Wikipedia nnwiki https://nn.wikipedia.org/wiki/Hovudside MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Filpeikar Spesial Diskusjon Brukar Brukardiskusjon Wikipedia Wikipedia-diskusjon Fil Fildiskusjon MediaWiki MediaWiki-diskusjon Mal Maldiskusjon Hjelp Hjelpdiskusjon Kategori Kategoridiskusjon Tema Temadiskusjon Undertekstar Undertekstdiskusjon Modul Moduldiskusjon Arrangement Arrangementsdiskusjon 0 5323 3674801 3669139 2026-09-26T11:44:58Z Ranveig 39 /* Geografi */ Flikk 3674801 wikitext text/x-wiki {{om|||øya Irland}} {{landboks |namn = Irland |andre namn = Éire <br/> Ireland |adjektiv = irsk |riksvåpen = Coat_of_arms_of_Ireland.svg |riksvåpenstorleik = 60 |flagg = Flag of Ireland.svg{{!}}border |motto = Éire go deo ('Irland for alltid') |nasjonaldag = 17. mars |nasjonalsong = [[Amhrán na bhFiann]] |hovudstad = [[Dublin]] |styresett = [[Republikk]] |statsoverhovudtype = President |statsministertype=[[Taoiseach]] |grunnlagdtype = [[Sjølvstende]] |grunnlagd = &nbsp; |grunnlagd1type = Erklært |grunnlagd1 = [[21. januar]] [[1919]] |grunnlagd2type = Anerkjend |grunnlagd2 = [[6. desember]] [[1921]] |valuta = [[Euro]] |tidssone = UTC |tidssone_sommartid = [[UTC]] +1 |retningsnummer = +353 |domene = .ie }} '''Irland''', òg kalla '''Republikken Irland''', er ein stat på [[øya Irland]], utanfor den nordvestlege kysten av Europa.{{Efn|[[irsk]]: ''Éire''<ref>[https://www.logainm.ie/en/1420121 «Éire / Ireland»], ''Placenames Database of Ireland''</ref>}}{{Efn|Irsk: ''Poblacht na hÉireann''<ref>[http://www.firstdail.com/?page_id=75 «1916 Proclamation»] {{Wayback|url=http://www.firstdail.com/?page_id=75 |date=20231024114526 }}, ''Firstdail.com''</ref> Artikkel 4 i Irlands grunnlov erklærer at navnet på staten er ''Ireland'' (''Irland''); seksjon 2 i Republic of Ireland Act 1948 erklærer at ''Republic of Ireland'' (''Republikken Irland'') er statens beskrivelse.}} Staten dekkar {{Brøk|5|6}} av øya og grensar til [[Nord-Irland]], som er ein del av [[Det sameinte kongeriket Storbritannia og Nord-Irland]]. Irland består av 26 av dei 32 [[Grevskap i Irland|grevskapa]] på øya Irland. Det har 5,1 millionar innbyggjarar (2022). Hovudstaden og den største byen er [[Dublin]], på austsida av øya. Rundt 2,1 millionar innbyggjarar bur i storbyområdet Dublin.<ref>[https://www.cso.ie/en/releasesandpublications/er/pme/populationandmigrationestimatesapril2018/ Population and Migration Estimates, April 2018], ''Central Statistics Office'', 28. august 2018</ref> Republikken Irland har si einaste landgrens mot Nord-Irland, som er ein del av Storbritannia. Det er elles omringa av [[Atlanterhavet]], med [[Keltarsjøen]] i sør, [[St George's Channel]] i søraust og [[Irskesjøen]] i aust. Landet er ein einheitleg, parlamentarisk republikk.<ref>Prakke, L.; Kortmann, C.A.J.M.; Brandhof, J.C.E. van den (2004): ''Constitutional Law of 15 EU Member States'', Deventer: Kluwer, {{ISBN|9013012558}}; s. 429. Sitat: «Since 1937 Ireland has been a parliamentary republic, in which ministers appointed by the president depend on the confidence of parliament»</ref> Den lovgjevande makta, [[Oireachtas]], består av to kammar: eit underhus, [[Dáil Éireann]]; eit overhus, [[Seanad Éireann]]; og ein vald president, [[President i Irland|Uachtarán]]. Presidenten fungerer primært som seremonielt [[statsoverhovud]], men med nokre viktige fullmakter og plikter. Regjeringssjefen har tittelen [[Taoiseach]] (statsminister, bokstavleg ‘sjef’), og er vald av Dáil og utnemnd av presidenten. Vidare utnemnar taoiseachen statsrådane sine. [[Den irske fristaten]] blei oppretta med [[dominion]]status i 1922, som følgje av [[den anglo-irske traktaten]]. I 1937 blei det vedteke ein ny grunnlov, der staten fekk namnet «Irland» og i praksis blei ein [[republikk]], med ein vald ikkje-utøvande president. Staten blei offisielt erklært som republikk i 1949, etter lova om republikken Irland av 1948.<ref>[https://www.rte.ie/radio1/doconone/2018/1127/1013608-republic-of-ireland-act-1948/ «Republic of Ireland Act 1948»], dokumentar fra 2013 ''RTÉ Radio 1''</ref> Irland blei medlem av [[Dei sameinte nasjonane|SN]] i 1955. Det blei medlem av Dei europeiske fellesskapa (EF), forløparen til [[Den europeiske unionen]] (EU), i 1973. Staten hadde ikkje formelle samband med Nord-Irland på det meste av 1900-talet, men i 1980- og 1990-åra samarbeidde dei britiske og irske styresmaktene med nordirske part for å løysa valden og konflikten i Nord-Irland (''[[The Troubles]]''). Etter underskrivinga av [[Langfredagsavtala|Belfastavtalen]] (også kjend som langfredagsavtalen) i 1998 har den irske regjeringa og den nordirske regjeringa samarbeidd om ei rekkje politiske område under Nord/Sør-ministerrådet, som blei oppretta som følgje av avtalen. Irland er eit utvikla land med ein livskvalitet som er blant dei høgaste i verda; basert på metodikk og justeringar for ulikskap av [[Human Development Index|Indeks for menneskeleg utvikling]] (HDI), rangert i 2021, som den sjette høgaste i verda, bak Noreg og framfor Sverige.<ref>[https://hdr.undp.org/inequality-adjusted-human-development-index#/indicies/IHDI Inequality-adjusted Human Development Index]</ref>    Irland har òg eit velfungerande helsevesen, økonomisk fridom og pressefridom.<ref>[https://web.archive.org/web/20201215063955/http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf Human Development Report 2020] (PDF), ''HDRO (Human Development Report Office), ''[[FNs utviklingsprogram]]''. s. 343. Arkivert fra [http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf originalen] den 15. desember 2020''</ref><ref>Henry, Mark (2021): ''In Fact An Optimist's Guide to Ireland at 100''. Dublin: Gill Books. {{ISBN|978-0-7171-9039-3}}. OCLC [[oclc:1276861968|1276861968]].</ref> Irland er medlem av [[Den europeiske unionen|EU]], medlem og ein av grunnleggarane av [[Europarådet]] og medlem av [[Organisasjonen for økonomisk samarbeid og utvikling]] (OECD). Den irske regjeringa har følgt ei politikk med militær [[nøytralitet]] gjennom alliansefridom sidan før den [[andre verdskrigen]], og landet er følgjeleg ikkje medlem av [[NATO]], sjølv om det er medlem av NATO-prosjektet [[Partnarskap for fred]] og nokre aspekt av [[PESCO]]. Den irske økonomien er avansert,<ref>Brennan, Joe (22. januar 2018): [https://www.irishtimes.com/business/economy/ireland-is-world-s-eighth-most-inclusive-advanced-economy-1.3364436 «Ireland is world's eighth-most 'inclusive' advanced economy»], ''The Irish Times''.</ref> og eit av dei store finansielle knutepunkta i Europa er sentrert rundt Dublin. Det rangerar blant dei ti rikaste landa i verda både med omsyn til BNP og BNI per innbyggjar.<ref>[https://www.bloomberg.com/news/articles/2016-07-13/-leprechaun-economics-earn-ireland-ridicule-443-million-bill?leadSource=uverify%20wall «’Leprechaun Economics’ Earn Ireland Ridicule, $443 Million Bill»], Bloomberg L.P. 13. juli 2016.</ref><ref>Paul, Mark (13. juni 2018): [https://www.irishtimes.com/business/economy/ireland-is-the-world-s-biggest-corporate-tax-haven-say-academics-1.3528401 «Ireland is the world's biggest corporate ’tax haven’, say academics»], ''The Irish Times''. Sitat: «New Gabriel Zucman study claims State shelters more multinational profits than the entire Caribbean»</ref><ref name="WorldFactbook">[https://web.archive.org/web/20111119060620/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html?countryName=Ireland&countryCode=ei&regionCode=eur&rank=27#ei «Country Comparison: GDP – per capita (PPP)»], ''World Factbook''. Central Intelligence Agency. Arkivert fra [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html?countryName=Ireland&countryCode=ei&regionCode=eur&rank=27#ei originalen] 19. november 2011</ref> Etter å ha slutta seg til EF vedtok regjeringa i landet ei liberal økonomisk politikk, og mellom 1995 og 2007 bidrog denne til å auka økonomisk vekst. Perioden er no ofte referert til som «[[den keltiske tigeren]]». Ei reversering i veksten følgde, med ein stor [[resesjon]], og denne blei forverra av sprenginga av ein irsk eigedomsbobla: spekulasjon knytt til ei langsiktig prisauke på eigedom tidleg i 2000-åra.<ref>[https://www.euronews.com/2023/07/06/irelands-housing-crisis-millennials-a-generation-sacrificed «Ireland's housing crisis: Millennials, a generation sacrificed»], ''Euronews'', 6. juli 2023</ref><ref>Nicoll, Ruaridh (10. mai 2009): [https://www.theguardian.com/world/2009/may/10/ireland-financial-crisis-emigration «End of the Road: Ireland: As the Celtic Tiger roars its last»], ''The Guardian''. London.</ref> == Namn og symbol == [[Fil:2d_Map_of_Ireland-_first_Irish_postage_stamp.jpg|mini|Det fyrste irske frimerket med dei fleste irske symbola.]] I antikken omtala romarar øya som «Hibernia». Det irske namnet for øya Irland er ''Éire'', avleidd frå [[Ériu]], ei gudinne i [[irsk mytologi]]. Det engelske namnet er avleidd frå der irske igjen, ''Ire'' + ''land''.<ref>Wilson, James (2. september 2023): [https://www.irishcentral.com/roots/history/where-does-the-name-ireland-come-from «Where does the name Ireland come from?»], ''IrishCentral.com''</ref> Dette namnet kom i bruk i samband med at anglo-normannarane erobra Irland på slutten av 1100-talet.<ref>Room, Adrian (2006): ''Placenames of the World: Origins and Meanings of the names for 6,600 Countries, Cities, Territories, Natural Features and Historic Sites''. 2. utgave, McFarland & Company, s. 176.</ref> Staten Irland blei oppretta i 1922, og bestod då av 26 av dei 32 grevskapa i Irland. Han var kjend som [[Den irske fristaten]] (''Saorstát Éireann'').<ref>Coleman, Marie (2013): [https://books.google.no/books?id=BeMkAgAAQBAJ&pg=PT230&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false ''The Irish Revolution, 1916–1923'']. Routledge. {{ISBN|978-1317801467}}; s. 230.</ref> Den irske grunnloven blei vedteken i 1937, og slo fast at «namnet på staten er Éire, eller, på engelsk, Ireland». Styresmaktene i Storbritannia brukte namnet «Eire» (utan det diakritiske teiknet på fyrste bokstav) og, frå 1949 «Republikken Irland» for staten.<ref>Oliver, J.D.B. (2004): [https://books.google.no/books?id=f9FGwkXiIS0C&pg=PA181&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false «What's in a Name?»], i: Tiley, John, red.: ''Studies in the History of Tax Law''. Hart Publishing. {{ISBN|1841134732}}; s. 181–183.</ref> Det var ikkje før [[Langfredagsavtala|Belfastavtalen]] frå 1998, då regjeringa i Dublin gav opp kravet på Nord-Irland, at den britiske regjeringa byrja å kalla staten for Irland.<ref>Oliver (2004), s. 178; Daly (2007), s. 80</ref> Republikken Irland delar mange symbol med heile øya Irland. Desse omfattar fargen grønt («den grønne øya») og blått (fargen til nasjonalhelgenen [[Saint Patrick]]), dyr som irsk ulvehund og hjort, strukturar som rundtårn og keltiske krossar, og design som keltiske knutar og spiralar. [[Shamrock]] (irsk ''seamróg'') er ein type [[Kløverslekta|kløver]], og har vore eit nasjonalt symbol for Irland sidan 1600-talet, då det blei vanleg å bera det som eit symbol på Sankt Patrick-dagen. Desse symbola blir nytta av statlege institusjonar så vel som private organ i Irland. [[Fil:Seal_of_the_President_of_Ireland.png|mini|Seglet til den irske presidenten, som inneheld ei harpe.]] Det irske flagget er ein [[trikolor]] av grønt, kvitt og oransje. Utforminga av flagget stammar frå ei kulturell og politisk rørsla frå midten på 1800-talet kalla [[Young Ireland]], men blei fyrst utbreidd under [[påskeopprøret]] i 1916. Fargane representerer den irsk-gæliske tradisjonen (grøn) og tilhengjarane til [[Vilhelm III av England|Vilhelm av Oranien]] i Irland (oransje), med kvitt som representerer strevet etter fred mellom dei.