå 1900-talet]] [[Kategori:Skodespelarar frå 2000-talet]] 26quj9n9o8ouao2qqan1c32nzn7ypt4 3673884 3673883 2026-09-22T10:21:46Z Ranveig 39 Flikk 3673884 wikitext text/x-wiki {{Infoboks skodespelar}} '''Gisken Armand''' ({{Datoar}}) er ein [[Noreg|norsk]] [[skodespelar]]. ==Liv og virke== Armand debuterte 14 år gammal på [[Den Nationale Scene]], og har vore tilsett ved [[Nationaltheatret]] frå 1988. Ho har tolka ei rekkje leiande Ibsen-rollar, som Gerd i ''Brand'', Hilde Wangel i ''Byggmeister Solness'' og både Hilda og Ellida Wangel i ''[[Fruen fra Havet]]''. Ho har òg spelt Ho i ''Nokon kjem til å koma'', Olivia i ''Hva dere vil'' (''[[Heilagetrekongarsaftan|Helligtrekongersaften]]''), tittelrolla i ''Medeia'', Olga i [[Anton Tsjekhov|Tsjekhovs]] ''Tre søstre'', Helene i ''Festen'', Dronning Elisabeth i ''Maria Stuart'' og Helena i ''[[Ein midtsommarnattsdraum|En Midtsommernattsdrøm]]''. Armand har hatt store roller i ei rekkje norske filmar og fjernsynsproduksjonar. Ho hadde rolla som Ingbjørg i ''[[Kristin Lavransdatter]]'' (1995), som politietterforskaren Hilde i ''Insomnia'' (1997) og som prostituerte Maja Durban i ''Evas øye'' (1999). Andre filmar er ''Smykketyven'' (1990), ''Ti kniver i hjertet'' (1994), og ''Den som frykter ulven'' (2004). Ho hadde leiande rollar i fjernsynsseriane ''Ved kongens bord'', ''Kodenavn Hunter'' og ''Størst av alt''. Gisken Armand har òg lese inn fleire [[Lydbok|lydbøker]]. Gisken Armand er dotter av skodespelaren [[Eilif Armand]], søster av skodespelarane [[Frøydis Armand]] og [[Merete Armand]] og gift med Ole Lillo-Stenberg, bror av artisten [[Lars Lillo-Stenberg]]. Ho medverka i musikkvideoen «[[S'il vous plaît]]» av [[deLillos]] frå 1988. == Filmografi (utval) == * 1988 – ''S'il vous plait'' * 1989 – ''[[Når den ny vin blomstrer]]'' (TV) – Josefa * 1990 – ''[[Smykketyven]]'' – Ida * 1994 – ''[[Ti kniver i hjertet]]'' – Sager * 1995 – ''[[Kristin Lavransdatter]]'' – Ingbjørg * 1995 – ''[[Noe beroligende]]'' – mor * 1997 – ''[[En mann må gjøre det han må]]'' (TV) – Anne * 1997 – ''[[Insomnia_(1997)|Insomnia]]'' – Hilde Hagen * 1999 – ''[[Evas øye]]'' – Maja Durban * 2000 – ''[[Hver søndag hos mor]]'' – Julie * 2001 - ''[[Fox Grønland]]'' (TV-serie) - Anne Lise Karterud * 2004 – ''[[Den som frykter ulven]]'' – Kannicks mamma * 2004 – ''[[Johnny og Johanna]]'' (TV-serie) – Wenche E. * 2004 – ''[[Veddemålet]]'' (TV-miniserie) – Ingrid Sterner * 2005 – ''[[Ved kongens bord]]'' (TV-miniserie) – Ingunn Dahl * 2006 – ''[[Bokaj]]'' – Mor * 2007 – ''[[Kodenavn Hunter]]'' (TV-serie) – Runa Schøll * 2007 – ''[[Størst av alt]]'' (TV-serie) – Camilla * 2012 – ''[[TV-serien Hjem|Hjem]]'' * 2012 – ''[[Istid 4: Kontinenter på avveie]]'' (Film) - Besta (stemme) * 2012 – ''[[Julekongen]]'' (TV-serie) - Randi Krohn, Peders mor * 2021 – ''[[HAN (2021)|HAN]]'' (Film) * 2021 – ''[[TV-serien Kjære landsmenn|Kjære landsmenn]]'' (TV-serie) == Teater == * 1991 ''Søster Hat'' – [[Norsk rikskringkasting|NRK ungdomsteateret]] == Prisar og utmerkingar == * [[Gösta Ekman]]s Minnefonds pris 1992 * [[Nationaltheatrets Venner]]s ærespris * Kåret til ''Årets lydbokstemme'' av [[Lydbokforlaget]] 2003 * [[Radioteatret]]s [[Blå fugl]]-pris for tolkinga si av Irene i [[Henrik Ibsen]]s ''[[Når vi døde våkner]]'' 2006 * 2013 [[Heddaprisen]] for beste kvinnelege skodspelar for rolla som Jeg i ''Jeg forsvinner'', Nationaltheatret av [[Arne Lygre]], regi [[Eirik Stubø]], [[Nationaltheatret]].<ref>[https://www.heddaprisen.no/vinnere/2013 Heddaprisen 2013]</ref> == Kjelder == {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gisken Armand|Gisken Armand]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 10. november 2021.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * {{Imdb namn}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Folk frå Bergen]] [[Kategori:Vinnarar av Heddaprisen]] [[Kategori:Skodespelarar ved Nationaltheatret]] [[Kategori:Norske skodespelarar]] [[Kategori:Skodespelarar frå 1900-talet]] [[Kategori:Skodespelarar frå 2000-talet]] axt9b3vrga8xv5v538nq0x6646r5ksm 0 394891 3673890 3347701 2026-09-22T10:33:22Z Ranveig 39 Fmt. 3673890 wikitext text/x-wiki {{infoboks forfattar}} '''Henriette Jakobine Marie Gislesen''' ({{Datoar}}) var ein [[Noreg|norsk]] [[forfattar]] og omsetjar, kjend for sitt arbeid med religiøse skrifter. == Familie == Henriette Gislesen var dotter av amtmann og generalkrigskommissær [[Niels Andreas Vibe]] (1759–1814) og Margery Kierulff (1775–1852). Ho vart gift fyrste gong 9. april 1829 med tremenningen sin, ekspedisjonssekretær Christian Frederik Glückstad (1803-1838). Ho vart gift annan gong 23. mars 1854 med [[biskop]] Knud Gislesen. Ho var syster av professor [[Frederik Ludvig Vibe]] og major og kartograf Andreas Vibe (1801–1860) og svigerinne til legen [[Heinrich Arnold Thaulow]] (1808–94). == Liv og virke == Henriette Gislesen voks opp i [[Oslo|Christiania]], i heimen til general Benoni Aubert, som var gift med ei kusine av mora. Etter den tidlege døden til den første ektemannen hennar i 1838, søkte ho ei djup, personleg kristen tru. Denne prosessen har ho skildra i boka ''Erindringer fra det betydningsfuldeste Aar af mit Liv'', som vart utgjeven etter at ho var død, i 1861. Den første boka hennar var likevel ''En Moders veiledende Ord til sin Datter'', som kom ut i 1843. Denne vart skriven til pleiedottera hennar Christine, ei brordotter av den fyrste ektemannen hennar. Boka vart svært populær, og kom ut i omsetjingar til dansk, tysk og engelsk. Seinare nytta ho ''Forfatterinden til En Moders rettleiande Ord til sin Datter'' som psevdonym. Som enke busette ho seg i [[Eiker]], der ho vart verande i perioden 1844-1853. Der vekte presten [[Andreas Hauge]], son av [[Hans Nielsen Hauge]], interessa hennar for misjonsarbeid i 1851, og der byrja ho for alvor å skriva med tanke på å gje ut bøker. Dei siste ti leveåra var ho svært produktiv. Med den andre ektemannen sin, biskop Gislesen, reiste ho omkring på visitasar og medverka aktivt i det religiøse arbeidet hans. Etter at Gislesen vart biskop i [[Tromsø kommune|Tromsø]] i 1856, gav ho i 1857 ut boka ''Bekjendelse og Vidnesbyrd i Høve af Splittelsen i Kirken'', som greip fatt i uroa omkring vekkingsrørsla i området. Etter at gjekk bort var byen kledd i sorg i åtte dagar. I 1885 gav Bolette Gjør ut ''Bispinde Henriette Gislesens Breve i Udvalg'',<ref>{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007091901004|tittel=Norsk kvinnelitteraturhistorie|forlag=Pax|isbn=8253014333|side=257|utgivelsesår=1990}}</ref> og i 1922 gav [[Det Norske Misjonsselskap|Misjonsselskapet]] ut boka ''Henriette Gislesen'', skriven av Laura Gjerløw. == Bibliografi == * [[1843]]: ''En Moders veiledende Ord til sin Datter'', Christiania * [[1845]]: ''Julegave for det barnlige Sind'', Christiania * [[1850]]: ''Helligaftenerne. Bibelske Samtaler imellem En Moder og hendes Børn'', Christiania * 185?: ''Lev vel!'' * [[1853]]: ''Den kvindelige Virksomhed for Missionen. Et Afskedsord til Søstre'' * [[1854]]: ''Kirken i Huset eller noget om Huusandagt, og Christelig Underviisning om Bønnen'' * [[1855]]: ''Psalmer til Morgen- og Aftenandagt samlede til Brug for Kirken i Huset'', Christiania * [[1857]]: ''Bekjendelse og Vidnesbyrd i Anledning af Splittelsen i Kirken'' * [[1857]]: ''Betragtninger til Julefesten'', Tromsø * [[1857]]: ''En ny Sang i Anledning Splittelsen i Kirken'', Tromsø * [[1859]]: ''Missionsbog, oversat til Brug i Missionstimer'', Tromsø * [[1861]]: ''Erindringer fra det betydningsfuldeste Aar af mit Liv'', Christiania (posthumt) * [[1862]]: ''En Julehilsen til de smaa'', Christiania (posthumt) * [[1885]]: ''Bispinde Henriette Gislesens Breve i Udvalg'' (utgitt i Kristiania ved [[Bolette Gjør]]) * [[1892]]: ''Guds Kald'', Lutherstiftelsen, Kristiania (posthumt) ==== Oversatte bøker ==== * 1846: ''En Moders råd til sin Dotter'' (svensk utgåve av ''En Moders veiledende Ord til sin Datter'') * 1849: ''Vaka och bed!'' (svensk utgåve av ''En Moders veiledende Ord til sin Datter'', med ny tittel) * 1854: ''Die Lilie der Mission'' (tysk utgåve av ''Den kvindelige Virksomhed for Missionen'') * 186?: ''Ein Mutterwort: Worte eine Mutter an ihre Tochter'' (tysk utgåve av ''En Moders veiledende Ord til sin Datter'') * 1862: ''Meine Bekehrung'' (tysk utgåve av ''Bekjendelse og Vidnesbyrd i Anledning af Splittelsen i Kirken'') * 1869: ''Words of council: a mother's monitory to the daughter'' (engelsk utgåve av ''En Moders veiledende Ord til sin Datter'') == Kjelder == {{refopning}} <references /> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Henriette Gislesen|Henriette Gislesen]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 16. november 2021.'' * {{ Kilde bok | utgivelsesår = 1984 | tittel = Dette skrev kvinner | isbn = 8257900109 | utgivelsessted = Oslo | forlag = Skolen | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2018021305039 | side = 76 }} {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * [https://nbl.snl.no/Henriette_Gislesen Norsk biografisk leksikon: Henriette Gislesen] {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Folk frå Bergen]] [[Kategori:Norske forfattarar]] t73sz1bwl4pkbk6j1n2p7yft8qrywo0 0 400881 3673658 3494197 2026-09-21T12:29:37Z HerVal7752 105842 Et -> eit + commonskat 3673658 wikitext text/x-wiki [[Fil:Flag of Georgia.svg|mini|Georgia sitt flagg. 2:3]] '''Det georgiske flagget''' utgjer fem raude [[georgskross]] på kvit botn. Flagget vart offisiell teke i bruk den 14. januar 2004, etter eit intervall på rundt 500 år. Tidlegare var det flagget til det georgiske riket på 1300-talet då kong [[Georg V av Georgia|Georg V]] regjerte.<ref>{{Kjelde bok|tittel=ქართული ჰერალდიკის ისტორია ("Historia om georgisk heraldikk")|forfattar=David Kldiashvili|side=30-35|år=1997}}</ref><ref>{{Cite journal|date=2021-04-07|title=Georgias flagg og våpen|url=http://snl.no/Georgias_flagg_og_v%C3%A5pen|journal=Store norske leksikon|language=nb}}</ref> Flagget liknar på [[det engelske flagget]], bortsett frå krossane i dei fire kvite rutene. Den raude leten i flagget skal symbolisera blodet frå krigane mellom Georgia og dess fiendar, dei fem krossane skal symbolisera Jesu sine fem sår, og kvit skal tyda fred. [[Fil:Stamps_of_Georgia,_2009-13.jpg|mini|Eit georgisk frimerke frå 2008, som viser folk som ber nasjonalflagget til Georgia under ein demonstrasjon mot krigen i [[Sør-Ossetia|Sør-Ossetia]].]] == Historiske flagg == <gallery> Fil:Flag of Georgia (1918–1921, 1-2).svg|Flagget til Georgia frå 1918 til 1921. Fil:Flag of the Georgian Soviet Socialist Republic (1921–1922).svg|Flagget til Georgia som sovjetrepublikk frå 1921 til 1922. [[Forkorting]] med [[Det kyrilliske alfabetet|kyrilliske bokstavar]] Fil:Flag of the Georgian Soviet Socialist Republic (1922–1937).svg|Flagget til Georgia som sovjetrepublikk frå 1922 til 1937. Forkorting med [[Georgisk|georgiske bokstavar]]. Fil:Flag of the Georgian Soviet Socialist Republic (1937–1951).svg|Flagget til Georgia som sovjetrepublikk frå 1937 til 1951. Fil:Flag of the Georgian Soviet Socialist Republic (1951–1990).svg|Flagget til [[den georgiske sosialistiske sovjetrepublikken]] frå 1936 til 1991. Fil:Flag of Georgia (1990–2004).svg|Georgia sitt flagg frå 1990 til 2004. </gallery> == Kjelder == {{Fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:pt:Bandeira da Geórgia|Bandeira da Geórgia]]» frå {{Wikipedia-utgåve|pt}}, den 6. oktober 2022.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{Asiatiske flagg}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Nasjonalflagg]] [[Kategori:Georgia|Flagg]] 1smf0mw41kap5b4o7jtxunos1dsdh9x 0 403683 3673661 3541661 2026-09-21T12:36:00Z HerVal7752 105842 Internasjonale studiar -> -studium 3673661 wikitext text/x-wiki [[Fil:Flags at the United Nations headquarters 1.jpg|mini|{{Foto|Damzow}}]] '''Internasjonal politikk''' ('''IP''') eller '''internasjonale relasjonar''' ('''IR'''), òg kalla '''internasjonale studium''' (engelsk ''International Relations'', ''International Studies'' eller ''International Affairs''), er det vitskaplege studiet om høva mellom [[Stat|statane]] i verda.<ref>{{Cite web|title=International relations {{!}} politics|url=https://www.britannica.com/topic/international-relations|access-date=2021-04-21|language=en}}</ref> Studiet fokuserer på mellomstatleg aktivitet, som [[diplomati]], [[Internasjonal handel|handel]], utanrikspolitikk og [[Krig|væpna konfliktar]], og dessutan høva til og mellom internasjonale aktørar, som internasjonale politiske og økonomiske organisasjonar, [[Internasjonal domstol|internasjonale domstolar]], [[Ikkje-statleg organisasjon|ikkje-statlege organisasjonar]] og [[Fleirnasjonalt selskap|fleirnasjonale selskap]]. Internasjonale relasjonar kan anten studerast som ein [[Statsvitskap|statsvitskapleg]] disiplin, der hovudvekta ligg på studiet av utanrikspolitikk, diplomati, væpna konfliktar og dessutan [[Verdshistoria|moderne verdshistorie]],<ref>{{Kilde bok|tittel=Comparative Politics|etternavn=Caramani|fornavn=Daniele|utgiver=Oxford University Press|år=2020|isbn=9780198820604|side=1}}</ref> eller ein meir tverrfagleg disiplin der også internasjonal økonomi og [[Folkeretten|folkerett]] vert inkludert.<ref name=":0">{{Cite web|title=Definition of INTERNATIONAL RELATIONS|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/international+relations|access-date=2020-12-04|language=en}}</ref> I Noreg vert det statsvitskaplege studiet av ''internasjonale relasjonar'' ofte kalla ''internasjonal politikk'', medan det tverrfaglege studiefeltet vert kalla ''internasjonale studium''. Internasjonal politikk som moderne fagdisiplin er relativt nytt, og oppstod i kjølvatnet av [[den fyrste verdskrigen]], då ei veksande gruppe statsvitarar ynskte å finna svar på korleis mellomstatlege konfliktar og krigar oppstod, og korleis desse kunne handterast og mogelegvis forhindrast. Samstundes som verda vart stadig meir [[Globalisering|globalisert]], vart studiet av mellomstatleg aktivitet åtaka frå disiplinar som [[økonomi]], [[historie]] og [[Juss|rettsvitskap]], og konvergerte over tid til eit heilskapleg studiefelt.<ref>{{Cite web|title=International relations - Between the two world wars|url=https://www.britannica.com/topic/international-relations|access-date=2021-02-01|language=en}}</ref> [[Aberystwyth University]] i [[Wales]] var fyrst ute med eige gradsstudium i internasjonale relasjonar, der [[Bachelor|bachelorgrad]] vart tilbode allereie i 1919.<ref>{{Cite web|title=Where exactly does ‘International Relations’ begin? ｜Ritsumeikan University|url=http://en.ritsumei.ac.jp/news-e/detail/?id=295|access-date=2020-08-04}}</ref> Utover 1920-talet fylgde mellom anna [[London School of Economics]] og [[University of Oxford]] etter med eigne studium innanfor fagfeltet, noko som bidrog til å gjeva faget sjølvstende og prominens.<ref>{{Kilde bok|redaktør=Carlsnaes, Walter|dato=2012|tittel= Handbook of International Relations. SAGE Publications| sider=1–28| ISBN=9781446265031}}</ref> == Terminologi == Internasjonale relasjonar er i Skandinavia og Noreg tradisjonelt studert som ein undergrein av statsvitskapen, under terminologien ''internasjonal politikk''.<ref>{{Kilde oppslagsverk|tittel=internasjonal politikk – studiefelt|url=http://snl.no/internasjonal_politikk_-_studiefelt|oppslagsverk=Store norske leksikon|dato=2020-06-05|besøksdato=2020-12-04|språk=nb|fornavn=Olav Fagelund|etternavn=Knudsen}}</ref> I denne samanhengen gjeld IR studiet av politiske forbindingar mellom statar; utanrikspolitikk, diplomati, forsvar, internasjonale organisasjonar og moderne verdshistorie.<ref>{{Kilde www|url=https://www.uio.no/studier/emner/sv/statsvitenskap/STV1200/index.html|tittel=STV1200 – Internasjonal politikk - Universitetet i Oslo|besøksdato=2021-04-15|språk=no|verk=www.uio.no}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://www.ntnu.no/studier/emner/POL2013#tab=omEmnet|tittel=Emne - Spesialiseringsemne i statsvitenskap: Internasjonal politikk - POL2013 - NTNU|besøksdato=2021-04-15|verk=www.ntnu.no}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://www.nord.no/no/Student/studieplaner/2021H/Sider/BAINT.aspx|tittel=Bachelor i internasjonale relasjoner|besøksdato=2021-04-15|språk=nb-NO|verk=Nord universitet}}</ref> I engelskspråklege krinsar kan mellombels internasjonale relasjonar òg visa til eit meir tverrfagleg studium der også internasjonal økonomi og folkerett er sentrale fag. I Noreg vert dette kalla ''internasjonale studium,'' for å skilja det tverrfaglege studiet av internasjonale relasjonar frå det statsvitskaplege studiet av ''internasjonal politikk''.<ref name=":02">{{Kilde www|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/international+relations|tittel=Definition of INTERNATIONAL RELATIONS|besøksdato=2020-12-04|språk=en|verk=www.merriam-webster.com}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://www.internationalrelationsedu.org/what-is-international-relations/|tittel=What is International Relations {{!}} What is International Studies|besøksdato=2020-12-04|språk=en-US}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://www.britannica.com/topic/international-relations|tittel=International relations {{!}} politics|besøksdato=2020-12-04|språk=en|verk=Encyclopedia Britannica}}</ref> I akademiske journalar og daglegtale nyttar ein terminologien ''internasjonal politikk'' og ''internasjonale studium'' stort sett om kvarandre om det same fagfeltet IR, der fokuset ligg på studiar av forbindingane mellom verdas statar, både politisk, økonomisk og juridisk.<ref>{{Kilde www|url=https://tidsskriftet-ip.no/index.php/intpol|tittel=Internasjonal Politikk|besøksdato=2020-12-04|språk=nb-NO|verk=tidsskriftet-ip.no}}</ref> == Teoriretningar == Innanfor studiet av internasjonal politikk finst det ei rekkje teoriar som på ulikt vis freistar å skildra korleis statar oppfører seg – og kvifor dei gjer det dei gjer – i det internasjonale systemet, såkalla internasjonal politisk teori. Desse kan grovt sett delast inn i dei tre hovudgreiner: realisme, liberalisme, og konstruktivisme.<ref>{{Cite web|title=Theories of International Relations|url=https://2012books.lardbucket.org/books/a-primer-on-politics/s11-02-theories-of-international-rela.html|access-date=2020-08-04}}</ref> === Realisme === Realismen som teori hevdar det internasjonale samfunnet er eit [[Anarkisme|anarki]], som fylgje av fråværet av ei overordna makt på det internasjonale plan.<ref>{{Kilde bok|forfatter=Østerud, Øyvind |dato=2007|tittel=Statsvitenskap. Innføring i politisk analyse |sted=Oslo|forlag=Universitetsforlaget|sider=235–245}}</ref> Dette resulterer i at alle sjølvstendige statar til einkvar tid er overlatne til seg sjølv, [[Økonomi|økonomisk]], [[Militærvesen|militært]], og tryggingspolitisk for å ''overleva'' i den anarkiske verda. I tillegg legg realistane vekt på at internasjonal samhandling stort sett byggjer på dei strategiske vurderingane til statar på korleis dei sjølv kan skaffa seg mest mogeleg makt, i form av eit sterkt [[Det norske forsvaret|forsvar]], ein sterk og sjølvstendig økonomi, og eit mektig [[diplomati]]. I realistisk teori er [[Suverenitet|suverene statar]] dei viktigaste aktørane i internasjonal politikk – det vil seia at internasjonale organisasjonar og domstolar berre er ein reiskap for individuelle statar for å fremja eigne interesser, og dimed av liten relevans som reint sjølvstendige subjekt. Statar vert sedde på som unitære aktørar, der eit sentralt maktapparat internt stort sett styrer korleis utanrikspolitikk vert utforma.<ref>Dunne, T., & Schmidt, B. C. (2020). Realism. I J. Baylis, S. Smith, & P. Owens (Eds.), ''The Globalization of World Politics: An Introduction to International Relations''. (s. 130–144). Oxford: Oxford University Press.</ref> Realismen er høvesvis ein pessimistisk teori som meiner fred mellom alle land i verda er uunngåeleg. Sentrale tenkjarar innan realismen er [[Hans Morgenthau]], [[Kenneth Waltz]] og [[John Mearsheimer]]. ==== Realismens historie ==== Realismen er den eldste teorien innan internasjonale studium, og kan seiast å ha sin [[Idéhistorie|idéhistoriske]] byrjing i den [[Grekarar|greske]] strategen og historikaren [[Thukydides|Thukydid]] sine skriftlege observasjonar etter [[Peleponnesarkrigen]] mellom [[Spárti|Sparta]] og [[Aten]]. Her skreiv han fylgjande: «Dei sterke gjer kva dei kan, medan dei svake lid kva dei må» (Engelsk ''The strong do what they can while the weak suffer what they must'').{{sfn|Crane|1998|p= 61-65}} Det er altså den sterkaste som styrer – mektige statar gjer kva makta deira tillèt dei å gjera, medan veike statar må tola å lida. Seinare fylgjer fleire tekstar i same bane, mellom anna boka ''[[Fyrsten]]'' til Machiavelli, som kan skildrast som ei detaljert handbok i å skaffa seg og halda på makt i dei italienske bystatane på 1500-talet. Her er det inngåande skildra at bruk av militær makt er viktig for å sikra overlevinga og [[Legitimitet|legitimiteten]] til statar. Seinare kom [[Thomas Hobbes]] innverknadsrike verk ''Leviathan'', som også er nemnt som ei viktig inspirasjonskjelde for politisk realisme – her vart politikk skildra som ein kontinuerleg maktkamp mellom menn i ein anarkistisk verda; vidare heita det at statar vart påverka av den ibuande egoismen og eigeninteressa til menneske, som dimed handla på tilsvarande måte.<ref>{{Kilde oppslagsverk|tittel=Political Realism in International Relations|url=https://plato.stanford.edu/archives/sum2018/entries/realism-intl-relations/|utgiver=Metaphysics Research Lab, Stanford University|oppslagsverk=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|dato=2018|besøksdato=2020-08-04|fornavn=W. Julian|etternavn=Korab-Karpowicz|redaktørfornavn=Edward N.|redaktøretternavn=Zalta}}</ref> Den fyrste til å nytta desse idéane til å formulera ein samanhengande teori var den tysk-amerikanske statsvitaren [[Hans Morgenthau]] med boka ''Politics Amongst Nations'' frå 1948. Morgenthau meinte internasjonal politikk vart styrt på bakgrunn av objektive lover med røter i menneskenaturen. Desse lovene var stort sett dei same primitive naturlovene som i boka ''Leviathan'' til Hobbes. Vidare la Morgenthau fram eit trekk som er viktig i alle typar politisk realisme: at statar er rasjonelle aktørar. Dette tyder at statar gjer ei rasjonell vurdering av ein gjeven politisk situasjon, for dinest å nytta dei midla staten har til rådvelde for å verna dei nasjonale interessene sine på best mogeleg vis.<ref>{{Kilde oppslagsverk|tittel=Political Realism in International Relations|url=https://plato.stanford.edu/archives/sum2018/entries/realism-intl-relations/|utgiver=Metaphysics Research Lab, Stanford University|oppslagsverk=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|dato=2018|besøksdato=2020-08-04|fornavn=W. Julian|etternavn=Korab-Karpowicz|redaktørfornavn=Edward N.|redaktøretternavn=Zalta}}</ref> === Liberalisme === Liberalismen hevdar, til skilnad frå realismen, at statar ikkje er fullkome sjølvstendige subjekt, men derimot er innbyrdes avhengig av kvarandre igjennom økonomiske samband og deltaking i internasjonale organisasjonar, t.d. [[Dei sameinte nasjonane|FN]], [[Den europeiske unionen|EU]] og [[NATO]]. Mellomstatlege organisasjonar, transnasjonale selskap, og friviljuge organisasjonar vert tillagde stor innverknad og eigenverdi, av di dei over tid kan opparbeida seg stor innverknad og sjølvstende, og etterkvart utøvd innverknad på statar som er medlem. Statane vert dimed sedde til side, sidan handlingane deira er strengt handsama av eit regulert internasjonalt system som legg føringar på utanrikspolitikken deira. Til skilnad frå realismen vert statar i liberalismen sett på som pluralistiske arenaer der mellom anna næringsliv, organisasjonar og embetsverk speler inn i utviklinga av utanrikspolitikk. Liberalismen er ein høvesvis optimistisk teori. Både realismen og liberalismen er samde om at verda er anarkisk – inkje overordna herredøme – likevel meiner liberalistane, til skilnad frå realistane, at internasjonal fred kan vera mogeleg å oppnå igjennom ulike samarbeidsplattformer, mellomstatlege organisasjonar og mellomstatlege politiske og økonomiske semjer. '''Liberalismens historie''' Det liberalistiske perspektivet kan seiast å ha sitt idéhistoriske opphav ifrå essayet ''Til den evige freden'' frå 1775 av [[Immanuel Kant]]. Kant meinte statar over tid ville verta meir og meir samanvevd igjennom økonomisk og politisk samarbeid, og enda med å danna ein [[føderasjon]] av statar der varig fred vil herska.<ref>{{Cite web|title=Liberalism|url=https://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780199743292/obo-9780199743292-0060.xml|access-date=2021-03-12|language=en}}</ref> I moderne tid gjorde liberalisme seg gjeldande som IP/IR-teori sidan verdssamfunnet – særleg [[Vesten]] – verka særs fredeleg i tiåra etter den andre verdskrigen, og at dette såg ut til å kunna sporast tilbake til økonomisk samarbeid igjennom organisasjonar som [[Det internasjonale pengefondet|IMF]], [[GATT]] og [[Verdsbanken]], og dessutan politisk samarbeid igjennom [[Dei sameinte nasjonane|FN]], [[Europarådet]] og [[Organisasjonen for økonomisk samarbeid og utvikling|OECD]], for å nemna nokre. Realismen og fokuset hans på aggressiv utanrikspolitikk vart sett på som gamaldags, og eit nytt paradigme for analyse av verdssamfunnet vart dimed konstruert – liberalismen.<ref>{{Kilde artikkel|tittel=Liberalism and World Politics|publikasjon=American Political Science Review|doi=10.2307/1960861|url=http://www.journals.cambridge.org/abstract_S0003055400000228|dato=desember 1986|fornavn=Michael W.|etternavn=Doyle|serie=04|språk=en|bind=80|sider=1151–1169|issn=0003-0554|arkiv-url=https://web.archive.org/web/20200711194652/http://www.journals.cambridge.org/abstract_S0003055400000228|arkivdato=2020-07-11|besøksdato=2021-03-12}}</ref> === Konstruktivisme === Konstruktivismen vart utvikla på 80-talet inspirert av [[Sosiologi|sosiologiske]] idéar som [[sosial konstruktivisme]]. Konstruktivistane legg vekt på at verda er sosialt konstruert av menneska. Konstruktivistisk analyse legg vekt på at det er normer, idéar og identitetar som er gjeldande i det internasjonale samfunnet. I konstruktivismen analyserer ein eit mangfald av aktørar; då fyrst og fremst menneske, og korleis desse samhandlar med kvarandre, og skapar normer, idéar og identitetar som definerer internasjonal samhandling. Igjennom kontinuerleg samhandling vert statsleiarar sosialisert med kvarandre, og det er fyrst og fremst deira verdssyn som definerer internasjonale relasjonar. Til dømes dersom statsleiarar vert sosialiserte til den ''norma'' at kjemiske våpen er rangt, vil dette definera krigføring. Vert ''identiteten'' til [[Sovjetunionen|Sovjetsamveldet]] stempla som eit «vondt imperium» vil dette påverka oppfatninga deira av røyndomen, og dimed påverka åtferda deira. Dersom europeiske avgjerdstakarar har ein ''idé'' om [[Europa]] som eitt kulturelt og historisk fellesskap, vil dette langt på veg forklåra mykje av kvifor den europeisk integrasjonen har kome såpass langt. Med andre ord er det normer, idéar og identitetar og korleis desse vert forma og vert nytta av aktørane på det internasjonale planet som er definerande i konstruktivismen. Sentralt står [[Alexander Wendt]] som tenkjar innan konstruktivismen. == Andre teoriar == ===Avhengnadsteori=== Avhengnadsteori stammar frå marxistisk litteratur, og ser på verdssamfunnet som eit anarkisk system der makt er sentralisert hjå somme statar, som utnyttar mindre mektige statar i periferien for eiga vinning. Avhengnadsteorien hevdar at mektigare statar – særleg rike vestlege land – er avhengige av ei gruppe fattigare periferistatar for å sikra eigen rikdom. Fattige land tilbyd naturressursar, billig arbeidskraft, og viktige arenaer for eksport, som rike land nyttar seg flittig av for eiga økonomisk vinning. Relevante døme kan vera kontrollen Frankrike har over bank- og telesystem i frankofone afrikanske land, og den økonomiske dominansen USA har i latinamerikanske land igjennom multinasjonale korporasjonar.<ref>{{Cite web|last=Venkatachalam|first=Meera|title=Despite the rhetoric, Macron isn’t about to loosen France’s paternalistic grip in Africa|url=https://qz.com/africa/998126/emmanuel-macron-will-not-change-frances-francafrique-grip-in-africa/|access-date=2020-08-04|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Stepan|first=Alfred|date=2015-09-15|title=The United States and Latin America: Vital Interests and the Instruments of Power|language=en-US|url=https://www.foreignaffairs.com/articles/cuba/1980-02-01/united-states-and-latin-america-vital-interests-and-instruments-power|issn=0015-7120}}</ref><ref>{{Citation|title=Politikk og makt - versjon 2:|url=https://politikkogmakt-versjon2.cappelendamm.no/vgsamf/tekst.html?tid=1010281|website=politikkogmakt-versjon2.cappelendamm.no|accessdate=2023-02-06}}</ref> ===Feminisme=== Feminisme er til dels teke i bruk innanfor konstruktivistisk analyse for å forklåra korleis det internasjonale systemet er prega av konflikt av di normer som er assosiert med maskulinitet. Kvinner i politikken har andre perspektiv på utanrikspolitikk; i all hovudsak vert det lagd stor vekt på at kvinner oftare vel diplomati, fredeleg konflikthandtering og samarbeid.<ref>{{Kilde bok|url=https://www.worldcat.org/oclc/885470147|tittel=Gender matters in global politics : a feminist introduction to international relations|dato=2015|isbn=1-134-75252-0|utgave=2.|utgivelsessted=Abingdon, Oxon}}</ref> === Postkolonisme === Postkolonisme fokuserer på konsekvensane av [[kolonialisme]] og [[imperialisme]], og meiner fylgjeleg at verda vert styrt på bakgrunn av ei [[Eurosentrisme|eurosentrisk]] sjon.<ref>{{Citation|title=Postcolonial Theory|url=https://www.oxfordbibliographies.com/display/document/obo-9780190221911/obo-9780190221911-0069.xml|website=obo|accessdate=2023-02-09|language=en}}</ref> Dagens haldningar, handlemåtar og strukturar i det internasjonale samfunnet er i [[Vesten|Vestens]] favør som fylgje av historiske hendingar. Dei meiner difor at den noverande praksisen i internasjonal politikk er av rasistisk og dehumaniserande karakter. === Grøn teori === Grøn teori har ei [[Økosentrisme|økosentrisk]] sjon som meiner ein må hindra [[global oppvarming]] og verna om naturområde. Grøn teori utfordrar dagens politiske, sosiale og økonomiske strukturar.<ref>Dyer, H.C. (2017) [https://eprints.whiterose.ac.uk/120472/3/Editors%20edit%20final%20-%2011.pdf Green Theory]. i McGlinchey, S.; Walters, R. & Scheinpflug, C. (red.) International Relations Theory. E-International Relations , Bristol, England , s. 84–90. ISBN 978-1-910814-19-2</ref> Dei meiner tradisjonelle former av [[diplomati]], folkerett, forhandlingar, internasjonale organisasjonar ikkje er nok for å løysa utfordringane med klima. Dei meiner ein må difor arbeida meir på tvers av faglege og statlege grenser, i tillegg til å taka meir omsyn til sårbare grupper, urfolk, små og fattige statar, dyreliv og natur.<ref>Burke, A.; Fishel, S.; Mitchell, A.; Dalby, S.; Levine, D.J. (2016) 'Planet Politics: A Manifesto from the End of IR', ''Millennium: Journal of International Studies'', vol. 44, s. 499–523, http://dx.doi.org/10.1177/0305829816636674</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Internasjonale studier|Internasjonale studier]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 9. februar 2023.'' {{refslutt}} == Litteratur == * Baylis, John; Steve Smith & Patricia Owens (red.)(2008): ''The globalization of world politics: an introduction to international relations''. Oxford: Oxford University Press. * Morgenthau, Hans. (1993 [1948]): ''Politics Among Nations: The Struggle for Power and Peace''. Boston: McGraw-Hill * Waltz, Kenneth. (1959): Ein, the State, and War New York: Columbia University Press. * Wendt, Alexander. (1999). ''Social Theory of International Politics''. * Østerud, Øyvind. (2002): ''Statsvitenskap''. ''Innføring i politisk analyse''. Oslo: Universitetsforlaget. * de Carvalho, B., & Leira, H. (2020). ''Hva er internasjonal politikk''. Oslo: Universitetsforlaget. * {{cite book|last=Eckersley|first=Robyn|year=2007|chapter-url=http://www.oup.com/uk/orc/bin/9780199298334/dunne_chap13.pdf|chapter=Green Theory|title=International Relations Theories: Discipline and Diversity|editor-last1=Dunne|editor-first1=Tim|editor-last2=Kurki|editor-first2=Milja|editor-last3=Smith|editor-first3=Steve|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-929833-4|pages=247–265|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015105138/http://www.oup.com/uk/orc/bin/9780199298334/dunne_chap13.pdf|archive-date=15. oktober 2012}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Statsvitskap]] [[Kategori:Internasjonal politikk]] azdxbgn4wz5r3k37p21vt2op069djtc 0 424141 3673821 3672370 2026-09-22T07:22:31Z Ranveig 39 +Slekter, ill., mogleg framsideartikkel. 3673821 wikitext text/x-wiki [[Fil:Thistle_20050725_001.jpg|mini|[[Vegtistel]] (''Cirsium vulgare'')]] [[Fil:Carduus_acanthoides_syp_4.JPG|mini|[[Piggtistel]] (''Carduus acanthoides'')]] '''Tistel''' er ein type stiv, stikkande [[urteaktig]] [[plante]]. [[Lauv|Blada]], og ofte også [[Stengel|stengelen]], har kraftige [[Torn|tornar]]. Tistlar blir derfor ofte unngått av dyr og menneske og kan danna nesten ugjennomtrengjelege bestandar, ikkje ulikt [[Stornesle|brennesle]]. Tistlane er ikkje ei [[Takson|naturleg gruppe]]. Dei fleste tilhøyrer [[Biologisk tribus|stammen]] [[Cynareae]] i [[korgplantefamilien]], men det finst også andre korgplantar ein kallar tistel. [[Strandtorn|Strandtistel]] tilhøyrer [[skjermplantefamilien]]. Dei vanlege tistlane i [[Noreg]] tilhøyrer slektene ''[[Vegtistelslekta|Cirsium]]'' og ''[[Carduus]]''. Dei veks ofte langs vegkantar og på [[Beite|beitemark]]. [[Fil:Notobasis_syriaca.jpg|mini|venstre|[[Syrisk tistel]] (''Notobasis syriaca'') har svært kraftige tornar.]] Tistlar har tornar på kantane av blada, og kan også had dei på dei flate delane og på stilken. Tornane kan variera mellom artane. ''[[Cirsium heterophyllum]]'' har til dømes svært mjuke tornar, medan ''[[Cirsium spinosissimum]]'' er motsett.<ref>{{cite web | title=Melancholy Thistle | url= http://www.luontoportti.com/suomi/en/kukkakasvit/melancholy-thistle |publisher=NatureGate | access-date= 27. november 2019 }}</ref> Typisk er artar tilpassa tørre område meir tornete. Toårige tistlar er særleg nyttige for dyrelivet, ettersom dei produserer store nektarmengder for pollinatorar, nærande frø for fuglar som stillits, blad for sommarfugllarvar og dun til å fora fuglereir med.<ref name="Hicks">{{cite journal |last1=Hicks |first1=DM |last2=Ouvrard |first2=P |last3=Baldock |first3=KCR |date=2016 |title=Food for Pollinators: Quantifying the Nectar and Pollen Resources of Urban Flower Meadows |journal=PLOS ONE |volume=11 |issue=6 |article-number=e0158117 |bibcode=2016PLoSO..1158117H |doi=10.1371/journal.pone.0158117 |pmc=4920406 |pmid=27341588 |doi-access=free}}</ref><ref name="Xerces">{{cite web |last1=Eckberg |first1=James |last2=Lee-Mäder |first2=Eric |last3=Hopwood |first3=Jennifer |last4=Foltz Jordan |first4=Sarah |last5=Borders |first5=Brianna |date=2017 |title=Native Thistles: A Conservation Practitioner's Guide |url=https://xerces.org/native-thistle-guide/ |access-date=27. august 2018 |website=The Xerces Society }}</ref><ref name="Pollinators">{{cite web |date=2014-10-15 |title=Which flowers are the best source of nectar? |url=http://www.conservationgrade.org/2014/10/which_flowers_best_source_nectar/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214024659/http://www.conservationgrade.org/2014/10/which_flowers_best_source_nectar/ |archive-date=14. desember 2019 |access-date=2017-10-18 |publisher=Conservation Grade}}</ref> Tistel er [[nasjonblome]]n til [[Skottland]],<ref>{{Citation|title=The thistle – Scotland’s national flower|url=https://www.nts.org.uk/stories/the-thistle-scotlands-national-flower|website=National Trust for Scotland|accessdate=2025-04-25|language=en}}</ref> symbol for [[Lorraine]], og er emblem for ''[[Encyclopædia Britannica]]''. == Økologi == [[Fil:Six-spot Burnet on a spiny plumeless thistle.jpg|mini|[[Seksflekka bloddråpesvermar]] på ein tistelblome.]] Tistelblomar er føretrekte nektarkjelder for sommarfuglane [[raudflekket perlemorveng]], [[brunflekket perlemorveng]], [[adippeperlemorveng]] og [[aglajaperlemorveng]].<ref>[http://www.butterfly-conservation.org/uploads/Bracken%20for%20Butterflies.pdf Bracken for Butterflies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081003102036/http://www.butterfly-conservation.org/uploads/Bracken%20for%20Butterflies.pdf |date=3. oktober 2008 }} leaflet c0853 by [[Butterfly Conservation]], januar 2005</ref> Blomane er også favorittar blant sommarfugltypar som ''[[Papilio]]'', ''[[Danaus]]'' og [[smygarar]]. Humler set pris på tistlar på grunn av den store nektarproduksjonen deira. Vegtistel (''Cirsium vulgare'') blei rangert i topp ti for nektarproduksjon i ei undersøking av plantar i Storbritannia utført av AgriLand project med støtte frå UK Insect Pollinators Initiative.<ref name="Pollinators"/> Vegtistel var også ein topprodusent av nektarsukker i ein anna britisk studie, rangert på tredjeplassen med ein produksjon per blomeeining på 2323 ± 418μg.<ref name="Hicks"/> Tistlar og insekt som lever av tistelfrø er viktig føde for [[stillits]]. Mange tistlar er ofte rekna som ugras, og artar frå slektene ''Cirsium'', ''Carduus'', ''Silybum'' og ''Onopordum'' kan vera invasive.<ref name="Gupta">{{cite book |author=Rakesh Kumar Gupta |url=https://books.google.com/books?id=HP6PBAAAQBAJ&pg=PA47 |title=Beekeeping for Poverty Alleviation and Livelihood Security |author2=Wim Reybroeck |author3=Johan W. Veen |author4=Anuradha Gupta |date=2014-09-18 |publisher=Springer |isbn=978-94-017-9199-1 |pages=47–}}</ref> Typiske problem med dei er konkurranse med avlingar og at dei veks på beite der den tette og tornete veksten deira undertrykker beiteplantar og forstyrra beitedyr. Nokre artar kan også påverka til dyr som et dei, sjølv om dei ikkje er særs giftige.<ref name="ParsonsCuthbertson2001">{{cite book |author1=W. T. Parsons |url=https://books.google.com/books?id=sRCrNAQQrpwC&pg=PA189 |title=Noxious Weeds of Australia |author2=Eric George Cuthbertson |publisher=Csiro Publishing |year=2001 |isbn=978-0-643-06514-7 |pages=189–}}</ref><ref name="WattPP">Watt, John Mitchell; Breyer-Brandwijk, Maria Gerdina: The Medicinal and Poisonous Plants of Southern and Eastern Africa, 2nd ed., E & S Livingstone 1962</ref> Nokre tistlar, som vegtistel (''Cirsium vulgare'' frå Eurasia, er blitt innført til ei rekkje stader utanfor stamområdet sitt.<ref>[http://www.hear.org/Pier/species/Cirsium_vulgare.htm Cirsium vulgare (Savi) Ten., Asteraceae ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091219060513/http://www.hear.org/Pier/species/cirsium_vulgare.htm |date=19 December 2009 }}, Pacific Island Ecosystems at Risk (PIER)</ref> Metodar for å kontrollera dei er å bruka snutebiller som ''Trichosirocalus''. Eit problem med denne tilnærminga, i det minste i Nord-Amerika, er at billene også kan eta innfødde tistlar.<ref>{{Cite journal | doi = 10.1603/022.038.0325 | title = Occurrence of ''Trichosirocalus horridus'' (Coleoptera: Curculionidae) on Native ''Cirsium altissimum'' Versus Exotic ''C. Vulgare'' in North American Tallgrass Prairie | year = 2009 | last1 = Takahashi | first1 = Masaru | journal = Environmental Entomology | volume = 38 | pages = 731–40 | pmid = 19508782 | last2 = Louda | first2 = SM | last3 = Miller | first3 = TE | last4 = O'Brien | first4 = CW | issue = 3 | s2cid = 55487 | doi-access = free }}</ref> Ei anna tilnærming er å bruka [[tistelskjoldbille]] som biologisk kontroll. Billa et plantane through og let att skjelettaktige blad som skadar planten.<ref>{{Cite journal |last1=Majka |first1=Christopher G. |last2=Lesage |first2=Laurent |date=2008-06-27 |title=Introduced leaf beetles of the Maritime Provinces, 7: Cassida rubiginosa Muller and Cassida flaveola Thunberg (Coleoptera: Chrysomelidae) |url=https://mapress.com/zt/article/view/zootaxa.1811.1.3 |journal=Zootaxa |volume=1811 |issue=1 |doi=10.11646/zootaxa.1811.1.3 |issn=1175-5334|url-access=subscription }}</ref> == Bruk== [[Fil:Artichaut en coupe.jpg|mini|Gjennomskoren artisjokkblome.]] [[Plinius den eldre]] og forfattarar i mellomalderen meinte at tistel kunne gje hår tilbake til skalla. I [[tidleg moderne tid]] var han rekna som remedium for hovudverk, [[pest]], kreftsår, svimle og gulsott.<ref>{{cite web |last=Grieve |first=Maud |url=http://www.botanical.com/botanical/mgmh/t/thistl11.html|title=A Modern Herbal |access-date=3. juni 2011}}</ref><ref>{{cite book|author1=Pliny the Elder |author2=John Bostock (trans.) |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0137%3Abook%3D20%3Achapter%3D99 |title=The Natural History |location=London |section=20.99 |publisher=Taylor and Francis |year=1855}}</ref> Slekta ''Cynara'' omfattar matplantane [[kardon]] og [[artisjokk]]. Frå kardon et ein gjerne stilken, medan frå artisjokk et ein blomebotnen. Nokre artar som ofte er rekna som ugras er kjelder for vegetabilsk [[løype]] som blir nytta i kommersiell [[ost]]emaking.<ref>{{Cite journal |last1=Vioque |first1=Montserrat |last2=Gómez |first2=Rafael |last3=Sánchez |first3=Emilia |last4=Mata |first4=Carmen |last5=Tejada |first5=Luis |last6=Fernández-Salguero |first6=José |year=2000 |title=Chemical and Microbiological Characteristics of Ewes' Milk Cheese Manufactured with Extracts from Flowers of ''Cynara cardunculus'' and ''Cynara humilis'' as Coagulants |journal=Journal of Agricultural and Food Chemistry |volume=48 |issue=2 |pages=451–456 |doi=10.1021/jf990326v |pmid=10691655|bibcode=2000JAFC...48..451V }}</ref> I [[Beira i Portugal|Beira]] i Portugal blir tistelblomar nytta som løype til å laga ost. [[Serra da Estrela]] er ikkje berre namnet på ei fjellkjede her, men også [[osten Serra da Estrela]], laga av sauemjølk ved hjelp av denne metoden.<ref>{{Cite web|last=Anita|date=2014-07-21|title=Portugal's 'thistle cheeses' |url=https://www.anitasfeast.com/blog/2014/07/portugals-thistle-cheeses/|access-date=2020-11-30|website=Anita's Feast|language=en-US}}</ref> Nokre artar av ''[[Silybum]]'', som ofte er rekna som ugras, blir også dyrka for frøa sine som ein kan vinna ut vegetabilsk olje og farmasøytiske produkt som [[silibinin]].<ref>{{cite journal |last1=Pepping |first1=J |date=Jun 1999 |title=Milk thistle: Silybum marianum |journal=Am J Health Syst Pharm |volume=56 |issue=12 |pages=1195–7 |doi=10.1093/ajhp/56.12.1195 |pmid=10484652|doi-access=free }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Laekeman |first1=G |last2=De Coster |first2=S |last3=De Meyer |first3=K |year=2003 |title=[St. Mary's Thistle: an overview] |journal=J Pharm Belg |volume=58 |issue=1 |pages=28–31 |pmid=12722542}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Alemardan |first1=Ali |last2=Karkanis |first2=Anestis |last3=Salehi |first3=Reza |year=2013 |title=Breeding Objectives and Selection Criteria for Milk Thistle (Silybum marianum (L.) Gaertn.) Improvement |journal=Not Bot Horti Agrobo |volume=41 |issue=2 |pages=340–347 |doi=10.15835/nbha4129298 |doi-access=free|bibcode=2013NBHAC..41..340A }}</ref> Andre tistlar som elles er rekna som ugras er viktige plantar for honningproduksjon, både som biføde generelt og som nektarkjelder for luksushonning frå einskilde blomekjelder.<ref name="Gupta" /><ref name="MarcheseFlottum2013">{{cite book |author1=C. Marina Marchese |url=https://books.google.com/books?id=g8sGRElwbv4C&pg=PT206 |title=The Honey Connoisseur: Selecting, Tasting, and Pairing Honey, With a Guide to More Than 30 Varietals |author2=Kim Flottum |date=4. juni 2013 |publisher=Black Dog & Leventhal Publishers |isbn=978-1-60376-332-5 |pages=206–}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=KkroMRtNXSYC&pg=RA5-PA6 |title=Technical Bulletin |publisher=The Department |year=1940 |pages=5–}}</ref> == I kulturen == === Symbolikk === ==== Skotsk tistel ==== [[Fil:British florin 1967 reverse.png|mini|Reversen av ein florin frå 1967 med tistel, kløver, purre og rose.]] [[Fil:Five New Pence.jpg|mini|Reversen av ein fempencemynt, ein krona tistel.]] Tistelen har vore det nasjonale emblemet til [[Skottland]] sidan [[Aleksander III av Skottland|kong Alexander III]] (1249-1286).<ref>{{Kjelde www|url=https://www.thistletours.com/the-thistle/|tittel=The Thistle|verk=Thistle Tours|vitja=25 August 2025}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.thescotlandkiltcompany.co.uk/blogs/news/scotlands-purple-thistle|tittel=Scotland's Purple Thistle|språk=en|verk=Scotland Kilt Co|vitja=25 August 2025}}</ref> Ifølgje [[Legende|soga]] prøvde ein invaderande hær av [[nordbuarar]] å smyga seg inn til leiren til ein skotsk hær om natta. Ein barføtt nordbuar tråkka på ein tistel og skreik i smerte, slik at skottane blei åtvara om inntrengarane. Dette skjedde kanskje i 1263 under [[Slaget ved Largs]], som markerte byrjinga på avreisa til kong [[Håkon IV av Noreg|Haakon IV]] (Haakon den eldre) av [[Noreg]] som hadde hatt kontroll over [[Northern Isles]] og [[Hebridane]], og hadde herja skotskekysten i nokre år.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.scotshistoryonline.co.uk/thistle/thistle.html|tittel=Scots History Online|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20111102164523/http://www.scotshistoryonline.co.uk/thistle/thistle.html|arkivdato=2 November 2011|forfattar=Webmaster|førenamn=John Duncan|utgjevar=Scots History Online|vitja=14. januar 2013}}</ref> Tistelen blei nytta på ein sølvmynt som blei slått under [[Jakob III av Skottland|kong Jakob III]] i 1474 som eit skotske symbol og nasjonalt emblem.<ref>{{Cite book |url=https://en.wikisource.org/wiki/A_Complete_Guide_to_Heraldry/Chapter_18 |title=A Complete Guide to Heraldry |publisher=T.C. & E.C. Jack |year=1909 |chapter=Chapter 18}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.gla.ac.uk/hunterian/visit/exhibitions/exhibitionprogramme/scotlandsowncoinage/|tittel=University of Glasgow – The Hunterian – Visit – Exhibitions – Exhibition Programme – Scotland's Own Coinage|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20200219030119/https://www.gla.ac.uk/hunterian/visit/exhibitions/exhibitionprogramme/scotlandsowncoinage/|arkivdato=19 February 2020|verk=www.gla.ac.uk|vitja=2020-02-19}}</ref> I 1536 blei ''bawbee'', ein sekspencemynt av eit skotsk pund, utgjeven for fyrste gong under kong [[Jakob V av Skottland|Jakob V]]; det viste ein krona tistel. Tistlar heldt fram med å dukka opp jamleg på skotske og seinare britiske mynter fram til 2008, då ein fempence-mynt med ein design som viste «The Badge of Scotland, a thistle royally crowned» slutta å bli laga, sjølv om han blei verande i sirkulasjon. [[Tistelordenen]], ''The Most Ancient and Most Noble Order of the Thistle'', er den høgaste og eldste riddarordenen i Skotland. Han har tistel på merket sitt og eit kapell i [[St Giles' Kirk|St Giles's Kirk]] i Edinburgh, kjent som Thistle Chapel. Tistelen er hovudbildet i regimentsmerket til den [[Scots Guards]], den eldste regimentet i den britiske hæren. ==== Lorraine-tistelen ==== [[Fil:Grandes_Armes_de_Nancy.svg|mini|Våpenet til [[Nancy]], som var hovudstad i [[hertugdømet Lorraine]]]] Tistelen er eit av symbola for [[Regionen Lorraine|Lorraine]], saman med tre avalerionar eller mindre ørner og [[lorrainekrossen]] på våpenskjoldet. Lorraine er ein region i Nordaust-Frankrike, langs grensa med [[Luxembourg|Luxemburg]] og [[Tyskland]]. Før den franske revolusjonen danna ein stor del av regionen hertugdømet Lorraine. I mellomalderen var tistel eit symbol på [[jomfru Maria]] fordi den kvite sevja minner om mjølka frå brystet hennar som Guds mor. Det blei seinare innført som personleg symbol av [[René av Anjou]], saman med lorrainekrossen, då kjend som Anjou-krossen. Etter boka hans ''Livre du corps d'amours espris'' verker det som om hertugen valde tistelen som emblem ikkje berre fordi han var eit kristent symbol, men òg fordi han knytte han til fysisk kjærleik.<ref>{{Cite book |last=Christian Pfister |title=Histoire de Nancy |publisher=Berger-Levrault |year=1908 |volume=1 |page=554}}</ref> Tistelen og krossen blei nytta igjen av barnebarnet hans, hertug [[René II av Lorraine,]] som introduserte dei i regionen. Dei to symbola blei svært populære blant folk i området under [[slaget ved Nancy]] i 1477, der den lorrainske hæren vann over [[Bourgogne|Burgund]]. Mottoet til hertugen var «Qui s'y frotte s'y pique», som tyder ‘den som rører han, stikk seg’. Ideen liknar ide til det skotske mottoet «Nemo me impune lacessit», ‘ingen rører meg utan å straffast’. I dag er tistelen det offisielle symbolet til byen [[Nancy]], og også emblemet til fotballaget [[AS Nancy]] og Lorraine regionale naturpark.<ref>{{Kjelde www|url=http://mooc.tela-botanica.org/mod/forum/discuss.php?d=18810|tittel=Le chardon|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20170212093302/http://mooc.tela-botanica.org/mod/forum/discuss.php?d=18810|arkivdato=12 February 2017|utgjevar=Tela Botanica|vitja=11 February 2017}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www.nancy-webtv.fr/index.php/sommaire/622-origine-du-blason-de-nancy|tittel=Origine du blason de Nancy|utgjevar=Nancy WebTV|vitja=11 February 2017}}</ref> === Stadnamn === ''Carduus'' er det [[Latin|latinske]] ordet for ein tistel (eit opphav til plantenamnet kardon, ''chardon'' på fransk), og ''Cardonnacum'' er eit sentlatinsk ord for ein stad med tistlar. Dette er truleg opphavet til namnet på den burgundiske landsbyen [[Kommunen Chardonnay|Chardonnay]] i [[Saône-et-Loire]], som i sin tur truleg er opphavsstaden til den kjende druesorten [[chardonnay]]. == Ulike tistlar == [[Fil:Centaurea calcitrapa 001.jpg|mini|[[Tistelknoppurt]], ''[[Centaurea calcitrapa]]''.]] [[Fil:Kali tragus sl22.jpg|mini|''Salsola tragus'']] Plantar frå fleire ulike slekter kan vera kjende som tistlar, eller kan likna tistlar. ===Slekter=== * ''[[Arctium]]'' – [[borreslekta]] * ''[[Carduus]]'' – [[krusetistelslekta]] * ''[[Carlina]]'' – [[stjernetistelslekta]] * ''[[Carthamus]]'' – [[safrantistelslekta]] * ''[[Centaurea]]'' – [[knoppurtslekta]] * ''[[Cicerbita]]'' – [[turtslekta]] * ''[[Cirsium]]'' – [[vegtistelslekta]] * ''[[Cnicus]]'' * ''[[Cynara]]'' * ''[[Echinops]]'' – [[kuletistelslekta]] * ''[[Galactites]]'' * ''[[Notobasis]]'' * ''[[Onopordum]]'' – [[eseltistelslekta]] * ''[[Scolymus]]'' * ''[[Silybum]]'' – maritistelslekta * ''[[Sonchus]]'' – [[dylleslekta]] Plantar i andre familiar enn korgplantefamilien som kan kallast tistlar er: * ''[[Salsola]]'' * ''[[Argemone mexicana]]'' – [[piggvalmue]] * ''[[Eryngium]]'' – [[strandtornslekta]] * ''[[Dipsacus fullonum]]'' – [[kardeborre]] ===Tisteltypar=== [[Fil:Serratula tinctoria, Saw-wort, Trawscoed, North Wales, July 2022.jpg|mini|[[Jærtistel]] (''Serratula tinctoria'')]] Dette er ei oversikt over plantar som blir kalla «tistel» på norsk. Berre eit utval av ''Cirsium-'' og ''Carduus''-artane i Noreg er tekne med. * vegtistelslekta (''Cirsium'') ** [[vegtistel]] (''Cirsium vulgare'') ** [[kåltistel]] (''Cirsium oleraceum'') ** [[dvergtistel]] (''Cirsium acaule'') ** [[kvitbladtistel]] (''Cirsium heterophyllum'') ** [[myrtistel]] (''Cirsium palustre'') ** [[åkertistel]] (''Cirsium arvense'') * krusetistelslekta (''Carduus'') ** [[krusetistel]] (C. crispus subsp. ''multiflorus'') * [[stjernetistelslekta]] (''Carlina'') ** [[stjernetistel]] (''Carlina vulgaris'') ** [[sølvtistel]] (''Carlina acaulis'') * [[kuletistelslekta]] (''Echinops'') ** [[kuletistel]] (''Echinops sphaerocephalus'') * [[fjelltistel]] (''Saussurea alpina'') * [[Strandtorn|strandtistel]] (''Eryngium maritimum'') * [[jærtistel]] (''Serratula tinctoria'') * [[eseltistel]] (''Onopordum acanthium'') * [[mariatistel]] (''Silybum marianum'') * [[elfenbenstistel]] (''Ptilostemon afer'') * [[safrantistel]] (''Carthamus tinctorius'') * [[gulltistel]] (''Scolymus hispanicus'') * [[syrisk tistel]] (''Notobasis syriaca'') ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Tistel|Tistel]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 25. april 2025.'' **''{{Wikipedia-utgåve|no}} oppgav desse kjeldene:'' * {{Cite book |author=B. Mossberg |author2= L. Stenberg |title=Gyldendals store nordiske flora |publisher=Gyldendal |isbn=978-82-05-42485-2 |page=636–648}} {{refslutt}} {{refopning}} *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Thistle|Thistle]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. august 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Plantar]] [[Kategori:Skottland]] [[Kategori:Heraldikk]] [[Kategori:Moglege framsideartiklar]] 3m8w4eoe4y61ra8cgm8tzu334vp6qca 0 431497 3673701 3668844 2026-09-21T14:28:50Z TU-nor 12071 3673701 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | andre namn = okres Banská Bystrica | bilete = Banská Bystrica - Námestie SNP 007.jpg | bilettekst = Sentralt torg i byen [[Banská Bystrica]] | kart = Okres banska.png | karttekst = Distriktet Banská Bystrica okres innanfor regionen Banská Bystrica kraj | land = Slovakia | regiontype = Kraj | region = Banská Bystrica kraj | hovudstad = [[Banská Bystrica]] | areal = 809,44<ref name="Areal"/> | folketal = 76 018 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal"/> }} '''Banská Bystrica okres'''{{mrk|[[slovakisk]] ''okres Banská Bystrica''}} er eit av 13 administrative [[Distrikt i Slovakia|distrikt]] i [[Regionar i Slovakia|regionen]] [[Banská Bystrica kraj]] i [[Slovakia]].<ref name ="Distrikt"/><ref name ="Regionar"/> Distriktet ligg nord i regionen og grenser i nord mot [[Žilina kraj]]. Hovudsete er byen [[Banská Bystrica]]. == Kommunar == Distriktet omfattar 42 [[Kommunar i Slovakia|kommunar]]. Bykommunar er utheva.<ref name ="Bykommunar"/> {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Badín]] *[[Baláže]] *'''[[Banská Bystrica]]''' *[[Brusno]] *[[Čerín]] *[[Dolná Mičiná]] *[[Dolný Harmanec]] *[[Donovaly]] *[[Dúbravica]] *[[Harmanec]] *[[Hiadeľ]] *[[Horná Mičiná]] *[[Horné Pršany]] *[[Hrochoť]] *[[Hronsek]] *[[Kordíky]] *[[Králiky i Banská Bystrica|Králiky]] *[[Kynceľová]] *[[Ľubietová]] *[[Lučatín]] *[[Malachov]] *[[Medzibrod]] *[[Môlča]] *[[Moštenica]] *[[Motyčky]] *[[Nemce]] *[[Oravce]] *[[Podkonice]] *[[Pohronský Bukovec]] *[[Poniky]] *[[Povrazník]] *[[Priechod]] *[[Riečka i Banská Bystrica|Riečka]] *[[Sebedín-Bečov]] *[[Selce i Banská Bystrica|Selce]] *[[Slovenská Ľupča]] *[[Špania Dolina]] *[[Staré Hory]] *[[Strelníky]] *[[Tajov]] *[[Turecká]] *[[Vlkanová]] }} Dei største kommunane dei siste folketeljingane:<ref name ="Folketal"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2021 |- | style=text-align:left; | '''[[Banská Bystrica]]''' || 83 056 || 80 003 || 76 018 |- | style=text-align:left; | [[Slovenská Ľupča]] || 3 032 || 3 165 || 3 265 |- | style=text-align:left; | [[Brusno]] || 2 086 || 2 147 || 2 153 |- | style=text-align:left; | [[Selce i Banská Bystrica|Selce]] || 2 010 || 2 176 || 2 125 |- | style=text-align:left; | [[Badín]] || 1 683 || 1 831 || 2 028 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Poniky}} || 1 551 || 1 590 || 1 529 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrochoť}} || 1 374 || 1 499 || 1 452 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Medzibrod}} || 1 315 || 1 333 || 1 382 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlkanová}} || 851 || 1 231 || 1 293 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ľubietová}} || 984 || 1 074 || 1 233 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nemce}} || 1 120 || 1 159 || 1 142 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malachov}} || 866 || 1 048 || 1 117 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Priechod}} || 910 || 893 || 1 009 |- !Banská Bystrica okres !style=text-align:right; | 111 984 !style=text-align:right; | 111 242 !style=text-align:right; | 108 730 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name ="Regionar">{{Kjelde www |url=http://statoids.com/usk.html |tittel=Regions of Slovakia |vitja=2026-08-06 |verk=statoids.com}} </ref> <ref name ="Distrikt">{{Kjelde www |url=http://statoids.com/usk.html |tittel=Districts of Slovakia |vitja=2026-08-07 |verk=statoids.com}} </ref> <ref name ="Bykommunar">{{Kjelde www |url=https://www.guidetoslovakia.com/slovakia/regional-division-in-slovakia/list-of-cities-in-slovakia/ |tittel=Guide To Slovakia: List of cities in Slovakia |vitja=2026-08-07 |verk=Guide To Slovakia}} </ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://datacube.statistics.sk/#!/view/en/vbd_dem/om7015rr/v_om7015rr_00_00_00_en |tittel=Population Density - SR-Area-Reg-District, U-R [om7015rr] |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> <ref name ="Folketal">{{Kjelde www |url=https://statdata.statistics.sk/public/ui/dc/domov/data-view/753eba74-7637-40f7-ac89-b7717973f2f0 |tittel=STATdata: Population: Population, Housing, and Dwelling Census |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Slovakia|Banska Bystrica]] [[Kategori:Banská Bystrica kraj|Banska Bystrica]] 4k2utyp1s4tgqf9zyk9zea5ldq3wl2w 0 432877 3673731 3670804 2026-09-21T15:41:20Z TU-nor 12071 3673731 wikitext text/x-wiki {{geoboks|region | andre namn = Středočeský kraj | bilete = Cityscape of Kutná Hora - Saint James church.jpg | bilettekst = Frå sentrum av [[Kutná Hora]] | kart = Stredoceský kraj in Czech Republic.svg | karttekst = Sentral-Böhmen innanfor Tsjekkia | flagg = Flag of Central Bohemian Region.svg | symbol = Central Bohemian Region CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = | region = | hovudstad = [[Praha]]{{mrk|Administrasjonen ligg i Praha, men hovudstaden er ikkje ein del av regionen Sentral-Böhmen.}} | areal = 10928,55<ref name="Areal"/> | folketal = 1415463 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Sentral-Böhmen'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''Středočeský kraj''}} er ein av 13 administrative [[Regionar i Tsjekkia|regionar]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Han ligg i den vestlege delen av landet og omsluttar heilt den tsjekkiske hovudstaden [[Praha]]. Administrasjonen ligg i Praha sjølv om hovudstaden ikkje er ein del av regionen.<ref name="347/1997"/> == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:Central_Bohemia_districts.png|mini|250px|Kart som viser distrikta i regionen Sentral-Böhmen]][[Fil:ORP-Středočeský kraj.PNG|mini|250 px|Kart som viser administrative område til kommunar med utvida fullmakter]]}} Tidlegare var regionen delte inn i 12 administrative [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy''). Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til 26 [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Her er eit oversyn over distrikta og dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter: {| class="wikitable" ! Region (''kraj'') !! Distrikt (''okres'') !! Kommune med utvida fullmakter (''SO ORP'') |- | rowspan=26 | Sentral-Böhmen || rowspan=3 | [[Benešov okres|Benešov]] || [[Benešov|Benešov SO]] |- | [[Vlašim|Vlašim SO]] |- | [[Votice|Votice SO]] |- | rowspan=2 | [[Beroun okres|Beroun]] || [[Beroun|Beroun SO]] |- | [[Hořovice|Hořovice SO]] |- | rowspan=2 | [[Kladno okres|Kladno]] || [[Kladno|Kladno SO]] |- | [[Slaný|Slaný SO]] |- | rowspan=2 | [[Kolín okres|Kolín]] || [[Kolín|Kolín SO]] |- | [[Český Brod|Český Brod SO]] |- | rowspan=2 | [[Kutná Hora okres|Kutná Hora]] || [[Kutná Hora|Kutná Hora SO]] |- | [[Čáslav|Čáslav SO]] |- | rowspan=3 | [[Mělník okres|Mělník]] || [[Mělník|Mělník SO]] |- | [[Kralupy nad Vltavou|Kralupy nad Vltavou SO]] |- | [[Neratovice|Neratovice SO]] |- | rowspan=2 | [[Mladá Boleslav okres|Mladá Boleslav]] || [[Mladá Boleslav|Mladá Boleslav SO]] |- | [[Mnichovo Hradiště|Mnichovo Hradiště SO]] |- | rowspan=3 | [[Nymburk okres|Nymburk]] || [[Nymburk|Nymburk SO]] |- | [[Lysá nad Labem|Lysá nad Labem SO]] |- | [[Poděbrady|Poděbrady SO]] |- | rowspan=2 | [[Praha-východ okres|Praha-východ]] || [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav|Brandýs nad Labem-Stará Boleslav SO]] |- | [[Říčany|Říčany SO]] |- | [[Praha-západ okres|Praha-západ]] || [[Černošice|Černošice SO]] |- | rowspan=3 | [[Příbram okres|Příbram]] || [[Příbram|Příbram SO]] |- | [[Dobříš|Dobříš SO]] |- | [[Sedlčany|Sedlčany SO]] |- | [[Rakovník okres|Rakovník]] || [[Rakovník|Rakovník SO]] |- |} ==Folketal i distrikta== Folketalet i distrikta i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Benešov okres]] || 90 625 || 95 459 || 100 347 |- | style=text-align:left; | [[Beroun okres]] || 75 687 || 86 162 || 98 073 |- | style=text-align:left; | [[Kladno okres]] || 151 360 || 158 799 || 166 771 |- | style=text-align:left; | [[Kolín okres]] || 89 379 || 96 001 || 104 227 |- | style=text-align:left; | [[Kutná Hora okres]] || 73 628 || 73 404 || 74 918 |- | style=text-align:left; | [[Mělník okres]] || 94 635 || 104 659 || 110 243 |- | style=text-align:left; | [[Mladá Boleslav okres]] || 113 241 || 123 659 || 128 901 |- | style=text-align:left; | [[Nymburk okres]] || 82 804 || 94 884 || 102 727 |- | style=text-align:left; | [[Praha-východ okres]] || 105 541 || 157 146 || 197 477 |- | style=text-align:left; | [[Praha-západ okres]] || 82 404 || 131 231 || 161 593 |- | style=text-align:left; | [[Příbram okres]] || 110 650 || 112 795 || 115 001 |- | style=text-align:left; | [[Rakovník okres]] || 52 487 || 54 993 || 55 185 |- ! Sentral-Böhmen !style=text-align:right; | 1 122 441 !style=text-align:right; | 1 289 192 !style=text-align:right; | 1 415 463 |- |} ==Byar i regionen== Tabellen viser bykommunane i regionen. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Distrikt !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Kladno]]''' || style=text-align:left; | [[Kladno okres|Kladno]] || 67 756 |- | style=text-align:left; | '''[[Mladá Boleslav]]''' || style=text-align:left; | [[Mladá Boleslav okres|Mladá Boleslav]] || 42 536 |- | style=text-align:left; | '''[[Kolín]]''' || style=text-align:left; | [[Kolín okres|Kolín]] || 31 950 |- | style=text-align:left; | '''[[Příbram]]''' || style=text-align:left; | [[Příbram okres|Příbram]] || 31 711 |- | style=text-align:left; | '''[[Beroun]]''' || style=text-align:left; | [[Beroun okres|Beroun]] || 20 551 |- | style=text-align:left; | '''[[Kutná Hora]]''' || style=text-align:left; | [[Kutná Hora okres|Kutná Hora]] || 20 162 |- | style=text-align:left; | '''[[Mělník]]''' || style=text-align:left; | [[Mělník okres|Mělník]] || 19 588 |- | style=text-align:left; | '''[[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]]''' || style=text-align:left; | [[Praha-východ okres|Praha-východ]] || 19 029 |- | style=text-align:left; | '''[[Kralupy nad Vltavou]]''' || style=text-align:left; | Mělník || 18 375 |- | style=text-align:left; | '''[[Říčany]]''' || style=text-align:left; | Praha-východ || 16 444 |- | style=text-align:left; | '''[[Benešov]]''' || style=text-align:left; | [[Benešov okres|Benešov]] || 16 369 |- | style=text-align:left; | '''[[Slaný]]''' || style=text-align:left; | Kladno || 15 945 |- | style=text-align:left; | '''[[Neratovice]]''' || style=text-align:left; | Mělník || 15 866 |- | style=text-align:left; | '''[[Rakovník]]''' || style=text-align:left; | [[Rakovník okres|Rakovník]] || 15 373 |- | style=text-align:left; | '''[[Nymburk]]''' || style=text-align:left; | [[Nymburk okres|Nymburk]] || 14 797 |- | style=text-align:left; | '''[[Poděbrady]]''' || style=text-align:left; | Nymburk || 14 536 |- | style=text-align:left; | [[Milovice]] || style=text-align:left; | Nymburk || 12 713 |- | style=text-align:left; | [[Čelákovice]] || style=text-align:left; | Praha-východ || 12 264 |- | style=text-align:left; | '''[[Vlašim]]''' || style=text-align:left; | Benešov || 11 284 |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]] || style=text-align:left; | [[Praha-západ okres|Praha-západ]] || 10 645 |- | style=text-align:left; | '''[[Čáslav]]''' || style=text-align:left; | Kutná Hora || 10 154 |- | style=text-align:left; | [[Králův Dvůr]] || style=text-align:left; | Beroun || 10 004 |- | style=text-align:left; | '''[[Lysá nad Labem]]''' || style=text-align:left; | Nymburk || 9 859 |- | style=text-align:left; | [[Hostivice]] || style=text-align:left; | Praha-západ || 9 787 |- | style=text-align:left; | [[Roztoky i Praha-západ|Roztoky]] || style=text-align:left; | Praha-západ || 9 216 |- | style=text-align:left; | '''[[Dobříš]]''' || style=text-align:left; | Příbram || 8 772 |- | style=text-align:left; | '''[[Mnichovo Hradiště]]''' || style=text-align:left; | Mladá Boleslav || 8 737 |- | style=text-align:left; | '''[[Černošice]]''' || style=text-align:left; | Praha-západ || 7 707 |- | style=text-align:left; | [[Benátky nad Jizerou]] || style=text-align:left; | Mladá Boleslav || 7 445 |- | style=text-align:left; | '''[[Český Brod]]''' || style=text-align:left; | Kolín || 7 261 |- | style=text-align:left; | [[Úvaly]] || style=text-align:left; | Praha-východ || 7 166 |- | style=text-align:left; | '''[[Sedlčany]]''' || style=text-align:left; | Příbram || 6 873 |- | style=text-align:left; | '''[[Hořovice]]''' || style=text-align:left; | Beroun || 6 835 |- | style=text-align:left; | [[Mníšek pod Brdy]] || style=text-align:left; | Praha-západ || 6 351 |- | style=text-align:left; | [[Odolena Voda]] || style=text-align:left; | Praha-východ || 6 249 |- | style=text-align:left; | [[Týnec nad Sázavou]] || style=text-align:left; | Benešov || 5 737 |- | style=text-align:left; | [[Nové Strašecí]] || style=text-align:left; | Rakovník || 5 706 |- | style=text-align:left; | [[Stochov]] || style=text-align:left; | Kladno || 5 279 |- | style=text-align:left; | [[Unhošť]] || style=text-align:left; | Kladno || 5 161 |- | style=text-align:left; | [[Rudná]] || style=text-align:left; | Praha-západ || 5 158 |- | style=text-align:left; | [[Kosmonosy]] || style=text-align:left; | Mladá Boleslav || 5 143 |- | style=text-align:left; | [[Jílové u Prahy]] || style=text-align:left; | Praha-západ || 5 049 |- | style=text-align:left; | [[Bakov nad Jizerou]] || style=text-align:left; | Mladá Boleslav || 4 976 |- | style=text-align:left; | [[Pečky]] || style=text-align:left; | Kolín || 4 734 |- | style=text-align:left; | [[Bělá pod Bezdězem]] || style=text-align:left; | Mladá Boleslav || 4 725 |- | style=text-align:left; | [[Chýně]] || style=text-align:left; | Praha-západ || 4 681 |- | style=text-align:left; | [[Zruč nad Sázavou]] || style=text-align:left; | Kutná Hora || 4 616 |- | style=text-align:left; | [[Bystřice]] || style=text-align:left; | Benešov || 4 528 |- | style=text-align:left; | '''[[Votice]]''' || style=text-align:left; | Benešov || 4 371 |- | style=text-align:left; | [[Kostelec nad Labem]] || style=text-align:left; | Mělník || 4 252 |- | style=text-align:left; | [[Rožmitál pod Třemšínem]] || style=text-align:left; | Příbram || 4 185 |- | style=text-align:left; | [[Mnichovice]] || style=text-align:left; | Praha-východ || 4 156 |- | style=text-align:left; | [[Zdice]] || style=text-align:left; | Beroun || 4 115 |- | style=text-align:left; | [[Buštěhrad]] || style=text-align:left; | Kladno || 3 859 |- | style=text-align:left; | [[Kostelec nad Černými lesy]] || style=text-align:left; | Praha-východ || 3 834 |- | style=text-align:left; | [[Klecany]] || style=text-align:left; | Praha-východ || 3 757 |- | style=text-align:left; | [[Řevnice]] || style=text-align:left; | Praha-západ || 3 734 |- | style=text-align:left; | [[Sázava i Benešov|Sázava]] || style=text-align:left; | Benešov || 3 719 |- | style=text-align:left; | [[Dobřichovice]] || style=text-align:left; | Praha-západ || 3 669 |- | style=text-align:left; | [[Libčice nad Vltavou]] || style=text-align:left; | Praha-západ || 3 526 |- | style=text-align:left; | [[Dobrovice]] || style=text-align:left; | Mladá Boleslav || 3 494 |- | style=text-align:left; | [[Březnice i Příbram|Březnice]] || style=text-align:left; | Příbram || 3 433 |- | style=text-align:left; | [[Sadská]] || style=text-align:left; | Nymburk || 3 271 |- | style=text-align:left; | [[Libušín]] || style=text-align:left; | Kladno || 3 137 |- | style=text-align:left; | [[Uhlířské Janovice]] || style=text-align:left; | Kutná Hora || 3 071 |- | style=text-align:left; | [[Velvary]] || style=text-align:left; | Kladno || 3 014 |- | style=text-align:left; | [[Sedlec-Prčice]] || style=text-align:left; | Příbram || 2 992 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Bousov]] || style=text-align:left; | Mladá Boleslav || 2 857 |- | style=text-align:left; | [[Městec Králové]] || style=text-align:left; | Nymburk || 2 794 |- | style=text-align:left; | [[Neveklov]] || style=text-align:left; | Benešov || 2 703 |- | style=text-align:left; | [[Velký Osek]] || style=text-align:left; | Kolín || 2 419 |- | style=text-align:left; | [[Pyšely]] || style=text-align:left; | Benešov || 2 296 |- | style=text-align:left; | [[Veltrusy]] || style=text-align:left; | Mělník || 2 280 |- | style=text-align:left; | [[Žebrák]] || style=text-align:left; | Beroun || 2 182 |- | style=text-align:left; | [[Týnec nad Labem]] || style=text-align:left; | Kolín || 2 090 |- | style=text-align:left; | [[Zásmuky]] || style=text-align:left; | Kolín || 2 023 |- | style=text-align:left; | [[Nový Knín]] || style=text-align:left; | Příbram || 2 007 |- | style=text-align:left; | [[Smečno]] || style=text-align:left; | Kladno || 1 936 |- | style=text-align:left; | [[Hostomice]] || style=text-align:left; | Beroun || 1 867 |- | style=text-align:left; | [[Rožďalovice]] || style=text-align:left; | Nymburk || 1 698 |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Rakovník|Jesenice]] || style=text-align:left; | Rakovník || 1 617 |- | style=text-align:left; | [[Mšeno]] || style=text-align:left; | Mělník || 1 451 |- | style=text-align:left; | [[Trhový Štěpánov]] || style=text-align:left; | Benešov || 1 344 |- | style=text-align:left; | [[Liběchov]] || style=text-align:left; | Mělník || 1 095 |- | style=text-align:left; | [[Krásná Hora nad Vltavou]] || style=text-align:left; | Příbram || 1 091 |- | style=text-align:left; | [[Miličín]] || style=text-align:left; | Benešov || 856 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="347/1997">{{cite web |title=Ustavní zákon č. 347/1997 Sb.: Ústavní zákon o vytvoření vyšších územních samosprávných celků a o změně ústavního zákona České národní rady č. 1/1993 Sb., Ústava České republiky («Grunnlovsvedtak av 31.12.1997 om etablering av høgare territorielle einingar og endringar av grunnlova av 1993») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/1997-347 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-26 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Regionar i Tsjekkia]] [[Kategori:Sentral-Böhmen| ]] 9vj76z37qf8e8kwrqjtbj6r7wzk5nux 3673792 3673731 2026-09-21T20:57:33Z TU-nor 12071 3673792 wikitext text/x-wiki {{geoboks|region | andre namn = Středočeský kraj | bilete = Cityscape of Kutná Hora - Saint James church.jpg | bilettekst = Frå sentrum av [[Kutná Hora]] | kart = Stredoceský kraj in Czech Republic.svg | karttekst = Sentral-Böhmen innanfor Tsjekkia | flagg = Flag of Central Bohemian Region.svg | symbol = Central Bohemian Region CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = | region = | hovudstad = [[Praha]]{{mrk|Administrasjonen ligg i Praha, men hovudstaden er ikkje ein del av regionen Sentral-Böhmen.}} | areal = 10928,55<ref name="Areal"/> | folketal = 1415463 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Sentral-Böhmen'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''Středočeský kraj''}} er ein av 13 administrative [[Regionar i Tsjekkia|regionar]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Han ligg i den vestlege delen av landet og omsluttar heilt den tsjekkiske hovudstaden [[Praha]]. Administrasjonen ligg i Praha sjølv om hovudstaden ikkje er ein del av regionen.<ref name="347/1997"/> == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:Central_Bohemia_districts.png|mini|250px|Kart som viser distrikta i regionen Sentral-Böhmen]][[Fil:ORP-Středočeský kraj.PNG|mini|250 px|Kart som viser administrative område til kommunar med utvida fullmakter]]}} Tidlegare var regionen delte inn i 12 administrative [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy''). Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til 26 [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Her er eit oversyn over distrikta og dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter: {| class="wikitable" ! Region (''kraj'') !! Distrikt (''okres'') !! Kommune med utvida fullmakter (''SO ORP'') |- | rowspan=26 | Sentral-Böhmen || rowspan=3 | [[Benešov okres|Benešov]] || [[Benešov|Benešov SO]] |- | [[Vlašim|Vlašim SO]] |- | [[Votice|Votice SO]] |- | rowspan=2 | [[Beroun okres|Beroun]] || [[Beroun|Beroun SO]] |- | [[Hořovice|Hořovice SO]] |- | rowspan=2 | [[Kladno okres|Kladno]] || [[Kladno|Kladno SO]] |- | [[Slaný|Slaný SO]] |- | rowspan=2 | [[Kolín okres|Kolín]] || [[Kolín|Kolín SO]] |- | [[Český Brod|Český Brod SO]] |- | rowspan=2 | [[Kutná Hora okres|Kutná Hora]] || [[Kutná Hora|Kutná Hora SO]] |- | [[Čáslav|Čáslav SO]] |- | rowspan=3 | [[Mělník okres|Mělník]] || [[Mělník|Mělník SO]] |- | [[Kralupy nad Vltavou|Kralupy nad Vltavou SO]] |- | [[Neratovice|Neratovice SO]] |- | rowspan=2 | [[Mladá Boleslav okres|Mladá Boleslav]] || [[Mladá Boleslav|Mladá Boleslav SO]] |- | [[Mnichovo Hradiště|Mnichovo Hradiště SO]] |- | rowspan=3 | [[Nymburk okres|Nymburk]] || [[Nymburk|Nymburk SO]] |- | [[Lysá nad Labem|Lysá nad Labem SO]] |- | [[Poděbrady|Poděbrady SO]] |- | rowspan=2 | [[Praha-východ okres|Praha-východ]] || [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav|Brandýs nad Labem-Stará Boleslav SO]] |- | [[Říčany|Říčany SO]] |- | [[Praha-západ okres|Praha-západ]] || [[Černošice|Černošice SO]] |- | rowspan=3 | [[Příbram okres|Příbram]] || [[Příbram|Příbram SO]] |- | [[Dobříš|Dobříš SO]] |- | [[Sedlčany|Sedlčany SO]] |- | [[Rakovník okres|Rakovník]] || [[Rakovník|Rakovník SO]] |- |} ==Folketal i distrikta== Folketalet i distrikta i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Benešov okres]] || 90 625 || 95 459 || 100 347 |- | style=text-align:left; | [[Beroun okres]] || 75 687 || 86 162 || 98 073 |- | style=text-align:left; | [[Kladno okres]] || 151 360 || 158 799 || 166 771 |- | style=text-align:left; | [[Kolín okres]] || 89 379 || 96 001 || 104 227 |- | style=text-align:left; | [[Kutná Hora okres]] || 73 628 || 73 404 || 74 918 |- | style=text-align:left; | [[Mělník okres]] || 94 635 || 104 659 || 110 243 |- | style=text-align:left; | [[Mladá Boleslav okres]] || 113 241 || 123 659 || 128 901 |- | style=text-align:left; | [[Nymburk okres]] || 82 804 || 94 884 || 102 727 |- | style=text-align:left; | [[Praha-východ okres]] || 105 541 || 157 146 || 197 477 |- | style=text-align:left; | [[Praha-západ okres]] || 82 404 || 131 231 || 161 593 |- | style=text-align:left; | [[Příbram okres]] || 110 650 || 112 795 || 115 001 |- | style=text-align:left; | [[Rakovník okres]] || 52 487 || 54 993 || 55 185 |- ! Sentral-Böhmen !style=text-align:right; | 1 122 441 !style=text-align:right; | 1 289 192 !style=text-align:right; | 1 415 463 |- |} ==Byar i regionen== Tabellen viser bykommunane i regionen. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Distrikt !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Kladno]]''' || style=text-align:left; | [[Kladno okres|Kladno]] || 67 756 |- | style=text-align:left; | '''[[Mladá Boleslav]]''' || style=text-align:left; | [[Mladá Boleslav okres|Mladá Boleslav]] || 42 536 |- | style=text-align:left; | '''[[Kolín]]''' || style=text-align:left; | [[Kolín okres|Kolín]] || 31 950 |- | style=text-align:left; | '''[[Příbram]]''' || style=text-align:left; | [[Příbram okres|Příbram]] || 31 711 |- | style=text-align:left; | '''[[Beroun]]''' || style=text-align:left; | [[Beroun okres|Beroun]] || 20 551 |- | style=text-align:left; | '''[[Kutná Hora]]''' || style=text-align:left; | [[Kutná Hora okres|Kutná Hora]] || 20 162 |- | style=text-align:left; | '''[[Mělník]]''' || style=text-align:left; | [[Mělník okres|Mělník]] || 19 588 |- | style=text-align:left; | '''[[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]]''' || style=text-align:left; | [[Praha-východ okres|Praha-východ]] || 19 029 |- | style=text-align:left; | '''[[Kralupy nad Vltavou]]''' || style=text-align:left; | Mělník || 18 375 |- | style=text-align:left; | '''[[Říčany]]''' || style=text-align:left; | Praha-východ || 16 444 |- | style=text-align:left; | '''[[Benešov]]''' || style=text-align:left; | [[Benešov okres|Benešov]] || 16 369 |- | style=text-align:left; | '''[[Slaný]]''' || style=text-align:left; | Kladno || 15 945 |- | style=text-align:left; | '''[[Neratovice]]''' || style=text-align:left; | Mělník || 15 866 |- | style=text-align:left; | '''[[Rakovník]]''' || style=text-align:left; | [[Rakovník okres|Rakovník]] || 15 373 |- | style=text-align:left; | '''[[Nymburk]]''' || style=text-align:left; | [[Nymburk okres|Nymburk]] || 14 797 |- | style=text-align:left; | '''[[Poděbrady]]''' || style=text-align:left; | Nymburk || 14 536 |- | style=text-align:left; | [[Milovice]] || style=text-align:left; | Nymburk || 12 713 |- | style=text-align:left; | [[Čelákovice]] || style=text-align:left; | Praha-východ || 12 264 |- | style=text-align:left; | '''[[Vlašim]]''' || style=text-align:left; | Benešov || 11 284 |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]] || style=text-align:left; | [[Praha-západ okres|Praha-západ]] || 10 645 |- | style=text-align:left; | '''[[Čáslav]]''' || style=text-align:left; | Kutná Hora || 10 154 |- | style=text-align:left; | [[Králův Dvůr]] || style=text-align:left; | Beroun || 10 004 |- | style=text-align:left; | '''[[Lysá nad Labem]]''' || style=text-align:left; | Nymburk || 9 859 |- | style=text-align:left; | [[Hostivice]] || style=text-align:left; | Praha-západ || 9 787 |- | style=text-align:left; | [[Roztoky i Praha-západ|Roztoky]] || style=text-align:left; | Praha-západ || 9 216 |- | style=text-align:left; | '''[[Dobříš]]''' || style=text-align:left; | Příbram || 8 772 |- | style=text-align:left; | '''[[Mnichovo Hradiště]]''' || style=text-align:left; | Mladá Boleslav || 8 737 |- | style=text-align:left; | '''[[Černošice]]''' || style=text-align:left; | Praha-západ || 7 707 |- | style=text-align:left; | [[Benátky nad Jizerou]] || style=text-align:left; | Mladá Boleslav || 7 445 |- | style=text-align:left; | '''[[Český Brod]]''' || style=text-align:left; | Kolín || 7 261 |- | style=text-align:left; | [[Úvaly]] || style=text-align:left; | Praha-východ || 7 166 |- | style=text-align:left; | '''[[Sedlčany]]''' || style=text-align:left; | Příbram || 6 873 |- | style=text-align:left; | '''[[Hořovice]]''' || style=text-align:left; | Beroun || 6 835 |- | style=text-align:left; | [[Mníšek pod Brdy]] || style=text-align:left; | Praha-západ || 6 351 |- | style=text-align:left; | [[Odolena Voda]] || style=text-align:left; | Praha-východ || 6 249 |- | style=text-align:left; | [[Týnec nad Sázavou]] || style=text-align:left; | Benešov || 5 737 |- | style=text-align:left; | [[Nové Strašecí]] || style=text-align:left; | Rakovník || 5 706 |- | style=text-align:left; | [[Stochov]] || style=text-align:left; | Kladno || 5 279 |- | style=text-align:left; | [[Unhošť]] || style=text-align:left; | Kladno || 5 161 |- | style=text-align:left; | [[Rudná]] || style=text-align:left; | Praha-západ || 5 158 |- | style=text-align:left; | [[Kosmonosy]] || style=text-align:left; | Mladá Boleslav || 5 143 |- | style=text-align:left; | [[Jílové u Prahy]] || style=text-align:left; | Praha-západ || 5 049 |- | style=text-align:left; | [[Bakov nad Jizerou]] || style=text-align:left; | Mladá Boleslav || 4 976 |- | style=text-align:left; | [[Pečky]] || style=text-align:left; | Kolín || 4 734 |- | style=text-align:left; | [[Bělá pod Bezdězem]] || style=text-align:left; | Mladá Boleslav || 4 725 |- | style=text-align:left; | [[Chýně]] || style=text-align:left; | Praha-západ || 4 681 |- | style=text-align:left; | [[Zruč nad Sázavou]] || style=text-align:left; | Kutná Hora || 4 616 |- | style=text-align:left; | [[Bystřice i Benešov|Bystřice]] || style=text-align:left; | Benešov || 4 528 |- | style=text-align:left; | '''[[Votice]]''' || style=text-align:left; | Benešov || 4 371 |- | style=text-align:left; | [[Kostelec nad Labem]] || style=text-align:left; | Mělník || 4 252 |- | style=text-align:left; | [[Rožmitál pod Třemšínem]] || style=text-align:left; | Příbram || 4 185 |- | style=text-align:left; | [[Mnichovice]] || style=text-align:left; | Praha-východ || 4 156 |- | style=text-align:left; | [[Zdice]] || style=text-align:left; | Beroun || 4 115 |- | style=text-align:left; | [[Buštěhrad]] || style=text-align:left; | Kladno || 3 859 |- | style=text-align:left; | [[Kostelec nad Černými lesy]] || style=text-align:left; | Praha-východ || 3 834 |- | style=text-align:left; | [[Klecany]] || style=text-align:left; | Praha-východ || 3 757 |- | style=text-align:left; | [[Řevnice]] || style=text-align:left; | Praha-západ || 3 734 |- | style=text-align:left; | [[Sázava i Benešov|Sázava]] || style=text-align:left; | Benešov || 3 719 |- | style=text-align:left; | [[Dobřichovice]] || style=text-align:left; | Praha-západ || 3 669 |- | style=text-align:left; | [[Libčice nad Vltavou]] || style=text-align:left; | Praha-západ || 3 526 |- | style=text-align:left; | [[Dobrovice]] || style=text-align:left; | Mladá Boleslav || 3 494 |- | style=text-align:left; | [[Březnice i Příbram|Březnice]] || style=text-align:left; | Příbram || 3 433 |- | style=text-align:left; | [[Sadská]] || style=text-align:left; | Nymburk || 3 271 |- | style=text-align:left; | [[Libušín]] || style=text-align:left; | Kladno || 3 137 |- | style=text-align:left; | [[Uhlířské Janovice]] || style=text-align:left; | Kutná Hora || 3 071 |- | style=text-align:left; | [[Velvary]] || style=text-align:left; | Kladno || 3 014 |- | style=text-align:left; | [[Sedlec-Prčice]] || style=text-align:left; | Příbram || 2 992 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Bousov]] || style=text-align:left; | Mladá Boleslav || 2 857 |- | style=text-align:left; | [[Městec Králové]] || style=text-align:left; | Nymburk || 2 794 |- | style=text-align:left; | [[Neveklov]] || style=text-align:left; | Benešov || 2 703 |- | style=text-align:left; | [[Velký Osek]] || style=text-align:left; | Kolín || 2 419 |- | style=text-align:left; | [[Pyšely]] || style=text-align:left; | Benešov || 2 296 |- | style=text-align:left; | [[Veltrusy]] || style=text-align:left; | Mělník || 2 280 |- | style=text-align:left; | [[Žebrák]] || style=text-align:left; | Beroun || 2 182 |- | style=text-align:left; | [[Týnec nad Labem]] || style=text-align:left; | Kolín || 2 090 |- | style=text-align:left; | [[Zásmuky]] || style=text-align:left; | Kolín || 2 023 |- | style=text-align:left; | [[Nový Knín]] || style=text-align:left; | Příbram || 2 007 |- | style=text-align:left; | [[Smečno]] || style=text-align:left; | Kladno || 1 936 |- | style=text-align:left; | [[Hostomice]] || style=text-align:left; | Beroun || 1 867 |- | style=text-align:left; | [[Rožďalovice]] || style=text-align:left; | Nymburk || 1 698 |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Rakovník|Jesenice]] || style=text-align:left; | Rakovník || 1 617 |- | style=text-align:left; | [[Mšeno]] || style=text-align:left; | Mělník || 1 451 |- | style=text-align:left; | [[Trhový Štěpánov]] || style=text-align:left; | Benešov || 1 344 |- | style=text-align:left; | [[Liběchov]] || style=text-align:left; | Mělník || 1 095 |- | style=text-align:left; | [[Krásná Hora nad Vltavou]] || style=text-align:left; | Příbram || 1 091 |- | style=text-align:left; | [[Miličín]] || style=text-align:left; | Benešov || 856 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="347/1997">{{cite web |title=Ustavní zákon č. 347/1997 Sb.: Ústavní zákon o vytvoření vyšších územních samosprávných celků a o změně ústavního zákona České národní rady č. 1/1993 Sb., Ústava České republiky («Grunnlovsvedtak av 31.12.1997 om etablering av høgare territorielle einingar og endringar av grunnlova av 1993») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/1997-347 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-26 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Regionar i Tsjekkia]] [[Kategori:Sentral-Böhmen| ]] 3a7p243hxr02mdd3y3l0a01umnzduh0 0 432879 3673791 3670210 2026-09-21T20:57:12Z TU-nor 12071 3673791 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Benešov okres | andre namn = okres Benešov | bilete = Vlašim - pohled z věže zámku.jpg | bilettekst = Byen [[Vlašim]] med omliggjande landskap | kart = Map CZ - district Benesov.PNG | karttekst = Benešov okres innanfor regionen Sentral-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | hovudstad = [[Benešov]] | areal = 1474,91<ref name="Areal"/> | folketal = 100347 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Benešov okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Benešov''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg i den sørlege delen av regionen og grenser i sør mot [[Sør-Böhmen]] og i søraust mot [[Vysočina]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Benešov okres: * [[Benešov|Benešov SO]] * [[Vlašim|Vlašim SO]] * [[Votice|Votice SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Benešov|Benešov SO]] || 52 647 || 57 655 || 62 325 |- | style=text-align:left; | [[Vlašim|Vlašim SO]] || 26 008 || 25 482 || 25 563 |- | style=text-align:left; | [[Votice|Votice SO]] || 11 970 || 12 322 || 12 459 |- ! Benešov okres !style=text-align:right; | 90 625 !style=text-align:right; | 95 459 !style=text-align:right; | 100 347 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Benešov]]''' || 16 369 |- | style=text-align:left; | '''[[Vlašim]]''' || 11 284 |- | style=text-align:left; | [[Týnec nad Sázavou]] || 5 737 |- | style=text-align:left; | [[Bystřice i Benešov|Bystřice]] || 4 528 |- | style=text-align:left; | '''[[Votice]]''' || 4 371 |- | style=text-align:left; | [[Sázava i Benešov|Sázava]] || 3 719 |- | style=text-align:left; | [[Neveklov]] || 2 703 |- | style=text-align:left; | [[Pyšely]] || 2 296 |- | style=text-align:left; | [[Trhový Štěpánov]] || 1 344 |- | style=text-align:left; | [[Miličín]] || 856 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia]] [[Kategori:Sentral-Böhmen|Benesov]] rffujbn23f85oreymb5fscrojhv3uub 0 432881 3673790 3673611 2026-09-21T20:56:33Z TU-nor 12071 3673790 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Benešov náměstí3.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Benešov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Benesov.svg | symbol = Benesov CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Benešov okres|Benešov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 690,11<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 62325 | folketal1type = kommune | folketal1 = 16369 | folketal_by = 15232 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Benešov'''{{mrk|[[tysk]] ''Beneschau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Benešov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Benešov.PNG|mini|250px|Det administrative området til Benešov innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Benešov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Benešov omfattar 51 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''Benešov''' * [[Bukovany i Benešov|Bukovany]] * '''[[Bystřice i Benešov|Bystřice]]''' * [[Čakov]] * [[Čerčany]] * ''[[Český Šternberk]]'' * [[Čtyřkoly]] * ''[[Divišov]]'' * [[Drahňovice]] * [[Hvězdonice]] * [[Chářovice]] * [[Chleby]] * [[Chlístov]] * [[Chocerady]] * [[Choratice]] * [[Chotýšany]] * [[Chrášťany]] * [[Kozmice]] * [[Krhanice]] * [[Krňany]] * [[Křečovice]] * [[Lešany]] * [[Litichovice]] * [[Lštění]] * ''[[Maršovice i Benešov|Maršovice]]'' * [[Mrač]] * [[Nespeky]] * ''[[Netvořice]]'' * '''[[Neveklov]]''' * [[Ostředek]] * [[Petroupim]] * [[Popovice]] * [[Poříčí nad Sázavou]] * [[Postupice]] * [[Přestavlky u Čerčan]] * '''[[Pyšely]]''' * [[Rabyně]] * [[Řehenice]]{{mrk|Overført frå [[Praha-východ okres]] til [[Benešov okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * '''[[Sázava i Benešov|Sázava]]''' * [[Soběhrdy]] * [[Stranný]] * [[Struhařov]] * [[Teplýšovice]] * [[Tisem]] * [[Třebešice]] * '''[[Týnec nad Sázavou]]''' * [[Václavice]] * [[Vodslivy]] * [[Vranov i Benešov|Vranov]] * [[Vysoký Újezd i Benešov|Vysoký Újezd]] * [[Xaverov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Benešov SO || 52 647 || 57 655 || 62 325 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Benešov''' || 16 369 |- | style=text-align:left; | [[Týnec nad Sázavou]] || 5 737 |- | style=text-align:left; | [[Bystřice i Benešov|Bystřice]] || 4 528 |- | style=text-align:left; | [[Sázava i Benešov|Sázava]] || 3 719 |- | style=text-align:left; | [[Čerčany]] || 2 994 |- | style=text-align:left; | [[Neveklov]] || 2 703 |- | style=text-align:left; | [[Pyšely]] || 2 296 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Divišov}} || 1 725 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Poříčí nad Sázavou}} || 1 494 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Postupice}} || 1 461 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chocerady}} || 1 338 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Netvořice}} || 1 172 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krhanice}} || 1 031 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Benešov''' || 15 232 |- | style=text-align:left; | [[Týnec nad Sázavou]] || 2 920 |- | style=text-align:left; | [[Sázava i Benešov|Sázava]] || 2 716 |- | style=text-align:left; | [[Čerčany]] || 2 483 |- | style=text-align:left; | [[Bystřice i Benešov|Bystřice]] || 2 223 |- | style=text-align:left; | [[Pyšely]] || 1 623 |- | style=text-align:left; | [[Neveklov]] || 1 413 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Poříčí nad Sázavou}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Divišov}} || 1 312 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Benesov]] [[Kategori:Kommunar i Benešov okres|Benesov]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Benesov]] 52b5phyunxb5av6vpev0unnqyd4ffoa 3673843 3673790 2026-09-22T08:45:37Z TU-nor 12071 3673843 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Benešov náměstí3.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Benešov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Benesov.svg | symbol = Benesov CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Benešov okres|Benešov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 690,11<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 62325 | folketal1type = kommune | folketal1 = 16369 | folketal_by = 15232 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Benešov'''{{mrk|[[tysk]] ''Beneschau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Benešov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Benešov.PNG|mini|250px|Det administrative området til Benešov innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Benešov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Benešov omfattar 51 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''Benešov''' * [[Bukovany i Benešov|Bukovany]] * '''[[Bystřice i Benešov|Bystřice]]''' * [[Čakov]] * [[Čerčany]] * ''[[Český Šternberk]]'' * [[Čtyřkoly]] * ''[[Divišov]]'' * [[Drahňovice]] * [[Hvězdonice]] * [[Chářovice]] * [[Chleby]] * [[Chlístov]] * [[Chocerady]] * [[Choratice]] * [[Chotýšany]] * [[Chrášťany]] * [[Kozmice]] * [[Krhanice]] * [[Krňany]] * [[Křečovice]] * [[Lešany]] * [[Litichovice]] * [[Lštění]] * ''[[Maršovice i Benešov|Maršovice]]'' * [[Mrač]] * [[Nespeky]] * ''[[Netvořice]]'' * '''[[Neveklov]]''' * [[Ostředek]] * [[Petroupim]] * [[Popovice]] * [[Poříčí nad Sázavou]] * [[Postupice]] * [[Přestavlky u Čerčan]] * '''[[Pyšely]]''' * [[Rabyně]] * [[Řehenice]]{{mrk|Overført frå [[Praha-východ okres]] til [[Benešov okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * '''[[Sázava i Benešov|Sázava]]''' * [[Soběhrdy]] * [[Stranný]] * [[Struhařov]] * [[Teplýšovice]] * [[Tisem]] * [[Třebešice]] * '''[[Týnec nad Sázavou]]''' * [[Václavice]] * [[Vodslivy]] * [[Vranov i Benešov|Vranov]] * [[Vysoký Újezd i Benešov|Vysoký Újezd]] * [[Xaverov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Benešov SO || 52 647 || 57 655 || 62 325 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Benešov''' || 16 369 |- | style=text-align:left; | [[Týnec nad Sázavou]] || 5 737 |- | style=text-align:left; | [[Bystřice i Benešov|Bystřice]] || 4 528 |- | style=text-align:left; | [[Sázava i Benešov|Sázava]] || 3 719 |- | style=text-align:left; | [[Čerčany]] || 2 994 |- | style=text-align:left; | [[Neveklov]] || 2 703 |- | style=text-align:left; | [[Pyšely]] || 2 296 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Divišov}} || 1 725 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Poříčí nad Sázavou}} || 1 494 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Postupice}} || 1 461 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chocerady}} || 1 338 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Netvořice}} || 1 172 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krhanice}} || 1 031 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Benešov''' || 15 232 |- | style=text-align:left; | [[Týnec nad Sázavou]] || 2 920 |- | style=text-align:left; | [[Sázava i Benešov|Sázava]] || 2 716 |- | style=text-align:left; | [[Čerčany]] || 2 483 |- | style=text-align:left; | [[Bystřice i Benešov|Bystřice]] || 2 223 |- | style=text-align:left; | [[Pyšely]] || 1 623 |- | style=text-align:left; | [[Neveklov]] || 1 413 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Poříčí nad Sázavou}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Divišov}} || 1 312 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Benesov]] [[Kategori:Kommunar i Benešov okres|Benesov]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Benesov]] rv2hwoabyewmr19xsvua9f6curbi6ax 0 432890 3673788 3668999 2026-09-21T20:53:52Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Bystřice]] til [[Bystřice i Benešov]]: Fleirtyding 3668999 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Bystřice, náměstí.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Bystřic | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Bystřice (BN), znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Benešov okres|Benešov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Benešov|Benešov SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 4528 | folketal_by = 2223 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Bystřice'''{{mrk|[[tysk]] ''Bistritz bei Beneschau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Benešov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Bystřice ligg administrativt under [[Benešov]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Benešov okres|Bystrice]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Bystrice]] 1rub8t6ykggb07valfx03tq3d7kz3qc 0 432897 3673764 3671816 2026-09-21T20:05:23Z TU-nor 12071 3673764 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vlasim Zizkovo od SV DSCN2283.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i Vlašim | kart = | karttekst = Det administrative området til Vlašim innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]] | flagg = Flag of Vlašim.svg | symbol = Vlašim, Czech Republic - coat of arms.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Benešov okres|Benešov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 495,96<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 25563 | folketal1type = kommune | folketal1 = 11284 | folketal_by = 9990 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Vlašim'''{{mrk|[[tysk]] ''Wlaschim''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Benešov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Vlašim.PNG|mini|250px|Det administrative området til Vlašim innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Vlašim er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Vlašim omfattar 48 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og 5 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bernartice]] * [[Bílkovice]] * [[Blažejovice]] * [[Borovnice]] * ''[[Čechtice]]'' * [[Chlum i Benešov|Chlum]] * [[Chmelná]] * [[Ctiboř i Benešov|Ctiboř]] * [[Děkanovice]] * [[Dolní Kralovice]] * [[Dunice]] * [[Hradiště i Benešov|Hradiště]] * [[Hulice]] * [[Javorník]] * [[Kamberk]] * [[Keblov]] * [[Kladruby i Benešov|Kladruby]] * [[Kondrac]] * ''[[Křivsoudov]]'' * [[Kuňovice]] * [[Libež]] * [[Loket i Benešov|Loket]] * ''[[Louňovice pod Blaníkem]]'' * [[Miřetice]] * [[Mnichovice i Benešov|Mnichovice]] * ''[[Načeradec]]'' * [[Ostrov i Benešov|Ostrov]] * [[Pavlovice]] * [[Pravonín]] * [[Psáře]] * [[Radošovice i Benešov|Radošovice]] * [[Rataje]] * [[Řimovice]] * [[Šetějovice]] * [[Slověnice]] * [[Snět]] * [[Soutice]] * [[Strojetice]] * [[Studený]] * [[Tehov]] * [[Tichonice]] * [[Tomice]] * '''[[Trhový Štěpánov]]''' * [[Veliš]] * '''[[Vlašim]]''' * [[Vracovice]] * [[Všechlapy]] * ''[[Zdislavice]]'' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vlašim SO || 26 008 || 25 482 || 25 563 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vlašim''' || 11 284 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čechtice}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | [[Trhový Štěpánov]] || 1 344 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Načeradec}} || 1 051 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Kralovice}} || 857 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vlašim''' || 9 990 |- | style=text-align:left; | [[Trhový Štěpánov]] || 966 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čechtice}} || 949 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Načeradec}} || 686 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Domašín i Vlašim|Domašín}} || 618 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Vlasim]] [[Kategori:Kommunar i Benešov okres|Vlasim]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Vlasim]] s4zvpiexbjfmw1sjei4601wtpqqn0g1 3673765 3673764 2026-09-21T20:07:06Z TU-nor 12071 3673765 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vlasim Zizkovo od SV DSCN2283.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i Vlašim | kart = | karttekst = Det administrative området til Vlašim innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]] | flagg = Flag of Vlašim.svg | symbol = Vlašim, Czech Republic - coat of arms.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Benešov okres|Benešov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 495,96<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 25563 | folketal1type = kommune | folketal1 = 11284 | folketal_by = 9990 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Vlašim'''{{mrk|[[tysk]] ''Wlaschim''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Benešov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Vlašim.PNG|mini|250px|Det administrative området til Vlašim innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Vlašim er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Vlašim omfattar 48 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og 5 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bernartice]] * [[Bílkovice]] * [[Blažejovice]] * [[Borovnice]] * ''[[Čechtice]]'' * [[Chlum i Benešov|Chlum]] * [[Chmelná]] * [[Ctiboř i Benešov|Ctiboř]] * [[Děkanovice]] * [[Dolní Kralovice]] * [[Dunice]] * [[Hradiště i Benešov|Hradiště]] * [[Hulice]] * [[Javorník]] * [[Kamberk]] * [[Keblov]] * [[Kladruby i Benešov|Kladruby]] * [[Kondrac]] * ''[[Křivsoudov]]'' * [[Kuňovice]] * [[Libež]] * [[Loket i Benešov|Loket]] * ''[[Louňovice pod Blaníkem]]'' * [[Miřetice]] * [[Mnichovice i Benešov|Mnichovice]] * ''[[Načeradec]]'' * [[Ostrov i Benešov|Ostrov]] * [[Pavlovice]] * [[Pravonín]] * [[Psáře]] * [[Radošovice i Benešov|Radošovice]] * [[Rataje]] * [[Řimovice]] * [[Šetějovice]] * [[Slověnice]] * [[Snět]] * [[Soutice]] * [[Strojetice]] * [[Studený]] * [[Tehov]] * [[Tichonice]] * [[Tomice]] * '''[[Trhový Štěpánov]]''' * [[Veliš i Benešov|Veliš]] * '''[[Vlašim]]''' * [[Vracovice]] * [[Všechlapy]] * ''[[Zdislavice]]'' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vlašim SO || 26 008 || 25 482 || 25 563 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vlašim''' || 11 284 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čechtice}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | [[Trhový Štěpánov]] || 1 344 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Načeradec}} || 1 051 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Kralovice}} || 857 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vlašim''' || 9 990 |- | style=text-align:left; | [[Trhový Štěpánov]] || 966 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čechtice}} || 949 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Načeradec}} || 686 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Domašín i Vlašim|Domašín}} || 618 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Vlasim]] [[Kategori:Kommunar i Benešov okres|Vlasim]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Vlasim]] dzd5fadjvxxnqkswi5a9p5p8m0fwytl 0 432907 3673734 3673612 2026-09-21T16:09:04Z TU-nor 12071 3673734 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Beroun náměstí s radnicí 5.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Beroun | kart = Beroun BE CZ.png | karttekst = Beroun innanfor distriktet [[Beroun okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Beroun med utvida fullmakter | flagg = Vlajka města Beroun.svg | symbol = Beroun znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Beroun okres| Beroun]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 415,66<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 67908 | folketal1type = kommune | folketal1 = 20551 | folketal_by =20551 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Beroun'''{{mrk|[[tysk]] ''Beraun''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Beroun okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Beroun.PNG|mini|250px|Det administrative området til Beroun innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Beroun er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Beroun omfattar 49 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bavoryně]] * '''Beroun''' * [[Broumy]] * [[Bubovice]] * [[Bykoš]] * [[Chodouň]] * [[Chrustenice]] * [[Chyňava]] * [[Hlásná Třebaň]] * [[Hudlice]] * [[Hýskov]] * ''[[Karlštejn]]'' * [[Koněprusy]] * [[Korno]] * '''[[Králův Dvůr]]''' * [[Kublov]] * [[Libomyšl]] * ''[[Liteň]]'' * [[Loděnice]] * [[Lužce]] * [[Málkov i Beroum|Málkov]] * [[Měňany]] * [[Mezouň]] * [[Mořina]] * [[Mořinka]] * [[Nenačovice]] * [[Nesvačily]] * [[Nižbor]] * [[Nový Jáchymov]] * [[Otročiněves]] * [[Podbrdy]] * [[Skuhrov i Beroum|Skuhrov]] * [[Srbsko]] * [[Stašov]] * [[Suchomasty]] * [[Svatá]] * [[Svatý Jan pod Skalou]] * [[Svinaře]] * [[Tetín i Beroum|Tetín]] * [[Tmaň]] * [[Trubín]] * [[Trubská]] * [[Vinařice i Beroum|Vinařice]] * [[Vráž]] * [[Všeradice]] * [[Vysoký Újezd i Beroum|Vysoký Újezd]] * [[Zadní Třebaň]] * '''[[Zdice]]''' * [[Železná]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Beroun SO || 49 145 || 57 228 || 67 908 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Beroun''' || 20 551 |- | style=text-align:left; | [[Králův Dvůr]] || 10 004 |- | style=text-align:left; | [[Zdice]] || 4 115 |- | style=text-align:left; | [[Hýskov]] || 2 096 |- | style=text-align:left; | [[Nižbor]] || 2 090 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loděnice}} || 1 984 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chyňava}} || 1 922 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysoký Újezd i Beroum|Vysoký Újezd}} || 1 692 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hlásná Třebaň}} || 1 292 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Liteň}} || 1 247 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hudlice}} || 1 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vráž}} || 1 235 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tmaň}} || 1 210 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrustenice}} || 1 074 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Beroun''' || 19 867 |- | style=text-align:left; | [[Králův Dvůr]] || 4 354 |- | style=text-align:left; | [[Zdice]] || 3 719 |- | style=text-align:left; | [[Hýskov]] || 2 096 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Počaply}} || 1 826 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loděnice}} || 1 676 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Levín}} || 1 429 |- | style=text-align:left; | [[Nižbor]] || 1 368 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chyňava}} || 1 300 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysoký Újezd i Beroum|Vysoký Újezd}} || 1 253 |- |} ===Bydelar i Beroun=== [[Fil:BE Beroun.png|mini|250px|Bydelane i Beroun]] Bydelane og tettstadene i Beroun: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Beroun-Město]] || 15 398 |- | style=text-align:left; | [[Beroun-Závodí]] || 2 836 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Beroun-Centrum}} || 921 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Beroun-Zavadilka}} || 712 |- ! '''Beroun by''' ! style=text-align:right; | 19 867 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Beroun-Zdejcina}} || 324 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Beroun-Jarov}} || 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Beroun-Hostim}} || 122 |- ! '''Beroun kommune''' ! style=text-align:right; | 20 551 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Beroun]] [[Kategori:Kommunar i Beroun okres|Beroun]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Beroun]] tgmvos234kooggtjwf56bkt93h1r030 0 432924 3673875 3672496 2026-09-22T09:55:31Z TU-nor 12071 3673875 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kladno CZ Town Hall 01.jpg | bilettekst = Rådhuset i Kladno | kart = Kladno KL CZ.png | karttekst = Kladno innanfor distriktet [[Kladno okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Kladno med utvida fullmakter | flagg = Flag of Kladno.svg | symbol = Kladno CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Kladno okres| Kladno]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 350,89<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 126069 | folketal1type = kommune | folketal1 = 67756 | folketal_by =22585 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kladno'''{{mrk|[[tysk]] ''Kladen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Kladno okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Kladno har status som [[lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] (tsjekkisk ''statutární město'').<ref name="Lovbestemt"/> == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Kladno.PNG|mini|250px|Det administrative området til Kladno innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kladno er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Kladno har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå år 2000 gjennom ''Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)''.<ref name="128/2000"/> ===Kommunar=== Det administrative området til Kladno omfattar 48 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Běleč]] * [[Běloky]] * [[Blevice]] * [[Brandýsek]] * [[Braškov]] * [[Bratronice]] * '''[[Buštěhrad]]''' * [[Cvrčovice]] * [[Doksy i Kladno|Doksy]] * [[Dolany i Kladno|Dolany]] * [[Dřetovice]] * [[Družec]] * [[Horní Bezděkov]] * [[Hostouň i Kladno|Hostouň]] * [[Hradečno]] * [[Hřebeč]] * [[Kačice]] * [[Kamenné Žehrovice]] * '''Kladno''' * [[Koleč]] * [[Kyšice]] * [[Lány]]{{mrk|Overført frå [[Rakovník okres]] til [[Kladno okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Lhota]] * [[Libochovičky]] * '''[[Libušín]]''' * [[Lidice]] * [[Makotřasy]] * [[Malé Kyšice]] * [[Malé Přítočno]] * [[Otvovice]] * [[Pavlov]] * [[Pchery]] * [[Pletený Újezd]] * [[Slatina i Kladno|Slatina]] * [[Stehelčeves]] * '''[[Stochov]]''' * [[Svárov]] * [[Svinařov]] * [[Třebichovice]] * [[Třebusice]] * [[Tuchlovice]] * '''[[Unhošť]]''' * [[Velká Dobrá]] * [[Velké Přítočno]] * [[Vinařice]] * [[Zájezd]] * [[Zákolany]] * [[Žilina i Kladno|Žilina]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kladno SO || 114 640 || 120 058 || 126 069 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kladno''' || 67 756 |- | style=text-align:left; | [[Stochov]] || 5 279 |- | style=text-align:left; | [[Unhošť]] || 5 161 |- | style=text-align:left; | [[Buštěhrad]] || 3 859 |- | style=text-align:left; | [[Libušín]] || 3 137 |- | style=text-align:left; | [[Vinařice]] || 2 811 |- | style=text-align:left; | [[Tuchlovice]] || 2 746 |- | style=text-align:left; | [[Lány]] || 2 229 |- | style=text-align:left; | [[Brandýsek]] || 2 144 |- | style=text-align:left; | [[Hřebeč]] || 2 102 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pchery}} || 1 923 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velká Dobrá}} || 1 853 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doksy i Kladno|Doksy}} || 1 712 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kamenné Žehrovice}} || 1 644 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hostouň i Kladno|Hostouň}} || 1 562 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kačice}} || 1 195 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stehelčeves}} || 1 140 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Braškov}} || 1 118 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Družec}} || 1 044 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Kročehlavy]]{{mrk|name = "a"|Tettstad i Kladno kommune}} || 34 972 |- | style=text-align:left; | '''Kladno''' || 22 585 |- | style=text-align:left; | [[Unhošť]] || 5 161 |- | style=text-align:left; | [[Švermov]]{{mrk|name = "a"}} || 5 038 |- | style=text-align:left; | [[Stochov]] || 4 423 |- | style=text-align:left; | [[Buštěhrad]] || 3 859 |- | style=text-align:left; | [[Libušín]] || 3 137 |- | style=text-align:left; | [[Vinařice]] || 2 811 |- | style=text-align:left; | [[Rozdělov]]{{mrk|name = "a"}} || 2 678 |- | style=text-align:left; | [[Tuchlovice]] || 2 326 |- | style=text-align:left; | [[Hřebeč]] || 2 061 |- | style=text-align:left; | [[Dubí i Kladno|Dubí]]{{mrk|name = "a"}} || 2 059 |- | style=text-align:left; | [[Lány]] || 2 046 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velká Dobrá}} || 1 853 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doksy i Kladno|Doksy}} || 1 712 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kamenné Žehrovice}} || 1 644 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hostouň i Kladno|Hostouň}} || 1 562 |- | style=text-align:left; | [[Brandýsek]] || 1 427 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kačice}} || 1 195 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stehelčeves}} || 1 140 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pchery}} || 1 135 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Braškov}} || 1 118 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Družec}} || 1 044 |- |} ===Bydelar i Kladno === [[Fil:Katastrální mapa Kladna.png|mini|250px|Bydelane i Kladno]] Bydelane og tettstadene i Kladno: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Kročehlavy]] || 34 972 |- | style=text-align:left; | '''Kladno''' || 22 585 |- | style=text-align:left; | [[Švermov]]{{mrk|Švermov omfattar dei to nabolaga {{ikkjeraud|Motyčín}} og {{ikkjeraud|Hnidousy}}}} || 5 038 |- | style=text-align:left; | [[Rozdělov]] || 2 678 |- | style=text-align:left; | [[Dubí i Kladno|Dubí]] || 2 059 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vrapice}} || 424 |- ! '''Kladno kommune''' ! style=text-align:right; | 67 756 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Kladno]] [[Kategori:Kommunar i Kladno okres|Kladno]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Kladno]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Kladno]] bbeuuztcxv1ic8cr2xzsd3p6syhnnem 0 432952 3673770 3672508 2026-09-21T20:15:45Z TU-nor 12071 3673770 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = KOLIN.jpg | bilettekst = Rådhusplassen i Kolín | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Kolin.svg | symbol = Kolín.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Kolín okres|Kolín]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 584,30<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 67908 | folketal1type = kommune | folketal1 = 31950 | folketal_by =29261 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kolín'''{{mrk|[[tysk]] ''Kolin'', ''Neu Kolin''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Kolín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Kolín.png|mini|250px|Det administrative området til Kolín innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kolín er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Kolín omfattar 69 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 3 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Barchovice]] * [[Bečváry]] * [[Bělušice i Kolín|Bělušice]] * [[Břežany I]] * [[Býchory]] * ''[[Cerhenice]]'' * ''[[Červené Pečky]]'' * [[Církvice]] * [[Choťovice i Kolín|Choťovice]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Nymburk okres]] til [[Kolín okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Chotutice]] * [[Dobřichov]] * [[Dolní Chvatliny]] * [[Dománovice]] * [[Drahobudice]] * [[Grunta]] * [[Horní Kruty]] * [[Jestřabí Lhota]] * [[Kbel]] * [[Klášterní Skalice]] * '''[[Kolín]]''' * [[Konárovice]] * [[Kořenice]] * '''[[Kouřim]]''' * [[Krakovany]] * [[Křečhoř]] * [[Krychnov]] * [[Libenice]] * [[Libodřice]] * [[Lipec]] * [[Lošany]] * [[Malotice]] * [[Nebovidy]] * [[Němčice]] * [[Nová Ves I]] * [[Ohaře]] * [[Ovčáry]] * [[Pašinka]] * '''[[Pečky]]''' * ''[[Plaňany]]'' * [[Pňov-Předhradí]]{{mrk|name="a"}} * [[Polepy i Kolín|Polepy]] * [[Polní Chrčice]] * [[Polní Voděrady]] * [[Radim i Kolín|Radim]] * [[Radovesnice I]] * [[Radovesnice II]] * [[Ratboř]] * [[Ratenice]] * [[Skvrňov]] * [[Starý Kolín]] * [[Svojšice]] * [[Tatce]]{{mrk|name="a"}} * [[Toušice]] * [[Třebovle]] * [[Tři Dvory]] * '''[[Týnec nad Labem]]''' * [[Uhlířská Lhota]] * [[Veletov]] * [[Velim]] * [[Velký Osek]] * [[Veltruby]] * [[Volárna]] * [[Vrbčany]] * [[Žabonosy]] * [[Zalešany]] * '''[[Zásmuky]]''' * [[Ždánice]] * [[Žehuň]]{{mrk|name="a"}} * [[Žiželice i Kolín|Žiželice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kolín SO || 74 434 || 78 814 || 83 909 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kolín''' || 31 950 |- | style=text-align:left; | [[Pečky]] || 4 734 |- | style=text-align:left; | [[Velký Osek]] || 2 419 |- | style=text-align:left; | [[Velim]] || 2 238 |- | style=text-align:left; | [[Týnec nad Labem]] || 2 090 |- | style=text-align:left; | [[Zásmuky]] || 2 023 |- | style=text-align:left; | [[Kouřim]] || 1 970 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červené Pečky}} || 1 924 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plaňany}} || 1 905 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cerhenice}} || 1 791 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žiželice}} || 1 696 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Starý Kolín}} || 1 643 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Veltruby}} || 1 418 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves I}} || 1 315 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radim}} || 1 192 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bečváry}} || 1 044 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kolín''' || 29 342 |- | style=text-align:left; | [[Pečky]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Velký Osek]] || 2 419 |- | style=text-align:left; | [[Velim]] || 2 001 |- | style=text-align:left; | [[Kouřim]] || 1 901 |- | style=text-align:left; | [[Týnec nad Labem]] || 1 680 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plaňany}} || 1 613 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cerhenice}} || 1 553 |- | style=text-align:left; | [[Zásmuky]] || 1 502 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červené Pečky}} || 1 413 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radim}} || 1 192 |- |} ===Bydelar i Kolín=== [[Fil:KO Kolín.png|mini|250px|Bydelane i Kolín]] Bydelane og tettstadene i Kolín: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kolín I || 1 484 |- | style=text-align:left; | Kolín II || 12 755 |- | style=text-align:left; | Kolín III || 3 552 |- | style=text-align:left; | Kolín IV || 5 218 |- | style=text-align:left; | Kolín V || 5 846 |- | style=text-align:left; | Kolín VI || 406 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Šťáralka}} || 81 |- ! '''Kolín by''' ! style=text-align:right; | 29 342 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sendražice}} || 1 641 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štítary}} || 787 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zibohlavy}} || 180 |- ! Kolín kommune !style=text-align:right; | 31 950 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Kolin]] [[Kategori:Kommunar i Kolín okres|Kolin]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Kolin]] i2k2ttmc8e6pib5deqr8npqgww73rjn 0 433090 3673797 3673590 2026-09-21T21:06:07Z TU-nor 12071 3673797 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Mnichovo Hradiště, kostel sv. Jakuba, od Příkopů.jpg | bilettekst = Sentrumsgate i Mnichovo Hradiště | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Mnichovo Hradiste.svg | symbol = Mnichovo Hradiste CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Mladá Boleslav okres|Mladá Boleslav]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 212,52<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 17984 | folketal1type = kommune | folketal1 = 8737 | folketal_by = 6361 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Mnichovo Hradiště'''{{mrk|[[tysk]] ''Münchengrätz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Mladá Boleslav okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Mnichovo Hradiště.PNG|mini|250px|Det administrative området til Mnichovo Hradiště innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Mnichovo Hradiště er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Mladá Boleslav|storbyområde]] for byen [[Mladá Boleslav]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Seks kommunar frå det administrative området til Mnichovo Hradiště inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 57 kommunar frå det administrative området til [[Mladá Boleslav]]. ===Kommunar=== Det administrative området til Mnichovo Hradiště omfattar 22 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 1 by (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bílá Hlína]] * [[Boseň]] * [[Branžež]]* * [[Březina i Mladá Boleslav|Březina]] * [[Dolní Krupá]]* * [[Horní Bukovina]] * [[Chocnějovice]] * [[Jivina]] * [[Klášter Hradiště nad Jizerou]]* * [[Kněžmost]]* * [[Koryta]] * [[Loukov]] * [[Loukovec]] * '''Mnichovo Hradiště'''* * [[Mohelnice nad Jizerou]] * [[Mukařov i Mladá Boleslav|Mukařov]] * [[Neveklovice]] * [[Ptýrov]] * [[Rokytá]]* * [[Sezemice ]] * [[Strážiště]] * [[Žďár i Mladá Boleslav|Žďár]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Mnichovo Hradiště SO || 15 211 || 16 137 || 17 984 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Mnichovo Hradiště''' || 8 737 |- | style=text-align:left; | [[Kněžmost]] || 2 197 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žďár i Mladá Boleslav|Žďár}} || 1 460 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klášter Hradiště nad Jizerou}} || 998 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Boseň}} || 525 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Mnichovo Hradiště''' || 6 361 |- | style=text-align:left; | [[Kněžmost]] || 1 278 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klášter Hradiště nad Jizerou}} || 998 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubrava}}{{mrk|busetnad i {{ikkjeraud|Žďár i Mladá Boleslav|Žďár}}}} || 783 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Veselá i Mnichovo Hradiště|Veselá}}{{mrk|bydel i Mnichovo Hradiště}} || 667 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://www.mb-net.cz/vymezeni-uzemi/ms-66148 |tittel= Vymezení území ITI Mladá Boleslav: Mladoboleslavská aglomerace |vitja=2026-09-02 |utgjevar=Statutární město Mladá Boleslav}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Mnichovo Hradiste]] [[Kategori:Kommunar i Mladá Boleslav okres|Mnichovo Hradiste]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Mnichovo Hradiste]] b40wk7ura1ois434s3cydqxmhc0eeex 0 433095 3673739 3673649 2026-09-21T16:18:07Z TU-nor 12071 3673739 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Town hall in Mladá Boleslav 01.JPG | bilettekst = Rådhuset i Mladá Boleslav | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Mlada Boleslav.svg | symbol = CZ Mladá Boleslav COA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Mladá Boleslav okres|Mladá Boleslav]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 810,38<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 110917 | folketal1type = kommune | folketal1 = 42536 | folketal_by = 37684 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Mladá Boleslav'''{{mrk|[[tysk]] ''Beraun''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Mladá Boleslav okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Mladá Boleslav har status som [[lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] (tsjekkisk ''statutární město'').<ref name="Lovbestemt"/> == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Mladá Boleslav.png|mini|250px|Det administrative området til Mladá Boleslav innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Mladá Boleslav er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Mladá Boleslav har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1.1.2003 etter ei endring av ''Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)''.<ref name="128/2000"/><ref name="313/2002"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Mladá Boleslav|storbyområde]] for Mladá Boleslav og områda rundt.<ref name="agg"/> 57 kommunar som inngår i storbyområdet er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem seks kommunar frå det administrative området til [[Mnichovo Hradiště]]. ===Kommunar=== Det administrative området til Mladá Boleslav omfattar 98 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 7 byar (tsjekkisk ''město'') og 5 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Bakov nad Jizerou]]'''* * '''[[Bělá pod Bezdězem]]'''* * '''[[Benátky nad Jizerou]]''' * ''[[Bezno]]'' * [[Bítouchov]]* * [[Boreč]] * [[Bradlec]]* * ''[[Březno i Mladá Boleslav|Březno]]''* * [[Březovice]]* * ''[[Brodce]]''* * [[Bukovno]]* * [[Čachovice]] * [[Charvatce]] * ''[[Chotětov]]''* * [[Chudíř]] * [[Čistá]]* * [[Ctiměřice]]* * [[Dalovice i Mladá Boleslav|Dalovice]]* * [[Dlouhá Lhota]]* * '''[[Dobrovice]]'''* * [[Dobšín]]* * '''[[Dolní Bousov]]'''* * [[Dolní Slivno]] * [[Dolní Stakory]]* * [[Domousnice]] * [[Doubravička]] * [[Horky nad Jizerou]]* * [[Horní Slivno]] * [[Hrdlořezy]]* * [[Hrušov]]* * [[Husí Lhota]]* * [[Jabkenice]] * [[Jizerní Vtelno i Mladá Boleslav|Jizerní Vtelno]]* * [[Josefův Důl i Mladá Boleslav|Josefův Důl]]* * [[Katusice]]* * [[Kluky]] * [[Kobylnice]]* * [[Kochánky]] * [[Kolomuty]]* * [[Košátky]] * '''[[Kosmonosy]]'''* * [[Kosořice]]* * [[Kováň]] * [[Kovanec]] * [[Krásná Ves]]* * [[Krnsko]]* * [[Kropáčova Vrutice]] * [[Ledce i Mladá Boleslav|Ledce]]* * [[Lhotky]]* * [[Lipník]] * [[Luštěnice]]* * [[Mečeříž]] * '''[[Mladá Boleslav]]'''* * [[Němčice]]* * [[Nemyslovice]] * [[Nepřevázka]]* * [[Niměřice]]* * [[Nová Telib]]* * [[Nová Ves u Bakova]] * [[Obrubce]]* * [[Obruby]]* * [[Pěčice]]* * [[Pětikozly]]* * [[Petkovy]]* * [[Písková Lhota]]* * [[Plazy]]* * [[Plužná]]* * [[Předměřice nad Jizerou]] * [[Přepeře i Mladá Boleslav|Přepeře]]* * [[Prodašice]] * [[Rabakov]] * [[Řepov]]* * [[Řitonice]] * [[Rohatsko]] * [[Rokytovec]]* * [[Sedlec i Mladá Boleslav|Sedlec]] * [[Semčice]]* * [[Skalsko]] * [[Skorkov]] * [[Smilovice]] * [[Sojovice]] * ''[[Sovínky]]'' * [[Strašnov]]* * [[Strenice]]* * [[Sudoměř]] * [[Sukorady i Mladá Boleslav|Sukorady]]* * [[Tuřice]] * [[Ujkovice]] * [[Velké Všelisy]] * [[Veselice]] * [[Vinařice i Mladá Boleslav|Vinařice]]* * [[Vinec]]* * [[Vlkava]] * [[Vrátno]] * [[Všejany]] * [[Zdětín]] * [[Žerčice]]* * [[Židněves]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Mladá Boleslav SO || 98 030 || 107 522 || 110 917 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Mladá Boleslav''' || 42 536 |- | style=text-align:left; | [[Benátky nad Jizerou]] || 7 445 |- | style=text-align:left; | [[Kosmonosy]] || 5 143 |- | style=text-align:left; | [[Bakov nad Jizerou]] || 4 976 |- | style=text-align:left; | [[Bělá pod Bezdězem]] || 4 725 |- | style=text-align:left; | [[Dobrovice]] || 3 494 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Bousov]] || 2 857 |- | style=text-align:left; | [[Luštěnice]] || 2 273 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bradlec}} || 1 372 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotětov}} || 1 347 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brodce}} || 1 065 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Písková Lhota}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březno i Mladá Boleslav|Březno}} || 1 008 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Mladá Boleslav''' || 37 684 |- | style=text-align:left; | [[Benátky nad Jizerou]] || 6 393 |- | style=text-align:left; | [[Kosmonosy]] || 4 722 |- | style=text-align:left; | [[Bělá pod Bezdězem]] || 4 320 |- | style=text-align:left; | [[Bakov nad Jizerou]] || 3 554 |- | style=text-align:left; | [[Čejetice i Mladá Boleslav|Čejetice]]{{mrk|Tettstad i kommunen Mladá Boleslav}} || 2 239 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Bousov]] || 2 236 |- | style=text-align:left; | [[Dobrovice]] || 1 962 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bradlec}} || 1 372 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zelená}}{{mrk|Tettstad i kommunen [[Luštěnice]]}} || 1 161 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotětov}} || 1 105 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brodce}} || 1 065 |- | style=text-align:left; | [[Luštěnice]] || 1 001 |- |} ===Bydelar i Mladá Boleslav=== [[Fil:MB Mladá Boleslav.png|mini|250px|Bydelane i Mladá Boleslav]] Bydelane og tettstadene i Mladá Boleslav: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Mladá Boleslav I || 1 237 |- | style=text-align:left; | Mladá Boleslav II || 26 057 |- | style=text-align:left; | Mladá Boleslav III || 9 409 |- | style=text-align:left; | Mladá Boleslav IV || 857 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podchlumí}} || 124 |- ! '''Mladá Boleslav by''' ! style=text-align:right; | 37 684 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bezděčín}} || 356 |- | style=text-align:left; | [[Čejetice i Mladá Boleslav|Čejetice]]{{mrk|Omfattar nabolaga Čejetice (1 145) og Čejetičky (1 094)}} || 2 239 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Debř}} || 912 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 260 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jemníky}} || 187 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podlázky}}{{mrk|Omfattar nabolaga Michalovice (514) og Podlázky (384)}} || 898 |- ! '''Mladá Boleslav kommune''' ! style=text-align:right; | 42 536 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="313/2002">{{cite web |title=Zákon č. 313/2002 Sb.: Zákon, kterým se mění zákon č. 128/2000 Sb., o obcích (obecní zřízení), ve znění pozdějších předpisů («Lov av 12.07.2002 om endring av lov nr. 128/2000 Coll. om kommuner (kommunal organisasjon)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-313 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-09-02 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://www.mb-net.cz/vymezeni-uzemi/ms-66148 |tittel= Vymezení území ITI Mladá Boleslav: Mladoboleslavská aglomerace |vitja=2026-09-02 |utgjevar=Statutární město Mladá Boleslav}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Mlada Boleslav]] [[Kategori:Kommunar i Mladá Boleslav okres|Mlada Boleslav]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Mlada Boleslav]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Mlada Boleslav]] kk0pcjvku5f2ksxrpgri8hkj39he5se 0 433099 3673740 3673641 2026-09-21T16:19:04Z TU-nor 12071 3673740 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet Mladá Boleslav''' ([[tsjekkisk]] ''Mladoboleslavská aglomerace'') er oppretta for Mladá Boleslav og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 57 kommunar frå det administrative området til [[Mladá Boleslav]] og seks kommunar frå det administrative området til [[Mnichovo Hradiště]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 101&nbsp;771 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå Mladá Boleslav=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Bakov nad Jizerou]] || 4 976 |- | style=text-align:left; | [[Bělá pod Bezdězem]] || 4 725 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bítouchov}} || 431 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bradlec}} || 1 372 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březno i Mladá Boleslav|Březno}} || 1 008 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březovice}} || 318 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brodce}} || 1 065 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bukovno}} || 771 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotětov}} || 1 347 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čistá}} || 858 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ctiměřice}} || 147 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dalovice i Mladá Boleslav|Dalovice}} || 252 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dlouhá Lhota}} || 450 |- | style=text-align:left; | [[Dobrovice]] || 3 494 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobšín}} || 285 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Bousov]] || 2 857 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Stakory}} || 350 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horky nad Jizerou}} || 570 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdlořezy}} || 753 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrušov}} || 227 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Husí Lhota}} || 156 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jizerní Vtelno i Mladá Boleslav|Jizerní Vtelno}} || 354 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Josefův Důl i Mladá Boleslav|Josefův Důl}} || 388 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Katusice}} || 828 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kobylnice}} || 154 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kolomuty}} || 446 |- | style=text-align:left; | [[Kosmonosy]] || 5 143 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kosořice}} || 497 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásná Ves}} || 192 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krnsko}} || 569 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ledce i Mladá Boleslav|Ledce}} || 386 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhotky}} || 166 |- | style=text-align:left; | [[Luštěnice]] || 2 273 |- | style=text-align:left; | [[Mladá Boleslav]] || 42 536 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Němčice}} || 199 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nepřevázka }} || 449 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Niměřice}} || 333 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Telib}} || 292 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obrubce}} || 244 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obruby}} || 248 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pěčice}} || 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pětikozly}} || 87 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Petkovy}} || 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Písková Lhota}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plazy}} || 480 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plužná}} || 257 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přepeře i Mladá Boleslav|Přepeře}} || 111 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řepov}} || 768 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rokytovec}} || 153 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|ikkjeraud|Semčice}} || 729 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strašnov}} || 303 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strenice}} || 200 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sukorady i Mladá Boleslav|Sukorady}} || 380 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vinařice i Mladá Boleslav|Vinařice}} || 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vinec}} || 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žerčice}} || 381 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Židněves}} || 384 |- ! Mladá Boleslav ! style=text-align:right; | 88 492 |- |} ===Frå Mnichovo Hradiště=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Branžež}} || 255 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Krupá}} || 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klášter Hradiště nad Jizerou}} || 998 |- | style=text-align:left; | [[Kněžmost]] || 2 197 |- | style=text-align:left; | [[Mnichovo Hradiště]] || 8 737 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rokytá}} || 336 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Boseň}} || 525 |- ! Mnichovo Hradiště ! style=text-align:right; | 13 279 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://www.mb-net.cz/vymezeni-uzemi/ms-66148 |tittel= Vymezení území ITI Mladá Boleslav: Mladoboleslavská aglomerace |vitja=2026-09-02 |utgjevar=Statutární město Mladá Boleslav}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Mlada Boleslav]] [[Kategori:Mladá Boleslav]] f02g182yeticigrjmjbapky0001na5b 0 433117 3673861 3672454 2026-09-22T09:37:43Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3673861 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Namesti jiriho Podebrady.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Poděbrady | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Podebrady.svg | symbol = Znak města Poděbrady.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Nymburk okres|Nymburk]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =348,74<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 32269 | folketal1type = kommune | folketal1 = 14536 | folketal_by = 12258 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Poděbrady'''{{mrk|[[tysk]] ''Podiebrad''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Nymburk okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Poděbrady.png|mini|250px|Det administrative området til Poděbrady innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Poděbrady er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Poděbrady omfattar 35 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Běrunice]] * [[Choťánky]] * [[Chotěšice]] * [[Chroustov]] * [[Činěves]] * [[Dlouhopolsko]] * [[Dobšice i Nymburk|Dobšice]] * [[Dymokury]] * [[Hradčany]] * [[Kněžice]] * [[Kněžičky]] * [[Kolaje]] * [[Kouty]] * [[Křečkov]] * [[Libice nad Cidlinou]] * '''[[Městec Králové]]''' * [[Odřepsy]] * [[Okřínek]] * [[Opočnice]] * [[Opolany]] * [[Oseček]] * [[Pátek]] * [[Písková Lhota]] * '''[[Poděbrady]]''' * [[Podmoky]] * [[Sány]] * [[Senice]] * [[Sloveč]] * [[Sokoleč]] * [[Úmyslovice]] * [[Velenice i Nymburk|Velenice]] * [[Vlkov pod Oškobrhem]] * [[Vrbice i Nymburk|Vrbice]] * [[Vrbová Lhota]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Kolín okres]] til [[Nymburk okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Záhornice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Poděbrady SO || 28 849 || 30 372 || 31 571 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Poděbrady''' || 14 536 |- | style=text-align:left; | [[Městec Králové]] || 2 794 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libice nad Cidlinou}} || 1 190 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sokoleč}} || 1 088 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Opolany}} || 904 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Poděbrady''' || 12 258 |- | style=text-align:left; | [[Městec Králové]] || 2 649 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libice nad Cidlinou}} || 1 190 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sokoleč}} || 1 088 |- |} ===Bydelar i Poděbrady=== Bydelane og tettstadene i Poděbrady: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Poděbrady I || 331 |- | style=text-align:left; | Poděbrady II || 4 254 |- | style=text-align:left; | Poděbrady III || 6 855 |- | style=text-align:left; | Poděbrady IV || 50 |- | style=text-align:left; | Poděbrady V || 768 |- ! '''Poděbrady by''' ! style=text-align:right; | 12 258 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kluk}} || 639 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Polabec}} || 442 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přední Lhota}} || 347 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velké Zboží}} || 850 |- ! '''Poděbrady kommune''' ! style=text-align:right; | 14 536 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Podebrady]] [[Kategori:Kommunar i Nymburk okres|Podebrady]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Podebrady]] t3x8drzgllscpvqndu6nc3kfwop29hj 0 433134 3673710 3673614 2026-09-21T14:48:01Z TU-nor 12071 3673710 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Ricany PH CZ Masaryk Square towards E 306.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Říčany | kart = Ricany PH CZ.png | karttekst = Říčany innanfor distriktet [[Praha-východ okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Říčany med utvida fullmakter | flagg = Flag of Ricany.svg | symbol = CoA Ricany.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Praha-východ okres|Praha-východ]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =377,29<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 77258 | folketal1type = kommune | folketal1 = 16444 | folketal_by = 10731 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Říčany'''{{mrk|[[tysk]] ''Ritschan''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Praha-východ okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Říčany.PNG|mini|250px|Det administrative området til Říčany innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Říčany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Říčany omfattar 52 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Babice i Praha-východ|Babice]] * [[Březí]] * [[Černé Voděrady]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Kolín okres]] til [[Praha-východ okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Čestlice]] * [[Dobřejovice]] * [[Doubek i Praha-východ|Doubek]] * [[Herink]] * [[Hrusice]] * [[Jevany]]{{mrk|name="a"}} * [[Kaliště]] * [[Kamenice]] * [[Klokočná]] * [[Konojedy]]{{mrk|name="a"}} * '''[[Kostelec nad Černými lesy]]'''{{mrk|name="a"}} * [[Kostelec u Křížků]] * [[Kozojedy]]{{mrk|name="a"}} * [[Křenice]] * [[Křížkový Újezdec]] * [[Kunice (okres Praha-východ)|Kunice]] * [[Louňovice]] * [[Mirošovice]] * '''[[Mnichovice]]''' * [[Modletice]] * [[Mukařov i Říčany|Mukařov]] * [[Nučice i Říčany|Nučice]]{{mrk|name="a"}} * [[Nupaky]] * [[Oleška]]{{mrk|name="a"}} * [[Ondřejov]] * [[Oplany]]{{mrk|name="a"}} * [[Pětihosty]] * [[Petříkov]] * [[Popovičky]] * [[Prusice]]{{mrk|name="a"}} * [[Radějovice]] * '''[[Říčany]]''' * [[Senohraby]] * [[Sluštice]] * [[Štíhlice]]{{mrk|name="a"}} * [[Strančice]] * [[Stříbrná Skalice]]{{mrk|name="a"}} * [[Struhařov]] * [[Sulice]] * [[Světice]] * [[Svojetice]] * [[Tehov]] * [[Tehovec]] * [[Velké Popovice]] * [[Vlkančice]]{{mrk|name="a"}} * [[Všestary i Říčany|Všestary]] * [[Výžerky]]{{mrk|name="a"}} * [[Vyžlovka]]{{mrk|name="a"}} * [[Zvánovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Říčany SO || 40 107 || 60 107 || 77 258 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Říčany''' || 16 444 |- | style=text-align:left; | [[Kamenice]] || 4 998 |- | style=text-align:left; | [[Mnichovice]] || 4 156 |- | style=text-align:left; | [[Kostelec nad Černými lesy]] || 3 834 |- | style=text-align:left; | [[Velké Popovice]] || 3 196 |- | style=text-align:left; | [[Mukařov i Říčany|Mukařov]] || 2 904 |- | style=text-align:left; | [[Strančice]] || 2 718 |- | style=text-align:left; | [[Sulice]] || 2 472 |- | style=text-align:left; | [[Nupaky]] || 2 062 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunice}} || 1 828 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ondřejov}} || 1 827 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stříbrná Skalice}} || 1 525 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mirošovice}} || 1 465 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Babice}} || 1 415 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Světice}} || 1 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Senohraby}} || 1 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svojetice}} || 1 300 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Louňovice}} || 1 242 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobřejovice}} || 1 235 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tehov}} || 1 162 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Herink}} || 1 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křenice}} || 1 087 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všestary i Říčany|Všestary}} || 1 012 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Struhařov}} || 1 003 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Říčany''' || 10 731 |- | style=text-align:left; | [[Kostelec nad Černými lesy]] || 3 614 |- | style=text-align:left; | [[Mnichovice]] || 3 175 |- | style=text-align:left; | [[Radošovice i Říčany|Radošovice]]{{mrk|name="b"|Tettstad i kommunen Říčany}} || 2 750 |- | style=text-align:left; | [[Velké Popovice]] || 2 086 |- | style=text-align:left; | [[Nupaky]] || 2 062 |- | style=text-align:left; | [[Strančice]] || 2 053 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mirošovice}} || 1 465 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Babice}} || 1 415 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Srbín}}{{mrk|Tettstad i kommunen [[Mukařov i Říčany|Mukařov]]}} || 1 407 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Světice}} || 1 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Senohraby}} || 1 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svojetice}} || 1 300 |- | style=text-align:left; | [[Kamenice]] || 1 279 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Louňovice}} || 1 242 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobřejovice}} || 1 235 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ondřejov}} || 1 201 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strašín}}{{mrk|name="b"}} || 1 165 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tehov}} || 1 162 |- | style=text-align:left; | [[Mukařov i Říčany|Mukařov]] || 1 111 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Herink}} || 1 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křenice}} || 1 087 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pacov}}{{mrk|name="b"}} || 1 037 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Struhařov}} || 1 003 |- |} ===Bydelar i Říčany=== Bydelane og tettstadene i Říčany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Říčany|| 10 731 |- | style=text-align:left; | [[Radošovice i Říčany|Radošovice]] || 2 750 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strašín}} || 1 165 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pacov}} || 1 037 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kuří}} || 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jažlovice}} || 163 |- ! '''Říčany kommune''' ! style=text-align:right; | 16 444 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Ricany]] [[Kategori:Kommunar i Praha-východ okres|Ricany]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Ricany]] ksd4a6ogwweg0z5p6g5xemb5r0og3kw 3673725 3673710 2026-09-21T15:34:26Z TU-nor 12071 Ryddar opp i eige rot 3673725 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Ricany PH CZ Masaryk Square towards E 306.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Říčany | kart = Ricany PH CZ.png | karttekst = Říčany innanfor distriktet [[Praha-východ okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Říčany med utvida fullmakter | flagg = Flag of Ricany.svg | symbol = CoA Ricany.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Praha-východ okres|Praha-východ]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =377,29<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 77258 | folketal1type = kommune | folketal1 = 16444 | folketal_by = 10731 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Říčany'''{{mrk|[[tysk]] ''Ritschan''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Praha-východ okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Říčany.PNG|mini|250px|Det administrative området til Říčany innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Říčany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Říčany omfattar 52 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Babice i Praha-východ|Babice]] * [[Březí]] * [[Černé Voděrady]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Kolín okres]] til [[Praha-východ okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Čestlice]] * [[Dobřejovice]] * [[Doubek i Praha-východ|Doubek]] * [[Herink]] * [[Hrusice]] * [[Jevany]]{{mrk|name="a"}} * [[Kaliště]] * [[Kamenice]] * [[Klokočná]] * [[Konojedy]]{{mrk|name="a"}} * '''[[Kostelec nad Černými lesy]]'''{{mrk|name="a"}} * [[Kostelec u Křížků]] * [[Kozojedy]]{{mrk|name="a"}} * [[Křenice]] * [[Křížkový Újezdec]] * [[Kunice]] * [[Louňovice]] * [[Mirošovice]] * '''[[Mnichovice]]''' * [[Modletice]] * [[Mukařov i Praha-východ|Mukařov]] * [[Nučice i Praha-východ|Nučice]]{{mrk|name="a"}} * [[Nupaky]] * [[Oleška]]{{mrk|name="a"}} * [[Ondřejov]] * [[Oplany]]{{mrk|name="a"}} * [[Pětihosty]] * [[Petříkov]] * [[Popovičky]] * [[Prusice]]{{mrk|name="a"}} * [[Radějovice]] * '''[[Říčany]]''' * [[Senohraby]] * [[Sluštice]] * [[Štíhlice]]{{mrk|name="a"}} * [[Strančice]] * [[Stříbrná Skalice]]{{mrk|name="a"}} * [[Struhařov]] * [[Sulice]] * [[Světice]] * [[Svojetice]] * [[Tehov]] * [[Tehovec]] * [[Velké Popovice]] * [[Vlkančice]]{{mrk|name="a"}} * [[Všestary i Praha-východ|Všestary]] * [[Výžerky]]{{mrk|name="a"}} * [[Vyžlovka]]{{mrk|name="a"}} * [[Zvánovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Říčany SO || 40 107 || 60 107 || 77 258 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Říčany''' || 16 444 |- | style=text-align:left; | [[Kamenice]] || 4 998 |- | style=text-align:left; | [[Mnichovice]] || 4 156 |- | style=text-align:left; | [[Kostelec nad Černými lesy]] || 3 834 |- | style=text-align:left; | [[Velké Popovice]] || 3 196 |- | style=text-align:left; | [[Mukařov i Praha-východ|Mukařov]] || 2 904 |- | style=text-align:left; | [[Strančice]] || 2 718 |- | style=text-align:left; | [[Sulice]] || 2 472 |- | style=text-align:left; | [[Nupaky]] || 2 062 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunice}} || 1 828 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ondřejov}} || 1 827 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stříbrná Skalice}} || 1 525 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mirošovice}} || 1 465 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Babice}} || 1 415 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Světice}} || 1 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Senohraby}} || 1 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svojetice}} || 1 300 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Louňovice}} || 1 242 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobřejovice}} || 1 235 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tehov}} || 1 162 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Herink}} || 1 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křenice}} || 1 087 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všestary i Praha-východ|Všestary}} || 1 012 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Struhařov}} || 1 003 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Říčany''' || 10 731 |- | style=text-align:left; | [[Kostelec nad Černými lesy]] || 3 614 |- | style=text-align:left; | [[Mnichovice]] || 3 175 |- | style=text-align:left; | [[Radošovice i Říčany|Radošovice]]{{mrk|name="b"|Tettstad i kommunen Říčany}} || 2 750 |- | style=text-align:left; | [[Velké Popovice]] || 2 086 |- | style=text-align:left; | [[Nupaky]] || 2 062 |- | style=text-align:left; | [[Strančice]] || 2 053 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mirošovice}} || 1 465 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Babice}} || 1 415 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Srbín}}{{mrk|Tettstad i kommunen [[Mukařov i Praha-východ|Mukařov]]}} || 1 407 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Světice}} || 1 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Senohraby}} || 1 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svojetice}} || 1 300 |- | style=text-align:left; | [[Kamenice]] || 1 279 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Louňovice}} || 1 242 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobřejovice}} || 1 235 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ondřejov}} || 1 201 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strašín}}{{mrk|name="b"}} || 1 165 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tehov}} || 1 162 |- | style=text-align:left; | [[Mukařov i Praha-východ|Mukařov]] || 1 111 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Herink}} || 1 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křenice}} || 1 087 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pacov}}{{mrk|name="b"}} || 1 037 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Struhařov}} || 1 003 |- |} ===Bydelar i Říčany=== Bydelane og tettstadene i Říčany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Říčany|| 10 731 |- | style=text-align:left; | [[Radošovice i Říčany|Radošovice]] || 2 750 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strašín}} || 1 165 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pacov}} || 1 037 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kuří}} || 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jažlovice}} || 163 |- ! '''Říčany kommune''' ! style=text-align:right; | 16 444 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Ricany]] [[Kategori:Kommunar i Praha-východ okres|Ricany]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Ricany]] 20s51spmvy4wzdn6f5xsa304q3gth82 3673726 3673725 2026-09-21T15:35:29Z TU-nor 12071 3673726 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Ricany PH CZ Masaryk Square towards E 306.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Říčany | kart = Ricany PH CZ.png | karttekst = Říčany innanfor distriktet [[Praha-východ okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Říčany med utvida fullmakter | flagg = Flag of Ricany.svg | symbol = CoA Ricany.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Praha-východ okres|Praha-východ]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =377,29<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 77258 | folketal1type = kommune | folketal1 = 16444 | folketal_by = 10731 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Říčany'''{{mrk|[[tysk]] ''Ritschan''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Praha-východ okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Říčany.PNG|mini|250px|Det administrative området til Říčany innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Říčany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Říčany omfattar 52 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Babice i Praha-východ|Babice]] * [[Březí]] * [[Černé Voděrady]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Kolín okres]] til [[Praha-východ okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Čestlice]] * [[Dobřejovice]] * [[Doubek i Praha-východ|Doubek]] * [[Herink]] * [[Hrusice]] * [[Jevany]]{{mrk|name="a"}} * [[Kaliště]] * [[Kamenice]] * [[Klokočná]] * [[Konojedy]]{{mrk|name="a"}} * '''[[Kostelec nad Černými lesy]]'''{{mrk|name="a"}} * [[Kostelec u Křížků]] * [[Kozojedy]]{{mrk|name="a"}} * [[Křenice]] * [[Křížkový Újezdec]] * [[Kunice]] * [[Louňovice]] * [[Mirošovice]] * '''[[Mnichovice]]''' * [[Modletice]] * [[Mukařov i Praha-východ|Mukařov]] * [[Nučice i Praha-východ|Nučice]]{{mrk|name="a"}} * [[Nupaky]] * [[Oleška]]{{mrk|name="a"}} * [[Ondřejov]] * [[Oplany]]{{mrk|name="a"}} * [[Pětihosty]] * [[Petříkov]] * [[Popovičky]] * [[Prusice]]{{mrk|name="a"}} * [[Radějovice]] * '''[[Říčany]]''' * [[Senohraby]] * [[Sluštice]] * [[Štíhlice]]{{mrk|name="a"}} * [[Strančice]] * [[Stříbrná Skalice]]{{mrk|name="a"}} * [[Struhařov]] * [[Sulice]] * [[Světice]] * [[Svojetice]] * [[Tehov]] * [[Tehovec]] * [[Velké Popovice]] * [[Vlkančice]]{{mrk|name="a"}} * [[Všestary i Praha-východ|Všestary]] * [[Výžerky]]{{mrk|name="a"}} * [[Vyžlovka]]{{mrk|name="a"}} * [[Zvánovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Říčany SO || 40 107 || 60 107 || 77 258 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Říčany''' || 16 444 |- | style=text-align:left; | [[Kamenice]] || 4 998 |- | style=text-align:left; | [[Mnichovice]] || 4 156 |- | style=text-align:left; | [[Kostelec nad Černými lesy]] || 3 834 |- | style=text-align:left; | [[Velké Popovice]] || 3 196 |- | style=text-align:left; | [[Mukařov i Praha-východ|Mukařov]] || 2 904 |- | style=text-align:left; | [[Strančice]] || 2 718 |- | style=text-align:left; | [[Sulice]] || 2 472 |- | style=text-align:left; | [[Nupaky]] || 2 062 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunice}} || 1 828 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ondřejov}} || 1 827 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stříbrná Skalice}} || 1 525 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mirošovice}} || 1 465 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Babice i Praha-východ|Babice}} || 1 415 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Světice}} || 1 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Senohraby}} || 1 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svojetice}} || 1 300 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Louňovice}} || 1 242 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobřejovice}} || 1 235 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tehov}} || 1 162 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Herink}} || 1 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křenice}} || 1 087 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všestary i Praha-východ|Všestary}} || 1 012 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Struhařov}} || 1 003 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Říčany''' || 10 731 |- | style=text-align:left; | [[Kostelec nad Černými lesy]] || 3 614 |- | style=text-align:left; | [[Mnichovice]] || 3 175 |- | style=text-align:left; | [[Radošovice i Říčany|Radošovice]]{{mrk|name="b"|Tettstad i kommunen Říčany}} || 2 750 |- | style=text-align:left; | [[Velké Popovice]] || 2 086 |- | style=text-align:left; | [[Nupaky]] || 2 062 |- | style=text-align:left; | [[Strančice]] || 2 053 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mirošovice}} || 1 465 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Babice i Praha-východ|Babice}} || 1 415 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Srbín}}{{mrk|Tettstad i kommunen [[Mukařov i Praha-východ|Mukařov]]}} || 1 407 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Světice}} || 1 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Senohraby}} || 1 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svojetice}} || 1 300 |- | style=text-align:left; | [[Kamenice]] || 1 279 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Louňovice}} || 1 242 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobřejovice}} || 1 235 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ondřejov}} || 1 201 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strašín}}{{mrk|name="b"}} || 1 165 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tehov}} || 1 162 |- | style=text-align:left; | [[Mukařov i Praha-východ|Mukařov]] || 1 111 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Herink}} || 1 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křenice}} || 1 087 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pacov}}{{mrk|name="b"}} || 1 037 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Struhařov}} || 1 003 |- |} ===Bydelar i Říčany=== Bydelane og tettstadene i Říčany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Říčany|| 10 731 |- | style=text-align:left; | [[Radošovice i Říčany|Radošovice]] || 2 750 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strašín}} || 1 165 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pacov}} || 1 037 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kuří}} || 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jažlovice}} || 163 |- ! '''Říčany kommune''' ! style=text-align:right; | 16 444 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Ricany]] [[Kategori:Kommunar i Praha-východ okres|Ricany]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Ricany]] 6f5x6zue431w9inloq2scyzhmg4agbj 3673780 3673726 2026-09-21T20:33:04Z TU-nor 12071 3673780 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Ricany PH CZ Masaryk Square towards E 306.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Říčany | kart = Ricany PH CZ.png | karttekst = Říčany innanfor distriktet [[Praha-východ okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Říčany med utvida fullmakter | flagg = Flag of Ricany.svg | symbol = CoA Ricany.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Praha-východ okres|Praha-východ]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =377,29<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 77258 | folketal1type = kommune | folketal1 = 16444 | folketal_by = 10731 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Říčany'''{{mrk|[[tysk]] ''Ritschan''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Praha-východ okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Říčany.PNG|mini|250px|Det administrative området til Říčany innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Říčany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Říčany omfattar 52 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Babice i Praha-východ|Babice]] * [[Březí]] * [[Černé Voděrady]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Kolín okres]] til [[Praha-východ okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Čestlice]] * [[Dobřejovice]] * [[Doubek i Praha-východ|Doubek]] * [[Herink]] * [[Hrusice]] * [[Jevany]]{{mrk|name="a"}} * [[Kaliště]] * [[Kamenice]] * [[Klokočná]] * [[Konojedy]]{{mrk|name="a"}} * '''[[Kostelec nad Černými lesy]]'''{{mrk|name="a"}} * [[Kostelec u Křížků]] * [[Kozojedy i Praha-východ|Kozojedy]]{{mrk|name="a"}} * [[Křenice]] * [[Křížkový Újezdec]] * [[Kunice]] * [[Louňovice]] * [[Mirošovice]] * '''[[Mnichovice]]''' * [[Modletice]] * [[Mukařov i Praha-východ|Mukařov]] * [[Nučice i Praha-východ|Nučice]]{{mrk|name="a"}} * [[Nupaky]] * [[Oleška]]{{mrk|name="a"}} * [[Ondřejov]] * [[Oplany]]{{mrk|name="a"}} * [[Pětihosty]] * [[Petříkov]] * [[Popovičky]] * [[Prusice]]{{mrk|name="a"}} * [[Radějovice]] * '''[[Říčany]]''' * [[Senohraby]] * [[Sluštice]] * [[Štíhlice]]{{mrk|name="a"}} * [[Strančice]] * [[Stříbrná Skalice]]{{mrk|name="a"}} * [[Struhařov]] * [[Sulice]] * [[Světice]] * [[Svojetice]] * [[Tehov]] * [[Tehovec]] * [[Velké Popovice]] * [[Vlkančice]]{{mrk|name="a"}} * [[Všestary i Praha-východ|Všestary]] * [[Výžerky]]{{mrk|name="a"}} * [[Vyžlovka]]{{mrk|name="a"}} * [[Zvánovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Říčany SO || 40 107 || 60 107 || 77 258 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Říčany''' || 16 444 |- | style=text-align:left; | [[Kamenice]] || 4 998 |- | style=text-align:left; | [[Mnichovice]] || 4 156 |- | style=text-align:left; | [[Kostelec nad Černými lesy]] || 3 834 |- | style=text-align:left; | [[Velké Popovice]] || 3 196 |- | style=text-align:left; | [[Mukařov i Praha-východ|Mukařov]] || 2 904 |- | style=text-align:left; | [[Strančice]] || 2 718 |- | style=text-align:left; | [[Sulice]] || 2 472 |- | style=text-align:left; | [[Nupaky]] || 2 062 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunice}} || 1 828 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ondřejov}} || 1 827 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stříbrná Skalice}} || 1 525 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mirošovice}} || 1 465 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Babice i Praha-východ|Babice}} || 1 415 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Světice}} || 1 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Senohraby}} || 1 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svojetice}} || 1 300 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Louňovice}} || 1 242 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobřejovice}} || 1 235 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tehov}} || 1 162 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Herink}} || 1 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křenice}} || 1 087 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všestary i Praha-východ|Všestary}} || 1 012 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Struhařov}} || 1 003 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Říčany''' || 10 731 |- | style=text-align:left; | [[Kostelec nad Černými lesy]] || 3 614 |- | style=text-align:left; | [[Mnichovice]] || 3 175 |- | style=text-align:left; | [[Radošovice i Říčany|Radošovice]]{{mrk|name="b"|Tettstad i kommunen Říčany}} || 2 750 |- | style=text-align:left; | [[Velké Popovice]] || 2 086 |- | style=text-align:left; | [[Nupaky]] || 2 062 |- | style=text-align:left; | [[Strančice]] || 2 053 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mirošovice}} || 1 465 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Babice i Praha-východ|Babice}} || 1 415 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Srbín}}{{mrk|Tettstad i kommunen [[Mukařov i Praha-východ|Mukařov]]}} || 1 407 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Světice}} || 1 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Senohraby}} || 1 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svojetice}} || 1 300 |- | style=text-align:left; | [[Kamenice]] || 1 279 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Louňovice}} || 1 242 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobřejovice}} || 1 235 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ondřejov}} || 1 201 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strašín}}{{mrk|name="b"}} || 1 165 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tehov}} || 1 162 |- | style=text-align:left; | [[Mukařov i Praha-východ|Mukařov]] || 1 111 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Herink}} || 1 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křenice}} || 1 087 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pacov}}{{mrk|name="b"}} || 1 037 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Struhařov}} || 1 003 |- |} ===Bydelar i Říčany=== Bydelane og tettstadene i Říčany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Říčany|| 10 731 |- | style=text-align:left; | [[Radošovice i Říčany|Radošovice]] || 2 750 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strašín}} || 1 165 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pacov}} || 1 037 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kuří}} || 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jažlovice}} || 163 |- ! '''Říčany kommune''' ! style=text-align:right; | 16 444 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Ricany]] [[Kategori:Kommunar i Praha-východ okres|Ricany]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Ricany]] 93vvfwpvch62sf4n3r0oi5bsyiuk048 0 433139 3673762 3669977 2026-09-21T20:01:54Z TU-nor 12071 3673762 wikitext text/x-wiki '''Mnichovice''' kan vise til: *[[Mnichovice]], ein by i Říčany i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Mnichovice i Benešov]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} rj1f3wpsgrse9i36krkfv0hcul6e3tl 0 433143 3673719 3669897 2026-09-21T15:22:26Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Mukařov i Říčany]] til [[Mukařov i Praha-východ]]: Gamle synder mot konsistent namngiving 3669896 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kostel Nanebevzetí P. Marie (Mukařov).JPG | bilettekst = Kyrkje i Mukařov | kart = Mukarov PH CZ.png | karttekst = Mukařov innanfor distriktet [[Praha-východ okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Říčany med utvida fullmakter | flagg = Mukarov-Praha vychod-vlajka.png | symbol = Mukarov-Praha vychod-znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Praha-východ okres|Praha-východ]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Říčany|Říčany SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2904 | folketal_by = 1111 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Mukařov''' er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Praha-východ okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Mukařov ligg administrativt under [[Říčany]], som er ein slik kommune. == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Praha-východ okres|Mukarov]] ryg8r6fcw5b9g2phib018ptepyf3edk 0 433144 3673721 3669901 2026-09-21T15:23:24Z TU-nor 12071 3673721 wikitext text/x-wiki '''Mukařov''' kan vise til: * [[Mukařov i Mladá Boleslav]], ein kommune i distriktet [[Mladá Boleslav okres]] i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Mukařov i Praha-východ]], ein kommune i [[Říčany]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} ntpe3wr9zv2ljqutixcp2dk0xh39kco 0 433151 3673763 3670726 2026-09-21T20:04:47Z TU-nor 12071 3673763 wikitext text/x-wiki '''Radošovice''' kan vise til: *[[Radošovice i České Budějovice]], ein kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Radošovice i Říčany]], ein bydel i kommunen Říčany i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Radošovice i Strakonice]], ein kommune i [[Strakonice]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Radošovice i Benešov]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 1ai87f5p5oyfvklo30lv8u36c2vdnci 0 433154 3673745 3672155 2026-09-21T16:31:13Z TU-nor 12071 3673745 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Brandýs nad Labem most přes Labe ze zámecké věže 2019.jpg | bilettekst = Brua over elva [[Elbe|Labe (Elbe)]] bind saman dei to byane [[Brandýs nad Labem]] og [[Stará Boleslav]] | kart = Brandys nad Labem-Stara Boleslav PH CZ.png | karttekst = Brandýs nad Labem-Stará Boleslav innanfor distriktet [[Praha-východ okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Říčany med utvida fullmakter | flagg = | symbol = Gerb Brandýs nad Labem-Stará Boleslav.