<ref>[https://www.gov.ie/en/publication/adc448-the-national-flag/?referrer=http://www.taoiseach.gov.ie/eng/Historical_Information/The_National_Flag/ «National Flag»], ''Taoiseach.gov.ie. Department of the Taoiseach''.</ref> Det blei teke i brukt som flagget til Den irske fristaten i 1922. I likskap med nasjonalflagget har nasjonalsangen, ''[[Amhrán na bhFiann]]'' røtene sine i påskeopprøret, då songen blei sungen av opprørarane. Sjølv om han opphavleg blei gjeven ut på engelsk i 1912,<ref name="Sherry2">Sherry, Ruth (våren 1996): [https://web.archive.org/web/20191104112614/https://www.historyireland.com/20th-century-contemporary-history/the-story-of-the-national-anthem/ «The Story of the National Anthem»], ''History Ireland''. Dublin. '''4'''(1); s. 39–43. Arkivert fra [http://www.historyireland.com/20th-century-contemporary-history/the-story-of-the-national-anthem/ originalen] den 4. november 2019.</ref> blei songen omsett til irsk i 1923, og den irskspråklege versjonen blir oftare sungen i dag.<ref name="Sherry2"/> Songen blei offisielt hymne for den irske fristaten i 1926.<ref>[https://www.oireachtas.ie/en/debates/debate/dail/1926-07-20/20/ «Ceisteannea—Questions. Oral answers. – Saorstát National Anthem»], ''Dáil Éireann'' (4th Dáil) – '''16'''(21). 20. juli 1926.</ref> [[Det irske riksvåpenet]], ei [[Harpe|handharpe]] i gull på mørk blå botn, blei vedteke i 1945. Harpa har vore nytta som eit symbol for Irland sidan mellomalderen, og blir òg omtalt som Brian Boru-harpa, etter den irske kongen [[Brian Boru]]. Riksvåpenet har opphav som våpenskjoldet til dei irske monarkane, og blei registrert som våpen for kongen av Irland på 1100-talet. Frå sameininga av kronene til England, Skottland og Irland i 1603, har det irske symbolet vore nytta som ein del av ei firdeling av det kongelege våpenskjoldet til Storbritannia. I dag er dei dei det personlege våpenskjoldet til presidenten av Irland medan han er i embetet og blir nytta som presidentstandard. Harpesymbolet blir mykje brukt av staten for å markera offisielle dokument, irsk mynt og på seglet til den irske presidenten. ==Geografi== {{detaljar|Irsk geografi}} [[Fil:Topography_Ireland.jpg|mini|Topografien til Irland]] [[Øya Irland]] har eit areal på 84 421&nbsp;km². 83 % (cirka 5/6) av øya tilhøyrer republikken Irland. Øya har kyst mot Atlanterhavet i vest, mot [[North Channel]] i nordaust og mot [[Irskesjøen]] i aust. I søraust ligg [[St George's Channel|St. George's Channel]] og i sørvest ligg [[Keltarsjøen|Det keltiske havet]]. Den vestlege kysten av Irland består i stor del av klipper, bakkar og små fjell (det høgaste punktet er 1 038 meter høge [[Carrauntoohil|Carrauntuohill]]).<ref name="opplev">{{Cite book |last=Hunt, Lindsay |url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010043003020 |title=Opplev Irland |date=1997 |publisher=Aschehoug |isbn=8203221645 |location=Oslo |page=}}</ref>&nbsp;&nbsp; I nord og vest er det forrivne oddar og bratte klippar som stupar i havet. Utanfor kysten ligg ei rekkje øyar, nokre av dei busette eller med gamle festningar og kloster. Nokre øyar er verna som fugleservat. Bergrunnen har ein god del kalkstein og kan ha store grottesystem. Forhistoriske vulkanar har blant anna danna dei uvanlege krystallinske formasjonane på [[Giant's Causeway]] i [[Antrim]]. Øya har spor etter istid i form av blant anna [[Dal|U-dalar]], [[Jettegryte|jettegrytter]] og [[Morene|morenar]].<ref name="opplev"/> I midten av Irland er terrenget relativt flatt. Irland har ein del elver som [[Shannonelva|Shannon]], og ein del store sjøar. Kring 14 % av arealet er dyrka mark, 71&nbsp;% er beite og 5&nbsp;% skog. Den sentrale delen av øya består av store kalksteinssletter omringa av ein broten fjellkjede. Kysten er nokså opppriven, og har fjordar i vest.{{Sfn|Clarke|1993}} Den største byen i Irland er hovudstaden [[Dublin]] ved austkysten, med 1 045 769 innbyggjarar; [[Cork]] med 190 384 innbyggjarer ligg i den sørlege delen; [[Limerick]] med 90&nbsp;757 innbyggjarar ligg vest i landet; [[Galway]] med 72&nbsp;729 innbyggjarar ligg ved vestkysten, og [[Waterford]] med 49&nbsp;213 ligg ved den søraustlege kysten.{{Sfn|Clarke|1993}} === Skog og myrer === [[Fil:Maam_Cross_turf-cutting_geograph-3178833-by-Ben-Brooksbank.jpg|mini|Maskinell torvskjering i [[Connemara]].]] Irland hadde tidlegare betydelege eikeskoger som er forsvunne på grunn av overbeskatting. Planting av nåletre (som ikkje finst her naturleg) og lauvtre har til dels erstatta forsvunnen skog. [[Myr|Torvmyrer]] i landet har lenge vore kjelde til brensel i til dels stor skala. I 2000-åra byrja styresmaktene å stenga myrane for uttak av brensel fordi det er truleg at myrer som blir utnytta slik gjev frå seg store mengder [[drivhusgass]]. Etter istida var store delar av Midland dekke av innsjøar som gradvis blei fylte av restar av vegetasjon som blei omdanna til torv ({{lang|en|peat}}) i dei våte omgjevnadane. Torvlaga har vore 5 til 12 meter tjukke.<ref name="opplev"/><ref name=":0">{{Kjelde www|url=http://www.theguardian.com/world/2018/nov/27/ireland-closes-peat-bogs-climate-change|tittel=End of an era as Ireland closes its peat bogs 'to fight climate change'|dato=2018-11-27|språk=en|verk=the Guardian|vitja=2021-08-12|sitat=When the semi-state company that harvests Ireland’s peatlands recently announced the closure of 17 bogs, the news was greeted as the end of an era. Turning the soggy landscape that covers much of Ireland’s midlands into a fuel source had been a great national project, an ambitious undertaking launched by the republic’s founding fathers in the 1930s. Draining and cutting hundreds of thousands of hectares of turf on an industrial scale generated desperately needed jobs and reduced dependence on oil imports for almost a century.}}</ref><ref name=":1">{{Kjelde www|url=https://www.bbc.com/future/article/20201203-peat-the-decline-of-the-worlds-dirtiest-fuel|tittel=How Ireland is abandoning its dirty fuel|etternamn=Tierney|førenamn=Nessa|dato=4. desember 2020|språk=en|verk=www.bbc.com|vitja=2021-08-12|sitat=As a country without its own oil, a limited supply of gas and almost no coal, turf has been an important fuel for Ireland, providing the island nation with some energy self-sufficiency. Many families still have an area of bog, often passed down through generations, from which they can harvest enough fuel to see them through the year. I}}</ref> På grunn av omfattande utnytting er store delar av torvmyrene forsvunne. Irland har ikkje kol eller olje, og torv har vore brukt i staden. Tidlegare blei torv skoren for hand med spade, og toppsjiktet med levande vegetasjon blei lagt tilbake. I 1946 byrja ''Bord na Mona'' (torvutviklingsetaten) med maskinell utvinning, og områda blei etterlatne som svarte våtmarker. Dei øvste lagane blei selt gjennom hagesenter, medan djupare lag blei nytta til brensel, blant anna til produksjon av elektrisk straum. Kring 10&nbsp;% av arealet til landet er torvmyrer. Berre Canada og Finland har større andel av torvmyr i landområdet sitt.<ref name="opplev"/><ref name=":0"/><ref name=":1"/> === Klima === [[Fil:Cliffs of Moher, looking north.jpg|mini|Cliffs of Moher på vestkysten av Irland, ein mild, fuktig og vindfull stad.]] Irland har eit [[maritimt klima]], og er kraftig påverka av [[Atlanterhavet]] og [[Golfstraumen]] i vest. Klimaet er ikkje så ulikt [[Storbritannia]] sitt, men har mindre [[temperatur]]variasjonar og over 50 % meir [[nedbør]]. Kulda frå nord eller aust har som regel dempa seg på veg over sjøen til Irland, og det kaldaste som nokon gong er målt er berre -19&nbsp;°C. Om vinteren er det i snitt berre om lag ei veke med snø totalt, men litt fleire dagar i høgareliggande strøk som [[Wicklowfjella]]. Atlanterhavskysten har derimot så godt som ingen dagar med snø. Sumaren er etter måten kjølig med om lag same temperaturar som i [[Skottland]], og i dei nordlegaste områda går ikkje temperaturen ofte over 20&nbsp;°C om sumaren. Nedbøren spreier seg jamt over heile øya, men dei vestlege områda får likevel dei største mengdene. I tillegg er områda på vestkysten, i lag med dei nordlege områda, utsett for kraftig [[vind]] når vinterstormane frå vest fer forbi. Den turraste tida på året er seint på våren og tidleg om sumaren, særleg i nordlege og austleg strøk. Dublin ligg i det turraste området av Irland og har ein årleg nedbørsnormal på 762&nbsp;mm, medan vestkysten av Irland har kring 1400–1500&nbsp;mm. Det er sjeldan [[torevêr]] på Irland. Dei nordvestlege områda har om lag ti tilfelle av torevêr gjennom året, og då som oftast om vinteren. == Historie == {{detaljar|Irsk historie}} === Forhistorisk tid === [[Fil:Irelands_history.jpg|mini|Dei store megalittiske strukturane ved Newgrange.]] Dei fyrste spora etter menneskeleg nærvær i Irland er daterte til rundt 33 000 år sidan, med ytterlegare funn som daterer nærværet av ''Homo sapiens'' til rundt 10 500 til 7 000 f.Kr.<ref>Roseingrave, Louise (18. april 2021): [https://www.irishexaminer.com/news/arid-40269116.html «Reindeer bone found in north Cork to alter understanding of Irish human history»], ''Irish Examiner''</ref> Rundt 9700 f.Kr. byrja dei [[arkeologi]]ske periodane kjende som mesolittisk tid eller [[mellomsteinalderen]] ([[Nomade|nomadiske]] samfunn av [[Jakt og sanking|jegerar og samlarar]]), yngre steinalder eller [[Yngre steinalder|neolittisk tid]] (bondesteinalderen) frå ca. 4000 f.Kr. og koparalderen (bearbeiding av metall) som byrja kring 2500 f.Kr. med [[klokkebegerkulturen]]. Den irske [[bronsealderen]] byrja rundt 2000 f.Kr. og enda med byrjinga av [[Jarnalderen|jernalderen]] og den [[Keltarar|keltiske]] [[hallstattkulturen]] rundt 600 f.Kr. Det finst ei mengd [[Megalitt|megalittiske monument]] spreidde over heile Irland, men særleg dei store steinalderkompleksa ved Newgrange held fram å imponera.<ref>[https://heritageireland.ie/places-to-visit/bru-na-boinne-visitor-centre-newgrange-and-knowth/ Brú na Bóinne Visitor Centre (Newgrange and Knowth)], ''Heritage Ireland OPW''</ref> Keltiske folkegrupper fekk makt over og slo seg ned på øya. Kongen etablerte sete i [[Tara i County Meath|Tara]] i år 254. Til skilnad frå England (Britannia) blei ikkje Irland erobra av romarane.{{Sfn|Clarke|1993}} === Keltisk kristendom === På slutten av 300-talet e.Kr. hadde kristendomen byrja å gradvis underordna eller erstatta det eldre keltiske trussystemet ([[polyteisme]]). [[Saint Patrick|Heilage Patrick]] byrja tidleg på 400-talet å omvende folket på øya til kristendommen.{{Sfn|Clarke|1993}} På slutten av 600-talet hadde det [[det latinske alfabetet]] blitt innført saman med ei [[Keltisk kristendom|keltisk kristen kyrkje]] prega av [[kloster]]samfunn, og endra det irske samfunnet kraftig. Sankt Patrick er tradisjonelt blitt gjeven æra for å ha halde på og samla dei irske lovane, og berre endra dei som var i konflikt med kristen praksis. Han er òg kreditert for å ha introdusert det latinske alfabetet, som gjorde det mogleg for irske munkar å bevare delar av den omfattande [[Munnleg litteratur|munnlege litteraturen]]., sjølv om det ikkje er nokon direkte bevis som knyter Patrick til nokon av desse prestasjonane, og sogene om Patrick blei utvikla i hundreåra etter at han var død.<ref>McCaffrey, Carmel; Eaton, Leo 2002): ''In Search of Ancient Ireland: The Origins of the Irish from Neolithic Times to the Coming of the English'', Ivan R. Dee, {{ISBN|978-1566635257}}</ref> Den heilage Patrick er blitt ståande som irsk [[nasjonalhelgen]] fram til vår tid.