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Praha-východ okres|Praha-východ]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =378,17<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 120219 | folketal1type = kommune | folketal1 = 19029 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Brandýs nad Labem-Stará Boleslav'''{{mrk|[[tysk]] ''Brandeis und Altbunzlau''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Praha-východ okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Kommunen omfattar dei to byane [[Brandýs nad Labem]] og [[Stará Boleslav]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Brandýs nad Labem-Stará Boleslav.png|mini|250px|Det administrative området til Brandýs nad Labem-Stará Boleslav innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Brandýs nad Labem-Stará Boleslav er ein slik kommune med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Brandýs nad Labem-Stará Boleslav omfattar 58 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bašť]] * [[Bořanovice]] * [[Borek i Praha-východ|Borek]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Mělník okres]] til [[Praha-východ okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * '''[[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]]''' * [[Brázdim]] * '''[[Čelákovice]]''' * [[Dobročovice]] * [[Dřevčice]] * [[Dřísy]]{{mrk|name="a"}} * [[Hlavenec]]{{mrk|name="b"|Overført frå [[Mladá Boleslav okres]] til [[Praha-východ okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Horoušany]] * [[Hovorčovice]] * [[Husinec i Praha-východ|Husinec]] * [[Jenštejn]] * [[Jirny]] * [[Káraný]] * '''[[Klecany]]''' * [[Klíčany]] * [[Konětopy]]{{mrk|name="a"}} * [[Kostelní Hlavno]]{{mrk|name="b"}} * [[Křenek]]{{mrk|name="a"}} * [[Květnice]] * ''[[Lázně Toušeň]]'' * [[Lhota]]{{mrk|name="a"}} * [[Líbeznice]] * [[Máslovice]] * [[Měšice i Praha-východ|Měšice]] * [[Mochov]] * [[Mratín]] * ''[[Nehvizdy]]'' * [[Nová Ves i Praha-východ|Nová Ves]] * [[Nový Vestec]] * '''[[Odolena Voda]]''' * [[Panenské Břežany]] * [[Podolanka]] * [[Polerady i Praha-východ|Polerady ]] * [[Předboj]] * [[Přezletice]] * [[Radonice i Praha-východ|Radonice]] * [[Sedlec i Praha-východ|Sedlec]] * [[Šestajovice]] * [[Sibřina]] * ''[[Škvorec]]'' * [[Sluhy]] * [[Sudovo Hlavno]]{{mrk|name="b"}} * [[Svémyslice]] * '''[[Úvaly]]''' * [[Veleň]] * [[Veliká Ves i Praha-východ|Veliká Ves]] * [[Větrušice]] * [[Vodochody]] * [[Vyšehořovice]] * ''[[Zápy]]'' * [[Záryby]]{{mrk|name="a"}} * [[Zdiby]] * [[Zeleneč i Praha-východ|Zeleneč]] * [[Zlatá]] * [[Zlonín]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Brandýs nad Labem-Stará Boleslav SO || 65 434 || 97 039 || 120 219 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Brandýs nad Labem-Stará Boleslav''' || 19 029 |- | style=text-align:left; | [[Čelákovice]] || 12 264 |- | style=text-align:left; | [[Úvaly]] || 7 166 |- | style=text-align:left; | [[Odolena Voda]] || 6 249 |- | style=text-align:left; | [[Šestajovice]] || 4 401 |- | style=text-align:left; | [[Zdiby]] || 4 382 |- | style=text-align:left; | [[Nehvizdy]] || 3 917 |- | style=text-align:left; | [[Klecany]] || 3 757 |- | style=text-align:left; | [[Líbeznice]] || 3 214 |- | style=text-align:left; | [[Jirny]] || 3 197 |- | style=text-align:left; | [[Zeleneč i Praha-východ|Zeleneč]] || 3 167 |- | style=text-align:left; | [[Bašť]] || 2 989 |- | style=text-align:left; | [[Hovorčovice]] || 2 687 |- | style=text-align:left; | [[Přezletice]] || 2 247 |- | style=text-align:left; | [[Květnice]] || 2 205 |- | style=text-align:left; | [[Škvorec]] || 2 167 |- | style=text-align:left; | [[Měšice i Praha-východ|Měšice]] || 2 147 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Veleň}} || 1 872 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horoušany}} || 1 685 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Husinec i Praha-východ|Husinec}} || 1 601 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jenštejn}} || 1 561 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i Praha-východ|Nová Ves}} || 1 517 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mratín}} || 1 464 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lázně Toušeň}} || 1 460 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mochov}} || 1 297 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předboj}} || 1 292 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlonín}} || 1 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radonice i Praha-východ|Radonice}} || 1 166 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bořanovice}} || 1 114 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záryby}} || 1 087 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sibřina}} || 1 080 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dřísy}} || 1 038 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Brandýs nad Labem]] || 12 992 |- | style=text-align:left; | [[Čelákovice]] || 10 901 |- | style=text-align:left; | [[Úvaly]] || 7 166 |- | style=text-align:left; | [[Stará Boleslav]] || 5 899 |- | style=text-align:left; | [[Odolena Voda]] || 5 204 |- | style=text-align:left; | [[Šestajovice]] || 4 401 |- | style=text-align:left; | [[Nehvizdy]] || 3 877 |- | style=text-align:left; | [[Klecany]] || 3 477 |- | style=text-align:left; | [[Líbeznice]] || 3 214 |- | style=text-align:left; | [[Jirny]] || 2 011 |- | style=text-align:left; | [[Zeleneč i Praha-východ|Zeleneč]] || 3 128 |- | style=text-align:left; | [[Bašť]] || 2 989 |- | style=text-align:left; | [[Hovorčovice]] || 2 687 |- | style=text-align:left; | [[Přezletice]] || 2 247 |- | style=text-align:left; | [[Květnice]] || 2 205 |- | style=text-align:left; | [[Měšice i Praha-východ|Měšice]] || 2 147 |- | style=text-align:left; | [[Škvorec]] || 1 858 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brnky}}{{mrk|name="c"|Tettstad i kommunen [[Zdiby]]}} || 1 847 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i Praha-východ|Nová Ves}} || 1 517 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mratín}} || 1 464 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lázně Toušeň}} || 1 460 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jenštejn}} || 1 432 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Husinec i Praha-východ|Husinec}} || 1 375 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Veleň}} || 1 317 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mochov}} || 1 297 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předboj}} || 1 292 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlonín}} || 1 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Jirny}}{{mrk|Tettstad i kommunen [[Jirny]]}} || 1 186 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radonice i Praha-východ|Radonice}} || 1 166 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horoušany}} || 1 122 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dřísy}} || 1 038 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přemyšlení}}{{mrk|name="c"}} || 1 005 |- |} ===Bydelar i Brandýs nad Labem-Stará Boleslav=== Bydelane og tettstadene i Brandýs nad Labem-Stará Boleslav: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Brandýs nad Labem]] || 12 992 |- | style=text-align:left; | [[Stará Boleslav]] || 5 899 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Popovice}} || 138 |- ! '''Brandýs nad Labem-Stará Boleslav kommune''' ! style=text-align:right; | 16 444 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Brandys nad Labem-Stara Boleslav]] [[Kategori:Kommunar i Praha-východ okres|Brandys nad Labem-Stara Boleslav]] t56fikxf2qmei9sscexgz6xgqkr1gac 0 433165 3673864 3669953 2026-09-22T09:41:59Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Šestajovice]] til [[Šestajovice i Praha-východ]]: Fleirtyding 3669953 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kaplicka Sestajovice.jpg | bilettekst = Klokketårn i Šestajovice | kart = Sestajovice PH CZ.png | karttekst = Šestajovice innanfor distriktet [[Praha-východ okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Sestajovice (Praha-vychod).svg | symbol = Sestajovice znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Praha-východ okres|Praha-východ]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav|Brandýs nad Labem-Stará Boleslav SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 4401 | folketal_by = 4401 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Šestajovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Schestajowitz''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Praha-východ okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Šestajovice ligg administrativt under [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Praha-východ okres|Sestajovice]] 0ebmk7n09qmrl6zbdq45k4th5x35c8q 0 433180 3673730 3670197 2026-09-21T15:40:56Z TU-nor 12071 3673730 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Praha-západ okres | andre namn = okres Praha-západ | bilete = Vrané nad Vltavou.jpg | bilettekst = Landsbyen [[Vrané nad Vltavou]] ved elva [[Moldau|Vltava (Moldau)]] | kart = Map CZ - district Praha-zapad.PNG | karttekst = Praha-západ okres innanfor regionen Sentral-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | hovudstad = [[Praha]]{{mrk|Administrasjonen ligg i Praha, men hovudstaden er ikkje ein del av distriktet.}} | areal = 580,36<ref name="Areal"/> | folketal = 161593 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Praha-západ okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Praha-západ''}} eller '''Vest-Praha''' er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sentralt i regionen og omsluttar den vestlege delen av [[Praha]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Det einaste administrative områdaet til kommunar med utvida fullmakter i Praha-západ okres: * [[Černošice|Černošice SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Černošice|Černošice SO]] || 82 404 || 131 231 || 161 593 |- ! Praha-západ okres !style=text-align:right; | 82 404 !style=text-align:right; | 131 231 !style=text-align:right; | 161 593 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]] || 10 645 |- | style=text-align:left; | [[Hostivice]] || 9 787 |- | style=text-align:left; | [[Roztoky i Praha-západ|Roztoky]] || 9 216 |- | style=text-align:left; | '''[[Černošice]]''' || 7 707 |- | style=text-align:left; | [[Mníšek pod Brdy]] || 6 351 |- | style=text-align:left; | [[Rudná]] || 5 158 |- | style=text-align:left; | [[Jílové u Prahy]] || 5 049 |- | style=text-align:left; | [[Chýně]] || 4 681 |- | style=text-align:left; | [[Řevnice]] || 3 734 |- | style=text-align:left; | [[Dobřichovice]] || 3 669 |- | style=text-align:left; | [[Libčice nad Vltavou]] || 3 526 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Praha-zapad]] [[Kategori:Sentral-Böhmen|Praha-zapad]] 0ahw4drr3h5numsouc57gptk523l9g7 0 433182 3673723 3673646 2026-09-21T15:29:03Z TU-nor 12071 3673723 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Dolní Mokropsy a Stará Vráž, z Hladké skály (01).jpg | bilettekst = Utsyn over Černošice | kart = Cernosice PZ CZ.png | karttekst = Černošice innanfor distriktet [[Praha-západ okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Černošice med utvida fullmakter | flagg = Cernosice prapor.gif | symbol = Černošice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Praha-západ okres|Praha-západ]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =580,36<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 161593 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7707 | folketal_by = 7707 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Černošice'''{{mrk|[[tysk]] ''Cernositz'' eller ''Tschernositz''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Praha-západ okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Černošice.png|mini|250px|Det administrative området til Černošice innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Černošice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Černošice omfattar 79 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 11 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Bojanovice]] *[[Bratřínov]] *[[Březová-Oleško]] *[[Buš]] *[[Černolice]] *'''[[Černošice]]''' *[[Červený Újezd]] *[[Choteč]] *[[Chrášťany]] *'''[[Chýně]]''' *[[Chýnice]] *[[Číčovice]] *[[Čisovice]] *''[[Davle]]'' *[[Dobříč]] *'''[[Dobřichovice]]''' *[[Dobrovíz]] *[[Dolní Břežany]] *[[Drahelčice]] *[[Holubice]] *[[Horoměřice]] *'''[[Hostivice]]''' *[[Hradištko]] *[[Hvozdnice i Praha-západ|Hvozdnice]] *[[Jeneč]] *'''[[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]]''' *'''[[Jílové u Prahy]]''' *[[Jíloviště]] *[[Jinočany]] *[[Kamenný Přívoz]] *[[Karlík]] *[[Klínec]] *[[Kněževes]] *[[Kosoř]] *[[Kytín]] *[[Lety]] *'''[[Libčice nad Vltavou]]''' *[[Libeř]] *[[Lichoceves]] *[[Líšnice]] *[[Měchenice]] *'''[[Mníšek pod Brdy]]''' *[[Nučice i Praha-západ|Nučice]] *[[Ohrobec]] *[[Okoř]] *[[Okrouhlo]] *[[Ořech]] *[[Petrov]] *[[Pohoří]] *[[Průhonice]] *[[Psáry]] *[[Ptice]] *'''[[Řevnice]]''' *[[Řitka]] *[[Roblín]] *'''[[Roztoky i Černošice|Roztoky]]''' *'''[[Rudná]]''' *[[Slapy]] *[[Statenice]] *''[[Štěchovice i Praha-západ|Štěchovice]]'' *[[Středokluky]] *[[Svrkyně]] *[[Tachlovice]] *[[Třebotov]] *[[Trnová]] *[[Tuchoměřice]] *[[Tursko]] *[[Úholičky]] *[[Úhonice]] *[[Únětice]] *[[Velké Přílepy]] *[[Vestec]] *[[Vonoklasy]] *[[Vrané nad Vltavou]] *[[Všenory]] *[[Zahořany]] *[[Zbuzany]] *[[Zlatníky-Hodkovice]] *[[Zvole]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Černošice SO || 82 404 || 131 231 || 161 593 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]] || 10 645 |- | style=text-align:left; | [[Hostivice]] || 9 787 |- | style=text-align:left; | [[Roztoky i Černošice|Roztoky]] || 9 216 |- | style=text-align:left; | '''Černošice''' || 7 707 |- | style=text-align:left; | [[Mníšek pod Brdy]] || 6 351 |- | style=text-align:left; | [[Rudná]] || 5 158 |- | style=text-align:left; | [[Horoměřice]] || 5 151 |- | style=text-align:left; | [[Jílové u Prahy]] || 5 049 |- | style=text-align:left; | [[Chýně]] || 4 681 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Břežany]] || 4 676 |- | style=text-align:left; | [[Psáry]] || 4 289 |- | style=text-align:left; | [[Velké Přílepy]] || 3 821 |- | style=text-align:left; | [[Řevnice]] || 3 734 |- | style=text-align:left; | [[Dobřichovice]] || 3 669 |- | style=text-align:left; | [[Libčice nad Vltavou]] || 3 526 |- | style=text-align:left; | [[Průhonice]] || 2 923 |- | style=text-align:left; | [[Vestec]] || 2 860 |- | style=text-align:left; | [[Vrané nad Vltavou]] || 2 754 |- | style=text-align:left; | [[Hradištko]] || 2 481 |- | style=text-align:left; | [[Nučice]] || 2 433 |- | style=text-align:left; | [[Holubice]] || 2 331 |- | style=text-align:left; | [[Jinočany]] || 2 245 |- | style=text-align:left; | [[Štěchovice i Praha-západ|Štěchovice]] || 2 175 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zvole}} || 1 990 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Statenice}} || 1 903 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Davle}} || 1 874 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všenory}} || 1 744 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tuchoměřice}} || 1 742 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lety}} || 1 630 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Třebotov}} || 1 606 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libeř}} || 1 593 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ohrobec}} || 1 572 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zbuzany}} || 1 559 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kamenný Přívoz}} || 1 558 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červený Újezd}} || 1 533 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březová-Oleško}} || 1 473 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řitka}} || 1 464 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahelčice}} || 1 454 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlatníky-Hodkovice}} || 1 436 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jeneč}} || 1 350 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Středokluky}} || 1 298 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úhonice}} || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čisovice}} || 1 165 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrášťany}} || 1 053 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ořech}} || 1 017 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ptice}} || 1 011 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området:: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Hostivice]] || 9 655 |- | style=text-align:left; | [[Roztoky i Černošice|Roztoky]] || 9 216 |- | style=text-align:left; | '''Černošice''' || 7 707 |- | style=text-align:left; | [[Mníšek pod Brdy]] || 6 351 |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]] || 6 112 |- | style=text-align:left; | [[Rudná]] || 5 158 |- | style=text-align:left; | [[Horoměřice]] || 5 151 |- | style=text-align:left; | [[Chýně]] || 4 681 |- | style=text-align:left; | [[Velké Přílepy]] || 3 821 |- | style=text-align:left; | [[Řevnice]] || 3 734 |- | style=text-align:left; | [[Dobřichovice]] || 3 669 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Břežany]] || 3 598 |- | style=text-align:left; | [[Libčice nad Vltavou]] || 3 526 |- | style=text-align:left; | [[Jílové u Prahy]] || 3 221 |- | style=text-align:left; | [[Vestec]] || 2 860 |- | style=text-align:left; | [[Průhonice]] || 2 857 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Jirčany]]{{mrk|Tettstad i kommunen [[Psáry]]}} || 2 796 |- | style=text-align:left; | [[Vrané nad Vltavou]] || 2 754 |- | style=text-align:left; | [[Nučice]] || 2 433 |- | style=text-align:left; | [[Jinočany]] || 2 245 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osnice}}{{mrk|name="a"|Tettstad i kommunen [[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]]}} || 1 920 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zvole}} || 1 794 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všenory}} || 1 744 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tuchoměřice}} || 1 742 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdiměřice}}{{mrk|name="a"}} || 1 687 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lety}} || 1 630 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ohrobec}} || 1 572 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zbuzany}} || 1 559 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozinec}}{{mrk|Tettstad i kommunen [[Holubice]]}} || 1 534 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červený Újezd}} || 1 533 |- | style=text-align:left; | [[Psáry]] || 1 493 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řitka}} || 1 464 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahelčice}} || 1 454 |- | style=text-align:left; | [[Hradištko]] || 1 387 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jeneč}} || 1 350 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Třebotov}} || 1 334 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Středokluky}} || 1 298 |- | style=text-align:left; | [[Štěchovice i Praha-západ|Štěchovice]] || 1 221 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úhonice}} || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Statenice}} || 1 141 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Davle}} || 1 127 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrášťany}} || 1 053 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlatníky-Hodkovice}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ořech}} || 1 017 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ptice}} || 1 011 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Cernosice]] [[Kategori:Kommunar i Praha-západ okres|Cernosice]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Cernosice]] pd84wmunjbyyp1qt37c0r0169azvfak 3673729 3673723 2026-09-21T15:40:17Z TU-nor 12071 3673729 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Dolní Mokropsy a Stará Vráž, z Hladké skály (01).jpg | bilettekst = Utsyn over Černošice | kart = Cernosice PZ CZ.png | karttekst = Černošice innanfor distriktet [[Praha-západ okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Černošice med utvida fullmakter | flagg = Cernosice prapor.gif | symbol = Černošice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Praha-západ okres|Praha-západ]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =580,36<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 161593 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7707 | folketal_by = 7707 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Černošice'''{{mrk|[[tysk]] ''Cernositz'' eller ''Tschernositz''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Praha-západ okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Černošice.png|mini|250px|Det administrative området til Černošice innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Černošice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Černošice omfattar 79 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 11 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Bojanovice]] *[[Bratřínov]] *[[Březová-Oleško]] *[[Buš]] *[[Černolice]] *'''[[Černošice]]''' *[[Červený Újezd]] *[[Choteč]] *[[Chrášťany]] *'''[[Chýně]]''' *[[Chýnice]] *[[Číčovice]] *[[Čisovice]] *''[[Davle]]'' *[[Dobříč]] *'''[[Dobřichovice]]''' *[[Dobrovíz]] *[[Dolní Břežany]] *[[Drahelčice]] *[[Holubice]] *[[Horoměřice]] *'''[[Hostivice]]''' *[[Hradištko]] *[[Hvozdnice i Praha-západ|Hvozdnice]] *[[Jeneč]] *'''[[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]]''' *'''[[Jílové u Prahy]]''' *[[Jíloviště]] *[[Jinočany]] *[[Kamenný Přívoz]] *[[Karlík]] *[[Klínec]] *[[Kněževes]] *[[Kosoř]] *[[Kytín]] *[[Lety]] *'''[[Libčice nad Vltavou]]''' *[[Libeř]] *[[Lichoceves]] *[[Líšnice]] *[[Měchenice]] *'''[[Mníšek pod Brdy]]''' *[[Nučice i Praha-západ|Nučice]] *[[Ohrobec]] *[[Okoř]] *[[Okrouhlo]] *[[Ořech]] *[[Petrov]] *[[Pohoří]] *[[Průhonice]] *[[Psáry]] *[[Ptice]] *'''[[Řevnice]]''' *[[Řitka]] *[[Roblín]] *'''[[Roztoky i Praha-západ|Roztoky]]''' *'''[[Rudná]]''' *[[Slapy]] *[[Statenice]] *''[[Štěchovice i Praha-západ|Štěchovice]]'' *[[Středokluky]] *[[Svrkyně]] *[[Tachlovice]] *[[Třebotov]] *[[Trnová]] *[[Tuchoměřice]] *[[Tursko]] *[[Úholičky]] *[[Úhonice]] *[[Únětice]] *[[Velké Přílepy]] *[[Vestec]] *[[Vonoklasy]] *[[Vrané nad Vltavou]] *[[Všenory]] *[[Zahořany]] *[[Zbuzany]] *[[Zlatníky-Hodkovice]] *[[Zvole]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Černošice SO || 82 404 || 131 231 || 161 593 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]] || 10 645 |- | style=text-align:left; | [[Hostivice]] || 9 787 |- | style=text-align:left; | [[Roztoky i Praha-západ|Roztoky]] || 9 216 |- | style=text-align:left; | '''Černošice''' || 7 707 |- | style=text-align:left; | [[Mníšek pod Brdy]] || 6 351 |- | style=text-align:left; | [[Rudná]] || 5 158 |- | style=text-align:left; | [[Horoměřice]] || 5 151 |- | style=text-align:left; | [[Jílové u Prahy]] || 5 049 |- | style=text-align:left; | [[Chýně]] || 4 681 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Břežany]] || 4 676 |- | style=text-align:left; | [[Psáry]] || 4 289 |- | style=text-align:left; | [[Velké Přílepy]] || 3 821 |- | style=text-align:left; | [[Řevnice]] || 3 734 |- | style=text-align:left; | [[Dobřichovice]] || 3 669 |- | style=text-align:left; | [[Libčice nad Vltavou]] || 3 526 |- | style=text-align:left; | [[Průhonice]] || 2 923 |- | style=text-align:left; | [[Vestec]] || 2 860 |- | style=text-align:left; | [[Vrané nad Vltavou]] || 2 754 |- | style=text-align:left; | [[Hradištko]] || 2 481 |- | style=text-align:left; | [[Nučice i Praha-západ|Nučice]] || 2 433 |- | style=text-align:left; | [[Holubice]] || 2 331 |- | style=text-align:left; | [[Jinočany]] || 2 245 |- | style=text-align:left; | [[Štěchovice i Praha-západ|Štěchovice]] || 2 175 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zvole}} || 1 990 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Statenice}} || 1 903 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Davle}} || 1 874 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všenory}} || 1 744 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tuchoměřice}} || 1 742 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lety}} || 1 630 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Třebotov}} || 1 606 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libeř}} || 1 593 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ohrobec}} || 1 572 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zbuzany}} || 1 559 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kamenný Přívoz}} || 1 558 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červený Újezd}} || 1 533 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březová-Oleško}} || 1 473 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řitka}} || 1 464 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahelčice}} || 1 454 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlatníky-Hodkovice}} || 1 436 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jeneč}} || 1 350 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Středokluky}} || 1 298 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úhonice}} || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čisovice}} || 1 165 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrášťany}} || 1 053 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ořech}} || 1 017 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ptice}} || 1 011 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området:: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Hostivice]] || 9 655 |- | style=text-align:left; | [[Roztoky i Praha-západ|Roztoky]] || 9 216 |- | style=text-align:left; | '''Černošice''' || 7 707 |- | style=text-align:left; | [[Mníšek pod Brdy]] || 6 351 |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]] || 6 112 |- | style=text-align:left; | [[Rudná]] || 5 158 |- | style=text-align:left; | [[Horoměřice]] || 5 151 |- | style=text-align:left; | [[Chýně]] || 4 681 |- | style=text-align:left; | [[Velké Přílepy]] || 3 821 |- | style=text-align:left; | [[Řevnice]] || 3 734 |- | style=text-align:left; | [[Dobřichovice]] || 3 669 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Břežany]] || 3 598 |- | style=text-align:left; | [[Libčice nad Vltavou]] || 3 526 |- | style=text-align:left; | [[Jílové u Prahy]] || 3 221 |- | style=text-align:left; | [[Vestec]] || 2 860 |- | style=text-align:left; | [[Průhonice]] || 2 857 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Jirčany]]{{mrk|Tettstad i kommunen [[Psáry]]}} || 2 796 |- | style=text-align:left; | [[Vrané nad Vltavou]] || 2 754 |- | style=text-align:left; | [[Nučice i Praha-západ|Nučice]] || 2 433 |- | style=text-align:left; | [[Jinočany]] || 2 245 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osnice}}{{mrk|name="a"|Tettstad i kommunen [[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]]}} || 1 920 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zvole}} || 1 794 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všenory}} || 1 744 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tuchoměřice}} || 1 742 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdiměřice}}{{mrk|name="a"}} || 1 687 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lety}} || 1 630 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ohrobec}} || 1 572 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zbuzany}} || 1 559 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozinec}}{{mrk|Tettstad i kommunen [[Holubice]]}} || 1 534 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červený Újezd}} || 1 533 |- | style=text-align:left; | [[Psáry]] || 1 493 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řitka}} || 1 464 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahelčice}} || 1 454 |- | style=text-align:left; | [[Hradištko]] || 1 387 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jeneč}} || 1 350 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Třebotov}} || 1 334 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Středokluky}} || 1 298 |- | style=text-align:left; | [[Štěchovice i Praha-západ|Štěchovice]] || 1 221 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úhonice}} || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Statenice}} || 1 141 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Davle}} || 1 127 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrášťany}} || 1 053 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlatníky-Hodkovice}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ořech}} || 1 017 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ptice}} || 1 011 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Cernosice]] [[Kategori:Kommunar i Praha-západ okres|Cernosice]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Cernosice]] azmr6uugtkg914qok72ul1xws87eya6 3673786 3673729 2026-09-21T20:49:11Z TU-nor 12071 3673786 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Dolní Mokropsy a Stará Vráž, z Hladké skály (01).jpg | bilettekst = Utsyn over Černošice | kart = Cernosice PZ CZ.png | karttekst = Černošice innanfor distriktet [[Praha-západ okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Černošice med utvida fullmakter | flagg = Cernosice prapor.gif | symbol = Černošice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Praha-západ okres|Praha-západ]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =580,36<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 161593 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7707 | folketal_by = 7707 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Černošice'''{{mrk|[[tysk]] ''Cernositz'' eller ''Tschernositz''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Praha-západ okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Černošice.png|mini|250px|Det administrative området til Černošice innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Černošice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Černošice omfattar 79 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 11 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Bojanovice]] *[[Bratřínov]] *[[Březová-Oleško]] *[[Buš]] *[[Černolice]] *'''[[Černošice]]''' *[[Červený Újezd]] *[[Choteč i Praha-západ|Choteč]] *[[Chrášťany]] *'''[[Chýně]]''' *[[Chýnice]] *[[Číčovice]] *[[Čisovice]] *''[[Davle]]'' *[[Dobříč]] *'''[[Dobřichovice]]''' *[[Dobrovíz]] *[[Dolní Břežany]] *[[Drahelčice]] *[[Holubice]] *[[Horoměřice]] *'''[[Hostivice]]''' *[[Hradištko]] *[[Hvozdnice i Praha-západ|Hvozdnice]] *[[Jeneč]] *'''[[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]]''' *'''[[Jílové u Prahy]]''' *[[Jíloviště]] *[[Jinočany]] *[[Kamenný Přívoz]] *[[Karlík]] *[[Klínec]] *[[Kněževes]] *[[Kosoř]] *[[Kytín]] *[[Lety]] *'''[[Libčice nad Vltavou]]''' *[[Libeř]] *[[Lichoceves]] *[[Líšnice]] *[[Měchenice]] *'''[[Mníšek pod Brdy]]''' *[[Nučice i Praha-západ|Nučice]] *[[Ohrobec]] *[[Okoř]] *[[Okrouhlo]] *[[Ořech]] *[[Petrov]] *[[Pohoří]] *[[Průhonice]] *[[Psáry]] *[[Ptice]] *'''[[Řevnice]]''' *[[Řitka]] *[[Roblín]] *'''[[Roztoky i Praha-západ|Roztoky]]''' *'''[[Rudná]]''' *[[Slapy]] *[[Statenice]] *''[[Štěchovice i Praha-západ|Štěchovice]]'' *[[Středokluky]] *[[Svrkyně]] *[[Tachlovice]] *[[Třebotov]] *[[Trnová]] *[[Tuchoměřice]] *[[Tursko]] *[[Úholičky]] *[[Úhonice]] *[[Únětice]] *[[Velké Přílepy]] *[[Vestec]] *[[Vonoklasy]] *[[Vrané nad Vltavou]] *[[Všenory]] *[[Zahořany]] *[[Zbuzany]] *[[Zlatníky-Hodkovice]] *[[Zvole]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Černošice SO || 82 404 || 131 231 || 161 593 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]] || 10 645 |- | style=text-align:left; | [[Hostivice]] || 9 787 |- | style=text-align:left; | [[Roztoky i Praha-západ|Roztoky]] || 9 216 |- | style=text-align:left; | '''Černošice''' || 7 707 |- | style=text-align:left; | [[Mníšek pod Brdy]] || 6 351 |- | style=text-align:left; | [[Rudná]] || 5 158 |- | style=text-align:left; | [[Horoměřice]] || 5 151 |- | style=text-align:left; | [[Jílové u Prahy]] || 5 049 |- | style=text-align:left; | [[Chýně]] || 4 681 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Břežany]] || 4 676 |- | style=text-align:left; | [[Psáry]] || 4 289 |- | style=text-align:left; | [[Velké Přílepy]] || 3 821 |- | style=text-align:left; | [[Řevnice]] || 3 734 |- | style=text-align:left; | [[Dobřichovice]] || 3 669 |- | style=text-align:left; | [[Libčice nad Vltavou]] || 3 526 |- | style=text-align:left; | [[Průhonice]] || 2 923 |- | style=text-align:left; | [[Vestec]] || 2 860 |- | style=text-align:left; | [[Vrané nad Vltavou]] || 2 754 |- | style=text-align:left; | [[Hradištko]] || 2 481 |- | style=text-align:left; | [[Nučice i Praha-západ|Nučice]] || 2 433 |- | style=text-align:left; | [[Holubice]] || 2 331 |- | style=text-align:left; | [[Jinočany]] || 2 245 |- | style=text-align:left; | [[Štěchovice i Praha-západ|Štěchovice]] || 2 175 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zvole}} || 1 990 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Statenice}} || 1 903 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Davle}} || 1 874 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všenory}} || 1 744 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tuchoměřice}} || 1 742 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lety}} || 1 630 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Třebotov}} || 1 606 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libeř}} || 1 593 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ohrobec}} || 1 572 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zbuzany}} || 1 559 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kamenný Přívoz}} || 1 558 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červený Újezd}} || 1 533 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březová-Oleško}} || 1 473 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řitka}} || 1 464 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahelčice}} || 1 454 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlatníky-Hodkovice}} || 1 436 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jeneč}} || 1 350 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Středokluky}} || 1 298 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úhonice}} || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čisovice}} || 1 165 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrášťany}} || 1 053 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ořech}} || 1 017 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ptice}} || 1 011 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området:: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Hostivice]] || 9 655 |- | style=text-align:left; | [[Roztoky i Praha-západ|Roztoky]] || 9 216 |- | style=text-align:left; | '''Černošice''' || 7 707 |- | style=text-align:left; | [[Mníšek pod Brdy]] || 6 351 |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]] || 6 112 |- | style=text-align:left; | [[Rudná]] || 5 158 |- | style=text-align:left; | [[Horoměřice]] || 5 151 |- | style=text-align:left; | [[Chýně]] || 4 681 |- | style=text-align:left; | [[Velké Přílepy]] || 3 821 |- | style=text-align:left; | [[Řevnice]] || 3 734 |- | style=text-align:left; | [[Dobřichovice]] || 3 669 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Břežany]] || 3 598 |- | style=text-align:left; | [[Libčice nad Vltavou]] || 3 526 |- | style=text-align:left; | [[Jílové u Prahy]] || 3 221 |- | style=text-align:left; | [[Vestec]] || 2 860 |- | style=text-align:left; | [[Průhonice]] || 2 857 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Jirčany]]{{mrk|Tettstad i kommunen [[Psáry]]}} || 2 796 |- | style=text-align:left; | [[Vrané nad Vltavou]] || 2 754 |- | style=text-align:left; | [[Nučice i Praha-západ|Nučice]] || 2 433 |- | style=text-align:left; | [[Jinočany]] || 2 245 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osnice}}{{mrk|name="a"|Tettstad i kommunen [[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]]}} || 1 920 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zvole}} || 1 794 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všenory}} || 1 744 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tuchoměřice}} || 1 742 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdiměřice}}{{mrk|name="a"}} || 1 687 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lety}} || 1 630 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ohrobec}} || 1 572 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zbuzany}} || 1 559 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozinec}}{{mrk|Tettstad i kommunen [[Holubice]]}} || 1 534 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červený Újezd}} || 1 533 |- | style=text-align:left; | [[Psáry]] || 1 493 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řitka}} || 1 464 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahelčice}} || 1 454 |- | style=text-align:left; | [[Hradištko]] || 1 387 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jeneč}} || 1 350 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Třebotov}} || 1 334 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Středokluky}} || 1 298 |- | style=text-align:left; | [[Štěchovice i Praha-západ|Štěchovice]] || 1 221 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úhonice}} || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Statenice}} || 1 141 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Davle}} || 1 127 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrášťany}} || 1 053 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlatníky-Hodkovice}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ořech}} || 1 017 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ptice}} || 1 011 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Cernosice]] [[Kategori:Kommunar i Praha-západ okres|Cernosice]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Cernosice]] 5pct0ddqy3g3v25jbrsh2u7e5awj4lk 0 433186 3673727 3670177 2026-09-21T15:38:42Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Roztoky i Černošice]] til [[Roztoky i Praha-západ]]: Konsistens 3670177 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | namn = Roztoky | andre namn = | bilete = Praha, Čimice, pohled na Roztoky u Prahy.JPG | bilettekst = Utsyn mot Roztoky | kart = Roztoky PZ CZ.png | karttekst = Roztoky innanfor distriktet [[Praha-západ okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Černošice]] med utvida fullmakter | flagg = Flag of Roztoky PZ CZ.svg | symbol = Roztoky CoA PZ CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Praha-západ okres|Praha-západ]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Černošice|Černošice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 9216 | folketal_by = 9216 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Roztoky'''{{mrk|[[tysk]] ''Rostok''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Praha-západ okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Roztoky ligg administrativt under [[Černošice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Praha-západ okres|Roztoky]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Roztoky]] 4c12451jbh42nm2j4hxsr2v13xwl5r8 0 433203 3673905 3670025 2026-09-22T11:56:27Z TU-nor 12071 3673905 wikitext text/x-wiki '''Vestec''' kan vise til: * [[Vestec i Náchod]], ein kommune i [[Náchod]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Vestec i Nymburk]], ein kommune i distriktet [[Nymburk okres]] i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Vestec i Praha-západ]], ein kommune i distriktet Praha-západ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 2v6a2ubpgzv4st7nvfc4uiwvmwsjzjm 0 433208 3673722 3670039 2026-09-21T15:25:48Z TU-nor 12071 3673722 wikitext text/x-wiki '''Nučice'' kan vise til: *[[Nučice i Praha-východ]], ein kommune i [[Říčany]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Nučice i Praha-západ]], ein kommune i distriktet Praha-západ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{Fleirtyding}} 411urdme9sz7ptlcbha7ycs6kfc8ccu 0 433242 3673779 3673233 2026-09-21T20:31:32Z TU-nor 12071 3673779 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Rak radnice DSCN1397.JPG | bilettekst = Rådhuset i Rakovník | kart = | karttekst = | flagg = Rakovnik prapor.gif | symbol = Rakovnik znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Rakovník okres|Rakovník]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =896,27<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 55185 | folketal1type = kommune | folketal1 = 15373 | folketal_by = 14502 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Rakovník'''{{mrk|[[tysk]] ''Rakonitz''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Rakovník okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Rakovník.png|mini|250px|Det administrative området til Rakovník innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Rakovník er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Rakovník omfattar 83 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město'') og 7 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Bdín]] *[[Branov]] *[[Břežany]] *[[Chrášťany]] *''[[Čistá]]'' *[[Děkov]] *[[Drahouš]] *[[Hořesedly]] *[[Hořovičky]] *[[Hracholusky]] *[[Hřebečníky]] *[[Hředle]] *[[Hvozd]] *[[Janov i Rakovník|Janov]] *'''[[Jesenice i Rakovník|Jesenice]]''' *[[Kalivody]] *[[Karlova Ves i Rakovník|Karlova Ves]] *''[[Kněževes]]'' *[[Kolešov]] *[[Kolešovice]] *[[Kounov]] *[[Kozojedy i Rakovník|Kozojedy]] *[[Krakov]] *[[Krakovec]] *[[Kroučová]] *[[Krty]] *[[Krupá i Rakovník|Krupá]] *[[Krušovice]] *''[[Křivoklát]]'' *[[Lašovice]] *[[Lišany i Rakovník|Lišany]] *[[Lubná]] *[[Lužná]] *[[Malinová]] *[[Městečko]] *[[Milostín]] *[[Milý]] *''[[Mšec]]'' *[[Mšecké Žehrovice]] *[[Mutějovice]] *[[Nesuchyně]] *[[Nezabudice]] *'''[[Nové Strašecí]]''' *[[Nový Dům]] *[[Olešná i Rakovník|Olešná]] *[[Oráčov]] *[[Panoší Újezd]] *''[[Pavlíkov]]'' *[[Petrovice i Rakovník|Petrovice]] *[[Pochvalov]] *[[Přerubenice]] *[[Příčina]] *[[Přílepy]] *[[Pšovlky]] *[[Pustověty]] *[[Račice i Rakovník|Račice]] *'''[[Rakovník]]''' *[[Řeřichy]] *[[Řevničov]] *[[Roztoky i Rakovník|Roztoky]] *[[Ruda i Rakovník|Ruda]] *[[Rynholec]] *[[Šanov]] *[[Senec i Rakovník|Senec]] *''[[Senomaty]]'' *[[Šípy]] *[[Skryje]] *''[[Slabce]]'' *[[Smilovice]] *[[Srbeč]] *[[Švihov]] *[[Svojetín]] *[[Sýkořice]] *[[Třeboc]] *[[Třtice]] *[[Václavy]] *[[Velká Buková]] *[[Velká Chmelištná]] *[[Všesulov]] *[[Všetaty i Rakovník|Všetaty]] *[[Zavidov]] *[[Zbečno]] *[[Žďár i Rakovník|Žďár]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Rakovník SO || 52 487 || 54 993 || 55 185 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Rakovník''' || 15 373 |- | style=text-align:left; | [[Nové Strašecí]] || 5 706 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lužná}} || 1 928 |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Rakovník|Jesenice]] || 1 617 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řevničov}} || 1 403 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Senomaty}} || 1 222 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pavlíkov}} || 1 066 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lubná}} || 1 027 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roztoky i Rakovník|Roztoky}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rynholec}} || 1 012 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Rakovník''' || 14 502 |- | style=text-align:left; | [[Nové Strašecí]] || 5 488 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lužná}} || 1 928 |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Rakovník|Jesenice]] || 1 497 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řevničov}} || 1 403 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lubná}} || 1 027 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roztoky i Rakovník|Roztoky}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rynholec}} || 1 012 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Rakovnik]] [[Kategori:Kommunar i Rakovník okres|Rakovnik]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Rakovnik]] 5nvf2dbclyx6m0yub3vdkm36qz6wwr0 0 433245 3673732 3670182 2026-09-21T15:42:24Z TU-nor 12071 3673732 wikitext text/x-wiki '''Roztoky''' kan vise til: *[[Roztoky i Praha-západ]], ein kommune i distriktet Praha-západ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Roztoky i Rakovník]], ein kommune i [[Rakovník]] i distriktet Rakovník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[Roztoky i Svidník]], ein kommune i distriktet [[Svidník okres]] i regionen Prešov kraj i Slovakia {{fleirtyding}} aqg0nw7tt5c878en0qxcp1vpt3ctb0a 0 433289 3673795 3673644 2026-09-21T21:01:27Z TU-nor 12071 3673795 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Trhové Sviny, kostel Nanebevzetí PM 01.jpg | bilettekst = Utsyn mot Trhové Sviny | kart = Trhove Sviny CB CZ.png | karttekst = Trhové Sviny innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Trhové Sviny med utvida fullmakter | flagg = Flag of Trhové Sviny.svg | symbol = Trhove Sviny CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 452,34<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 18925 | folketal1type = kommune | folketal1 = 5137 | folketal_by = 4225 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Trhové Sviny'''{{mrk|[[tysk]] ''Schweinitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Trhové Sviny.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Trhové Sviny er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Fire kommunar frå det administrative området til Trhové Sviny inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]] og åtte frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Trhové Sviny omfattar 16 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Borovany i České Budějovice|Borovany]]'''* * [[Čížkrajice]] * [[Horní Stropnice]] * [[Hranice i České Budějovice|Hranice]] * [[Jílovice i České Budějovice|Jílovice]] * [[Kamenná]] * [[Ločenice]] * [[Mladošovice]]* * '''[[Nové Hrady]]''' * [[Olešnice i České Budějovice|Olešnice]] * [[Ostrolovský Újezd]]* * [[Petříkov]] * [[Slavče]] * [[Svatý Jan nad Malší]] * '''[[Trhové Sviny]]'''* * [[Žár]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Trhové Sviny SO || 17 119 || 18 250 || 18 925 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Trhové Sviny''' || 5 137 |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany]] || 4 040 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady]] || 2 442 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Stropnice}} || 1 467 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jílovice i České Budějovice|Jílovice}} || 1 027 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Trhové Sviny''' || 4 225 |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany]] || 2 828 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady]] || 1 887 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Stropnice}} || 837 |- |} ===Bydelar i Trhové Sviny=== Bydelane og tettstadene i Trhové Sviny: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Trhové Sviny || 4 191 |- | style=text-align:left; | Třebíčko || 34 |- ! '''Trhové Sviny by''' ! style=text-align:right; | 4 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březí}} || 36 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bukvice i Trhové Sviny|Bukvice}} || 66 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čeřejov}} || 59 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrádek i Trhové Sviny|Hrádek}} || 43 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jedovary}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Něchov}} || 94 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nežetice}} || 30 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otěvěk}} || 275 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pěčín}} || 33 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rankov}} || 103 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Todně}} || 113 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Veselka}} || 5 |- ! '''Trhové Sviny kommune''' ! style=text-align:right; | 5 137 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Trhove Sviny]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Trhove Sviny]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Trhove Sviny]] s8sxe3kx7bclsnnx9is2galzur46dh9 0 433296 3673862 3671023 2026-09-22T09:39:13Z TU-nor 12071 3673862 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Tyn nad Vltavou (7).JPG | bilettekst = Týn nad Vltavou ved breidda av elva [[Moldau|Vltava (Moldau)]] | kart = Tyn nad Vltavou CB CZ.png | karttekst = Týn nad Vltavou innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Trhové Sviny med utvida fullmakter | flagg = Týn nad Vltavou vlajka 2011.png | symbol = Týn nad Vltavou znak 2011.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 262,40<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 13522 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7602 | folketal_by = 4407 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Týn nad Vltavou'''{{mrk|[[tysk]] ''Moldauthein''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Týn nad Vltavou.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Týn nad Vltavou er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Týn nad Vltavou omfattar 14 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bečice i České Budějovice|Bečice]] * [[Čenkov u Bechyně]]{{mrk|Overført frå [[Tábor okres]] til [[České Budějovice okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Chrášťany]] * [[Dobšice i České Budějovice|Dobšice]] * ''[[Dolní Bukovsko]]'' * [[Dražíč]]{{mrk|Overført frå [[Písek okres]] til [[České Budějovice okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Hartmanice i České Budějovice|Hartmanice]] * [[Horní Kněžeklady]] * [[Hosty]] * [[Modrá Hůrka]] * [[Temelín]] * '''[[Týn nad Vltavou]]''' * [[Všemyslice]] * [[Žimutice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Týn nad Vltavou SO || 13 592 || 13 624 || 13 522 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Týn nad Vltavou''' || 7 602 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bukovsko}} || 1 663 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všemyslice}} || 1 113 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Temelín}} || 757 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrášťany}} || 715 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Týn nad Vltavou''' || 4 407 |- | style=text-align:left; | [[Malá Strana i Týn nad Vltavou|Malá Strana]]{{mrk|Tettstad i kommunen Týn nad Vltavou}} || 2 610 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bukovsko}} || 1 233 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všemyslice}} || 655 |- |} ===Bydelar i Týn nad Vltavou=== Bydelane og tettstadene i Týn nad Vltavou: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Hněvkovice na levém břehu Vltavy || 67 |- | style=text-align:left; | Malá Strana || 2 610 |- | style=text-align:left; | Týn nad Vltavou || 4 407 |- ! '''Týn nad Vltavou by''' ! style=text-align:right; | 7 084 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Koloděje nad Lužnicí}} || 189 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Netěchovice}} || 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nuzice}} || 113 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předčice}} || 74 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vesce}} || 36 |- ! '''Týn nad Vltavou''' ! style=text-align:right; | 7 602 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Tyn nad Vltavou]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Tyn nad Vltavou]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Tyn nad Vltavou]] ezt6x73dqalcap56hg3duw16vr7s9ig 0 433329 3673746 3672292 2026-09-21T16:35:22Z TU-nor 12071 3673746 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Dačice, Palackého náměstí z věže.jpg | bilettekst = Utsyn over sentrum i Dačice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Dacice.svg | symbol = Coat of arms of Dačice.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 471,81<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 19118 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7022 | folketal_by = 5320 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Dačice'''{{mrk|[[tysk]] ''Datschitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Dačice.png|mini|250px|Det administrative området til Dačice innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dačice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Dačice omfattar 23 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er to byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Báňovice]] * [[Budeč]] * [[Budíškovice]] * [[Cizkrajov]] * [[Červený Hrádek]] * [[Český Rudolec]] * '''[[Dačice]]''' * [[Dešná]] * [[Dobrohošť]] * [[Heřmaneč]] * [[Horní Meziříčko]] * [[Horní Němčice]] * [[Horní Slatina]] * [[Hříšice]] * [[Kostelní Vydří]] * [[Peč]] * [[Písečné]] * '''[[Slavonice]]''' * [[Staré Hobzí]] * [[Studená]] * [[Třebětice]] * [[Volfířov]] * [[Županovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Dačice SO || 18 885 || 19 316 || 19 118 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Dačice''' || 7 022 |- | style=text-align:left; | [[Slavonice]] || 2 241 |- | style=text-align:left; | [[Studená]] || 2 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Český Rudolec}} || 872 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volfířov}} || 696 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Dačice''' || 5 320 |- | style=text-align:left; | [[Slavonice]] || 2 093 |- | style=text-align:left; | [[Studená]] || 1 579 |} ===Bydelar i Dačice=== Bydelane og tettstadene i Dačice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Dačice I || 728 |- | style=text-align:left; | Dačice II || 324 |- | style=text-align:left; | Dačice III || 882 |- | style=text-align:left; | Dačice IV || 548 |- | style=text-align:left; | Dačice V || 2 838 |- ! '''Dačice by''' ! style=text-align:right; | 5 320 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bílkov}} || 380 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek i Dačice|Borek}} || 150 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlumec i Dačice|Chlumec}} || 115 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Němčice}} || 318 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hostkovice}} || 96 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradišťko}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lipolec}} || 176 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malý Pěčín}} || 141 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Prostřední Vydří}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Toužín}} || 42 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velký Pěčín}} || 140 |- ! '''Dačice kommune''' ! style=text-align:right; | 7 022 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Dacice]] [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Dacice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Dacice]] pm8gq1oz1vb2xqw8l78muw9qfooibi0 0 433361 3673798 3673581 2026-09-21T21:07:53Z TU-nor 12071 3673798 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Jindrichuv Hradec Neuhaus (38593971622).jpg | bilettekst = Utsyn over Jindřichův Hradec | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Jindřichův Hradec.svg | symbol = Znak Jindřichova Hradce.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 933,74<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 45377 | folketal1type = kommune | folketal1 = 20437 | folketal_by = 16885 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Jindřichův Hradec'''{{mrk|[[tysk]] ''Neuhaus''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jindřichův Hradec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Jindřichův Hradec.png|mini|250px|Det administrative området til Jindřichův Hradec innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Jindřichův Hradec er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Jindřichův Hradec omfattar 58 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 7 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bednárec]] * [[Bednáreček]] * [[Blažejov]] * [[Bořetín]] * [[Březina i Jindřichův Hradec|Březina]] * [[Číměř]] * [[Člunek]] * '''[[Deštná]]''' * [[Dívčí Kopy]] * [[Dolní Pěna]] * [[Dolní Žďár]] * [[Doňov]] * [[Drunče]] * [[Hadravova Rosička]] * [[Hatín]] * [[Horní Pěna]] * [[Horní Radouň]] * [[Horní Skrýchov]] * [[Hospříz]] * [[Jarošov nad Nežárkou]] * [[Jilem]] * '''[[Jindřichův Hradec]]''' * [[Kačlehy]] * [[Kamenný Malíkov]] * '''[[Kardašova Řečice]]''' * [[Kostelní Radouň]] * [[Kunžak]] * [[Lásenice]] * [[Lodhéřov]] * '''[[Nová Bystřice]]''' * [[Nová Olešná]] * '''[[Nová Včelnice]]''' * [[Okrouhlá Radouň]] * [[Pístina]] * [[Plavsko]] * [[Pleše]] * [[Pluhův Žďár]] * [[Polště]] * [[Popelín]] * [[Příbraz]] * [[Ratiboř]] * [[Rodvínov]] * [[Roseč]] * [[Rosička]] * ''[[Staré Město pod Landštejnem]]'' * '''[[Stráž nad Nežárkou]]''' * [[Střížovice]] * '''[[Strmilov]]''' * [[Světce]] * [[Újezdec]] * [[Velký Ratmírov]] * [[Vícemil]] * [[Višňová i Jindřichův Hradec|Višňová]] * [[Vlčetínec]] * [[Vydří]] * [[Záhoří i Jindřichův Hradec|Záhoří]] * [[Zahrádky i Jindřichův Hradec|Zahrádky]] * [[Žďár i Jindřichův Hradec|Žďár]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Jindřichův Hradec SO || 47 138 || 46 642 || 45 377 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Jindřichův Hradec''' || 20 437 |- | style=text-align:left; | [[Nová Bystřice]] || 3 089 |- | style=text-align:left; | [[Nová Včelnice]] || 2 168 |- | style=text-align:left; | [[Kardašova Řečice]] || 2 147 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunžak}} || 1 382 |- | style=text-align:left; | [[Strmilov]] || 1 370 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jarošov nad Nežárkou}} || 1 069 |- | style=text-align:left; | [[Stráž nad Nežárkou]] || 844 |- | style=text-align:left; | [[Deštná]] || 696 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Jindřichův Hradec''' || 16 885 |- | style=text-align:left; | [[Nová Bystřice]] || 2 449 |- | style=text-align:left; | [[Nová Včelnice]] || 2 168 |- | style=text-align:left; | [[Kardašova Řečice]] || 1 957 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunžak}} || 1 163 |- | style=text-align:left; | [[Strmilov]] || 1 015 |- | style=text-align:left; | [[Stráž nad Nežárkou]] || 702 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jarošov nad Nežárkou}} || 671 |- | style=text-align:left; | [[Deštná]] || 667 |} ===Bydelar i Jindřichův Hradec=== [[Fil:JH Jindřichův Hradec.png|mini|250px|Bydelane i Jindřichův Hradec]] Bydelane og tettstadene i Jindřichův Hradec: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Jindřichův Hradec I || 590 |- | style=text-align:left; | Jindřichův Hradec II || 5 579 |- | style=text-align:left; | Jindřichův Hradec III || 6 943 |- | style=text-align:left; | Jindřichův Hradec IV || 1 405 |- | style=text-align:left; | Jindřichův Hradec V || 2 368 |- ! '''Jindřichův Hradec by''' ! style=text-align:right; | 16 885 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Buk i Jindřichův Hradec|Buk}} || 271 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Děbolín}} || 245 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Radouň}} || 262 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Skrýchov}} || 252 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Žďár}} || 250 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Matná}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otín}} || 1 340 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Políkno}} || 195 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radouňka}} || 682 |- ! '''Jindřichův Hradec kommune''' ! style=text-align:right; | 20 437 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Jindrichuv Hradec]] [[Kategori:Kommunar i Jindřichův Hradec okres|Jindrichuv Hradec]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Jindrichuv Hradec]] 4ikxyv5ooz0hlmfq8swjhar46kflaqy 0 433389 3673760 3671565 2026-09-21T19:59:49Z TU-nor 12071 3673760 wikitext text/x-wiki '''Hradiště''' kan vise til: *[[Hradiště i Blovice]], ein busetnad i byen [[Blovice]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hradiště i Cheb]], ein busetnad i byen [[Cheb]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia *[[Hradiště i Domažlice]], ein kommune i [[Domažlice]] i distriktet Domažlice okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hradiště i Kaplice]], ein busetnad i byen [[Kaplice]] i distriktet Český Krumlov okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Hradiště i Písek]], ein busetnad i byen Písek i distriktet Písek okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Hradiště i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Nepomuk]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hradiště i Rokycany]], ein kommune i [[Rokycany]] i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia *[[Hradiště i Benešov]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia *[[militærdistriktet Hradiště]] i [[Karlovy Vary]] i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 8devh4l3ifuutfafj681exi3pzt58p8 0 433395 3673711 3671668 2026-09-21T14:50:43Z TU-nor 12071 3673711 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Prachatice, Velké náměstí (srpen 2024).jpg | bilettekst = Rådhusplassen i Prachatice | kart = Prachatice PT CZ.png | karttekst = Prachatice innanfor distriktet [[Prachatice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Prachatice med utvida fullmakter | flagg = Flag of Prachatice.svg | symbol = Prachatice znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Prachatice okres|Prachatice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 841,34<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 32413 | folketal1type = kommune | folketal1 = 10440 | folketal_by = 10017 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Prachatice'''{{mrk|[[tysk]] ''Prachatitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Prachatice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Prachatice.png|mini|250px|Det administrative området til Prachatice innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Prachatice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Tre kommunar frå det administrative området til Prachatice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]] og ni frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Prachatice omfattar 44 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 3 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Babice i Prachatice|Babice]]* * [[Bohunice]] * [[Budkov]] * [[Bušanovice]] * [[Chlumany]] * [[Chroboly]] * [[Chvalovice]] * [[Drslavice]] * ''[[Dub]]'' * [[Dvory]] * [[Hracholusky]] * '''[[Husinec i Prachatice|Husinec]]''' * [[Kratušín]] * [[Křišťanov]] * [[Ktiš]] * [[Lažiště]] * [[Lenora]] * ''[[Lhenice]]'' * [[Lipovice]] * [[Lužice i Prachatice|Lužice]] * [[Mahouš]]* * [[Malovice]] * [[Mičovice]] * [[Nebahovy]] * [[Němčice]]* * '''[[Netolice]]''' * [[Nová Pec]] * [[Olšovice]] * [[Pěčnov]] * '''[[Prachatice]]''' * [[Radhostice]] * [[Stožec]] * ''[[Strunkovice nad Blanicí]]'' * [[Těšovice i Prachatice|Těšovice]] * [[Tvrzice]] * [[Újezdec]] * [[Vitějovice]] * '''[[Vlachovo Březí]]''' * '''[[Volary]]''' * [[Záblatí]] * [[Zábrdí]] * [[Zbytiny]] * [[Želnava]] * [[Žernovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Prachatice SO || 33 651 || 32 764 || 32 413 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Prachatice''' || 10 440 |- | style=text-align:left; | [[Volary]] || 3 652 |- | style=text-align:left; | [[Netolice]] || 2 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhenice}} || 2 039 |- | style=text-align:left; | [[Vlachovo Březí]] || 1 708 |- | style=text-align:left; | [[Husinec i Prachatice|Husinec]] || 1 353 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strunkovice nad Blanicí}} || 1 246 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Prachatice''' || 10 017 |- | style=text-align:left; | [[Volary]] || 3 578 |- | style=text-align:left; | [[Netolice]] || 2 254 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhenice}} || 1 554 |- | style=text-align:left; | [[Vlachovo Březí]] || 1 553 |- | style=text-align:left; | [[Husinec i Prachatice|Husinec]] || 1 227 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strunkovice nad Blanicí}} || 872 |} ===Bydelar i Prachatice=== Bydelane og tettstadene i Prachatice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Prachatice I || 767 |- | style=text-align:left; | Prachatice II || 9 136 |- | style=text-align:left; | Staré Prachatice || 114 |- ! '''Prachatice by''' ! style=text-align:right; | 10 017 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kahov}} || 44 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libínské Sedlo}} || 105 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Městská Lhotka}} || 9 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Oseky}} || 87 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostrov i Prachatice|Ostrov}} || 109 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Perlovice}} || 24 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podolí}} || 26 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stádla}} || 5 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volovice}} || 14 |- ! '''Prachatice kommune''' ! style=text-align:right; | 10 440 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Prachatice]] [[Kategori:Kommunar i Prachatice okres|Prachatice]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Prachatice]] 1amytoc0gv30awh15pujxl3ott9ct9h 0 433408 3673712 3673619 2026-09-21T14:52:08Z TU-nor 12071 3673712 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet České Budějovice''' ([[tsjekkisk]] ''Českobudějovická aglomerace'') er oppretta for České Budějovice og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]], fire frå [[Trhové Sviny]], fire frå [[Český Krumlov]], tre frå [[Prachatice]] og ein frå [[Třeboň]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 173&nbsp;846 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå České Budějovice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Adamov i České Budějovice|Adamov}} || 997 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek}} || 1 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borovnice}} || 150 |- | style=text-align:left; | [[Boršov nad Vltavou]] || 2 042 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Branišov}} || 271 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Břehov}} || 172 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čakov}} || 292 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čejkovice}} || 389 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotýčany}} || 276 |- | style=text-align:left; | [[České Budějovice]] || 95 664 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dasný}} || 338 |- | style=text-align:left; | [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]] || 2 800 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubravice}} || 325 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doudleby}} || 482 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahotěšice}} || 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubičné}} || 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubné}} || 1 681 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Habří}} || 110 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmaň i České Budějovice|Heřmaň}} || 204 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hlincová Hora}} || 445 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 5 310 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Homole}} || 1 676 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hosín}} || 902 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradce}} || 103 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdějovice}} || 1 485 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hůry}} || 610 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hvozdec}} || 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jivno}} || 426 |- | style=text-align:left; | [[Kamenný Újezd i České Budějovice|Kamenný Újezd]] || 2 462 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Komařice}} || 355 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kvítkovice}} || 133 |- | style=text-align:left; | [[Ledenice]] || 2 404 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libín}} || 416 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libníč}} || 622 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lipí}} || 645 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 4 513 |- | style=text-align:left; | [[Litvínovice]] || 2 650 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mazelov}} || 213 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mokrý Lom}} || 117 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nedabyle}} || 364 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i České Budějovice|Nová Ves}} || 763 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Olešník}} || 772 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pištín}} || 626 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Planá i České Budějovice|Planá}} || 246 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plav i České Budějovice|Plav}} || 440 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radošovice i České Budějovice|Radošovice}} || 174 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudné}} || 1 389 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 489 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Římov}} || 944 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sedlec i České Budějovice|Sedlec}} || 523 |- | style=text-align:left; | [[Srubec]] || 2 926 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hodějovice}} || 1 281 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ševětín}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štěpánovice}} || 956 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strážkovice}} || 520 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strýčice}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střížov}} || 210 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úsilné}} || 508 |- | style=text-align:left; | [[Včelná]] || 2 307 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vidov}} || 601 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vitín}} || 456 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlkov}} || 43 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vrábče}} || 865 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vráto}} || 448 |- | style=text-align:left; | [[Zahájí]] || 468 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Závraty}} || 56 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zvíkov}} || 258 |- ! České Budějovice ! style=text-align:right; | 159 965 |- |} ===Frå Trhové Sviny=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany i České Budějovice]] || 4 040 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mladošovice}} || 426 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostrolovský Újezd}} || 175 |- | style=text-align:left; | [[Trhové Sviny]] || 5 137 |- ! Trhové Sviny ! style=text-align:right; | 9 778 |- |} ===Frå Český Krumlov=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlumec i Český Krumlov|Chlumec}} || 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třebonín}} || 1 357 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holubov}} || 1 078 |- | style=text-align:left; | [[Křemže]] || 2 959 |- ! Český Krumlov ! style=text-align:right; | 5 495 |- |} ===Frå Prachatice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Babice i Prachatice|Babice}} || 134 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mahouš}} || 164 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Němčice}} || 197 |- ! Prachatice ! style=text-align:right; | 495 |- |} ===Frå Třeboň=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smržov i Jindřichův Hradec|Smržov}} || 113 |- ! Třeboň ! style=text-align:right; | 113 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Ceske Budejovice]] [[Kategori:České Budějovice]] bg2ol2x4ctubznvs37286rbsewtyuua 3673748 3673712 2026-09-21T16:37:41Z TU-nor 12071 3673748 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet České Budějovice''' ([[tsjekkisk]] ''Českobudějovická aglomerace'') er oppretta for České Budějovice og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]], fire frå [[Trhové Sviny]], fire frå [[Český Krumlov]], tre frå [[Prachatice]] og ein frå [[Třeboň]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 173&nbsp;846 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå České Budějovice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Adamov i České Budějovice|Adamov}} || 997 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek i České Budějovice|Borek}} || 1 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borovnice}} || 150 |- | style=text-align:left; | [[Boršov nad Vltavou]] || 2 042 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Branišov}} || 271 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Břehov}} || 172 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čakov}} || 292 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čejkovice}} || 389 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotýčany}} || 276 |- | style=text-align:left; | [[České Budějovice]] || 95 664 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dasný}} || 338 |- | style=text-align:left; | [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]] || 2 800 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubravice}} || 325 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doudleby}} || 482 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahotěšice}} || 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubičné}} || 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubné}} || 1 681 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Habří}} || 110 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmaň i České Budějovice|Heřmaň}} || 204 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hlincová Hora}} || 445 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 5 310 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Homole}} || 1 676 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hosín}} || 902 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradce}} || 103 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdějovice}} || 1 485 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hůry}} || 610 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hvozdec}} || 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jivno}} || 426 |- | style=text-align:left; | [[Kamenný Újezd i České Budějovice|Kamenný Újezd]] || 2 462 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Komařice}} || 355 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kvítkovice}} || 133 |- | style=text-align:left; | [[Ledenice]] || 2 404 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libín}} || 416 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libníč}} || 622 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lipí}} || 645 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 4 513 |- | style=text-align:left; | [[Litvínovice]] || 2 650 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mazelov}} || 213 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mokrý Lom}} || 117 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nedabyle}} || 364 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i České Budějovice|Nová Ves}} || 763 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Olešník}} || 772 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pištín}} || 626 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Planá i České Budějovice|Planá}} || 246 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plav i České Budějovice|Plav}} || 440 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radošovice i České Budějovice|Radošovice}} || 174 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudné}} || 1 389 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 489 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Římov}} || 944 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sedlec i České Budějovice|Sedlec}} || 523 |- | style=text-align:left; | [[Srubec]] || 2 926 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hodějovice}} || 1 281 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ševětín}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štěpánovice}} || 956 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strážkovice}} || 520 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strýčice}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střížov}} || 210 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úsilné}} || 508 |- | style=text-align:left; | [[Včelná]] || 2 307 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vidov}} || 601 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vitín}} || 456 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlkov}} || 43 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vrábče}} || 865 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vráto}} || 448 |- | style=text-align:left; | [[Zahájí]] || 468 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Závraty}} || 56 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zvíkov}} || 258 |- ! České Budějovice ! style=text-align:right; | 159 965 |- |} ===Frå Trhové Sviny=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany i České Budějovice]] || 4 040 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mladošovice}} || 426 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostrolovský Újezd}} || 175 |- | style=text-align:left; | [[Trhové Sviny]] || 5 137 |- ! Trhové Sviny ! style=text-align:right; | 9 778 |- |} ===Frå Český Krumlov=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlumec i Český Krumlov|Chlumec}} || 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třebonín}} || 1 357 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holubov}} || 1 078 |- | style=text-align:left; | [[Křemže]] || 2 959 |- ! Český Krumlov ! style=text-align:right; | 5 495 |- |} ===Frå Prachatice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Babice i Prachatice|Babice}} || 134 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mahouš}} || 164 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Němčice}} || 197 |- ! Prachatice ! style=text-align:right; | 495 |- |} ===Frå Třeboň=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smržov i Jindřichův Hradec|Smržov}} || 113 |- ! Třeboň ! style=text-align:right; | 113 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Ceske Budejovice]] [[Kategori:České Budějovice]] 1orl9eb6c2ch2d3coekrf2y21iei5yh 3673855 3673748 2026-09-22T09:32:01Z TU-nor 12071 3673855 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet České Budějovice''' ([[tsjekkisk]] ''Českobudějovická aglomerace'') er oppretta for České Budějovice og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]], fire frå [[Trhové Sviny]], fire frå [[Český Krumlov]], tre frå [[Prachatice]] og ein frå [[Třeboň]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 173&nbsp;846 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå České Budějovice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Adamov i České Budějovice|Adamov}} || 997 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek i České Budějovice|Borek}} || 1 521 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borovnice}} || 150 |- | style=text-align:left; | [[Boršov nad Vltavou]] || 2 042 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Branišov}} || 271 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Břehov}} || 172 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čakov}} || 292 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čejkovice}} || 389 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotýčany}} || 276 |- | style=text-align:left; | [[České Budějovice]] || 95 664 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dasný}} || 338 |- | style=text-align:left; | [[Dobrá Voda u Českých Budějovic]] || 2 800 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubravice}} || 325 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doudleby}} || 482 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahotěšice}} || 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubičné}} || 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubné}} || 1 681 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Habří}} || 110 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmaň i České Budějovice|Heřmaň}} || 204 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hlincová Hora}} || 445 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 5 310 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Homole}} || 1 676 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hosín}} || 902 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradce}} || 103 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrdějovice}} || 1 485 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hůry}} || 610 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hvozdec}} || 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jivno}} || 426 |- | style=text-align:left; | [[Kamenný Újezd i České Budějovice|Kamenný Újezd]] || 2 462 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Komařice}} || 355 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kvítkovice}} || 133 |- | style=text-align:left; | [[Ledenice]] || 2 404 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libín}} || 416 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libníč}} || 622 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lipí}} || 645 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 4 513 |- | style=text-align:left; | [[Litvínovice]] || 2 650 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mazelov}} || 213 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mokrý Lom}} || 117 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nedabyle}} || 364 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i České Budějovice|Nová Ves}} || 763 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Olešník}} || 772 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pištín}} || 626 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Planá i České Budějovice|Planá}} || 246 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plav i České Budějovice|Plav}} || 440 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radošovice i České Budějovice|Radošovice}} || 174 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudné}} || 1 389 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 489 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Římov}} || 944 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sedlec i České Budějovice|Sedlec}} || 523 |- | style=text-align:left; | [[Srubec]] || 2 926 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hodějovice}} || 1 281 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ševětín}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štěpánovice}} || 956 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strážkovice}} || 520 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strýčice}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střížov}} || 210 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úsilné}} || 508 |- | style=text-align:left; | [[Včelná]] || 2 307 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vidov}} || 601 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vitín}} || 456 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlkov i České Budějovice|Vlkov}} || 43 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vrábče}} || 865 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vráto}} || 448 |- | style=text-align:left; | [[Zahájí]] || 468 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Závraty}} || 56 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zvíkov}} || 258 |- ! České Budějovice ! style=text-align:right; | 159 965 |- |} ===Frå Trhové Sviny=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany i České Budějovice]] || 4 040 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mladošovice}} || 426 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostrolovský Újezd}} || 175 |- | style=text-align:left; | [[Trhové Sviny]] || 5 137 |- ! Trhové Sviny ! style=text-align:right; | 9 778 |- |} ===Frå Český Krumlov=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlumec i Český Krumlov|Chlumec}} || 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třebonín}} || 1 357 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holubov}} || 1 078 |- | style=text-align:left; | [[Křemže]] || 2 959 |- ! Český Krumlov ! style=text-align:right; | 5 495 |- |} ===Frå Prachatice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Babice i Prachatice|Babice}} || 134 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mahouš}} || 164 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Němčice}} || 197 |- ! Prachatice ! style=text-align:right; | 495 |- |} ===Frå Třeboň=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smržov i Jindřichův Hradec|Smržov}} || 113 |- ! Třeboň ! style=text-align:right; | 113 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Ceske Budejovice]] [[Kategori:České Budějovice]] iv5soqi9pr3j5oiyyimqwx8noq9pb76 0 433439 3673852 3673621 2026-09-22T09:26:58Z TU-nor 12071 3673852 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Soběslav square.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Soběslav | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Soběslav.svg | symbol = Sobeslav crest Czech Republic.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tábor okres|Tábor]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 324,01<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 13177 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6801 | folketal_by = 6510 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Soběslav'''{{mrk|[[tysk]] ''Sobieslau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tábor okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Soběslav.png|mini|250px|Det administrative området til Soběslav innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Soběslav er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Soběslav omfattar 31 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Borkovice]] * [[Budislav]] * [[Chotěmice]] * [[Dírná]] * [[Dráchov]] * [[Drahov]] * [[Hlavatce]] * [[Katov]] * [[Klenovice]] * [[Komárov i Tábor|Komárov]] * [[Mažice]] * [[Mezná]] * [[Myslkovice]] * [[Přehořov]] * [[Řípec]] * [[Roudná]] * [[Sedlečko u Soběslavě]] * [[Skalice i Tábor|Skalice]] * '''[[Soběslav]]''' * [[Svinyy]] * [[Třebějice]] * [[Tučapy]] * [[Val i Tábor|Val]] * [[Vesce]] * '''[[Veselí nad Lužnicí]]''' * [[Vlastiboř i Tábor|Vlastiboř]] * [[Vlkov i Tábor|Vlkov]] * [[Zálší]] * [[Žíšov]] * [[Zlukov]] * [[Zvěrotice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Soběslav SO || 22 020 || 21 779 || 21 554 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Soběslav''' || 6 801 |- | style=text-align:left; | [[Veselí nad Lužnicí]] || 6 211 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tučapy}} || 782 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klenovice}} || 662 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudná}} || 547 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Soběslav''' || 6 510 |- | style=text-align:left; | [[Veselí nad Lužnicí]] || 6 024 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tučapy}} || 570 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klenovice}} || 662 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudná}} || 424 |} ===Bydelar i Soběslav=== Bydelane og tettstadene i Soběslav: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Soběslav I || 964 |- | style=text-align:left; | Soběslav II || 1 779 |- | style=text-align:left; | Soběslav III || 3 767 |- ! '''Soběslav by''' ! style=text-align:right; | 6 510 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlebov}} || 190 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nedvědice}} || 101 |- ! '''Soběslav kommune''' ! style=text-align:right; | 6 801 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Sobeslav]] [[Kategori:Kommunar i Tábor okres|Sobeslav]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Sobeslav]] a5ij1fqbai0mp5sp60yklc7sbbhra93 0 433478 3673874 3673565 2026-09-22T09:54:15Z TU-nor 12071 3673874 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Klatovy vyhled.