<ref>[https://catholicsaintmedals.com/saints/st-patrick/ «About Saint Patrick»], ''Catholicsaintmedals.com''</ref><ref>Johnson, Ben: [https://www.historic-uk.com/HistoryUK/HistoryofWales/St-Patrick-The-most-celebrated-Welshman-in-America/ «St Patrick – The most celebrated Welshman in America?»], ''Historic UK''</ref> Irske munkar var ivrige misjonærar, og grunnla kloster i blant anna [[St. Gallen]] og dei reiste heilt aust til [[Dnepr|Dnjepr]]. ''Book of Kells'' ([[Book of Kells|Kellsboka]]) blei til på 700- og 800-talet. Denne tida før vikingane byrja hærtoga sine blir rekna som ein gullalder og er viktig i den irske nasjonalkjensla.{{Sfn|Clarke|1993}} === Vikingtid og mellomalder === [[Fil:Ireland-High-Cross-large_edit.jpg|mini|Tradisjonell irsk kross ved Cashel kyrkjeruin.]] Det fyrste registrerte angrepet frå [[vikingar]] i irsk historie skjedde i år 795, då sjøfarande folk i [[langskip]] med opphav i Noreg var på plyndringstokt på øya.{{Sfn|Clarke|1993}} Tidlege vikingåtak var generelt kortvarige og små i omfang. Frå 837 pågjekk det regulær innvandring frå nord. Irske annalar frå 841 fortel at dei framande heldt til i den befesta byen ''Dyflinn'' (Dublin). Rundt 850 var det strid mellom danske og norske styrkar om herredømet. Norrøne folk under Olav kvite sigra i 853, og etablerte Dublin-riket. Dei norrøn-irske innbyggjarane i Dublin heldt stillinga og heldt på sjølvstendet til byen fram til 1170, då [[Normannarar|anglo-normannarar]] frå England byrja å erobra Irland.<ref>{{Cite book |last=Andersen, Per Sveaas |url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014071605063 |title=Vikingtid og rikssamling |date=1969 |publisher=Cappelen |location=Oslo |page=}}</ref>{{Sfn|Clarke|1993}} Desse tidlege åtaka markerte byrjinga på to hundreår med periodisk krigføring, med bølgjer av vikingangriparar som plyndra kloster og byar over heile Irland. Dei norrøne folka slo seg etter kvart ned i befesta busetjingar i nokre område, og oppretta dei fyrste urbane sentera som blei til dei fyrste byane på Irland i løpet av 900-talet. Desse områda var særleg Dublin, Waterford, Limerick, Cork og Wexford, og bidrog til omfattande utvikling som førte til ei endring av det irske samfunnet, blant anna med innføringa av ein pengeøkonomi. Resten av Irland blei verande hovudsakleg ruralt, og hadde ein blanda jordbruksøkonomi.<ref name="museum2">[https://www.museum.ie/en-IE/Collections-Research/Irish-Antiquities-Division-Collections/Collections-List-(1)/Viking/The-Viking-Age-in-Ireland «The Viking Age in Ireland»], ''National Museums of Ireland''</ref> I 1014 sigra [[Brian Boru]] over nordmennene ved slaget ved [[Clontarf]], og blei ein nasjonalhelt.{{Sfn|Clarke|1993}} === Engelsk erobring === I 1169 byrja [[den anglo-normanniske invasjonen av Irland]]. Dette innleia ein periode på over 800 år då England var sterkt involvert i styret av øya. I 1170 bygde engelske styresmakter ein mur rundt Dublin, og [[Henrik II av England|Henrik II]] gjorde Irland til ein [[koloni]]. I 1177 blei [[Ulster]] erobra av John de Courcy. Stillinga til kyrkja blei styrka, og den irske kyrkja blei organisert etter retningslinjer frå Roma. Den normanniske innverknaden viste seg blant anna ved overgang frå enkle [[Romansk stil|romanske]] kyrkjebygg til høgreiste [[Gotisk arkitektur|gotiske]]. Kilkenny-vedtektene av 1366 forbaud irar å gifta seg med normannarar; irsk klesdrakt, språk, namn og skikkar blei forbodne. Engelske innvandrar blei delvis integrerte i irsk kultur, slik at ein i London blei uroa for at dei blei meir irske enn engelske. [[Thomas FitzGerald, 10. jarl av Kildare]], gjorde opprør mot [[Henrik VIII av England]], og blei avretta. Henrik beslagla eigedomane til dei opprørske adelsmennene i Irland og delte dei ut til protestantiske tilflyttarar frå England og Skottland.<ref name="opplev"/>{{Sfn|Clarke|1993}} Frå 1541 tok den engelske monarken direkte kontroll, og Henrik VIII forbaud katolske gudstenester og forfølgde katolske prestar.{{Sfn|Clarke|1993}} Eit betydeleg tal nybyggjarar frå England og Skotland reiste over. Dette førte til at den gamle adelen blei pressa ut, og til at det oppstod ei religiøs konflikt mellom dei [[Protestantisme|protestantiske]] nybyggarane og dei [[Den katolske kyrkja|katolske]] irane. Denne konflikten har sidan vore eit gjennomgangstema i irsk historie. Under [[Oliver Cromwell|Cromwell]] fekk irane og den katolske kyrkja avgrensa rettane sine, og den anglikanske kyrkja blei [[statskyrkje]]. Betydelege delar av landjorda blei etter kvart konfiskerte, og på 1700-talet var 5 % av jorda eigd av katolikkar, medan godseigarar var protestantar og budde til dels i England. Dette godssystemet var generelt hardt, og medverka til å halda jordbruket på øya nede.<ref name=":2">Kjell Haugland: "Irsk nasjonalisme". ''Syn og Segn,'' 1972, 78. årgang, nr 10.</ref> === Krav om sjølvstyre === Irland fekk sitt eige parlament, og hadde eit avgrensa sjølvstyre der makta låg i [[Anglo-irar|anglo-irske]], protestantiske hender, medan den katolske majoriteten ikkje hadde stemmerett. I 1801 blei øya innlemma i [[Det sameinte kongeriket Storbritannia og Irland]] gjennom ein parlamentarisk union. Det irske parlamentet vedtok å avskaffa seg sjølv. Irland fekk då hundre sete i underhuset i London. Frå [[Act of Union 1800|unionsloven]] 1. januar 1801 til 6. desember 1922 var øya Irland ein del av Det sameinte kongeriket Storbritannia og Irland. [[Daniel O'Connell|Daniel O'Donnell]] var leiar for den nasjonale rørsla tidleg på 1800-talet. I 1829 fekk irane tilbake ein del borgarrettar, blant anna blei dei valbare til parlamentet. Under [[Den store hungersnauda i Irland|den store hungersnauda]] frå 1845 til 1849 fall folkesetnaden på øya på over 8 millionar med 30%. Ein million irar døydde av svolt og sjukdom, og endå 1,5 million emigrerte, hovudsakleg til USA.<ref>Mokyr, Joel (1984): [https://researchrepository.ucd.ie/server/api/core/bitstreams/7c4acca6-84a2-4e64-9db0-76f3458b5679/content «New Developments in Irish Population History 1700–1850»] (PDF), ''Irish Economic and Social History''. '''XI''': 101–121. hdl:[[hdl:10197/1406|10197/1406]].</ref> Dette prega mønsteret for utvandring for det neste hundreåret, noko som resulterte i konstant befolkningsnedgang fram til 1960-åra.<ref>[https://www.cso.ie/en/census/ «Population of Ireland 1841–2011»], ''CSO''</ref><ref>Johnston, Wesley; Abbot, Patrick: [http://www.wesleyjohnston.com/users/ireland/past/famine/demographics_pre.html «Prelude to the Irish Famine – Demographics»], ''Wesleyjohnston.com''</ref><ref>[https://www.cso.ie/en/media/csoie/releasespublications/documents/population/2017/Chapter_1_Population_change_and_historical_perspective.pdf «Population Change and Historical Perspective»] (PDF), ''CSO''</ref> Frå 1874, og særleg under [[Charles Stewart Parnell]] frå 1880, blei [[Irish Parliamentary Party|det irske parlamentariske partiet]] leiande. Dette var for det fyrste gjennom utbreidd agitasjon via [[Irish National Land League|Irish Land League]], som vann [[jordreform]]er for leietakarar i form av dei irske landlovane, og for det andre gjennom forsøk på å oppnå sjølvstyre, via to mislykka lovforslag som ville gje Irland avgrensa nasjonal autonomi. Desse førte til kontroll av nasjonale saker på «grasrotnivå», under Loven om lokalt styre av 1898,<ref>[https://www.irishstatutebook.ie/eli/1898/act/37/enacted/en/print.html «Local Government (Ireland) Act, 1898»], ''ISB''</ref> som hadde vore i hendene på jordeigardominerte storjuryar, kontrollert av dei jordeigande utleigarane i den protestantiske herredømmet.<ref>[https://www.discoveringireland.com/the-protestant-ascendency/ «The Protestant Ascendency»], ''Discovering Ireland''</ref> På første del av 1800-talet vaks den nasjonale rørsla på øya med krav om sjølvstyre og bevaring av det irske språket. Slike nasjonale rørsler fanst over store delar av Europa på den tida. På slutten av 1800-talet blei det arbeidd for å redda det irske språket. [[Irish Republican Brotherhood]] blei skipa i 1858, og spelte ei viktig rolle ved [[påskeopprøret i 1916]]. [[Sinn Féin|Sinn Fein]] blei etablert tidleg på 1900-talet under Andrew Griffith, og partiet gjekk då inn for passiv motstand og etableringa av eit parlament i Dublin.<ref name=":2" /> Sjølvstyret (''Home Rule'') virka sikkert då Loven om parlamentet av 1911<ref>[https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/houseoflords/house-of-lords-reform/from-the-collections/from-the-parliamentary-collections-the-parliament-act/parliament-act-1911/ «Parliament Act 1911»], ''UK Parliament''</ref> avskaffa vetoretten til [[Det britiske Overhuset|Overhuset]], og John Redmond sikra den tredje lova for sjølvstyre i 1914.<ref>[https://api.parliament.uk/historic-hansard/acts/government-of-ireland-act-1914 «Government of Ireland Act 1914»], ''UK Parliament''</ref> [[Unionisme i Irland|Unionistrørsla]] hadde likevel vokse sidan 1886 blant irske protestantar etter innføringa av den fyrste loven for sjølvstyre ved at dei frykta diskriminering og tap av økonomiske og sosiale privilegium dersom irske katolikkar oppnådde reell politisk makt. På slutten av 1800-talet og byrjinga av 1900-talet var unionismen særleg sterk i delar av Ulster, der industrialisering var meir utbeidd i motsetnad til resten av øya, som var prega av tradisjonelt landbruk. I nord var òg den protestantiske folkesetnaden meir framtredande, med fleirtal i fire grevskap.<ref>Bardon, Jonathan (1992): ''A History of Ulster''. Blackstaff Press. {{ISBN|0856404985}}; s. 402, 405.</ref> Under leiing av dei adelege [[Edward Carson]] frå Irish Unionist Party og [[James Craig, 1. visegreve Craigavon|James Craig]] frå Ulster Unionist Party, blei unionistane sterkt militante, og danna Ulster Volunteers for å stå imot «tvangen av Ulster» (''The Coercion of Ulster'').<ref>Coogan, Tim Pat (2009): [https://books.google.no/books?id=zWgfwHuOCHYC&q=%22the+Coercion+of+Ulster%22+craig&pg=PA128&redir_esc=y#v=snippet&q=%22the%20Coercion%20of%20Ulster%22%20craig&f=false ''Ireland in the 20th Century''], Random House. {{ISBN|9781407097213}}; s. 127–128.</ref> Sjølv om lova fekk kongelege samtykke og blei plassert i lovbøkene i 1914, blei innføringa av den tredje loven om sjølvstyre suspendert til etter den [[Den fyrste verdskrigen|fyrste verdskrigen]], som desarmerte trugselen om borgarkrig i Irland. Med von om å sikre gjennomføringa av lova då krigen slutta gjennom irsk engasjement i krigen, støtta Redmond og dei irske nasjonale frivillige Storbritannia og dei allierte. 175 000 menn slutta seg til irske regiment i den britiske hæren.<ref name="originalen">[https://web.archive.org/web/20110810192700/http://www.taoiseach.gov.ie/eng/Taoiseach_and_Government/History_of_Government/1916_Commemorations/Irish_Soldiers_in_the_First_World_War.html Irish Soldiers in the First World War], ''1916 Commemorations''. Department of the Taoiseach. 2010. Arkivert fra [https://web.archive.org/web/20110810192700/http://www.taoiseach.gov.ie/eng/Taoiseach_and_Government/History_of_Government/1916_Commemorations/Irish_Soldiers_in_the_First_World_War.html originalen] 10. august 2011</ref> === Irsk opprør og sjølvstende === [[Fil:Easter_Proclamation_of_1916.png|mini|Proklamasjonen om irsk republikk under påskeopprøret i 1916.]] Resten av [[Irish Volunteers]], som avviste Redmond og motarbeidde all støtte frå Storbritannia, starta eit væpna opprør mot britisk styre i påskeopprøret i 1916, saman med [[Irish Citizen Army]]. Opprøret byrja den 24. april 1916 med ei erklæring om sjølvstande.