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i Klatovy | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Klatovy.svg | symbol = Klatovy-znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Klatovy okres|Klatovy]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 906,18<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 49506 | folketal1type = kommune | folketal1 = 21579 | folketal_by = 18386 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Klatovy'''{{mrk|[[tysk]] ''Klattau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Klatovy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Klatovy.png|mini|250px|Det administrative området til Klatovy innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Horažďovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Klatovy omfattar 44 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 8 byar (tsjekkisk ''město'') og 3 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Běhařov]] * [[Běšiny]] * [[Bezděkov]] * [[Biřkov]] * [[Bolešiny]] * ''[[Čachrov]]'' * [[Černíkov]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Domažlice okres]] til [[Klatovy okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Červené Poříčí]] * [[Chlistov]] * ''[[Chudenice]]'' * [[Chudenín]] * [[Číhaň]] * ''[[Dešenice]]'' * [[Dlažov]] * [[Dolany i Klatovy|Dolany]] * [[Hamry]] * [[Hnačov]] * '''[[Janovice nad Úhlavou]]''' * [[Javor]] * [[Ježovy]] * '''[[Klatovy]]''' * [[Klenová]] * [[Křenice]] * [[Lomec]] * '''[[Měčín]]''' * [[Mezihoří]] * [[Mlýnské Struhadlo]] * [[Mochtín]] * [[Myslovice]] * '''[[Nýrsko]]''' * [[Obytce]] * [[Ostřetice]] * '''[[Plánice]]''' * [[Poleň]] * [[Předslav]] * '''[[Strážov]]''' * '''[[Švihov]]''' * [[Týnec i Klatovy|Týnec]] * [[Újezd u Plánice]] * [[Vřeskovice]] * [[Vrhaveč]] * [[Zavlekov]] * [[Zborovy]] * '''[[Železná Ruda]]''' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Klatovy SO || 50 485 || 49 988 || 49 506 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Klatovy''' || 21 579 |- | style=text-align:left; | [[Nýrsko]] || 4 753 |- | style=text-align:left; | [[Janovice nad Úhlavou]] || 2 469 |- | style=text-align:left; | [[Švihov]] || 1 665 |- | style=text-align:left; | [[Železná Ruda]] || 1 632 |- | style=text-align:left; | [[Plánice]] || 1 529 |- | style=text-align:left; | [[Strážov]] || 1 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mochtín}} || 1 140 |- | style=text-align:left; | [[Měčín]] || 1 112 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Klatovy''' || 18 386 |- | style=text-align:left; | [[Nýrsko]] || 3 985 |- | style=text-align:left; | [[Janovice nad Úhlavou]] || 1 843 |- | style=text-align:left; | [[Švihov]] || 1 152 |- | style=text-align:left; | [[Železná Ruda]] || 1 133 |- | style=text-align:left; | [[Strážov]] || 892 |- | style=text-align:left; | [[Plánice]] || 850 |- |} ===Bydelar i Klatovy=== [[Fil:KT Klatovy.png|mini|250px|Bydelane i Klatovy]] Bydelane og tettstadene i Klatovy: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Klatovy I || 1 097 |- | style=text-align:left; | Klatovy II || 4 731 |- | style=text-align:left; | Klatovy III || 6 616 |- | style=text-align:left; | Klatovy IV || 4 668 |- | style=text-align:left; | Klatovy V || 981 |- | style=text-align:left; | Beňovy || 54 |- | style=text-align:left; | Čínov || 149 |- | style=text-align:left; | Lažánky || 17 |- | style=text-align:left; | Chaloupky || 60 |- | style=text-align:left; | Pihovice || 43 |- ! Klatovy by ! style=text-align:right; | 18 386 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dehtín}} || 53 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobrá Voda}} || 7 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drslavice}} || 109 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Habartice}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kal}} || 85 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kosmáčov}} || 28 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křištín}} || 34 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kvaslice}} || 9 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kydliny}} || 104 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Luby}} || 932 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otín}} || 119 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sobětice}} || 297 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štěpánovice}} || 330 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střeziměř}} || 67 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tajanov}} || 306 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Točník}} || 265 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tupadly}} || 176 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Věckovice}} || 35 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vícenice}} || 108 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vítkovice i Klatovy|Vítkovice}} || 10 |- ! Klatovy kommune !style=text-align:right; | 21 579 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Klatovy]] [[Kategori:Kommunar i Klatovy okres|Klatovy]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Klatovy]] 6of8dbzzcvyjpgh72yf0ay59quhano3 0 433522 3673751 3672466 2026-09-21T16:49:08Z TU-nor 12071 3673751 wikitext text/x-wiki '''Chlum''' kan vise til: * [[Chlum i Česká Lípa]], ein kommune i [[Česká Lípa]] i distriktet Česká Lípa i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Chlum i Hořice]], ein busetnad i kommunen [[Hořice]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Chlum i Děčín]], ein busetnad i kommunen [[Děčín]] i distriktet Děčín okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Chlum i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Blovice]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Chlum i Rokycany]], ein kommune i [[Rokycany]] i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Chlum i Strakonice]], ein kommune i [[Blatná]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Chlum i Vlašim]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Chlum u Třeboně]], ein kommune i [[Třeboň]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} g0xjg3z229hi8fm568ywynvv9w2jp79 3673758 3673751 2026-09-21T19:56:52Z TU-nor 12071 3673758 wikitext text/x-wiki '''Chlum''' kan vise til: * [[Chlum i Česká Lípa]], ein kommune i [[Česká Lípa]] i distriktet Česká Lípa i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Chlum i Hořice]], ein busetnad i kommunen [[Hořice]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Chlum i Děčín]], ein busetnad i kommunen [[Děčín]] i distriktet Děčín okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Chlum i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Blovice]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Chlum i Rokycany]], ein kommune i [[Rokycany]] i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Chlum i Strakonice]], ein kommune i [[Blatná]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Chlum i Benešov]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Chlum u Třeboně]], ein kommune i [[Třeboň]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} f7adzzsz0o7hk3b3znpaaz6tz103iul 0 433529 3673768 3672061 2026-09-21T20:11:27Z TU-nor 12071 3673768 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nepomuk 346.jpg | bilettekst = Rådhuset i Nepomuk | kart = | karttekst = | flagg = Nepomuk prapor.gif | symbol = Nepomuk znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-jih okres|Plzeň-jih]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 308,77<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 10931 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3564 | folketal_by = 2779 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nepomuk'''{{mrk|[[tysk]] ''Pomuk''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-jih okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Nepomuk.png|mini|250px|Det administrative området til Nepomuk innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nepomuk er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Nepomuk omfattar 26 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Čížkov]] * [[Čmelíny]] * [[Hradiště i Plzeň-jih|Hradiště]] * [[Chlumy]] * '''[[Kasejovice]]''' * [[Klášter]] * [[Kozlovice]] * [[Kramolín]] * [[Měcholupy i Plzeň-jih|Měcholupy]] * [[Mileč]] * [[Mladý Smolivec]] * [[Mohelnice]] * [[Nekvasovy]] * '''[[Nepomuk]]''' * [[Neurazy]] * [[Nezdřev]] * [[Oselce]] * [[Polánka]] * [[Prádlo]] * [[Sedliště i Plzeň-jih|Sedliště]] * [[Srby]] * [[Tojice]] * [[Třebčice]] * [[Vrčeň]] * ''[[Žinkovy]]'' * [[Životice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nepomuk SO || 11 272 || 11 475|| 10 931 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nepomuk''' || 3 564 |- | style=text-align:left; | [[Kasejovice]] || 1 246 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žinkovy}} || 861 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Neurazy}} || 715 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mladý Smolivec}} || 675 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nepomuk''' || 2 779 |- | style=text-align:left; | [[Kasejovice]] || 862 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žinkovy}} || 581 |- |} ===Bydelar i Nepomuk=== Bydelane og tettstadene i Nepomuk: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nepomuk || 2 779 |- ! '''Nepomuk by''' ! style=text-align:right; | 2 779 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dvorec}} || 785 |- ! Nepomuk kommune !style=text-align:right; | 3 564 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Nepomuk]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-jih okres|Nepomuk]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Nepomuk]] 5smca9vgwwfa565sx9z0a8td88fxo56 0 433556 3673742 3671751 2026-09-21T16:22:44Z TU-nor 12071 3673742 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kralovice - Okres Plzeň-sever (7).jpg | bilettekst = Sentralt torg i Kralovice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Kralovice CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 659,24<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 21817 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3380 | folketal_by = 3080 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kralovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Kralowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Kralovice.png|mini|250px|Det administrative området til Kralovice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kralovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Ni kommunar frå det administrative området til Kralovice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 99 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Kralovice omfattar 44 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bezvěrov]] * [[Bílov]] * [[Bohy]] * [[Brodeslavy]] * [[Černíkovice]] * [[Chříč]] * [[Dobříč]]* * [[Dolní Bělá]]* * [[Dolní Hradiště]] * [[Dražeň]] * [[Hlince]] * [[Holovousy i Plzeň-sever|Holovousy]] * [[Horní Bělá]]* * [[Hvozd]] * [[Jarov i Plzeň-sever|Jarov]]* * '''[[Kaznějov]]'''* * [[Kočín]] * [[Kopidlo]] * [[Koryta]] * '''[[Kožlany]]''' * [[Kozojedy]] * '''[[Kralovice]]''' * [[Líté]]* * [[Loza]]* * '''[[Manětín]]''' * [[Mladotice]] * [[Mrtník]]* * [[Nečtiny]]* * [[Obora i Plzeň-sever|Obora]] * [[Pastuchovice]] * [[Pláně]] * '''[[Plasy]]''' * [[Potvorov]] * [[Rybnice]] * [[Sedlec i Plzeň-sever|Sedlec]] * [[Slatina i Plzeň-sever|Slatina]] * [[Štichovice]] * [[Studená i Plzeň-sever|Studená]] * [[Tis u Blatna]] * [[Velečín]] * [[Všehrdy i Plzeň-sever|Všehrdy]] * [[Výrov]] * [[Vysoká Libyně]] * [[Žihle]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kralovice SO || 21 941 || 21 911 || 21 817 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kralovice''' || 3 380 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] ||2 934 |- | style=text-align:left; | [[Plasy]] ||2 690 |- | style=text-align:left; | [[Kožlany]] ||1 461 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žihle}} || 1 204 |- | style=text-align:left; | [[Manětín]] || 1 106 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kralovice''' || 3 080 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] || 2 934 |- | style=text-align:left; | [[Plasy]] || 1 891 |- | style=text-align:left; | [[Kožlany]] || 1 149 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žihle}} || 1 049 |- | style=text-align:left; | [[Manětín]] || 719 |- |} ===Bydelar i Kralovice=== Bydelane og tettstadene i Kralovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kralovice || 3 080 |- ! '''Kralovice by''' ! style=text-align:right; | 3 080 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bukovina i Kralovice|Bukovina}} || 65 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradecko}} || 137 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mariánský Týnec}} || 31 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řemešín}} || 22 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trojany i Kralovice|Trojany}} || 45 |- ! Kralovice kommune !style=text-align:right; | 3 380 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Kralovice]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Kralovice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Kralovice]] ofnecfkz0nsz2tcb1rh0e4fu6m0g55o 3673781 3673742 2026-09-21T20:34:00Z TU-nor 12071 3673781 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kralovice - Okres Plzeň-sever (7).jpg | bilettekst = Sentralt torg i Kralovice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Kralovice CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 659,24<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 21817 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3380 | folketal_by = 3080 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kralovice'''{{mrk|[[tysk]] ''Kralowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Kralovice.png|mini|250px|Det administrative området til Kralovice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kralovice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Ni kommunar frå det administrative området til Kralovice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 99 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Kralovice omfattar 44 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bezvěrov]] * [[Bílov]] * [[Bohy]] * [[Brodeslavy]] * [[Černíkovice]] * [[Chříč]] * [[Dobříč]]* * [[Dolní Bělá]]* * [[Dolní Hradiště]] * [[Dražeň]] * [[Hlince]] * [[Holovousy i Plzeň-sever|Holovousy]] * [[Horní Bělá]]* * [[Hvozd]] * [[Jarov i Plzeň-sever|Jarov]]* * '''[[Kaznějov]]'''* * [[Kočín]] * [[Kopidlo]] * [[Koryta]] * '''[[Kožlany]]''' * [[Kozojedy i Plzeň-sever|Kozojedy]] * '''[[Kralovice]]''' * [[Líté]]* * [[Loza]]* * '''[[Manětín]]''' * [[Mladotice]] * [[Mrtník]]* * [[Nečtiny]]* * [[Obora i Plzeň-sever|Obora]] * [[Pastuchovice]] * [[Pláně]] * '''[[Plasy]]''' * [[Potvorov]] * [[Rybnice]] * [[Sedlec i Plzeň-sever|Sedlec]] * [[Slatina i Plzeň-sever|Slatina]] * [[Štichovice]] * [[Studená i Plzeň-sever|Studená]] * [[Tis u Blatna]] * [[Velečín]] * [[Všehrdy i Plzeň-sever|Všehrdy]] * [[Výrov]] * [[Vysoká Libyně]] * [[Žihle]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kralovice SO || 21 941 || 21 911 || 21 817 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kralovice''' || 3 380 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] ||2 934 |- | style=text-align:left; | [[Plasy]] ||2 690 |- | style=text-align:left; | [[Kožlany]] ||1 461 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žihle}} || 1 204 |- | style=text-align:left; | [[Manětín]] || 1 106 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kralovice''' || 3 080 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] || 2 934 |- | style=text-align:left; | [[Plasy]] || 1 891 |- | style=text-align:left; | [[Kožlany]] || 1 149 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žihle}} || 1 049 |- | style=text-align:left; | [[Manětín]] || 719 |- |} ===Bydelar i Kralovice=== Bydelane og tettstadene i Kralovice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kralovice || 3 080 |- ! '''Kralovice by''' ! style=text-align:right; | 3 080 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bukovina i Kralovice|Bukovina}} || 65 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradecko}} || 137 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mariánský Týnec}} || 31 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řemešín}} || 22 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trojany i Kralovice|Trojany}} || 45 |- ! Kralovice kommune !style=text-align:right; | 3 380 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Kralovice]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Kralovice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Kralovice]] 6t1s77wvhp9xj9dzrbk4pcn1hwzlqgx 0 433580 3673876 3673639 2026-09-22T09:56:27Z TU-nor 12071 3673876 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nýřany - radnice 2.JPG | bilettekst = Rådhuset i Nýřany | kart = | karttekst = | flagg = Nyrany prapor.gif | symbol = Nyrany znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Plzeň-sever okres|Plzeň-sever]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 627,52<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 58100 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6641 | folketal_by = 5797 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nýřany'''{{mrk|[[tysk]] ''Kralowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Plzeň-sever okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Nýřany.png|mini|250px|Det administrative området til Nýřany innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nýřany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 43 kommunar frå det administrative området til Nýřany inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 65 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Nýřany omfattar 54 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bdeněves]]* * [[Blatnice]] * [[Blažim i Plzeň-sever|Blažim]]* * [[Bučí]]* * [[Čeminy]]* * [[Čerňovice i Plzeň-sever|Čerňovice]]* * [[Česká Bříza]]* * [[Chotíkov]]* * [[Dolany i Plzeň-sever|Dolany]]* * [[Druztová]]* * [[Heřmanova Huť]] * [[Hněvnice]] * '''[[Horní Bříza]]'''* * [[Hromnice]]* * [[Kaceřov i Plzeň-sever|Kaceřov]]* * [[Kbelany]]* * [[Kozolupy]]* * [[Krašovice]]* * [[Křelovice]] * [[Krsy]]* * [[Kunějovice]]* * [[Ledce i Plzeň-sever|Ledce]]* * [[Líně]]* * [[Líšťany i Plzeň-sever|Líšťany]]* * [[Lochousice]] * '''[[Město Touškov]]'''* * [[Myslinka]]* * [[Nadryby]]* * [[Nekmíř]]* * [[Nevřeň]]* * '''[[Nýřany]]'''* * [[Ostrov u Bezdružic]] * [[Pernarec]] * [[Plešnice]]* * [[Pňovany]]* * [[Přehýšov]] * [[Příšov]]* * [[Rochlov]] * [[Tatiná]]* * [[Tlučná]]* * '''[[Třemošná]]'''* * [[Trnová]]* * [[Úherce i Plzeň-sever|Úherce]]* * [[Újezd nade Mží]]* * [[Úlice]]* * [[Úněšov]] * '''[[Úterý]]''' * [[Vejprnice]]* * [[Vochov]]* * '''[[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]]'''* * [[Zahrádka]]* * [[Zbůch]]* * [[Žilov]]* * [[Zruč-Senec]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nýřany SO || 47 074 || 53 029 || 58 100 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nýřany''' || 6 641 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 5 098 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Zruč-Senec]] || 3 451 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 724 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 138 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmanova Huť}} || 1 725 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 615 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hromnice}} || 1 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Úterý]] || 451 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nýřany''' || 5 797 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 4 268 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 620 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 085 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zruč}}{{mrk|name="a"|busetnad i kommunen [[Zruč-Senec]]}} || 1 824 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Senec i Plzeň-sever|Senec}}{{mrk|name="a"}} || 1 627 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 286 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlkýš}}{{mrk|busetnad i kommunen {{ikkjeraud|Heřmanova Huť}}}} || 1 187 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- |} ===Bydelar i Nýřany=== Bydelane og tettstadene i Nýřany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nýřany || 5 797 |- ! '''Nýřany by''' ! style=text-align:right; | 5 797 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubrava}} || 263 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kamenný Újezd i Nýřany|Kamenný Újezd}} || 581 |- ! Nýřany kommune !style=text-align:right; | 6 641 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Nyrany]] [[Kategori:Kommunar i Plzeň-sever okres|Nyrany]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Nyrany]] by6yx8ed3lhhkdh8fua4qicl08ul6ng 0 433622 3673747 3673589 2026-09-21T16:36:49Z TU-nor 12071 3673747 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Rokycany CZ Our Lady of the Snow church and Marian column 0589.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Rokycany | kart = Rokycany RO CZ.png | karttekst = Rokycany innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Rokycany med utvida fullmakter | flagg = Rokycany prapor.gif | symbol = Rokycany CoA CZ.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Rokycany okres|Rokycany]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =656,63<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 48809 | folketal1type = kommune | folketal1 = 13758 | folketal_by =13311 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Rokycany'''{{mrk|[[tysk]] ''Rokitzan''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Rokycany okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Rokycany.png|mini|250px|Det administrative området til Rokycany innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Rokycany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 14 kommunar frå det administrative området til Rokycany inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 94 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Rokycany omfattar 68 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Bezděkov]] *[[Břasy]] *[[Březina]] *[[Bujesily]] *[[Bušovice]]* *[[Cekov]] *[[Cheznovice]] *[[Chlum i Rokycany|Chlum]] *[[Chomle]] *[[Čilá]] *[[Dobřív]] *[[Drahoňův Újezd]] *[[Ejpovice]]* *[[Hlohovice]] *[[Holoubkov]] *'''[[Hrádek i Rokycany|Hrádek]]''' *[[Hradiště i Rokycany|Hradiště]] *[[Hůrky]]* *[[Kakejcov]]* *[[Kamenec]] *[[Kamenný Újezd i Rokycany|Kamenný Újezd]] *[[Kařez]] *[[Kařízek]] *[[Klabava]]* *[[Kladruby i Rokycany|Kladruby]] *[[Kornatice]]* *[[Lhota pod Radčem]] *[[Lhotka u Radnic]] *''[[Liblín]]'' *[[Líšná]] *[[Litohlavy]]* *[[Medový Újezd]] *[[Mešno]]* *'''[[Mirošov]]''' *[[Mlečice]] *'''[[Mýto i Rokycany|Mýto]]''' *[[Němčovice]] *[[Nevid]]* *[[Osek i Rokycany|Osek]]* *[[Ostrovec-Lhotka]] *[[Plískov]] *[[Podmokly]] *[[Příkosice]] *[[Přívětice]] *'''[[Radnice]]''' *[[Raková i Rokycany|Raková]] *'''[[Rokycany]]'''* *[[Sebečice]] *[[Sirá]] *[[Skomelno]] *[[Skořice]] *[[Smědčice]]* *[[Štítov]] *[[Strašice]] *[[Svojkovice]]* *[[Těně]] *[[Terešov]] *[[Těškov]] *[[Trokavec]] *[[Týček]] *[[Újezd u Svatého Kříže]] *[[Vejvanov]] *[[Veselá i Rokycany|Veselá]] *[[Vísky]] *[[Volduchy]] *[[Všenice]]* *'''[[Zbiroh]]''' *''[[Zvíkovec]]'' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Rokycany SO || 45 820 || 47 477 || 48 809 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Rokycany''' || 13 758 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek i Rokycany|Hrádek]] || 2 722 |- | style=text-align:left; | [[Strašice]] || 2 440 |- | style=text-align:left; | [[Mirošov]] || 2 433 |- | style=text-align:left; | [[Zbiroh]] || 2 420 |- | style=text-align:left; | [[Břasy]] || 2 285 |- | style=text-align:left; | [[Radnice]] || 1 748 |- | style=text-align:left; | [[Mýto i Rokycany|Mýto]] || 1 536 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holoubkov}} || 1 456 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osek}} || 1 427 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobřív}} || 1 297 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volduchy}} || 1 253 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Rokycany''' || 13 311 |- | style=text-align:left; | [[Strašice]] || 2 440 |- | style=text-align:left; | [[Mirošov]] || 2 364 |- | style=text-align:left; | [[Zbiroh]] || 2 301 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek i Rokycany|Hrádek]] || 1 955 |- | style=text-align:left; | [[Radnice]] || 1 720 |- | style=text-align:left; | [[Mýto i Rokycany|Mýto]] || 1 536 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holoubkov}} || 1 456 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osek}} || 1 274 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volduchy}} || 1 253 |- | style=text-align:left; | [[Břasy]] || 1 129 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobřív}} || 1 053 |- |} ===Bydelar i Rokycany=== Bydelane og tettstadene i Rokycany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nové Město || 8 387 |- | style=text-align:left; | Plzeňské Předměstí || 3 359 |- | style=text-align:left; | Střed || 1 565 |- ! '''Rokycany by''' ! style=text-align:right; | 13 311 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek i Rokycany|Borek}} || 447 |- ! Rokycany kommune !style=text-align:right; | 13 758 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Domazlice]] [[Kategori:Kommunar i Rokycany okres|Rokycany]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Rokycany]] k7z9simoeclm1zu1tp2qgredjg1ej22 3673799 3673747 2026-09-21T21:09:05Z TU-nor 12071 3673799 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Rokycany CZ Our Lady of the Snow church and Marian column 0589.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Rokycany | kart = Rokycany RO CZ.png | karttekst = Rokycany innanfor distriktet [[Rokycany okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Rokycany med utvida fullmakter | flagg = Rokycany prapor.gif | symbol = Rokycany CoA CZ.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Rokycany okres|Rokycany]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =656,63<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 48809 | folketal1type = kommune | folketal1 = 13758 | folketal_by =13311 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Rokycany'''{{mrk|[[tysk]] ''Rokitzan''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Rokycany okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Rokycany.png|mini|250px|Det administrative området til Rokycany innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Rokycany er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Plzeň|storbyområde]] for byen [[Plzeň]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 14 kommunar frå det administrative området til Rokycany inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 94 kommunar frå fleire andre administrative område i og omkring Plzeň. ===Kommunar=== Det administrative området til Rokycany omfattar 68 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 6 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Bezděkov]] *[[Břasy]] *[[Březina i Rokycany|Březina]] *[[Bujesily]] *[[Bušovice]]* *[[Cekov]] *[[Cheznovice]] *[[Chlum i Rokycany|Chlum]] *[[Chomle]] *[[Čilá]] *[[Dobřív]] *[[Drahoňův Újezd]] *[[Ejpovice]]* *[[Hlohovice]] *[[Holoubkov]] *'''[[Hrádek i Rokycany|Hrádek]]''' *[[Hradiště i Rokycany|Hradiště]] *[[Hůrky]]* *[[Kakejcov]]* *[[Kamenec]] *[[Kamenný Újezd i Rokycany|Kamenný Újezd]] *[[Kařez]] *[[Kařízek]] *[[Klabava]]* *[[Kladruby i Rokycany|Kladruby]] *[[Kornatice]]* *[[Lhota pod Radčem]] *[[Lhotka u Radnic]] *''[[Liblín]]'' *[[Líšná]] *[[Litohlavy]]* *[[Medový Újezd]] *[[Mešno]]* *'''[[Mirošov]]''' *[[Mlečice]] *'''[[Mýto i Rokycany|Mýto]]''' *[[Němčovice]] *[[Nevid]]* *[[Osek i Rokycany|Osek]]* *[[Ostrovec-Lhotka]] *[[Plískov]] *[[Podmokly]] *[[Příkosice]] *[[Přívětice]] *'''[[Radnice]]''' *[[Raková i Rokycany|Raková]] *'''[[Rokycany]]'''* *[[Sebečice]] *[[Sirá]] *[[Skomelno]] *[[Skořice]] *[[Smědčice]]* *[[Štítov]] *[[Strašice]] *[[Svojkovice]]* *[[Těně]] *[[Terešov]] *[[Těškov]] *[[Trokavec]] *[[Týček]] *[[Újezd u Svatého Kříže]] *[[Vejvanov]] *[[Veselá i Rokycany|Veselá]] *[[Vísky]] *[[Volduchy]] *[[Všenice]]* *'''[[Zbiroh]]''' *''[[Zvíkovec]]'' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Rokycany SO || 45 820 || 47 477 || 48 809 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Rokycany''' || 13 758 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek i Rokycany|Hrádek]] || 2 722 |- | style=text-align:left; | [[Strašice]] || 2 440 |- | style=text-align:left; | [[Mirošov]] || 2 433 |- | style=text-align:left; | [[Zbiroh]] || 2 420 |- | style=text-align:left; | [[Břasy]] || 2 285 |- | style=text-align:left; | [[Radnice]] || 1 748 |- | style=text-align:left; | [[Mýto i Rokycany|Mýto]] || 1 536 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holoubkov}} || 1 456 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osek}} || 1 427 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobřív}} || 1 297 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volduchy}} || 1 253 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Rokycany''' || 13 311 |- | style=text-align:left; | [[Strašice]] || 2 440 |- | style=text-align:left; | [[Mirošov]] || 2 364 |- | style=text-align:left; | [[Zbiroh]] || 2 301 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek i Rokycany|Hrádek]] || 1 955 |- | style=text-align:left; | [[Radnice]] || 1 720 |- | style=text-align:left; | [[Mýto i Rokycany|Mýto]] || 1 536 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Holoubkov}} || 1 456 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osek}} || 1 274 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volduchy}} || 1 253 |- | style=text-align:left; | [[Břasy]] || 1 129 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobřív}} || 1 053 |- |} ===Bydelar i Rokycany=== Bydelane og tettstadene i Rokycany: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nové Město || 8 387 |- | style=text-align:left; | Plzeňské Předměstí || 3 359 |- | style=text-align:left; | Střed || 1 565 |- ! '''Rokycany by''' ! style=text-align:right; | 13 311 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borek i Rokycany|Borek}} || 447 |- ! Rokycany kommune !style=text-align:right; | 13 758 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Domazlice]] [[Kategori:Kommunar i Rokycany okres|Rokycany]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Rokycany]] 0g7w7fev02wtx5g2byd3ols85jew9s9 0 433638 3673761 3672238 2026-09-21T20:01:11Z TU-nor 12071 3673761 wikitext text/x-wiki '''Kladruby''' kan vise til: * [[Kladruby i Rokycany]], ein kommune i [[Rokycany]] i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Kladruby i Strakonice]], ein kommune i [[Strakonice]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Kladruby i Tachov]], ein kommune i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Kladruby i Teplice]], ein kommune i [[Teplice]] i distriktet Teplice i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Kladruby i Benešov]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Kladruby nad Labem]], ein kommune i [[Přelouč]] i distriktet Pardubice okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 9o5gamt5bg6ldtc4g858f6akdnkmqu9 0 433639 3673784 3671845 2026-09-21T20:41:07Z TU-nor 12071 3673784 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stříbro radnice červen 2022 (3).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Stříbro | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Stribro (Tachov).svg | symbol = Stribro (Tachov) CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 430,68<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 16552 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7519 | folketal_by = 7134 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Stříbro'''{{mrk|[[tysk]] ''Mies''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tachov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Stříbro.png|mini|250px|Det administrative området til Stříbro innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Stříbro er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Stříbro omfattar 2 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Benešovice]] * '''[[Bezdružice]]''' * [[Cebiv]] * '''[[Černošín]]''' * [[Erpužice]] * [[Horní Kozolupy]] * '''[[Kladruby i Tachov|Kladruby]]''' * [[Kokašice]] * [[Konstantinovy Lázně]] * [[Kostelec i Tachov|Kostelec]] * [[Kšice]] * [[Olbramov]] * [[Ošelín]] * [[Prostiboř]] * [[Skapce]] * '''[[Stříbro]]''' * [[Sulislav]] * [[Svojšín]] * [[Sytno]] * [[Trpísty]] * [[Únehle]] * [[Vranov i Tachov|Vranov]] * [[Záchlumí]] * [[Zhoř i Tachov|Zhoř]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stříbro SO || 16 649 || 16 589|| 16 552 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Stříbro''' || 7 519 |- | style=text-align:left; | [[Kladruby i Tachov|Kladruby]] || 1 557 |- | style=text-align:left; | [[Černošín]] || 1 131 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Konstantinovy Lázně}} || 895 |- | style=text-align:left; | [[Bezdružice]] || 870 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Stříbro''' || 7 134 |- | style=text-align:left; | [[Kladruby i Tachov|Kladruby]] || 1 279 |- | style=text-align:left; | [[Černošín]] || 897 |- | style=text-align:left; | [[Bezdružice]] || 770 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Konstantinovy Lázně}} || 692 |- |} ===Bydelar i Stříbro=== Bydelane og tettstadene i Stříbro: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stříbro || 7 134 |- ! '''Stříbro by''' ! style=text-align:right; | 7 134 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Butov}} || 13 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jezerce}} || 30 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhota u Stříbra}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milíkov i Stříbro|Milíkov}} || 80 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otročín}} || 37 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Těchlovice i Stříbro|Těchlovice}} || 136 |- ! Stříbro kommune !style=text-align:right; | 7 519 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Stribro]] [[Kategori:Kommunar i Tachov okres|Stribro]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Stribro]] btuq5h86ra62sltd9jz9idqo1g5gd4q 0 433648 3673759 3671440 2026-09-21T19:58:15Z TU-nor 12071 3673759 wikitext text/x-wiki '''Ctiboř''' kan vise til: * [[Ctiboř i Tachov]], ein kommune i [[Tachov]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Ctiboř i Benešov]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} kt57zgr20l58ya1euuscd4p52irq7hn 0 433655 3673877 3673642 2026-09-22T09:57:31Z TU-nor 12071 3673877 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet Plzeň''' ([[tsjekkisk]] ''Plzeňská aglomerace'') er oppretta for Plzeň og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 15 kommunar frå det administrative området til [[Plzeň]], 43 frå [[Nýřany]], ni frå [[Blovice]], 13 frå [[Přeštice]], fem frå [[Stod i Tsjekkia|Stod]], 14 frå [[Rokycany]] og ni frå [[Kralovice]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 302&nbsp;516 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå Plzeň=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrást}} || 1 886 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chválenice}} || 765 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dýšina}} || 1 821 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyšice}} || 1 059 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Letkov}} || 835 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhůta}} || 206 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Losiná}} || 1 424 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mokrouše}} || 317 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezbavětice}} || 243 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezvěstice}} || 1 418 |- | style=text-align:left; | [[Plzeň]] || 174 007 |- | style=text-align:left; | [[Šťáhlavy]] || 2 923 |- | style=text-align:left; | [[Starý Plzenec]] || 5 232 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štěnovický Borek}} || 638 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tymákov}} || 1 084 |- ! Plzeň ! style=text-align:right; | 193 858 |- |} ===Frå Nýřany=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bdeněves}} || 770 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Blažim i Plzeň-sever|Blažim}} || 63 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bučí}} || 162 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čeminy}} || 322 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čerňovice i Plzeň-sever|Čerňovice}} || 196 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Česká Bříza}} || 593 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotíkov}} || 1 266 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolany i Plzeň-sever|Dolany}} || 283 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Druztová}} || 781 |- | style=text-align:left; | [[Horní Bříza]] || 4 105 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hromnice}} || 1 231 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kaceřov i Plzeň-sever|Kaceřov}} || 151 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kbelany}} || 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozolupy}} || 1 043 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krašovice}} || 360 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krsy}} || 267 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunějovice}} || 180 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ledce i Plzeň-sever|Ledce}} || 851 |- | style=text-align:left; | [[Líně]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Líšťany i Plzeň-sever|Líšťany}} || 758 |- | style=text-align:left; | [[Město Touškov]] || 2 138 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Myslinka}} || 215 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nadryby}} || 135 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nekmíř}} || 528 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nevřeň}} || 296 |- | style=text-align:left; | [[Nýřany]] || 6 641 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Plešnice}} || 274 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pňovany}} || 413 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příšov}} || 332 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tatiná}} || 248 |- | style=text-align:left; | [[Tlučná]] || 3 295 |- | style=text-align:left; | [[Třemošná]] || 5 098 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Trnová}} || 1 013 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úherce i Plzeň-sever|Úherce}} || 421 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Újezd nade Mží}} || 116 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úlice}} || 480 |- | style=text-align:left; | [[Vejprnice]] || 4 479 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vochov}} || 1 499 |- | style=text-align:left; | [[Všeruby i Plzeň-sever|Všeruby]] || 1 615 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zahrádka}} || 133 |- | style=text-align:left; | [[Zbůch]] || 2 724 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žilov}} || 470 |- | style=text-align:left; | [[Zruč-Senec]] || 3 451 |- ! Nýřany ! style=text-align:right; | 52 288 |- |} ===Frå Blovice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Blovice]] || 3 999 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlum i Plzeň-jih|Chlum}} || 227 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milínov}} || 192 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Seč}} || 289 |- | style=text-align:left; | [[Spálené Poříčí]] || 2 795 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střížovice}} || 384 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlčtejn}} || 90 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žákava}} || 475 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdemyslice}} || 638 |- ! Blovice ! style=text-align:right; | 9 089 |- |} ===Frå Přeštice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chlumčany i Plzeň-jih|Chlumčany]] || 2 286 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čižice}} || 566 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Lukavice}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Lukavice}} || 461 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lužany i Plzeň-jih|Lužany}} || 657 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nebílovy}} || 363 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Netunice}} || 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Předenice}} || 257 |- | style=text-align:left; | [[Přeštice]] || 6 591 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příchovice}} || 1 157 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řenče}} || 877 |- | style=text-align:left; | [[Štěnovice]] || 2 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Útušice}} || 716 |- ! Přeštice ! style=text-align:right; | 17 388 |- |} ===Frå Stod=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chotěšov i Plzeň-jih|Chotěšov]] || 2 935 |- | style=text-align:left; | [[Dobřany]] || 6 971 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i Plzeň-jih|Nová Ves}} || 291 |- | style=text-align:left; | [[Stod i Tsjekkia|Stod]] || 3 580 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vstiš}} || 579 |- ! Stod ! style=text-align:right; | 14 356 |- |} ===Frå Rokycany=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bušovice}} || 643 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ejpovice}} || 748 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hůrky}} || 217 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kakejcov}} || 91 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klabava}} || 473 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kornatice}} || 239 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Litohlavy}} || 538 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mešno}} || 72 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nevid}} || 174 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osek i Rokycany|Osek}} || 1 427 |- | style=text-align:left; | [[Rokycany]] || 13 758 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smědčice}} || 343 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svojkovice}} || 453 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všenice}} || 283 |- ! Rokycany ! style=text-align:right; | 9 618 |- |} ===Frå Kralovice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobříč}} || 422 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Bělá}} || 457 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Bělá}} || 568 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jarov i Plzeň-sever|Jarov}} || 131 |- | style=text-align:left; | [[Kaznějov]] || 2 934 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Líté}} || 209 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loza}} || 261 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mrtník}} || 336 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nečtiny}} || 601 |- ! Kralovice ! style=text-align:right; | 5 919 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Plzen]] [[Kategori:Plzeň]] ii2gv8uvxtihez3oil34vzst5jkfsro 0 433666 3673772 3671509 2026-09-21T20:20:35Z TU-nor 12071 /* Administrativ inndeling */ 3673772 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Aš city centrum 2008-02-10.jpg | bilettekst = Bysenteret i Aš | kart = As CH CZ.png | karttekst = Aš innanfor distriktet [[Cheb okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Aš med utvida fullmakter | flagg = Flag of Aš, Cheb.svg | symbol = Coat of arms of Aš, Cheb.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Cheb okres| Cheb]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 143,76<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 16508 | folketal1type = kommune | folketal1 = 12257 | folketal_by = 11181 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Aš'''{{mrk|[[tysk]] ''Asch''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Cheb okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Aš.png|mini|250px|Det administrative området til Aš innanfor regionen [[Karlovy Vary kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Aš er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Aš omfattar 5 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Aš]]''' * [[Hazlov]] * '''[[Hranice i Cheb|Hranice]]''' * [[Krásná i Cheb|Krásná]] * [[Podhradí i Cheb|Podhradí]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Aš SO || 17 041 || 16 994 || 16 508 |- |} ===Kommunar=== Kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Aš''' || 12 257 |- | style=text-align:left; | [[Hranice i Cheb|Hranice]] || 1 998 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hazlov}} || 1 492 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásná i Cheb|Krásná}} || 566 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podhradí}} || 195 |} ===Byar og tettstader=== Tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Aš''' || 11 181 |- | style=text-align:left; | [[Hranice i Cheb|Hranice]] || 1 643 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hazlov}} || 1 273 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásná i Cheb|Krásná}} || 518 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podhradí}} || 195 |- |} ===Bydelar i Aš=== Bydelane og tettstadene i Aš: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Aš || 11 181 |- ! '''Aš by''' ! style=text-align:right; | 11 181 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Paseky}} || 58 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubrava}} || 83 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Paseky}} || 71 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kopaniny}} || 123 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mokřiny}} || 527 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nebesa}} || 27 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nový Žďár}} || 32 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vernéřov}} || 155 |- ! Aš kommune !style=text-align:right; | 12 257 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Karlovy Vary kraj|As]] [[Kategori:Kommunar i Cheb okres|As]] [[Kategori:Byar i Karlovy Vary kraj|As]] 329n5nxlmsjzhdo1bhexqfpfh7n1r6j 3673773 3673772 2026-09-21T20:21:25Z TU-nor 12071 3673773 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Aš city centrum 2008-02-10.jpg | bilettekst = Bysenteret i Aš | kart = As CH CZ.png | karttekst = Aš innanfor distriktet [[Cheb okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Aš med utvida fullmakter | flagg = Flag of Aš, Cheb.svg | symbol = Coat of arms of Aš, Cheb.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Cheb okres| Cheb]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 143,76<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 16508 | folketal1type = kommune | folketal1 = 12257 | folketal_by = 11181 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Aš'''{{mrk|[[tysk]] ''Asch''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Cheb okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Aš.png|mini|250px|Det administrative området til Aš innanfor regionen [[Karlovy Vary kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Aš er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Aš omfattar 5 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Aš]]''' * [[Hazlov]] * '''[[Hranice i Cheb|Hranice]]''' * [[Krásná i Cheb|Krásná]] * [[Podhradí i Cheb|Podhradí]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Aš SO || 17 041 || 16 994 || 16 508 |- |} ===Kommunar=== Kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Aš''' || 12 257 |- | style=text-align:left; | [[Hranice i Cheb|Hranice]] || 1 998 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hazlov}} || 1 492 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásná i Cheb|Krásná}} || 566 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podhradí i Cheb|Podhradí}} || 195 |} ===Byar og tettstader=== Tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Aš''' || 11 181 |- | style=text-align:left; | [[Hranice i Cheb|Hranice]] || 1 643 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hazlov}} || 1 273 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásná i Cheb|Krásná}} || 518 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podhradí i Cheb|Podhradí}} || 195 |- |} ===Bydelar i Aš=== Bydelane og tettstadene i Aš: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Aš || 11 181 |- ! '''Aš by''' ! style=text-align:right; | 11 181 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Paseky}} || 58 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubrava}} || 83 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Paseky}} || 71 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kopaniny}} || 123 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mokřiny}} || 527 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nebesa}} || 27 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nový Žďár}} || 32 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vernéřov}} || 155 |- ! Aš kommune !style=text-align:right; | 12 257 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Karlovy Vary kraj|As]] [[Kategori:Kommunar i Cheb okres|As]] [[Kategori:Byar i Karlovy Vary kraj|As]] 87lejyiv082tyh54oax5kc1gwxpw4ix 0 433692 3673757 3671988 2026-09-21T19:51:24Z TU-nor 12071 3673757 wikitext text/x-wiki '''Vrbice''' kan vise til: * [[Vrbice i Karlovy Vary]], ein kommune i [[Karlovy Vary]] i distriktet Karlovy Vary okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Vrbice i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Vrbice i Litoměřice]], ein kommune i [[Roudnice nad Labem]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Vrbice i Nymburk]], ein kommune i [[Poděbrady]] i distriktet Nymburk okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Vrbice i Prachatice]], ein kommune i [[Vimperk]] i distriktet Prachatice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 3mnhe9v1sswb4k3ndfkdo33nsg6nj2c 0 433758 3673839 3672626 2026-09-22T08:17:51Z TU-nor 12071 3673839 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet Karlovy Vary''' ([[tsjekkisk]] ''Karlovarské aglomerace'') er oppretta for Karlovy Vary og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 23 kommunar frå det administrative området til [[Karlovy Vary]], fem frå [[Ostrov i Karlovy Vary|Ostrov]] og fem frå [[Sokolov]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 121&nbsp;231 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå Karlovy Vary=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Andělská Hora}} || 390 |- | style=text-align:left; | [[Bečov nad Teplou]] || 909 |- | style=text-align:left; | [[Bochov]] || 1 818 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Božičany}} || 604 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chodov i Karlovy Vary|Chodov}} || 104 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dalovice i Karlovy Vary|Dalovice}} || 1 888 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Děpoltovice}} || 412 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hory i Karlovy Vary|Hory}} || 364 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jenišov}} || 1 071 |- | style=text-align:left; | [[Karlovy Vary]] || 44 323 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kolová}} || 819 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kyselka}} || 793 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mírová}} || 321 |- | style=text-align:left; | [[Nejdek]] || 7 601 |- | style=text-align:left; | [[Nová Role]] || 4 046 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otovice i Karlovy Vary|Otovice}} || 985 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pila i Karlovy Vary|Pila}} || 549 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sadov}} || 1 307 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Šemnice}} || 648 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smolné Pece}} || 230 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stanovice}} || 571 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stružná}} || 539 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Teplička}} || 113 |- ! Sokolov ! style=text-align:right; | 70 405 |- |} ===Frå Ostrov=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hájek i Karlovy Vary|Hájek}} || 651 |- | style=text-align:left; | [[Hroznětín]] || 2 015 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásný Les i Karlovy Vary|Krásný Les}} || 318 |- | style=text-align:left; | [[Ostrov i Karlovy Vary|Ostrov]] || 16 671 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velichov}} || 477 |- ! Sokolov ! style=text-align:right; | 20 132 |- |} ===Frå Sokolov=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Březová i Sokolov|Březová]] || 2 577 |- | style=text-align:left; | [[Loket i Sokolov|Loket]] || 2 936 |- | style=text-align:left; | [[Nové Sedlo i Sokolov|Nové Sedlo]] || 2 522 |- | style=text-align:left; | [[Sokolov]] || 21 484 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vintířov}} || 1 175 |- ! Sokolov ! style=text-align:right; | 30 694 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Karlovy Vary]] [[Kategori:Karlovy Vary]] cs3r5rd7s8qwfnpd88tp78dy5ew4eds 0 433797 3673775 3673593 2026-09-21T20:26:45Z TU-nor 12071 3673775 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Děčín, Masarykovo náměstí (srpen 2024).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Děčín | kart = Decin DC CZ.png | karttekst = Děčín innanfor distriktet [[Děčín okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Děčín med utvida fullmakter | flagg = Flag of Decin.svg | symbol = Coat of arms of Děčín.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Děčín okres|Děčín]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 553,79<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 73720 | folketal1type = kommune | folketal1 = 46337 | folketal_by = 46337 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Děčín'''{{mrk|[[tysk]] ''Tetschen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Děčín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. Děčín har status som [[lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] (tsjekkisk ''statutární město'').<ref name="Lovbestemt"/> == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Děčín.png|mini|250px|Det administrative området til Děčín innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Děčín er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Děčín har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1.7.2006 etter ei endring av ''Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)''.<ref name="128/2000"/><ref name="234/2006"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for [[Chomutov]], [[Ústí nad Labem]] og områda rundt.<ref name="agg"/> 23 kommunar frå det administrative området til Děčín inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 62 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Děčín omfattar 34 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Arnoltice]]* * '''[[Benešov nad Ploučnicí]]'''* * [[Bynovec]]* * '''[[Česká Kamenice]]''' * '''[[Děčín]]'''* * [[Dobkovice]]* * [[Dobrná]]* * [[Dolní Habartice]]* * [[Františkov nad Ploučnicí]]* * [[Heřmanov]] * [[Horní Habartice]]* * [[Hřensko]]* * [[Huntířov]]* * [[Janov i Děčín|Janov]]* * [[Janská]] * [[Jetřichovice]]* * '''[[Jílové i Děčín|Jílové]]'''* * [[Kámen i Děčín|Kámen]]* * [[Kunratice i Děčín|Kunratice]]* * [[Kytlice]] * [[Labská Stráň]]* * [[Ludvíkovice]]* * [[Malá Veleň]]* * [[Malšovice]]* * [[Markvartice i Děčín|Markvartice]]* * [[Merboltice]] * [[Růžová]]* * [[Srbská Kamenice]] * [[Starý Šachov]] * [[Těchlovice i Děčín|Těchlovice]]* * [[Valkeřice]] * [[Velká Bukovina]] * '''[[Verneřice]]''' * [[Veselé]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Děčín SO || 79 314 || 76 447 || 73 720 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Děčín''' || 46 337 |- | style=text-align:left; | [[Česká Kamenice]] || 5 095 |- | style=text-align:left; | [[Jílové i Děčín|Jílové]] || 4 935 |- | style=text-align:left; | [[Benešov nad Ploučnicí]] || 3 540 |- | style=text-align:left; | [[Verneřice]] || 1 174 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Děčín''' || 46 337 |- | style=text-align:left; | [[Benešov nad Ploučnicí]] || 3 486 |- | style=text-align:left; | [[Česká Kamenice]] || 2 972 |- | style=text-align:left; | [[Kamenná]]{{mrk|busetnad i kommunen [[Jílové]]}} || 2 175 |- | style=text-align:left; | [[Jílové i Děčín|Jílové]] || 1 171 |- |} ===Bydelar i Děčín === Nabolag og busetnader i Děčín: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Děčín I–Děčín || 4 723 |- | style=text-align:left; | Děčín II–Nové Město || 5 948 |- | style=text-align:left; | Děčín III–Staré Město || 3 687 |- | style=text-align:left; | Děčín IV–Podmokly || 5 376 |- | style=text-align:left; | Děčín V–Rozbělesy || 342 |- | style=text-align:left; | Děčín VI–Letná || 7 502 |- | style=text-align:left; | Děčín VII–Chrochvice || 1 252 |- | style=text-align:left; | Děčín VIII–Dolní Oldřichov || 704 |- | style=text-align:left; | Děčín IX–Bynov || 3 670 |- | style=text-align:left; | Děčín X–Bělá || 907 |- | style=text-align:left; | Děčín XI–Horní Žleb || 292 |- | style=text-align:left; | Děčín XII–Vilsnice || 277 |- | style=text-align:left; | Děčín XIII–Loubí || 185 |- | style=text-align:left; | Děčín XIV–Dolní Žleb || 141 |- | style=text-align:left; | Děčín XV–Prostřední Žleb || 232 |- | style=text-align:left; | Děčín XVI–Přípeř || 97 |- | style=text-align:left; | Děčín XVII–Jalůvčí || 559 |- | style=text-align:left; | Děčín XVIII–Maxičky || 100 |- | style=text-align:left; | Děčín XIX–Čechy || 195 |- | style=text-align:left; | Děčín XX–Nová Ves || 218 |- | style=text-align:left; | Děčín XXI–Horní Oldřichov || 445 |- | style=text-align:left; | Děčín XXII–Václavov || 306 |- | style=text-align:left; | Děčín XXIII–Popovice || 175 |- | style=text-align:left; | Děčín XXIV–Krásný Studenec || 594 |- | style=text-align:left; | Děčín XXV–Chmelnice || 297 |- | style=text-align:left; | Děčín XXVI–Bechlejovice || 166 |- | style=text-align:left; | Děčín XXVII–Březiny || 1 757 |- | style=text-align:left; | Děčín XXVIII–Folknáře || 333 |- | style=text-align:left; | Děčín XXIX–Hoštice nad Labem || 45 |- | style=text-align:left; | Děčín XXX–Velká Veleň || 93 |- | style=text-align:left; | Děčín XXXI–Křešice || 728 |- | style=text-align:left; | Děčín XXXII–Boletice nad Labem || 4 437 |- | style=text-align:left; | Děčín XXXIII–Nebočady || 312 |- | style=text-align:left; | Děčín XXXIV–Chlum || 90 |- | style=text-align:left; | Děčín XXXV–Lesná || 152 |- ! '''Děčín by''' ! style=text-align:right; | 46 337 |- ! Děčín kommune !style=text-align:right; | 46 337 |- |} [[Fil:Katastrální mapa Děčína.png|mini|250px|Bydelane i Děčín]] Busetnadene fordelt på tradisjonelle bydelar og tettstader: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> !! Nabolag |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bělá i Děčín|Bělá}} || 1 231 || style=text-align:left; | X, XIX |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Boletice nad Labem}} || 4 683 || style=text-align:left; | XXXII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březiny}} || 2 062 || style=text-align:left; | XXVI, XXVII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bynov}} || 4 136 || style=text-align:left; | IX, XX |- | style=text-align:left; | '''Děčín''' || 11 454 || style=text-align:left; | I, II |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Děčín-Staré Město}} || 3 954 || style=text-align:left; | III |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Žleb}} || 188 || style=text-align:left; | XIV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Folknáře}} || 327 || style=text-align:left; | XXVIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Oldřichov}} || 1 329 || style=text-align:left; | VIII, XXI |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hoštice nad Labem}} || 28 || style=text-align:left; | XXIX |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlum i Děčín|Chlum}} || 66 || style=text-align:left; | XXXIV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrochvice}} || 1 387 || style=text-align:left; | VII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásný Studenec}} || 514 || style=text-align:left; | XXIV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křešice}} || 776 || style=text-align:left; | XXXI |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lesná}} || 156 || style=text-align:left; | XXXV |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loubí}} || 205 || style=text-align:left; | XIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Maxičky}} || 123 || style=text-align:left; | XVIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nebočady}} || 345 || style=text-align:left; | XXXIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podmokly}} || 14 121 || style=text-align:left; | IV, V, VI, XXII, XXIII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Prostřední Žleb}} || 1 364 || style=text-align:left; | XI, XV, XVI, XVII |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velká Veleň}} || 57 || style=text-align:left; | XXX |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vilsnice}} || 600 || style=text-align:left; | XII, XXV |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="234/2006">{{cite web |title=Zákon č. 234/2006 Sb.: Zákon, kterým se mění zákon č. 128/2000 Sb., o obcích (obecní zřízení), ve znění pozdějších předpisů («Lov av 31.05.2006 om endring av lov nr. 128/2000 om kommuner (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2006-234 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-09-11 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Decin]] [[Kategori:Kommunar i Děčín okres|Decin]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Decin]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Decin]] d6jph2bg88slq2dhrh59d3jx7wbjjsr 0 433850 3673755 3672147 2026-09-21T19:46:52Z TU-nor 12071 3673755 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Roudnice nad Labem -zámek.jpg | bilettekst = Slottet i Roudnice nad Labem | kart = Roudnice nad Labem LT CZ.png | karttekst = Roudnice nad Labem innanfor distriktet [[Litoměřice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Roudnice nad Labem med utvida fullmakter | flagg = Roudnice nad Labem CZ flag.svg | symbol = Roudnice nad Labem CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Litoměřice okres|Litoměřice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 300,23<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 32469 | folketal1type = kommune | folketal1 = 12372 | folketal_by = 11446 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Roudnice nad Labem'''{{mrk|[[tysk]] ''Raudnitz an der Elbe''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Litoměřice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Roudnice nad Labem.png|mini|250px|Det administrative området til Roudnice nad Labem innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Roudnice nad Labem er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Roudnice nad Labem omfattar 33 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bechlín]] * [[Brzánky]] * [[Bříza i Litoměřice|Bříza]] * '''[[Budyně nad Ohří]]''' * [[Ctiněves]] * [[Černěves]] * [[Černouček]] * [[Dobříň]] * [[Doksany]] * [[Dušníky]] * [[Horní Beřkovice]] * [[Hrobce]] * [[Chodouny]] * [[Kleneč]] * [[Kostomlaty pod Řípem]] * [[Krabčice]] * [[Kyškovice]] * [[Libkovice pod Řípem]] * [[Libotenice]] * [[Martiněves]] * [[Mnetěš]] * [[Mšené-lázně]] * [[Nové Dvory i Litoměřice|Nové Dvory]] * [[Přestavlky i Litoměřice|Přestavlky]] * [[Račiněves]] * '''[[Roudnice nad Labem]]''' * [[Straškov-Vodochody]] * [[Vědomice]] * [[Vražkov]] * [[Vrbice i Litoměřice|Vrbice]] * [[Záluží i Litoměřice|Záluží]] * [[Žabovřesky nad Ohří]] * [[Židovice i Litoměřice|Židovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Roudnice nad Labem SO || 30 045 || 31 986 || 32 469 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Roudnice nad Labem''' || 12 372 |- | style=text-align:left; | [[Budyně nad Ohří]] || 2 126 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mšené-lázně}} || 1 782 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bechlín}} || 1 253 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Beřkovice}} || 1 195 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Straškov-Vodochody}} || 1 041 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Roudnice nad Labem''' || 11 446 |- | style=text-align:left; | [[Budyně nad Ohří]] || 1 374 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Beřkovice}} || 1 195 |- |} ===Bydelar i Lovosice === Bydelar og tettstader i Roudnice nad Labem: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Roudnice nad Labem || 11 446 |- ! '''Roudnice nad Labem by''' ! style=text-align:right; | 11 446 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podlusky}} || 926 |- ! Roudnice nad Labem kommune !style=text-align:right; | 12 372 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Roudnice nad Labem]] [[Kategori:Kommunar i Litoměřice okres|Roudnice nad Labem]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Roudnice nad Labem]] le1qcvjutfgh41jlfq4zj63oqgazr1h 0 433869 3673767 3672062 2026-09-21T20:10:51Z TU-nor 12071 3673767 wikitext text/x-wiki '''Měcholupy''' kan vise til: * [[Měcholupy i Louny]], ein kommune i [[Žatec]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Měcholupy i Plzeň-jih]] Ein kommune i [[Nepomuk]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} hpjndk9k1m02d2jgnnkus987ggbiqim 0 433932 3673700 3672286 2026-09-21T14:25:50Z TU-nor 12071 3673700 wikitext text/x-wiki '''Petrovice''' kan vise til: * [[Petrovice i Bytča]], ein kommune i distriktet [[Bytča okres]] i regionen Žilina kraj i Slovakia * [[Petrovice i Hradec Králové]], ein kommune i [[Nový Bydžov]] i distriktet Hradec Králové okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Petrovice i Kalesija]], ein busetnad i kommunen [[Kalesija]] i kantonen Tuzla innanfor Føderasjonen Bosnia-Hercegovina i Bosnia-Hercegovina * [[Petrovice i Příbram]], ein kommune i [[Sedlčany]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Petrovice i Rakovník]] ein kommune i [[Rakovník]] i distriktet Rakovník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Petrovice i Ústí nad Labem]], ein kommune i [[Ústí nad Labem]] i distriktet Ústí nad Labem okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Petrovice I]], ein kommune i [[Kutná Hora]] i distriktet Kutná Hora okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Petrovice II]], ein kommune i [[Kutná Hora]] i distriktet Kutná Hora okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Petrovice u Sušice]], ein kommune i [[Sušice]] i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} ddaxtrfe6pfmpji0p6cwyczvsh9jlbh 0 433955 3673776 3672620 2026-09-21T20:27:46Z TU-nor 12071 3673776 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov''' ([[tsjekkisk]] ''Ústecko-chomutovská aglomerace'') er oppretta for byane Ústí nad Labem og Chomutov og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 25 kommunar frå det administrative området til [[Chomutov]], 23 frå [[Děčín]], 22 frå [[Ústí nad Labem]], 21 frå [[Teplice]], 14 frå [[Most i Tsjekkia|Most]], ni frå [[Litvínov]], sju frå [[Bílina]], tre kvar frå [[Kadaň]], [[Litoměřice]] og [[Žatec]] og ein kvar frå [[Louny]] og [[Lovosice]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 394&nbsp;563 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå Chomutov=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bílence}} || 228 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Blatno i Chomutov|Blatno}} || 595 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Boleboř}} || 310 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březno i Chomutov|Březno}} || 1 410 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černovice i Chomutov|Černovice}} || 622 |- | style=text-align:left; | [[Chomutov]] || 45 549 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Droužkovice}} || 801 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hora Svatého Šebestiána}} || 309 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrušovany}} || 480 |- | style=text-align:left; | [[Jirkov]] || 18 387 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kalek}} || 228 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křimov}} || 382 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Málkov i Chomutov|Málkov}} || 928 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Místo}} || 423 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nezabylice}} || 249 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otvice}} || 687 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pesvice}} || 189 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Spořice}} || 1 433 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Strupčice}} || 1 050 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Údlice}} || 1 208 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vrskmaň}} || 311 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všehrdy i Chomutov|Všehrdy}} || 535 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|šestudy i Chomutov|Všestudy}} || 176 |- | style=text-align:left; | [[Výsluní]] || 262 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysoká Pec i Chomutov|Vysoká Pec}} || 1 063 |- ! Chomutov ! style=text-align:right; | 77 815 |- |} ===Frå Děčín=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Arnoltice}} || 390 |- | style=text-align:left; | [[Benešov nad Ploučnicí]] || 3 540 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bynovec}} || 335 |- | style=text-align:left; | [[Děčín]] || 46 337 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobkovice}} || 635 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobrná}} || 422 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Habartice}} || 559 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Františkov nad Ploučnicí}} || 383 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Habartice}} || 408 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hřensko}} || 224 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Huntířov}} || 775 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Janov i Děčín|Janov}} || 315 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jetřichovice}} || 372 |- | style=text-align:left; | [[Jílové i Děčín|Jílové]] || 4 935 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kámen i Děčín|Kámen}} || 259 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunratice i Děčín|Kunratice}} || 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Labská Stráň}} || 229 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ludvíkovice}} || 910 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malá Veleň}} || 464 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malšovice}} || 906 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Markvartice i Děčín|Markvartice}} || 692 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Růžová}} || 551 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Těchlovice i Děčín|Těchlovice}} || 514 |- ! Děčín ! style=text-align:right; | 64 393 |- |} ===Frå Ústí nad Labem=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chabařovice]] || 2 460 |- | style=text-align:left; | [[Chlumec i Ústí nad Labem|Chlumec]] || 4 171 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chuderov}} || 1 070 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Zálezly}} || 539 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Habrovany}} || 206 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Homole u Panny}} || 395 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libouchec}} || 1 834 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malé Březno i Ústí nad Labem|Malé Březno}} || 496 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malečov}} || 851 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Petrovice i Ústí nad Labem|Petrovice}} || 879 |- | style=text-align:left; | [[Povrly]] || 2 215 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přestanov}} || 471 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ryjice}} || 197 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řehlovice}} || 1 391 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stebno}} || 435 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tašov}} || 137 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Telnice}} || 689 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tisá}} || 988 |- | style=text-align:left; | [[Trmice]] || 3 097 |- | style=text-align:left; | [[Ústí nad Labem]] || 89 713 |- | style=text-align:left; | [[Velké Březno]] || 2 316 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velké Chvojno}} || 801 |- ! Ústí nad Labem ! style=text-align:right; | 115 351 |- |} ===Frå Teplice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bořislav}} || 405 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bystřany}} || 1 898 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bžany}} || 884 |- | style=text-align:left; | [[Dubí i Teplice|Dubí]] || 7 560 |- | style=text-align:left; | [[Duchcov]] || 8 506 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jeníkov}} || 908 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kladruby i Teplice|Kladruby}} || 430 |- | style=text-align:left; | [[Košťany]] || 3 138 |- | style=text-align:left; | [[Krupka]] || 12 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lahošť}} || 689 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Modlany}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | [[Novosedlice]] || 2 054 |- | style=text-align:left; | [[Osek i Teplice|Osek]] || 4 532 |- | style=text-align:left; | [[Proboštov]] || 2 616 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rtyně nad Bílinou}} || 795 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Srbice i Teplice|Srbice}} || 458 |- | style=text-align:left; | [[Teplice]] || 48 428 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Újezdeček}} || 831 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zabrušany}} || 1 137 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žalany}} || 511 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žim}} || 215 |- ! Teplice ! style=text-align:right; | 99 131 |- |} ===Frå Most=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bečov}} || 1 362 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Braňany}} || 1 174 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Havraň}} || 628 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Korozluky}} || 223 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lišnice}} || 198 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lužice i Most|Lužice}} || 548 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malé Březno i Most|Malé Březno}} || 225 |- | style=text-align:left; | [[Most i Tsjekkia|Most]] || 61 306 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obrnice}} || 1 857 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Patokryje}} || 457 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Polerady i Most|Polerady}} || 226 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skršín}} || 267 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volevčice}} || 115 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Želenice i Most|Želenice}} || 453 |- ! Most ! style=text-align:right; | 69 039 |- |} ===Frå Litvínov=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brandov}} || 270 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Český Jiřetín}} || 98 |- | style=text-align:left; | [[Hora Svaté Kateřiny]] || 456 |- | style=text-align:left; | [[Horní Jiřetín]] || 2 090 |- | style=text-align:left; | [[Litvínov]] || 22 388 |- | style=text-align:left; | [[Lom i Most|Lom]] || 3 616 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Louka u Litvínova}} || 663 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mariánské Radčice}} || 463 |- | style=text-align:left; | [[Meziboří]] || 4 669 |- ! Litvínov ! style=text-align:right; | 34 713 |- |} ===Frå Bílina=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Bílina]] || 14 104 |- | style=text-align:left; | [[Hostomice i Teplice|Hostomice]] || 1 173 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrobčice }} || 031 |- | style=text-align:left; | [[Ledvice]] || 508 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lukov i Teplice|Lukov}} || 141 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Měrunice}} || 301 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Světec}} || 991 |- ! Bílina ! style=text-align:right; | 18 249 |- |} ===Frå Kadaň=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Kadaň]] || 17 386 |- | style=text-align:left; | [[Klášterec nad Ohří]] || 13 829 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rokle}} || 388 |- ! Kadaň ! style=text-align:right; | 31 603 |- |} ===Frå Litoměřice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hlinná}} || 297 |- | style=text-align:left; | [[Litoměřice]] || 23 432 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lovečkovice}} || 593 |- ! Litoměřice ! style=text-align:right; | 24 322 |- |} ===Frå Žatec=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bitozeves}} || 418 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Blažim i Louny|Blažim}} || 279 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velemyšleves}} || 347 |- ! Žatec ! style=text-align:right; | 1 044 |- |} ===Frå Louny=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Výškov}} || 477 |- ! Louny ! style=text-align:right; | 477 |- |} ===Frå Lovosice=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Prackovice nad Labem}} || 634 |- ! Lovosice ! style=text-align:right; | 634 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Usti]] [[Kategori:Ústí nad Labem]] [[Kategori:Chomutov]] fjg7pgy4k2u427ay2la4gfplm18p5os 0 433996 3673682 3672540 2026-09-21T13:08:05Z TU-nor 12071 3673682 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Rychnov u Jablonce nad Nisou, viadukt a kostel.jpg | bilettekst = Viadukten i Rychnov u Jablonce nad Nisou | kart = | karttekst = | flagg = Rychnov u Jablonce nad Nisou - vlajka.svg | symbol = Rychnov u Jablonce nad Nisou - znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj|Liberec]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jablonec nad Nisou okres|Jablonec nad Nisou]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Jablonec nad Nisou|Jablonec nad Nisou SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2723 | folketal_by = 2671 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Rychnov u Jablonce nad Nisou'''{{mrk|[[tysk]] ''Reichenau bei Gablonz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jablonec nad Nisou okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Liberec–Jablonec|storbyområde]] for Liberec, Jablonec nad Nisou og områda rundt.<ref name="agg"/> Rychnov u Jablonce nad Nisou inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Rychnov u Jablonce nad Nisou ligg administrativt under [[Jablonec nad Nisou]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jablonec nad Nisou okres|Rychnov]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Rychnov]] cghgn4ws7mujxo7lb6wadjiyf37ift2 0 433997 3673681 3672541 2026-09-21T13:07:04Z TU-nor 12071 3673681 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Lučany nad Nisou, pohled.JPG | bilettekst = Utsyn mot Lučany nad Nisou | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Lučany nad Nisou CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj|Liberec]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jablonec nad Nisou okres|Jablonec nad Nisou]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Jablonec nad Nisou|Jablonec nad Nisou SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1952 | folketal_by = 1643 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Lučany nad Nisou'''{{mrk|[[tysk]] ''Wiesenthal an der Neiße''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jablonec nad Nisou okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Liberec–Jablonec|storbyområde]] for Liberec, Jablonec nad Nisou og områda rundt.<ref name="agg"/> Lučany nad Nisou inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Lučany nad Nisou ligg administrativt under [[Jablonec nad Nisou]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jablonec nad Nisou okres|Lucany nad Nisou]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Lucany nad Nisou]] itl4tcvbk677b9r06d815ibhx4ja5a5 0 434007 3673683 3672562 2026-09-21T13:09:31Z TU-nor 12071 3673683 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = T. G. Masaryka, Smržovka (2).jpg | bilettekst = Sentralt torg i Smržovka | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Smržovka CoA CZ.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj|Liberec]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jablonec nad Nisou okres|Jablonec nad Nisou]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Tanvald|Tanvald SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 3771 | folketal_by = 3771 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Smržovka'''{{mrk|[[tysk]] ''Morchenstern''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jablonec nad Nisou okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Liberec–Jablonec|storbyområde]] for Liberec, Jablonec nad Nisou og områda rundt.