<ref name="originalen"/> Etter ei veke med tunge kamper, fyrst og fremst i Dublin, blei dei overlevande opprørarane tvinga til å overgje posisjonane sine. Fleirtalet blei fengsla, med femten av fangane (blant anna dei fleste av leiarane) blei avretta som landssvikarar mot Storbritannia. Dette omfatta òg [[Pádraig Pearse|Patrick Pearse]], talsmannen for opprøret og som gav signalet til dei frivillege om å starta opprøret, og [[James Connolly]], ein sosialist og grunnleggjaren av fagforeininga [[Industrial Workers of the World]] og både dei irske og skotske arbeidarrørslene. [[Verneplikt]] blei utløyst ved at dei britiske styresmaktene la fram lov om å innføra ålmenn verneplikt i Irland i april 1918. Ein kraftig opposisjon blei leia av fagforeiningar, irske nasjonalistparti og katolske biskopar og prestar. Det blei vedteke ein vernepliktslov, men han blei aldri sett i kraft, og ingen irar blei innkalla til den britiske hæren. Desse hendingane hadde ein djupgående effekt på å endra opinionen i Irland mot den britiske regjeringa.<ref>Hennessy, Dave (udatert): [https://www.waterfordmuseum.ie/exhibit/web/Display/article/283/1/The_Hay_Plan__Conscription_In_Ireland_During_WW1_Introduction.html «The Hay Plan & Conscription in Ireland During WW1»], ''Waterford County Museum''</ref> [[Den irske republikkenen]], som blei oppretta i 1919, tilbakedaterte proklamasjonen sin til påskeopprøret. I 1922, etter [[den irske sjølvstendekrigen]], blei øya delt i to. I nord oppstod [[Nord-Irland]], ein britisk provins som med unntak av perioden 1971-1998 har hatt avgrensa sjølvstyre. Området har heile tida hatt politiske og religiøse konfliktar, og særleg i perioden 1968-1997 var det omfattande valdsbruk som òg spreidde seg til Storbritannia og den sørlege delen av øya. I sør oppretta britane Sør-Irland, medan irane oppretta Den irske republikken. Med [[den anglo-irske traktaten]] blei den sørirske staten så til [[Den irske fristaten]] (Eire). I 1949 blei Eire heilt sjølvstendig som den irske republikken. ==Samfunn== === Språk === [[Fil:Percentage_stating_they_speak_Irish_daily_outside_the_education_system_in_the_2011_census.png|mini|Andel av folkesetnaden som talar irsk dagleg (utanfor utdanningssystemet) ved folketeljinga for 2011.]] Irsk og engelsk er offisielle språk i landet.{{Sfn|Clarke|1993}} Den irske grunnloven skildrar irsk som «nasjonalspråket» og «det fyrste offisielle språket», men engelsk («det andre offisielle språket») er likevel det dominerande språket i landet. Ved folketeljinga i 2016 sa omtrent 1,75 millionar menneske (40 % av folkesetnaden) at dei var i stand til å snakka irsk, men av dei snakka berre under 74 000 det på dagleg basis.<ref>[https://www.cso.ie/en/releasesandpublications/ep/p-cp10esil/p10esil/ilg/ «Irish Language and the Gaeltacht (within Census of Population 2016 – Profile 10 Education, Skills and the Irish Language)»]. ''Central Statistics Office''.</ref> Irsk blir tala som minoritetsspråk i eit lite tal landlege område, hovudsakleg vest og sør i landet, som saman er kjende som [[Gaeltacht]]. Bortsett frå i desse regionane er vegskilt vanlegvis tospråklege.<ref>Road Traffic (Signs) (Amendment) Regulations 1970 [http://www.irishstatutebook.ie/eli/1970/si/164/made/en/html (S.I. No. 164 of 1970). Signed on 16 July 1970]. Statutory Instrument of the Government of Ireland.</ref> Dei fleste offentlege meldingar og trykte medium er berre på engelsk. Sjølv om staten offisielt er tospråkleg, kan innbyggjarane ofte slita med å få tilgang til statlege tenester på irsk, og dei fleste offentlege publikasjonane er ikkje tilgjengelege på begge språka, sjølv om innbyggjarane har rett til å forholda seg til staten på irsk. Irskspråklege medium er blant anna TV-kanalen [[TG4]], radiostasjonen ''RTÉ Raidió na Gaeltachta'' og nettavisen ''Tuairisc.ie''. I dei irske forsvarsstyrkane er alle kommandoar for fot- og armøvingar gjevne på irsk. Som eit resultat av immigrasjon er polsk det mest tala språket i Irland etter engelsk, med irsk som det tredje mest tala.<ref>[https://www.rte.ie/news/2012/0329/315449-divorce-rate-up-150-since-2002-census/ «Irish is third most used language – Census»], ''Raidió Teilifís Éireann''. 29. mars 2012.</ref> Fleire andre sentraleuropeiske språk ([[tsjekkisk]], [[ungarsk]] og [[slovakisk]]) og [[baltiske språk]] ([[litauisk]] og [[latvisk]]) blir òg snakka på dagleg basis. Andre språk som vert snakka i Irland er blant anna [[shelta]], som blir tala av [[paveefolk]] (irske reisandefolk), og ein dialekt av [[skotsk]] blir snakka av nokre ulsterskottar i [[County Donegal|Donegal]].<ref>[https://www.ulsterscotsagency.com/what-is-ulster-scots/language/ «An introduction to the Ulster-Scots Language»], ''Ulster-Scots Agency''</ref> === Fylke === Irland har tradisjonelt hatt 26 fylke (''county''), som framleis vert brukt kulturelt, historisk og i idrett. Etter omorganisering har Dublin vore delt opp i 4 fylke og Tipperary har blitt til to fylke. Totalt har republikken Irland 30 fylke. * [[County Carlow]] * [[County Cavan]] * [[County Clare]] * [[County Cork]] * [[County Donegal]] * [[County Dublin]] ** [[Dublin City]] ** [[Fingal]] ** [[Dun Laoghaire-Rathdown]] ** [[South County Dublin]] (''Tallaght'') * [[County Galway]] * [[County Kerry]] * [[County Kildare]] * [[County Kilkenny]] * [[County Laois]] * [[County Leitrim]] * [[County Limerick]] * [[County Longford]] * [[County Louth]] * [[County Mayo]] * [[County Meath]] * [[County Monaghan]] * [[County Offaly]] * [[County Roscommon]] * [[County Sligo]] * [[County Tipperary]] ** [[Tipperary North Riding]] ** [[Tipperary South Riding]] * [[County Waterford]] * [[County Westmeath]] * [[County Wexford]] * [[County Wicklow]] ===Byar=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Dei største byane og urbane sentera i republikken Irland ved folkesetnad (folketelling 2022)<ref>[https://data.cso.ie/table/F1013 «Population Density and Area Size F1013»], ''Central Statistics Office (CSO)''. 29. juni 2023.</ref> !Nr. !Namn !Folkesetnad !Nr. !Namn !Folkesetnad |- | style="color:black; background:#f0f0f0" |1 | align="left" |'''[[Dublin]]''' |1 263 219 |11 | align="left" |'''[[Ennis]]''' |27 923 |- | style="color:black; background:#f0f0f0" |2 | align="left" |'''[[Cork]]''' |222 526 |12 | align="left" |'''[[Carlow]]''' |27 351 |- | style="color:black; background:#f0f0f0" |3 | align="left" |'''[[Limerick]]''' |102 287 |13 | align="left" |'''[[Kilkenny]]''' |27 184 |- | style="color:black; background:#f0f0f0" |4 | align="left" |'''[[Galway]]''' |85 910 |14 | align="left" |'''[[Naas]]''' |26 180 |- | style="color:black; background:#f0f0f0" |5 | align="left" |'''[[Waterford]]''' |60 079 |15 | align="left" |'''[[Tralee]]''' |26 079 |- | style="color:black; background:#f0f0f0" |6 | align="left" |'''[[Drogheda]]''' |44 135 |16 | align="left" |'''[[Newbridge i Kildare|Newbridge]]''' |24 366 |- | style="color:black; background:#f0f0f0" |8 | align="left" |'''[[Dundalk]]''' |43 112 |17 | align="left" |'''[[Balbriggan]]''' |24 322 |- | style="color:black; background:#f0f0f0" |7 | align="left" |'''[[Swords i Dublin|Swords]]''' i Dublin |40 776 |18 | align="left" |'''[[Portlaoise]]''' |23 494 |- | style="color:black; background:#f0f0f0" |9 | align="left" |'''[[Navan]]''' |33 886 |19 | align="left" |'''Athlone''' |22 869 |- | style="color:black; background:#f0f0f0" |10 | align="left" |'''[[Bray]]''' |33 512 |20 | align="left" |'''[[Mullingar]]''' |22 667 |} == Kultur == Kulturen i Irland var i fleire hundreår hovudsakleg irsk-gælisk, og landet er framleis ein av dei seks viktigaste keltiske nasjonane. Irland hadde sitt eige alfabet, [[ogham]], som gradvis blei avløyst av det latinske som kom til landet rundt år 400 med kristne misjonærer.<ref name="opplev"/> Etter den anglo-normanniske invasjonen på 1100-talet, og gradvis engelsk erobring og kolonisering frå 1500-talet, blei Irland påverka av engelsk og skotsk kultur. Etter dette deler den irske kulturen, sjølv om han skil seg i mange aspekt, kjenneteikn med resten av anglosfæren (dei delane av verda der ein talar engelsk), det katolske Europa og andre mindre keltiske regionar. Den irske diasporaen (irar som har utvandra til andre delar av verda), ein av dei største og mest spreidde i verda, har bidratt til globaliseringa av irsk kultur, og produsert mange leiande skikkelsar innan kunst, musikk og vitskap. === Litteratur === [[Fil:Yeats_Boughton.jpg|mini|W.B. Yeats (1865-1939)]] Irland har bidrege til verdslitteraturen på både engelsk og irsk. Moderne irsk skjønnlitteratur byrja i 1726, med utgjevinga av romanen ''[[Gullivers reiser]]'' av [[Jonathan Swift]]. Andre forfattarar av tyding på 1700-talet og deira mest oppsiktsvekkjande verk omfattar mellom anna [[Laurence Sterne]] med utgjevinga av ''Herr Tristram Shandys liv og meninger'' (ni bind, 1759-1767), og [[Oliver Goldsmith]] med ''The Vicar of Wakefield'' (1766). Ei rekkje irske romanforfattarar dukka opp i løpet av 1800-talet, mellom anna [[Maria Edgeworth]], [[John Banim]], [[Gerald Griffin]], [[Charles Kickham]], [[William Carleton]], George Moore og forfattarkollektivet Somerville & Ross (Edith Somerville og Violet Florence Martin). [[Bram Stoker]] er best kjend som forfattaren av romanen ''[[Dracula]]'' frå 1897.<ref name="opplev"/> I 1922 gav [[James Joyce]] ut det mest kjende verket sitt ''[[Ulysses]]'', som er ei tolking av ''[[Odysseen]]'' sett i Dublin. Edith Somerville heldt fram med å skriva etter at partnaren Violet Florence Martin døydde i 1915. [[Annie M.P. Smithson]] frå Dublin var ein av fleire forfattarar som gav ut populære kjærleiksromanar i 1920- og 1930-åra. Etter [[andre verdskrigen]] blei det gjeve ut populære romanar av blant anna Brian O'Nolan, som gav ut som [[Flann O'Brien]], [[Elizabeth Bowen]] og [[Kate O'Brien]]. I løpet av dei siste tiåra av 1900-talet kom [[Edna O'Brien]], John McGahern, [[Maeve Binchy]], [[Joseph O'Connor]], Roddy Doyle, [[Colm Tóibín]] og [[John Banville]] i framgrunnen som romanforfattarar. [[Patricia Lynch]] var ein produktiv forfattar av bøker for barne- og ungdom på 1900-talet. I same sjanger var verka til [[Eoin Colfer]]s betydelege bestseljarar på byrjinga av 2000-talet, særleg bokserien [[Artemis Fowl]].<ref>[https://www.irishtimes.com/culture/books/eoin-colfer-signs-artemis-fowl-spin-off-series-deal-1.3457107 «Eoin Colfer signs Artemis Fowl spin-off series deal»], ''The Irish Times''. 11. april 2018. Sitat: «Colfer is ''The New York Times'' best-selling author of eight books in the Artemis Fowl series, with sales in excess of 25 million copies.»</ref> I sjangeren [[novelle]]r og kortprosa, som er ei form mange irske forfattarar har valt, finst blant anna leiande forfattarar [[Seán Ó Faoláin]], [[Frank O'Connor]] og [[William Trevor]]. Kjende irske diktarar er blant anna [[Patrick Kavanagh]], [[Thomas McCarthy]], [[Dermot Bolger]] og [[Nobelprisen i litteratur|nobelprisvinnarane i litteratur]] [[William Butler Yeats]] og [[Seamus Heaney]] (fødd i [[Nord-Irland]], men busett i Dublin). Leiande irskspråklege forfattarar er Pádraic Ó Conaire, [[Máirtín Ó Cadhain]], Séamus Ó Grianna og [[Nuala Ní Dhomhnaill]]. Historia til irsk teater byrja med utbygginga av den engelske administrasjonen i Dublin på byrjinga av 1600-talet. Etter dette har Irland gjeve betydelege bidrag til engelskspråkleg drama. I den tidlege historia si hadde teateroppsetjingar i Irland ein tendens til å tena politiske føremál, men etter kvart som det blei opna fleire teater og interessa for populære førestillingar voks, blei underhaldningsutvalet meir mangfaldig. Mange Dublin-baserte teater utvikla samband til sine teater i London, og britiske produksjonar fann ofte vegen til den irske scenen. Men dei fleste irske dramatikarar drog til utlandet for å etablera seg. På 1700-talet var [[Oliver Goldsmith]] og [[Richard Brinsley Sheridan]] to av dei mest suksessrike dramatikarane på scenen i London. På byrjinga av 1900-talet byrja teaterkompani som var vigde til å setja opp irske skodespel og utviklinga av forfattarar, regissørar og utøvarar å dukka opp, noko som let mange irske dramatikarar læra faget og etablera eit rykte i Irland framfor i Storbritannia eller USA. Etter tradisjonen til anerkjente utøvarar, hovudsakleg [[Oscar Wilde]], nobelprisvinnarane i litteratur [[George Bernard Shaw]] (1925) og [[Samuel Beckett]] (1969), har dramatikarar som [[Seán O'Casey]], [[Brian Friel]], [[Sebastian Barry]], [[Brendan Behan]], [[Conor McPherson]] og [[Billy Roche]] hatt populær suksess.