<ref name="agg"/> Smržovka inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Smržovka ligg administrativt under [[Tanvald]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jablonec nad Nisou okres|Smrzovka]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Smrzovka]] sgkodvmwysp65orf2567yq5zswgce5b 0 434023 3673902 3672605 2026-09-22T11:51:14Z TU-nor 12071 3673902 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Náměstí Českého ráje, Turnov (2).jpg | bilettekst = Rådhuset i Turnov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Turnov CZ.svg | symbol = Turnov CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj|Liberec]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jablonec nad Nisou okres|Jablonec nad Nisou]]<br/>[[Liberec okres|Liberec]]<br/>[[Semily okres|Semily]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 232,64<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 32558 | folketal1type = kommune | folketal1 = 14242 | folketal_by = 11261 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Turnov'''{{mrk|[[tysk]] ''Turnau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. Sjølve byen Turnov ligg i distriktet [[Semily okres|Semily]], men det administrative området til kommunen omfattar òg område frå distrikta [[Jablonec nad Nisou okres|Jablonec nad Nisou]] og [[Liberec okres|Liberec]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Turnov.PNG|mini|250px|Det administrative området til Turnov innanfor regionen [[Liberec kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Turnov er ein slik by med utvida fullmakter. Dette er den einaste administrative området i Tsjekkia som ikkje følgjer distriktsgrensene, men omfattar kommunar frå fleire distrikt. ===Kommunar=== Det administrative området til Turnov omfattar 36 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. ====Frå [[Jablonec nad Nisou okres]]==== * [[Jenišovice]] * [[Malá Skála]] ====Frå [[Liberec okres]]==== {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Čtveřín]] * [[Kobyly]] * [[Lažany i Liberec|Lažany]] * [[Paceřice]] * [[Pěnčín i Liberec|Pěnčín]] * [[Příšovice]] * [[Radimovice i Liberec|Radimovice]] * [[Soběslavice]] * [[Svijanský Újezd]] * [[Svijany]] * [[Sychrov]] * [[Vlastibořice]] * [[Žďárek]] }} ====Frå [[Semily okres]]==== {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Holenice]] * [[Hrubá Skála]] * [[Kacanovy]] * [[Karlovice]] * [[Klokočí]] * [[Ktová]] * [[Loučky]] * [[Mírová pod Kozákovem]] * [[Modřišice]] * [[Ohrazenice i Semily|Ohrazenice]] * [[Olešnice i Semily|Olešnice]] * [[Přepeře i Semily|Přepeře]] * [[Radostná pod Kozákovem]] * [[Rakousy]] * '''[[Rovensko pod Troskami]]''' * [[Tatobity]] * [[Troskovice]] * '''[[Turnov]]''' * [[Všeň]] * [[Vyskeř]] * [[Žernov i Semily|Žernov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Turnov SO || 30 900 || 32 350 || 32 558 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Turnov''' || 14 242 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mírová pod Kozákovem}} || 1 749 |- | style=text-align:left; | [[Rovensko pod Troskami]] || 1 294 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příšovice}} || 1 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jenišovice}} || 1 213 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malá Skála}} || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ohrazenice i Semily|Ohrazenice}} || 1 088 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Turnov''' || 11 261 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Příšovice}} || 1 238 |- | style=text-align:left; | [[Rovensko pod Troskami]] || 1 108 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ohrazenice i Semily|Ohrazenice}} || 1 088 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jenišovice}} || 981 |- |} ===Bydelar i Turnov === Bydelane og tettstadene i Turnov: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Turnov || 11 261 |- ! '''Turnov by''' ! style=text-align:right; | 11 261 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bukovina i Turnov|Bukovina}} || 131 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Daliměřice}} || 1 148 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolánky u Turnova}} || 33 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrubý Rohozec}} || 39 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kadeřavec}} || 94 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kobylka}} || 109 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loužek}} || 9 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malý Rohozec}} || 308 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mašov}} || 660 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mokřiny}} || 15 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pelešany}} || 396 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vazovec}} || 39 |- ! Turnov kommune !style=text-align:right; | 14 242 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Liberec kraj|Turnov]] [[Kategori:Kommunar i Jablonec nad Nisou okres|Turnov]] [[Kategori:Kommunar i Liberec okres|Turnov]] [[Kategori:Kommunar i Semily okres|Turnov]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Turnov]] 0uz0dkmmub5vkna8um596yywctyz8z9 0 434034 3673815 3672645 2026-09-22T06:41:37Z Migne 2086 /* Menn */ 3673815 wikitext text/x-wiki {{infoboks OL-konkurranse}} '''Skiskyting under vinter-OL 2026''' vart avvikla i tida 8. til 21. februar 2026 og fann stad i [[Rasen-Antholz]] i provinsen Sør-Tirol i [[Italia]]. Leikane omfatta 11 øvingar, fem for menn og like mange for kvinner, samt ein mixstafett der laga stilte med to kvinnelege og to mannlege utøvarar. 198 utøvarar frå 30 land var påmeld tevlingane. == Menn == === 10 kilometer === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 22.53,1 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.06,8 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.09,0 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Émilien Jacquelin]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 23.09,2 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Sebastian Samuelsson]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 23.18,1 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.36,1 | 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 23.39,8 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.51,3 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 23.55,2 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | Philipp Horn | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 24.02,3 | 0+1 |} </div> Laurdag 13. februar <div style="clear:both;"></div> === 12,5 km jaktstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" |31.11,9 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 31.32,5 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left"| [[Émilien Jacquelin]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.41,6 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.51,4 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 31.56,7 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 32.18,5 | 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.25,4 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align=left| Campbell Wright | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | style="text-align:right" | 31.25,4 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left"| Tommaso Giacomel | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 32.27,1 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 32.46,9 | 0+1 |} </div> Sundag 14. februar <div style="clear:both;"></div> {{spire}} [[Kategori:Vinter-OL 2026]] [[Kategori:Skiskyting under vinter-OL]] 6dxfckze3yv2io30sjsa18f4thip1kj 3673817 3673815 2026-09-22T06:53:48Z Migne 2086 3673817 wikitext text/x-wiki {{infoboks OL-konkurranse}} '''Skiskyting under vinter-OL 2026''' vart avvikla i tida 8. til 21. februar 2026 og fann stad i [[Rasen-Antholz]] i provinsen Sør-Tirol i [[Italia]]. Leikane omfatta 11 øvingar, fem for menn og like mange for kvinner, samt ein mixstafett der laga stilte med to kvinnelege og to mannlege utøvarar. 198 utøvarar frå 30 land var påmeld tevlingane. == Menn == === 10 kilometer === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 22.53,1 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.06,8 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.09,0 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Émilien Jacquelin]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 23.09,2 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Sebastian Samuelsson]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 23.18,1 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.36,1 | 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 23.39,8 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.51,3 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 23.55,2 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | Philipp Horn | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 24.02,3 | 0+1 |} </div> Laurdag 13. februar <div style="clear:both;"></div> === 12,5 km jaktstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" |31.11,9 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 31.32,5 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left"| [[Émilien Jacquelin]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.41,6 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.51,4 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 31.56,7 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 32.18,5 | 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.25,4 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align=left| Campbell Wright | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | style="text-align:right" | 31.25,4 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left"| Tommaso Giacomel | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 32.27,1 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 32.46,9 | 0+1 |} </div> Sundag 14. februar <div style="clear:both;"></div> === 20 km normal === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 51.31,5 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" |51.46,3 | 0+1+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 52.19,8 | 0+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align=left| Olli Hiidensalo | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | style="text-align:right" | 53.01,2 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | Philipp Nawrath | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 53.03,0 | 1+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left"| Tommaso Giacomel | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 53.59,0 | 1+1+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Sebastian Samuelsson]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 54.00,8 | 0+0+0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 54.20,9 | 1+2+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 54.26,2 | 0+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 54,32,2 | 2+0+0+2 |} </div> Onsdag 10. februar <div style="clear:both;"></div> {{spire}} [[Kategori:Vinter-OL 2026]] [[Kategori:Skiskyting under vinter-OL]] 741elwwzygiz9fl5d6nqqscgery2tzb 3673818 3673817 2026-09-22T06:54:48Z Migne 2086 la til [[Kategori:Idrettstilskipingar i Italia]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3673818 wikitext text/x-wiki {{infoboks OL-konkurranse}} '''Skiskyting under vinter-OL 2026''' vart avvikla i tida 8. til 21. februar 2026 og fann stad i [[Rasen-Antholz]] i provinsen Sør-Tirol i [[Italia]]. Leikane omfatta 11 øvingar, fem for menn og like mange for kvinner, samt ein mixstafett der laga stilte med to kvinnelege og to mannlege utøvarar. 198 utøvarar frå 30 land var påmeld tevlingane. == Menn == === 10 kilometer === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 22.53,1 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.06,8 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.09,0 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Émilien Jacquelin]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 23.09,2 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Sebastian Samuelsson]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 23.18,1 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.36,1 | 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 23.39,8 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.51,3 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 23.55,2 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | Philipp Horn | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 24.02,3 | 0+1 |} </div> Laurdag 13. februar <div style="clear:both;"></div> === 12,5 km jaktstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" |31.11,9 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 31.32,5 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left"| [[Émilien Jacquelin]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.41,6 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.51,4 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 31.56,7 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 32.18,5 | 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.25,4 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align=left| Campbell Wright | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | style="text-align:right" | 31.25,4 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left"| Tommaso Giacomel | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 32.27,1 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 32.46,9 | 0+1 |} </div> Sundag 14. februar <div style="clear:both;"></div> === 20 km normal === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 51.31,5 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" |51.46,3 | 0+1+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 52.19,8 | 0+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align=left| Olli Hiidensalo | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | style="text-align:right" | 53.01,2 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | Philipp Nawrath | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 53.03,0 | 1+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left"| Tommaso Giacomel | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 53.59,0 | 1+1+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Sebastian Samuelsson]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 54.00,8 | 0+0+0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 54.20,9 | 1+2+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 54.26,2 | 0+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 54,32,2 | 2+0+0+2 |} </div> Onsdag 10. februar <div style="clear:both;"></div> {{spire}} [[Kategori:Vinter-OL 2026]] [[Kategori:Skiskyting under vinter-OL]] [[Kategori:Idrettstilskipingar i Italia]] 4wfmz6kk5y6bbu3mwhsgod07zhj65jt 3673820 3673818 2026-09-22T07:15:50Z Migne 2086 /* 20 km normal */ 3673820 wikitext text/x-wiki {{infoboks OL-konkurranse}} '''Skiskyting under vinter-OL 2026''' vart avvikla i tida 8. til 21. februar 2026 og fann stad i [[Rasen-Antholz]] i provinsen Sør-Tirol i [[Italia]]. Leikane omfatta 11 øvingar, fem for menn og like mange for kvinner, samt ein mixstafett der laga stilte med to kvinnelege og to mannlege utøvarar. 198 utøvarar frå 30 land var påmeld tevlingane. == Menn == === 10 kilometer === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 22.53,1 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.06,8 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.09,0 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Émilien Jacquelin]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 23.09,2 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Sebastian Samuelsson]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 23.18,1 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.36,1 | 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 23.39,8 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.51,3 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 23.55,2 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | Philipp Horn | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 24.02,3 | 0+1 |} </div> Laurdag 13. februar <div style="clear:both;"></div> === 12,5 km jaktstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" |31.11,9 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 31.32,5 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left"| [[Émilien Jacquelin]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.41,6 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.51,4 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 31.56,7 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 32.18,5 | 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.25,4 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align=left| Campbell Wright | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | style="text-align:right" | 31.25,4 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left"| Tommaso Giacomel | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 32.27,1 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 32.46,9 | 0+1 |} </div> Sundag 14. februar <div style="clear:both;"></div> === 20 km normal === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 51.31,5 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" |51.46,3 | 0+1+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 52.19,8 | 0+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align=left| Olli Hiidensalo | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | style="text-align:right" | 53.01,2 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | Philipp Nawrath | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 53.03,0 | 1+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left"| Tommaso Giacomel | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 53.59,0 | 1+1+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Sebastian Samuelsson]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 54.00,8 | 0+0+0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 54.20,9 | 1+2+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 54.26,2 | 0+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 54,32,2 | 2+0+0+2 |} </div> Onsdag 10. februar <div style="clear:both;"></div> === 15 km fellesstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 39.17,1 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | +10,5 | 0+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | +27,6 | 1+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left" | Philipp Horn | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | +35,5 | 0+0+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | +1.48,1 | 0+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | Michal Krčmář | align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} | style="text-align:right" | +2.03,6 | 0+0+1+4 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | Philipp Nawrath | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | +2.05,3 | 0+1+1+3 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | +2.07,4 | 1+2+0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left" | Otto Invenius | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | style="text-align:right" | +2.24,7 | 0+0+3+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | Vitalij Mandzyn | align="left" | {{flagg|Ukraina|lenke}} | style="text-align:right" | +2.30,7 | 0+0+2+3 |} </div> Sundag 23. februar <div style="clear:both;"></div> {{spire}} [[Kategori:Vinter-OL 2026]] [[Kategori:Skiskyting under vinter-OL]] [[Kategori:Idrettstilskipingar i Italia]] cxco4hvn8ggfvfc5wi4hizwsbdsw5rj 3673825 3673820 2026-09-22T07:26:44Z Migne 2086 /* 15 km fellesstart */ 3673825 wikitext text/x-wiki {{infoboks OL-konkurranse}} '''Skiskyting under vinter-OL 2026''' vart avvikla i tida 8. til 21. februar 2026 og fann stad i [[Rasen-Antholz]] i provinsen Sør-Tirol i [[Italia]]. Leikane omfatta 11 øvingar, fem for menn og like mange for kvinner, samt ein mixstafett der laga stilte med to kvinnelege og to mannlege utøvarar. 198 utøvarar frå 30 land var påmeld tevlingane. == Menn == === 10 kilometer === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 22.53,1 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.06,8 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.09,0 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Émilien Jacquelin]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 23.09,2 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Sebastian Samuelsson]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 23.18,1 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.36,1 | 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 23.39,8 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.51,3 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 23.55,2 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | Philipp Horn | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 24.02,3 | 0+1 |} </div> Laurdag 13. februar <div style="clear:both;"></div> === 12,5 km jaktstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" |31.11,9 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 31.32,5 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left"| [[Émilien Jacquelin]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.41,6 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.51,4 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 31.56,7 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 32.18,5 | 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.25,4 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align=left| Campbell Wright | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | style="text-align:right" | 31.25,4 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left"| Tommaso Giacomel | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 32.27,1 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 32.46,9 | 0+1 |} </div> Sundag 14. februar <div style="clear:both;"></div> === 20 km normal === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 51.31,5 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" |51.46,3 | 0+1+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 52.19,8 | 0+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align=left| Olli Hiidensalo | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | style="text-align:right" | 53.01,2 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | Philipp Nawrath | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 53.03,0 | 1+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left"| Tommaso Giacomel | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 53.59,0 | 1+1+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Sebastian Samuelsson]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 54.00,8 | 0+0+0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 54.20,9 | 1+2+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 54.26,2 | 0+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 54,32,2 | 2+0+0+2 |} </div> Onsdag 10. februar <div style="clear:both;"></div> === 15 km fellesstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 39.17,1 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | +10,5 | 0+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | +27,6 | 1+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left" | Philipp Horn | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | +35,5 | 0+0+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | +1.48,1 | 0+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | Michal Krčmář | align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} | style="text-align:right" | +2.03,6 | 0+0+1+4 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | Philipp Nawrath | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | +2.05,3 | 0+1+1+3 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | +2.07,4 | 1+2+0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left" | Otto Invenius | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | style="text-align:right" | +2.24,7 | 0+0+3+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | Vitalij Mandzyn | align="left" | {{flagg|Ukraina|lenke}} | style="text-align:right" | +2.30,7 | 0+0+2+3 |} </div> Sundag 23. februar <div style="clear:both;"></div> === 4 x 7,5 km stafett === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="490" |- bgcolor="#EFEFEF" |- ! Plass ! Land ! Utøvarar ! Tid ! Rundar<br />+ Bom |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | align="left" | Fabien Claude <br /> [[Émilien Jacquelin]] <br /> [[Quentin Fillon Maillet]] <br /> [[Éric Perrot]] | style="text-align:right" | 1.19.55,2 |style="text-align:center"| 0+2 0+0<br />0+0 0+2<br />0+0 0+0<br />0+0 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align="left" | [[Martin Uldal]] <br /> [[Johan-Olav Botn]] <br /> [[Sturla Lægreid]] <br /> [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | style="text-align:right" | +9,8 |style="text-align:center"| 0+0 0+1<br />0+1 0+2<br />0+1 0+0<br />0+1 0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}} | align="left"| Viktor Brandt <br />Jesper Nelin <br /> [[Martin Ponsiluoma]] <br /> [[Sebastian Samuelsson]] | style="text-align:right" | +57,5 |style="text-align:center"| 0+1 0+3<br />0+1 0+2<br />0+0 0+0<br />0+3 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | align="left" | <small> Justus Strelow <br /> David Zobel <br /> Philipp Nawrath <br /> Philipp Horn </small> | style="text-align:right" | +1.48,3 |style="text-align:center"| 0+1 0+3<br />0+0 1+3<br />0+0 0+2<br />0+1 0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align="left"| <small> Sean Doherty <br /> Maxime Germain <br /> Paul Schommer <br /> Campbell Wright </small> | style="text-align:right" | +2.27,4 |style="text-align:center"| 0+0 0+0<br />0+3 0+0<br />0+2 0+2<br />0+1 0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} | align="left"| <small> Tomáš Mikyska <br /> Vítězslav Hornig <br /> Petr Hák <br /> Michal Krčmář </small> | style="text-align:right" | +2.31,3 |style="text-align:center"| 0+1 0+2<br />0+0 0+2<br />0+2 0+0<br />0+0 0+2 |} </div> Laurdag 17. februar <div style="clear:both;"></div> {{spire}} [[Kategori:Vinter-OL 2026]] [[Kategori:Skiskyting under vinter-OL]] [[Kategori:Idrettstilskipingar i Italia]] hicruqdhekzmmwj7e467ao4gzp9ryol 3673826 3673825 2026-09-22T07:32:28Z Migne 2086 /* 4 x 7,5 km stafett */ 3673826 wikitext text/x-wiki {{infoboks OL-konkurranse}} '''Skiskyting under vinter-OL 2026''' vart avvikla i tida 8. til 21. februar 2026 og fann stad i [[Rasen-Antholz]] i provinsen Sør-Tirol i [[Italia]]. Leikane omfatta 11 øvingar, fem for menn og like mange for kvinner, samt ein mixstafett der laga stilte med to kvinnelege og to mannlege utøvarar. 198 utøvarar frå 30 land var påmeld tevlingane. == Menn == === 10 kilometer === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 22.53,1 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.06,8 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.09,0 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Émilien Jacquelin]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 23.09,2 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Sebastian Samuelsson]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 23.18,1 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.36,1 | 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 23.39,8 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.51,3 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 23.55,2 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | Philipp Horn | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 24.02,3 | 0+1 |} </div> Laurdag 13. februar <div style="clear:both;"></div> === 12,5 km jaktstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" |31.11,9 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 31.32,5 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left"| [[Émilien Jacquelin]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.41,6 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.51,4 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 31.56,7 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 32.18,5 | 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.25,4 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align=left| Campbell Wright | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | style="text-align:right" | 31.25,4 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left"| Tommaso Giacomel | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 32.27,1 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 32.46,9 | 0+1 |} </div> Sundag 14. februar <div style="clear:both;"></div> === 20 km normal === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 51.31,5 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" |51.46,3 | 0+1+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 52.19,8 | 0+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align=left| Olli Hiidensalo | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | style="text-align:right" | 53.01,2 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | Philipp Nawrath | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 53.03,0 | 1+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left"| Tommaso Giacomel | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 53.59,0 | 1+1+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Sebastian Samuelsson]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 54.00,8 | 0+0+0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 54.20,9 | 1+2+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 54.26,2 | 0+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 54,32,2 | 2+0+0+2 |} </div> Onsdag 10. februar <div style="clear:both;"></div> === 15 km fellesstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 39.17,1 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | +10,5 | 0+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | +27,6 | 1+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left" | Philipp Horn | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | +35,5 | 0+0+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | +1.48,1 | 0+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | Michal Krčmář | align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} | style="text-align:right" | +2.03,6 | 0+0+1+4 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | Philipp Nawrath | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | +2.05,3 | 0+1+1+3 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | +2.07,4 | 1+2+0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left" | Otto Invenius | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | style="text-align:right" | +2.24,7 | 0+0+3+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | Vitalij Mandzyn | align="left" | {{flagg|Ukraina|lenke}} | style="text-align:right" | +2.30,7 | 0+0+2+3 |} </div> Sundag 23. februar <div style="clear:both;"></div> === 4 x 7,5 km stafett === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="490" |- bgcolor="#EFEFEF" |- ! Plass ! Land ! Utøvarar ! Tid ! Rundar<br />+ Bom |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | align="left" | Fabien Claude <br /> [[Émilien Jacquelin]] <br /> [[Quentin Fillon Maillet]] <br /> [[Éric Perrot]] | style="text-align:right" | 1.19.55,2 |style="text-align:center"| 0+1 1+3<br />0+0 0+1<br />0+1 0+1<br />0+0 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align="left" | [[Martin Uldal]] <br /> [[Johan-Olav Botn]] <br /> [[Sturla Lægreid]] <br /> [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | style="text-align:right" | +9,8 |style="text-align:center"| 0+2 0+0<br />0+3 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}} | align="left"| Viktor Brandt <br />Jesper Nelin <br /> [[Martin Ponsiluoma]] <br /> [[Sebastian Samuelsson]] | style="text-align:right" | +57,5 |style="text-align:center"| 0+1 0+1<br />0+0 0+0<br />0+2 0+0<br />0+2 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | align="left" | <small> Justus Strelow <br /> David Zobel <br /> Philipp Nawrath <br /> Philipp Horn </small> | style="text-align:right" | +1.48,3 |style="text-align:center"| 0+0 0+2<br />0+0 0+3<br />0+1 0+3<br />0+3 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align="left"| <small> Sean Doherty <br /> Maxime Germain <br /> Paul Schommer <br /> Campbell Wright </small> | style="text-align:right" | +2.27,4 |style="text-align:center"| 0+1 0+3<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0<br />0+3 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} | align="left"| <small> Tomáš Mikyska <br /> Vítězslav Hornig <br /> Petr Hák <br /> Michal Krčmář </small> | style="text-align:right" | +2.31,3 |style="text-align:center"| 0+0 0+2<br />0+0 0+2<br />0+1 0+3<br />0+0 0+2 |} </div> Tysdag 17. februar <div style="clear:both;"></div> {{spire}} [[Kategori:Vinter-OL 2026]] [[Kategori:Skiskyting under vinter-OL]] [[Kategori:Idrettstilskipingar i Italia]] nwaq8w58xee8d894ms5lt6pf6tglkh6 3673830 3673826 2026-09-22T07:34:57Z Migne 2086 3673830 wikitext text/x-wiki {{infoboks OL-konkurranse}} '''Skiskyting under vinter-OL 2026''' vart avvikla i tida 8. til 21. februar 2026 og fann stad i [[Rasen-Antholz]] i provinsen Sør-Tirol i [[Italia]]. Leikane omfatta 11 øvingar, fem for menn og like mange for kvinner, samt ein mixstafett der laga stilte med to kvinnelege og to mannlege utøvarar. 198 utøvarar frå 30 land var påmeld tevlingane. == Menn == === 10 kilometer === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 22.53,1 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.06,8 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.09,0 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Émilien Jacquelin]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 23.09,2 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Sebastian Samuelsson]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 23.18,1 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.36,1 | 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 23.39,8 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.51,3 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 23.55,2 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | Philipp Horn | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 24.02,3 | 0+1 |} </div> Fredag 13. februar <div style="clear:both;"></div> === 12,5 km jaktstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" |31.11,9 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 31.32,5 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left"| [[Émilien Jacquelin]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.41,6 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.51,4 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 31.56,7 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 32.18,5 | 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.25,4 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align=left| Campbell Wright | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | style="text-align:right" | 31.25,4 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left"| Tommaso Giacomel | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 32.27,1 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 32.46,9 | 0+1 |} </div> Laurdag 14. februar <div style="clear:both;"></div> === 20 km normal === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 51.31,5 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" |51.46,3 | 0+1+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 52.19,8 | 0+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align=left| Olli Hiidensalo | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | style="text-align:right" | 53.01,2 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | Philipp Nawrath | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 53.03,0 | 1+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left"| Tommaso Giacomel | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 53.59,0 | 1+1+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Sebastian Samuelsson]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 54.00,8 | 0+0+0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 54.20,9 | 1+2+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 54.26,2 | 0+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 54,32,2 | 2+0+0+2 |} </div> Tysdag 10. februar <div style="clear:both;"></div> === 15 km fellesstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 39.17,1 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | +10,5 | 0+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | +27,6 | 1+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left" | Philipp Horn | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | +35,5 | 0+0+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | +1.48,1 | 0+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | Michal Krčmář | align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} | style="text-align:right" | +2.03,6 | 0+0+1+4 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | Philipp Nawrath | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | +2.05,3 | 0+1+1+3 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | +2.07,4 | 1+2+0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left" | Otto Invenius | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | style="text-align:right" | +2.24,7 | 0+0+3+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | Vitalij Mandzyn | align="left" | {{flagg|Ukraina|lenke}} | style="text-align:right" | +2.30,7 | 0+0+2+3 |} </div> Fredag 20. februar <div style="clear:both;"></div> === 4 x 7,5 km stafett === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="490" |- bgcolor="#EFEFEF" |- ! Plass ! Land ! Utøvarar ! Tid ! Rundar<br />+ Bom |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | align="left" | Fabien Claude <br /> [[Émilien Jacquelin]] <br /> [[Quentin Fillon Maillet]] <br /> [[Éric Perrot]] | style="text-align:right" | 1.19.55,2 |style="text-align:center"| 0+1 1+3<br />0+0 0+1<br />0+1 0+1<br />0+0 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align="left" | [[Martin Uldal]] <br /> [[Johan-Olav Botn]] <br /> [[Sturla Lægreid]] <br /> [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | style="text-align:right" | +9,8 |style="text-align:center"| 0+2 0+0<br />0+3 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}} | align="left"| Viktor Brandt <br />Jesper Nelin <br /> [[Martin Ponsiluoma]] <br /> [[Sebastian Samuelsson]] | style="text-align:right" | +57,5 |style="text-align:center"| 0+1 0+1<br />0+0 0+0<br />0+2 0+0<br />0+2 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | align="left" | <small> Justus Strelow <br /> David Zobel <br /> Philipp Nawrath <br /> Philipp Horn </small> | style="text-align:right" | +1.48,3 |style="text-align:center"| 0+0 0+2<br />0+0 0+3<br />0+1 0+3<br />0+3 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align="left"| <small> Sean Doherty <br /> Maxime Germain <br /> Paul Schommer <br /> Campbell Wright </small> | style="text-align:right" | +2.27,4 |style="text-align:center"| 0+1 0+3<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0<br />0+3 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} | align="left"| <small> Tomáš Mikyska <br /> Vítězslav Hornig <br /> Petr Hák <br /> Michal Krčmář </small> | style="text-align:right" | +2.31,3 |style="text-align:center"| 0+0 0+2<br />0+0 0+2<br />0+1 0+3<br />0+0 0+2 |} </div> Tysdag 17. februar <div style="clear:both;"></div> {{spire}} [[Kategori:Vinter-OL 2026]] [[Kategori:Skiskyting under vinter-OL]] [[Kategori:Idrettstilskipingar i Italia]] 25hz01tobokwkyb44822zx0u89wh5kq 0 434035 3673868 3672635 2026-09-22T09:47:54Z TU-nor 12071 3673868 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Frýdlant, radnice 02.jpg | bilettekst = Rådhuset i Frýdlant | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Frýdlant CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj|Liberec]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Liberec okres|Liberec]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 349,37<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 23696 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7255 | folketal_by = 6356 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Frýdlant'''{{mrk|[[tysk]] ''Friedland''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Liberec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Frýdlant.png|mini|250px|Det administrative området til Frýdlant innanfor regionen [[Liberec kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Frýdlant er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Liberec–Jablonec|storbyområde]] for Liberec, Jablonec og områda rundt.<ref name="agg"/> Fem kommunar frå det administrative området til Frýdlant inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 24 kommunar frå det administrative området til Liberec, 11 frå det administrative området til Jablonec og 7 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Frýdlant omfattar 18 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bílý Potok]] * [[Bulovka]] * [[Černousy]]* * [[Dětřichov]]* * [[Dolní Řasnice]] * '''[[Frýdlant]]'''* * [[Habartice]] * '''[[Hejnice]]''' * [[Heřmanice i Liberec|Heřmanice]]* * [[Horní Řasnice]] * [[Jindřichovice pod Smrkem]] * [[Krásný Les i Liberec|Krásný Les]] * [[Kunratice i Liberec|Kunratice]] * [[Lázně Libverda]] * '''[[Nové Město pod Smrkem]]''' * [[Pertoltice i Liberec|Pertoltice]] * '''[[Raspenava]]''' * [[Višňová i Liberec|Višňová]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Frýdlant SO || 24 285 || 24 124 || 23 696 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Frýdlant''' || 7 255 |- | style=text-align:left; | [[Nové Město pod Smrkem]] || 3 496 |- | style=text-align:left; | [[Raspenava]] || 2 730 |- | style=text-align:left; | [[Hejnice]] || 2 634 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Višňová i Liberec|Višňová}} || 1 288 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Frýdlant''' || 6 356 |- | style=text-align:left; | [[Nové Město pod Smrkem]] || 3 122 |- | style=text-align:left; | [[Raspenava]] || 2 730 |- | style=text-align:left; | [[Hejnice]] || 2 360 |- |} ===Bydelar i Frýdlant=== Bydelane og tettstadene i Frýdlant: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Frýdlant || 6 356 |- ! '''Frýdlant by''' ! style=text-align:right; | 6 356 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Albrechtice u Frýdlantu}} || 159 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Větrov}} || 740 |- ! Frýdlant kommune !style=text-align:right; | 7 255 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Liberec kraj|Frydlant]] [[Kategori:Kommunar i Liberec okres|Frydlant]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Frydlant]] r4dob29gwhe90bff1fazpfl0eb5jsmw 0 434040 3673841 3673628 2026-09-22T08:42:43Z TU-nor 12071 3673841 wikitext text/x-wiki '''[[Nové Město na Moravě]]''' er ein vintersportsstad i distriktet Nové Město i regionen Vysočina kraj i Tsjekkia '''Nové Město''' kan òg vise til: * [[Nové Město i Broumov]], ein busetnad i kommunen [[Broumov]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Nové Město i Hradec Králové]], ein kommune i [[Hradec Králové]] i distriktet Hradec Králové okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Nové Město i Praha]], ein bydel i Praha i Tsjekkia * [[Nové Město nad Metují]], ein kommune i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové i Tsjekkia * [[Nové Město pod Smrkem]], ein kommune i Frýdlant i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia Sjå òg: *[[Nové Mesto (fleirtyding)]] {{fleirtyding}} dhse51b335nzefb9ozwwcg789qv6dt1 0 434127 3673804 3673631 2026-09-21T23:26:11Z Sigmundg 835 /* Forspenningsnettverket */ 3673804 wikitext text/x-wiki [[Fil:Enkel klasse-A-forsterkar.png|mini|Fig. 1 Felles emitterkopling med NPN-transistor (vist utan forspenningsnettverk).]] '''Felles emitterkopling''' er ein forsterkarkrins bygd rundt ein [[bipolar transistor]], med emitter som fellesterminal<ref name=Floyd"/><ref name="Millman"/>. Inngangssignalet er kopla til base-terminalen og utgangssignalet vert henta frå collectorterminalen til transistoren, som vist i fig. 1. Krinsen i fig. 1 er bygd rundt ein [[NPN-transistor]]. Ein felles emitterkoplingskrins kan òg nytta ein [[PNP-transistor]], men NPN er det vanlegaste, så alle krinsane i denne artikkelen nyttar NPN-transistorar. Forsyningsspenninga <math>V_{CC}</math> er ei [[likespenning]], som kan koma frå eit [[batteri]], eller frå ein [[spenningsregulator]]. Etter som krinsen får tilført [[effekt]] via <math>V_{CC}</math> kan han forsterka både [[Elektrisk spenning|spenninga]] og [[Elektrisk straum|straumen]], og difor effekten. Som oftast er inngangsignalet ei spenning, som ved hjelp av eit forspenningsnettverk (ikkje vist i fig. 1) vert omforma til ein straum <math>I_B</math>, som aukar/minkar når inngangsspenninga aukar/minkar. Etter som collectorstraumen er proporsjonal med basestraumen {{NumBlk|:|<math>I_c=\beta I_B,</math>|{{EquationRef|1}}}} der <math>\beta</math> er straumforsterkinga, aukar collectorstraumen når basestraumen aukar. Det fører til at spenningafallet over collectormotstanden <math>R_C</math>, slik at collectorspenninga minkar. På same måte vil ei redusert inngangsspenning føra til redusert collectorstraum og mindre speningsfall over collectormotstanden, slik at collectorspenninga aukar. Forsterkaren inverterer med andre ord signalet, som vist i fig. 1. [[Kondensator]]en <math>C_1</math> blokkerer for [[likestraum]], slik at signalkjelda på inngangen ikkje vert utsett for [[likespenning]]. På same måte blokkerer kondensatoren <math>C_2</math> for likestraum på utgangen. slik at lasten <math>R_L</math> ikkje vert påtrykt likespenning. Kondensatorane slepp gjennom tidsvarierande straum (vekselstraum), så dei vert kalla «koplingskondensatorar». På grunn av koplingskondensatorane kan ikkje forsterkaren forsterka likespenning. På grunn av [[Millers teorem|millereffekta]] er heller ikkje [[Bandbreidde|bandbreidda]] så stor, så dette er ein lågfrekvensforsterkar. Utgangssignalet (collectorspenninga) er generelt større enn inngangssignalet, men går aldrig heilt ned til null eller heilt opp til <math>V_{CC}</math>, som vist i fig. 1. Dette er med andre ord ein [[klasse-A-forsterkar]]. Dei aller flestet småsignalforsterkarar er klasse-A-forsterkarar; dette på grunn av at dei [[forvrengning]]er signalet mindre enn andre typar. == Forspenningsnettverket == [[Fil:BJT_Class_AB_amplifer_output.svg|mini|Fig. 2 Klipping av collectorstraumen.]] [[Fil:FellesEmitter.png|mini|Fig. 3 Felles emitterkopling med spenningsdelarforspenningsnettverk og emittermotstand.]] [[Fil:BJT_amplifying_action.svg|mini|Fig. 4 Utgangskarakteristikk, lastlinje og arbeidspunkt.]] Forspenningsnettverket, òg kalla biasnettverket, har som oppgåve å syta for at collectorstraumen har ein verdi slik at collectorspenninga ligg om lag midt mellom null og forsyningsspenninga <math>U_{CC}</math> når inngangssignalet er null. Dette gjer at spenninga kan svinga over eit størst mogleg område utan at transistoren stenger heilt, slik at <math>I_C</math> går til null (fig. 2), eller opnar heilt, slik at collectorspenninga vert lik forsyningsspenninga. I begge tilfella seier ein at forsterkarer klipper signalet. For å unngå klipping lyt ein syta for at collectorstramen har ein fornuftig verdi når inngangssignalet er null. Denne straumen vert kalla «tomgangstraumen». Som vist i ({{EquationNote|1}}) vert collectorstraumen <math>I_C</math> kontrollert av basestraumen {{NumBlk|:|<math>I_B = \frac{V_{BE}}{R_{INN(BASE)}} = \frac{V_B - V_E}{R_{INN(BASE)}},</math>|{{EquationRef|2}}}} der <math>V_B</math> er basespenninga, <math>V_E</math> er emitterspenninga og <math>R_{INN(BASE)}</math> er motstanden sett inn i baseterminalen ved [[Likespenning|DC]]. I ein småsignaltransistor er spenninga <math>V_{BE}</math> mellom base og emitter ca. 0,6 V. Sidan <math>\beta</math> varierer med temperaturen, og delvis med collectorspenninga <math>V_{CE}</math> (sjå utgangskarakteristikken i fig. 4) vil <math>I_C=\beta I_B</math> òg variera. Krinsen i fig. 1 er difor ikkje brukbar i praksis. For å stabilisera tomgangsstraumen <math>I_{C_0}</math> vert basespenninga ofte helt konstant ved hjelp av spenningsdelaren <math>R_1-R_2</math>, vist i fig. 3, og motstanden <math>R_E</math> mellom emitter og jord. Om <math>\beta</math> endrar seg og vert for stor vil emitterstraumen <math>I_E=I_B+I_C=I_B(1+\beta)</math> auka, slik at spenningsfallet <math>V_E</math> over <math>R_E</math> óg aukar. Vi ser frå ({{EquationNote|2}}) at <math>I_B</math> då vert redusert. Om <math>\beta</math> minkar vil <math>I_E</math> òg minka slik at <math>V_E</math> vert redusert, som i sin tur fører til at <math>I_B</math> aukar. Forspenningsnettverket i fig. 2 fungerer med andre ord som ein regulator som held <math>I_E</math>, og dermed <math>I_C</math> og <math>U_C</math> tilnærma konstant. Dette er eit døme på lokal attendekopling. Vi kan finna emitterstraumen som<ref name=Floyd"/> {{NumBlk|:|<math>I_{E} = \frac{V_{TH} - V_{BE}}{R_E + R_{TH}/\beta_{DC}},</math>|{{EquationRef|3}}}} der <math>R_{TH}=R_1||R_2</math>. Vi ser frå ({{EquationNote|3}}) at om <math>\beta</math> er stor, slik at <math>R_E\gg R_{TH}/\beta</math>, kan vi tilnærma <math>I_E</math> som {{NumBlk|:|<math>I_{E} \approx \frac{V_{TH} - V_{BE}}{R_E}.</math>|{{EquationRef|4}}}} Emitterstraumen er no uavhengig av <math>\beta</math>; det er òg <math>I_C=I_E-I_B</math>. Så når <math>\beta</math> er stor er tomgangsstraumen konstant sjølv om verdien til <math>\beta</math> varierer litt. For småsignaltransistorar er <math>\beta</math> ofte stor nok til at tilnærminga i ({{EquationNote|4}}) er god nok. Fig. 4 syner utgangskarakteristikken, der det går fram at collectorstraumen <math>I_C</math> er proporsjonal med basestraumen <math>I_B</math>. Lastlinja (raud) syner tilhøvet mellom collectorspenninga <math>V_C</math> og collectorstraumen <math>I_C</math>. Punktet der <math>I_C</math> er lik tomgangsstraumen vert kalla arbeidspunktet. Ved <math>Q</math> kryssarvariasjonen i collectorspenninga null, så utgangsspenninga <math>V_{ut}</math> (etter koplingakondensatoren <math>C_2</math> er null. Ved å variera tomgangsstraumen, merka <math>I_o(Q)</math> i fig. 4, kan arbeidspunktet flyttast langs lastlinja, slik at variasjonen i <math>I_C</math> kan verta storst mogleg utan å klippa. Utan lastmotstand er stigningskoeffisienten til lastlinja <math>-\frac{1}{R_C}</math>, men med lastmotstand er han <math>-\frac{1}{R_C||R_L}</math>. Om ein endrar verdien til lastmotstanden <math>R_L</math> endrar ein samstundes stigningskoeffisienten til lastlinja, noko som kan føra til klipping. Om lastmotstanden er ukjent, eller variabel, lyt ein difor redusera inngangsspenninga noko for å unngå klipping. == Småsignalanalyse == [[Fil:BJTsmallsignalModelT.png|mini|Fig. 5 Småsignalmodell for bipolar transistor.]] [[Fil:Transistor-stage-local-feedback-CE.png|mini|Fig. 6 Felles emitterkopling med splitta emittermotstand.]] Transistoren har ein ulieær overføringskarakteristikk, så for å finna spennings- og straumforsterkninga til forsterkartrinnet lineariserer vi overføringskarakteristiken ved at vi nyttar ein såkalla lineær småsignalmodell. Dette forenklar analysen og for små variasjonar av spenningar og straumar fører dette ikkje til så alt for store feil. === Spenningsforsterkning === Ut frå [[småsignalmodell]]en i fig. 5 kan vi finna spenningsforsterkninga til forsterkartrinnet {{NumBlk|:|<math>A_v=\frac{v_{out}}{v_{in}}=\frac{v_c}{v_b}=\frac{i_cR_C||R_L||r'_{ce}}{i_e(r'_e+R_E)},</math>|{{EquationRef|5}}}} der <math>R_L</math> er lastmotstanden, <math>r'_{ce}</math> er den interne motstanden mellom collector og emitter og <math>r'_{e}</math> er den indre motstanden mellom base og emitter. Symbol med småbokstavar syner til tidsvarierande signal, dvs. variasjon rundt dei statiske verdiane (skrive med store bokstavar) bestemt av forspenningsnettverket. Det kan visast at <ref name=Floyd"/> {{NumBlk|:|<math>r'_e \approx \frac{25\mbox{ mV}}{|I_E|},</math>|{{EquationRef|6}}}} så <math>r'_e</math> er invers proporsjonal med <math>I_E</math>. Ein stor emittermotsatnd <math>R_E</math> stabiliserer tomgangsstraumen <math>I_C</math>, men vi ser frå ({{EquationNote|5}}) at dette òg fører til redusert spenningsforsterkning. Ved å splitta <math>R_E</math> i dei to motstandane <math>R_4</math> og <math>R_5</math> og plassera bypasskondensatoren <math>C_3</math> i parallel med <math>R_5</math>, som vist i fig. 6, vert <math>R_5</math> kortslutta over ein viss frekvens, slik at <math>R_E=R_4</math> i ({{EquationNote|5}}). Alternativt kan ein fjerna <math>R_4</math>, men denne motstanden fungerer som lokal attendekopling som reduserer forvrengninga og er med på å halda forsterkninga stabil. Ved å variera tilhøver mellom <math>R_4</math> og <math>R_5</math> kan ein oppnå eit høveleg kompromiss mellom forserkning og forvrengningsreduksjon. Småsignaltransistorar har som oftast så stor <math>\beta</math> at <math>i_E \approx i_C,</math> som betyr at ({{EquationNote|5}}) kan forenklast til {{NumBlk|:|<math>A_v \approx \frac{i_e R_C||R_L||r'_{ce}}{i_e (r'_e+R_E)} = \frac{R_C||R_L||r'_{ce}}{r'_e+R_E},</math>|{{EquationRef|7}}}} og på grunn av at <math>r_{ce} \gg R_C||R_L</math> kan ({{EquationNote|7}}) forenklast til {{NumBlk|:|<math>A_v \approx \frac{R_C||R_L}{r'_e+R_E},</math>|{{EquationRef|8}}}} <math>A_v</math> i ({{EquationNote|7}}) og ({{EquationNote|8}}) er spenningsforsterkninga frå base til collector. Ofte er <math>R_E \gg r'_e</math>, så ({{EquationNote|8}}) kan forenklast til {{NumBlk|:|<math>A_v \approx \frac{R_C||R_L}{R_E}.</math>|{{EquationRef|9}}}} I praksis har signalgeneratoren ein endeleg kjeldemotstand <math>R_s</math>, vist i fig. 3, så spenningsforsterkninga er litt mindre enn det går fram av ttrykka i ({{EquationNote|8}}) og ({{EquationNote|9}}). === Straumforsterkning === Straumforsterkninga er definert som {{NumBlk|:|<math>A_i = \frac{i_L}{i_s},</math>|{{EquationRef|10}}}} der <math>i_s</math> er signalstraumen frå generatoren på inngangen og <math>i_L</math> er straumen gjennom lastmotstanden <math>R_L</math>. Straumforsterkninga frå base til collector er {{NumBlk|:|<math>A'_i = \frac{i_C}{i_B} = \beta.</math>|{{EquationRef|11}}}} Noko av straumen <math>i_s</math> frå generatoren forsvinn via <math>R_1</math> og <math>R_2</math>, så vi nyttar [[Straumdelar|straumdeling]] mellom <math>R_1||R_2</math> og <math>R_{inn(base)}</math> for å finna {{NumBlk|:|<math>i_B = i_s \left( \frac{R_1 || R_2}{R_1 || R_2 + R_{inn(base)}} \right),</math>|{{EquationRef|12}}}} der <math>R_{inn(base)}</math> er motstanden sett inn i baseterminalen for [[vekselspenning]]. På utgangen får vi straumdeling mellom <math>R_C</math> og <math>R_L</math>, så {{NumBlk|:|<math>i_L = i_C \left( \frac{R_C}{R_C + R_L} \right),</math>|{{EquationRef|13}}}} Når vi sett ({{EquationNote|11}}), ({{EquationNote|12}}) og ({{EquationNote|13}}) inn i ({{EquationNote|10}}) finn vi straumforsterkninga {{NumBlk|:|<math>A_i = \frac{i_L}{i_s} = \frac{\beta i_B \left( \frac{R_C}{R_C + R_L} \right)}{i_B \left( \frac{R_1 || R_2 + R_{inn(base)}}{R_1 || R_2} \right)} = \frac{\beta \left( \frac{R_C}{R_C + R_L} \right)}{\left( \frac{R_1 || R_2 + R_{inn(base)}}{R_1 || R_2} \right)},</math>|{{EquationRef|14}}}} der inngangsmotstanden til basen {{NumBlk|:|<math>R_{inn(base)} = \beta(r'_e+R_{E1}).</math>|{{EquationRef|15}}}} === Inn- og utgangsimpedansar === Inngangsmotstanden<ref name=Floyd"/><ref name="Millman"/> {{NumBlk|:|<math>R_{inn} = R_1||R_2||R_{inn(base)} = R_1||R_2||[\beta(r'_e+R_{E1})].</math>|{{EquationRef|16}}}} Utgangsmotstanden<ref name=Floyd"/><ref name="Millman"/> {{NumBlk|:|<math>R_{o} = R_C||r_{ce},</math>|{{EquationRef|17}}}} men for bipolare transistorar er <math>r_{ce} \gg R_C</math>, så <math>R_o \approx R_C</math>. == Frekvensrespons == [[Frekvensrespons]]en til ein felles forsterkartrinnet er i lågfrekvensområdet avhengig av koplingskondensatorane og dei eksterne motstandane, medan han i høgfrekvensområdet vert bestemt av interne [[kapasitans]] i transistoren saman med dei eksterne motstandane. === Lågfrekvensresponsen === Kvar av dei tre kondensatorane gjev opphav til eit [[høgpassfileter|HP-filter]], som generelt har litt ulike knekkfrekens]]ar. Knekkfrekensen til filteret rundt <math>C_1</math> blir {{NumBlk|:|<math>f_{C1} = \frac{1}{2\pi (R_s + R_{inn}) C_1} = \frac{1}{2\pi (R_s + R_1||R_2||R_{inn(base)}) C_1},</math>|{{EquationRef|18}}}} der <math>R_{inn(base)}</math> er gitt ved ({{EquationNote|10}}). Knekkfrekvensen på grunn av <math>C_2</math> blir {{NumBlk|:|<math>f_{C2} = \frac{1}{2\pi (R_C + R_L) C_2}.</math>|{{EquationRef|19}}}} Knekkfrekvensen på grunn av bypasskondensatoren <math>C_3</math> blir {{NumBlk|:|<math>f_{C3} = \frac{1}{2\pi [(R_4+R_{inn(em)}||R_5]C_2},</math>|{{EquationRef||20}}}} der {{NumBlk|:|<math>R_{inn(em)} = r'_e + R_{TH}/\beta = R_{in(em)} = r'_e + (R_1||R_2||R_s)/\beta.</math>|{{EquationRef|21}}}} === Høgfrekvensresponsen === [[Fil:MillerCap.png|mini|Fig. 7 Småsignalekvivalent for felles emitterkopling med Miller-kapasitans.]] Bandbreidda til forsterkaren vert betemt av LP-filtere, danna på grunnn av eksterne motstandar og interne kapasitansar, kalla parasittiske kapasitansar. Desse er kapasitansen <math>C_{be}</math> mellom basen, fig. 7 a), og emitteren og <math>C_{cb}</math> mellom collector og base. Det er òg ein liten kapasitans <math>C_{ce}</math> mellom collectoren og emitteren, men han påverkar ikkje frekvensresponsen, sp vi kan sjå bort frå han. Den viktigaste, og mest plagsame, av dei parasittiske kapasitansane er <math>C_{cb}</math>, som slepp gjennom høgfrekvente komponentar frå collectoren til basen. Etter som trinnet inverterer signalet har spenninga over collectoren motsett fase av spenninga over basen, slik at basespenninga vert redusert. Vi endar med abdre ord opp med negativ attendekopling i høgfrekvensområdet. For å forenkla analysen gjer vi bruk av [[Millers teorem]], som splittar <math>C_{cb}</math> i <math>C_{in(mill)}</math> mellom base og emitter, og <math>C_{out(mill)}</math> mellom collector og emitter, som vist i fig. 7 b), der. {{NumBlk|:|<math>C_{in(mil)} = C_{bc}(1 - A_v)</math>|{{EquationRef|22}}}} og {{NumBlk|:|<math>C_{out(mil)} = C_{bc}\left( \frac{1-A_v}{A_v}\right) = C_{bc}\left( \frac{1+|A_v|}{|A_v|}\right) \approx C_{bc}</math>|{{EquationRef|23}}}} Etter som trinnet er inverterande er spenningsforsterninga <math>A_v</math> negativ og verdien til <math>C_{in(mill)}=C_{bc}(1 + |A_v|)</math>. Til større spenningsforsterninga <math>A_v</math> er til større vert verdien til <math>C_{in(mill)}</math>. Men verdien til <math>C_{out(mil)}</math> blir om lag den same som <math>C_{bc}</math>, så sjølv om han havnar i parallell med <math>C_{ce}</math> havnar knekkfrekvensen som oftast lagt over knekkfrekensen til base-emitter-krinsen. Denne er {{NumBlk|:|<math>f_{in(hf)} = \frac{1}{2\pi R_{th}C_{tot}},</math>|{{EquationRef|24}}}} der <math>C_{tot)}=C_{in(mill)}+C_{be}</math> og <math>R_{th}=R-s||R_1||R_2||R_{inn(base)}</math>. Millereffekten fører til at felles emittertrinnet har moderat bandbreidd. Om ein treng større bandbeidd kan ein nytta ei [[cascodekopling]]. == Referansar == <references> <ref name=Floyd">Floyd, , T.L, Electronic devices, 9. utg., Prentice Hall, 2012.</ref> <ref name="Millman">J. Millman og C.C. Halkias, ''Integrated electonics: Analog and digital circuits and systems'', McGraw-Hill, 1972.</ref> </references> {{Mal:Grunnkopling}} [[Kategori:Analog elektronikk]] [[Kategori:Instrumentering]] [[Kategori:Reguleringsteknikk]] [[Kategori:Analog audio]] bj5ia1tr86lf4p6bqu9dspmeu8ib19l 3673831 3673804 2026-09-22T07:42:45Z Sigmundg 835 /* Frekvensrespons */ 3673831 wikitext text/x-wiki [[Fil:Enkel klasse-A-forsterkar.png|mini|Fig. 1 Felles emitterkopling med NPN-transistor (vist utan forspenningsnettverk).]] '''Felles emitterkopling''' er ein forsterkarkrins bygd rundt ein [[bipolar transistor]], med emitter som fellesterminal<ref name=Floyd"/><ref name="Millman"/>. Inngangssignalet er kopla til base-terminalen og utgangssignalet vert henta frå collectorterminalen til transistoren, som vist i fig. 1. Krinsen i fig. 1 er bygd rundt ein [[NPN-transistor]]. Ein felles emitterkoplingskrins kan òg nytta ein [[PNP-transistor]], men NPN er det vanlegaste, så alle krinsane i denne artikkelen nyttar NPN-transistorar. Forsyningsspenninga <math>V_{CC}</math> er ei [[likespenning]], som kan koma frå eit [[batteri]], eller frå ein [[spenningsregulator]]. Etter som krinsen får tilført [[effekt]] via <math>V_{CC}</math> kan han forsterka både [[Elektrisk spenning|spenninga]] og [[Elektrisk straum|straumen]], og difor effekten. Som oftast er inngangsignalet ei spenning, som ved hjelp av eit forspenningsnettverk (ikkje vist i fig. 1) vert omforma til ein straum <math>I_B</math>, som aukar/minkar når inngangsspenninga aukar/minkar. Etter som collectorstraumen er proporsjonal med basestraumen {{NumBlk|:|<math>I_c=\beta I_B,</math>|{{EquationRef|1}}}} der <math>\beta</math> er straumforsterkinga, aukar collectorstraumen når basestraumen aukar. Det fører til at spenningafallet over collectormotstanden <math>R_C</math>, slik at collectorspenninga minkar. På same måte vil ei redusert inngangsspenning føra til redusert collectorstraum og mindre speningsfall over collectormotstanden, slik at collectorspenninga aukar. Forsterkaren inverterer med andre ord signalet, som vist i fig. 1. [[Kondensator]]en <math>C_1</math> blokkerer for [[likestraum]], slik at signalkjelda på inngangen ikkje vert utsett for [[likespenning]]. På same måte blokkerer kondensatoren <math>C_2</math> for likestraum på utgangen. slik at lasten <math>R_L</math> ikkje vert påtrykt likespenning. Kondensatorane slepp gjennom tidsvarierande straum (vekselstraum), så dei vert kalla «koplingskondensatorar». På grunn av koplingskondensatorane kan ikkje forsterkaren forsterka likespenning. På grunn av [[Millers teorem|millereffekta]] er heller ikkje [[Bandbreidde|bandbreidda]] så stor, så dette er ein lågfrekvensforsterkar. Utgangssignalet (collectorspenninga) er generelt større enn inngangssignalet, men går aldrig heilt ned til null eller heilt opp til <math>V_{CC}</math>, som vist i fig. 1. Dette er med andre ord ein [[klasse-A-forsterkar]]. Dei aller flestet småsignalforsterkarar er klasse-A-forsterkarar; dette på grunn av at dei [[forvrengning]]er signalet mindre enn andre typar. == Forspenningsnettverket == [[Fil:BJT_Class_AB_amplifer_output.svg|mini|Fig. 2 Klipping av collectorstraumen.]] [[Fil:FellesEmitter.png|mini|Fig. 3 Felles emitterkopling med spenningsdelarforspenningsnettverk og emittermotstand.]] [[Fil:BJT_amplifying_action.svg|mini|Fig. 4 Utgangskarakteristikk, lastlinje og arbeidspunkt.]] Forspenningsnettverket, òg kalla biasnettverket, har som oppgåve å syta for at collectorstraumen har ein verdi slik at collectorspenninga ligg om lag midt mellom null og forsyningsspenninga <math>U_{CC}</math> når inngangssignalet er null. Dette gjer at spenninga kan svinga over eit størst mogleg område utan at transistoren stenger heilt, slik at <math>I_C</math> går til null (fig. 2), eller opnar heilt, slik at collectorspenninga vert lik forsyningsspenninga. I begge tilfella seier ein at forsterkarer klipper signalet. For å unngå klipping lyt ein syta for at collectorstramen har ein fornuftig verdi når inngangssignalet er null. Denne straumen vert kalla «tomgangstraumen». Som vist i ({{EquationNote|1}}) vert collectorstraumen <math>I_C</math> kontrollert av basestraumen {{NumBlk|:|<math>I_B = \frac{V_{BE}}{R_{INN(BASE)}} = \frac{V_B - V_E}{R_{INN(BASE)}},</math>|{{EquationRef|2}}}} der <math>V_B</math> er basespenninga, <math>V_E</math> er emitterspenninga og <math>R_{INN(BASE)}</math> er motstanden sett inn i baseterminalen ved [[Likespenning|DC]]. I ein småsignaltransistor er spenninga <math>V_{BE}</math> mellom base og emitter ca. 0,6 V. Sidan <math>\beta</math> varierer med temperaturen, og delvis med collectorspenninga <math>V_{CE}</math> (sjå utgangskarakteristikken i fig. 4) vil <math>I_C=\beta I_B</math> òg variera. Krinsen i fig. 1 er difor ikkje brukbar i praksis. For å stabilisera tomgangsstraumen <math>I_{C_0}</math> vert basespenninga ofte helt konstant ved hjelp av spenningsdelaren <math>R_1-R_2</math>, vist i fig. 3, og motstanden <math>R_E</math> mellom emitter og jord. Om <math>\beta</math> endrar seg og vert for stor vil emitterstraumen <math>I_E=I_B+I_C=I_B(1+\beta)</math> auka, slik at spenningsfallet <math>V_E</math> over <math>R_E</math> óg aukar. Vi ser frå ({{EquationNote|2}}) at <math>I_B</math> då vert redusert. Om <math>\beta</math> minkar vil <math>I_E</math> òg minka slik at <math>V_E</math> vert redusert, som i sin tur fører til at <math>I_B</math> aukar. Forspenningsnettverket i fig. 2 fungerer med andre ord som ein regulator som held <math>I_E</math>, og dermed <math>I_C</math> og <math>U_C</math> tilnærma konstant. Dette er eit døme på lokal attendekopling. Vi kan finna emitterstraumen som<ref name=Floyd"/> {{NumBlk|:|<math>I_{E} = \frac{V_{TH} - V_{BE}}{R_E + R_{TH}/\beta_{DC}},</math>|{{EquationRef|3}}}} der <math>R_{TH}=R_1||R_2</math>. Vi ser frå ({{EquationNote|3}}) at om <math>\beta</math> er stor, slik at <math>R_E\gg R_{TH}/\beta</math>, kan vi tilnærma <math>I_E</math> som {{NumBlk|:|<math>I_{E} \approx \frac{V_{TH} - V_{BE}}{R_E}.</math>|{{EquationRef|4}}}} Emitterstraumen er no uavhengig av <math>\beta</math>; det er òg <math>I_C=I_E-I_B</math>. Så når <math>\beta</math> er stor er tomgangsstraumen konstant sjølv om verdien til <math>\beta</math> varierer litt. For småsignaltransistorar er <math>\beta</math> ofte stor nok til at tilnærminga i ({{EquationNote|4}}) er god nok. Fig. 4 syner utgangskarakteristikken, der det går fram at collectorstraumen <math>I_C</math> er proporsjonal med basestraumen <math>I_B</math>. Lastlinja (raud) syner tilhøvet mellom collectorspenninga <math>V_C</math> og collectorstraumen <math>I_C</math>. Punktet der <math>I_C</math> er lik tomgangsstraumen vert kalla arbeidspunktet. Ved <math>Q</math> kryssarvariasjonen i collectorspenninga null, så utgangsspenninga <math>V_{ut}</math> (etter koplingakondensatoren <math>C_2</math> er null. Ved å variera tomgangsstraumen, merka <math>I_o(Q)</math> i fig. 4, kan arbeidspunktet flyttast langs lastlinja, slik at variasjonen i <math>I_C</math> kan verta storst mogleg utan å klippa. Utan lastmotstand er stigningskoeffisienten til lastlinja <math>-\frac{1}{R_C}</math>, men med lastmotstand er han <math>-\frac{1}{R_C||R_L}</math>. Om ein endrar verdien til lastmotstanden <math>R_L</math> endrar ein samstundes stigningskoeffisienten til lastlinja, noko som kan føra til klipping. Om lastmotstanden er ukjent, eller variabel, lyt ein difor redusera inngangsspenninga noko for å unngå klipping. == Småsignalanalyse == [[Fil:BJTsmallsignalModelT.png|mini|Fig. 5 Småsignalmodell for bipolar transistor.]] [[Fil:Transistor-stage-local-feedback-CE.png|mini|Fig. 6 Felles emitterkopling med splitta emittermotstand.]] Transistoren har ein ulieær overføringskarakteristikk, så for å finna spennings- og straumforsterkninga til forsterkartrinnet lineariserer vi overføringskarakteristiken ved at vi nyttar ein såkalla lineær småsignalmodell. Dette forenklar analysen og for små variasjonar av spenningar og straumar fører dette ikkje til så alt for store feil. === Spenningsforsterkning === Ut frå [[småsignalmodell]]en i fig. 5 kan vi finna spenningsforsterkninga til forsterkartrinnet {{NumBlk|:|<math>A_v=\frac{v_{out}}{v_{in}}=\frac{v_c}{v_b}=\frac{i_cR_C||R_L||r'_{ce}}{i_e(r'_e+R_E)},</math>|{{EquationRef|5}}}} der <math>R_L</math> er lastmotstanden, <math>r'_{ce}</math> er den interne motstanden mellom collector og emitter og <math>r'_{e}</math> er den indre motstanden mellom base og emitter. Symbol med småbokstavar syner til tidsvarierande signal, dvs. variasjon rundt dei statiske verdiane (skrive med store bokstavar) bestemt av forspenningsnettverket. Det kan visast at <ref name=Floyd"/> {{NumBlk|:|<math>r'_e \approx \frac{25\mbox{ mV}}{|I_E|},</math>|{{EquationRef|6}}}} så <math>r'_e</math> er invers proporsjonal med <math>I_E</math>. Ein stor emittermotsatnd <math>R_E</math> stabiliserer tomgangsstraumen <math>I_C</math>, men vi ser frå ({{EquationNote|5}}) at dette òg fører til redusert spenningsforsterkning. Ved å splitta <math>R_E</math> i dei to motstandane <math>R_4</math> og <math>R_5</math> og plassera bypasskondensatoren <math>C_3</math> i parallel med <math>R_5</math>, som vist i fig. 6, vert <math>R_5</math> kortslutta over ein viss frekvens, slik at <math>R_E=R_4</math> i ({{EquationNote|5}}). Alternativt kan ein fjerna <math>R_4</math>, men denne motstanden fungerer som lokal attendekopling som reduserer forvrengninga og er med på å halda forsterkninga stabil. Ved å variera tilhøver mellom <math>R_4</math> og <math>R_5</math> kan ein oppnå eit høveleg kompromiss mellom forserkning og forvrengningsreduksjon. Småsignaltransistorar har som oftast så stor <math>\beta</math> at <math>i_E \approx i_C,</math> som betyr at ({{EquationNote|5}}) kan forenklast til {{NumBlk|:|<math>A_v \approx \frac{i_e R_C||R_L||r'_{ce}}{i_e (r'_e+R_E)} = \frac{R_C||R_L||r'_{ce}}{r'_e+R_E},</math>|{{EquationRef|7}}}} og på grunn av at <math>r_{ce} \gg R_C||R_L</math> kan ({{EquationNote|7}}) forenklast til {{NumBlk|:|<math>A_v \approx \frac{R_C||R_L}{r'_e+R_E},</math>|{{EquationRef|8}}}} <math>A_v</math> i ({{EquationNote|7}}) og ({{EquationNote|8}}) er spenningsforsterkninga frå base til collector. Ofte er <math>R_E \gg r'_e</math>, så ({{EquationNote|8}}) kan forenklast til {{NumBlk|:|<math>A_v \approx \frac{R_C||R_L}{R_E}.</math>|{{EquationRef|9}}}} I praksis har signalgeneratoren ein endeleg kjeldemotstand <math>R_s</math>, vist i fig. 3, så spenningsforsterkninga er litt mindre enn det går fram av ttrykka i ({{EquationNote|8}}) og ({{EquationNote|9}}). === Straumforsterkning === Straumforsterkninga er definert som {{NumBlk|:|<math>A_i = \frac{i_L}{i_s},</math>|{{EquationRef|10}}}} der <math>i_s</math> er signalstraumen frå generatoren på inngangen og <math>i_L</math> er straumen gjennom lastmotstanden <math>R_L</math>. Straumforsterkninga frå base til collector er {{NumBlk|:|<math>A'_i = \frac{i_C}{i_B} = \beta.</math>|{{EquationRef|11}}}} Noko av straumen <math>i_s</math> frå generatoren forsvinn via <math>R_1</math> og <math>R_2</math>, så vi nyttar [[Straumdelar|straumdeling]] mellom <math>R_1||R_2</math> og <math>R_{inn(base)}</math> for å finna {{NumBlk|:|<math>i_B = i_s \left( \frac{R_1 || R_2}{R_1 || R_2 + R_{inn(base)}} \right),</math>|{{EquationRef|12}}}} der <math>R_{inn(base)}</math> er motstanden sett inn i baseterminalen for [[vekselspenning]]. På utgangen får vi straumdeling mellom <math>R_C</math> og <math>R_L</math>, så {{NumBlk|:|<math>i_L = i_C \left( \frac{R_C}{R_C + R_L} \right),</math>|{{EquationRef|13}}}} Når vi sett ({{EquationNote|11}}), ({{EquationNote|12}}) og ({{EquationNote|13}}) inn i ({{EquationNote|10}}) finn vi straumforsterkninga {{NumBlk|:|<math>A_i = \frac{i_L}{i_s} = \frac{\beta i_B \left( \frac{R_C}{R_C + R_L} \right)}{i_B \left( \frac{R_1 || R_2 + R_{inn(base)}}{R_1 || R_2} \right)} = \frac{\beta \left( \frac{R_C}{R_C + R_L} \right)}{\left( \frac{R_1 || R_2 + R_{inn(base)}}{R_1 || R_2} \right)},</math>|{{EquationRef|14}}}} der inngangsmotstanden til basen {{NumBlk|:|<math>R_{inn(base)} = \beta(r'_e+R_{E1}).</math>|{{EquationRef|15}}}} === Inn- og utgangsimpedansar === Inngangsmotstanden<ref name=Floyd"/><ref name="Millman"/> {{NumBlk|:|<math>R_{inn} = R_1||R_2||R_{inn(base)} = R_1||R_2||[\beta(r'_e+R_{E1})].</math>|{{EquationRef|16}}}} Utgangsmotstanden<ref name=Floyd"/><ref name="Millman"/> {{NumBlk|:|<math>R_{o} = R_C||r_{ce},</math>|{{EquationRef|17}}}} men for bipolare transistorar er <math>r_{ce} \gg R_C</math>, så <math>R_o \approx R_C</math>. == Frekvensrespons == [[Frekvensrespons]]en til ein felles forsterkartrinnet er i lågfrekvensområdet avhengig av koplingskondensatorane og dei eksterne motstandane, medan han i høgfrekvensområdet vert bestemt av interne [[kapasitans]] i transistoren saman med dei eksterne motstandane. === Lågfrekvensresponsen === Kvar av dei tre kondensatorane gjev opphav til eit [[høgpassfileter|HP-filter]], som generelt har litt ulike [[knekkfrekens]]ar. Knekkfrekensen til filteret rundt <math>C_1</math> blir {{NumBlk|:|<math>f_{C1} = \frac{1}{2\pi (R_s + R_{inn}) C_1} = \frac{1}{2\pi (R_s + R_1||R_2||R_{inn(base)}) C_1},</math>|{{EquationRef|18}}}} der <math>R_{inn(base)}</math> er gitt ved ({{EquationNote|10}}). Knekkfrekvensen på grunn av <math>C_2</math> blir {{NumBlk|:|<math>f_{C2} = \frac{1}{2\pi (R_C + R_L) C_2}.</math>|{{EquationRef|19}}}} Knekkfrekvensen på grunn av bypasskondensatoren <math>C_3</math> blir {{NumBlk|:|<math>f_{C3} = \frac{1}{2\pi [(R_4+R_{inn(em)}||R_5]C_2},</math>|{{EquationRef||20}}}} der {{NumBlk|:|<math>R_{inn(em)} = r'_e + R_{TH}/\beta = R_{in(em)} = r'_e + (R_1||R_2||R_s)/\beta.</math>|{{EquationRef|21}}}} === Høgfrekvensresponsen === [[Fil:MillerCap.png|mini|Fig. 7 Småsignalekvivalent for felles emitterkopling med Miller-kapasitans.]] Bandbreidda til forsterkaren vert betemt av LP-filtere, danna på grunnn av eksterne motstandar og interne kapasitansar, kalla parasittiske kapasitansar. Desse er kapasitansen <math>C_{be}</math> mellom basen, fig. 7 a), og emitteren og <math>C_{cb}</math> mellom collector og base. Det er òg ein liten kapasitans <math>C_{ce}</math> mellom collectoren og emitteren, men han påverkar ikkje frekvensresponsen, så vi kan sjå bort frå han. Den viktigaste, og mest plagsame, av dei parasittiske kapasitansane er <math>C_{cb}</math>, som slepp gjennom høgfrekvente komponentar frå collectoren til basen. Etter som trinnet inverterer signalet har spenninga over collectoren motsett fase av spenninga over basen, slik at basespenninga vert redusert. Vi endar med abdre ord opp med negativ attendekopling i høgfrekvensområdet. For å forenkla analysen gjer vi bruk av [[Millers teorem]], som splittar <math>C_{cb}</math> i <math>C_{in(mill)}</math> mellom base og emitter, og <math>C_{out(mill)}</math> mellom collector og emitter, som vist i fig. 7 b), der. {{NumBlk|:|<math>C_{in(mil)} = C_{bc}(1 - A_v)</math>|{{EquationRef|22}}}} og {{NumBlk|:|<math>C_{out(mil)} = C_{bc}\left( \frac{1-A_v}{A_v}\right) = C_{bc}\left( \frac{1+|A_v|}{|A_v|}\right) \approx C_{bc}</math>|{{EquationRef|23}}}} Etter som trinnet er inverterande er spenningsforsterninga <math>A_v</math> negativ og verdien til <math>C_{in(mill)}=C_{bc}(1 + |A_v|)</math>. Til større spenningsforsterninga <math>A_v</math> er til større vert verdien til <math>C_{in(mill)}</math>. Men verdien til <math>C_{out(mil)}</math> blir om lag den same som <math>C_{bc}</math>, så sjølv om han havnar i parallell med <math>C_{ce}</math> havnar knekkfrekvensen som oftast lagt over knekkfrekensen til base-emitter-krinsen. Denne er {{NumBlk|:|<math>f_{in(hf)} = \frac{1}{2\pi R_{th}C_{tot}},</math>|{{EquationRef|24}}}} der <math>C_{tot)}=C_{in(mill)}+C_{be}</math> og <math>R_{th}=R-s||R_1||R_2||R_{inn(base)}</math>. Millereffekten fører til at felles emittertrinnet har moderat bandbreidd. Om ein treng større bandbeidd kan ein nytta ei [[cascodekopling]]. == Referansar == <references> <ref name=Floyd">Floyd, , T.L, Electronic devices, 9. utg., Prentice Hall, 2012.</ref> <ref name="Millman">J. Millman og C.C. Halkias, ''Integrated electonics: Analog and digital circuits and systems'', McGraw-Hill, 1972.</ref> </references> {{Mal:Grunnkopling}} [[Kategori:Analog elektronikk]] [[Kategori:Instrumentering]] [[Kategori:Reguleringsteknikk]] [[Kategori:Analog audio]] m1kaj2d5girbaa4dwmpmamvccpidrgb 3673854 3673831 2026-09-22T09:31:11Z Sigmundg 835 3673854 wikitext text/x-wiki [[Fil:Enkel klasse-A-forsterkar.png|mini|Fig. 1 Felles emitterkopling med NPN-transistor (vist utan forspenningsnettverk).]] '''Felles emitterkopling''' er ein forsterkarkrins bygd rundt ein [[bipolar transistor]], med emitter som fellesterminal<ref name=Floyd"/><ref name="Millman"/>. Inngangssignalet er kopla til base-terminalen og utgangssignalet vert henta frå collectorterminalen til transistoren, som vist i fig. 1. Krinsen i fig. 1 er bygd rundt ein [[NPN-transistor]]. Ein felles emitterkoplingskrins kan òg nytta ein [[PNP-transistor]], men NPN er det vanlegaste, så alle krinsane i denne artikkelen nyttar NPN-transistorar. Forsyningsspenninga <math>V_{CC}</math> er ei [[likespenning]], som kan koma frå eit [[batteri]], eller frå ein [[spenningsregulator]]. Etter som krinsen får tilført [[effekt]] via <math>V_{CC}</math> kan han forsterka både [[Elektrisk spenning|spenninga]] og [[Elektrisk straum|straumen]], og difor effekten. Som oftast er inngangsignalet ei spenning, som ved hjelp av eit forspenningsnettverk (ikkje vist i fig. 1) vert omforma til ein straum <math>I_B</math>, som aukar/minkar når inngangsspenninga aukar/minkar. Etter som collectorstraumen er proporsjonal med basestraumen {{NumBlk|:|<math>I_c=\beta I_B,</math>|{{EquationRef|1}}}} der <math>\beta</math> er straumforsterkinga, aukar collectorstraumen når basestraumen aukar. Det fører til at spenningafallet over collectormotstanden <math>R_C</math>, slik at collectorspenninga minkar. På same måte vil ei redusert inngangsspenning føra til redusert collectorstraum og mindre speningsfall over collectormotstanden, slik at collectorspenninga aukar. Forsterkaren inverterer med andre ord signalet, som vist i fig. 1. [[Kondensator]]en <math>C_1</math> blokkerer for [[likestraum]], slik at signalkjelda på inngangen ikkje vert utsett for [[likespenning]]. På same måte blokkerer kondensatoren <math>C_2</math> for likestraum på utgangen. slik at lasten <math>R_L</math> ikkje vert påtrykt likespenning. Kondensatorane slepp gjennom tidsvarierande straum (vekselstraum), så dei vert kalla «koplingskondensatorar». På grunn av koplingskondensatorane kan ikkje forsterkaren forsterka likespenning. På grunn av [[Millers teorem|millereffekta]] er heller ikkje [[Bandbreidde|bandbreidda]] så stor, så dette er ein lågfrekvensforsterkar. Utgangssignalet (collectorspenninga) er generelt større enn inngangssignalet, men går aldrig heilt ned til null eller heilt opp til <math>V_{CC}</math>, som vist i fig. 1. Dette er med andre ord ein [[klasse-A-forsterkar]]. Dei aller flestet småsignalforsterkarar er klasse-A-forsterkarar; dette på grunn av at dei [[forvrengning]]er signalet mindre enn andre typar. == Forspenningsnettverket == [[Fil:BJT_Class_AB_amplifer_output.svg|mini|Fig. 2 Klipping av collectorstraumen.]] [[Fil:FellesEmitter.png|mini|Fig. 3 Felles emitterkopling med spenningsdelarforspenningsnettverk og emittermotstand.]] [[Fil:BJT_amplifying_action.svg|mini|Fig. 4 Utgangskarakteristikk, lastlinje og arbeidspunkt.]] Forspenningsnettverket, òg kalla biasnettverket, har som oppgåve å syta for at collectorstraumen har ein verdi slik at collectorspenninga ligg om lag midt mellom null og forsyningsspenninga <math>U_{CC}</math> når inngangssignalet er null. Dette gjer at spenninga kan svinga over eit størst mogleg område utan at transistoren stenger heilt, slik at <math>I_C</math> går til null (fig. 2), eller opnar heilt, slik at collectorspenninga vert lik forsyningsspenninga. I begge tilfella seier ein at forsterkarer klipper signalet. For å unngå klipping lyt ein syta for at collectorstramen har ein fornuftig verdi når inngangssignalet er null. Denne straumen vert kalla «tomgangstraumen». Som vist i ({{EquationNote|1}}) vert collectorstraumen <math>I_C</math> kontrollert av basestraumen {{NumBlk|:|<math>I_B = \frac{V_{BE}}{R_{INN(BASE)}} = \frac{V_B - V_E}{R_{INN(BASE)}},</math>|{{EquationRef|2}}}} der <math>V_B</math> er basespenninga, <math>V_E</math> er emitterspenninga og <math>R_{INN(BASE)}</math> er motstanden sett inn i baseterminalen ved [[Likespenning|DC]]. I ein småsignaltransistor er spenninga <math>V_{BE}</math> mellom base og emitter ca. 0,6 V. Sidan <math>\beta</math> varierer med temperaturen, og delvis med collectorspenninga <math>V_{CE}</math> (sjå utgangskarakteristikken i fig. 4) vil <math>I_C=\beta I_B</math> òg variera. Krinsen i fig. 1 er difor ikkje brukbar i praksis. For å stabilisera tomgangsstraumen <math>I_{C_0}</math> vert basespenninga ofte helt konstant ved hjelp av spenningsdelaren <math>R_1-R_2</math>, vist i fig. 3, og motstanden <math>R_E</math> mellom emitter og jord. Om <math>\beta</math> endrar seg og vert for stor vil emitterstraumen <math>I_E=I_B+I_C=I_B(1+\beta)</math> auka, slik at spenningsfallet <math>V_E</math> over <math>R_E</math> óg aukar. Vi ser frå ({{EquationNote|2}}) at <math>I_B</math> då vert redusert. Om <math>\beta</math> minkar vil <math>I_E</math> òg minka slik at <math>V_E</math> vert redusert, som i sin tur fører til at <math>I_B</math> aukar. Forspenningsnettverket i fig. 2 fungerer med andre ord som ein regulator som held <math>I_E</math>, og dermed <math>I_C</math> og <math>U_C</math> tilnærma konstant. Dette er eit døme på lokal attendekopling. Vi kan finna emitterstraumen som<ref name=Floyd"/> {{NumBlk|:|<math>I_{E} = \frac{V_{TH} - V_{BE}}{R_E + R_{TH}/\beta_{DC}},</math>|{{EquationRef|3}}}} der <math>R_{TH}=R_1||R_2</math>. Vi ser frå ({{EquationNote|3}}) at om <math>\beta</math> er stor, slik at <math>R_E\gg R_{TH}/\beta</math>, kan vi tilnærma <math>I_E</math> som {{NumBlk|:|<math>I_{E} \approx \frac{V_{TH} - V_{BE}}{R_E}.</math>|{{EquationRef|4}}}} Emitterstraumen er no uavhengig av <math>\beta</math>; det er òg <math>I_C=I_E-I_B</math>. Så når <math>\beta</math> er stor er tomgangsstraumen konstant sjølv om verdien til <math>\beta</math> varierer litt. For småsignaltransistorar er <math>\beta</math> ofte stor nok til at tilnærminga i ({{EquationNote|4}}) er god nok. Fig. 4 syner utgangskarakteristikken, der det går fram at collectorstraumen <math>I_C</math> er proporsjonal med basestraumen <math>I_B</math>. Lastlinja (raud) syner tilhøvet mellom collectorspenninga <math>V_C</math> og collectorstraumen <math>I_C</math>. Punktet der <math>I_C</math> er lik tomgangsstraumen vert kalla arbeidspunktet. Ved <math>Q</math> kryssarvariasjonen i collectorspenninga null, så utgangsspenninga <math>V_{ut}</math> (etter koplingakondensatoren <math>C_2</math> er null. Ved å variera tomgangsstraumen, merka <math>I_o(Q)</math> i fig. 4, kan arbeidspunktet flyttast langs lastlinja, slik at variasjonen i <math>I_C</math> kan verta storst mogleg utan å klippa. Utan lastmotstand er stigningskoeffisienten til lastlinja <math>-\frac{1}{R_C}</math>, men med lastmotstand er han <math>-\frac{1}{R_C||R_L}</math>. Om ein endrar verdien til lastmotstanden <math>R_L</math> endrar ein samstundes stigningskoeffisienten til lastlinja, noko som kan føra til klipping. Om lastmotstanden er ukjent, eller variabel, lyt ein difor redusera inngangsspenninga noko for å unngå klipping. == Småsignalanalyse == [[Fil:BJTsmallsignalModelT.png|mini|Fig. 5 Småsignalmodell for bipolar transistor.]] [[Fil:Transistor-stage-local-feedback-CE.png|mini|Fig. 6 Felles emitterkopling med splitta emittermotstand.]] Transistoren har ein ulieær overføringskarakteristikk, så for å finna spennings- og straumforsterkninga til forsterkartrinnet lineariserer vi overføringskarakteristiken ved at vi nyttar ein såkalla lineær småsignalmodell. Dette forenklar analysen og for små variasjonar av spenningar og straumar fører dette ikkje til så alt for store feil. === Spenningsforsterkning === Ut frå [[småsignalmodell]]en i fig. 5 kan vi finna spenningsforsterkninga til forsterkartrinnet {{NumBlk|:|<math>A_v=\frac{v_{out}}{v_{in}}=\frac{v_c}{v_b}=\frac{i_cR_C||R_L||r'_{ce}}{i_e(r'_e+R_E)},</math>|{{EquationRef|5}}}} der <math>R_L</math> er lastmotstanden, <math>r'_{ce}</math> er den interne motstanden mellom collector og emitter og <math>r'_{e}</math> er den indre motstanden mellom base og emitter. Symbol med småbokstavar syner til tidsvarierande signal, dvs. variasjon rundt dei statiske verdiane (skrive med store bokstavar) bestemt av forspenningsnettverket. Det kan visast at <ref name=Floyd"/> {{NumBlk|:|<math>r'_e \approx \frac{25\mbox{ mV}}{|I_E|},</math>|{{EquationRef|6}}}} så <math>r'_e</math> er invers proporsjonal med <math>I_E</math>. Ein stor emittermotsatnd <math>R_E</math> stabiliserer tomgangsstraumen <math>I_C</math>, men vi ser frå ({{EquationNote|5}}) at dette òg fører til redusert spenningsforsterkning. Ved å splitta <math>R_E</math> i dei to motstandane <math>R_4</math> og <math>R_5</math> og plassera bypasskondensatoren <math>C_3</math> i parallel med <math>R_5</math>, som vist i fig. 6, vert <math>R_5</math> kortslutta over ein viss frekvens, slik at <math>R_E=R_4</math> i ({{EquationNote|5}}). Alternativt kan ein fjerna <math>R_4</math>, men denne motstanden fungerer som lokal attendekopling som reduserer forvrengninga og er med på å halda forsterkninga stabil. Ved å variera tilhøver mellom <math>R_4</math> og <math>R_5</math> kan ein oppnå eit høveleg kompromiss mellom forserkning og forvrengningsreduksjon. Småsignaltransistorar har som oftast så stor <math>\beta</math> at <math>i_E \approx i_C,</math> som betyr at ({{EquationNote|5}}) kan forenklast til {{NumBlk|:|<math>A_v \approx \frac{i_e R_C||R_L||r'_{ce}}{i_e (r'_e+R_E)} = \frac{R_C||R_L||r'_{ce}}{r'_e+R_E},</math>|{{EquationRef|7}}}} og på grunn av at <math>r_{ce} \gg R_C||R_L</math> kan ({{EquationNote|7}}) forenklast til {{NumBlk|:|<math>A_v \approx \frac{R_C||R_L}{r'_e+R_E},</math>|{{EquationRef|8}}}} <math>A_v</math> i ({{EquationNote|7}}) og ({{EquationNote|8}}) er spenningsforsterkninga frå base til collector. Ofte er <math>R_E \gg r'_e</math>, så ({{EquationNote|8}}) kan forenklast til {{NumBlk|:|<math>A_v \approx \frac{R_C||R_L}{R_E}.</math>|{{EquationRef|9}}}} I praksis har signalgeneratoren ein endeleg kjeldemotstand <math>R_s</math>, vist i fig. 3, så spenningsforsterkninga er litt mindre enn det går fram av ttrykka i ({{EquationNote|8}}) og ({{EquationNote|9}}). === Straumforsterkning === Straumforsterkninga er definert som {{NumBlk|:|<math>A_i = \frac{i_L}{i_s},</math>|{{EquationRef|10}}}} der <math>i_s</math> er signalstraumen frå generatoren på inngangen og <math>i_L</math> er straumen gjennom lastmotstanden <math>R_L</math>. Straumforsterkninga frå base til collector er {{NumBlk|:|<math>A'_i = \frac{i_c}{i_b} = \beta.</math>|{{EquationRef|11}}}} Noko av straumen <math>i_s</math> frå generatoren forsvinn via <math>R_1</math> og <math>R_2</math>, så vi nyttar [[Straumdelar|straumdeling]] mellom <math>R_1||R_2</math> og <math>R_{inn(base)}</math> for å finna {{NumBlk|:|<math>i_b = i_s \left( \frac{R_1 || R_2}{R_1 || R_2 + R_{inn(base)}} \right),</math>|{{EquationRef|12}}}} der <math>R_{inn(base)}</math> er motstanden sett inn i baseterminalen for [[vekselspenning]]. På utgangen får vi straumdeling mellom <math>R_C</math> og <math>R_L</math>, så {{NumBlk|:|<math>i_L = i_c \left( \frac{R_C}{R_C + R_L} \right),</math>|{{EquationRef|13}}}} Når vi sett ({{EquationNote|11}}), ({{EquationNote|12}}) og ({{EquationNote|13}}) inn i ({{EquationNote|10}}) finn vi straumforsterkninga {{NumBlk|:|<math>A_i = \frac{i_L}{i_s} = \frac{\beta i_b \left( \frac{R_C}{R_C + R_L} \right)}{i_b \left( \frac{R_1 || R_2 + R_{inn(base)}}{R_1 || R_2} \right)} = \frac{\beta \left( \frac{R_C}{R_C + R_L} \right)}{\left( \frac{R_1 || R_2 + R_{inn(base)}}{R_1 || R_2} \right)},</math>|{{EquationRef|14}}}} der inngangsmotstanden til basen {{NumBlk|:|<math>R_{inn(base)} = \beta(r'_e+R_{E1}).