<ref>Houston, Eugenie (2001): [[iarchive:workinglivingini00euge|''Working and Living in Ireland'']]. Working and Living Publications. {{ISBN|0-9536896-8-9}}; s. 299.</ref> Andre irske dramatikarar frå 1900-talet er blant anna [[Denis Johnston]], Thomas Kilroy, Tom Murphy, Hugh Leonard, Frank McGuinness og John B. Keane. === Film === Filmindustrien i Irland får statsstøtte frå [[Bord Scannán na hÉireann]]. Dette har hjelpt regissørar som [[Neil Jordan]] og [[Jim Sheridan]], og støtta irske filmar som ''[[Intermission]]'' av [[John Crowley]] og ''[[Breakfast on Pluto]]'' av Neil Jordan. Ein politikk med skattelett og andre initiativ har òg ført til at internasjonal film har kome til Irland, blant anna [[Mel Gibson]] sin historiske film ''[[Braveheart]]'' og [[Steven Spielberg]] sin krigsfilm ''[[Saving Private Ryan]]''. === Musikk === {{Utdjupande artikkel|irsk musikk|irsk folkemusikk}} [[Fil:Thin_Lizzy_-1983.jpg|venstre|mini|Thin Lizzy, eit populært irsk hardrockband skipa i 1969.]] [[Fil:Trinity_Academy_of_Irish_Dance.jpg|mini|Unge irske dansarar som opptrer på eit show.]] Irsk musikk er særleg kjent for folkemusikk, [[The Chieftains]] (etablert 1963)<ref>[https://wardirishmusicarchives.com/Exhibits/Irish-American-Hall-of-History/Chieftains.htm «The Chieftains – Irish American Hall of History»], ''Ward Irish Music Archives''</ref> var den fyrste gruppa som nådde ut til eit yngre og eit internasjonalt publikum på 1900-talet. [[The Clancy Brothers]] og [[The Dubliners]] blei skipa på omtrent same tid.<ref name="opplev"/><ref>{{Kjelde www|url=https://www.irishmusicdaily.com/paddy-moloney|tittel=Paddy Moloney – leader of the Chieftains|språk=en-us|verk=Irish Music Daily|vitja=2021-08-10}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://irishamerica.com/2003/10/the-chief-of-irish-music/|tittel=The Chief of Irish Music {{!}} Irish America|språk=en-US|vitja=2021-08-10}}</ref> The Clancy Brothers verka blant anna i folke-miljøet i New York då den unge [[Bob Dylan]] dukka opp. Dylan var ein ivrig fan og elev av dei litt eldre irane.<ref>{{Cite book |url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014110448212 |title=Historien om rock |date=1988 |publisher=Den norske bokklubben |isbn=8252518109 |location=Stabekk |page=}}</ref><ref>{{Cite journal|date=2021-04-28|title=How The Clancy Brothers inspired Bob Dylan|url=https://www.rte.ie/culture/2021/0421/1211260-how-the-clancy-brothers-inspired-bob-dylan/|journal=RTE|language=en|access-date=2021-08-10|quote=Shortly after arriving from Minnesota, an eager and fidgeting Dylan met, followed and studied The Clancy Brothers. It was also his connection with the brothers that would help him break into the music industry.}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www.theguardian.com/music/2009/dec/04/liam-clancy-dies-obituary|tittel=Liam Clancy obituary|dato=2009-12-04|språk=en|verk=the Guardian|vitja=2021-08-10|sitat=Among those who have claimed an influence are Sinéad O'Connor, the Pogues, Bono and the Dubliners.}}</ref><ref>{{Cite news|last=Weber|first=Bruce|date=2009-12-05|title=Liam Clancy, Last of the Folk Group, Dies at 74|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2009/12/05/arts/music/05clancy.html|issn=0362-4331|quote=Liam Clancy lived in Greenwich Village, where he befriended another young folk singer, Bob Dylan.}}</ref> Irsk tradisjonell folkemusikk har halde seg levande, til trass for globaliserande kulturelle krefter, og har halde på mange tradisjonelle aspekt. Han har påverka ulike musikksjangrar, som amerikansk country- og rootsmusikk, og til ein viss grad moderne [[rock]]. Han har tidvis blitt blanda med stilar som [[rock and roll]] og [[Pønkrock|punkrock]]. Irland har òg hatt fleire internasjonalt kjende kunstnarar innan andre sjangrar, som rock, [[pop]], [[jazz]] og [[blues]]. Den mestseljande musikalske eksporten til landet er rockebandet [[U2]], som har selt 170 millionar eksemplarar av albuma sine over heile verda sidan gruppa blei skipa i 1976.<ref>Mason, Anthony (24. mai 2015): [https://www.cbsnews.com/news/u2-what-theyre-still-looking-for/ «U2: What they're still looking for»], ''CBS News''</ref> Det finst ei rekkje klassisk musikkensemble rundt om i Irland, til dømes [[RTÉ Performing Groups]], tilknytt den statlege allmennkringkastaren [[Raidió Teilifís Éireann]]. Irland har òg to operaorganisasjonar: [[Irish National Opera]] i Dublin, og den årlege [[Wexford Opera Festival]], som promoterer mindre kjende operaer, og som går føre seg i oktober og november. Irske komponistar innanfor klassisk musikk er blant andre [[Turlough O'Carolan]], [[John Field]], [[Gerald Barry]], [[Michael William Balfe]], [[Charles Villiers Stanford]] og [[Charles Wood]]. Irsk dans kan grovt sett delast inn i selskapsdans og profesjonell dans (som [[ballett]]). Irsk selskapsdans kan delast inn i [[céilí]] og [[kvadrilje]]. Irske kvadriljar blir dansa av fire par arrangert i ein firkant, medan céilí-danser blir dansa av varierte formasjonar av par på 2 til 16 personar. Det er òg mange stilistiske skilnadar mellom desse to formene. Irsk selskapsdans er ein levende tradisjon, og det finst variasjonar av særskilde dansar over heile landet. Nokre stadar blir dansar bevisst modifiserte og nye dansar koreograferte. Profesjonell dans er tradisjonelt referert til som steppedans. [[Irsk steppedans]] (''step dance''), som blei popularisert av showet [[Riverdance]], er kjent for raske fotrørsler, med kroppen og armane stort haldne i ro. Det same dansa solo er generelt prega av ein kontrollert, men ikkje stiv overkropp, strake armar og raske, presise fotrørsler. Solodansane kan anten vera i «mjuk sko» eller «hard sko».<ref>Brennan, Helen (2001): [https://books.google.com/books?id=d3zVxD6db50C ''The Story of Irish Dance'']. Rowman & Littlefield. {{ISBN|9781589790032}}.</ref> === Arkitektur === [[Fil:Monasterboice_(52364039739).jpg|mini|Ruinene av Monasterboice i [[County Louth|Louth]] er frå tidlege kristne busetningar.]] [[Fil:Dublin_Custom_House_South_Side_6.jpg|mini|Dublin Custom House er ein nyklassisistisk bygning frå slutten av 1700-talet.]] Irland har ei mengd oldtidsmonument og strukturar,<ref>[https://web.archive.org/web/20170206210335/http://www.megalithomania.com/ «The Megalithic Monuments of Ireland»], ''Megalithomania''. Arkivert fra [http://www.megalithomania.com/ originalen] 6. februar 2017.</ref> som overlever i ulike tilstandar av bevaring. Frå yngre steinalder finst strukturar som [[Brú na Bóinne]], [[Poulnabrone dolmen|Poulnabronedyssen]], Castlestrange-steinen, Turoe-steinen og Drombeg-steinsirkelen.<ref>[http://www.megalithicireland.com/Drombeg.htm «Drombeg Stone Circle, Cork»], ''Megalithic Ireland''</ref> Ettersom Irland aldri var ein del av [[Roma i antikken|Romarriket]], er gammal arkitektur i gresk-romersk stil ekstremt sjeldan, i motsetnad til det meste av Vest-Europa. Landet hadde i staden ein lengre periode med jarnaldararkitektur.<ref>[https://web.archive.org/web/20101013012557/http://www.worldtimelines.org.uk/world/british_isles/ireland/AD43-410 «AD 43–410 Roman Iron Age»], ''WorldTimelines.org.uk''. Arkivert fra [http://www.worldtimelines.org.uk/world/british_isles/ireland/AD43-410 originalen] 13. oktober 2010.</ref> Det høge [[rundtårn]]et oppstod i [[tidleg mellomalder]]. Med kristendomen kom enkle klosterhus bygde i stein, på stadar som Clonmacnoise, [[Skellig Michael]] og [[Inis Cathaigh]] (Scattery Island). Ein har merka seg ein stilistisk likskap mellom desse dobbeltklostera (kloster for både munkar og nonner) og tilsvarande [[Koptarar|koptiske]] kloster i Egypt.<ref>Meinardus (2002), s. 130.</ref> Irsk-gæliske kongar og adelsmenn busette seg i ringborger eller i [[crannóg]]ar.<ref name="worldtimelines2">[https://web.archive.org/web/20101012042003/http://www.worldtimelines.org.uk/world/british_isles/ireland/AD410-1066 «AD 410–1066 Early medieval»], ''WorldTimelines.org.uk''. Arkivert fra [http://www.worldtimelines.org.uk/world/british_isles/ireland/AD410-1066 originalen] 12. oktober 2010.</ref> Kyrkjereformer på 1100-talet via [[cisterciensarordenen]] stimulerte kontinental innverknad, med dei [[Romansk stil|romanske]] klostera [[Mellifont-klosteret|Mellifont]], [[Boyle-klosteret|Boyle]] og [[Tintern-klosteret (Wexford)|Tintern]].<ref>Moody (2005), s. 735.</ref> Den gæliske busetninga hadde vore avgrensa til dei monastiske urbyane (bosetningar rundt kloster), slik som [[Kells i Meath|Kells]], der det noverande gatemønsteret til ein viss grad er bevart i den opphavlege sirkulære busetnaden.<ref>[https://consult.meath.ie/en/consultation/meath-adopted-county-development-plan/chapter/kells-historic-core-architectural-conservation-area «Kells Historic Core Architectural Conservation Area»], ''Meath County Council'', 3. november 2021</ref> Det blei fyrst utvikla urbane busetningar etter perioden med innvandring og busetningar frå norrøne folk som kom som vikingar.<ref name="worldtimelines2"/> Dei store irsk-norrøne ''[[Longphort|longphuirt]]'' låg ved kysten som hamnebusetndear, men med mindre busetnader i innlandet har fått namn etter dei, til dømes [[Longford]].<ref>Valante, Mary A. (2008): ''The Vikings in Ireland: Settlement, Trade, and Urbanization''. Dublin: Four Courts Press</ref> Desse hamnebusetnadane, som Dublin, utvikla seg til byar med pengeøkonomi. Anglo-normannarane bygde massive [[festning]]ar på slutten av 1100-talet, som [[Dublin Castle]] og [[Kilkenny Castle]],<ref>[http://www.ancientfortresses.org/irish-castles.htm «Irish Castles»], ''Castles.me.uk''</ref> og innførte konseptet med planlagde handelsbya med forsvarsmurar. Desse fekk juridisk status og fleire rettar ved tildeling av eit charter i samsvar med engelsk [[føydalisme]]. Chartera styrte spesifikt utforminga av desse byane.<ref name="Butlin2">Butlin R.A. (1977): ''The Development of the Irish Town'', Croom Helm</ref> To betydelege bølgar av planlagt bydanning følgde, den fyrste var byane frå 1500- og 1600-talet med engelske busetjarar, som blei brukte som ein mekanisme for dei engelske [[Huset Tudor|tudorkongane]] for å undertrykkja lokale irske opprør, følgd av godseigarbyar på 1700-talet.<ref name="Butlin2"/> Blant dei planlagde normanniske byane er blant anna [[Drogheda]] og [[Youghal]]; busetjarbyar er [[Portlaoise]] og [[Portarlington]]; godt bevarte planlagde byar frå 1700-talet er blant anna [[Westport i Irland|Westport]] og [[Ballinasloe]]. Desse planlagde urbane busetnadane utgjer fleirtalet av dagens irske byar over heile landet. [[Gotisk arkitektur|Gotiske]] katedraler, som [[St Patrick's Cathedral i Dublin|St Patrick-katedralen]] i Dublin, blei òg introdusert av [[Normannarar|normannane]].<ref>Greenwood (2003), s. 813.</ref> [[Fransiskanarordenen]] var dominerande i regi av kloster i seinmellomalderen, medan elegante tårnhus, som [[Bunratty Castle]], blei bygde av den irsk-gæliske og normanniske adelen.<ref>[https://www.askaboutireland.ie/reading-room/history-heritage/architecture/Architecture/historical-periods-1/the-later-middle-ages/ «The Later Middle Ages: 1350 to 1540»], ''AskAboutIreland.ie''</ref> Mange religiøse bygningar blei øydelagde med [[Oppløysinga av klostera i England|oppløysinga av klostera]].