</math>|{{EquationRef|15}}}} === Inn- og utgangsimpedansar === Inngangsmotstanden<ref name=Floyd"/><ref name="Millman"/> {{NumBlk|:|<math>R_{inn} = R_1||R_2||R_{inn(base)} = R_1||R_2||[\beta(r'_e+R_{E1})].</math>|{{EquationRef|16}}}} Utgangsmotstanden<ref name=Floyd"/><ref name="Millman"/> {{NumBlk|:|<math>R_{o} = R_C||r_{ce},</math>|{{EquationRef|17}}}} men for bipolare transistorar er <math>r_{ce} \gg R_C</math>, så <math>R_o \approx R_C</math>. == Frekvensrespons == [[Frekvensrespons]]en til ein felles forsterkartrinnet er i lågfrekvensområdet avhengig av koplingskondensatorane og dei eksterne motstandane, medan han i høgfrekvensområdet vert bestemt av interne [[kapasitans]] i transistoren saman med dei eksterne motstandane. === Lågfrekvensresponsen === Kvar av dei tre kondensatorane gjev opphav til eit [[høgpassfileter|HP-filter]], som generelt har litt ulike [[knekkfrekens]]ar. Knekkfrekensen til filteret rundt <math>C_1</math> blir {{NumBlk|:|<math>f_{C1} = \frac{1}{2\pi (R_s + R_{inn}) C_1} = \frac{1}{2\pi (R_s + R_1||R_2||R_{inn(base)}) C_1},</math>|{{EquationRef|18}}}} der <math>R_{inn(base)}</math> er gitt ved ({{EquationNote|10}}). Knekkfrekvensen på grunn av <math>C_2</math> blir {{NumBlk|:|<math>f_{C2} = \frac{1}{2\pi (R_C + R_L) C_2}.</math>|{{EquationRef|19}}}} Knekkfrekvensen på grunn av bypasskondensatoren <math>C_3</math> blir {{NumBlk|:|<math>f_{C3} = \frac{1}{2\pi [(R_4+R_{inn(em)}||R_5]C_2},</math>|{{EquationRef||20}}}} der {{NumBlk|:|<math>R_{inn(em)} = r'_e + R_{TH}/\beta = R_{in(em)} = r'_e + (R_1||R_2||R_s)/\beta.</math>|{{EquationRef|21}}}} === Høgfrekvensresponsen === [[Fil:MillerCap.png|mini|Fig. 7 Småsignalekvivalent for felles emitterkopling med Miller-kapasitans.]] Bandbreidda til forsterkaren vert betemt av LP-filtere, danna på grunnn av eksterne motstandar og interne kapasitansar, kalla parasittiske kapasitansar. Desse er kapasitansen <math>C_{be}</math> mellom basen, fig. 7 a), og emitteren og <math>C_{cb}</math> mellom collector og base. Det er òg ein liten kapasitans <math>C_{ce}</math> mellom collectoren og emitteren, men han påverkar ikkje frekvensresponsen, så vi kan sjå bort frå han. Den viktigaste, og mest plagsame, av dei parasittiske kapasitansane er <math>C_{cb}</math>, som slepp gjennom høgfrekvente komponentar frå collectoren til basen. Etter som trinnet inverterer signalet har spenninga over collectoren motsett fase av spenninga over basen, slik at basespenninga vert redusert. Vi endar med abdre ord opp med negativ attendekopling i høgfrekvensområdet. For å forenkla analysen gjer vi bruk av [[Millers teorem]], som splittar <math>C_{cb}</math> i <math>C_{in(mill)}</math> mellom base og emitter, og <math>C_{out(mill)}</math> mellom collector og emitter, som vist i fig. 7 b), der. {{NumBlk|:|<math>C_{in(mil)} = C_{bc}(1 - A_v)</math>|{{EquationRef|22}}}} og {{NumBlk|:|<math>C_{out(mil)} = C_{bc}\left( \frac{1-A_v}{A_v}\right) = C_{bc}\left( \frac{1+|A_v|}{|A_v|}\right) \approx C_{bc}</math>|{{EquationRef|23}}}} Etter som trinnet er inverterande er spenningsforsterninga <math>A_v</math> negativ og verdien til <math>C_{in(mill)}=C_{bc}(1 + |A_v|)</math>. Til større spenningsforsterninga <math>A_v</math> er til større vert verdien til <math>C_{in(mill)}</math>. Men verdien til <math>C_{out(mil)}</math> blir om lag den same som <math>C_{bc}</math>, så sjølv om han havnar i parallell med <math>C_{ce}</math> havnar knekkfrekvensen som oftast lagt over knekkfrekensen til base-emitter-krinsen. Denne er {{NumBlk|:|<math>f_{in(hf)} = \frac{1}{2\pi R_{th}C_{tot}},</math>|{{EquationRef|24}}}} der <math>C_{tot)}=C_{in(mill)}+C_{be}</math> og <math>R_{th}=R-s||R_1||R_2||R_{inn(base)}</math>. Millereffekten fører til at felles emittertrinnet har moderat bandbreidd. Om ein treng større bandbeidd kan ein nytta ei [[cascodekopling]]. == Referansar == <references> <ref name=Floyd">Floyd, , T.L, Electronic devices, 9. utg., Prentice Hall, 2012.</ref> <ref name="Millman">J. Millman og C.C. Halkias, ''Integrated electonics: Analog and digital circuits and systems'', McGraw-Hill, 1972.</ref> </references> {{Mal:Grunnkopling}} [[Kategori:Analog elektronikk]] [[Kategori:Instrumentering]] [[Kategori:Reguleringsteknikk]] [[Kategori:Analog audio]] jnp6sz13rukvsktmazu127dikce755e 3673873 3673854 2026-09-22T09:53:50Z Sigmundg 835 /* Referansar */ 3673873 wikitext text/x-wiki [[Fil:Enkel klasse-A-forsterkar.png|mini|Fig. 1 Felles emitterkopling med NPN-transistor (vist utan forspenningsnettverk).]] '''Felles emitterkopling''' er ein forsterkarkrins bygd rundt ein [[bipolar transistor]], med emitter som fellesterminal<ref name=Floyd"/><ref name="Millman"/>. Inngangssignalet er kopla til base-terminalen og utgangssignalet vert henta frå collectorterminalen til transistoren, som vist i fig. 1. Krinsen i fig. 1 er bygd rundt ein [[NPN-transistor]]. Ein felles emitterkoplingskrins kan òg nytta ein [[PNP-transistor]], men NPN er det vanlegaste, så alle krinsane i denne artikkelen nyttar NPN-transistorar. Forsyningsspenninga <math>V_{CC}</math> er ei [[likespenning]], som kan koma frå eit [[batteri]], eller frå ein [[spenningsregulator]]. Etter som krinsen får tilført [[effekt]] via <math>V_{CC}</math> kan han forsterka både [[Elektrisk spenning|spenninga]] og [[Elektrisk straum|straumen]], og difor effekten. Som oftast er inngangsignalet ei spenning, som ved hjelp av eit forspenningsnettverk (ikkje vist i fig. 1) vert omforma til ein straum <math>I_B</math>, som aukar/minkar når inngangsspenninga aukar/minkar. Etter som collectorstraumen er proporsjonal med basestraumen {{NumBlk|:|<math>I_c=\beta I_B,</math>|{{EquationRef|1}}}} der <math>\beta</math> er straumforsterkinga, aukar collectorstraumen når basestraumen aukar. Det fører til at spenningafallet over collectormotstanden <math>R_C</math>, slik at collectorspenninga minkar. På same måte vil ei redusert inngangsspenning føra til redusert collectorstraum og mindre speningsfall over collectormotstanden, slik at collectorspenninga aukar. Forsterkaren inverterer med andre ord signalet, som vist i fig. 1. [[Kondensator]]en <math>C_1</math> blokkerer for [[likestraum]], slik at signalkjelda på inngangen ikkje vert utsett for [[likespenning]]. På same måte blokkerer kondensatoren <math>C_2</math> for likestraum på utgangen. slik at lasten <math>R_L</math> ikkje vert påtrykt likespenning. Kondensatorane slepp gjennom tidsvarierande straum (vekselstraum), så dei vert kalla «koplingskondensatorar». På grunn av koplingskondensatorane kan ikkje forsterkaren forsterka likespenning. På grunn av [[Millers teorem|millereffekta]] er heller ikkje [[Bandbreidde|bandbreidda]] så stor, så dette er ein lågfrekvensforsterkar. Utgangssignalet (collectorspenninga) er generelt større enn inngangssignalet, men går aldrig heilt ned til null eller heilt opp til <math>V_{CC}</math>, som vist i fig. 1. Dette er med andre ord ein [[klasse-A-forsterkar]]. Dei aller flestet småsignalforsterkarar er klasse-A-forsterkarar; dette på grunn av at dei [[forvrengning]]er signalet mindre enn andre typar. == Forspenningsnettverket == [[Fil:BJT_Class_AB_amplifer_output.svg|mini|Fig. 2 Klipping av collectorstraumen.]] [[Fil:FellesEmitter.png|mini|Fig. 3 Felles emitterkopling med spenningsdelarforspenningsnettverk og emittermotstand.]] [[Fil:BJT_amplifying_action.svg|mini|Fig. 4 Utgangskarakteristikk, lastlinje og arbeidspunkt.]] Forspenningsnettverket, òg kalla biasnettverket, har som oppgåve å syta for at collectorstraumen har ein verdi slik at collectorspenninga ligg om lag midt mellom null og forsyningsspenninga <math>U_{CC}</math> når inngangssignalet er null. Dette gjer at spenninga kan svinga over eit størst mogleg område utan at transistoren stenger heilt, slik at <math>I_C</math> går til null (fig. 2), eller opnar heilt, slik at collectorspenninga vert lik forsyningsspenninga. I begge tilfella seier ein at forsterkarer klipper signalet. For å unngå klipping lyt ein syta for at collectorstramen har ein fornuftig verdi når inngangssignalet er null. Denne straumen vert kalla «tomgangstraumen». Som vist i ({{EquationNote|1}}) vert collectorstraumen <math>I_C</math> kontrollert av basestraumen {{NumBlk|:|<math>I_B = \frac{V_{BE}}{R_{INN(BASE)}} = \frac{V_B - V_E}{R_{INN(BASE)}},</math>|{{EquationRef|2}}}} der <math>V_B</math> er basespenninga, <math>V_E</math> er emitterspenninga og <math>R_{INN(BASE)}</math> er motstanden sett inn i baseterminalen ved [[Likespenning|DC]]. I ein småsignaltransistor er spenninga <math>V_{BE}</math> mellom base og emitter ca. 0,6 V. Sidan <math>\beta</math> varierer med temperaturen, og delvis med collectorspenninga <math>V_{CE}</math> (sjå utgangskarakteristikken i fig. 4) vil <math>I_C=\beta I_B</math> òg variera. Krinsen i fig. 1 er difor ikkje brukbar i praksis. For å stabilisera tomgangsstraumen <math>I_{C_0}</math> vert basespenninga ofte helt konstant ved hjelp av spenningsdelaren <math>R_1-R_2</math>, vist i fig. 3, og motstanden <math>R_E</math> mellom emitter og jord. Om <math>\beta</math> endrar seg og vert for stor vil emitterstraumen <math>I_E=I_B+I_C=I_B(1+\beta)</math> auka, slik at spenningsfallet <math>V_E</math> over <math>R_E</math> óg aukar. Vi ser frå ({{EquationNote|2}}) at <math>I_B</math> då vert redusert. Om <math>\beta</math> minkar vil <math>I_E</math> òg minka slik at <math>V_E</math> vert redusert, som i sin tur fører til at <math>I_B</math> aukar. Forspenningsnettverket i fig. 2 fungerer med andre ord som ein regulator som held <math>I_E</math>, og dermed <math>I_C</math> og <math>U_C</math> tilnærma konstant. Dette er eit døme på lokal attendekopling. Vi kan finna emitterstraumen som<ref name=Floyd"/> {{NumBlk|:|<math>I_{E} = \frac{V_{TH} - V_{BE}}{R_E + R_{TH}/\beta_{DC}},</math>|{{EquationRef|3}}}} der <math>R_{TH}=R_1||R_2</math>. Vi ser frå ({{EquationNote|3}}) at om <math>\beta</math> er stor, slik at <math>R_E\gg R_{TH}/\beta</math>, kan vi tilnærma <math>I_E</math> som {{NumBlk|:|<math>I_{E} \approx \frac{V_{TH} - V_{BE}}{R_E}.</math>|{{EquationRef|4}}}} Emitterstraumen er no uavhengig av <math>\beta</math>; det er òg <math>I_C=I_E-I_B</math>. Så når <math>\beta</math> er stor er tomgangsstraumen konstant sjølv om verdien til <math>\beta</math> varierer litt. For småsignaltransistorar er <math>\beta</math> ofte stor nok til at tilnærminga i ({{EquationNote|4}}) er god nok. Fig. 4 syner utgangskarakteristikken, der det går fram at collectorstraumen <math>I_C</math> er proporsjonal med basestraumen <math>I_B</math>. Lastlinja (raud) syner tilhøvet mellom collectorspenninga <math>V_C</math> og collectorstraumen <math>I_C</math>. Punktet der <math>I_C</math> er lik tomgangsstraumen vert kalla arbeidspunktet. Ved <math>Q</math> kryssarvariasjonen i collectorspenninga null, så utgangsspenninga <math>V_{ut}</math> (etter koplingakondensatoren <math>C_2</math> er null. Ved å variera tomgangsstraumen, merka <math>I_o(Q)</math> i fig. 4, kan arbeidspunktet flyttast langs lastlinja, slik at variasjonen i <math>I_C</math> kan verta storst mogleg utan å klippa. Utan lastmotstand er stigningskoeffisienten til lastlinja <math>-\frac{1}{R_C}</math>, men med lastmotstand er han <math>-\frac{1}{R_C||R_L}</math>. Om ein endrar verdien til lastmotstanden <math>R_L</math> endrar ein samstundes stigningskoeffisienten til lastlinja, noko som kan føra til klipping. Om lastmotstanden er ukjent, eller variabel, lyt ein difor redusera inngangsspenninga noko for å unngå klipping. == Småsignalanalyse == [[Fil:BJTsmallsignalModelT.png|mini|Fig. 5 Småsignalmodell for bipolar transistor.]] [[Fil:Transistor-stage-local-feedback-CE.png|mini|Fig. 6 Felles emitterkopling med splitta emittermotstand.]] Transistoren har ein ulieær overføringskarakteristikk, så for å finna spennings- og straumforsterkninga til forsterkartrinnet lineariserer vi overføringskarakteristiken ved at vi nyttar ein såkalla lineær småsignalmodell. Dette forenklar analysen og for små variasjonar av spenningar og straumar fører dette ikkje til så alt for store feil. === Spenningsforsterkning === Ut frå [[småsignalmodell]]en i fig. 5 kan vi finna spenningsforsterkninga til forsterkartrinnet {{NumBlk|:|<math>A_v=\frac{v_{out}}{v_{in}}=\frac{v_c}{v_b}=\frac{i_cR_C||R_L||r'_{ce}}{i_e(r'_e+R_E)},</math>|{{EquationRef|5}}}} der <math>R_L</math> er lastmotstanden, <math>r'_{ce}</math> er den interne motstanden mellom collector og emitter og <math>r'_{e}</math> er den indre motstanden mellom base og emitter. Symbol med småbokstavar syner til tidsvarierande signal, dvs. variasjon rundt dei statiske verdiane (skrive med store bokstavar) bestemt av forspenningsnettverket. Det kan visast at <ref name=Floyd"/> {{NumBlk|:|<math>r'_e \approx \frac{25\mbox{ mV}}{|I_E|},</math>|{{EquationRef|6}}}} så <math>r'_e</math> er invers proporsjonal med <math>I_E</math>. Ein stor emittermotsatnd <math>R_E</math> stabiliserer tomgangsstraumen <math>I_C</math>, men vi ser frå ({{EquationNote|5}}) at dette òg fører til redusert spenningsforsterkning. Ved å splitta <math>R_E</math> i dei to motstandane <math>R_4</math> og <math>R_5</math> og plassera bypasskondensatoren <math>C_3</math> i parallel med <math>R_5</math>, som vist i fig. 6, vert <math>R_5</math> kortslutta over ein viss frekvens, slik at <math>R_E=R_4</math> i ({{EquationNote|5}}). Alternativt kan ein fjerna <math>R_4</math>, men denne motstanden fungerer som lokal attendekopling som reduserer forvrengninga og er med på å halda forsterkninga stabil. Ved å variera tilhøver mellom <math>R_4</math> og <math>R_5</math> kan ein oppnå eit høveleg kompromiss mellom forserkning og forvrengningsreduksjon. Småsignaltransistorar har som oftast så stor <math>\beta</math> at <math>i_E \approx i_C,</math> som betyr at ({{EquationNote|5}}) kan forenklast til {{NumBlk|:|<math>A_v \approx \frac{i_e R_C||R_L||r'_{ce}}{i_e (r'_e+R_E)} = \frac{R_C||R_L||r'_{ce}}{r'_e+R_E},</math>|{{EquationRef|7}}}} og på grunn av at <math>r_{ce} \gg R_C||R_L</math> kan ({{EquationNote|7}}) forenklast til {{NumBlk|:|<math>A_v \approx \frac{R_C||R_L}{r'_e+R_E},</math>|{{EquationRef|8}}}} <math>A_v</math> i ({{EquationNote|7}}) og ({{EquationNote|8}}) er spenningsforsterkninga frå base til collector. Ofte er <math>R_E \gg r'_e</math>, så ({{EquationNote|8}}) kan forenklast til {{NumBlk|:|<math>A_v \approx \frac{R_C||R_L}{R_E}.</math>|{{EquationRef|9}}}} I praksis har signalgeneratoren ein endeleg kjeldemotstand <math>R_s</math>, vist i fig. 3, så spenningsforsterkninga er litt mindre enn det går fram av ttrykka i ({{EquationNote|8}}) og ({{EquationNote|9}}). === Straumforsterkning === Straumforsterkninga er definert som {{NumBlk|:|<math>A_i = \frac{i_L}{i_s},</math>|{{EquationRef|10}}}} der <math>i_s</math> er signalstraumen frå generatoren på inngangen og <math>i_L</math> er straumen gjennom lastmotstanden <math>R_L</math>. Straumforsterkninga frå base til collector er {{NumBlk|:|<math>A'_i = \frac{i_c}{i_b} = \beta.</math>|{{EquationRef|11}}}} Noko av straumen <math>i_s</math> frå generatoren forsvinn via <math>R_1</math> og <math>R_2</math>, så vi nyttar [[Straumdelar|straumdeling]] mellom <math>R_1||R_2</math> og <math>R_{inn(base)}</math> for å finna {{NumBlk|:|<math>i_b = i_s \left( \frac{R_1 || R_2}{R_1 || R_2 + R_{inn(base)}} \right),</math>|{{EquationRef|12}}}} der <math>R_{inn(base)}</math> er motstanden sett inn i baseterminalen for [[vekselspenning]]. På utgangen får vi straumdeling mellom <math>R_C</math> og <math>R_L</math>, så {{NumBlk|:|<math>i_L = i_c \left( \frac{R_C}{R_C + R_L} \right),</math>|{{EquationRef|13}}}} Når vi sett ({{EquationNote|11}}), ({{EquationNote|12}}) og ({{EquationNote|13}}) inn i ({{EquationNote|10}}) finn vi straumforsterkninga {{NumBlk|:|<math>A_i = \frac{i_L}{i_s} = \frac{\beta i_b \left( \frac{R_C}{R_C + R_L} \right)}{i_b \left( \frac{R_1 || R_2 + R_{inn(base)}}{R_1 || R_2} \right)} = \frac{\beta \left( \frac{R_C}{R_C + R_L} \right)}{\left( \frac{R_1 || R_2 + R_{inn(base)}}{R_1 || R_2} \right)},</math>|{{EquationRef|14}}}} der inngangsmotstanden til basen {{NumBlk|:|<math>R_{inn(base)} = \beta(r'_e+R_{E1}).</math>|{{EquationRef|15}}}} === Inn- og utgangsimpedansar === Inngangsmotstanden<ref name=Floyd"/><ref name="Millman"/> {{NumBlk|:|<math>R_{inn} = R_1||R_2||R_{inn(base)} = R_1||R_2||[\beta(r'_e+R_{E1})].</math>|{{EquationRef|16}}}} Utgangsmotstanden<ref name=Floyd"/><ref name="Millman"/> {{NumBlk|:|<math>R_{o} = R_C||r_{ce},</math>|{{EquationRef|17}}}} men for bipolare transistorar er <math>r_{ce} \gg R_C</math>, så <math>R_o \approx R_C</math>. == Frekvensrespons == [[Frekvensrespons]]en til ein felles forsterkartrinnet er i lågfrekvensområdet avhengig av koplingskondensatorane og dei eksterne motstandane, medan han i høgfrekvensområdet vert bestemt av interne [[kapasitans]] i transistoren saman med dei eksterne motstandane. === Lågfrekvensresponsen === Kvar av dei tre kondensatorane gjev opphav til eit [[høgpassfileter|HP-filter]], som generelt har litt ulike [[knekkfrekens]]ar. Knekkfrekensen til filteret rundt <math>C_1</math> blir {{NumBlk|:|<math>f_{C1} = \frac{1}{2\pi (R_s + R_{inn}) C_1} = \frac{1}{2\pi (R_s + R_1||R_2||R_{inn(base)}) C_1},</math>|{{EquationRef|18}}}} der <math>R_{inn(base)}</math> er gitt ved ({{EquationNote|10}}). Knekkfrekvensen på grunn av <math>C_2</math> blir {{NumBlk|:|<math>f_{C2} = \frac{1}{2\pi (R_C + R_L) C_2}.</math>|{{EquationRef|19}}}} Knekkfrekvensen på grunn av bypasskondensatoren <math>C_3</math> blir {{NumBlk|:|<math>f_{C3} = \frac{1}{2\pi [(R_4+R_{inn(em)}||R_5]C_2},</math>|{{EquationRef||20}}}} der {{NumBlk|:|<math>R_{inn(em)} = r'_e + R_{TH}/\beta = R_{in(em)} = r'_e + (R_1||R_2||R_s)/\beta.</math>|{{EquationRef|21}}}} === Høgfrekvensresponsen === [[Fil:MillerCap.png|mini|Fig. 7 Småsignalekvivalent for felles emitterkopling med Miller-kapasitans.]] Bandbreidda til forsterkaren vert betemt av LP-filtere, danna på grunnn av eksterne motstandar og interne kapasitansar, kalla parasittiske kapasitansar. Desse er kapasitansen <math>C_{be}</math> mellom basen, fig. 7 a), og emitteren og <math>C_{cb}</math> mellom collector og base. Det er òg ein liten kapasitans <math>C_{ce}</math> mellom collectoren og emitteren, men han påverkar ikkje frekvensresponsen, så vi kan sjå bort frå han. Den viktigaste, og mest plagsame, av dei parasittiske kapasitansane er <math>C_{cb}</math>, som slepp gjennom høgfrekvente komponentar frå collectoren til basen. Etter som trinnet inverterer signalet har spenninga over collectoren motsett fase av spenninga over basen, slik at basespenninga vert redusert. Vi endar med abdre ord opp med negativ attendekopling i høgfrekvensområdet. For å forenkla analysen gjer vi bruk av [[Millers teorem]], som splittar <math>C_{cb}</math> i <math>C_{in(mill)}</math> mellom base og emitter, og <math>C_{out(mill)}</math> mellom collector og emitter, som vist i fig. 7 b), der. {{NumBlk|:|<math>C_{in(mil)} = C_{bc}(1 - A_v)</math>|{{EquationRef|22}}}} og {{NumBlk|:|<math>C_{out(mil)} = C_{bc}\left( \frac{1-A_v}{A_v}\right) = C_{bc}\left( \frac{1+|A_v|}{|A_v|}\right) \approx C_{bc}</math>|{{EquationRef|23}}}} Etter som trinnet er inverterande er spenningsforsterninga <math>A_v</math> negativ og verdien til <math>C_{in(mill)}=C_{bc}(1 + |A_v|)</math>. Til større spenningsforsterninga <math>A_v</math> er til større vert verdien til <math>C_{in(mill)}</math>. Men verdien til <math>C_{out(mil)}</math> blir om lag den same som <math>C_{bc}</math>, så sjølv om han havnar i parallell med <math>C_{ce}</math> havnar knekkfrekvensen som oftast lagt over knekkfrekensen til base-emitter-krinsen. Denne er {{NumBlk|:|<math>f_{in(hf)} = \frac{1}{2\pi R_{th}C_{tot}},</math>|{{EquationRef|24}}}} der <math>C_{tot)}=C_{in(mill)}+C_{be}</math> og <math>R_{th}=R-s||R_1||R_2||R_{inn(base)}</math>. Millereffekten fører til at felles emittertrinnet har moderat bandbreidd. Om ein treng større bandbeidd kan ein nytta ei [[cascodekopling]]. == Referansar == <references> <ref name=Floyd">T.L. Floyd, Electronic devices, 9. utg., Prentice Hall, 2012.</ref> <ref name="Millman">J. Millman og C.C. Halkias, ''Integrated electonics: Analog and digital circuits and systems'', McGraw-Hill, 1972.</ref> </references> {{Mal:Grunnkopling}} [[Kategori:Analog elektronikk]] [[Kategori:Instrumentering]] [[Kategori:Reguleringsteknikk]] [[Kategori:Analog audio]] 4n95bt8mc1v9hppjfkjuncycesnokk4 0 434149 3673687 3673548 2026-09-21T13:14:04Z TU-nor 12071 3673687 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Chrastava02.jpg | bilettekst = Rådhuset i Chrastava | kart = | karttekst = | flagg = Chrastava flag CZ.gif | symbol = Chrastava CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj|Liberec]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Liberec okres|Liberec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Liberec|Liberec SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 6091 | folketal_by = 3675 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Chrastava'''{{mrk|[[tysk]] ''Kratzau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Liberec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Liberec–Jablonec|storbyområde]] for Liberec, Jablonec nad Nisou og områda rundt.<ref name="agg"/> Chrastava inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Chrastava ligg administrativt under [[Liberec]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Liberec okres|Chrastava]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Chrastava]] 6ea91m0tylai6qnzjf39blld9llzvo3 0 434151 3673686 3673550 2026-09-21T13:13:13Z TU-nor 12071 3673686 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Hradeknn 1.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i Hrádek nad Nisou | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Hradek nad Nisou.svg | symbol = Hradek nad nisou znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj|Liberec]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Liberec okres|Liberec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Liberec|Liberec SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 7611 | folketal_by = 4365 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hrádek nad Nisou'''{{mrk|[[tysk]] ''Grottau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Liberec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Liberec–Jablonec|storbyområde]] for Liberec, Jablonec nad Nisou og områda rundt.<ref name="agg"/> Hrádek nad Nisou inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hrádek nad Nisou ligg administrativt under [[Liberec]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Liberec okres|Hradek nad Nisou]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Hradek nad Nisou]] 99h90fdq382c8ajioz8b8f3d5g29h0v 0 434153 3673685 3673552 2026-09-21T13:12:10Z TU-nor 12071 3673685 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = T. G. Masaryka, Hodkovice nad Mohelkou.JPG | bilettekst = Rådhusplassen i Hodkovice nad Mohelkou | kart = | karttekst = | flagg = Hodkovice nad Mohelkou Flag CZ.svg | symbol = Hodkovice nad Mohelkou CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj|Liberec]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Liberec okres|Liberec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Liberec|Liberec SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2944 | folketal_by = 2585 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hodkovice nad Mohelkou'''{{mrk|tidlegare ''Hodkovice'', [[tysk]] ''Liebenau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Liberec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Liberec–Jablonec|storbyområde]] for Liberec, Jablonec nad Nisou og områda rundt.<ref name="agg"/> Hodkovice nad Mohelkou inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hodkovice nad Mohelkou ligg administrativt under [[Liberec]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Liberec okres|Hodkovice]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Hodkovice]] g7jreawfi2fci0da9u0l5fndb1u0ltv 0 434154 3673684 3673553 2026-09-21T13:11:17Z TU-nor 12071 3673684 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Český Dub (8).jpg | bilettekst = Rådhuset i Český Dub | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Český Dub CZ.svg | symbol = Český Dub CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj|Liberec]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Liberec okres|Liberec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Liberec|Liberec SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2752 | folketal_by = 2022 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Český Dub'''{{mrk|[[tysk]] ''Böhmisch Aicha''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Liberec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Liberec–Jablonec|storbyområde]] for Liberec, Jablonec nad Nisou og områda rundt.<ref name="agg"/> Český Dub inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Český Dub ligg administrativt under [[Liberec]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Liberec okres|Cesky]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Cesky]] m3ininy6xamxpr69vfk3z67h8807olp 0 434155 3673688 3673554 2026-09-21T13:14:51Z TU-nor 12071 3673688 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Osečná znak.png | bilettekst =Utsyn over Osečná | kart = | karttekst = | flagg = Vlajkaosecna.gif | symbol = Osečná 2018-01 05.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj|Liberec]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Liberec okres|Liberec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Liberec|Liberec SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1146 | folketal_by = 407 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Osečná'''{{mrk|[[tysk]] ''Oschitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Liberec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Liberec–Jablonec|storbyområde]] for Liberec, Jablonec nad Nisou og områda rundt.<ref name="agg"/> Osečná inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Osečná ligg administrativt under [[Liberec]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Liberec okres|Osecna]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Osecna]] krs3b0u5c4n9pndio759niazokop48r 0 434157 3673689 3673556 2026-09-21T13:16:15Z TU-nor 12071 3673689 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stráž nad Nisou 3.jpg | bilettekst = Kyrkje i Stráž nad Nisou | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Straz nad Nisou.svg | symbol = Chrastava CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj|Liberec]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Liberec okres|Liberec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Liberec|Liberec SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2341 | folketal_by = 2254 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Stráž nad Nisou'''{{mrk|tidlegare ''Starý Habendorf'', [[tysk]] ''Althabendorf''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Liberec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Liberec–Jablonec|storbyområde]] for Liberec, Jablonec nad Nisou og områda rundt.<ref name="agg"/> Stráž nad Nisou inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Stráž nad Nisou ligg administrativt under [[Liberec]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Liberec okres|Straz]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Straz]] 4cgdc0ijim8b5anxnkr83ucrb4y7tr2 0 434163 3673903 3673601 2026-09-22T11:53:27Z TU-nor 12071 3673903 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Semily okres | andre namn = okres Semily | bilete = Hrad Trosky, letecký snímek.jpg | bilettekst = [[Troskyborga]] sør i distriktet [[Semily okres]] | kart = Map CZ - district Semily.PNG | karttekst = Semily okres innanfor regionen Liberec kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj]] | hovudstad = [[Semily]] | areal = 662,22<ref name="Areal"/> | folketal = 70590 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Semily okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Semily''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg aust i regionen og grenser i sør og aust mot [[Hradec Králové kraj]] med korte grenser mot [[Sentral-Böhmen]] i vest og mot [[Polen]] i nord. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Semily okres: * [[Jilemnice|Jilemnice SO]] * [[Semily|Semily SO]] * del av [[Turnov|Turnov SO]]{{mrk|name=a|Kommunane {{ikkjeraud|Holenice}}, {{ikkjeraud|Hrubá Skála}}, {{ikkjeraud|Kacanovy}}, {{ikkjeraud|Karlovice}}, {{ikkjeraud|Klokočí}}, {{ikkjeraud|Ktová}}, {{ikkjeraud|Loučky}}, {{ikkjeraud|Mírová pod Kozákovem}}, {{ikkjeraud|Modřišice}}, {{ikkjeraud|Ohrazenice i Semily|Ohrazenice}}, {{ikkjeraud|Olešnice i Semily|Olešnice}}, {{ikkjeraud|Přepeře i Semily|Přepeře}}, {{ikkjeraud|Radostná pod Kozákovem}}, {{ikkjeraud|Rakousy}}, [[Rovensko pod Troskami]], {{ikkjeraud|Tatobity}}, {{ikkjeraud|Troskovice}}, [[Turnov]], {{ikkjeraud|Všeň}}, {{ikkjeraud|Vyskeř}}, {{ikkjeraud|Žernov i Semily|Žernov}}}} ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Jilemnice|Jilemnice SO]] || 22 973 || 22 096 || 21 225 |- | style=text-align:left; | [[Semily|Semily SO]] || 26 961 || 25 562 || 24 736 |- | style=text-align:left; | del av [[Turnov|Turnov SO]]{{mrk|name=a}} || 25 421 || 25 947 || 24 629 |- ! Semily okres !style=text-align:right; | 75 355 !style=text-align:right; | 73 605 !style=text-align:right; | 70 590 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Turnov]]''' || 14 242 |- | style=text-align:left; | '''[[Semily]]''' || 7 998 |- | style=text-align:left; | [[Lomnice nad Popelkou]] || 5 415 |- | style=text-align:left; | '''[[Jilemnice]]''' || 5 247 |- | style=text-align:left; | [[Rokytnice nad Jizerou]] || 2 482 |- | style=text-align:left; | [[Jablonec nad Jizerou]] || 1 491 |- | style=text-align:left; | [[Rovensko pod Troskami]] || 1 294 |- | style=text-align:left; | [[Vysoké nad Jizerou]] || 1 220 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Semily]] [[Kategori:Liberec kraj|Semily]] kkto88co19797b8fkwjkdlvxhw0c36y 10 434167 3673802 3673573 2026-09-21T21:38:21Z Sigmundg 835 3673802 wikitext text/x-wiki {{navboks | namn=Grunnkopling | tittel=[[Grunnkopling]] | tittelstil=background:#ccccff; color:black; | gruppestil=background:#ccccff; color:black; | status = {{{status|autocollapse}}} |listeklasse=hlist | gruppe1=Bipolære trinn | liste1= *[[Felles emitterkopling]] *[[Emitterfylgjar]] (felles collectorkopling) *[[Felles basekopling]] | gruppe2=Felteffekttrinn | liste2= *[[Felles sourcekopling]] *[[Felles drainkopling]] *[[Felles gatekopling]] |gruppe3=Samansette trinn |liste3= *[[Cascodetrinn]] *[[Differensialforsterkar]] *[[Darlingtonttransistor]] *[[Sziklaitransistor]] }} <includeonly>[[kategori:Elektronikk]]</includeonly> <noinclude> [[Kategori:Navigasjonsmalar|Elektronikk]] </noinclude> amtjtpttoaiqm11uutxw9u22beq0xb9 3673856 3673802 2026-09-22T09:34:18Z Sigmundg 835 3673856 wikitext text/x-wiki {{navboks | namn=Grunnkopling | tittel=[[Grunnkopling]] | tittelstil=background:#ccccff; color:black; | gruppestil=background:#ccccff; color:black; | status = {{{status|autocollapse}}} |listeklasse=hlist | gruppe1=Bipolære trinn | liste1= *[[Felles emitterkopling]] *[[Emitterfylgjar]] (felles collectorkopling) *[[Felles basekopling]] | gruppe2=Felteffekttrinn | liste2= *[[Felles sourcekopling]] *[[Sourcefylgjar]] (felles drainkopling) *[[Felles gatekopling]] |gruppe3=Samansette trinn |liste3= *[[Cascodetrinn]] *[[Differensialforsterkar]] *[[Darlingtonttransistor]] *[[Sziklaitransistor]] }} <includeonly>[[kategori:Elektronikk]]</includeonly> <noinclude> [[Kategori:Navigasjonsmalar|Elektronikk]] </noinclude> snm25w1fp7hoyz7mp87vqcnum4t163l 4 434170 3673679 3673583 2026-09-21T12:54:41Z Ranveig 39 3673679 wikitext text/x-wiki {{framside bilete|Chris Rea 01 AB.jpg|Chris Rea i 2012|:nn:Chris Rea}} '''[[:nn:Chris Rea|Chris Rea]]''' (4. mars 1951–22. desember 2025) var ein engelsk songar-låtskrivar og gitarist som er kjend for den særeigne, rustne stemma og slidegitarstilen sin. Han var alt ei stor europeisk stjerne då han slo igjennom på den britiske Topp 10 med «The Road to Hell (Part 2)». Rea turnerte aldri i USA, og prioriterte familien framfor å bli betre kjend. I USA er han mest kjend for hitsongen frå debutplata frå 1978, «Fool (If You Think It's Over)», som nådde 12. plassen på Billboard Hot 100 og som låg tre veker på toppen av Billboard Adult Contemporary-lista. Dette gjorde at han vart nominert til Grammy-prisen for årets nykommar i 1979. Andre hitsongar var «I Can Hear Your Heartbeat», «Stainsby Girls», «On the Beach», «Let's Dance», «Josephine» og «Driving Home for Christmas». ''[[:nn:Chris Rea|Les&nbsp;meir&nbsp;…]]'' momqzda3h5mmondm4uf0p66axe45l4o 0 434178 3673870 3673606 2026-09-22T09:48:56Z TU-nor 12071 3673870 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet Liberec–Jablonec''' ([[tsjekkisk]] ''Liberecko-jablonecká aglomerace'') er oppretta for byane Liberec og Jablonec nad Nisou og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 24 kommunar frå det administrative området til [[Liberec]], 11 frå [[Jablonec nad Nisou]], fem frå [[Frýdlant]], fire frå [[Tanvald]], to frå [[Železný Brod]] og ein frå [[Česká Lípa]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 218&nbsp;455 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå Liberec=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bílá i Liberec|Bílá}} || 954 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bílý Kostel nad Nisou}} || 1 063 |- | style=text-align:left; | [[Český Dub]] || 2 752 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotyně}} || 987 |- | style=text-align:left; | [[Chrastava]] || 6 091 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dlouhý Most}} || 947 |- | style=text-align:left; | [[Hodkovice nad Mohelkou]] || 2 944 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek nad Nisou]] || 7 611 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Janovice v Podještědí}} || 95 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Janův Důl}} || 170 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jeřmanice}} || 575 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křižany}} || 849 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kryštofovo Údolí}} || 388 |- | style=text-align:left; | [[Liberec]] || 104 340 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mníšek}} || 1 639 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i Liberec|Nová Ves}} || 914 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Oldřichov v Hájích}} || 779 |- | style=text-align:left; | [[Osečná]] || 1 146 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Proseč pod Ještědem}} || 418 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rynoltice}} || 787 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Šimonovice}} || 1 414 |- | style=text-align:left; | [[Stráž nad Nisou]] || 2 341 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Světlá pod Ještědem}} || 951 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdislava}} || 282 |- ! Liberec ! style=text-align:right; | 140 437 |- |} ===Frå Jablonec nad Nisou=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bedřichov}} || 335 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dalešice}} || 208 |- | style=text-align:left; | [[Jablonec nad Nisou]] || 44 486 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Janov nad Nisou}} || 1 428 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Josefův Důl i Jablonec nad Nisou|Josefův Důl}} || 899 |- | style=text-align:left; | [[Lučany nad Nisou]] || 1 952 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Maršovice i Jablonec nad Nisou|Maršovice}} || 602 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves nad Nisou}} || 824 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pulečný}} || 454 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rádlo}} || 932 |- | style=text-align:left; | [[Rychnov u Jablonce nad Nisou]] || 2 723 |- ! Jablonec nad Nisou ! style=text-align:right; | 54 843 |- |} ===Frå Frýdlant=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černousy}} || 312 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dětřichov}} || 696 |- | style=text-align:left; | [[Frýdlant]] || 7 255 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmanice i Liberec|Heřmanice}} || 269 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Višňová i Liberec|Višňová}} || 1 288 |- ! Frýdlant ! style=text-align:right; | 9 820 |- |} ===Frå Tanvald=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Albrechtice v Jizerských horách}} || 332 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jiřetín pod Bukovou}} || 427 |- | style=text-align:left; | [[Smržovka]] || 3 771 |- | style=text-align:left; | [[Tanvald]] || 5 825 |- ! Tanvald ! style=text-align:right; | 10 355 |- |} ===Frå Železný Brod=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pěnčín i Jablonec nad Nisou|Pěnčín}} || 1 976 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skuhrov i Jablonec nad Nisou|Skuhrov}} || 594 |- ! Železný Brod ! style=text-align:right; | 2 570 |- |} ===Frå Česká Lípa=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hamr na Jezeře}} || 430 |- ! Česká Lípa ! style=text-align:right; | 430 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Liberec]] [[Kategori:Liberec]] [[Kategori:Jablonec nad Nisou]] gzrdfpnjgaxicsit9de8bxqf5m1sbet 0 434181 3673718 3673609 2026-09-21T15:18:02Z TU-nor 12071 3673718 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Hradec Králové okres | andre namn = okres Hradec Králové | bilete = Hradec Králové,centrum.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i hovudstaden [[Hradec Králové]] | kart = Map CZ - district Hradec Kralove.PNG | karttekst = Hradec Králové okres innanfor regionen Hradec Králové kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj]] | hovudstad = [[Hradec Králové]] | areal = 891,70<ref name="Areal"/> | folketal = 163175 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hradec Králové okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Hradec Králové''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sør i regionen og grenser i vest mot [[Sentral-Böhmen]], i sør mot [[Pardubice kraj]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové okres: * [[Hradec Králové|Hradec Králové SO]] * [[Nový Bydžov|Nový Bydžov SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Hradec Králové|Hradec Králové SO]] || 144 125 || 145 373 || 146 003 |- | style=text-align:left; | [[Nový Bydžov|Nový Bydžov SO]] || 17 053 || 17 288 || 17 172 |- ! Hradec Králové okres !style=text-align:right; | 161 178 !style=text-align:right; | 162 661 !style=text-align:right; | 163 175 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Hradec Králové]]''' || 92 649 |- | style=text-align:left; | '''[[Nový Bydžov]]''' || 6 897 |- | style=text-align:left; | [[Třebechovice pod Orebem]] || 5 634 |- | style=text-align:left; | [[Chlumec nad Cidlinou]] || 5 552 |- | style=text-align:left; | [[Smiřice]] || 2 796 |- | style=text-align:left; | [[Nechanice]] || 2 391 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Hradec Kralove]] [[Kategori:Hradec Králové kraj|Hradec Kralove]] nicubpa0dzgeh8870nks8z3f625y87b 0 434183 3673724 3673615 2026-09-21T15:30:51Z TU-nor 12071 3673724 wikitext text/x-wiki '''Všestary''' kan vise til: * [[Všestary i Hradec Králové]], ein kommune i [[Hradec Králové]] i distriktet Hradec Králové okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Všestary i Praha-východ]], ein kommune i [[Říčany]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} kyys7o7hpqf67sz4dk7mgmxsfgs20sg 0 434187 3673778 3673635 2026-09-21T20:29:55Z TU-nor 12071 3673778 wikitext text/x-wiki '''Lužany''' kan vise til: * [[Lužany i Hradec Králové]], ein kommune i [[Hradec Králové]] i distriktet Hradec Králové okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Lužany i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Lužany i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Přeštice]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Lužany i Topoľčany]], ein kommune i distriktet [[Topoľčany okres]] i regionen Nitra kraj i Slovakia * [[Lužany pri Topli]], ein kommune i distriktet [[Svidník okres]] i regionen Prešov kraj i Slovakia * [[Tekovské Lužany]], ein kommune i distriktet Levice okres i regionen Nitra kraj i Slovakia {{fleirtyding}} 1lye7hl32in30gqyy3eom0lr4tfkfbo 0 434193 3673663 2026-09-21T12:37:11Z HerVal7752 105842 Omdirigerer til [[Internasjonal politikk]] 3673663 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Internasjonal politikk]] nuewug432shu3fqggxgsmw8e7v9k9fr 14 434194 3673665 2026-09-21T12:39:06Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|Hradec]] [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové kraj| ]]» 3673665 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|Hradec]] [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové kraj| ]] g6l0vunx2ifxngncow6jvoefnbqg93t 14 434195 3673666 2026-09-21T12:39:59Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Tsjekkia|Hradec]]» 3673666 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Tsjekkia|Hradec]] hf1ubzetolj8gfovmp78ticlrmtdqnz 14 434196 3673668 2026-09-21T12:41:28Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Hradec Králové kraj|Hradec]]» 3673668 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové kraj|Hradec]] omabrs0rq8uesaovhva0ytk0rqwurmt 14 434197 3673669 2026-09-21T12:43:17Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Byar i Tsjekkia|Hradec]] [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové kraj| ]]» 3673669 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Byar i Tsjekkia|Hradec]] [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové kraj| ]] irr4cl1c5nkcxvptfdaj7un5qhozq8p 0 434198 3673691 2026-09-21T13:31:55Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Smiřice, kaple Zjevení 1.jpg | bilettekst = Kyrkje i Smiřice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Znak města Smiřice.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med ut…» 3673691 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Smiřice, kaple Zjevení 1.jpg | bilettekst = Kyrkje i Smiřice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Znak města Smiřice.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Hradec Králové|Hradec Králové SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2796 | folketal_by = 2590 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Smiřice'''{{mrk|[[tysk]] ''Smierschitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Hradec Králové okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> Smiřice inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Smiřice ligg administrativt under [[Hradec Králové]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové okres|Smirice]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Smirice]] 73tfutuugfba02bs571utdoymygle9l 0 434199 3673692 2026-09-21T13:36:40Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Třebechovice pod Orebem - kašna na Masarykově náměstí (stav červen 2024).jpg | bilettekst = Setralt torg i Třebechovice pod Orebem | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Třebechovice pod Orebem.svg | symbol = CoA of Třebechovice pod Orebem.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]]…» 3673692 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Třebechovice pod Orebem - kašna na Masarykově náměstí (stav červen 2024).jpg | bilettekst = Setralt torg i Třebechovice pod Orebem | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Třebechovice pod Orebem.svg | symbol = CoA of Třebechovice pod Orebem.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Hradec Králové|Hradec Králové SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 5634 | folketal_by = 4687 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Třebechovice pod Orebem'''{{mrk|[[tysk]] ''Hohenbruck''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Hradec Králové okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> Třebechovice pod Orebem inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Třebechovice pod Orebem ligg administrativt under [[Hradec Králové]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové okres|Trebechovice pod Orebem]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Trebechovice pod Orebem]] htkdmah8kklubiu5wqlxosejkqou6xt 0 434200 3673693 2026-09-21T13:40:13Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Zámek Karlova koruna v Chlumci nad Cidlinou.jpg | bilettekst = Herskapshus i Chlumec nad Cidlinou | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Chlumec nad Cidlinou.svg | symbol = CoA of Chlumec nad Cidlinou.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = Hradec Králové okres|Hradec…» 3673693 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Zámek Karlova koruna v Chlumci nad Cidlinou.jpg | bilettekst = Herskapshus i Chlumec nad Cidlinou | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Chlumec nad Cidlinou.svg | symbol = CoA of Chlumec nad Cidlinou.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Hradec Králové|Hradec Králové SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 5552 | folketal_by = 5057 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Chlumec nad Cidlinou'''{{mrk|[[tysk]] ''Chlumetz an der Zidlina''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Hradec Králové okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Chlumec nad Cidlinou ligg administrativt under [[Hradec Králové]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové okres|Chlumec]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Chlumec]] 96p9bxtwyt3s6zca5oampdze04fdznm 0 434201 3673695 2026-09-21T13:44:37Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kostel Nanebevzetí Panny Marie v Nechanicích.jpg | bilettekst = Kyrkje i Nechanice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Nechanice.svg | symbol = Coat of arms of Rosenberg family (Bohemia).svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]…» 3673695 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kostel Nanebevzetí Panny Marie v Nechanicích.jpg | bilettekst = Kyrkje i Nechanice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Nechanice.svg | symbol = Coat of arms of Rosenberg family (Bohemia).svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Hradec Králové|Hradec Králové SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2391 | folketal_by = 1361 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nechanice'''{{mrk|[[tysk]] ''Nechanitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Hradec Králové okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> Nechanice inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nechanice ligg administrativt under [[Hradec Králové]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové okres|Nechanice]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Nechanice]] stawnfly5dfvz69xwi97hk7u45lio96 0 434202 3673696 2026-09-21T13:49:33Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Cernilov – letecky pohled na obec.jpg | bilettekst = Flyfoto av Černilov | kart = | karttekst = | flagg = Černilov vlajka.jpg | symbol = Černilov znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] | distrikttype = Administrative o…» 3673696 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Cernilov – letecky pohled na obec.jpg | bilettekst = Flyfoto av Černilov | kart = | karttekst = | flagg = Černilov vlajka.jpg | symbol = Černilov znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Hradec Králové|Hradec Králové SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2264 | folketal_by = 1185 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Černilov'''{{mrk|[[tysk]] ''Tschernilow'', tidlegare ''Slakendorf'', ''Schlackendorf''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Hradec Králové okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> Černilov inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Černilov ligg administrativt under [[Hradec Králové]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové okres|Cernilov]] ick6npymbpncm3r0ts2h4rqqzb76ubu 0 434203 3673697 2026-09-21T13:52:56Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stěžery, Lipová str.jpg | bilettekst = Gate i Stěžery | kart = | karttekst = | flagg = Stezery-vlajka.svg | symbol = CoA of Stěžery.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] | distrikttype = Administrative område til kommun…» 3673697 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stěžery, Lipová str.jpg | bilettekst = Gate i Stěžery | kart = | karttekst = | flagg = Stezery-vlajka.svg | symbol = CoA of Stěžery.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Hradec Králové|Hradec Králové SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2112 | folketal_by = 1487 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Stěžery'''{{mrk|[[tysk]] ''Stößer''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Hradec Králové okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> Stěžery inngår i dette storbyområdet. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Stěžery ligg administrativt under [[Hradec Králové]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové okres|Stezery]] tdgkmj5sya2r9p1o6c757itlfanp8n1 0 434204 3673706 2026-09-21T14:40:52Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''[[Králíky]]''' er ein by og ein kommune med utvida fullmakter i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Chrudim kraj i Tsjekkia '''Králíky''' kan òg vise til: * [[Králiky i Banská Bystrica]], ein kommune i distriktet [[Banská Bystrica okres]] i regionen Banská Bystrica kraj i Slovakia * [[Králíky i Hradec Králové]], ein kommune i [[Nový Bydžov]] i distriktet Hradec Králové okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3673706 wikitext text/x-wiki '''[[Králíky]]''' er ein by og ein kommune med utvida fullmakter i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Chrudim kraj i Tsjekkia '''Králíky''' kan òg vise til: * [[Králiky i Banská Bystrica]], ein kommune i distriktet [[Banská Bystrica okres]] i regionen Banská Bystrica kraj i Slovakia * [[Králíky i Hradec Králové]], ein kommune i [[Nový Bydžov]] i distriktet Hradec Králové okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 0tvre2c3wtxvefqw1sr35a3ao59glii 3673707 3673706 2026-09-21T14:42:54Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Králíky]] til [[Králíky (fleirtyding)]]: Králíky blir etter kvart hovudartikkelen for dette namnet 3673706 wikitext text/x-wiki '''[[Králíky]]''' er ein by og ein kommune med utvida fullmakter i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Chrudim kraj i Tsjekkia '''Králíky''' kan òg vise til: * [[Králiky i Banská Bystrica]], ein kommune i distriktet [[Banská Bystrica okres]] i regionen Banská Bystrica kraj i Slovakia * [[Králíky i Hradec Králové]], ein kommune i [[Nový Bydžov]] i distriktet Hradec Králové okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 0tvre2c3wtxvefqw1sr35a3ao59glii 0 434205 3673708 2026-09-21T14:42:54Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Králíky]] til [[Králíky (fleirtyding)]]: Králíky blir etter kvart hovudartikkelen for dette namnet 3673708 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Králíky (fleirtyding)]] 2y4p5sfkrlk3norrkklclk0smxn90qs 3673709 3673708 2026-09-21T14:43:27Z TU-nor 12071 For seinare bruk om Králíky i Tsjekkia 3673709 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 434206 3673713 2026-09-21T14:56:19Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Babice''' kan vise til: * [[Babice i Hradec Králové]], ein kommune i [[Nový Bydžov]] i distriktet Hradec Králové okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Babice i Praha-východ]], ein kommune i [[Říčany]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Babice i Prachatice]], ein kommune i [[Prachatice]] i distriktet Prachatice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Babicë e Madhe]], ein busetnad i Qendër Vlo…» 3673713 wikitext text/x-wiki '''Babice''' kan vise til: * [[Babice i Hradec Králové]], ein kommune i [[Nový Bydžov]] i distriktet Hradec Králové okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Babice i Praha-východ]], ein kommune i [[Říčany]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Babice i Prachatice]], ein kommune i [[Prachatice]] i distriktet Prachatice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Babicë e Madhe]], ein busetnad i [[Qendër Vlorë]] i kommunen Vlorë i Albania * [[Babicë e Vogël]], ein busetnad i [[Qendër Vlorë]] i kommunen Vlorë i Albania {{fleirtyding}} 45iheux3cstkk5a4b0lco0gv7tckemk 14 434207 3673715 2026-09-21T15:01:40Z Ranveig 39 Oppretta sida med «__LØYNDKAT__ [[Kategori:Artiklar med tekst på andre språk|Vestfrisisk]]» 3673715 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Artiklar med tekst på andre språk|Vestfrisisk]] 5djtbkvznzpouecry70q9u8vei8lusd 14 434208 3673716 2026-09-21T15:01:46Z Ranveig 39 Oppretta sida med «__LØYNDKAT__ [[Kategori:Artiklar med tekst på andre språk|Papiamento]]» 3673716 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Artiklar med tekst på andre språk|Papiamento]] 5ay3x6ijek9p4jpohke22wlbopzgvhz 0 434209 3673717 2026-09-21T15:15:44Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nový Bydžov - radnice (stav v květnu 2021).jpg | bilettekst = Rådhuset i Nový Bydžov | kart = | karttekst = | flagg = Novy Bydzov CZ Flag.gif | symbol = Coat of arms of Nový Bydžov.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] |…» 3673717 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nový Bydžov - radnice (stav v květnu 2021).jpg | bilettekst = Rådhuset i Nový Bydžov | kart = | karttekst = | flagg = Novy Bydzov CZ Flag.gif | symbol = Coat of arms of Nový Bydžov.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =214,25<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 17172 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6897 | folketal_by =5581 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nový Bydžov'''{{mrk|[[tysk]] ''Neubidschow'', ''Neu Bidschow''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Hradec Králové okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Nový Bydžov.png|mini|250px|Det administrative området til Nový Bydžov innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nový Bydžov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> Tre kommunar frå det administrative området til Nový Bydžov inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 66 kommunar frå det administrative området til Hradec Králové, 49 kommunar frå Pardubice og 34 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Nový Bydžov omfattar 23 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Babice i Hradec Králové|Babice]]* * [[Barchov]]* * [[Hlušice]] * [[Humburky]] * [[Kobylice]]* * [[Králíky i Hradec Králové|Králíky]] * [[Lužec nad Cidlinou]] * [[Měník]] * [[Mlékosrby]] * [[Myštěves]] * [[Nepolisy]] * '''[[Nový Bydžov]]''' * [[Ohnišťany]] * [[Petrovice i Hradec Králové|Petrovice]] * [[Prasek]] * [[Šaplava]] * [[Skřivany]] * [[Sloupno]] * [[Smidary]] * [[Starý Bydžov]] * [[Vinary]] * [[Zachrašťany]] * [[Zdechovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nový Bydžov SO || 17 053 || 17 288 || 17 172 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nový Bydžov''' || 6 897 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smidary}} || 1 526 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skřivany}} || 1 064 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nepolisy}} || 956 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hlušice}} || 672 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nový Bydžov''' || 5 581 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skřivany}} || 1 064 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smidary}} || 823 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nepolisy}} || 720 |- |} ===Bydelar i Nový Bydžov=== Bydelane og tettstadene i Nový Bydžov: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nový Bydžov || 5 581 |- ! Nový Bydžov by ! style=text-align:right; | 5 581 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chudonice}} || 504 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Skřeněř}} || 62 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skochovice}} || 204 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stará Skřeněř}} || 129 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysočany}} || 76 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zábědov}} || 325 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žantov}} || 16 |- ! Nový Bydžov kommune !style=text-align:right; | 6 897 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Novy Bydzov]] [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové okres|Novy Bydzov]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Novy Bydzov]] 4bwzoh5x30txyv1ccx30hgd1arndqpc 0 434210 3673720 2026-09-21T15:22:26Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Mukařov i Říčany]] til [[Mukařov i Praha-východ]]: Gamle synder mot konsistent namngiving 3673720 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Mukařov i Praha-východ]] cczfdyuqch05hxztdppblss31ftdgbc 0 434211 3673728 2026-09-21T15:38:42Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Roztoky i Černošice]] til [[Roztoky i Praha-západ]]: Konsistens 3673728 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Roztoky i Praha-západ]] 31cxszkcw19276clode9szej00id68l 0 434212 3673733 2026-09-21T15:58:59Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|distrikt | namn = Jičín okres | andre namn = okres Jičín | bilete = Ostruzenske rybniky-Rybarna-II-07-2018-dron.jpg | bilettekst = Landskap vestover frå hovudstaden [[Jičín]] | kart = Map CZ - district Jicin.PNG | karttekst = Jičín okres innanfor regionen Jičín kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj]] | hovudstad = [[Jičín]] | areal = 886,79<ref nam…» 3673733 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Jičín okres | andre namn = okres Jičín | bilete = Ostruzenske rybniky-Rybarna-II-07-2018-dron.jpg | bilettekst = Landskap vestover frå hovudstaden [[Jičín]] | kart = Map CZ - district Jicin.PNG | karttekst = Jičín okres innanfor regionen Jičín kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj]] | hovudstad = [[Jičín]] | areal = 886,79<ref name="Areal"/> | folketal = 78704 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Jičín okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Jičín''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg vest i regionen og grenser i sørvest mot [[Sentral-Böhmen]], i nord mot [[Liberec kraj]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Jičín okres: * [[Hořice|Hořice SO]] * [[Jičín|Jičín SO]] * [[Nová Paka|Nová Paka SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Hořice|Hořice SO]] || 18 260 || 18 305 || 17 826 |- | style=text-align:left; | [[Jičín|Jičín SO]] || 46 207 || 48 231 || 48 294 |- | style=text-align:left; | [[Nová Paka|Nová Paka SO]] || 13 294 || 13 166 || 12 584 |- ! Jičín okres !style=text-align:right; | 77 761 !style=text-align:right; | 79 702 !style=text-align:right; | 78 704 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Jicin]] [[Kategori:Hradec Králové kraj|Jicin]] 1kruwjz6pak9mgfxqqf71s3h618cdx6 3673819 3673733 2026-09-22T06:58:57Z TU-nor 12071 3673819 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Jičín okres | andre namn = okres Jičín | bilete = Ostruzenske rybniky-Rybarna-II-07-2018-dron.jpg | bilettekst = Landskap vestover frå hovudstaden [[Jičín]] | kart = Map CZ - district Jicin.PNG | karttekst = Jičín okres innanfor regionen Jičín kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj]] | hovudstad = [[Jičín]] | areal = 886,79<ref name="Areal"/> | folketal = 78704 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Jičín okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Jičín''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg vest i regionen og grenser i sørvest mot [[Sentral-Böhmen]], i nord mot [[Liberec kraj]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Jičín okres: * [[Hořice|Hořice SO]] * [[Jičín|Jičín SO]] * [[Nová Paka|Nová Paka SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Hořice|Hořice SO]] || 18 260 || 18 305 || 17 826 |- | style=text-align:left; | [[Jičín|Jičín SO]] || 46 207 || 48 231 || 48 294 |- | style=text-align:left; | [[Nová Paka|Nová Paka SO]] || 13 294 || 13 166 || 12 584 |- ! Jičín okres !style=text-align:right; | 77 761 !style=text-align:right; | 79 702 !style=text-align:right; | 78 704 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Jičín]]''' || 15 904 |- | style=text-align:left; | '''[[Nová Paka]]''' || 8 530 |- | style=text-align:left; | '''[[Hořice]]''' || 8 185 |- | style=text-align:left; | [[Lázně Bělohrad]] || 3 581 |- | style=text-align:left; | [[Sobotka]] || 2 300 |- | style=text-align:left; | [[Kopidlno]] || 2 039 |- | style=text-align:left; | [[Libáň]] || 1 850 |- | style=text-align:left; | [[Železnice]] || 1 304 |- | style=text-align:left; | [[Miletín]] || 902 |- | style=text-align:left; | [[Vysoké Veselí]] || 874 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Jicin]] [[Kategori:Hradec Králové kraj|Jicin]] r1pb533lybyurzl1kmpnbcfnxp1khj7 3673835 3673819 2026-09-22T08:00:15Z TU-nor 12071 3673835 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Jičín okres | andre namn = okres Jičín | bilete = Ostruzenske rybniky-Rybarna-II-07-2018-dron.jpg | bilettekst = Landskap vestover frå hovudstaden [[Jičín]] | kart = Map CZ - district Jicin.PNG | karttekst = Jičín okres innanfor regionen Hradec Králové kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj]] | hovudstad = [[Jičín]] | areal = 886,79<ref name="Areal"/> | folketal = 78704 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Jičín okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Jičín''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg vest i regionen og grenser i sørvest mot [[Sentral-Böhmen]], i nord mot [[Liberec kraj]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Jičín okres: * [[Hořice|Hořice SO]] * [[Jičín|Jičín SO]] * [[Nová Paka|Nová Paka SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Hořice|Hořice SO]] || 18 260 || 18 305 || 17 826 |- | style=text-align:left; | [[Jičín|Jičín SO]] || 46 207 || 48 231 || 48 294 |- | style=text-align:left; | [[Nová Paka|Nová Paka SO]] || 13 294 || 13 166 || 12 584 |- ! Jičín okres !style=text-align:right; | 77 761 !style=text-align:right; | 79 702 !style=text-align:right; | 78 704 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Jičín]]''' || 15 904 |- | style=text-align:left; | '''[[Nová Paka]]''' || 8 530 |- | style=text-align:left; | '''[[Hořice]]''' || 8 185 |- | style=text-align:left; | [[Lázně Bělohrad]] || 3 581 |- | style=text-align:left; | [[Sobotka]] || 2 300 |- | style=text-align:left; | [[Kopidlno]] || 2 039 |- | style=text-align:left; | [[Libáň]] || 1 850 |- | style=text-align:left; | [[Železnice]] || 1 304 |- | style=text-align:left; | [[Miletín]] || 902 |- | style=text-align:left; | [[Vysoké Veselí]] || 874 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Jicin]] [[Kategori:Hradec Králové kraj|Jicin]] jbdvoj2hy54kf3i45tflgjke0b6weuj 0 434213 3673736 2026-09-21T16:13:22Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Tetín''' kan vise til: * [[Tetín i Beroum]], ein kommune i [[Beroun]] i distriktet Beroun okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Tetín i Jičín]], ein kommune i [[Hořice]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3673736 wikitext text/x-wiki '''Tetín''' kan vise til: * [[Tetín i Beroum]], ein kommune i [[Beroun]] i distriktet Beroun okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Tetín i Jičín]], ein kommune i [[Hořice]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} fdswn2qd7zc3lyxa2frvsec9qrww9dh 0 434214 3673741 2026-09-21T16:19:58Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Sukorady''' kan vise til: * [[Sukorady i Jičín]], ein kommune i [[Hořice]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Sukorady i Mladá Boleslav]], ein kommune i [[Mladá Boleslav]] i distriktet Mladá Boleslav okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3673741 wikitext text/x-wiki '''Sukorady''' kan vise til: * [[Sukorady i Jičín]], ein kommune i [[Hořice]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Sukorady i Mladá Boleslav]], ein kommune i [[Mladá Boleslav]] i distriktet Mladá Boleslav okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} kflwvhl6z8nr1qgudc7zt26jc3kzuxq 0 434215 3673743 2026-09-21T16:24:03Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Holovousy''' kan vise til: * [[Holovousy i Jičín]], ein kommune i [[Hořice]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Holovousy i Plzeň-sever]], ein kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3673743 wikitext text/x-wiki '''Holovousy''' kan vise til: * [[Holovousy i Jičín]], ein kommune i [[Hořice]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Holovousy i Plzeň-sever]], ein kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} fbi2v7yur6nch1mcl8kp47cb4ld7abw 0 434216 3673749 2026-09-21T16:38:59Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Borek''' kan vise til: * [[Borek i České Budějovice]], ein kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Borek i Dačice]], ein busetnad i kommunen [[Dačice]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Borek i Jičín]], ein kommune i [[Hořice]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Borek i Praha-východ]], ein kommune i Br…» 3673749 wikitext text/x-wiki '''Borek''' kan vise til: * [[Borek i České Budějovice]], ein kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Borek i Dačice]], ein busetnad i kommunen [[Dačice]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Borek i Jičín]], ein kommune i [[Hořice]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Borek i Praha-východ]], ein kommune i [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Borek i Rokycany]], ein busetnad i kommunen [[Rokycany]] i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Borek Wielkopolski]], ein by i [[Storpolske voivodskap]] i Polen * [[Štěnovický Borek]], ein kommune i [[Plzeň]] i distriktet Plzeň-město okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Velký Borek]], ein kommune i [[Mělník]] i distriktet Mělník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} hdunnd7i24r9x0m05e7i6lsrirejh1w 0 434217 3673750 2026-09-21T16:48:19Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Hořice-Maria-column2011a.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Hořice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Horice.svg | symbol = Znak města Hořice.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | arealtype = Areal Administrative område til kommunar…» 3673750 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Hořice-Maria-column2011a.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Hořice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Horice.svg | symbol = Znak města Hořice.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =192,81<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 17826 | folketal1type = kommune | folketal1 = 8185 | folketal_by =7576 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hořice'''{{mrk|[[tysk]] ''Horschitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jičín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Nový Bydžov.png|mini|250px|Det administrative området til Nový Bydžov innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hořice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Hořice omfattar 29 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bašnice]] * [[Bílsko u Hořic]] * [[Boháňka]] * [[Borek i Jičín|Borek]] * [[Bříšťany]] * [[Cerekvice nad Bystřicí]] * [[Červená Třemešná]] * [[Dobrá Voda u Hořic]] * [[Holovousy i Jičín|Holovousy]] * '''[[Hořice]]''' * [[Chomutice]] * [[Jeřice]] * [[Lískovice]] * [[Lukavec u Hořic]] * '''[[Miletín]]''' * [[Milovice u Hořic]] * [[Nevratice]] * [[Ostroměř]] * [[Petrovičky]] * [[Podhorní Újezd a Vojice]] * [[Rašín]] * [[Rohoznice]] * [[Sobčice]] * [[Staré Smrkovice]] * [[Sukorady i Jičín|Sukorady]] * [[Tetín i Jičín|Tetín]] * [[Třebnouševes]] * [[Úhlejov]] * [[Vřesník]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Hořice SO || 18 260 || 18 305 || 17 826 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Hořice''' || 8 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostroměř}} || 1 316 |- | style=text-align:left; | [[Miletín]] || 902 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cerekvice nad Bystřicí}} || 779 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podhorní Újezd a Vojice}} || 603 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Hořice''' || 7 576 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostroměř}} || 1 124 |- | style=text-align:left; | [[Miletín]] || 902 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cerekvice nad Bystřicí}} || 581 |- |} ===Bydelar i Hořice=== Bydelane og tettstadene i Hořice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Hořice || 7 576 |- ! Hořice by ! style=text-align:right; | 7 576 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březovice}} || 92 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubrava}} || 56 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlum i Hořice|Chlum}} || 124 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chvalina}} || 63 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libonice}} || 274 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svatogothardská Lhota}} || – |- ! Hořice kommune !style=text-align:right; | 8 185 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Horice]] [[Kategori:Kommunar i Jičín okres|Horice]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Horice]] jsckkvk9scvj7lc3cqiofwcgi9cum0l 3673837 3673750 2026-09-22T08:08:17Z TU-nor 12071 3673837 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Hořice-Maria-column2011a.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Hořice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Horice.svg | symbol = Znak města Hořice.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =192,81<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 17826 | folketal1type = kommune | folketal1 = 8185 | folketal_by =7576 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hořice'''{{mrk|[[tysk]] ''Horschitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jičín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Hořice.png|mini|250px|Det administrative området til Hořice innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hořice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Hořice omfattar 29 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bašnice]] * [[Bílsko u Hořic]] * [[Boháňka]] * [[Borek i Jičín|Borek]] * [[Bříšťany]] * [[Cerekvice nad Bystřicí]] * [[Červená Třemešná]] * [[Dobrá Voda u Hořic]] * [[Holovousy i Jičín|Holovousy]] * '''[[Hořice]]''' * [[Chomutice]] * [[Jeřice]] * [[Lískovice]] * [[Lukavec u Hořic]] * '''[[Miletín]]''' * [[Milovice u Hořic]] * [[Nevratice]] * [[Ostroměř]] * [[Petrovičky]] * [[Podhorní Újezd a Vojice]] * [[Rašín]] * [[Rohoznice]] * [[Sobčice]] * [[Staré Smrkovice]] * [[Sukorady i Jičín|Sukorady]] * [[Tetín i Jičín|Tetín]] * [[Třebnouševes]] * [[Úhlejov]] * [[Vřesník]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Hořice SO || 18 260 || 18 305 || 17 826 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Hořice''' || 8 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostroměř}} || 1 316 |- | style=text-align:left; | [[Miletín]] || 902 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cerekvice nad Bystřicí}} || 779 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podhorní Újezd a Vojice}} || 603 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Hořice''' || 7 576 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostroměř}} || 1 124 |- | style=text-align:left; | [[Miletín]] || 902 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cerekvice nad Bystřicí}} || 581 |- |} ===Bydelar i Hořice=== Bydelane og tettstadene i Hořice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Hořice || 7 576 |- ! Hořice by ! style=text-align:right; | 7 576 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březovice}} || 92 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doubrava}} || 56 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlum i Hořice|Chlum}} || 124 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chvalina}} || 63 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libonice}} || 274 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svatogothardská Lhota}} || – |- ! Hořice kommune !style=text-align:right; | 8 185 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Horice]] [[Kategori:Kommunar i Jičín okres|Horice]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Horice]] m35zil5zp9mxfgjz4spjmyudiwzyknw 14 434218 3673752 2026-09-21T16:52:22Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Hradec Králové kraj|Jicin]]» 3673752 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové kraj|Jicin]] pxkgwulnovbpfm7bjni1h4mssyveltm 0 434219 3673753 2026-09-21T17:00:56Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Náměstí K. J. Erbena v Miletíně 01.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Miletín | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Miletin.svg | symbol = Znak města Miletín.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | distrikttype = Administrative områd…» 3673753 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Náměstí K. J. Erbena v Miletíně 01.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Miletín | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Miletin.svg | symbol = Znak města Miletín.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Hořice|Hořice SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 902 | folketal_by = 902 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Miletín'''{{mrk|[[tysk]] ''Miletin''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jičín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Miletín ligg administrativt under [[Hořice]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jičín okres|Miletin]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Miletin]] 0ogmpef9pltnmbsb7ceqw06ia2vri9i 0 434220 3673756 2026-09-21T19:49:25Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Židovice''' kan vise til: * [[Židovice i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Židovice i Litoměřice]], ein kommune i [[Roudnice nad Labem]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3673756 wikitext text/x-wiki '''Židovice''' kan vise til: * [[Židovice i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Židovice i Litoměřice]], ein kommune i [[Roudnice nad Labem]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} h347tgk20zg545pmbvc95vwsef9d1gt 0 434221 3673766 2026-09-21T20:08:22Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Veliš''' kan vise til: * [[Veliš i Benešov]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Veliš i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3673766 wikitext text/x-wiki '''Veliš''' kan vise til: * [[Veliš i Benešov]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Veliš i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} b2ifqwrzqlkk0ixdpvnj7tmjt8t4hm3 0 434222 3673769 2026-09-21T20:14:12Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Sedliště''' kan vise til: * [[Sedliště i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Sedliště i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Nepomuk]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Staré Sedliště]], ein kommune i [[Tachov]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3673769 wikitext text/x-wiki '''Sedliště''' kan vise til: * [[Sedliště i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Sedliště i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Nepomuk]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Staré Sedliště]], ein kommune i [[Tachov]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} rvyr2dep2ak7l8z0mt940r3pxuqybzo 0 434223 3673771 2026-09-21T20:17:37Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Radim''' kan vise til: * [[Radim i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Radim i Kolín]], ein kommune i [[Kolín]] i distriktet Kolín okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3673771 wikitext text/x-wiki '''Radim''' kan vise til: * [[Radim i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Radim i Kolín]], ein kommune i [[Kolín]] i distriktet Kolín okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} a4l9ctzjfuq4jktypbisqim4dfi60ow 0 434224 3673774 2026-09-21T20:24:36Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Podhradí''' kan vise til: * [[Podhradí i Cheb]], ein kommune i [[Aš]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Podhradí i Jičín]], ein kommune i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Zvíkovské Podhradí]], ein kommune i [[Písek]] i distriktet Písek okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3673774 wikitext text/x-wiki '''Podhradí''' kan vise til: * [[Podhradí i Cheb]], ein kommune i [[Aš]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Podhradí i Jičín]], ein kommune i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Zvíkovské Podhradí]], ein kommune i [[Písek]] i distriktet Písek okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} ddx1zwg440ijft3eznxvz1x8km1t3vn 0 434225 3673777 2026-09-21T20:28:41Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Markvartice''' kan vise til: * [[Markvartice i Děčín]], ein kommune i [[Děčín]] i distriktet Děčín okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Markvartice i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3673777 wikitext text/x-wiki '''Markvartice''' kan vise til: * [[Markvartice i Děčín]], ein kommune i [[Děčín]] i distriktet Děčín okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Markvartice i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} duw0e4fqk8bjr2ff5n0q8r7rqoxdggz 0 434226 3673783 2026-09-21T20:35:34Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Kozojedy''' kan vise til: * [[Kozojedy i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Kozojedy i Plzeň-sever]], ein kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Kozojedy i Praha-východ]], ein kommune i [[Říčany]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Kozojedy i Rakovník]], ein kommune i [[Rakovník]] i distrik…» 3673783 wikitext text/x-wiki '''Kozojedy''' kan vise til: * [[Kozojedy i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Kozojedy i Plzeň-sever]], ein kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Kozojedy i Praha-východ]], ein kommune i [[Říčany]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Kozojedy i Rakovník]], ein kommune i [[Rakovník]] i distriktet Rakovník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} mw851k0m7v8c5jdmd3zfqyhqpocmg8z 0 434227 3673785 2026-09-21T20:47:27Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Kostelec''' kan vise til * [[Kostelec i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Kostelec i Tachov]], ein kommune i [[Stříbro]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia. * [[Kostelec nad Černými lesy]], ein kommune i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Kostelec nad Labem]], ein kommune i distriktet Mělník okres i regionen Sentral-Böhm…» 3673785 wikitext text/x-wiki '''Kostelec''' kan vise til * [[Kostelec i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Kostelec i Tachov]], ein kommune i [[Stříbro]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia. * [[Kostelec nad Černými lesy]], ein kommune i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Kostelec nad Labem]], ein kommune i distriktet Mělník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Kostelec nad Orlicí]], ein kommune i distriktet Rychnov nad Kněžnou okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Kostelec nad Vltavou]], ein kommune i [[Milevsko]] i distriktet Písek okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Kostelec u Křížků]], ein kommune i [[Říčany]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 4fa6dyxodj7zl04lyxzi1mofpmvwefj 0 434228 3673787 2026-09-21T20:51:53Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Choteč''' kan vise til: * [[Choteč i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Choteč i Praha-západ]], ein kommune i [[Černošice]] i distriktet Praha-západ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3673787 wikitext text/x-wiki '''Choteč''' kan vise til: * [[Choteč i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Choteč i Praha-západ]], ein kommune i [[Černošice]] i distriktet Praha-západ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} mbo816w4optvk0vny3bk97d9gssyue7 0 434229 3673789 2026-09-21T20:53:52Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Bystřice]] til [[Bystřice i Benešov]]: Fleirtyding 3673789 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Bystřice i Benešov]] i2f7z5bkov9t3tupvkz88cnaogzrumw 3673794 3673789 2026-09-21T20:58:37Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Bystřice i Benešov]] 3673794 wikitext text/x-wiki '''Bystřice''' kan vise til: * [[Bystřice i Benešov]], ein kommune i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Bystřice i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} j11v8auripxafbwydv5cu4cx8i6o6lo 0 434230 3673796 2026-09-21T21:02:21Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Bukvice''' kan vise til: * [[Bukvice i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Bukvice i Trhové Sviny]], ein busetnad i kommunen [[Trhové Sviny]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3673796 wikitext text/x-wiki '''Bukvice''' kan vise til: * [[Bukvice i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Bukvice i Trhové Sviny]], ein busetnad i kommunen [[Trhové Sviny]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 5i18xzx4788t4vz5g6c3yjcyxb3hlfm 0 434231 3673800 2026-09-21T21:10:27Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Březina''' kan vise til: * [[Březina i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Březina i Jindřichův Hradec]], ein kommune i [[Jindřichův Hradec]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Březina i Mladá Boleslav]], ein kommune i [[Mnichovo Hradiště]] i distriktet Mladá Boleslav okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Březina i Rokycany]],…» 3673800 wikitext text/x-wiki '''Březina''' kan vise til: * [[Březina i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Březina i Jindřichův Hradec]], ein kommune i [[Jindřichův Hradec]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Březina i Mladá Boleslav]], ein kommune i [[Mnichovo Hradiště]] i distriktet Mladá Boleslav okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Březina i Rokycany]], ein kommune i [[Rokycany]] i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 8pi0v9dm4mafd2e9vste00t8y733hjl 0 434232 3673801 2026-09-21T21:33:40Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Czechia, Jicin, Wallenstein's square in Spring.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Jičín | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Jicin.svg | symbol = Jicin CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | arealtype = Areal Administrative o…» 3673801 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Czechia, Jicin, Wallenstein's square in Spring.