<ref>[https://www.askaboutireland.ie/reading-room/history-heritage/architecture/Architecture/historical-periods-1/the-later-middle-ages/ «Early Tudor Ireland: 1485 to 1547»], ''AskAboutIreland.ie''</ref> Etter gjeninnføringa av det engelske monarkiet etter at [[Oliver Cromwell]] var død feide arkitekturtypar som [[palladianisme]] og [[rokokko]], særleg gods og herregardar, gjennom Irland under initiativ av [[Edward Lovett Pearce]], med [[Parliament House (Dublin)|Parliament House]], parlamentsbygningane i Dublin (fram til 1803) som det viktigaste.<ref name="Greenwood_815">Greenwood (2003), s. 815.</ref> Med oppføringa av bygningar som The Custom House, Four Courts, [[Hovudpostkontoret i Dublin|General Post Office]] og King's Inns (den eldste jusskulen i Irland), bløma dei nyklassistiske og georgiske stilane, særleg i Dublin. Georgianske rekkehus gav gatar eit einestående særpreg, særleg i Dublin, Limerick og Cork. Etter den katolske emansipasjonen dukka det opp katedralar og kyrkjer påvirka av den franske [[nygotikk]]en, som St Colmans-katedralen og Saint Fin Barre-katedralena.<ref name="Greenwood_815" /> Irland har lenge vore assosiert med hytter med stråtak, som i dag blir rekna som særs sjarmerande.<ref name="«Thatching in Ireland»">[https://web.archive.org/web/20171011005154/http://www.ballybegvillage.com/thatching.html «Thatching in Ireland»], ''BallyBegVillage.com''. Arkivert fra [http://www.ballybegvillage.com/thatching.html originalen] 11. oktober 2017.</ref> Frå og med den amerikansk-designa [[art deco]]-kyrkja ved [[Turners Cross (Cork)|Turners Cross]] i Cork i 1927, følgde irsk arkitektur den internasjonale trenden mot moderne og elegante byggestilar sidan 1900-talet.<ref name="«Thatching in Ireland»"/> Andre utviklingar er blant anna regenerering av Ballymun, ein forstad til Dublin, og ei urban utviding av Dublin ved Adamstown.<ref>[https://web.archive.org/web/20150903232010/http://www.sdcc.ie/services/planning/strategic-development-zones/adamstown?option=com_content&task=view&id=353&Itemid=203 «About Adamstown»], ''South Dublin County Council''. Arkivert fra [http://www.sdcc.ie/services/planning/strategic-development-zones/adamstown?option=com_content&task=view&id=353&Itemid=203 originalen] 3. september 2015</ref> Sidan etableringa av Dublin Docklands Development Authority, ein byplanleggingsinstitusjon i 1997, gjekk området Dublin Dockland gjennom storstilt ombygging, som omfatta bygginga av [[Convention Centre Dublin]] og Bord Gáis Energy Theatre.<ref>[https://web.archive.org/web/20110927154054/http://www.ddda.ie/index.jsp?p=99&n=138 «Docklands Authority – About Us»], ''DDDA.ie''. Arkivert fra [http://www.ddda.ie/index.jsp?p=99&n=138 originalen] 27. september 2011.</ref> [[Capital Dock]] i Dublin, som stod ferdig i 2018, er den høgaste bygningen i republikken Irland med ei høgd på 79 meter og 22 etasjer ([[Obel Tower]] på 85 meter i [[Belfast]] i Nord-Irland er den høgste på øya Irland). Royal Institute of the Architects of Ireland (RIAI) regulerer arkitekturpraksis i den irske staten.<ref>[https://web.archive.org/web/20100928211424/http://www.riai.ie/about_the_riai «About the RIAI»], ''Riai.ie''. Arkivert fra [http://www.riai.ie/about_the_riai originalen] 28. september 2010.</ref> === Irsk mat og drikke === [[Fil:J'ai_commencé_ma_visite_de_Dublin..._(8777546507).jpg|mini|Ein [[pint]] med Guinness]] Irsk matlaging er tradisjonelt basert på kjøt og mjølkeprodukt, supplert med grønsaker og sjømat. Eit døme på populære irske matrettar er blant anna [[boxty]] (potetpannekake), [[colcannon]] (potetstappe og kokt kål; omtalt i folkesangen «Colcannon» frå 1800-talet), [[coddle]] (resemat av pølse, flask og potet, med lauk, salt, pepper og urter), [[Irsk stuing|stew]] (lapskaus med lammekjøt og poteter) og bacon og kål (irsk ''bagún agus cabáiste''), som ein av dei mest tradisjonelle irske kvardagsmiddagane.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.thedailymeal.com/1201942/colcannon-the-traditional-irish-side-thats-perfect-for-st-patricks-day/|tittel=Colcannon: The Traditional Irish Side That's Perfect For St. Patrick's Day|etternamn=Nash|førenamn=Elias|dato=2023-02-16|språk=en-US|verk=The Daily Meal|vitja=2024-01-17}}</ref><ref>Sheehan, Seán; Levy, Pat (2003): ''Dublin'', 2. utg., Footprint Travel Guides. {{ISBN|1-903471-66-4}}; p. 134. Sitat: «that most traditional of Irish workaday meals: bacon and cabbage»</ref><ref>{{Cite news|last=Cloake|first=Felicity|date=2019-03-20|title=How to cook the perfect colcannon|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/food/2019/mar/20/perfect-colcannon-recipe-potatoes-cabbage-felicity-cloake|issn=0261-3077}}</ref> Irland er kjent for den fulle irske frukosten, som inkluderer steikt eller grilla mat. Frukosten består vanlegvis av baconskiver, egg, pølse, blodpudding og steikt tomat. Bortsett frå påverknaden frå europeiske og internasjonale matretter, har det vore ei framvekst av eit nytt irsk kjøkken basert på tradisjonelle ingrediensar handsama på nye måtar.<ref name="Food&Drink">[https://www.irelandlogue.com/food-drink «Food & Drink in Ireland»], ''Ireland Logue''</ref> Dette kjøkkenet er basert på ferske grønsaker, fisk, østers, blåskjel og andre skaldyr, og det breie utvalet av handlaga ostar som no blir produserte over heile landet. Skaldyr har auka i popularitet, særleg på grunn av skaldyr av høg kvalitet som er tilgjengelege frå den lange irske kystlinja. Dei mest populære fiskeartane er blant anna [[laks]] og [[torsk]]. Tradisjonelle brød er natronbrød<ref>[https://brodogkorn.no/oppskrift/natronbrod/ natronbrød], ''Brød & korn''</ref> og kveitebrød. [[Barmbrack]], ofte forkorta til brack, er eit gjæra brød med korintar<ref>[https://naob.no/ordbok/korint «korint»], ''NAOB''</ref> og rosiner som tradisjonelt blir ete på [[Helgemessaftan|halloween]].<ref>McElwain, Aoife (28. oktober 2017): [https://www.irishtimes.com/life-and-style/food-and-drink/now-we-know-what-s-so-spooky-about-barmbrack-1.3267009 «Now we know ... What's so spooky about barmbrack?»], ''The Irish Times''.</ref> Populære drikkar til kvardags blant irar er særleg te og kaffi. Alkoholhaldige drikkar knytte til Irland er blant anna [[poitín]] (irsk heimebrent) og det verdskjende ølslaget [[Guinness]], som er ein tørr [[stout]] med opphav i bryggeriet til [[Arthur Guinness]] ved St. James's Gate i Dublin.<ref name="opplev"/> [[Irsk whiskey]] er òg populær over heile landet og kjem i ulike former, òg som single malt, single grain og blended whisky. === Idrett === [[Fil:Inter_Bde_Football_final_2011_(6106312922).jpg|mini|Gælisk fotball er ein av dei mest populære idrettane i Irland.]] [[Gælisk fotball]] (''Peil Ghaelach'') og [[hurling]] er tradisjonelle irske idrettar i Irland, så vel som populære tilskodarsportar.<ref>[https://www.gaa.ie GAA], offisielt nettsted</ref> Dei blir administrert av [[Gaelic Athletics Association]] på heile den irske øya. Andre gæliske kamper organisert av laget er gælisk handball og [[Roundel Dome|rounders]], sistnemnde blei importert frå England i tudortida.<ref>[https://web.archive.org/web/20071112065508/http://www.nra-rounders.co.uk/dyncat.cfm?catid=17177 «History of the Game»], ''National Rounders Association''. Arkivert fra [http://www.nra-rounders.co.uk/dyncat.cfm?catid=17177 originalen] 23. februar 2006</ref> [[Fotball]] er den tredje mest populære tilskodarsporten, og har det høgaste nivået av deltaking.<ref>[https://web.archive.org/web/20150712134834/http://www.esri.ie/pdf/BKMNINT180_Main%20Text_Social%20and%20Economic%20Value%20of%20Sport.pdf «Social and Economic Value of Sport in Ireland»] (PDF), ''Esri.ie''. Arkivert fra [http://www.esri.ie/pdf/BKMNINT180_Main%20Text_Social%20and%20Economic%20Value%20of%20Sport.pdf originalen] (PDF) 12. juli 2015.</ref> Sjølv om [[League of Ireland]] er den nasjonale ligaen, er engelske [[Premier League]] den mest populære blant publikum.<ref>Whelan, Daire (2006): ''Who Stole Our Game?''. Gill & Macmillan Ltd. {{ISBN|0-7171-4004-0}}.</ref> [[Det irske herrelandslaget i fotball|Det irske]] [[Det irske herrelandslaget i fotball|herrelandslaget i fotball]] spelar på internasjonalt nivå og blir administrert av [[Football Association of Ireland|det irske fotballforbundet]].<ref>[https://www.fai.ie/ireland/senior-men/latest «Senior Men»], ''FAI''</ref> [[Det irske kvinnelandslaget i fotball]] tok del i den fyrste verdsmeisterskapen sin i 2023.<ref>[https://www.fai.ie/ireland/senior-women/latest «Senior Women»], ''FAI''</ref><ref>Nowakowski, Wojciech (8. august 2023): [https://herfootballhub.com/2023-world-cup-all-8-debutants-and-how-far-they-made-it/ «Morocco, Ireland, Portugal: All 8 Women's World Cup debutants and how far they made it»], ''Her Football Hub''</ref> [[Irish Rugby Football Union]] er det styrande organet for [[rugby union]], som blir spelt på lokalt og internasjonalt nivå, på for heile Irland. Det har ført fram spelarar som Brian O'Driscoll og Ronan O'Gara, som var på laget som vann Grand Slam for [[seksnasjonsturneringa]] i 2009.<ref>[https://web.archive.org/web/20150223164446/http://www.irishrugby.ie/rugby/fixturesandresults/5715.php/ «Ireland Are Grand Slam Champions!»], ''IRFU''. 21. mars 2009. Arkivert fra [http://www.irishrugby.ie/rugby/fixturesandresults/5715.php/ originalen] 23. februar 2015.</ref> Suksessen til det irske [[cricket]]laget i [[verdmeisterskapen i cricket]] i 2007 førte til ein auka i populariteten til cricket, som blir administrert for heile Irland av Cricket Ireland.<ref>Selvey, Mike (17. mars 2011): [https://www.theguardian.com/sport/blog/2011/mar/17/ireland-cricket-more-elite-matches «Ireland is learning to love cricket and deserves more visits from the elite»], ''The Guardian''. London.</ref> Irland er ein av dei tolv testspelande medlemmane i [[International Cricket Council]], etter å ha fått teststatus i 2017. Det blir spelt profesjonelle innanlandskampar mellom dei store cricketforbunda i Leinster, Munster, Northern og North West.<ref>Bowen, Rowland (1970): ''Cricket: A History of its Growth and Development''. Eyre & Spottiswoode.</ref> [[Nettball]] er representert av det irske landslaget i nettball.<ref>[http://www.netballireland.com/About «About Netball»], ''Netball Ireland''</ref> [[Golf]] er ein annan populær sport i Irland, med over 360 golfbanar over heile landet.<ref>[https://www.golfpass.com/travel-advisor/course-directory/8422-ireland/ Golf courses of Ireland], ''WorldGolf''</ref> Landet har ført fram fleire internasjonalt suksessrike golfspelarar, som [[Pádraig Harrington]], [[Shane Lowry]] og [[Paul McGinley]]. [[Hesteveddeløp]] har ein stor plass i landet, med viktig avl og konkurranseverksemd. Det blir halde kappløp på banar som Curragh Racecourse i grevskapet Kildare og Leopardstown Racecourse like utanfor Dublin. Det er blitt avla fram irske meisterhestar som Galileo, Montjeu og Sea the Stars. [[Boksing]] er ein av dei mest suksessrike irske idrettane på olympisk nivå. Boksing, som er administrert av Irish Athletic Boxing Association for heile Irland, har fått auka popularitet som resultat av den internasjonale suksessen til boksarar som [[Bernard Dunne]], [[Boksaren Andy Lee|Andy Lee]] og [[Katie Taylor]]. Sistnemnde representerte Irland under [[sommar-OL 2012]] i London, der ho tok gull.<ref>{{Cite web nb|title=Women's Light (60kg)|url=http://www.london2012.com/boxing/event/women-light-60kg/phase=bxw060300/index.html|archive-url=https://archive.today/20130423014346/http://www.london2012.com/boxing/event/women-light-60kg/phase=bxw060300/index.html|archive-date=2013-04-23|access-date=30. desember 2012}}</ref> Nokre av dei beste utøvarane i Irland innan [[friidrett]] har konkurrert ved [[Olympiske leikar|dei olympiske leikane]], som [[Eamonn Coghlan]] og [[Sonia O’Sullivan|Sonia O'Sullivan]]. Det årlege Dublin Marathon og Dublin Women's Mini Marathon er to av dei mest populære friidrettsarrangementa i landet.