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Jičín | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Jicin.svg | symbol = Jicin CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =596,76<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 48294 | folketal1type = kommune | folketal1 = 15904 | folketal_by = 14832 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Jičín'''{{mrk|[[tysk]] ''Jitschin'', ''Gitschin''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jičín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Jičín.png|mini|250px|Det administrative området til Jičín innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Jičín er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Jičín omfattar 77 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 7 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bačalky]] * [[Běchary]] * [[Brada-Rybníček]] * [[Březina i Jičín|Březina]] * [[Budčeves]] * [[Bukvice i Jičín|Bukvice]] * [[Butoves]] * [[Bystřice i Jičín|Bystřice]] * [[Češov]] * [[Dětenice]] * [[Dílce]] * [[Dolní Lochov]] * [[Dřevěnice]] * [[Holín]] * [[Cholenice]] * [[Choteč i Jičín|Choteč]] * [[Chyjice]] * '''[[Jičín]]''' * [[Jičíněves]] * [[Jinolice]] * [[Kacákova Lhota]] * [[Kbelnice]] * [[Kněžnice]] * [[Konecchlumí]] * '''[[Kopidlno]]''' * [[Kostelec i Jičín|Kostelec]] * [[Kovač]] * [[Kozojedy i Jičín|Kozojedy]] * [[Kyje (okres Jičín)|Kyje]] * '''[[Lázně Bělohrad]]''' * '''[[Libáň]]''' * [[Libošovice]] * [[Libuň]] * [[Lužany i Jičín|Lužany]] * [[Markvartice i Jičín|Markvartice]] * [[Mladějov]] * ''[[Mlázovice]]'' * [[Nemyčeves]] * [[Ohařice]] * [[Ohaveč]] * [[Osek (okres Jičín)|Osek]] * [[Ostružno]] * ''[[Podhradí i Jičín|Podhradí]]'' * [[Podůlší]] * [[Radim i Jičín|Radim]] * [[Rokytňany]] * [[Samšina]] * [[Sběř]] * [[Sedliště i Jičín|Sedliště]] * [[Sekeřice]] * [[Slatiny]] * [[Slavhostice]] * [[Soběraz]] * '''[[Sobotka]]''' * [[Staré Hrady]] * [[Staré Místo]] * [[Střevač]] * [[Svatojanský Újezd]] * [[Šárovcova Lhota]] * [[Třtěnice]] * [[Tuř]] * [[Údrnice]] * [[Újezd pod Troskami]] * [[Úlibice]] * [[Valdice]] * [[Veliš i Jičín|Veliš]] * [[Vitiněves]] * [[Volanice]] * [[Vrbice i Jičín|Vrbice]] * [[Vršce]] * '''[[Vysoké Veselí]]''' * [[Zámostí-Blata]] * [[Zelenecká Lhota]] * '''[[Železnice]]''' * [[Žeretice]] * [[Židovice i Jičín|Židovice]] * [[Žlunice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Jičín SO || 46 207 || 48 231 || 48 294 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Jičín''' || 15 904 |- | style=text-align:left; | [[Lázně Bělohrad]] || 3 581 |- | style=text-align:left; | [[Valdice]] || 2 373 |- | style=text-align:left; | [[Sobotka]] || 2 300 |- | style=text-align:left; | [[Kopidlno]] || 2 039 |- | style=text-align:left; | [[Libáň]] || 1 850 |- | style=text-align:left; | [[Železnice]] || 1 304 |- | style=text-align:left; | [[Vysoké Veselí]] || 874 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Jičín''' || 14 832 |- | style=text-align:left; | [[Valdice]] || 2 373 |- | style=text-align:left; | [[Sobotka]] || 1 986 |- | style=text-align:left; | [[Lázně Bělohrad]] || 1 924 |- | style=text-align:left; | [[Kopidlno]] || 1 723 |- | style=text-align:left; | [[Libáň]] || 1 584 |- | style=text-align:left; | [[Železnice]] || 1 109 |- | style=text-align:left; | [[Vysoké Veselí]] || 813 |- |} ===Bydelar i Jičín=== [[Fil:JC Jičín.png|mini|250px|Bydelane i Jičín]] Bydelane og tettstadene i Jičín: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Holínské Předměstí || 2 013 |- | style=text-align:left; | Nové Město || 4 659 |- | style=text-align:left; | Pražské Předměstí || 244 |- | style=text-align:left; | Sedličky || 216 |- | style=text-align:left; | Soudná || 209 |- | style=text-align:left; | Staré Město || 507 |- | style=text-align:left; | Valdické Předměstí || 6 984 |- ! Jičín by ! style=text-align:right; | 14 832 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dvorce}}{{mrk|inngår i bydelen {{ikkjeraud|Robousy}}}} || 33 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hubálov}} || 68 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Moravčice}} || 18 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Popovice}} || 405 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Robousy}} || 548 |- ! Jičín kommune !style=text-align:right; | 15 904 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Jicin]] [[Kategori:Kommunar i Jičín okres|Jicin]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Jicin]] lgv945u3zs4ihjettc32et2hwbp40yq 0 434233 3673805 2026-09-22T00:58:31Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Sobotka náměstí 1.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Sobotka | kart = | karttekst = | flagg = Sobotka Flag.jpg | symbol = Sobotka CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida ful…» 3673805 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Sobotka náměstí 1.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Sobotka | kart = | karttekst = | flagg = Sobotka Flag.jpg | symbol = Sobotka CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Jičín|Jičín SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2300 | folketal_by = 1986 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Sobotka'''{{mrk|tidlegare ''Saboth'', [[tysk]] ''Sobotka''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jičín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Sobotka ligg administrativt under [[Jičín]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jičín okres|Sobotka]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Sobotka]] ng7jst6gwh37guqtdzlapqrl4otk03l 0 434234 3673806 2026-09-22T01:02:35Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Fričovo muzeum.JPG | bilettekst = Museum i Lázně Bělohrad | kart = | karttekst = | flagg = Lazne Belohrad CZ flag.svg | symbol = Znak města Lázně Bělohrad.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | distrikttype = Administrative område til…» 3673806 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Fričovo muzeum.JPG | bilettekst = Museum i Lázně Bělohrad | kart = | karttekst = | flagg = Lazne Belohrad CZ flag.svg | symbol = Znak města Lázně Bělohrad.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Jičín|Jičín SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 3581 | folketal_by = 1924 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Lázně Bělohrad'''{{mrk|[[tysk]] ''Bad Bielohrad''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jičín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Lázně Bělohrad ligg administrativt under [[Jičín]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jičín okres|Lazne]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Lazne]] 81raiggs6lvzyu1t6fa5djhtane855a 0 434235 3673807 2026-09-22T01:06:31Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Valdice od jihu.jpg | bilettekst = Utsyn mot Valdice frå sør | kart = | karttekst = | flagg = Valdice vlajka.jpg | symbol = Valdice znak.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida full…» 3673807 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Valdice od jihu.jpg | bilettekst = Utsyn mot Valdice frå sør | kart = | karttekst = | flagg = Valdice vlajka.jpg | symbol = Valdice znak.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Jičín|Jičín SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2373 | folketal_by = 2373 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Valdice'''{{mrk|tidlegare ''Kartouzy-Valdice'', [[tysk]] ''Karthaus-Walditz''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jičín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Valdice ligg administrativt under [[Jičín]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jičín okres|Valdice]] k60rke74qc8f5n61euicpvhj2ej2v30 0 434236 3673808 2026-09-22T01:09:57Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kopidlno, Hilmarovo square II.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Kopidlno | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Kopidlno CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakt…» 3673808 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kopidlno, Hilmarovo square II.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Kopidlno | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Kopidlno CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Jičín|Jičín SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2039 | folketal_by = 1723 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kopidlno'''{{mrk|[[tysk]] ''Copidlen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jičín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kopidlno ligg administrativt under [[Jičín]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jičín okres|Kopidlno]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Kopidlno]] 7ox7ukqxcn5ung96t770vdn3hqwz0k6 0 434237 3673809 2026-09-22T01:13:45Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Liban 03.JPG | bilettekst = Sentralt torg i Libáň | kart = | karttekst = | flagg = Libáň vlajka.jpg | symbol = Liban znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsje…» 3673809 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Liban 03.JPG | bilettekst = Sentralt torg i Libáň | kart = | karttekst = | flagg = Libáň vlajka.jpg | symbol = Liban znak.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Jičín|Jičín SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1850 | folketal_by = 1584 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Libáň'''{{mrk|[[tysk]] ''Liban''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jičín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Libáň ligg administrativt under [[Jičín]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jičín okres|Liban]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Liban]] a316n0roj08c1oq8drugw6cchozf5hw 0 434238 3673810 2026-09-22T01:17:35Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Železnice 01.JPG | bilettekst = Rådhuset i Železnice | kart = | karttekst = | flagg = Zeleznice CZ flag.gif | symbol = Železnice CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullma…» 3673810 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Železnice 01.JPG | bilettekst = Rådhuset i Železnice | kart = | karttekst = | flagg = Zeleznice CZ flag.gif | symbol = Železnice CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Jičín|Jičín SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1304 | folketal_by = 1109 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Železnice'''{{mrk|[[tysk]] ''Eisenstadtel''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jičín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Železnice ligg administrativt under [[Jičín]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jičín okres|Zeleznice]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Zeleznice]] ossyezrhofivmbqfqi6q4nzu4nfg720 0 434239 3673811 2026-09-22T01:21:11Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vysoké Veselí.jpg | bilettekst = Utsyn mot Vysoké Veselí | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Vysoké Veselí CZ.svg | symbol = Vysoké Veselí CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | distrikttype = Administrative område til komm…» 3673811 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vysoké Veselí.jpg | bilettekst = Utsyn mot Vysoké Veselí | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Vysoké Veselí CZ.svg | symbol = Vysoké Veselí CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Jičín|Jičín SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 874 | folketal_by = 813 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Vysoké Veselí'''{{mrk|[[tysk]] ''Hochwessely'', ''Wisokiwessel''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jičín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Vysoké Veselí ligg administrativt under [[Jičín]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Jičín okres|Vysoke]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Vysoke]] s0gczt8tpdmr7sw596wl5okqt16aame 0 434240 3673812 2026-09-22T01:42:12Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nová Paka náměstí.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Nová Paka | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Nova Paka.svg | symbol = Nová Paka CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | arealtype = Areal Administrative område til kommunar…» 3673812 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nová Paka náměstí.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Nová Paka | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Nova Paka.svg | symbol = Nová Paka CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 97,22<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 12584 | folketal1type = kommune | folketal1 = 8530 | folketal_by = 6672 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nová Paka'''{{mrk|[[tysk]] ''Neupaka''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jičín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Nová Paka.png|mini|250px|Det administrative området til Nová Paka innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nová Paka er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Nová Paka omfattar 5 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Nová Paka]]''' * ''[[Pecka]]'' * [[Stará Paka]] * [[Úbislavice]] * [[Vidochov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nová Paka SO || 13 294 || 13 166 || 12 584 |- |} ===Kommunar=== Kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nová Paka''' || 8 530 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stará Paka}} || 1 988 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pecka}} || 1 271 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úbislavice}} || 455 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vidochov}} || 340 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nová Paka''' || 6 672 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stará Paka}} || 1 436 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pecka}} || 811 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vidochov}} || 286 |- |} ===Bydelar i Nová Paka=== Bydelane og tettstadene i Nová Paka: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nová Paka || 6 672 |- ! Nová Paka by ! style=text-align:right; | 6 672 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmanice}} || 356 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kumburský Újezd}} || 209 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podlevín}} || 171 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přibyslav}} || 68 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pustá Proseč}} || 15 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radkyně}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Studénka}} || 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štikov}} || 308 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Valdov}} || 125 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlkov}} || 64 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vrchovina}} || 355 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlámaniny}} || 26 |- ! Nová Paka kommune !style=text-align:right; | 8 530 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Nova Paka]] [[Kategori:Kommunar i Jičín okres|Nova Paka]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Nova Paka]] 3xpn95do6n20cbodwkgeobaqvgl5w6a 3673858 3673812 2026-09-22T09:34:58Z TU-nor 12071 3673858 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nová Paka náměstí.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Nová Paka | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Nova Paka.svg | symbol = Nová Paka CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 97,22<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 12584 | folketal1type = kommune | folketal1 = 8530 | folketal_by = 6672 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nová Paka'''{{mrk|[[tysk]] ''Neupaka''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jičín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Nová Paka.png|mini|250px|Det administrative området til Nová Paka innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nová Paka er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Nová Paka omfattar 5 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Nová Paka]]''' * ''[[Pecka]]'' * [[Stará Paka]] * [[Úbislavice]] * [[Vidochov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nová Paka SO || 13 294 || 13 166 || 12 584 |- |} ===Kommunar=== Kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nová Paka''' || 8 530 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stará Paka}} || 1 988 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pecka}} || 1 271 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úbislavice}} || 455 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vidochov}} || 340 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nová Paka''' || 6 672 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stará Paka}} || 1 436 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pecka}} || 811 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vidochov}} || 286 |- |} ===Bydelar i Nová Paka=== Bydelane og tettstadene i Nová Paka: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nová Paka || 6 672 |- ! Nová Paka by ! style=text-align:right; | 6 672 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmanice}} || 356 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kumburský Újezd}} || 209 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podlevín}} || 171 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přibyslav}} || 68 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pustá Proseč}} || 15 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radkyně}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Studénka}} || 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štikov}} || 308 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Valdov}} || 125 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlkov i Nová Paka|Vlkov}} || 64 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vrchovina}} || 355 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlámaniny}} || 26 |- ! Nová Paka kommune !style=text-align:right; | 8 530 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Nova Paka]] [[Kategori:Kommunar i Jičín okres|Nova Paka]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Nova Paka]] enegq3usavnhsbuh9mdgnjiqdbk2pbb 3673871 3673858 2026-09-22T09:49:59Z TU-nor 12071 3673871 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nová Paka náměstí.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Nová Paka | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Nova Paka.svg | symbol = Nová Paka CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 97,22<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 12584 | folketal1type = kommune | folketal1 = 8530 | folketal_by = 6672 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nová Paka'''{{mrk|[[tysk]] ''Neupaka''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jičín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Nová Paka.png|mini|250px|Det administrative området til Nová Paka innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nová Paka er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Nová Paka omfattar 5 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Nová Paka]]''' * ''[[Pecka]]'' * [[Stará Paka]] * [[Úbislavice]] * [[Vidochov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nová Paka SO || 13 294 || 13 166 || 12 584 |- |} ===Kommunar=== Kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nová Paka''' || 8 530 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stará Paka}} || 1 988 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pecka}} || 1 271 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úbislavice}} || 455 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vidochov}} || 340 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nová Paka''' || 6 672 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stará Paka}} || 1 436 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pecka}} || 811 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vidochov}} || 286 |- |} ===Bydelar i Nová Paka=== Bydelane og tettstadene i Nová Paka: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nová Paka || 6 672 |- ! Nová Paka by ! style=text-align:right; | 6 672 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmanice i Nová Paka|Heřmanice}} || 356 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kumburský Újezd}} || 209 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podlevín}} || 171 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přibyslav}} || 68 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pustá Proseč}} || 15 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radkyně}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Studénka}} || 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štikov}} || 308 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Valdov}} || 125 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlkov i Nová Paka|Vlkov}} || 64 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vrchovina}} || 355 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlámaniny}} || 26 |- ! Nová Paka kommune !style=text-align:right; | 8 530 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Nova Paka]] [[Kategori:Kommunar i Jičín okres|Nova Paka]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Nova Paka]] php9am6tjqxbykvow99a3685uf1nesj 0 434241 3673823 2026-09-22T07:22:55Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Dylle]] til [[Dylleslekta]]: Jf. Artsdatabanken 3673823 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Dylleslekta]] 9xm37e0mz8137q43nv7h4wh4kzc4l8f 0 434242 3673827 2026-09-22T07:34:13Z Roarjo 183 Katteart i [[Yungas i Bolivia]] 3673827 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua|taksonomi_WD=ja }} '''Tilcayo''' (''Leopardus tilcayo'') (spansk uttale: [tilˈkaʝo]), er ein art av små [[kattedyr]] i slekta ''[[Leopardus]]'' som er heimehøyrande i [[Bolivia]]. Arten vart identifisert gjennom ein genetisk studie av tigerkattar som vart publisert i september 2026, og er den første nolevande [[Kattefamilien|kattearten]] som formelt er skildra sidan 1923.<ref name="Bittel"/> Tilcayoen var allereie kjend av lokale samfunn under dette namnet. Han liknar i utsjånad på andre artar av tigerkattar, som [[margay]] (''Leopardus tigrina''), men at han utgjer ein genetisk særskild populasjon var ikkje dokumentert av [[zoolog]]ar før studien frå 2026.<ref name=Lescroart6/> == Oppdaging == Tilcayoen er den første nye kattearten som er formelt skildra som art sidan [[pampaskatt#Systematikk]]en ''Leopardus fasciatus'' vart identifisert i 1923.<ref name="Bittel"/> Tilcayoen var allereie kjend av lokale samfunn, men var ikkje vitskapleg stadfesta som genetisk skild frå andre tigerkattartar.<ref name="Serafinko"/> [[Biolog]]en og [[National Geographic Society]]-utforskaren Paola Nogales-Ascarrunz kom først i kontakt med arten i 2016, då [[Senda Verde|Senda Verde Wildlife Sanctuary]] i Bolivia kontakta henne om ein katt som var blitt tatt inn der. I om lag eit år før dette hadde katten budd hos ein mann i [[La Paz]], som hadde funne han som kattunge og først trudde at han var ein tamkatt, før han innsåg at han trong stell ved eit senter for ville dyr. I denne perioden hadde mannen prøvd å fôre katten med «nudlar, ris og egg».<ref name="Bush"/> Nogales-Ascarrunz vart interessert i katten og fotograferte han. På dette tidspunktet meinte ho at han var eit uvanleg utsjåande individ av den nærskylde arten ''[[Leopardus tigrinus]]''.<ref name="Bittel"/> I 2019, medan Nogales-Ascarrunz arbeidde med eit hefte om kattedyra i Bolivia, innsåg ho at individet frå dyrevernsenteret såg ut til å skilje seg frå ''L. tigrinus''.<ref name="Bittel"/> I 2026 vart tilcayoen identifisert som ein eigen art ved hjelp av genomisk analyse.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=8}} == Utbreiing og habitat == Tilcayoen vart funnen nær byen Arapata i provinsen [[Nor Yungas]] i departementet [[La Paz-departementet|La Paz]], 1570 meter over havnivå.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=6}} Lokaliteten ligg i det fjellrike [[yungas]]-skogområdet i Bolivia, ein [[tåkeskog]]. Dette er i den austlege skråninga av [[Andesfjella]].<ref name="Bittel"/> == Taksonomi == Ein genetisk analyse av 38 kattar frå Sør- og Mellom-Amerika, mellom dei 26 individ frå ''Leopardus tigrinus''-komplekset, viste at ''tigrinus''-komplekset består av fem særskilde artar, mellom dei ''L. tilcayo''. Arten skal ha skilt lag frå andre ''Leopardus''-artar for meir enn 1,4 millionar år sidan.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=6}} Studien omfatta genetisk materiale frå tigerkattar frå [[Guyanaregionen]] som tidlegare ikkje hadde vore undersøkte, nær området der ''L. tigrinus'' opphavleg vart skildra i 1775. Jonas Lescroart, evolusjonsøkolog ved [[Universiteit Antwerpen]] og ein av dei to hovudforfattarane av studien, kalla studien «den mest omfattande genetiske studien til no» av tigerkattar.<ref name="Cara"/> == Kjenneteikn == Pelsen til tilcayoen er lyst brun med uregelmessig forma [[Rosett i pels|rosettar]].<ref name="Serafinko"/> Rosettane er store og mørkebrune til svarte; dei er for det meste opne eller delvis lukka og flyt ikkje saman.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=6}} Arten har òg korte, runde øyre, lange værhår og eit samantrekt andlet. Som mange andre artar i slekta ''Leopardus'' er han mindre enn ein tamkatt.<ref name="Bittel"/> Kroppslengda er 42,5–50 cm, medan halen er 25–26,5 cm lang. Vekta er 1,5–2,0 kg.<ref name="Ferrari-2026"/> Tilcayoen liknar andre tigerkattartar. Tigerkattane blir rekna som [[kryptisk art|kryptiske artar]], ettersom dei ulike artane liknar kvarandre og er vanskelege å skilje frå kvarandre berre på grunnlag av morfologiske kjenneteikn.<ref name=simms/> == Økologi og åtferd == Per september 2026 er lite kjent om åtferda til tilcayoen. Restar av smågnagarar i [[avføring]]sprøver viser at slike dyr inngår i føda til arten, og opptak frå viltkamera tyder på at arten kan vere mest [[Nattaktiv|aktiv om natta]].<ref name="Serafinko"/> == Bevaringsstatus == Per september 2026 er ''L. tilcayo'' ikkje formelt vurdert på [[IUCN raudliste|IUCN si raudliste]]. IUCN anerkjenner på dette tidspunktet to tigerkattartar, ''L. tigrinus'' og ''L. guttulus'', som begge er klassifiserte som [[Sårbar art|sårbare]].<ref name="Cara"/> Ifølgje Jonas Lescroart, ein av hovudforfattarane av studien, delte forskargruppa resultata sine med [[IUCN]] før ei planlagd ny vurdering av tigerkattane.<ref name="Cara"/> Medforfattaren av studien Tadeu de Oliveira, økolog ved [[Universidade Estadual do Maranhão]] i [[Brasil]], uttalte at tigerkattartane som vart identifiserte i studien, lever i habitat som «forsvinn raskt».<ref name="Bush"/> Det same individet som Nogales-Ascarrunz først fekk kjennskap til, levde framleis i verna fangenskap ved dyrevernsenteret [[Senda Verde]] i Bolivia i 2026. Katten er ti år gammal og har fått tilnamnet «Tigrino».<ref name=briggs/> == Kjelder == {{reflist|2|refs= <ref name="Bittel">{{Cite web |last=Bittel |first=Jason |date=17. september 2026 |title=Meet the First New Cat Species Discovered in 100 Years |url=https://www.nationalgeographic.com/animals/article/meet-the-first-new-cat-species-discovered-in-100-years |access-date=22. september 2026 |website=[[National Geographic]]|url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917152844/https://www.nationalgeographic.com/animals/article/meet-the-first-new-cat-species-discovered-in-100-years |archive-date=17. september 2026}}</ref> <ref name=Lescroart6>{{Harvard|Lescroart et al.|2026|p=6}}: "This species is named after the local name "tilcayo" used for this felid, which is widely known in the Bolivian Yungas zone. The name is treated as an unchanged noun in apposition."</ref> <ref name="Serafinko">{{Cite web|last=Serafinko |first=Marta |date=17. september 2026 |title=New cat species identified in Bolivia, first in over a century |url=https://www.reuters.com/business/environment/new-cat-species-identified-bolivia-first-over-century-2026-09-17/ |access-date=22. september 2026 |publisher=[[Reuters]]}}</ref> <ref name="Bush">{{Cite web |last=Bush |first=Evan |date=17. september 2026 |title=New wild cat species is identified for first time in 100 years, researchers say |url=https://www.nbcnews.com/science/environment/new-wild-cat-species-identified-rcna598113 |access-date=18. september 2026 |publisher=NBC News|archive-date=17. september 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917235910/https://www.nbcnews.com/science/environment/new-wild-cat-species-identified-rcna598113 |url-status=live}}</ref> <ref name="Cara">{{Cite web |last=Cara |first=Ed |date=17. september 2026 |title=Scientists Discover First New Cat Species in Over a Century—and It's Love at First Sight |url=https://gizmodo.com/scientists-discover-first-new-cat-species-in-over-a-century-and-its-love-at-first-sight-2000812939 |access-date=22. september 2026 |website=[[Gizmodo]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260917202249/https://gizmodo.com/scientists-discover-first-new-cat-species-in-over-a-century-and-its-love-at-first-sight-2000812939 |archive-date=17. september 2026 |url-status=live}}</ref> <ref name="Ferrari-2026">{{cite web|last1=Ferrari |first1=O. |title=Scientists name a new cat species for the first time in over a century |url=https://www.livescience.com/animals/cats/scientists-name-a-new-cat-species-for-the-first-time-in-over-a-century |access-date=22. september 2026 |publisher=[[Live Science]] |date=17. september 2026 |archive-date=17. september 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917173437/https://www.livescience.com/animals/cats/scientists-name-a-new-cat-species-for-the-first-time-in-over-a-century |url-status=live}}</ref> <ref name=simms>{{Cite news |last=Simms |first=C. |date=17. september 2026 |title=Beautiful new cat species is first to be named in a century |url=https://www.newscientist.com/article/2589847-beautiful-new-cat-species-is-first-to-be-named-in-a-century/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917225214/https://www.newscientist.com/article/2589847-beautiful-new-cat-species-is-first-to-be-named-in-a-century/ |archive-date=17. september 2026 |access-date=18. september 2026 |work=[[New Scientist]] |url-status=live}}</ref> <ref name=briggs>{{Cite web|last=Briggs |first=Helen |date=17. september 2026 |title=Spotted wildcat from Bolivian forest revealed as new species |url=https://www.bbc.com/news/articles/c6x2zgv9rr4ro |access-date=18. september 2026 |publisher=[[BBC News]]|archive-date=18. september 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260918000801/https://www.bbc.com/news/articles/c6x2zgv9rr4ro |url-status=live}}</ref> }} {{refopning}} * ''Denne artikkelen er ei omsetjing av «[[:en:Tilcayo|Tilcayo]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 22. september 2026'' {{refslutt}} === Siterte verk === {{refbegin}} * {{Cite book |last1=Aguirre |first1=Luis F. |last2=Aguayo |first2=Rodrigo |last3=Balderrama |first3=José |last4=Cortez |first4=Claudia |last5=Tarifa |first5=Teresa |year=2009 |title=Libro rojo de la fauna silvestre de vertebrados de Bolivia |trans-title=Red Book of the Wild Fauna of Vertebrates of Bolivia |publisher=[[Ministry of Environment and Water (Bolivia)|Ministerio de Medio Ambiente y Agua]] |location=La Paz, Bolivia |url=https://repositorio.uasb.edu.bo/items/0e30ad14-971b-4d99-9aa4-f85359222a1b |language=es |ref={{harvid|Aguirre et al.|2009}} |archive-url=https://web.archive.org/web/20260919130336/https://repositorio.uasb.edu.bo/items/0e30ad14-971b-4d99-9aa4-f85359222a1b |archive-date=September 19, 2026 |url-status=live |hdl=20.500.14624/1192}} * {{Cite journal |last1=Lescroart |first1=Jonas |author1-link=species:Jonas Lescroart |last2=Nogales-Ascarrunz |first2=Paola |author2-link=Paola Nogales-Ascarrunz |last3=Cassatt-Johnstone |first3=Molly |last4=Bonilla-Sánchez |first4=Alejandra |last5=Sartor |first5=Caroline Charão |last6=Angulo |first6=Fernando |last7=Ramirez |first7=Jorge L. |last8=de Oliveira |first8=Larissa Rosa |last9=de Oliveira |first9=Tadeu Gomes |last10=Shapiro |first10=Beth |last11=Aliaga-Rossel |first11=Enzo |author11-link=species:Enzo Aliaga-Rossel |last12=Svardal |first12=Hannes |last13=Eizirik |first13=Eduardo |author13-link=species:Eduardo Eizirik |date=September 17, 2026 |title=Phylogenomics and museomics reveal five distinct species of tiger cats in South America |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0960982226011103 |journal=[[Current Biology]] |doi=10.1016/j.cub.2026.08.059 |issn=0960-9822 |pages=1–15 |pmid=42753727 |ref={{harvid|Lescroart et al.|2026}} |archive-date=September 17, 2026 |access-date=September 17, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917211650/https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0960982226011103 |url-status=live}} {{Refend}} == Bakgrunnsstoff == {{commonscat}} {{artslenkjer}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Felinae]] 6lq9u7drd5g3a0fdv89crpxeqqs4f00 3673828 3673827 2026-09-22T07:34:54Z Roarjo 183 Roarjo flytte sida [[Leopardus tilcayo]] til [[Tilcayo]] 3673827 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua|taksonomi_WD=ja }} '''Tilcayo''' (''Leopardus tilcayo'') (spansk uttale: [tilˈkaʝo]), er ein art av små [[kattedyr]] i slekta ''[[Leopardus]]'' som er heimehøyrande i [[Bolivia]]. Arten vart identifisert gjennom ein genetisk studie av tigerkattar som vart publisert i september 2026, og er den første nolevande [[Kattefamilien|kattearten]] som formelt er skildra sidan 1923.<ref name="Bittel"/> Tilcayoen var allereie kjend av lokale samfunn under dette namnet. Han liknar i utsjånad på andre artar av tigerkattar, som [[margay]] (''Leopardus tigrina''), men at han utgjer ein genetisk særskild populasjon var ikkje dokumentert av [[zoolog]]ar før studien frå 2026.<ref name=Lescroart6/> == Oppdaging == Tilcayoen er den første nye kattearten som er formelt skildra som art sidan [[pampaskatt#Systematikk]]en ''Leopardus fasciatus'' vart identifisert i 1923.<ref name="Bittel"/> Tilcayoen var allereie kjend av lokale samfunn, men var ikkje vitskapleg stadfesta som genetisk skild frå andre tigerkattartar.<ref name="Serafinko"/> [[Biolog]]en og [[National Geographic Society]]-utforskaren Paola Nogales-Ascarrunz kom først i kontakt med arten i 2016, då [[Senda Verde|Senda Verde Wildlife Sanctuary]] i Bolivia kontakta henne om ein katt som var blitt tatt inn der. I om lag eit år før dette hadde katten budd hos ein mann i [[La Paz]], som hadde funne han som kattunge og først trudde at han var ein tamkatt, før han innsåg at han trong stell ved eit senter for ville dyr. I denne perioden hadde mannen prøvd å fôre katten med «nudlar, ris og egg».<ref name="Bush"/> Nogales-Ascarrunz vart interessert i katten og fotograferte han. På dette tidspunktet meinte ho at han var eit uvanleg utsjåande individ av den nærskylde arten ''[[Leopardus tigrinus]]''.<ref name="Bittel"/> I 2019, medan Nogales-Ascarrunz arbeidde med eit hefte om kattedyra i Bolivia, innsåg ho at individet frå dyrevernsenteret såg ut til å skilje seg frå ''L. tigrinus''.<ref name="Bittel"/> I 2026 vart tilcayoen identifisert som ein eigen art ved hjelp av genomisk analyse.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=8}} == Utbreiing og habitat == Tilcayoen vart funnen nær byen Arapata i provinsen [[Nor Yungas]] i departementet [[La Paz-departementet|La Paz]], 1570 meter over havnivå.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=6}} Lokaliteten ligg i det fjellrike [[yungas]]-skogområdet i Bolivia, ein [[tåkeskog]]. Dette er i den austlege skråninga av [[Andesfjella]].<ref name="Bittel"/> == Taksonomi == Ein genetisk analyse av 38 kattar frå Sør- og Mellom-Amerika, mellom dei 26 individ frå ''Leopardus tigrinus''-komplekset, viste at ''tigrinus''-komplekset består av fem særskilde artar, mellom dei ''L. tilcayo''. Arten skal ha skilt lag frå andre ''Leopardus''-artar for meir enn 1,4 millionar år sidan.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=6}} Studien omfatta genetisk materiale frå tigerkattar frå [[Guyanaregionen]] som tidlegare ikkje hadde vore undersøkte, nær området der ''L. tigrinus'' opphavleg vart skildra i 1775. Jonas Lescroart, evolusjonsøkolog ved [[Universiteit Antwerpen]] og ein av dei to hovudforfattarane av studien, kalla studien «den mest omfattande genetiske studien til no» av tigerkattar.<ref name="Cara"/> == Kjenneteikn == Pelsen til tilcayoen er lyst brun med uregelmessig forma [[Rosett i pels|rosettar]].<ref name="Serafinko"/> Rosettane er store og mørkebrune til svarte; dei er for det meste opne eller delvis lukka og flyt ikkje saman.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=6}} Arten har òg korte, runde øyre, lange værhår og eit samantrekt andlet. Som mange andre artar i slekta ''Leopardus'' er han mindre enn ein tamkatt.<ref name="Bittel"/> Kroppslengda er 42,5–50 cm, medan halen er 25–26,5 cm lang. Vekta er 1,5–2,0 kg.<ref name="Ferrari-2026"/> Tilcayoen liknar andre tigerkattartar. Tigerkattane blir rekna som [[kryptisk art|kryptiske artar]], ettersom dei ulike artane liknar kvarandre og er vanskelege å skilje frå kvarandre berre på grunnlag av morfologiske kjenneteikn.<ref name=simms/> == Økologi og åtferd == Per september 2026 er lite kjent om åtferda til tilcayoen. Restar av smågnagarar i [[avføring]]sprøver viser at slike dyr inngår i føda til arten, og opptak frå viltkamera tyder på at arten kan vere mest [[Nattaktiv|aktiv om natta]].<ref name="Serafinko"/> == Bevaringsstatus == Per september 2026 er ''L. tilcayo'' ikkje formelt vurdert på [[IUCN raudliste|IUCN si raudliste]]. IUCN anerkjenner på dette tidspunktet to tigerkattartar, ''L. tigrinus'' og ''L. guttulus'', som begge er klassifiserte som [[Sårbar art|sårbare]].<ref name="Cara"/> Ifølgje Jonas Lescroart, ein av hovudforfattarane av studien, delte forskargruppa resultata sine med [[IUCN]] før ei planlagd ny vurdering av tigerkattane.<ref name="Cara"/> Medforfattaren av studien Tadeu de Oliveira, økolog ved [[Universidade Estadual do Maranhão]] i [[Brasil]], uttalte at tigerkattartane som vart identifiserte i studien, lever i habitat som «forsvinn raskt».<ref name="Bush"/> Det same individet som Nogales-Ascarrunz først fekk kjennskap til, levde framleis i verna fangenskap ved dyrevernsenteret [[Senda Verde]] i Bolivia i 2026. Katten er ti år gammal og har fått tilnamnet «Tigrino».<ref name=briggs/> == Kjelder == {{reflist|2|refs= <ref name="Bittel">{{Cite web |last=Bittel |first=Jason |date=17. september 2026 |title=Meet the First New Cat Species Discovered in 100 Years |url=https://www.nationalgeographic.com/animals/article/meet-the-first-new-cat-species-discovered-in-100-years |access-date=22. september 2026 |website=[[National Geographic]]|url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917152844/https://www.nationalgeographic.com/animals/article/meet-the-first-new-cat-species-discovered-in-100-years |archive-date=17. september 2026}}</ref> <ref name=Lescroart6>{{Harvard|Lescroart et al.|2026|p=6}}: "This species is named after the local name "tilcayo" used for this felid, which is widely known in the Bolivian Yungas zone. The name is treated as an unchanged noun in apposition."</ref> <ref name="Serafinko">{{Cite web|last=Serafinko |first=Marta |date=17. september 2026 |title=New cat species identified in Bolivia, first in over a century |url=https://www.reuters.com/business/environment/new-cat-species-identified-bolivia-first-over-century-2026-09-17/ |access-date=22. september 2026 |publisher=[[Reuters]]}}</ref> <ref name="Bush">{{Cite web |last=Bush |first=Evan |date=17. september 2026 |title=New wild cat species is identified for first time in 100 years, researchers say |url=https://www.nbcnews.com/science/environment/new-wild-cat-species-identified-rcna598113 |access-date=18. september 2026 |publisher=NBC News|archive-date=17. september 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917235910/https://www.nbcnews.com/science/environment/new-wild-cat-species-identified-rcna598113 |url-status=live}}</ref> <ref name="Cara">{{Cite web |last=Cara |first=Ed |date=17. september 2026 |title=Scientists Discover First New Cat Species in Over a Century—and It's Love at First Sight |url=https://gizmodo.com/scientists-discover-first-new-cat-species-in-over-a-century-and-its-love-at-first-sight-2000812939 |access-date=22. september 2026 |website=[[Gizmodo]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260917202249/https://gizmodo.com/scientists-discover-first-new-cat-species-in-over-a-century-and-its-love-at-first-sight-2000812939 |archive-date=17. september 2026 |url-status=live}}</ref> <ref name="Ferrari-2026">{{cite web|last1=Ferrari |first1=O. |title=Scientists name a new cat species for the first time in over a century |url=https://www.livescience.com/animals/cats/scientists-name-a-new-cat-species-for-the-first-time-in-over-a-century |access-date=22. september 2026 |publisher=[[Live Science]] |date=17. september 2026 |archive-date=17. september 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917173437/https://www.livescience.com/animals/cats/scientists-name-a-new-cat-species-for-the-first-time-in-over-a-century |url-status=live}}</ref> <ref name=simms>{{Cite news |last=Simms |first=C. |date=17. september 2026 |title=Beautiful new cat species is first to be named in a century |url=https://www.newscientist.com/article/2589847-beautiful-new-cat-species-is-first-to-be-named-in-a-century/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917225214/https://www.newscientist.com/article/2589847-beautiful-new-cat-species-is-first-to-be-named-in-a-century/ |archive-date=17. september 2026 |access-date=18. september 2026 |work=[[New Scientist]] |url-status=live}}</ref> <ref name=briggs>{{Cite web|last=Briggs |first=Helen |date=17. september 2026 |title=Spotted wildcat from Bolivian forest revealed as new species |url=https://www.bbc.com/news/articles/c6x2zgv9rr4ro |access-date=18. september 2026 |publisher=[[BBC News]]|archive-date=18. september 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260918000801/https://www.bbc.com/news/articles/c6x2zgv9rr4ro |url-status=live}}</ref> }} {{refopning}} * ''Denne artikkelen er ei omsetjing av «[[:en:Tilcayo|Tilcayo]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 22. september 2026'' {{refslutt}} === Siterte verk === {{refbegin}} * {{Cite book |last1=Aguirre |first1=Luis F. |last2=Aguayo |first2=Rodrigo |last3=Balderrama |first3=José |last4=Cortez |first4=Claudia |last5=Tarifa |first5=Teresa |year=2009 |title=Libro rojo de la fauna silvestre de vertebrados de Bolivia |trans-title=Red Book of the Wild Fauna of Vertebrates of Bolivia |publisher=[[Ministry of Environment and Water (Bolivia)|Ministerio de Medio Ambiente y Agua]] |location=La Paz, Bolivia |url=https://repositorio.uasb.edu.bo/items/0e30ad14-971b-4d99-9aa4-f85359222a1b |language=es |ref={{harvid|Aguirre et al.|2009}} |archive-url=https://web.archive.org/web/20260919130336/https://repositorio.uasb.edu.bo/items/0e30ad14-971b-4d99-9aa4-f85359222a1b |archive-date=September 19, 2026 |url-status=live |hdl=20.500.14624/1192}} * {{Cite journal |last1=Lescroart |first1=Jonas |author1-link=species:Jonas Lescroart |last2=Nogales-Ascarrunz |first2=Paola |author2-link=Paola Nogales-Ascarrunz |last3=Cassatt-Johnstone |first3=Molly |last4=Bonilla-Sánchez |first4=Alejandra |last5=Sartor |first5=Caroline Charão |last6=Angulo |first6=Fernando |last7=Ramirez |first7=Jorge L. |last8=de Oliveira |first8=Larissa Rosa |last9=de Oliveira |first9=Tadeu Gomes |last10=Shapiro |first10=Beth |last11=Aliaga-Rossel |first11=Enzo |author11-link=species:Enzo Aliaga-Rossel |last12=Svardal |first12=Hannes |last13=Eizirik |first13=Eduardo |author13-link=species:Eduardo Eizirik |date=September 17, 2026 |title=Phylogenomics and museomics reveal five distinct species of tiger cats in South America |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0960982226011103 |journal=[[Current Biology]] |doi=10.1016/j.cub.2026.08.059 |issn=0960-9822 |pages=1–15 |pmid=42753727 |ref={{harvid|Lescroart et al.|2026}} |archive-date=September 17, 2026 |access-date=September 17, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917211650/https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0960982226011103 |url-status=live}} {{Refend}} == Bakgrunnsstoff == {{commonscat}} {{artslenkjer}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Felinae]] 6lq9u7drd5g3a0fdv89crpxeqqs4f00 3673833 3673828 2026-09-22T07:44:12Z Roarjo 183 /* Siterte verk */ tar vekk Aguirre, ikkje sitert i denne omsettinga 3673833 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua|taksonomi_WD=ja }} '''Tilcayo''' (''Leopardus tilcayo'') (spansk uttale: [tilˈkaʝo]), er ein art av små [[kattedyr]] i slekta ''[[Leopardus]]'' som er heimehøyrande i [[Bolivia]]. Arten vart identifisert gjennom ein genetisk studie av tigerkattar som vart publisert i september 2026, og er den første nolevande [[Kattefamilien|kattearten]] som formelt er skildra sidan 1923.<ref name="Bittel"/> Tilcayoen var allereie kjend av lokale samfunn under dette namnet. Han liknar i utsjånad på andre artar av tigerkattar, som [[margay]] (''Leopardus tigrina''), men at han utgjer ein genetisk særskild populasjon var ikkje dokumentert av [[zoolog]]ar før studien frå 2026.<ref name=Lescroart6/> == Oppdaging == Tilcayoen er den første nye kattearten som er formelt skildra som art sidan [[pampaskatt#Systematikk]]en ''Leopardus fasciatus'' vart identifisert i 1923.<ref name="Bittel"/> Tilcayoen var allereie kjend av lokale samfunn, men var ikkje vitskapleg stadfesta som genetisk skild frå andre tigerkattartar.<ref name="Serafinko"/> [[Biolog]]en og [[National Geographic Society]]-utforskaren Paola Nogales-Ascarrunz kom først i kontakt med arten i 2016, då [[Senda Verde|Senda Verde Wildlife Sanctuary]] i Bolivia kontakta henne om ein katt som var blitt tatt inn der. I om lag eit år før dette hadde katten budd hos ein mann i [[La Paz]], som hadde funne han som kattunge og først trudde at han var ein tamkatt, før han innsåg at han trong stell ved eit senter for ville dyr. I denne perioden hadde mannen prøvd å fôre katten med «nudlar, ris og egg».<ref name="Bush"/> Nogales-Ascarrunz vart interessert i katten og fotograferte han. På dette tidspunktet meinte ho at han var eit uvanleg utsjåande individ av den nærskylde arten ''[[Leopardus tigrinus]]''.<ref name="Bittel"/> I 2019, medan Nogales-Ascarrunz arbeidde med eit hefte om kattedyra i Bolivia, innsåg ho at individet frå dyrevernsenteret såg ut til å skilje seg frå ''L. tigrinus''.<ref name="Bittel"/> I 2026 vart tilcayoen identifisert som ein eigen art ved hjelp av genomisk analyse.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=8}} == Utbreiing og habitat == Tilcayoen vart funnen nær byen Arapata i provinsen [[Nor Yungas]] i departementet [[La Paz-departementet|La Paz]], 1570 meter over havnivå.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=6}} Lokaliteten ligg i det fjellrike [[yungas]]-skogområdet i Bolivia, ein [[tåkeskog]]. Dette er i den austlege skråninga av [[Andesfjella]].<ref name="Bittel"/> == Taksonomi == Ein genetisk analyse av 38 kattar frå Sør- og Mellom-Amerika, mellom dei 26 individ frå ''Leopardus tigrinus''-komplekset, viste at ''tigrinus''-komplekset består av fem særskilde artar, mellom dei ''L. tilcayo''. Arten skal ha skilt lag frå andre ''Leopardus''-artar for meir enn 1,4 millionar år sidan.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=6}} Studien omfatta genetisk materiale frå tigerkattar frå [[Guyanaregionen]] som tidlegare ikkje hadde vore undersøkte, nær området der ''L. tigrinus'' opphavleg vart skildra i 1775. Jonas Lescroart, evolusjonsøkolog ved [[Universiteit Antwerpen]] og ein av dei to hovudforfattarane av studien, kalla studien «den mest omfattande genetiske studien til no» av tigerkattar.<ref name="Cara"/> == Kjenneteikn == Pelsen til tilcayoen er lyst brun med uregelmessig forma [[Rosett i pels|rosettar]].<ref name="Serafinko"/> Rosettane er store og mørkebrune til svarte; dei er for det meste opne eller delvis lukka og flyt ikkje saman.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=6}} Arten har òg korte, runde øyre, lange værhår og eit samantrekt andlet. Som mange andre artar i slekta ''Leopardus'' er han mindre enn ein tamkatt.<ref name="Bittel"/> Kroppslengda er 42,5–50 cm, medan halen er 25–26,5 cm lang. Vekta er 1,5–2,0 kg.<ref name="Ferrari-2026"/> Tilcayoen liknar andre tigerkattartar. Tigerkattane blir rekna som [[kryptisk art|kryptiske artar]], ettersom dei ulike artane liknar kvarandre og er vanskelege å skilje frå kvarandre berre på grunnlag av morfologiske kjenneteikn.<ref name=simms/> == Økologi og åtferd == Per september 2026 er lite kjent om åtferda til tilcayoen. Restar av smågnagarar i [[avføring]]sprøver viser at slike dyr inngår i føda til arten, og opptak frå viltkamera tyder på at arten kan vere mest [[Nattaktiv|aktiv om natta]].<ref name="Serafinko"/> == Bevaringsstatus == Per september 2026 er ''L. tilcayo'' ikkje formelt vurdert på [[IUCN raudliste|IUCN si raudliste]]. IUCN anerkjenner på dette tidspunktet to tigerkattartar, ''L. tigrinus'' og ''L. guttulus'', som begge er klassifiserte som [[Sårbar art|sårbare]].<ref name="Cara"/> Ifølgje Jonas Lescroart, ein av hovudforfattarane av studien, delte forskargruppa resultata sine med [[IUCN]] før ei planlagd ny vurdering av tigerkattane.<ref name="Cara"/> Medforfattaren av studien Tadeu de Oliveira, økolog ved [[Universidade Estadual do Maranhão]] i [[Brasil]], uttalte at tigerkattartane som vart identifiserte i studien, lever i habitat som «forsvinn raskt».<ref name="Bush"/> Det same individet som Nogales-Ascarrunz først fekk kjennskap til, levde framleis i verna fangenskap ved dyrevernsenteret [[Senda Verde]] i Bolivia i 2026. Katten er ti år gammal og har fått tilnamnet «Tigrino».<ref name=briggs/> == Kjelder == {{reflist|2|refs= <ref name="Bittel">{{Cite web |last=Bittel |first=Jason |date=17. september 2026 |title=Meet the First New Cat Species Discovered in 100 Years |url=https://www.nationalgeographic.com/animals/article/meet-the-first-new-cat-species-discovered-in-100-years |access-date=22. september 2026 |website=[[National Geographic]]|url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917152844/https://www.nationalgeographic.com/animals/article/meet-the-first-new-cat-species-discovered-in-100-years |archive-date=17. september 2026}}</ref> <ref name=Lescroart6>{{Harvard|Lescroart et al.|2026|p=6}}: "This species is named after the local name "tilcayo" used for this felid, which is widely known in the Bolivian Yungas zone. The name is treated as an unchanged noun in apposition."</ref> <ref name="Serafinko">{{Cite web|last=Serafinko |first=Marta |date=17. september 2026 |title=New cat species identified in Bolivia, first in over a century |url=https://www.reuters.com/business/environment/new-cat-species-identified-bolivia-first-over-century-2026-09-17/ |access-date=22. september 2026 |publisher=[[Reuters]]}}</ref> <ref name="Bush">{{Cite web |last=Bush |first=Evan |date=17. september 2026 |title=New wild cat species is identified for first time in 100 years, researchers say |url=https://www.nbcnews.com/science/environment/new-wild-cat-species-identified-rcna598113 |access-date=18. september 2026 |publisher=NBC News|archive-date=17. september 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917235910/https://www.nbcnews.com/science/environment/new-wild-cat-species-identified-rcna598113 |url-status=live}}</ref> <ref name="Cara">{{Cite web |last=Cara |first=Ed |date=17. september 2026 |title=Scientists Discover First New Cat Species in Over a Century—and It's Love at First Sight |url=https://gizmodo.com/scientists-discover-first-new-cat-species-in-over-a-century-and-its-love-at-first-sight-2000812939 |access-date=22. september 2026 |website=[[Gizmodo]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260917202249/https://gizmodo.com/scientists-discover-first-new-cat-species-in-over-a-century-and-its-love-at-first-sight-2000812939 |archive-date=17. september 2026 |url-status=live}}</ref> <ref name="Ferrari-2026">{{cite web|last1=Ferrari |first1=O. |title=Scientists name a new cat species for the first time in over a century |url=https://www.livescience.com/animals/cats/scientists-name-a-new-cat-species-for-the-first-time-in-over-a-century |access-date=22. september 2026 |publisher=[[Live Science]] |date=17. september 2026 |archive-date=17. september 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917173437/https://www.livescience.com/animals/cats/scientists-name-a-new-cat-species-for-the-first-time-in-over-a-century |url-status=live}}</ref> <ref name=simms>{{Cite news |last=Simms |first=C. |date=17. september 2026 |title=Beautiful new cat species is first to be named in a century |url=https://www.newscientist.com/article/2589847-beautiful-new-cat-species-is-first-to-be-named-in-a-century/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917225214/https://www.newscientist.com/article/2589847-beautiful-new-cat-species-is-first-to-be-named-in-a-century/ |archive-date=17. september 2026 |access-date=18. september 2026 |work=[[New Scientist]] |url-status=live}}</ref> <ref name=briggs>{{Cite web|last=Briggs |first=Helen |date=17. september 2026 |title=Spotted wildcat from Bolivian forest revealed as new species |url=https://www.bbc.com/news/articles/c6x2zgv9rr4ro |access-date=18. september 2026 |publisher=[[BBC News]]|archive-date=18. september 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260918000801/https://www.bbc.com/news/articles/c6x2zgv9rr4ro |url-status=live}}</ref> }} {{refopning}} * ''Denne artikkelen er ei omsetjing av «[[:en:Tilcayo|Tilcayo]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 22. september 2026'' {{refslutt}} === Siterte verk === {{refbegin}} * {{Cite journal |last1=Lescroart |first1=Jonas |author1-link=species:Jonas Lescroart |last2=Nogales-Ascarrunz |first2=Paola |author2-link=Paola Nogales-Ascarrunz |last3=Cassatt-Johnstone |first3=Molly |last4=Bonilla-Sánchez |first4=Alejandra |last5=Sartor |first5=Caroline Charão |last6=Angulo |first6=Fernando |last7=Ramirez |first7=Jorge L. |last8=de Oliveira |first8=Larissa Rosa |last9=de Oliveira |first9=Tadeu Gomes |last10=Shapiro |first10=Beth |last11=Aliaga-Rossel |first11=Enzo |author11-link=species:Enzo Aliaga-Rossel |last12=Svardal |first12=Hannes |last13=Eizirik |first13=Eduardo |author13-link=species:Eduardo Eizirik |date=September 17, 2026 |title=Phylogenomics and museomics reveal five distinct species of tiger cats in South America |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0960982226011103 |journal=[[Current Biology]] |doi=10.1016/j.cub.2026.08.059 |issn=0960-9822 |pages=1–15 |pmid=42753727 |ref={{harvid|Lescroart et al.|2026}} |archive-date=September 17, 2026 |access-date=September 17, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917211650/https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0960982226011103 |url-status=live}} {{Refend}} == Bakgrunnsstoff == {{commonscat}} {{artslenkjer}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Felinae]] p7x6gf9ftlxjsd6c3qvdcwybdeq2m47 3673834 3673833 2026-09-22T07:45:00Z Roarjo 183 /* Oppdaging */ 3673834 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua|taksonomi_WD=ja }} '''Tilcayo''' (''Leopardus tilcayo'') (spansk uttale: [tilˈkaʝo]), er ein art av små [[kattedyr]] i slekta ''[[Leopardus]]'' som er heimehøyrande i [[Bolivia]]. Arten vart identifisert gjennom ein genetisk studie av tigerkattar som vart publisert i september 2026, og er den første nolevande [[Kattefamilien|kattearten]] som formelt er skildra sidan 1923.<ref name="Bittel"/> Tilcayoen var allereie kjend av lokale samfunn under dette namnet. Han liknar i utsjånad på andre artar av tigerkattar, som [[margay]] (''Leopardus tigrina''), men at han utgjer ein genetisk særskild populasjon var ikkje dokumentert av [[zoolog]]ar før studien frå 2026.<ref name=Lescroart6/> == Oppdaging == Tilcayoen er den første nye kattearten som er formelt skildra som art sidan [[pampaskatt#Systematikk|pampaskatt]]en ''Leopardus fasciatus'' vart identifisert i 1923.<ref name="Bittel"/> Tilcayoen var allereie kjend av lokale samfunn, men var ikkje vitskapleg stadfesta som genetisk skild frå andre tigerkattartar.<ref name="Serafinko"/> [[Biolog]]en og [[National Geographic Society]]-utforskaren Paola Nogales-Ascarrunz kom først i kontakt med arten i 2016, då [[Senda Verde|Senda Verde Wildlife Sanctuary]] i Bolivia kontakta henne om ein katt som var blitt tatt inn der. I om lag eit år før dette hadde katten budd hos ein mann i [[La Paz]], som hadde funne han som kattunge og først trudde at han var ein tamkatt, før han innsåg at han trong stell ved eit senter for ville dyr. I denne perioden hadde mannen prøvd å fôre katten med «nudlar, ris og egg».<ref name="Bush"/> Nogales-Ascarrunz vart interessert i katten og fotograferte han. På dette tidspunktet meinte ho at han var eit uvanleg utsjåande individ av den nærskylde arten ''[[Leopardus tigrinus]]''.<ref name="Bittel"/> I 2019, medan Nogales-Ascarrunz arbeidde med eit hefte om kattedyra i Bolivia, innsåg ho at individet frå dyrevernsenteret såg ut til å skilje seg frå ''L. tigrinus''.<ref name="Bittel"/> I 2026 vart tilcayoen identifisert som ein eigen art ved hjelp av genomisk analyse.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=8}} == Utbreiing og habitat == Tilcayoen vart funnen nær byen Arapata i provinsen [[Nor Yungas]] i departementet [[La Paz-departementet|La Paz]], 1570 meter over havnivå.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=6}} Lokaliteten ligg i det fjellrike [[yungas]]-skogområdet i Bolivia, ein [[tåkeskog]]. Dette er i den austlege skråninga av [[Andesfjella]].<ref name="Bittel"/> == Taksonomi == Ein genetisk analyse av 38 kattar frå Sør- og Mellom-Amerika, mellom dei 26 individ frå ''Leopardus tigrinus''-komplekset, viste at ''tigrinus''-komplekset består av fem særskilde artar, mellom dei ''L. tilcayo''. Arten skal ha skilt lag frå andre ''Leopardus''-artar for meir enn 1,4 millionar år sidan.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=6}} Studien omfatta genetisk materiale frå tigerkattar frå [[Guyanaregionen]] som tidlegare ikkje hadde vore undersøkte, nær området der ''L. tigrinus'' opphavleg vart skildra i 1775. Jonas Lescroart, evolusjonsøkolog ved [[Universiteit Antwerpen]] og ein av dei to hovudforfattarane av studien, kalla studien «den mest omfattande genetiske studien til no» av tigerkattar.<ref name="Cara"/> == Kjenneteikn == Pelsen til tilcayoen er lyst brun med uregelmessig forma [[Rosett i pels|rosettar]].<ref name="Serafinko"/> Rosettane er store og mørkebrune til svarte; dei er for det meste opne eller delvis lukka og flyt ikkje saman.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=6}} Arten har òg korte, runde øyre, lange værhår og eit samantrekt andlet. Som mange andre artar i slekta ''Leopardus'' er han mindre enn ein tamkatt.<ref name="Bittel"/> Kroppslengda er 42,5–50 cm, medan halen er 25–26,5 cm lang. Vekta er 1,5–2,0 kg.<ref name="Ferrari-2026"/> Tilcayoen liknar andre tigerkattartar. Tigerkattane blir rekna som [[kryptisk art|kryptiske artar]], ettersom dei ulike artane liknar kvarandre og er vanskelege å skilje frå kvarandre berre på grunnlag av morfologiske kjenneteikn.<ref name=simms/> == Økologi og åtferd == Per september 2026 er lite kjent om åtferda til tilcayoen. Restar av smågnagarar i [[avføring]]sprøver viser at slike dyr inngår i føda til arten, og opptak frå viltkamera tyder på at arten kan vere mest [[Nattaktiv|aktiv om natta]].<ref name="Serafinko"/> == Bevaringsstatus == Per september 2026 er ''L. tilcayo'' ikkje formelt vurdert på [[IUCN raudliste|IUCN si raudliste]]. IUCN anerkjenner på dette tidspunktet to tigerkattartar, ''L. tigrinus'' og ''L. guttulus'', som begge er klassifiserte som [[Sårbar art|sårbare]].<ref name="Cara"/> Ifølgje Jonas Lescroart, ein av hovudforfattarane av studien, delte forskargruppa resultata sine med [[IUCN]] før ei planlagd ny vurdering av tigerkattane.<ref name="Cara"/> Medforfattaren av studien Tadeu de Oliveira, økolog ved [[Universidade Estadual do Maranhão]] i [[Brasil]], uttalte at tigerkattartane som vart identifiserte i studien, lever i habitat som «forsvinn raskt».<ref name="Bush"/> Det same individet som Nogales-Ascarrunz først fekk kjennskap til, levde framleis i verna fangenskap ved dyrevernsenteret [[Senda Verde]] i Bolivia i 2026. Katten er ti år gammal og har fått tilnamnet «Tigrino».<ref name=briggs/> == Kjelder == {{reflist|2|refs= <ref name="Bittel">{{Cite web |last=Bittel |first=Jason |date=17. september 2026 |title=Meet the First New Cat Species Discovered in 100 Years |url=https://www.nationalgeographic.com/animals/article/meet-the-first-new-cat-species-discovered-in-100-years |access-date=22. september 2026 |website=[[National Geographic]]|url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917152844/https://www.nationalgeographic.com/animals/article/meet-the-first-new-cat-species-discovered-in-100-years |archive-date=17. september 2026}}</ref> <ref name=Lescroart6>{{Harvard|Lescroart et al.|2026|p=6}}: "This species is named after the local name "tilcayo" used for this felid, which is widely known in the Bolivian Yungas zone. The name is treated as an unchanged noun in apposition."</ref> <ref name="Serafinko">{{Cite web|last=Serafinko |first=Marta |date=17. september 2026 |title=New cat species identified in Bolivia, first in over a century |url=https://www.reuters.com/business/environment/new-cat-species-identified-bolivia-first-over-century-2026-09-17/ |access-date=22. september 2026 |publisher=[[Reuters]]}}</ref> <ref name="Bush">{{Cite web |last=Bush |first=Evan |date=17. september 2026 |title=New wild cat species is identified for first time in 100 years, researchers say |url=https://www.nbcnews.com/science/environment/new-wild-cat-species-identified-rcna598113 |access-date=18. september 2026 |publisher=NBC News|archive-date=17. september 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917235910/https://www.nbcnews.com/science/environment/new-wild-cat-species-identified-rcna598113 |url-status=live}}</ref> <ref name="Cara">{{Cite web |last=Cara |first=Ed |date=17. september 2026 |title=Scientists Discover First New Cat Species in Over a Century—and It's Love at First Sight |url=https://gizmodo.com/scientists-discover-first-new-cat-species-in-over-a-century-and-its-love-at-first-sight-2000812939 |access-date=22. september 2026 |website=[[Gizmodo]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260917202249/https://gizmodo.com/scientists-discover-first-new-cat-species-in-over-a-century-and-its-love-at-first-sight-2000812939 |archive-date=17. september 2026 |url-status=live}}</ref> <ref name="Ferrari-2026">{{cite web|last1=Ferrari |first1=O. |title=Scientists name a new cat species for the first time in over a century |url=https://www.livescience.com/animals/cats/scientists-name-a-new-cat-species-for-the-first-time-in-over-a-century |access-date=22. september 2026 |publisher=[[Live Science]] |date=17. september 2026 |archive-date=17. september 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917173437/https://www.livescience.com/animals/cats/scientists-name-a-new-cat-species-for-the-first-time-in-over-a-century |url-status=live}}</ref> <ref name=simms>{{Cite news |last=Simms |first=C. |date=17. september 2026 |title=Beautiful new cat species is first to be named in a century |url=https://www.newscientist.com/article/2589847-beautiful-new-cat-species-is-first-to-be-named-in-a-century/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917225214/https://www.newscientist.com/article/2589847-beautiful-new-cat-species-is-first-to-be-named-in-a-century/ |archive-date=17. september 2026 |access-date=18. september 2026 |work=[[New Scientist]] |url-status=live}}</ref> <ref name=briggs>{{Cite web|last=Briggs |first=Helen |date=17. september 2026 |title=Spotted wildcat from Bolivian forest revealed as new species |url=https://www.bbc.com/news/articles/c6x2zgv9rr4ro |access-date=18. september 2026 |publisher=[[BBC News]]|archive-date=18. september 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260918000801/https://www.bbc.com/news/articles/c6x2zgv9rr4ro |url-status=live}}</ref> }} {{refopning}} * ''Denne artikkelen er ei omsetjing av «[[:en:Tilcayo|Tilcayo]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 22. september 2026'' {{refslutt}} === Siterte verk === {{refbegin}} * {{Cite journal |last1=Lescroart |first1=Jonas |author1-link=species:Jonas Lescroart |last2=Nogales-Ascarrunz |first2=Paola |author2-link=Paola Nogales-Ascarrunz |last3=Cassatt-Johnstone |first3=Molly |last4=Bonilla-Sánchez |first4=Alejandra |last5=Sartor |first5=Caroline Charão |last6=Angulo |first6=Fernando |last7=Ramirez |first7=Jorge L. |last8=de Oliveira |first8=Larissa Rosa |last9=de Oliveira |first9=Tadeu Gomes |last10=Shapiro |first10=Beth |last11=Aliaga-Rossel |first11=Enzo |author11-link=species:Enzo Aliaga-Rossel |last12=Svardal |first12=Hannes |last13=Eizirik |first13=Eduardo |author13-link=species:Eduardo Eizirik |date=September 17, 2026 |title=Phylogenomics and museomics reveal five distinct species of tiger cats in South America |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0960982226011103 |journal=[[Current Biology]] |doi=10.1016/j.cub.2026.08.059 |issn=0960-9822 |pages=1–15 |pmid=42753727 |ref={{harvid|Lescroart et al.|2026}} |archive-date=September 17, 2026 |access-date=September 17, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917211650/https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0960982226011103 |url-status=live}} {{Refend}} == Bakgrunnsstoff == {{commonscat}} {{artslenkjer}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Felinae]] obxi8mmotkwz5rp0152b98g9o6cnvj5 3673857 3673834 2026-09-22T09:34:36Z Ranveig 39 Manuell status og slektskap i taksoboksen (ser ut til at han ikkje liker IUCN-statusen "ingen verdi") 3673857 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua|status=dd|taksonomi_WD=nei |rike=Animalia |klasse=Mammalia |orden=Carnivora |familie=Felidae |slekt=Leopardus }} '''Tilcayo''' (''Leopardus tilcayo'') (spansk uttale: [tilˈkaʝo]), er ein art av små [[kattedyr]] i slekta ''[[Leopardus]]'' som er heimehøyrande i [[Bolivia]]. Arten vart identifisert gjennom ein genetisk studie av tigerkattar som vart publisert i september 2026, og er den første nolevande [[Kattefamilien|kattearten]] som formelt er skildra sidan 1923.<ref name="Bittel"/> Tilcayoen var allereie kjend av lokale samfunn under dette namnet. Han liknar i utsjånad på andre artar av tigerkattar, som [[margay]] (''Leopardus tigrina''), men at han utgjer ein genetisk særskild populasjon var ikkje dokumentert av [[zoolog]]ar før studien frå 2026.<ref name=Lescroart6/> == Oppdaging == Tilcayoen er den første nye kattearten som er formelt skildra som art sidan [[pampaskatt#Systematikk|pampaskatt]]en ''Leopardus fasciatus'' vart identifisert i 1923.<ref name="Bittel"/> Tilcayoen var allereie kjend av lokale samfunn, men var ikkje vitskapleg stadfesta som genetisk skild frå andre tigerkattartar.<ref name="Serafinko"/> [[Biolog]]en og [[National Geographic Society]]-utforskaren Paola Nogales-Ascarrunz kom først i kontakt med arten i 2016, då [[Senda Verde|Senda Verde Wildlife Sanctuary]] i Bolivia kontakta henne om ein katt som var blitt tatt inn der. I om lag eit år før dette hadde katten budd hos ein mann i [[La Paz]], som hadde funne han som kattunge og først trudde at han var ein tamkatt, før han innsåg at han trong stell ved eit senter for ville dyr. I denne perioden hadde mannen prøvd å fôre katten med «nudlar, ris og egg».<ref name="Bush"/> Nogales-Ascarrunz vart interessert i katten og fotograferte han. På dette tidspunktet meinte ho at han var eit uvanleg utsjåande individ av den nærskylde arten ''[[Leopardus tigrinus]]''.<ref name="Bittel"/> I 2019, medan Nogales-Ascarrunz arbeidde med eit hefte om kattedyra i Bolivia, innsåg ho at individet frå dyrevernsenteret såg ut til å skilje seg frå ''L. tigrinus''.<ref name="Bittel"/> I 2026 vart tilcayoen identifisert som ein eigen art ved hjelp av genomisk analyse.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=8}} == Utbreiing og habitat == Tilcayoen vart funnen nær byen Arapata i provinsen [[Nor Yungas]] i departementet [[La Paz-departementet|La Paz]], 1570 meter over havnivå.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=6}} Lokaliteten ligg i det fjellrike [[yungas]]-skogområdet i Bolivia, ein [[tåkeskog]]. Dette er i den austlege skråninga av [[Andesfjella]].<ref name="Bittel"/> == Taksonomi == Ein genetisk analyse av 38 kattar frå Sør- og Mellom-Amerika, mellom dei 26 individ frå ''Leopardus tigrinus''-komplekset, viste at ''tigrinus''-komplekset består av fem særskilde artar, mellom dei ''L. tilcayo''. Arten skal ha skilt lag frå andre ''Leopardus''-artar for meir enn 1,4 millionar år sidan.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=6}} Studien omfatta genetisk materiale frå tigerkattar frå [[Guyanaregionen]] som tidlegare ikkje hadde vore undersøkte, nær området der ''L. tigrinus'' opphavleg vart skildra i 1775. Jonas Lescroart, evolusjonsøkolog ved [[Universiteit Antwerpen]] og ein av dei to hovudforfattarane av studien, kalla studien «den mest omfattande genetiske studien til no» av tigerkattar.<ref name="Cara"/> == Kjenneteikn == Pelsen til tilcayoen er lyst brun med uregelmessig forma [[Rosett i pels|rosettar]].<ref name="Serafinko"/> Rosettane er store og mørkebrune til svarte; dei er for det meste opne eller delvis lukka og flyt ikkje saman.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=6}} Arten har òg korte, runde øyre, lange værhår og eit samantrekt andlet. Som mange andre artar i slekta ''Leopardus'' er han mindre enn ein tamkatt.<ref name="Bittel"/> Kroppslengda er 42,5–50 cm, medan halen er 25–26,5 cm lang. Vekta er 1,5–2,0 kg.<ref name="Ferrari-2026"/> Tilcayoen liknar andre tigerkattartar. Tigerkattane blir rekna som [[kryptisk art|kryptiske artar]], ettersom dei ulike artane liknar kvarandre og er vanskelege å skilje frå kvarandre berre på grunnlag av morfologiske kjenneteikn.<ref name=simms/> == Økologi og åtferd == Per september 2026 er lite kjent om åtferda til tilcayoen. Restar av smågnagarar i [[avføring]]sprøver viser at slike dyr inngår i føda til arten, og opptak frå viltkamera tyder på at arten kan vere mest [[Nattaktiv|aktiv om natta]].<ref name="Serafinko"/> == Bevaringsstatus == Per september 2026 er ''L. tilcayo'' ikkje formelt vurdert på [[IUCN raudliste|IUCN si raudliste]]. IUCN anerkjenner på dette tidspunktet to tigerkattartar, ''L. tigrinus'' og ''L. guttulus'', som begge er klassifiserte som [[Sårbar art|sårbare]].<ref name="Cara"/> Ifølgje Jonas Lescroart, ein av hovudforfattarane av studien, delte forskargruppa resultata sine med [[IUCN]] før ei planlagd ny vurdering av tigerkattane.<ref name="Cara"/> Medforfattaren av studien Tadeu de Oliveira, økolog ved [[Universidade Estadual do Maranhão]] i [[Brasil]], uttalte at tigerkattartane som vart identifiserte i studien, lever i habitat som «forsvinn raskt».<ref name="Bush"/> Det same individet som Nogales-Ascarrunz først fekk kjennskap til, levde framleis i verna fangenskap ved dyrevernsenteret [[Senda Verde]] i Bolivia i 2026. Katten er ti år gammal og har fått tilnamnet «Tigrino».<ref name=briggs/> == Kjelder == {{reflist|2|refs= <ref name="Bittel">{{Cite web |last=Bittel |first=Jason |date=17. september 2026 |title=Meet the First New Cat Species Discovered in 100 Years |url=https://www.nationalgeographic.com/animals/article/meet-the-first-new-cat-species-discovered-in-100-years |access-date=22. september 2026 |website=[[National Geographic]]|url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917152844/https://www.nationalgeographic.com/animals/article/meet-the-first-new-cat-species-discovered-in-100-years |archive-date=17. september 2026}}</ref> <ref name=Lescroart6>{{Harvard|Lescroart et al.|2026|p=6}}: "This species is named after the local name "tilcayo" used for this felid, which is widely known in the Bolivian Yungas zone. The name is treated as an unchanged noun in apposition."</ref> <ref name="Serafinko">{{Cite web|last=Serafinko |first=Marta |date=17. september 2026 |title=New cat species identified in Bolivia, first in over a century |url=https://www.reuters.com/business/environment/new-cat-species-identified-bolivia-first-over-century-2026-09-17/ |access-date=22. september 2026 |publisher=[[Reuters]]}}</ref> <ref name="Bush">{{Cite web |last=Bush |first=Evan |date=17. september 2026 |title=New wild cat species is identified for first time in 100 years, researchers say |url=https://www.nbcnews.com/science/environment/new-wild-cat-species-identified-rcna598113 |access-date=18. september 2026 |publisher=NBC News|archive-date=17. september 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917235910/https://www.nbcnews.com/science/environment/new-wild-cat-species-identified-rcna598113 |url-status=live}}</ref> <ref name="Cara">{{Cite web |last=Cara |first=Ed |date=17. september 2026 |title=Scientists Discover First New Cat Species in Over a Century—and It's Love at First Sight |url=https://gizmodo.com/scientists-discover-first-new-cat-species-in-over-a-century-and-its-love-at-first-sight-2000812939 |access-date=22. september 2026 |website=[[Gizmodo]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260917202249/https://gizmodo.com/scientists-discover-first-new-cat-species-in-over-a-century-and-its-love-at-first-sight-2000812939 |archive-date=17. september 2026 |url-status=live}}</ref> <ref name="Ferrari-2026">{{cite web|last1=Ferrari |first1=O. |title=Scientists name a new cat species for the first time in over a century |url=https://www.livescience.com/animals/cats/scientists-name-a-new-cat-species-for-the-first-time-in-over-a-century |access-date=22. september 2026 |publisher=[[Live Science]] |date=17. september 2026 |archive-date=17. september 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917173437/https://www.livescience.com/animals/cats/scientists-name-a-new-cat-species-for-the-first-time-in-over-a-century |url-status=live}}</ref> <ref name=simms>{{Cite news |last=Simms |first=C. |date=17. september 2026 |title=Beautiful new cat species is first to be named in a century |url=https://www.newscientist.com/article/2589847-beautiful-new-cat-species-is-first-to-be-named-in-a-century/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917225214/https://www.newscientist.com/article/2589847-beautiful-new-cat-species-is-first-to-be-named-in-a-century/ |archive-date=17. september 2026 |access-date=18. september 2026 |work=[[New Scientist]] |url-status=live}}</ref> <ref name=briggs>{{Cite web|last=Briggs |first=Helen |date=17. september 2026 |title=Spotted wildcat from Bolivian forest revealed as new species |url=https://www.bbc.com/news/articles/c6x2zgv9rr4ro |access-date=18. september 2026 |publisher=[[BBC News]]|archive-date=18. september 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260918000801/https://www.bbc.com/news/articles/c6x2zgv9rr4ro |url-status=live}}</ref> }} {{refopning}} * ''Denne artikkelen er ei omsetjing av «[[:en:Tilcayo|Tilcayo]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 22. september 2026'' {{refslutt}} === Siterte verk === {{refbegin}} * {{Cite journal |last1=Lescroart |first1=Jonas |author1-link=species:Jonas Lescroart |last2=Nogales-Ascarrunz |first2=Paola |author2-link=Paola Nogales-Ascarrunz |last3=Cassatt-Johnstone |first3=Molly |last4=Bonilla-Sánchez |first4=Alejandra |last5=Sartor |first5=Caroline Charão |last6=Angulo |first6=Fernando |last7=Ramirez |first7=Jorge L. |last8=de Oliveira |first8=Larissa Rosa |last9=de Oliveira |first9=Tadeu Gomes |last10=Shapiro |first10=Beth |last11=Aliaga-Rossel |first11=Enzo |author11-link=species:Enzo Aliaga-Rossel |last12=Svardal |first12=Hannes |last13=Eizirik |first13=Eduardo |author13-link=species:Eduardo Eizirik |date=September 17, 2026 |title=Phylogenomics and museomics reveal five distinct species of tiger cats in South America |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0960982226011103 |journal=[[Current Biology]] |doi=10.1016/j.cub.2026.08.059 |issn=0960-9822 |pages=1–15 |pmid=42753727 |ref={{harvid|Lescroart et al.|2026}} |archive-date=September 17, 2026 |access-date=September 17, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917211650/https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0960982226011103 |url-status=live}} {{Refend}} == Bakgrunnsstoff == {{commonscat}} {{artslenkjer}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Felinae]] 4adryx7uyeurcjl8dd02gfnz1u16hny 3673860 3673857 2026-09-22T09:35:47Z Ranveig 39 +art 3673860 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua|status=dd|taksonomi_WD=nei |rike=Animalia |klasse=Mammalia |orden=Carnivora |familie=Felidae |slekt=Leopardus |art=tilcayo}} '''Tilcayo''' (''Leopardus tilcayo'') (spansk uttale: [tilˈkaʝo]), er ein art av små [[kattedyr]] i slekta ''[[Leopardus]]'' som er heimehøyrande i [[Bolivia]]. Arten vart identifisert gjennom ein genetisk studie av tigerkattar som vart publisert i september 2026, og er den første nolevande [[Kattefamilien|kattearten]] som formelt er skildra sidan 1923.<ref name="Bittel"/> Tilcayoen var allereie kjend av lokale samfunn under dette namnet. Han liknar i utsjånad på andre artar av tigerkattar, som [[margay]] (''Leopardus tigrina''), men at han utgjer ein genetisk særskild populasjon var ikkje dokumentert av [[zoolog]]ar før studien frå 2026.<ref name=Lescroart6/> == Oppdaging == Tilcayoen er den første nye kattearten som er formelt skildra som art sidan [[pampaskatt#Systematikk|pampaskatt]]en ''Leopardus fasciatus'' vart identifisert i 1923.<ref name="Bittel"/> Tilcayoen var allereie kjend av lokale samfunn, men var ikkje vitskapleg stadfesta som genetisk skild frå andre tigerkattartar.<ref name="Serafinko"/> [[Biolog]]en og [[National Geographic Society]]-utforskaren Paola Nogales-Ascarrunz kom først i kontakt med arten i 2016, då [[Senda Verde|Senda Verde Wildlife Sanctuary]] i Bolivia kontakta henne om ein katt som var blitt tatt inn der. I om lag eit år før dette hadde katten budd hos ein mann i [[La Paz]], som hadde funne han som kattunge og først trudde at han var ein tamkatt, før han innsåg at han trong stell ved eit senter for ville dyr. I denne perioden hadde mannen prøvd å fôre katten med «nudlar, ris og egg».<ref name="Bush"/> Nogales-Ascarrunz vart interessert i katten og fotograferte han. På dette tidspunktet meinte ho at han var eit uvanleg utsjåande individ av den nærskylde arten ''[[Leopardus tigrinus]]''.<ref name="Bittel"/> I 2019, medan Nogales-Ascarrunz arbeidde med eit hefte om kattedyra i Bolivia, innsåg ho at individet frå dyrevernsenteret såg ut til å skilje seg frå ''L. tigrinus''.<ref name="Bittel"/> I 2026 vart tilcayoen identifisert som ein eigen art ved hjelp av genomisk analyse.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=8}} == Utbreiing og habitat == Tilcayoen vart funnen nær byen Arapata i provinsen [[Nor Yungas]] i departementet [[La Paz-departementet|La Paz]], 1570 meter over havnivå.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=6}} Lokaliteten ligg i det fjellrike [[yungas]]-skogområdet i Bolivia, ein [[tåkeskog]]. Dette er i den austlege skråninga av [[Andesfjella]].<ref name="Bittel"/> == Taksonomi == Ein genetisk analyse av 38 kattar frå Sør- og Mellom-Amerika, mellom dei 26 individ frå ''Leopardus tigrinus''-komplekset, viste at ''tigrinus''-komplekset består av fem særskilde artar, mellom dei ''L. tilcayo''. Arten skal ha skilt lag frå andre ''Leopardus''-artar for meir enn 1,4 millionar år sidan.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=6}} Studien omfatta genetisk materiale frå tigerkattar frå [[Guyanaregionen]] som tidlegare ikkje hadde vore undersøkte, nær området der ''L. tigrinus'' opphavleg vart skildra i 1775. Jonas Lescroart, evolusjonsøkolog ved [[Universiteit Antwerpen]] og ein av dei to hovudforfattarane av studien, kalla studien «den mest omfattande genetiske studien til no» av tigerkattar.<ref name="Cara"/> == Kjenneteikn == Pelsen til tilcayoen er lyst brun med uregelmessig forma [[Rosett i pels|rosettar]].<ref name="Serafinko"/> Rosettane er store og mørkebrune til svarte; dei er for det meste opne eller delvis lukka og flyt ikkje saman.{{sfn|Lescroart et al.|2026|p=6}} Arten har òg korte, runde øyre, lange værhår og eit samantrekt andlet. Som mange andre artar i slekta ''Leopardus'' er han mindre enn ein tamkatt.<ref name="Bittel"/> Kroppslengda er 42,5–50 cm, medan halen er 25–26,5 cm lang. Vekta er 1,5–2,0 kg.<ref name="Ferrari-2026"/> Tilcayoen liknar andre tigerkattartar. Tigerkattane blir rekna som [[kryptisk art|kryptiske artar]], ettersom dei ulike artane liknar kvarandre og er vanskelege å skilje frå kvarandre berre på grunnlag av morfologiske kjenneteikn.<ref name=simms/> == Økologi og åtferd == Per september 2026 er lite kjent om åtferda til tilcayoen. Restar av smågnagarar i [[avføring]]sprøver viser at slike dyr inngår i føda til arten, og opptak frå viltkamera tyder på at arten kan vere mest [[Nattaktiv|aktiv om natta]].<ref name="Serafinko"/> == Bevaringsstatus == Per september 2026 er ''L. tilcayo'' ikkje formelt vurdert på [[IUCN raudliste|IUCN si raudliste]]. IUCN anerkjenner på dette tidspunktet to tigerkattartar, ''L. tigrinus'' og ''L. guttulus'', som begge er klassifiserte som [[Sårbar art|sårbare]].<ref name="Cara"/> Ifølgje Jonas Lescroart, ein av hovudforfattarane av studien, delte forskargruppa resultata sine med [[IUCN]] før ei planlagd ny vurdering av tigerkattane.<ref name="Cara"/> Medforfattaren av studien Tadeu de Oliveira, økolog ved [[Universidade Estadual do Maranhão]] i [[Brasil]], uttalte at tigerkattartane som vart identifiserte i studien, lever i habitat som «forsvinn raskt».<ref name="Bush"/> Det same individet som Nogales-Ascarrunz først fekk kjennskap til, levde framleis i verna fangenskap ved dyrevernsenteret [[Senda Verde]] i Bolivia i 2026. Katten er ti år gammal og har fått tilnamnet «Tigrino».<ref name=briggs/> == Kjelder == {{reflist|2|refs= <ref name="Bittel">{{Cite web |last=Bittel |first=Jason |date=17. september 2026 |title=Meet the First New Cat Species Discovered in 100 Years |url=https://www.nationalgeographic.com/animals/article/meet-the-first-new-cat-species-discovered-in-100-years |access-date=22. september 2026 |website=[[National Geographic]]|url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917152844/https://www.nationalgeographic.com/animals/article/meet-the-first-new-cat-species-discovered-in-100-years |archive-date=17. september 2026}}</ref> <ref name=Lescroart6>{{Harvard|Lescroart et al.|2026|p=6}}: "This species is named after the local name "tilcayo" used for this felid, which is widely known in the Bolivian Yungas zone. The name is treated as an unchanged noun in apposition."</ref> <ref name="Serafinko">{{Cite web|last=Serafinko |first=Marta |date=17. september 2026 |title=New cat species identified in Bolivia, first in over a century |url=https://www.reuters.com/business/environment/new-cat-species-identified-bolivia-first-over-century-2026-09-17/ |access-date=22. september 2026 |publisher=[[Reuters]]}}</ref> <ref name="Bush">{{Cite web |last=Bush |first=Evan |date=17. september 2026 |title=New wild cat species is identified for first time in 100 years, researchers say |url=https://www.nbcnews.com/science/environment/new-wild-cat-species-identified-rcna598113 |access-date=18. september 2026 |publisher=NBC News|archive-date=17. september 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917235910/https://www.nbcnews.com/science/environment/new-wild-cat-species-identified-rcna598113 |url-status=live}}</ref> <ref name="Cara">{{Cite web |last=Cara |first=Ed |date=17. september 2026 |title=Scientists Discover First New Cat Species in Over a Century—and It's Love at First Sight |url=https://gizmodo.com/scientists-discover-first-new-cat-species-in-over-a-century-and-its-love-at-first-sight-2000812939 |access-date=22. september 2026 |website=[[Gizmodo]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260917202249/https://gizmodo.com/scientists-discover-first-new-cat-species-in-over-a-century-and-its-love-at-first-sight-2000812939 |archive-date=17. september 2026 |url-status=live}}</ref> <ref name="Ferrari-2026">{{cite web|last1=Ferrari |first1=O. |title=Scientists name a new cat species for the first time in over a century |url=https://www.livescience.com/animals/cats/scientists-name-a-new-cat-species-for-the-first-time-in-over-a-century |access-date=22. september 2026 |publisher=[[Live Science]] |date=17. september 2026 |archive-date=17. september 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917173437/https://www.livescience.com/animals/cats/scientists-name-a-new-cat-species-for-the-first-time-in-over-a-century |url-status=live}}</ref> <ref name=simms>{{Cite news |last=Simms |first=C. |date=17. september 2026 |title=Beautiful new cat species is first to be named in a century |url=https://www.newscientist.com/article/2589847-beautiful-new-cat-species-is-first-to-be-named-in-a-century/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917225214/https://www.newscientist.com/article/2589847-beautiful-new-cat-species-is-first-to-be-named-in-a-century/ |archive-date=17. september 2026 |access-date=18. september 2026 |work=[[New Scientist]] |url-status=live}}</ref> <ref name=briggs>{{Cite web|last=Briggs |first=Helen |date=17. september 2026 |title=Spotted wildcat from Bolivian forest revealed as new species |url=https://www.bbc.com/news/articles/c6x2zgv9rr4ro |access-date=18. september 2026 |publisher=[[BBC News]]|archive-date=18. september 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260918000801/https://www.bbc.com/news/articles/c6x2zgv9rr4ro |url-status=live}}</ref> }} {{refopning}} * ''Denne artikkelen er ei omsetjing av «[[:en:Tilcayo|Tilcayo]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 22. september 2026'' {{refslutt}} === Siterte verk === {{refbegin}} * {{Cite journal |last1=Lescroart |first1=Jonas |author1-link=species:Jonas Lescroart |last2=Nogales-Ascarrunz |first2=Paola |author2-link=Paola Nogales-Ascarrunz |last3=Cassatt-Johnstone |first3=Molly |last4=Bonilla-Sánchez |first4=Alejandra |last5=Sartor |first5=Caroline Charão |last6=Angulo |first6=Fernando |last7=Ramirez |first7=Jorge L. |last8=de Oliveira |first8=Larissa Rosa |last9=de Oliveira |first9=Tadeu Gomes |last10=Shapiro |first10=Beth |last11=Aliaga-Rossel |first11=Enzo |author11-link=species:Enzo Aliaga-Rossel |last12=Svardal |first12=Hannes |last13=Eizirik |first13=Eduardo |author13-link=species:Eduardo Eizirik |date=September 17, 2026 |title=Phylogenomics and museomics reveal five distinct species of tiger cats in South America |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0960982226011103 |journal=[[Current Biology]] |doi=10.1016/j.cub.2026.08.059 |issn=0960-9822 |pages=1–15 |pmid=42753727 |ref={{harvid|Lescroart et al.