<ref>[https://web.archive.org/web/20110810093228/http://dublinmarathon.ie/general_history.php «A long and winding road»], ''Dublin Marathon''. Arkivert fra [http://dublinmarathon.ie/general_history.php originalen] 10. august 2011</ref> ==Merknadar== {{Merknadar}} ==Kjelder== <references/> {{refopning}} *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Irland|Irland]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 15. august 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} * {{offisiell nettstad}} * [https://www.oireachtas.ie/ Oireachtas] (det irske parlamentet) * [https://taoiseach.gov.ie/ Taoiseach] (den irske statsministeren) {{Vest-Europa}} {{EU}} {{EØS}} {{OECD}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Irland| ]] [[Kategori:Land i Europa]] eximbj57luxmnak5afez02pm6nnl92m 3 8766 3674701 3653254 2026-09-26T09:13:59Z Inger Undheim 115686 /* Spørsmål frå Inger Undheim (26. september 2026 kl. 11:13) */ ny bolk 3674701 wikitext text/x-wiki == Velkommen! == Velkommen hit, Jon Harald! Fint å få med fleire målformpendlarar som kan gjera ein god innsats for norsk språk i sine ulike former! :-) -- [[Brukar:Olve|Olve]] 14. mar 2005 kl. 1113 (UTC) :Takk! =) [[Brukar:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] 14. mar 2005 kl. 1115 (UTC) Hei, Jon Harald! Håpar eg ser mykje radikal nynorsk her på nn.wikipedia i tida framover:-) Lat deg ikkje skremje av malane eg hiv på bileta du lastar opp. --[[Brukar:Dittaeva|Guttorm]] 14. mar 2005 kl. 1409 (UTC) :Takk så mykje! ;-) [[Brukar:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] 14. mar 2005 kl. 1415 (UTC) == Bilde == Vi er ganske «strenge» på at bilde må vera PD her på nn: av juridiske grunnar. :] «Fair use» er juridisk haldbart i USA, men ikkje eigentleg i Europa. Dermed kan det sjå litt mørkt ut for bruken av Queens-logoen du har lasta opp. No kan det sjølvsagt hende at dette bildet har vorte spesielt frigjeve som PD &#8212; men i så fall må dette dokumenterast på eit eller anna vis. Kan du sjå på dette og prøve å finne ut om dette bildet er PD (Public Domain) eller ikkje? -- [[Brukar:Olve|Olve]] 14. mar 2005 kl. 1221 (UTC) :Eg forstår... Men er det ikkje slik at ein skal kunne bruke bilder frå andre wikipediaer fritt på alle? Det bildet kommer nemleg frå [[:en:Image:Queen logo.jpg]]... Agh, burde få fair use her også. [[Brukar:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] 14. mar 2005 kl. 1415 (UTC) ::Såvidt eg veit skal ein eigentleg berre kunna bruka fair use på en.wikipedia i veldig sjeldne tilfelle, men det har etterkvart sklidd heilt ut av kontroll... Problemet er at innhaldet ikkje kan vera [[:en:Free content|fritt]] når ein brukar bilete ut frå "fair use", og målet er jo å laga eit ''fritt'' leksikon, ikkje berre eit som er ''gratis tilgjengeleg frå Wikimedia Foundation''. I bunn og grunn er det [[opphavsrettslovgjeving]]a som gjer det så komplisert og vanskeleg og bruka det ein har lyst til. --[[Brukar:Dittaeva|Guttorm]] 14. mar 2005 kl. 1516 (UTC) == Logo == Hei Jon Harald, fint at du er innom her innimellom :-) Eg lurar på om du kunne dokumentera korleis du har laga [[:Fil:Wiki2 (nn).png|Fil:Wiki2.png]]? Kva program brukte du? Kva originalfil brukte du? Kva font brukte du? Kva fontstørrelse? Andre ting? Kan du kanskje leggja ut originalfila (Gimpfil, kanskje?), korleis fekk du den gode komprimeringa (sette du den kanskje til grayscale?). Dersom du ikkje får lagt den inn her på Wikipedia pga. filetternamnet kan du bruka .sxw og skriva kva etternamn den skal ha, dersom det ikkje går kan du zippa den først, og dersom det ikkje går er vel det mange andre stader på nettet du kan lasta den opp tenkjer eg. Eg spør fordi det gjer det mykje enklare å gjera endringar for oss eller andre, med den infoen, kan vera nyttig for å laga andre logoar, og fordi me treng ein logo i høg oppløysing til aviser og slikt, det beste hadde vore ein i rasterformat, noko som burde vera mogleg. Eg blir veldig glad sjølv berre med nokre stikkord her, så kan eg skriva meir om det på [[:Fil:Wiki2 (nn).png|Fil:Wiki2.png]] og ev. andre stader. --[[Brukar:Dittaeva|Guttorm]] 17. jun 2005 kl. 1452 (UTC) : Hei. {{mono|1==)}} Programmet jeg brukte var Adobe Photoshop 6.0, og jeg lagde bildet utifra [[m:Image:Nohat-logo-XI-big.png]]. Skrifta jeg brukte på «WikipediA» var Goudy Old Style. Bokstaven W er størrelse 30 pt, med 90% høyde (100% bredde), bokstavene IKIPEDI er størrelse 21 pt, og bokstaven A er størrelse 30 pt. Alt utenom W har 100% høyde og brede. Teksta «Det frie oppslagsverket» er 11,5 pt kursiv Georgia. : For å få den til å passe bedre med bakgrunnen kopierte jeg bakgrunnen herfra og limet inn i Photoshop, brukte Magic Wand Tool med 0 i Tolerance (mens jeg kun hadde layeren med logoen i den normale størrelsen) og trykket utafor logoen, og dermed sletta jeg det som var merket på layeren der jeg hadde limt inn bakgrunnen. Tror ikke det var noe mer da, som jeg kan huske. Skal laste opp PSD-versjonen her. Kan også lagre enn PNG-versjon i størrelse 500x575 (i større formater er det store logoversjonen jeg laga bildet fra stygg) av logoen… [[Brukar:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] 17. jun 2005 kl. 1518 (UTC) :: Takk! Stor PNG-versjon, helst i originalstørrelse (den er no ikkje så stygg, men treng litt finpuss), er veldig velkommen! --[[Brukar:Dittaeva|Guttorm]] 17. jun 2005 kl. 1536 (UTC) :::Har lasta opp en i størrelse 550 (eller noe) nå. PSD-versjonen av logoen ligger på http://alqualonde.com/images/Wiki.psd . [[Brukar:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] 17. jun 2005 kl. 1628 (UTC) "Fil:Wiki2.png" er kopieret til Commons med navnet [[:Fil:Wiki2 (nn).png]]. Jeg har tilladt mig at rette linket ovenfor. --[[Brukar:MGA73|MGA73]] ([[Brukardiskusjon:MGA73|diskusjon]]) 9. oktober 2014 kl. 08:50 (CEST) == node_ue har lagt inn ei melding til deg på [[:nn:brukardiskusjon:Jhs]] == Tittelen sier det meste:-) Jeg foreslår at du tar en titt. --[[Brukar:Dittaeva|Guttorm]] 24. august 2005 kl. 17:52 (UTC) == Godkjenning av endringar == Hei sann! Eg fekk eit tips av [[Brukar:Agtfjott]] om at du veit noko om korleis ein slår på funksjonen "Patrolled edit" [[http://meta.wikimedia.org/wiki/Help:Patrolled_edit]]. Det kan vera aktuelt å slå på denne funksjonen på nn: Er det slik at ein spør ein utviklar om dette? --[[Brukar:Gunnernett|Gunnernett]] 25. mai 2006 kl. 15:49 (UTC) == Språkform på artiklar om kunstverk == Hei, så først no at du la igjen eit spørsmål på [[The Lord of the Rings]] 4. september. Me har drøfta oss fram til ei semje her om at me vil ha originaltittel på kunstverk, dvs. at bøker, filmar, teikneseriar osb. (og fiktive figurar i dei) får artiklar på det originale namnet (Milne skreiv ikkje om Kengubarnet, men om Baby Roo). Men helst med omdirigering frå og opplysning om norsk omsetting. Venleg helsing [[Brukar:Ekko|Ekko]] 07:54, 12 september 2006 (UTC) :Ok. Bruker man originalnavnet selv om en oversettelse til nynorsk finnes? (Ikke at det gjør det ang. ''Ringenes herre'', men i andre tilfeller.) [[Brukar:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] 12:19, 12 september 2006 (UTC) ::Ja. ''Ein'' god grunn er at det kan vera fleire omsettingar av same verket. Ikkje berre bomål/nynorsk, men på same språkforma. Ringenes herre (to bokmålsomsettingar)/Ringdrotten (kjem) er eit godt døme på at me gjer det enklare for oss sjølve på dette viset.--[[Brukar:Ekko|Ekko]] 12:25, 12 september 2006 (UTC) ==Byråkrat== Eg ser du foreslår å flette byråkrat med byråkratar. Kan du skrive kvifor [[Wikipedia-diskusjon:Byråkratar|her]]? --[[Brukar:Anders|Anders]] 13:07, 12 september 2006 (UTC) :Bare fordi det er tåpelig å ha to pitte-små sider om ett tema. Å ha en oversikt over byråkrater på siden som forklarer hva en byråkrat ''er'' er slik det gjøres på de aller fleste andre wikipedier, og er også mest praktisk for brukerne. [[Brukar:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] 17:06, 14 september 2006 (UTC) == Strike vote on Meta == Thank you. But someone told me that the vote on meta had been already stroked because I have 320 edit in meta and not >400, for this reason I have repeated my vote on it.wikipedia [[:it:Utente:Ilario]]. --[[Brukar:Ilario|Ilario]] 10:12, 8 juli 2007 (CEST) == Buonasera, potrei dirle alcune? Grazie in anticipo == Buonasera a lei, sulla Wiki norvegese (bokmal) mi hanno bloccato perché avrei fatto [[:no:Martin Weinek|un articolo]] col traduttore lettronico secondo loro, ma invece la verità è questa: Uso il traduttore solo per scrivere frasi (o solo e comunque messaggi) quando non ho molto tempo a disposizione (lavorando in campagna), ma non è possibile in norvegese, solo in inglese e spagnolo. Invece ho molti dizionari cartacei tra cui il norvegese [http://www.vallardi.it/risul_ric.php?lingua=norvegese&col=lingua&var=0ecco qui] della Casa Editrice Vallardi di Milano. Il mio dizionario l'ho comprato da poco tempo, ed è dell'edizione del 2006. Comunque io non volevo imbrogliare nessuno. Mi è stato detto che posso anche scrivere nella mia lingua italiana. La prego di sottoporre il mio caso alla wiki bokmal, io non volevo imbrogliare nessuno e non vorrei essere certamente esiliato. Passando ad altro in attesa del mio sblocco potrebbe interessarsi lei al caso Weinek in bokmal, se per cortesia potrebbe aiutare l'articolo di Weinek in bokmal e se per cortesia potrebbe scriverlo in nynorsk assieme a quello di [[:en:Kaspar Capparoni]], non penso che il mio dizionarietto ha la versione nynorsk e siccome per qualche tempo sono stato bloccato o forse esiliato vorrei fare qualcosa col mio dizionarietto. Le ho scritto in italiano perché ho visto nella Wiki Italia che lei capisce un po' la mia lingua e su no.Wiki si può scrivere anche in italiano e pure per una certa forma di onestà personale. La ringrazio del tempo che mi dedicherà, Grazie ancora--[[Brukar:Lodewijk Vadacchino|Lodewijk Vadacchino]] 11. oktober 2008 kl. 23:08 (CEST) == Spørsmål fra [[User:Knut Andreas|Knut Andreas]] (6. november 2023 kl. 00:10) == Hei! Kan Wikipedia-bidrag se bra ut på CV-en, tror du? :-) Små eller store kvanta. --[[Brukar:Knut Andreas|Knut Andreas]] ([[Brukardiskusjon:Knut Andreas|diskusjon]]) 6. november 2023 kl. 00:10 (CET) == Spørsmål frå [[User:RamnAugo|RamnAugo]] (20. februar 2024 kl. 18:55) == Hallo! Eg har ein spurnad. Eg ser at i artikkelen «Haram kommune» står det at dei har nynorsk som språkform, i boksen på sida, men når eg ser på Lovdata, so står det at Haram har nøytral språkform. Dette er ei endring som skjedde sidan Haram var kommune sist, altos gjeldande no i 2024. Korleis burde ein gå fram om å endre det her? https://lovdata.no/dokument/LTI/forskrift/2024-01-16-73 --[[Brukar:RamnAugo|RamnAugo]] ([[Brukardiskusjon:RamnAugo|diskusjon]]) 20. februar 2024 kl. 18:55 (CET) :Hei, det går an å endra i sjølve artikkelen. Klikk "Endre wikiteksten", så ser du ein "Infoboks norsk kommune" i byrjinga. Der står det "målform = nynorsk". Dette kan du endra til "målform = nøytral". Håper dette hjelper! [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 20. februar 2024 kl. 19:29 (CET) == Spørsmål frå [[User:PedTrondWiki26|PedTrondWiki26]] (15. januar 2026 kl. 10:09) == Hei! Eg har funne manglande opprinnelege kjelder til den episke formen rammeforteljing. Både på norsk, tysk og fransk wikipedia påstår dei at denne opprinneleg kom frå Midt-Austen. SNL skriv i sin papirutgåve (4.utg. 2006) Orienten, men opphaveleg er det ei indisk