|2026}} |archive-date=September 17, 2026 |access-date=September 17, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260917211650/https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0960982226011103 |url-status=live}} {{Refend}} == Bakgrunnsstoff == {{commonscat}} {{artslenkjer}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Felinae]] 1uzxgdh4ifpkubi513bhi101ijegbe1 0 434243 3673829 2026-09-22T07:34:54Z Roarjo 183 Roarjo flytte sida [[Leopardus tilcayo]] til [[Tilcayo]] 3673829 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Tilcayo]] qhxfz7sfkbvra1s4mnwqdbxo23eojd1 0 434244 3673832 2026-09-22T07:42:56Z Sigmundg 835 Oppretta sida med «[[FIl:Common_collector_amplifier.svg|mini|Fig. 1 NPN emitterfylgjar med forspenningsnettverk av spenningsdelartypen.]] '''Emitterfylgjar''', eller '''felles collectorkopling''', er eit forsterkartrinn bygd rundt ein [[bipolar transistor]] med collectoren som fellesterminal, som vist i fig. 1. Inngangssignalet er kopla til base-terminalen og utgangssignalet vert henta frå emitteren. Krinsen i fig. 1 er bygd rundt ein [[NPN-transistor]]. Ein emitterfylgjar kan òg nytta…» 3673832 wikitext text/x-wiki [[FIl:Common_collector_amplifier.svg|mini|Fig. 1 NPN emitterfylgjar med forspenningsnettverk av spenningsdelartypen.]] '''Emitterfylgjar''', eller '''felles collectorkopling''', er eit forsterkartrinn bygd rundt ein [[bipolar transistor]] med collectoren som fellesterminal, som vist i fig. 1. Inngangssignalet er kopla til base-terminalen og utgangssignalet vert henta frå emitteren. Krinsen i fig. 1 er bygd rundt ein [[NPN-transistor]]. Ein emitterfylgjar kan òg nytta ein [[PNP-transistor]], men NPN er det vanlegaste. Forsyningsspenninga <math>U_{CC}</math> (merka '''+''' med ein sirkel rundt i fig. 1) er ei [[likespenning]], som kan koma frå eit [[batteri]], eller frå ein [[spenningsregulator]]. Etter som krinsen får tilført [[effekt]] via <math>U_{CC}</math> kan han forsterka [[Elektrisk straum|straumen]], og difor effekten. Inngangssignalet er [[Elektrisk spenning|spenninga]] <math>u_{in}</math>. Ein emitterfylgjar har ikkje collectormotsand, så utgangssignalet <math>u_{out}</math>vert henta frå emitteren. [[Kondensator]]en <math>C_1</math> blokkerer for [[likestraum]], slik at signalkjelda på inngangen ikkje vert utsett for [[likespenning]]. På same måte blokkerer kondensatoren <math>C_2</math> for likestraum på utgangen, slik at lasten <math>R_L</math> ikkje vert påtrykt likespenning. Kondensatorane slepp gjennom tidsvarierande straum (vekselstraum), så dei vert kalla «koplingskondensatorar». På grunn av koplingskondensatorane kan ikkje forsterkaren forsterka likestraum<ref name=Floyd"/><ref name="Millman"/>. For å skilja konstante og tidsvarierane signal er det her nytta storbokstavar for konstante spenningar og straumar og småbokstavar for dei tidsvarierande signal. Dei tidsvarierande komponentane til base- og emitterspenningane vert difor skriva <math>u_b</math> respektivt <math>u_e.</math> == Forspenningsnettverket == [[Fil:BJT_Class_AB_amplifer_output.svg|mini|Fig. 2 Klipping av collectorstraumen.]] Forspenningsnettverket, òg kalla biasnettverket, har som oppgåve å syta for at collectorstraumen, og dermed emitterstraumen <math>I_E\approx I_C</math> har ein verdi slik at emitterspenninga ligg om lag midt mellom null og forsyningsspenninga <math>U_{CC}</math> når inngangssignalet er null. Dette gjer at utgangsspenninga kan svinga over eit størst mogleg område utan at transistoren stenger heilt, slik at <math>I_C</math> går til null (fig. 2), eller opnar heilt, slik at collectorspenninga vert lik forsyningsspenninga. I begge tilfella seier ein at forsterkarer klipper signalet. For å unngå klipping lyt ein syta for at collectorstramen har ein fornuftig verdi når inngangssignalet er null. Denne straumen vert kalla «tomgangstraumen». [[Spenningsdelar]]en <math>R_1</math>-<math>R_2</math>, saman med emittermotstanden <math>R_E</math>, syt for at basespenninga er konstant når inngangsspenninga er null. Emittermotstanden <math>R_E</math> fungerer som loal [[attendekopling]] og stabiliserer tomgangsstraumen. Etter som collectorstraumen er proporsjonal med basestraumen {{NumBlk|:|<math>I_c=\beta I_B,</math>|{{EquationRef|1}}}} der <math>\beta</math> er straumforsterkinga, aukar collectorstraumen når basestraumen aukar. På same måte vil ei redusert inngangsspenning føra til redusert collectorstraum. Emitterstraumen {{NumBlk|:|<math>I_E = I_B+I_C = (1+\beta)I_B,</math>|{{EquationRef|2}}}} så når <math>\beta</math> er stor er <math>I_E\approx \beta I_B</math>. Spenningfallet <math>U_{BE}</math> mellom base og emitter er konstant (ca. 0,6 V i ein småsignalforsterkar), så emitterspenninga <math>U_{E}=U_B-U_{BE}</math>. Vi kan finna emitterstraumen som<ref name=Floyd"/> {{NumBlk|:|<math>I_{E} = \frac{U_{TH} - U_{BE}}{R_E + R_{TH}/\beta},</math>|{{EquationRef|3}}}} der <math>R_{TH}=R_1||R_2</math>. I emitterfylgjaren er alltid <math>R_E\gg R_{TH}/\beta</math>, så {{NumBlk|:|<math>I_{E} = \frac{U_{TH} - U_{BE}}{R_E}.</math>|{{EquationRef|4}}}} Emitterstraumen er med andre ord uavhengig av <math>\beta</math>. == Småsignalanalyse == Når basespenninga <math>u_{b}</math> varierer i takt med inngangsspenninga <math>u_{in}</math> vil variasjonen i emitterspenninga <math>u_{e}</math> fylgja variasjonen i basespenninga, og inverterer ikkje signalet. Det er dette som er opphavet til betegnelsen «emitterfylgjar». Ein emitterfylgjar forsterkar straumen, men ikkje spenninga<ref name=Floyd"/><ref name="Millman"/>. Han fungerer difor som ein [[Bufferforsterkar|buffer]], med høg [[inngangsimpedans]] og låg [[utgangsimpedans]]. === Straumforsterkning === Straumforsterkninga er definert som {{NumBlk|:|<math>A_i = \frac{i_L}{i_s},</math>|{{EquationRef|5}}}} der <math>i_{in}</math> er straumen inn i inngangsterminalen frå signalgeneratoren og <math>i_L</math> er straumen gjennom lastmotstanden. Straumforsterkninga frå base til emitter <math>A'_i=i_e/i_b=\beta</math>, men på grunn av at noko av <math>i_{in}</math> forsvingg gjennom <math>R_1</math> og <math>R_2</math> og noko av <math>i_e</math> tek vegen om <math>R_E</math> er <math>A_i<A'_i</math>. For å ta omsyn til dette plasserer vi straumdelarar både på inn- og utgangen: {{NumBlk|:|<math>A_i = \frac{i_L}{i_s} = \left(\frac{R_1||R_2}{R_1||R_2+R_{in(base)}}\right)\beta\left(\frac{R_E}{R_E+R_L} \right),</math>|{{EquationRef|6}}}} der <math>R_{in(base)}=\beta(r'_e+R_E||R_L)</math>, der <ref name="Millman"/><ref name=Floyd"/> {{NumBlk|:|<math>r'_e \approx \frac{25\mbox{ mV}}{|I_E|}</math>|{{EquationRef|7}}}} er den indre motstanden mellom base og emitter. === Inngangsimpedansen === Motstanden sett inn i basen {{NumBlk|:|<math> R_{in(base)} = \frac{u_{in}}{i_{in}} = \frac{i_e(r'_e+R_E||R_L)}{i_b} = \frac{\beta i_b(r'_e+R_E||R_L)}{i_b} = \beta(r'_e+R_E||R_L).</math>|{{EquationRef|8}}}} Når <math>r'_e\ll R_E||R_L</math> kan uttrykket forenklast til {{NumBlk|:|<math> R_{in(base)} \approx \beta (R_E||R_L).</math>|{{EquationRef|9}}}} For å finna inngangsmotstanden (inngangsimpedansen i midtfrekvensområdet) sett frå signalgeneratoren lyt vi ta omsyn til <math>R_1</math> og <math>R_2</math>, så {{NumBlk|:|<math> R_{in} = R_1 || R_2||[(\beta (R_E||R_L)].</math>|{{EquationRef|10}}}} === Utgangsimpedansen === Utgangsimpedansen frå emitteren {{NumBlk|:|<math>R_{out(em)} = \frac{R_s||R_1||R_2}{\beta} + r'_e,</math>|{{EquationRef|11}}}} så {{NumBlk|:|<math>R_{out} = \frac{u_{out}}{i_{out}} = R_E|| \left( \frac{R_s||R_1||R_2}{\beta} + r'_e \right)</math>|{{EquationRef|12}}}} == Frekvensrespons == [[Frekvensrespons]]en til ein felles forsterkartrinnet er i lågfrekvensområdet avhengig av koplingskondensatorane og dei eksterne motstandane, medan han i høgfrekvensområdet vert bestemt av interne [[kapasitans]] i transistoren saman med dei eksterne motstandane. === Lågfrekvensresponsen === Kondensatorane <math>C_1</math> og <math>C_2</math> gjev opphav til eit [[høgpassfileter|HP-filter]], som generelt har litt ulike [[knekkfrekens]]ar. Knekkfrekensen til filteret rundt <math>C_1</math> blir {{NumBlk|:|<math>f_{C1} = \frac{1}{2\pi (R_s + R_{inn}) C_1} = \frac{1}{2\pi (R_s + R_1||R_2||R_{inn(base)}) C_1},</math>|{{EquationRef|18}}}} der <math>R_{inn(base)}</math> er gitt ved ({{EquationNote|9}}). Knekkfrekvensen på grunn av <math>C_2</math> blir {{NumBlk|:|<math>f_{C2} = \frac{1}{2\pi (R_L + R_E||R_{ut(em)}) C_2},</math>|{{EquationRef|19}}}} der <math>R_{out(em)}</math> er impedancen sett inn i emitter, gitt ved ({{EquationNote|11}}). === Høgfrekvensresponsen === [[Fil:EmitterFollowerSmallSignalModel1.png|mini|Fig. 3 Hybrid-pi-modell.]] Bandbreidda til forsterkaren vert betemt av LP-filtere, danna av eksterne motstandar og interne kapasitansar, kalla parasittiske kapasitansar. Desse er kapasitansen <math>C_{be}</math> mellom basen og emitteren og <math>C_{cb}</math> mellom collector og base. Det er òg ein liten kapasitans <math>C_{ce}</math> mellom collectoren og emitteren, men han påverkar ikkje frekvensresponsen, så vi kan sjå bort frå han. Fig. 3 syner ein emitterfylgjar der transistoren er representert ved [[hybrid-pi-modell]]en. Etter som collectorspenninga er konstant oppstår det ikkje [[attendekopling]]. Fråværet av Miller-effekt fører til at ein emitterfylgjar har mykje større [[bandbreidd]] enn ei [[felles emitterkopling]]. == Referansar == <references> <ref name=Floyd">Floyd, , T.L, Electronic devices, 9. utg., Prentice Hall, 2012.</ref> <ref name="Millman">J. Millman og C.C. Halkias, ''Integrated electonics: Analog and digital circuits and systems'', McGraw-Hill, 1972.</ref> </references> {{Mal:Grunnkopling}} [[Kategori:Analog elektronikk]] [[Kategori:Analog audio]] tqliw8prz2pv11o71nj0irdfp6cdj7k 3673872 3673832 2026-09-22T09:53:22Z Sigmundg 835 /* Referansar */ 3673872 wikitext text/x-wiki [[FIl:Common_collector_amplifier.svg|mini|Fig. 1 NPN emitterfylgjar med forspenningsnettverk av spenningsdelartypen.]] '''Emitterfylgjar''', eller '''felles collectorkopling''', er eit forsterkartrinn bygd rundt ein [[bipolar transistor]] med collectoren som fellesterminal, som vist i fig. 1. Inngangssignalet er kopla til base-terminalen og utgangssignalet vert henta frå emitteren. Krinsen i fig. 1 er bygd rundt ein [[NPN-transistor]]. Ein emitterfylgjar kan òg nytta ein [[PNP-transistor]], men NPN er det vanlegaste. Forsyningsspenninga <math>U_{CC}</math> (merka '''+''' med ein sirkel rundt i fig. 1) er ei [[likespenning]], som kan koma frå eit [[batteri]], eller frå ein [[spenningsregulator]]. Etter som krinsen får tilført [[effekt]] via <math>U_{CC}</math> kan han forsterka [[Elektrisk straum|straumen]], og difor effekten. Inngangssignalet er [[Elektrisk spenning|spenninga]] <math>u_{in}</math>. Ein emitterfylgjar har ikkje collectormotsand, så utgangssignalet <math>u_{out}</math>vert henta frå emitteren. [[Kondensator]]en <math>C_1</math> blokkerer for [[likestraum]], slik at signalkjelda på inngangen ikkje vert utsett for [[likespenning]]. På same måte blokkerer kondensatoren <math>C_2</math> for likestraum på utgangen, slik at lasten <math>R_L</math> ikkje vert påtrykt likespenning. Kondensatorane slepp gjennom tidsvarierande straum (vekselstraum), så dei vert kalla «koplingskondensatorar». På grunn av koplingskondensatorane kan ikkje forsterkaren forsterka likestraum<ref name=Floyd"/><ref name="Millman"/>. For å skilja konstante og tidsvarierane signal er det her nytta storbokstavar for konstante spenningar og straumar og småbokstavar for dei tidsvarierande signal. Dei tidsvarierande komponentane til base- og emitterspenningane vert difor skriva <math>u_b</math> respektivt <math>u_e.</math> == Forspenningsnettverket == [[Fil:BJT_Class_AB_amplifer_output.svg|mini|Fig. 2 Klipping av collectorstraumen.]] Forspenningsnettverket, òg kalla biasnettverket, har som oppgåve å syta for at collectorstraumen, og dermed emitterstraumen <math>I_E\approx I_C</math> har ein verdi slik at emitterspenninga ligg om lag midt mellom null og forsyningsspenninga <math>U_{CC}</math> når inngangssignalet er null. Dette gjer at utgangsspenninga kan svinga over eit størst mogleg område utan at transistoren stenger heilt, slik at <math>I_C</math> går til null (fig. 2), eller opnar heilt, slik at collectorspenninga vert lik forsyningsspenninga. I begge tilfella seier ein at forsterkarer klipper signalet. For å unngå klipping lyt ein syta for at collectorstramen har ein fornuftig verdi når inngangssignalet er null. Denne straumen vert kalla «tomgangstraumen». [[Spenningsdelar]]en <math>R_1</math>-<math>R_2</math>, saman med emittermotstanden <math>R_E</math>, syt for at basespenninga er konstant når inngangsspenninga er null. Emittermotstanden <math>R_E</math> fungerer som loal [[attendekopling]] og stabiliserer tomgangsstraumen. Etter som collectorstraumen er proporsjonal med basestraumen {{NumBlk|:|<math>I_c=\beta I_B,</math>|{{EquationRef|1}}}} der <math>\beta</math> er straumforsterkinga, aukar collectorstraumen når basestraumen aukar. På same måte vil ei redusert inngangsspenning føra til redusert collectorstraum. Emitterstraumen {{NumBlk|:|<math>I_E = I_B+I_C = (1+\beta)I_B,</math>|{{EquationRef|2}}}} så når <math>\beta</math> er stor er <math>I_E\approx \beta I_B</math>. Spenningfallet <math>U_{BE}</math> mellom base og emitter er konstant (ca. 0,6 V i ein småsignalforsterkar), så emitterspenninga <math>U_{E}=U_B-U_{BE}</math>. Vi kan finna emitterstraumen som<ref name=Floyd"/> {{NumBlk|:|<math>I_{E} = \frac{U_{TH} - U_{BE}}{R_E + R_{TH}/\beta},</math>|{{EquationRef|3}}}} der <math>R_{TH}=R_1||R_2</math>. I emitterfylgjaren er alltid <math>R_E\gg R_{TH}/\beta</math>, så {{NumBlk|:|<math>I_{E} = \frac{U_{TH} - U_{BE}}{R_E}.</math>|{{EquationRef|4}}}} Emitterstraumen er med andre ord uavhengig av <math>\beta</math>. == Småsignalanalyse == Når basespenninga <math>u_{b}</math> varierer i takt med inngangsspenninga <math>u_{in}</math> vil variasjonen i emitterspenninga <math>u_{e}</math> fylgja variasjonen i basespenninga, og inverterer ikkje signalet. Det er dette som er opphavet til betegnelsen «emitterfylgjar». Ein emitterfylgjar forsterkar straumen, men ikkje spenninga<ref name=Floyd"/><ref name="Millman"/>. Han fungerer difor som ein [[Bufferforsterkar|buffer]], med høg [[inngangsimpedans]] og låg [[utgangsimpedans]]. === Straumforsterkning === Straumforsterkninga er definert som {{NumBlk|:|<math>A_i = \frac{i_L}{i_s},</math>|{{EquationRef|5}}}} der <math>i_{in}</math> er straumen inn i inngangsterminalen frå signalgeneratoren og <math>i_L</math> er straumen gjennom lastmotstanden. Straumforsterkninga frå base til emitter <math>A'_i=i_e/i_b=\beta</math>, men på grunn av at noko av <math>i_{in}</math> forsvingg gjennom <math>R_1</math> og <math>R_2</math> og noko av <math>i_e</math> tek vegen om <math>R_E</math> er <math>A_i<A'_i</math>. For å ta omsyn til dette plasserer vi straumdelarar både på inn- og utgangen: {{NumBlk|:|<math>A_i = \frac{i_L}{i_s} = \left(\frac{R_1||R_2}{R_1||R_2+R_{in(base)}}\right)\beta\left(\frac{R_E}{R_E+R_L} \right),</math>|{{EquationRef|6}}}} der <math>R_{in(base)}=\beta(r'_e+R_E||R_L)</math>, der <ref name="Millman"/><ref name=Floyd"/> {{NumBlk|:|<math>r'_e \approx \frac{25\mbox{ mV}}{|I_E|}</math>|{{EquationRef|7}}}} er den indre motstanden mellom base og emitter. === Inngangsimpedansen === Motstanden sett inn i basen {{NumBlk|:|<math> R_{in(base)} = \frac{u_{in}}{i_{in}} = \frac{i_e(r'_e+R_E||R_L)}{i_b} = \frac{\beta i_b(r'_e+R_E||R_L)}{i_b} = \beta(r'_e+R_E||R_L).</math>|{{EquationRef|8}}}} Når <math>r'_e\ll R_E||R_L</math> kan uttrykket forenklast til {{NumBlk|:|<math> R_{in(base)} \approx \beta (R_E||R_L).</math>|{{EquationRef|9}}}} For å finna inngangsmotstanden (inngangsimpedansen i midtfrekvensområdet) sett frå signalgeneratoren lyt vi ta omsyn til <math>R_1</math> og <math>R_2</math>, så {{NumBlk|:|<math> R_{in} = R_1 || R_2||[(\beta (R_E||R_L)].</math>|{{EquationRef|10}}}} === Utgangsimpedansen === Utgangsimpedansen frå emitteren {{NumBlk|:|<math>R_{out(em)} = \frac{R_s||R_1||R_2}{\beta} + r'_e,</math>|{{EquationRef|11}}}} så {{NumBlk|:|<math>R_{out} = \frac{u_{out}}{i_{out}} = R_E|| \left( \frac{R_s||R_1||R_2}{\beta} + r'_e \right)</math>|{{EquationRef|12}}}} == Frekvensrespons == [[Frekvensrespons]]en til ein felles forsterkartrinnet er i lågfrekvensområdet avhengig av koplingskondensatorane og dei eksterne motstandane, medan han i høgfrekvensområdet vert bestemt av interne [[kapasitans]] i transistoren saman med dei eksterne motstandane. === Lågfrekvensresponsen === Kondensatorane <math>C_1</math> og <math>C_2</math> gjev opphav til eit [[høgpassfileter|HP-filter]], som generelt har litt ulike [[knekkfrekens]]ar. Knekkfrekensen til filteret rundt <math>C_1</math> blir {{NumBlk|:|<math>f_{C1} = \frac{1}{2\pi (R_s + R_{inn}) C_1} = \frac{1}{2\pi (R_s + R_1||R_2||R_{inn(base)}) C_1},</math>|{{EquationRef|18}}}} der <math>R_{inn(base)}</math> er gitt ved ({{EquationNote|9}}). Knekkfrekvensen på grunn av <math>C_2</math> blir {{NumBlk|:|<math>f_{C2} = \frac{1}{2\pi (R_L + R_E||R_{ut(em)}) C_2},</math>|{{EquationRef|19}}}} der <math>R_{out(em)}</math> er impedancen sett inn i emitter, gitt ved ({{EquationNote|11}}). === Høgfrekvensresponsen === [[Fil:EmitterFollowerSmallSignalModel1.png|mini|Fig. 3 Hybrid-pi-modell.]] Bandbreidda til forsterkaren vert betemt av LP-filtere, danna av eksterne motstandar og interne kapasitansar, kalla parasittiske kapasitansar. Desse er kapasitansen <math>C_{be}</math> mellom basen og emitteren og <math>C_{cb}</math> mellom collector og base. Det er òg ein liten kapasitans <math>C_{ce}</math> mellom collectoren og emitteren, men han påverkar ikkje frekvensresponsen, så vi kan sjå bort frå han. Fig. 3 syner ein emitterfylgjar der transistoren er representert ved [[hybrid-pi-modell]]en. Etter som collectorspenninga er konstant oppstår det ikkje [[attendekopling]]. Fråværet av Miller-effekt fører til at ein emitterfylgjar har mykje større [[bandbreidd]] enn ei [[felles emitterkopling]]. == Referansar == <references> <ref name=Floyd">T.L. Floyd, Electronic devices, 9. utg., Prentice Hall, 2012.</ref> <ref name="Millman">J. Millman og C.C. Halkias, ''Integrated electonics: Analog and digital circuits and systems'', McGraw-Hill, 1972.</ref> </references> {{Mal:Grunnkopling}} [[Kategori:Analog elektronikk]] [[Kategori:Analog audio]] d9wct0bhojhhw7qalwpml3ukfiyvjpi 0 434245 3673836 2026-09-22T08:04:35Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|distrikt | namn = Náchod okres | andre namn = okres Náchod | bilete = Náchod from air 8.jpg | bilettekst = Borga i [[Náchod]] | kart = Map CZ - district Nachod.PNG | karttekst = Náchod okres innanfor regionen Hradec Králové kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj]] | hovudstad = [[Náchod]] | areal = 851,75<ref name="Areal"/> | folketal = 105314 | folket…» 3673836 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Náchod okres | andre namn = okres Náchod | bilete = Náchod from air 8.jpg | bilettekst = Borga i [[Náchod]] | kart = Map CZ - district Nachod.PNG | karttekst = Náchod okres innanfor regionen Hradec Králové kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj]] | hovudstad = [[Náchod]] | areal = 851,75<ref name="Areal"/> | folketal = 105314 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Náchod okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Náchod''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sentralt i regionen og grenser i nord mot [[Polen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Náchod okres: * [[Broumov|Broumov SO]] * [[Jaroměř|Jaroměř SO]] * [[Náchod|Náchod SO]] * [[Nové Město nad Metují|Nové Město nad Metují SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Broumov|Broumov SO]] || 17 684 || 16 312 || 14 947 |- | style=text-align:left; | [[Jaroměř|Jaroměř SO]] || 19 174 || 18 864 || 14 947 |- | style=text-align:left; | [[Náchod|Náchod SO]] || 61 600 || 60 384 || 58 209 |- | style=text-align:left; | [[Nové Město nad Metují|Nové Město nad Metují SO]] || 14 256 || 13 990 || 13 479 |- ! Náchod okres !style=text-align:right; | 112 714 !style=text-align:right; | 109 550 !style=text-align:right; | 105 314 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Nachod]] [[Kategori:Hradec Králové kraj|Nachod]] 6b0paw7ixqellmf052k479os69xq593 3673848 3673836 2026-09-22T08:54:33Z TU-nor 12071 /* Folketal i distriktet */ 3673848 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Náchod okres | andre namn = okres Náchod | bilete = Náchod from air 8.jpg | bilettekst = Borga i [[Náchod]] | kart = Map CZ - district Nachod.PNG | karttekst = Náchod okres innanfor regionen Hradec Králové kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj]] | hovudstad = [[Náchod]] | areal = 851,75<ref name="Areal"/> | folketal = 105314 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Náchod okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Náchod''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sentralt i regionen og grenser i nord mot [[Polen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Náchod okres: * [[Broumov|Broumov SO]] * [[Jaroměř|Jaroměř SO]] * [[Náchod|Náchod SO]] * [[Nové Město nad Metují|Nové Město nad Metují SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Broumov|Broumov SO]] || 17 684 || 16 312 || 14 947 |- | style=text-align:left; | [[Jaroměř|Jaroměř SO]] || 19 174 || 18 864 || 18 679 |- | style=text-align:left; | [[Náchod|Náchod SO]] || 61 600 || 60 384 || 58 209 |- | style=text-align:left; | [[Nové Město nad Metují|Nové Město nad Metují SO]] || 14 256 || 13 990 || 13 479 |- ! Náchod okres !style=text-align:right; | 112 714 !style=text-align:right; | 109 550 !style=text-align:right; | 105 314 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Nachod]] [[Kategori:Hradec Králové kraj|Nachod]] mxs0ulg6artdzyd3fzovms4599d0y9p 0 434246 3673840 2026-09-22T08:19:20Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Otovice''' kan vise til: * [[Otovice i Karlovy Vary]], ein kommune i [[Karlovy Vary]] i distriktet Karlovy Vary okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Otovice i Náchod]], ein kommune i [[Náchod]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3673840 wikitext text/x-wiki '''Otovice''' kan vise til: * [[Otovice i Karlovy Vary]], ein kommune i [[Karlovy Vary]] i distriktet Karlovy Vary okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Otovice i Náchod]], ein kommune i [[Náchod]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} eguvyyqt6w0ifksyadrsp55cix2b20c 0 434247 3673842 2026-09-22T08:44:19Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Poříčí''' kan vise til: * [[Poříčí i Broumov]], ein busetnad i kommunen [[Broumov]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Poříčí nad Sázavou]], ein kommune i [[Benešov]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Červené Poříčí]], ein kommune i [[Klatovy]] i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Horní Poříčí]], ein kommune i [[Strakonice]] i distriktet S…» 3673842 wikitext text/x-wiki '''Poříčí''' kan vise til: * [[Poříčí i Broumov]], ein busetnad i kommunen [[Broumov]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Poříčí nad Sázavou]], ein kommune i [[Benešov]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Červené Poříčí]], ein kommune i [[Klatovy]] i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Horní Poříčí]], ein kommune i [[Strakonice]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Královské Poříčí]], ein kommune i [[Sokolov]] i distriktet Sokolov okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Spálené Poříčí]], ein kommune i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 0bs3lza0el3k7y6ttk7jk6szh4lirgq 0 434248 3673844 2026-09-22T08:47:44Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''[[Benešov]]''' er ein kommune med utvida fullmakter i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia '''Benešov''' kan òg vise til: * [[Benešov i Broumov]], ein busetnad i kommunen [[Broumov]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3673844 wikitext text/x-wiki '''[[Benešov]]''' er ein kommune med utvida fullmakter i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia '''Benešov''' kan òg vise til: * [[Benešov i Broumov]], ein busetnad i kommunen [[Broumov]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 44b6hjdz9h6qgwyhfal31sxlig93ed4 0 434249 3673845 2026-09-22T08:49:14Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{om}} {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Broumov, rynek.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Broumov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Broumov.svg | symbol = Broumov znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Náchod okres|Náchod]] | arealtype = Areal Administrative område til kommunar med utvid…» 3673845 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Broumov, rynek.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Broumov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Broumov.svg | symbol = Broumov znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Náchod okres|Náchod]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =259,35<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 14947 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6874 | folketal_by =2072 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Broumov'''{{mrk|[[tysk]] ''Braunau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Náchod okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Broumov.png|mini|250px|Det administrative området til Broumov innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Broumov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Broumov omfattar 14 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Adršpach]] * [[Božanov]] * '''[[Broumov]]''' * [[Hejtmánkovice]] * [[Heřmánkovice]] * [[Hynčice]] * [[Jetřichov]] * [[Křinice]] * [[Martínkovice]] * '''[[Meziměstí]]''' * [[Otovice i Náchod|Otovice]] * [[Šonov]] * '''[[Teplice nad Metují]]''' * [[Vernéřovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Broumov SO || 17 684 || 16 312 || 14 947 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Broumov''' || 6 874 |- | style=text-align:left; | [[Meziměstí]] || 2 231 |- | style=text-align:left; | [[Teplice nad Metují]] || 1 567 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hejtmánkovice}} || 573 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmánkovice}} || 482 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Broumov''' || 2 072 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Město i Broumov|Nové Město}}{{mrk|name=a|busetnad i kommunen Broumov}} || 1 631 |- | style=text-align:left; | [[Meziměstí]] || 1 546 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velká Ves}}{{mrk|name=a}} || 1 267 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Olivětín}}{{mrk|name=a}} || 1 018 |- | style=text-align:left; | [[Teplice nad Metují]] || 796 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hejtmánkovice}} || 573 |- |} ===Bydelar i Broumov=== Bydelane og tettstadene i Broumov: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Broumov || 2 072 |- ! Broumov by ! style=text-align:right; | 2 072 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Benešov i Broumov|Benešov}} || 106 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kolonie 5. května}} || 213 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nové Město i Broumov|Nové Město}} || 1 631 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Olivětín}} || 1 018 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Poříčí i Broumov|Poříčí}} || 406 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rožmitál}} || 162 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velká Ves}} || 1 267 |- ! Broumov kommune !style=text-align:right; | 8 185 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Broumov]] [[Kategori:Kommunar i Náchod okres|Broumov]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Broumov]] bt04xlbfb0txogiunys06m55iadvf9z 0 434250 3673847 2026-09-22T08:52:01Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''[[Broumov]]''' er ein kommune med utvida fullmakter i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia '''Broumov''' kan òg vise til: * [[Broumov i Tachov]], ein kommune i [[Tachov]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3673847 wikitext text/x-wiki '''[[Broumov]]''' er ein kommune med utvida fullmakter i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia '''Broumov''' kan òg vise til: * [[Broumov i Tachov]], ein kommune i [[Tachov]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} tnohmt51ambsitjeqpcb8db37lkejq0 0 434251 3673849 2026-09-22T09:07:05Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Meziměstí - centrum s městským úřadem obr01.jpg | bilettekst = Rådhuset i Meziměstí | kart = | karttekst = | flagg = Vlajka Meziměstí.gif | symbol = Mezimesti CoA CZ.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Náchod okres|Náchod]] | distrikttype = Administrativ…» 3673849 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Meziměstí - centrum s městským úřadem obr01.jpg | bilettekst = Rådhuset i Meziměstí | kart = | karttekst = | flagg = Vlajka Meziměstí.gif | symbol = Mezimesti CoA CZ.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Náchod okres|Náchod]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Broumov|Broumov SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2231 | folketal_by = 1631 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Meziměstí'''{{mrk|[[tysk]] ''Halbstadt'', ''Halberstadt''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Náchod okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Meziměstí ligg administrativt under [[Broumov]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Náchod okres|Mezimesti]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Mezimesti]] ge84r0t4f3lh0cmbkwzilkmnt4ai3ey 14 434252 3673850 2026-09-22T09:08:13Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Hradec Králové kraj|Nachod]]» 3673850 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové kraj|Nachod]] d0kupf9ajz1j47dqatx63hlxo7l9yng 0 434253 3673851 2026-09-22T09:11:58Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Teplice nad Metují from air K2.jpg | bilettekst = Flyfoto av Teplice nad Metují | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Teplice nad Metují, Náchod District, Czech Republic.svg | symbol = Coat of arms of Teplice nad Metují.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = Nácho…» 3673851 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Teplice nad Metují from air K2.jpg | bilettekst = Flyfoto av Teplice nad Metují | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Teplice nad Metují, Náchod District, Czech Republic.svg | symbol = Coat of arms of Teplice nad Metují.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Náchod okres|Náchod]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Broumov|Broumov SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1567 | folketal_by = 796 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Teplice nad Metují'''{{mrk|[[tysk]] ''Weckelsdorf'', ''Wekelsdorf''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Náchod okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Teplice nad Metují ligg administrativt under [[Broumov]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Náchod okres|Teplice]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Teplice]] r3fm5hpvlh9ek34vs1r9bucu01mhkve 0 434254 3673859 2026-09-22T09:35:43Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Vlkov''' kan vise til: * [[Vlkov i České Budějovice]], ein kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Vlkov i Náchod]], ein kommune i [[Jaroměř]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Vlkov i Nová Paka]], ein busetnad i kommunen [[Nová Paka]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Vlkov i Tábor]], ein kommune i Sob…» 3673859 wikitext text/x-wiki '''Vlkov''' kan vise til: * [[Vlkov i České Budějovice]], ein kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Vlkov i Náchod]], ein kommune i [[Jaroměř]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Vlkov i Nová Paka]], ein busetnad i kommunen [[Nová Paka]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Vlkov i Tábor]], ein kommune i [[Soběslav]] i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Vlkov pod Oškobrhem]], ein kommune i [[Poděbrady]] i distriktet Nymburk okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} od510ypxe2ck5tggskcgmuk4s4ihd30 0 434255 3673863 2026-09-22T09:40:04Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Dobšice''' kan vise til: * [[Dobšice i České Budějovice]], ein busetnad i [[Týn nad Vltavou]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Dobšice i Nymburk]], ein busetnad i [[Poděbrady]] i distriktet Nymburk okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3673863 wikitext text/x-wiki '''Dobšice''' kan vise til: * [[Dobšice i České Budějovice]], ein busetnad i [[Týn nad Vltavou]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Dobšice i Nymburk]], ein busetnad i [[Poděbrady]] i distriktet Nymburk okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} nyzm74iszcl8g85pyrx9p34ossj3ox3 0 434256 3673865 2026-09-22T09:42:00Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Šestajovice]] til [[Šestajovice i Praha-východ]]: Fleirtyding 3673865 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Šestajovice i Praha-východ]] md020803f4f345ekdvjd89xzqdj8qib 3673867 3673865 2026-09-22T09:45:46Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Šestajovice i Praha-východ]] 3673867 wikitext text/x-wiki '''Šestajovice''' kan vise til: * [[Šestajovice i Náchod]], ein kommune i [[Jaroměř]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Šestajovice i Praha-východ]], ein kommune i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} svx174mpibkfwh2o4n8dpohpydubv62 0 434257 3673878 2026-09-22T09:58:20Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Dolany''' kan vise til: * [[Dolany i Kladno]], ein kommune i [[Kladno]] i distriktet Kladno okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Dolany i Klatovy]], ein kommune i [[Klatovy]] i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Dolany i Náchod]], ein kommune i [[Jaroměř]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Dolany i Plzeň-sever]], ein kommune i [[Nýřany]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen P…» 3673878 wikitext text/x-wiki '''Dolany''' kan vise til: * [[Dolany i Kladno]], ein kommune i [[Kladno]] i distriktet Kladno okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Dolany i Klatovy]], ein kommune i [[Klatovy]] i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Dolany i Náchod]], ein kommune i [[Jaroměř]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Dolany i Plzeň-sever]], ein kommune i [[Nýřany]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Dolany nad Vltavou]], ein kommune i [[Kralupy nad Vltavou]] i distriktet Mělník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} spxzspn94pxidvd0d90on9k1ffp2as6 0 434258 3673880 2026-09-22T10:04:19Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Heřmanice''' kan vise til: * [[Heřmanice i Liberec]], ein kommune i [[Frýdlant]] i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Heřmanice i Náchod]], ein kommune i [[Jaroměř]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Heřmanice i Nová Paka]], ein busetnad i kommunen [[Nová Paka]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3673880 wikitext text/x-wiki '''Heřmanice''' kan vise til: * [[Heřmanice i Liberec]], ein kommune i [[Frýdlant]] i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Heřmanice i Náchod]], ein kommune i [[Jaroměř]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Heřmanice i Nová Paka]], ein busetnad i kommunen [[Nová Paka]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} fm5l2kazowzglbuci87qsk7x6girb1v 0 434259 3673881 2026-09-22T10:14:55Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = anorama Jaromer crop.jpg | bilettekst = Utsyn over det historiske sentrumet i Jaroměř | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Jaromer.svg | symbol = Jaroměř znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Náchod okres|Náchod]] | arealtype = Areal Administrative områ…» 3673881 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = anorama Jaromer crop.jpg | bilettekst = Utsyn over det historiske sentrumet i Jaroměř | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Jaromer.svg | symbol = Jaroměř znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Náchod okres|Náchod]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =138,59<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 18679 | folketal1type = kommune | folketal1 = 11980 | folketal_by = 11279 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Jaroměř'''{{mrk|[[tysk]] ''Jermer''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Náchod okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Jaroměř.png|mini|250px|Det administrative området til Jaroměř innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Jaroměř er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> Ein kommune frå det administrative området til Jaroměřinngår i storbyområdet, merkt med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 66 kommunar frå det administrative området til Hradec Králové, 49 kommunar frå Pardubice og 36 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Jaroměř omfattar 14 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Dolany i Náchod|Dolany]] * [[Heřmanice i Náchod|Heřmanice]] * [[Hořenice]] * [[Chvalkovice]] * '''[[Jaroměř]]'''* * [[Jasenná]] * [[Nový Ples]] * [[Rasošky]] * [[Rožnov]] * [[Rychnovek]] * [[Šestajovice i Náchod|Šestajovice]] * [[Velichovky]] * [[Vlkov i Náchod|Vlkov]] * [[Zaloňov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Jaroměř SO || 19 174 || 18 864 || 18 679 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Jaroměř''' || 11 980 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chvalkovice}} || 748 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jasenná}} || 736 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velichovky}} || 722 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rasošky}} || 672 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Jaroměř''' || 11 279 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jasenná}} || 736 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rasošky}} || 600 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velichovky}} || 527 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chvalkovice}} || 382 |- |} ===Bydelar i Jaroměř=== Bydelane og tettstadene i Jaroměř: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Jaroměř || 423 |- | style=text-align:left; | Cihelny || 624 |- | style=text-align:left; | Jakubské Předměstí || 1 857 |- | style=text-align:left; | Josefov || 2 443 |- | style=text-align:left; | Pražské Předměstí || 5 932 |- ! Jaroměř by ! style=text-align:right; | 11 279 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Dolce}} || 4 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jezbiny}} || 249 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Semonice}} || 283 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Starý Ples}} || 165 |- ! Jaroměř kommune !style=text-align:right; | 11 980 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Jaromer]] [[Kategori:Kommunar i Náchod okres|Jaromer]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Jaromer]] 4u3ztdhn2lbolq9hhpsq6tvdxzu40e2 3673882 3673881 2026-09-22T10:18:18Z TU-nor 12071 3673882 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Panorama Jaromer crop.jpg | bilettekst = Utsyn over det historiske sentrumet i Jaroměř | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Jaromer.svg | symbol = Jaroměř znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Náchod okres|Náchod]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =138,59<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 18679 | folketal1type = kommune | folketal1 = 11980 | folketal_by = 11279 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Jaroměř'''{{mrk|[[tysk]] ''Jermer''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Náchod okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Jaroměř.png|mini|250px|Det administrative området til Jaroměř innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Jaroměř er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> Ein kommune frå det administrative området til Jaroměřinngår i storbyområdet, merkt med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 66 kommunar frå det administrative området til Hradec Králové, 49 kommunar frå Pardubice og 36 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Jaroměř omfattar 14 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Dolany i Náchod|Dolany]] * [[Heřmanice i Náchod|Heřmanice]] * [[Hořenice]] * [[Chvalkovice]] * '''[[Jaroměř]]'''* * [[Jasenná]] * [[Nový Ples]] * [[Rasošky]] * [[Rožnov]] * [[Rychnovek]] * [[Šestajovice i Náchod|Šestajovice]] * [[Velichovky]] * [[Vlkov i Náchod|Vlkov]] * [[Zaloňov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Jaroměř SO || 19 174 || 18 864 || 18 679 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Jaroměř''' || 11 980 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chvalkovice}} || 748 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jasenná}} || 736 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velichovky}} || 722 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rasošky}} || 672 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Jaroměř''' || 11 279 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jasenná}} || 736 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rasošky}} || 600 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velichovky}} || 527 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chvalkovice}} || 382 |- |} ===Bydelar i Jaroměř=== Bydelane og tettstadene i Jaroměř: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Jaroměř || 423 |- | style=text-align:left; | Cihelny || 624 |- | style=text-align:left; | Jakubské Předměstí || 1 857 |- | style=text-align:left; | Josefov || 2 443 |- | style=text-align:left; | Pražské Předměstí || 5 932 |- ! Jaroměř by ! style=text-align:right; | 11 279 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Dolce}} || 4 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jezbiny}} || 249 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Semonice}} || 283 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Starý Ples}} || 165 |- ! Jaroměř kommune !style=text-align:right; | 11 980 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Jaromer]] [[Kategori:Kommunar i Náchod okres|Jaromer]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Jaromer]] 65xdafp3u7iqawzopmphbd0ls18hgpi 0 434260 3673904 2026-09-22T11:54:39Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Žernov''' kan vise til: * [[Žernov i Náchod]], ein kommune i [[Náchod]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Žernov i Semily]], ein kommune i [[Turnov]] i distriktet Semily okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3673904 wikitext text/x-wiki '''Žernov''' kan vise til: * [[Žernov i Náchod]], ein kommune i [[Náchod]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Žernov i Semily]], ein kommune i [[Turnov]] i distriktet Semily okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} adp3o793t32cfbm574vrat3xdrixzu7 2 434261 3673907 2026-09-22T11:57:14Z Ranveig 39 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:no:Special:Redirect/revision/25779490|Madagaskar]]» 3673907 wikitext text/x-wiki '''Madagaskar''' er den fjerde største øya i verda og ein [[Afrika|afrikansk]] øy[[republikk]] i [[Indiahavet|Det indiske havet]]. Folk derfrå blir kalla madagassarar eller gassarar. Språket, som blir kalla madagassisk eller gassisk, høyrer difor til den [[Austronesiske språk|austonesiske språkfamilien]]. Ein trudde lenge at øya blei folkesett av austronesiske innvandrarar frå [[Borneo]] i noverande [[Indonesia]] i dei fyrste hundreåra etter Kristi fødsel. Nyare forsking har vist at Madagaskar truleg blei art folkesett alt for 10 500 år sidan. Frå 1896 til 1960 var landet ein fransk koloni. Tida etter sjølvstende har vore politisk ustabil, med fleire udemokratiske maktskifte. Madagaskar har eit rikt og unikt [[Biologisk mangfald|artsmangfald]]. Rundt 80 % av floraen og faunaen er [[Endemisme|endemisk]] for øya, noko som tyder at artane berre finst der. [[Lemurar]] er kanskje det dyreslaget som er mest kjent utanfor Madagaskar. == Norsk-gassiske samband == Madagaskar har vore eit viktig samarbeidsland for norsk [[Det Norske Misjonsselskap|misjon]] sidan 1867. [[Den norske Amerikalinje]] (NAL) hadde gjennom dotterselskapet sitt [[Scandinavian East Africa Line]] (SEAL) rutefart på Madagaskar frå 1921 til 1981. Også [[Norad]] har engasjement på Madagaskar. Det var norsk [[ambassade]] på Madagaskar frå 2004 til 2011, då ambassaden blei redusert til ein ambassadeseksjon under [[Sør-Afrika]]. Mange nordmenn er blitt tildelte utmerkingar i Madagaskar sin nasjonalorden. == Geografi == [[Fil:Madagascar_topo.jpg|mini|Topografien til Madagaskar. Kartet til venstre viser vegetasjonen i landet, medan karten til høgre viser høgdeskilnadane.]] [[Fil:Tsingy_de_Bemaraha.jpg|mini|Tsingy de Bemaraha naturreservat]] Madagaskar kan naturleg delast inn i fem [[Geografi|geografiske]] regionar: Austkysten, Tsaratanana-massivet i nord, det sentrale høglandet, vestkysten og dei sørvestlege områda. Det er to årstider på Madagaskar, ein varm og regnfull periode som varer frå november til april, medan ein kjølegare og tørr periode varer frå mai til oktober. Vindane kjem stort sett frå søraust, og [[Syklon|syklonar]] kan opptre av og til. Det er ingen aktive [[Vulkan|vulkanar]] på øya, men fleire stadar finst det [[Varmekjelde|varmekjelder]]. === Natur === [[Fil:Baobab_Avenue_1.JPG|mini|Ein [[baobab]]-allé ved Morondava.]] Den lange isoleringa til Madagaskar frå kontinenta rundt gjer at det har oppstått eit unikt [[biologisk mangfald]] her. Mange av dyra og plantane i landet finst ingen andre stader i verda. Nokre økologar kallar derfor Madagaskar for «det åttande kontinentet», sjølv om eit eigentleg kontinent blir ert definert ved at det har sitt eige innanlandsklima. Om ein ser bort frå flaggermus, som kom dit luftvegen, og havlevande pattedyr, levde det opphavleg berre fire pattedyrordenar på øya; [[primatar]], [[gnagarar]], insekt (tenrekar) og rovpattedyr. Av [[krypdyr]] finst det mange arter av [[Kameleonar|kameleon]], [[daggekkoar]] og dei godt kamuflerte [[Bladhalegekkoar|bladhalegekkoane]]. Øya har dessutan eit svært rikt [[Fuglar|fugleliv]]. I si tid levde den største fugla i verda, [[Titanelefantfugl|titanelefantfuglen]] (''Vorombe titan''), her. I snitt vog han kring 640 kg, men han kunne truleg vega opp mot 860 kg.<ref name="Hansford & Turvey (2018)">Hansford, J. P., & Turvey, S. T. (2018). Unexpected diversity within the extinct elephant birds (Aves: Aepyornithidae) and a new identity for the world's largest bird. Royal Society open science, 5(9), 181295. DOI: https://doi.org/10.1098/rsos.181295</ref> Omtrent 150 000 av artane som lever på Madagaskar, eller 80 %, finst berre på øya. &nbsp; Sjølv om Madagaskar er ein del av [[Afrika]], er dei fleste artene på øya nært i slekt med artar i [[Sør-Amerika]] og øyane i det sørlege Stillehavet. [[Avskoging i Afrika|Avskoging]] har blitt eit større problem dei siste åra, og mange av artane på øya er no truga. === Den austlege kysten === Den austlege kysten består av ei 50 kilometer brei stripe med lågland og er svært frodig i høve til resten av landet. Kystlinja her er for det meste heilt rett, bortsett frå ei naturleg hamn i nord. Innover i landet er det bratte fjell som grensar mot høglandet i dei sentrale områda. [[Klima|Klimaet]] er [[Subtropisk klima|subtropisk]], og vindane frå Indiahavet i aust gjev mykje regn. I dette området er det omtrent 3500 mm nedbør i året.&nbsp; === Tsaratanana-massivet === [[Tsaratanana]]-massivet i nord har mange høge fjell p¨å over 2000 meter. Det høgaste fjellet i massivet er 2876 meter høgt. Kystlinja her er svært oppriven, i motsetnad til den rette kystlinja langs den austlege kysten. Tsaratanana-massivet er dessutan eit relativt tørt område. === Det sentrale høglandet === Høylandet strekkjer seg frå Tsaratanana-massivet i nord til Ivokoany-massivet i sør. I aust deler dei stupbratte fjella høglandet med austkysten. Frå dei austlege delane av høglandet er det svak «nedoverbakke» heile vegen ned til den vestlege kysten. Om ein ser øya frå sør eller nord, ser det derfor ut som om ho er skråstilt. Området ligg omtrent 800 til 1800 meter over havet. [[Topografi|Topografien]] her er variert. Det er både runde og eroderte fjell, store granittberg, slokna vulkanar og vidstrekte platå i regionen. Hovudstaden [[Antananarivo]], som ligg midt i landet, får omtrent halvparten av dei gjennomsnittlege 1,4 meterane med regn i regnsesongen. Sjølv om det sjeldan finst [[frost]] og [[Frost|rim]] i Antananarivo, er det vanlegare i høgare delar av høglandet i tørkeperioden. Madagaskar er blitt kalla «Den raude øya». Grunnen består av [[lateritt]], som gjer jorda raud på grunn av høgt innhald av [[jern]] og [[aluminium]]. Det er spesielt grunnen i høglandet som inneheld mykje lateritt. === Den vestlege kysten === Den vestlege kysten er svært ujamn, i motsetnad til den austlege kysten. Han er samansett av mange [[Stratigrafi|lag]] som er blitt vorte danna over lengre tid. Den ujamne kystlinja gjer at det finst mange naturlege [[Bukt|bukter]] her som har verna områda mot syklonar og hardt vêr. Djupe bukter og verna hamner har i hundrevis av år vore ein stad med utforskarar, handelsmenn og sjørøvarar frå Europa, Afrika og Midtausten. Området har difor vore eit viktig knyttepunkt mellom Madagaskar og omverda. Sjølv om vestkysten er relativt tørr, er det store delar ein meiner kan bli til gode [[Landbruk|jordbruksområda]]. Men desse områda er tynt folkesette, og mykje er uutforska. === Dei sørvestlege områda === Dei sørvestlege områda består av høge fjell, likt dei nordlege områda. I aust ligg [[Ivakoany-massivet]] og i nord ligg Isala Roiniforme-massivet. Det er to hovudområde her; [[Mahafaly-platået]] og ørkenområdet. I ørkenområdet held [[Antandroy-folket]] til. Heile sørvest består av [[halvørken]], med omtrent 330 mm nedbør i året, og er dermed tørrare enn både den vestlege kysten og det sentrale høglandet. &nbsp;Dei tørraste områda på Madagaskar ligg faktisk på den sørlegaste delen av øya. == Folkesetnad == [[Fil:Antananarivo_(atamari).jpg|mini|Utsyn over Antananarivo.]] [[Fil:Antananarivo_Rova-Palast.jpg|mini|Bygningar i Antananarivo.]] Folket på Madagaskar stammar frå innvandrar frå dagens [[Indonesia]]. Innvandringa har kome i fleire bølgjer, og jamt over er innlandsbefolkninga lysare i hudfarge enn dei ved kysten, og har ofte glatt svart hår. Dei kan nesten forvekslast med indonesarar eller filippinarar. Langs kystane har det lenge vore kontakt med det afrikanske kontinentet. Folket her har ofte mørkare hudfarge og har ofte svart krusete hår. Det har òg vore [[Arabarar|arabisk]], [[India|indisk]] og [[Europa|europeisk]] påverknad. Folket blir ofte delt opp i 18 etniske grupper eller «stammar». Den største folkegruppa er merina, med omtrent 3 millionar medlemmar, og betsileo med omtrent 2 millionar medlemmer. Langs vestkysten finst gruppa sakalava. === Språk === Det [[Gassisk|gassiske språket]] høyrer til den [[Austronesiske språk|austonesiske språkfamiljen]]. Sidan gassarane er nært i slekt med [[Indonesia|indonesarar]], delar det gassiske språket omtrent 90 % av grunnorda med [[maanyan]]-språket frå den søraustlege delen av Borneo i Indonesia. [[Fransk]] blir mykje brukt i administrasjon, som handelsspråk og som akademisk og juridisk språk. Undervisningsspråket i høgare klasser og på dei seks universiteta er fransk. Franske skular og skular som legg vekt på fransk språk har høg status, fordi det gjev høve til betre betalt arbeid. Det finst få lærebøker på gassisk, og undervisinga i morsmålet er ofte mangelfull. Det er populært å læra [[engelsk]], men det finst svært få miljø der ein kan praktisera engelsk på Madagaskar. President [[Marc Ravalomanana]] la stor vekt på å utbreida engelsk, men etter statskuppet i 2009 der Andry Rajoelina tok makta, er fransk nesten blitt einerådande igjen. I private skular drivne av lutherske og reformerte kyrkjer har morsmålet hatt ei viktigare rolle, medan dei katolske skulane som oftast har prioritert fransk. I grunnloven til Madagaskar frå 1960 er gassisk og fransk gjevne status som offisielle språk. President Ravalomanana fekk endra grunnloven slik at engelsk òg fekk plass som offisielt språk, men i den nye grunnloven som blei vedteken i folkeavstemminga 17. november 2010 (den fjerde republikken), er berre gassisk og fransk nemnde. Franske stadnamn blir ofte nytta ved sida av dei gassiske namna, til dømes for [[Tôlanaro|Fort Dauphin, Tolagnaro]]. På nyare kart er dei gassiske namna oppgjevne. === Religion === Omtrent 45 % av innbyggjarane i landet er [[Kristendommen|kristne]]. Det er nesten heilt likt fordelt på [[Den katolske kyrkja|katolikkar]] og protestantar. Dei største kyrkjene er Den katolske kyrkja, Den reformerte kyrkja, den lutherske kyrkja og Den anglikanske kyrkja. Saman har dei danna eit felleskyrkjelig råd (FFKM) som òg har mekla i politiske konfliktar, som i 1991-1992. I seinare tid har òg pinsekyrkjene og ulike frikyrkjelydar hatt sterk vekst. Tradisjonelle religionar (48 %) har ein sterk plass, særleg på landsbygda. Men òg mange [[Kristendommen|kristne]] praktiserer tradisjonelle rituale når det gjeld tilhøvet mellom liv og død og val av gunstige dagar for viktige gjeremål, som omskjering, bryllaup, husbygging, viktige reiser og liknande. Eit særpreg for dei tradisjonelle religionane er tilbeding av og ofring til avdøde forfedrar. Særleg kjende er likvendingsritane som blir praktiserte av merina- og betsileo-gruppene i høglandet. Desse inneber at knokkelrestane etter dei døde blir tekne ut av gravene i særskilde seremoniar. Liksveipet på knoklane blir bytta av familien og hendinga blir feira med musikk, song og dans og god mat og drikke. Andre folkegrupper praktiserer ikkje likvending, men felles for alle gruppene på Madagaskar er respekten for anene og viktige ritar knytte til død og gravlegging. [[Tabu]] har ei viktig rolle i gassisk tradisjonell religion. Det finst ei rekkje reglar for kva, ein kan og ikkje kan gjera. Tabubrot meiner ein kan medføra sjukdom, død og forbanning. [[Eksorsisme]], utdriving av vonde ånder, er svært vanleg, både blant tradisjonelle truande og kristne. Nokre kristne vekkingsrørsle kastar ut vonde ånder og demonar i Jesu namn og meiner at dei kan lækja sjukdom på denne måten, slik som på Jesus si tid. Langs nordvestkysten er det òg fleire [[muslimar]] (på landbasis utgjer dei 7 %). Nokre stadar på austkysten fører nokre slekter røtene sine tilbake til Mekka. Dette kjem av tidleg arabisk innverknad. I desse områda finst òg skriftlærde som kan skriva gassisk med arabiske bokstavar (sorabe). Mange innvandrarar av indisk og pakistansk avstamning er [[Sunniislam|sunni-muslimar]]. ==== Misjonsverksemd ==== Portugisarane var dei fyrste som prøvde kristen misjon på øya, utan særleg suksess, på 1600-talet. Seinare kom franske og britiske misjonærar til. Dei lågkyrkjelege britiske misjonærane frå [[London Missionary Society]] (LMS) kom til Antananarivo i 1818 og byrja å omsetja Bibelen til gassisk. Dei starta òg leseutdanning. Merina-kongen Radama I (styrte 1818-1828) var svært interessert i arbeidet og bestemte at gassisk skulle skrivast med latinske bokstaver. I 1827 kunne nesten 4000 gassarar lesa og skriva. Åtte år seinare kunne 30 000 lesa.&nbsp; Misjonærane rakk akkurat å omsetja heile Bibelen før dei måtte forlate landet fordi dronning Ranavalona I (styrte 1828-1861) opplevde at misjonærane truga den tradisjonelle kultten. Ho sette i gang forfølgingar mot dei som var blitt kristne. Då dei britiske misjonærane kom tilbake i 1860-åra, var det fleire kristne enn då dei reiste, til trass for 30 år med forfølgingar av kristne. Oppmuntra av desse nyhenda sende òg [[Det Norske Misjonsselskap|Det Norske Misjonsselskapet]] (NMS) dei fyrste misjonærane sine til Madagaskar i 1866. John Engh og Nils Nilsen som byrja arbeidet i Betafo i 1867. Sidan har det vore norske misjonærar på øya utan avbrot. Dei satsa på skule- og helsearbeid, og bygde handverksskular og jordbruksskular. Også omsorg for spedalske og arbeid for blinde og døve fekk ein viktig plass. I 1950 oppretta gassiske kristne saman med norske, amerikanske og franske misjonærar Den gassisk-lutherske kyrkja (FLM) på Madagaskar. Etter kvart er det denne kyrkja som styrer alt det lutherske kyrkjelege arbeidet. Kyrkja har nærare 3 millionar tilhengarar. == Historie == === Dei fyrste menneska === Det har tradisjonelt vorte anteke at Madagaskar fyrst blei folkesett for rundt 2 500-4 000 år sidan, men nyare forsking har vista at det må ha hendt alt for rundt 10 500 år sidan.blant Det er funne modifiserte beinrestar etter [[elefantfuglar]] i slektene ''Aepyornis'' og ''Mullerornis'', som viser hoggmerke, kuttmerke og depresjonsbrot etter døden som stemmar med immobilisering og deling. Bevisa for menneskeskapt perimortem-modifisering av direkte daterte bein representerer den tidlegaste indikasjonen på menneske på Madagaskar, og predaterer alle andre arkeologiske og genetiske bevis med >6 000 år. Dei endrar fullstendig forståinga av historia til menneskeleg busetjing av Madagaskar.<ref name="Hansford ''et al.'' (2018)">Hansford, J., Wright, P. C., Rasoamiaramanana, A., Pérez, V. R., Godfrey, L. R., Errickson, D., ... & Turvey, S. T. (2018). Early Holocene human presence in Madagascar evidenced by exploitation of avian megafauna. Science Advances, 4(9), eaat6925. DOI: https://doi.org/10.1126/sciadv.aat6925</ref> === Den andre innvandringa === Det finst beretningar frå arabiske skipparar som fortel om sjøfolk frå Waqwaq rundt 945 e.Kr..Det blir nemnt Waqwaq-øyar både i aust og vest. Det er sannsynleg at Waq-waq refererer til både [[Indonesia]] og Madagaskar. Forteljingane viser at indonesiske sjøfararar segla langs kysten av India til Arabia og deretter sørover langs kysten av Aust-Afrika. Dei kan ha brukt store kanoar med utriggarar. Relieff på tempelveggar i [[Borobudur]] på [[Java]] frå 760 e.Kr. viser store skip med to skip og segl. Fleire forskarar meiner at øya var folketom då dei fyrste indonesarane kom til øya. Men sjøfolk hadde kontakt med både afrikanarar og arabarar. Blodprøver og [[DNA]]-analyser viser at kystbefolkninga som oftast har meir afrikanske innslett enn innlandsbefolkninga. Dei eldste spora etter menneske som arkeologane hittil har avdekka ved kysten, er datert til ca. 400 e.Kr. I innlandet går dateringar tilbake til 1000-talet. Men innvandrarane kan ha vore der tidlegare. Det er òg mogleg at [[bantufolk]] hadde vore der før indonesarane, men dette finst det tvil ved fordi dei hadde dårlegare fartøy. Det finst likevel bantufolk på [[Komorane]] i nærleiken. === Mange kongedøme === Etter kvart organiserte innflyttarane seg i landsbyar. Desse blei leia av småkongar som ofte var i strid med kvarandre. Difor blei landsbyane lagt på toppar i landskapet for lettare å forsvara dei. Folk levde av jordbruk og kvegdrift. Frå Afrika, blei det henta zebukveg, geiter, sauar og fjørkre. Desse har afrikanske namn. Kunsten å dyrka ris hadde folka med seg frå Indonesia. Madagaskar eigna seg godt både for dyrking av tørrlandsris og dyrking av ris i terrassar. Smedkunsten var også kjend, så dei smidde øksar og knivar. Frå 1100-talet av verker den arabiske påverknaden på politikk, religion og handelsverknad å bli meir tydeleg. Handelen på austafrikakysten blei overteken av [[Arabarar|arabarane]], og utflyttarane mista kontakten med Indonesia. Komorane og nokre handelsstasjonar på austkysten var viktige basar for muslimsk påverknad. [[Astrologi]] og spådomskunst er påverka av arabisk tankegang, noko som viser seg i namn på dagar, månader og stjerner. Det mest kjende kongedømet langs kysten var Sakalava-kongedømet i Menabe, som hadde hovudsete i det som i dag er byen [[Morondava]]. Det var òg Sakalava-kongedømet i Boina, som hadde hovudstad i dagens [[Mahajanga]] (Majunga) og i [[Toliara]] (Tulear). I innlandet var dei største kongedøma Betsileo, med sentrum i [[Fianarantsoa]], og Merina med hovudstaden [[Antananarivo]]. === Europearane kjem === [[Fil:Madagascar_MKL_Bd._11_1890_(128499589).jpg|venstre|mini|Kart over Madagaskar frå 1890. ]] 15. august 1500 oppdaga portugisaren [[Diogo Dias]] (Diego Dias) øya for europearane, og gavhenne namnet St. Laurentius-øya etter helgenen for denne dagen. Øya blei etter kvart ein mellomstasjon på vegen til India. Portugisarane starta katolsk misjon med lite hell, og forfølgde maurarane (muslimane). Etter kvart kom òg engelske, nederlandske, dansk-norske og franske sjøfararar til. I 1642 prøvde franskmennene freista å etablera ein koloni i Fort-Dauphin (dagens [[Tôlanaro]]), oppkalla til ære for kronprinsen, den seinare [[Ludvig XIV av Frankrike|Ludvig XIV]]. Dei lykkast betre med øya Sainte Marie i 1750. Madagaskar låg midt i skipsleia for Indiafarten, og var ein ynda opphaldsstad for [[Sjørøveri|piratar]] frå 1685 til 1725. Det er truleg at norske piratar var dei første nordmenn på Madagaskar. (I [[British Museum]] finst eit kart underteikna av ein Seth Lofthus.) 1800-talet var prega av ekspansjonen til merinakongedømet. Før franskmennene gjorde Madagaskar til koloni i 1896, hadde merina-dynastiet kontroll over to tredelar av landet. Dei mest kjende kongane er [[Andrianampoinimerina]] (1787-1810) og [[Radama I]] (1810-1828). Deretter kom fire dronningar, [[Ranavalona|Ranavalona I]] (1828-1861), Rasoherina (1863-1868), Ranavalon II (1868-1883) og Ranavalone III (1883-1896). I 1817 blei det inngått ein avtale mellom den britiske guvernøren og merinaherskaren som forbaud [[Slaveri|slavehandel]], som til då hadde vore viktig for økonomien til øya. Til gjengjeld fekk regimet militær og økonomisk støtte frå Storbritannia. Engelske misjonærar frå London Missionary Society (LMS) kom til øya i 1818 og underviste i det latinske alfabetet. Fram til då hadde gassisk berre vore skrive med arabiske bokstavar av særleg skrivekunnige. Merinaregimet underskreiv traktatar med England, USA og Frankrike. Dei fyrste norske misjonærane frå [[Det Norske Misjonsselskap|Det norske misjonsselskapet]] (NMS) kom til Antananarivo i 1866. Dronning Ranavalona II og hovudet hennar konverterte til protestantismen (den reformerte kyrkja), som LMS hadde innført, i 1869. Den fyrste katolske messa blei feira i løynd i 1855 av ein fransk pater. === Kolonitida === I 1885 godtok britane at Frankrike oppretta eit protektorat for Madagaskar, mot at britane gradvis fekk ta over [[Zanzibar]]. Frankrike tok full kontroll over Madagaskar gjennom militære maktmidlar i åra 1895-1896, og monarkiet til merinaene blei oppløyst. Franskmennene hadde som mål å innføra fransk språk og fransk kultur. I enkelte periodar var berre fransk godkjent i skuleverket. Men i misjonsskulane blei det undervist i morsmål i heile kolonitida. I denne tida blei det bygt vegar og jernbanar og anlagt plantasjar for å dyrka og eksportera koloniale råvarer til moderlandet. Under [[den fyrste verdskrigen]] kjempa gassiske styrkar i [[Frankrike]], [[Marokko]] og [[Syria]]. Også under [[andre verdskrigen]] deltok gassiske styrkar i kampar saman med franskmennene. Til å byrja med tok [[Vichy-regimet]] kontroll over øya, noko som utløyste ein britisk okkupasjon i 1942 for å hindra at landet fall i hendene til [[Japan|japanarane]]. [[Dei frie franske styrkane|Frie franske styrkar]] fekk overdrege øya i 1943. === Sjølvstende === I 1947 braut det ut eit nasjonalistisk opprør, som blei slått ned etter fleire månader med bitre kampar. Frankrike reformerte institusjonane til øya i 1956 under ''Loi Cadre'', lova om oversjøiske reformer, og dermed starta ein fredeleg veg mot sjølvstende. Det blei utropet ein autonom republikk den 14. oktober 1958. I 1959 blei det vedteke ein grunnlov for landet, og 26. juni 1960 fekk republikken fullt sjølvstende. === Dei spreidde øyane === I Mosambikkanalen og rundt Madagaskar ligg øyane [[Glorieuses]], [[Juan de Nova]], [[Europaøya|Europa]], [[Bassas da India]] og [[Tromelinøya|Tromelin]], som i kolonitida høyrde inn under nemninga «Madagascar et dépendances». Frankrike erklærte øyane som sitt territorium i 1892 og i 1897 då Madagaskar blei annektert. Dette blei stadfesta i 1960, tre månader før Madagaskar blei erklært sjølvstendig. SN si generalforsamling slo fast i sin resolusjon 34/91 av 12. desember 1979 at dei franske styresmaktene skulle starta forhandlingar med den gassiske regjeringa så snart som mogleg med sikte på å reintegrera desse øyane til Madagaskar. Men dette har vore ignorert av Frankrike, som i 2015 gav olje- og gasselskap løyve til å utforska førekomstane av olje og gass ved Juan de Nova.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.enezgreen.com/en/mozambique-channel-france-keeps-on-oil-prospection/|tittel=Mozambique Channel: France keeps on oil prospection|dato=2015-10-05|utgjevar=Enez Green|vitja=2025-01-28}}</ref> == Politikk og administrasjon == === Den fyrste republikken === Den fyrste presidenten av Madagaskar, [[Philibert Tsiranana]], blei vald då [[Madagaskars sosialdemokratiske parti|sosialdemokratiske partiar]] hans fekk makta etter sjølvstande i 1960. Han blei attvald utan motstand i mars 1972, men måtte gå av berre to månader seinare etter kraftige studentdemonstrasjonar. Den 5. februar 1975 gav etterfølgjaren hans, general [[Gabriel Ramanantsoa]], makta til innanriksministeren [[Richard Ratsimandrava]]. Men han blei skoten i eit bakholdsangrepp etter berre 6 dagar. === Den andre republikken === I juni 1975 blei det danna ei ny regjering under tidlegare utanriksminister [[Didier Ratsiraka]]. Med folkerøystinga om ein ny grunnlov i desember blei den andre republikken innført. Dei neste åra var prega av eit sosialistisk styre, der staten ville ha kontroll over produksjonsmidla. Men denne politikken blei ein økonomisk katastrofe. I 1989, same året som [[Berlinmuren]] fall, blei Ratsiraka gjenvald til sin tredje sjuårsperiode. Han forlet den sosialistiske politikken og tillet ei fleirpartisystem. Han freista òg å liberalisera økonomien og tiltala private føretak. Sensuren, som hadde lamma presse og opposisjon, blei oppheva, og den revolusjonære retorikken blei droppa. I skulen hadde gassisk språk hatt hovudtyngda, men no blei fransk gjeninnført som undervisningsspråk, for at studentar skulle kunna koma inn på franske universitet. === Den tredje republikken === Store gatedemonstrasjonar i juni 1991 førte til politisk krise som enda med at Ratsiraka måtte gå av. Det uavhengige Kyrkjerådet leidde ein nasjonal kongress som gav landet ein ny grunnlov 19. august 1992. Dermed kom den tredje republikken og [[Albert Zafy]] blei vald til ny president 10. februar 1993. Men Zafy blei avsett på konsisjonelt grunnlag i juli 1996 av nasjonalforsamlinga, og landet kom inn i ei ny krise. Ved presidentvallt ved slutten av året gjorde Didier Ratsiraka comeback. Han gjeninnførte presidentstyret og reviderte grunnloven slik at han ikkje risikerte at nasjonalforsamlinga skulle gå mot han. Alt låg til rette for at han skulle bli gjenvald i desember 2001, etter ein regulær femårsperiode. Men han blei utfordra av borgarmeisteren i Antananarivo, [[Marc Ravalomanana]]. Ravalomanana var ein dynamisk forretningsmann som hadde slått seg opp på meieridrift og næringsmiddelproduksjon. Etter valet oppstod det konflikt om valresultatet. Ravalomanana hevda at han allereie i fyrste valomgang hadde fått over 50 prosent av stemmane, medan Ratsiraka nekta for dette, og kravde ein andre valomgang. I februar 2002 utropte Marc Ravalomanana seg sjølv til president. I april same året fekk han medhald av grunnlovsdomstolen, Haute Cour Constitutionelle (HCC), og blei dermed lovleg innsett som folkevald president av HCC i mai 2002. Ratsiraka freista å kvela hovudstaden ved å sprenga bruer og setja opp vegseperringar, men måtte gje opp og flykta til Frankrike i juni 2002. Etter den fyrste femårsperioden skulle det haldast nytt presidentval, og 3. desember 2006 blei Marc Ravalomanana gjenvald med 54,8 prosent av røystane. Han hadde utarbeidd ein dristig femårsplan for utviklinga på Madagaskar, [[Madagascar Action Plan]] (MAP), og sette mykje inn på å gjennomføra denne i den nye valperioden. Med slagordet «eg styrer landet mitt som eit føretak» stilte han krav til statstenestefolka, og fekk fart på økonomien og fekk bygd vegar, skular og annan [[infrastruktur]]. I byrjinga av 2009 fann det stad store folkelege demonstrasjonar mot presidenten i Antananarivo. Presidenten blei anklaga for å koma i interessekonflikt ved at han blanda saman eigne interesser i næringsmiddelkonsernet TIKO med interessene til staten. Den unge ordføraren i Antananarivo, [[Andry Rajoelina]], samla folk i gatene til demonstrasjonar mot presidenten. 26. januar 2009 utvikla demonstrasjonane seg til plyndringar og brannar. 7. februar blei eit trettitals menneske skotne av vaktane då folkemengda prøvde å innta presidentpalasset. Etter at ei gruppe oberstar i hæren hadde gjort mytteri, tok dei parti for Andry Rajoelina, og tirsdag 17. mars 2009 gjennomførte Rajoelina eit [[Kupp|statskupp]] med støtte frå dei militære. Ravalomanana måtte dra i eksil i Sør-Afrika. Rajoelina blei innsett som overgangspresident av grunnlovsdomstolen HCC. Etter kuppet oppløyste han nasjonalforsamlinga og senatet, og styrte ved hjelp av dekret. Det internasjonale samfunnet med [[Dei sameinte nasjonane|SN]] og [[Den afrikanske unionen]] AU gjorde fleire forsøk på å mekla i konflikten utan resultat. Men i september 2011 underskreiv partane eit vegkart som la grunnlag for gjennomføringa av demokratiske val på president, nasjonalforsamling og kommunestyre. === Den fjerde republikken === Den 17. november 2010 arrangerte Andry Rajoelina ei folkeavstemning om ein ny grunnlov som skulle bana vegen for den fjerde republikken. 11. desember 2010 blei den nye republikken feira med stor fest i hovudstaden samtidig som det nye rådhuset i byen blei innvigd. Men folkeavstemninga og Rajoelina sitt styre oppnådde ikkje internasjonal anerkjenning, og den politiske krisa førte til kutt i internasjonal stat-til-stat bistand og økonomisk naud. Mange mista jobbane sine, turismen braut saman og økonomien stagnerte. På bakgrunn av veikart blei det 20. desember 2013 gjennomført val på ny president og ny nasjonalforsamling. Lørdag 25. januar 2014 blei den tidlegare finansministeren i regjeringa til Rajoelina [[Hery Rajaonarimampianina]] teken i eid som ny folkevald president. Den nye presidenten gjorde seg til talsmann for nasjonal forsoning. Den tidlegare presidenten Marc Ravalomanana fekk koma attende og fekk amnesti. Hausten 2018 blei det gjennomført eit nytt regulært presidentval etter at femårsperioden til Rajaonarimampianinas var over. Ved andre runde 19. desember 2018 stod valet mellom den tidlegare overgangspresidenten Andry Rajoelina og den avsatte presidenten Marc Ravalomanana. Rajoelina vann valet med 55 prosent mot Ravalomananas 45 prosent. Men valdeltakinga var berre 47 prosent. 19. januar 2019 blei Andry Rajoelina teken i eid som president til Madagaskar for den komande femårsperioden. Ei ny regjering var på plass 24. januar med 22 ministrar og Christian Ntsay som statsminister. Etter at Madagaskar for fyrste gong sidan sjølvstendet klarte å få til eit demokratisk maktskifte utan gatedemonstrasjonar, blei òg dei internasjonale sambanda styrka. == Administrativ inndeling == === Administrasjonsnivå === {| | valign="top" |Mellom 1975 og 1991 var Madagaskar delt opp i følgjande administrasjonsnivå: # [[Faritany]] ([[provins]]) # [[Fivondronana]] (eller fivondronampokontany) # [[Firaisana]] (eller firaisampokontany) # [[Fokontany]] (innbyggjarane i fokontany blir kalla fokonolona) | valign="top" |Frå 2004 er det fire administrasjonsnivå: # Faritany ([[provins]]) # [[Faritra]] ([[region]]) # [[Kaominina]] ([[Kommune|kommunen]]) # Fokontany |} Per 2014 hadde Madagaskar seks provinsar (''faritany'') som var leia av ein generalkommissær. Frå 2004 er landet delt inn i 22 regionar som blir leia av ein prefekt. I 2014 hadde landet 1549 kommunar. I kvar kommune kan det vera fleire ''fokontany'', som blir leia av representantar valde av folk i lokalsamfunnet. === Provinsar og regionar === {| |[[Fil:MadagascarProvinces001.png|alt=Madegaskars provinser|venstre|155x155pk|Provinsane i Madegaskar]] |Madagaskar er indelt i seks [[Provins|provinsar]] (''faritany''): # Antananarivo # Antsiranana # Fianarantsoa # Mahajanga # Toamasina # Toliara |} == Næringslivet == Dei viktigaste næringsveiene på Madagaskar er jordbruk, fiske, gruveindustri, tekstilindustri, turisme og anna tenesteyting. === Landbruk og fiske === Nesten 80 prosent av folkesetnaden på Madagaskar bur på landsbygda. Jordbruk og kvegdrift dannar difor det viktigaste inntektsgrunnlaget for størstparten av folkesetnaden. Folkevekst har ført til oppdeling av gardar, og jordmangel er eit stort problem i dei tettest folkesette områda. Produktiviteten er låg. Norsk innsats gjennom misjon (NMS) og Norad har bidratt til viktig auka av mjølkeproduksjon i innlandet. Det lokale zebukveget er blitt kryssa med [[Norsk raudt fe|norsk raud fe]] (NRF). Dette kunne blant anna danne grunnlaget for president [[Marc Ravalomanana]] sin viktige næringsindustri gjennom selskapet TIKO (meieri og næringsmiddel). Etter krisa i 2009–2014 har denne produksjonen stagnert. Men jordbruket har stort potensial. Kaffi og krydder som [[pepar]], [[vanilje]] og [[Kryddernellik|nellik]] er viktige eksportvarer. Fiske og rekeopdrett er viktig for folk ved kysten. Men Madagaskar har inga effektiv kystvakt, og det finst mykje tjuvfiske frå andre makter innanfor fiskerisona. Eksport av reker og hummar (langouste), særleg til Frankrike, har stor økonomisk tyding. === Mineral- og petroleumsindustri === Ei av dei største investeringane i denne sektoren er gjort i nærleiken av Tolagnáro (Fort Dauphin) på sørøstkysten. Selskapet [[Qit Madagascar Mineral]] (QMM) er ei kanadisk avdeling av det internasjonale gruveselskapet Rio Tinto. Ilmenittverket skal kunna leverera titanmalm i 60 år med ein produksjon på 750 000 tonn årleg. Eit anna stort gruveprosjekt er nikkel- og koboltproduksjon frå gruveselskapet Ambatovy med røyrleidning gjennom regnskogen ned til hamnebyen Toamasina. Selskapet [[Sherritt]] er eigd av kanadiarar, japanarar og sørkoreanarar. Det produserer 60 000 tonn nikkel og 5 600 tonn kobolt årleg. Det er rike kolleie i Sakoa på Sørvest-Madagaskar. Det thailandske selskapet [[Pana Africa Mining]] (PAM) ventar på politisk normalisering for å koma i gang med utvinning av kolet ved Ampanihy. Dei forventar 3-5 millionar tonn ved oppstarten. Frå 2012 har aksjeselskapet [[Madagascar Oil]] produsert tungolje i Tsimiroro på vestkysten, ca. 125 km aust for Maintirano. Berre i Tsimiroro kan det bli 150 000 fat per dag. Ved Sakaraha har det kinesiske selskapet Sunpec påvist 270 000 tonn olje i blokk 3113. Det er påvist gasreservar i blokk 3112. I tillegg er det konstatert store gassførekomster ved øyane Europa og Juan de Nova i [[Mosambik-kanalen]]. Men det er strid om rettane til desse øyane, då franskmennene hevdar at dei tilhøyrer dei, medan Madagaskar hevdar at de er ein del av gassisk territorium. I 1998 blei det funne [[Safir|safirar]] i dagbrot i Ilakaka på vegen mellom Ihosy og Toliara. Det blei reine Klondyke-stemningen. På ti år voks Ilakaka til ein by med 60 000 innbyggjarar. I 2016 blei det kinesiske gruveselskapet Jiuxing Mines gjeve konsesjon for å utvinna gull ved landsbyen Soamahamanina, ikkje så langt frå hovudstaden. Men tillatinga blei følgd av store folkelege protester. For øvrig blir det vunne ut mange edelsteinar, kvarts, bauxitt, grafitt, uran, krom og gull på Madagaskar. Men det er ei utfordring å få kontroll over marknadene for desse forekomstane. Mykje blir omsett ulovleg. === Tekstilindustri === Under styret til Marc Ravalomanana var Madagaskar eit av dei fyrste landa som fekk inngå avtale om tollfri eksport av tekstilvarer til USA gjennom ''African Growth and Opportunity Act'' (AGOA).<ref name="brookings">{{Kjelde www|url=https://www.brookings.edu/articles/agoa-and-dutch-disease-the-case-of-madagascar/|tittel=AGOA and Dutch Disease: The case of Madagascar|dato=2015-02-18|språk=en|utgjevar=Brookings.edu|vitja=2025-01-28}}</ref> Dette gav arbeid til fleire titusentals menneske i frihandelssonene. Etter statskuppet i 2009 blei denne avtalen frosen, og tusenvis av fattige tekstilarbeidar mista jobba sine.<ref>{{Kjelde www|url=https://agoa.info/news/article/5047-madagascar-exclusion-from-agoa-to-continue-for-now.html|tittel=Madagascar's exclusion from AGOA to continue for now|dato=2013-01-06|språk=en|utgjevar=African Growth and Opportunity Act (AGOA)|vitja=2025-01-28}}</ref> Med den demokratisk valde president Hery Rajaonarimampianina på plass, blei desse avtalane gjenopptakne.<ref name="brookings" /> === Turisme === 85 prosent av flora, 39 prosent av fugla, 91 prosent av krypdyr og 100 prosent av lemurane er [[Endemisme|endemiske]], det vil seie at dei berre finst på Madagaskar. Dette gjev store høve for økoturisme. Særleg populære er besøk i nasjonalparkene der ein i tillegg til lokale vekster kan møta lemurer som [[indri]], [[Katta|lemur katta]] og dansande [[sifaka]]. Det føregår framleis rovhogst og ulovleg eksport av edeltre frå nasjonalparkar, òg dei som står på [[UNESCO]] si liste over [[verdsarv]].<ref>{{Kjelde www|url=https://wwf.panda.org/es/?194431/UNESCO-recognizes-threats-to-Madagascar-rainforest|tittel=UNESCO recognizes threats to Madagascar rainforest|dato=2010-08-04|språk=en|utgjevar=[[WWF]]|vitja=2025-01-28}}</ref> Også truga dyrearter, som stråleskjelpadde, blir eksportert ulovleg. Skogbrenning og manglande forvalting gjer at mykje av den særeigne naturen, plante- og dyrelivet på Madagaskar forsvinn år for år. Under president Rajoelina er det sett i gang større kampanjar for skogplanting for å bremsa den uheldige klimautvlinga. Det blir bygd nye hoteller og restaurantar som gjer at turistindustrien er aukande. Før statskuppet i 2009 hadde Madagaskar 375 000 turistar. Talet fall drastisk under den politiske krisa som varte fram til 2014, men var oppe i 486 000 i 2019, før talet på turistar under [[koronapandemien]] i 2020/2021 fall til eit historisk botnnivå.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.worlddata.info/africa/madagascar/tourism.php|tittel=Tourism in Madagascar|dato=2024-12-01|språk=en|utgjevar=worlddata.info|vitja=2025-01-28}}</ref> === Korrupsjon === Korrupsjon er svært utbredd og rammar særleg dei fattigaste. Særleg berykta er rettsvesenet, politiet og militæret. Ravalomanana oppretta det uavhengige kontoret for kamp mot korrupsjon med norsk bistand (BIANCO). Men korrupsjonen har halde fram. [[Transparency International]] rangerte Madagaskar som nummer 149 av 180 land med ein Corruption Perception Index (CPI) score for 2020 på 25. {| class="wikitable" !Åra !2006 !2007 !2008 !2009 !2010 !2011 !2012 !2013 !2014 !2015 !2016 !2017 !2018 !2019 !2020 |- !Corruption Perception Index (0-100) |31 |32 |34 |30 |26 |30 |32 |28 |28 |28 |26 |24 |25 |24 |25 |- |} == Litteratur == * Bakke, Jon Erik. 1992. ''Madagaskar. Et levende museum.'' Stavanger: Det Norske Misjonsselskap. * Beaujard, Philippe. 2003 -2004. Les arrivées austronésiennes à Madagascar: vagues ou continuum? I ''Etudes Océan Indien. Langues et cultures de l’océan Indien occidental.'' No. 35-36. Paris: Institut national des langues et civilisations orientales. (INALCO). 59-147. * Birkeli, Fridtjov m.fl. 1949. ''Det Norske Misjonsselskaps historie. Madagaskar Innland, Vest-Madagaskar, Øst-Madagaskar. Bind 4 av Det Norske Misjonsselskaps historie i hundre år.'' Stavanger: Dreyer. * Birkeli, Fridtjov. 1952. ''Politikk og misjon. De politiske og interkonfesjonelle forhold på Madagaskar og deres betydning for den norske misjons grunnlegging 1861-1875.'' Oslo: Egede-Instituttet. * Bloch, Maurice. 1971. ''Placing the Dead. Tombs, Ancestral Villages, and Kinship Organization in Madagascar.'' London: Seminar Press. * [[Otto Christian Dahl|Dahl, Otto Chr.]] 1950. Bibelen på Madagaskar. I H.Chr. Mamen 1950. ''Norske misjonærer som bibeloversettere'' Oslo: Egede-Instituttet. 128-173. * [[Otto Christian Dahl|Dahl, Otto Chr.]] 1951 ''Malgache et Maanjan. Une comparaison linguistique.'' Oslo: Egede-Instituttet. * [[Otto Christian Dahl|Dahl, Otto Chr.]] 1970. Sjøfart over Indiahavet i oldtid og middelalder. I A. Skartveit. (red.). ''Den verdshistoria vi ikkje kjenner 2. Araberlanda, Aust-Europa, Afrika og Amerika.'' Oslo: Det Norske Samlaget. * [[Otto Christian Dahl|Dahl, Otto Chr.]] 1991.''Migration from Kalimantan to Madagascar.''The institute * Dahl, Øyvind. (red.) 1993. ''Language – a Doorway Between Human Cultures.'' Tributes to Dr. Otto Chr. Dahl on His Ninetieth Birthday. Oslo: Novus. * Dahl, Øyvind. 2008. ''Merkverdige Madagaskar. Øya mellom øst og vest''. 2. utgave. Oslo: Spartacus forlag. ISBN 978-82-430-0420-7. * Deschamps, Hubert. 1972. ''Les pirates à Madagascar.'' Paris: Editions Berger-Levrault. * Dick-Read, Robert. 2005. ''The Phantom Voyagers. Evidence of Indonesian Settlement in Africa in Ancient Times.'' Winchester: Thurlton. * [[Sigmund Edland|Edland, Sigmund]]. 2006. ''Evangelists or Envoys ? The role of British missionaries at turning points in Malagasy political history, 1820 – 1840. Documentary and Analysis.'' Stavanger: Misjonshøgskolens Forlag. * Fuglestad, Finn og [[Jarle Simensen]]. (red.). 1986. ''Norwegian Missions in African History.'' Vol 2: ''Madagascar.'' Oslo: Norwegian University Press. * Gueunier, Noël J. 1994. ''Les chemins de l’Islam à Madagascar.'' Paris: L’Harmattan. * Jørgensen, Torstein (red.) 1992. ''I tro og tjeneste. Det Norske Misjonsselskap 1842-1992.'' Bind 1. Stavanger: Misjonshøgskolen. * Mack, John. 1986. ''Madagascar. Island of the Ancestors.'' London: The Trustees of the British Museum by British Museum Publications Ltd. * Munthe, Ludvig. 1985. ''Venstrehandsmisjon? Misjonslegar på Madagaskar.'' Oslo: Luther Forlag. * Nielssen, Hilde Wallem 2012. ''Ritual imagination : A study of tromba possession among the betsimisaraka in eastern Madagascar.'' Brill. * [[Jørgen Ruud|Ruud, Jørgen]]. 1960. ''Taboo. A study of Malagasy Customs and Beliefs.'' Oslo: Oslo University Press, 2nd ed. 1970, Tananarive: Trano Printy Loterana. * Sharp, Leslie A. 1993. ''The Possessed and the Dispossessed: Spirits, Identity, and Power in a Madagascar Migrant Town.'' Berkely: Univ. of California Press. * Skeie, Karina Hestad. 2005. ''Building God’s Kingdom in Highland Madagascar. Norwegian Lutheran Missionaries in Vakinankaratra and Betsileo 1866 – 1903.'' Faculty of Humanities. Oslo: University of Oslo. * Skjortnes, Marianne. 2014. ''Restoring Dignity in Rural and Urban Madagascar. On how Religion Creates New Life-Stories.'' Peter Lang. * Vea, Ellen Rosnes. 2020. ''The Norwegian Mission’s Literacy Work in Colonial and Independent Madagascar.'' Routledge Research in Literacy 11 * Vérin, Pierre. 1990. ''Madagascar.'' Paris: Editions Karthala. * [[Lars Vig|Vig, Lars]]. 1969. ''Charmes – Spécimens de magie malgache.'' Oslo: Universitetsforlaget. * {{Cite book |url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007062004039 |title=Afrika |date=1979 |publisher=Schibsted |isbn=8251607450 |location=Oslo |page=81}} * {{Cite book |last=Lundstøl, Sigrun Riedel |url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009050704018 |title=Land i Afrika |date=1995 |publisher=Faktum |isbn=8254002312 |location=Oslo |page=95}} lvhcmcrhqon8tidiqg7g4eg13e5yscs