forteljingsform skriven på sanskrit. Den engelske wikipedia har med dette faktum (https://en.wikipedia.org/wiki/Frame_story). Når eg les "How the World made the West. A 4,000 Year History" (2024) av Josephine Quinn, finn eg på s.389 omtale av dette. Forteljinga "Kalila and Dimma" kom i byrjinga av vår tidsrekning ut i ei samling kalla "Panchatantra" (Five Tretises). På 500-tallet fekk den sasanidiske sjahen Koshrow I denne omsett frå sanskrit til middel-persisk via sin lærde lege Burzoe. Omsetjing til arabisk skjedde seinare ved Ib al-Muqaffa - som eit fyrste døme på arabisk fiksjonsprosa der kongen får råd frå ein klok rådgjevar. (Sjå også vår eigen mykje seinare "Kongsspegelen"). Dette syner etter mi vurdering eit døme på manglande jobbing ad fontes. Kan nokon sjekka dette ut og moglegvis retta opp? Den engelske wikipedia har meir utfyljande kommentar. mbh Trond Lygre --[[Brukar:PedTrondWiki26|PedTrondWiki26]] ([[Brukardiskusjon:PedTrondWiki26|diskusjon]]) 15. januar 2026 kl. 10:09 (CET) :Sidan du spør dette som eit fadderspørsmål, går eg ut frå at du er interessert i å bidra til å gjera Wikipedia betre. Du er veldig velkomen til å utbetra [[rammeforteljing]] med betre kjelder og meir innhald. Om du ikkje gjer det, kan det henda at nokon andre trør til, men det kan ta tid. -- [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 15. januar 2026 kl. 13:10 (CET) ::Ok - takk for rask tilbakemelding! Eg freistar gjerne ei oppretting der, ja. ::mbh ::Trond [[Spesial:Bidrag/&#126;2026-33988-7|&#126;2026-33988-7]] ([[Brukardiskusjon:&#126;2026-33988-7|diskusjon]]) 16. januar 2026 kl. 14:26 (CET) == Spørsmål frå [[User:Thomasvike1291|Thomasvike1291]] (13. mai 2026 kl. 13:25) == korleis lager eg ei side? --[[Brukar:Thomasvike1291|Thomasvike1291]] ([[Brukardiskusjon:Thomasvike1291|diskusjon]]) 13. mai 2026 kl. 13:25 (CEST) :Sjå [[Hjelp:Byrja ei ny side]]. -- [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 13. mai 2026 kl. 15:09 (CEST) == Spørsmål frå [[User:Ragnarwaa|Ragnarwaa]] (14. mai 2026 kl. 08:02) == Ok, hei! Jeg har endret innhold på en side, men får ike endret headingen. Endringen er en navendring, der jeg endrer fra: Jon Svennsson Vålen, til det riktige: John Svendsen Waalen. Hvordan får jeg endret headingen? Ragnar --[[Brukar:Ragnarwaa|Ragnarwaa]] ([[Brukardiskusjon:Ragnarwaa|diskusjon]]) 14. mai 2026 kl. 08:02 (CEST) :Det går an å flytta sider. Eg har gjort det, etter namnet som står i dei historiske kjeldene. -- [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 14. mai 2026 kl. 08:25 (CEST) == Spørsmål frå [[User:Inger Undheim|Inger Undheim]] (26. september 2026 kl. 11:13) == Hei, Jon Harald! Så hyggeleg at eg har ein fadder på Wikipedia. Eg oppretta brukar på Wikipedia for fire år sidan, men har ikkje kome igang før. Vennleg helsing Inger Undheim --[[Brukar:Inger Undheim|Inger Undheim]] ([[Brukardiskusjon:Inger Undheim|diskusjon]]) 26. september 2026 kl. 11:13 (CEST) nvmgu6l234mjzdh8p7nly340tyzknug 0 24838 3674685 3673605 2026-09-26T08:08:13Z Ranveig 39 Utvida innleiing frå en: 3674685 wikitext text/x-wiki [[Fil:2017 Las mieszany na stoku Rudki, Masyw Śnieżnika, Sudety.jpg|mini|Blanda bar- og lauvskog i [[Śnieżnikafjella]] i [[Sudetane]].]] [[Fil:Latvian Forest Tomes pagasts, Ķeguma novads, Latvia.jpg|mini|Furuskog i [[Ķegums]] kommune i Latvia.]] [[Fil:Winter forest.jpg|mini|Bar lauvskog vinterstid]] [[Fil:Hellyer Gorge, Tasmania.jpg|mini|Temperert regnskog i [[Hellyer Gorge]] på [[Tasmania]].]] [[Fil:Brussels Zonienwoud.jpg|mini|Tett, jamn urskog av bøk (''[[Fagus sylvatica]]'') som er klare til å bli regenererte av småtre i undersjiktet, i [[Brussel]]-delen av [[Forêt de Soignes]]/[[Zoniënwoud]].]] [[Fil:Spiny Forest Ifaty Madagascar.jpg|mini|Tornete skog ved Ifaty på [[Madagaskar]], med ulike artar av ''[[Adansonia]]'' (baobab), ''[[Alluaudia procera]]'' og annan vegetasjon.]] [[File:Proportion_and_distribution_of_global_forest_area_by_climatic_domain,_2020.svg|mini|Proporsjonen og fordelinga av dei globale skogareala etter klimadomene, 2020.<ref name="Global Forest Resources Assessment">{{Cite book |title=Global Forest Resources Assessment 2020 – Key findings |publisher=Food and Agriculture Organization |year=2020 |isbn=978-92-5-132581-0 |location=Rome |doi=10.4060/ca8753en}}</ref>]] '''Skog''' er eit [[økosystem]] som er karakterisert av eit tett fellesskap av [[tre]].<ref>{{Kjelde www|url=http://dictionary.reference.com/browse/forest|tittel=Forest|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20141019171930/http://dictionary.reference.com/browse/forest|arkivdato=19 October 2014|verk=Dictionary.com|vitja=16. november 2014}}</ref> Mindre tredekte område i eit elles ope landskap blir kalla «lund» eller «holt». Ein vill og uframkomeleg skog kan kallast «[[jungel]]», eit omgrep som også i stor grad er blitt nytta om [[tropisk regnskog]]. Skogar høyre heime i område der [[nedbør]]en er større enn fordampinga. Om det på eit gitt område med klimatiske føresetnader for skogdanning på eit tidspunkt råder ein annan vegetasjonstype, anten pga. [[brann]] eller menneskeleg aktivitet, vil trea med den store høgda og kronene sine skugga ut annan vegetasjon, slik at skogen blir eit [[Suksesjon|klimakssamfunn]]. Det finst hundretals definisjonar av skog som blir brukt over heile verda, og dei inkluderer faktorar som tretettleik, trehøgd, bruk av jorda, juridisk status og økologisk funksjon.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.efi.int/files/attachments/publications/ir_06.pdf|tittel=Compilation of Forestry Terms and Definitions|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150605064820/http://www.efi.int/files/attachments/publications/ir_06.pdf|arkivdato=5. juni 2015|forfattar=Schuck|førenamn=Andreas|år=2002|utgjevar=[[European Forest Institute]]|vitja=16. november 2014}}</ref><ref name="cbd">{{Kjelde www|url=http://www.cbd.int/forest/definitions.shtml|tittel=Definitions: Indicative definitions taken from the Report of the ad hoc technical expert group on forest biological diversity|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20141219030427/http://www.cbd.int/forest/definitions.shtml|arkivdato=19. desember 2014|utgjevar=[[Convention on Biological Diversity]]|vitja=16. november 2014}}</ref> SN sin [[FAO|Mat- og landbruksorganisasjon]] (FAO) definerer ein skog som «land som strekker seg over 0,5 hektar med tre høgare enn 5 meter og eit [[Trekrone|trekronedekke]] på meir enn 10 prosent, eller tre som kan nå desse tersklane [[in situ]]. Det inkluderer ikkje land som hovudsakleg blir nytta til landbruks- eller byføremål.»<ref>{{Cite book |url=http://www.fao.org/3/I8661EN/i8661en.pdf |title=Global Forest Resources Assessment 2020 – Terms and definitions |publisher=[[Food and Agriculture Organization]] |year=2018 |location=Rome |archive-url=https://web.archive.org/web/20190809045851/http://www.fao.org/3/I8661EN/i8661en.pdf |archive-date=9. august 2019 |url-status=live}}</ref> Ved å bruka denne definisjonen kom ''Global Forest Resources Assessment 2025'' fram til at skog dekte 4,14 milliardar hektar (41,4 millionar km²), eller omtrent 31 prosent av heile landarealet i verda, i 2025.<ref name=":2">{{Cite book |last=FAO |url=https://openknowledge.fao.org/handle/20.500.14283/cd6709en |title=Global Forest Resources Assessment 2025 |date=2025 |publisher=FAO |isbn=978-92-5-140082-1 |language=en|doi=10.4060/cd6709en}}</ref> Ofte blir eit område definert som skog når det er så mange tre der at dei verker inn på [[Klima|lokalklimaet]], det vil seia at det er mindre vind og anna temperatur mellom trea enn om det ikkje hadde vore tre der. Når høgda på trea er over 5 meter og avstanden mellom dei er mindre enn 30 meter gjev dei ein slik påverknad på klimaet. Skog er det største landbaserte økosystemet på [[jorda]] etter område, og finst over heile verda.<ref name="yude">{{Cite journal|last=Pan|first=Yude|last2=Birdsey|first2=Richard A.|last3=Phillips|first3=Oliver L.|last4=Jackson|first4=Robert B.|year=2013|title=The Structure, Distribution, and Biomass of the World's Forests|url=http://www.nrs.fs.fed.us/pubs/jrnl/2013/nrs_2013_pan_001.pdf|journal=Annu. Rev. Ecol. Evol. Syst.|volume=44|issue=1|pages=593–62|bibcode=2013AREES..44..593P|doi=10.1146/annurev-ecolsys-110512-135914|archive-url=https://web.archive.org/web/20160807012240/http://www.nrs.fs.fed.us/pubs/jrnl/2013/nrs_2013_pan_001.pdf|archive-date=7 August 2016}}</ref> 45 prosent av skoglandet ligg på [[Tropisk skog|tropiske breiddegrader]]. Den nest største delen av skogar finst i [[Subarktisk klima|subarktiske klima]], følgd av [[Temperert regnskog|tempererte]] og [[Subtropisk klima|subtropiske]] soner.<ref name=":1">{{Cite book |url=https://doi.org/10.4060/ca8985en |title=The State of the World's Forests 2020. In brief – Forests, biodiversity and people |publisher=FAO & UNEP |year=2020 |isbn=978-92-5-132707-4 |location=Rome, Italy |doi=10.4060/ca8985en}}</ref> Skog står for 75 % av den totale primære produksjonen av [[biosfæren]] på jorda, og inneheld 80 % av [[Biomasse|plantebiomassen]] på jorda. Nettoprimærproduksjonen er estimert til 21,9 [[Tonn|gigatonn]] biomasse per år for [[tropisk skog]], 8,1 for temperert skog og 2,6 for boreal skog.<ref name="yude" /> Skogar dannar særskilde ulike [[biom]] på ulike breiddegrader og høgdenivå, og med ulike nedbørsnivå og [[evapotranspirasjon]].<ref>{{Cite book |last=Holdridge |first=L.R. |url=http://reddcr.go.cr/sites/default/files/centro-de-documentacion/holdridge_1966_-_life_zone_ecology.pdf |title=Life zone ecology |publisher=Tropical Science Center |location=San Jose, Costa Rica |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005035018/http://reddcr.go.cr/sites/default/files/centro-de-documentacion/holdridge_1966_-_life_zone_ecology.pdf |archive-date=5. oktober 2016 |url-status=live}}</ref> Desse bioma inkluderer boreal skog i subarktiske klima, tropisk fuktig skog og tropisk tørr skog rundt [[Tropane|ekvator]] og temperert skog på middelbreiddegradane. Det blir danna skog i område på jorda med høg nedbør, medan tørre vilkår vil medføra ein overgang til [[savanne]]. I område med middels nedbørsnivå går skogen raskt over til savanne når delen av jord som er dekka av tre fell under 40 til 45 prosent.<ref>{{Kjelde www|url=https://phys.org/news/2011-10-forest-savanna-quickly.html|tittel=Forest and savanna can switch quickly|forfattar=Edwards|førenamn=Lin|verk=Phys.org}}</ref> Undersøkingar utført i [[Amazonas-regnskogen]] viser at tre kan endra nedbørsfrekvensen over ein region, og frigjera vatn frå blada sine i påvente av regn, noko som kan utløysa regntida tidlegare. På grunn av dette byrjar regn i Amazonas to til tre månader tidlegare enn klimaet elles ville tillate.<ref>{{Kjelde www|url=https://climate.nasa.gov/news/2608/new-study-shows-the-amazon-makes-its-own-rainy-season/|tittel=New study shows the Amazon makes its own rainy season|forfattar=Rasmussen|førenamn=Carol|verk=nasa.gov}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.science.org/content/article/trees-amazon-make-their-own-rain|tittel=Trees in the Amazon make their own rain|forfattar=Loomis|førenamn=Ilima}}</ref> [[Avskoging]] i Amazonas og menneskeskapte [[Klimaendring|klimaendringar]] har potensial til å forstyrra denne prosessen, og føre til at skogen går over ein terskel der han går over til savanne.<ref>{{Kjelde www|url=https://news.mongabay.com/2022/09/more-droughts-are-coming-and-the-amazon-isnt-ready-study/|tittel=More droughts are coming, and the Amazon can't keep up: Study|forfattar=Kimbrough|førenamn=Liz|verk=Mongabay}}</ref> Avskoging truer mange skogøkosystem. Avskoging finn stad når menneske fjernar tre frå eit skogområde ved å hogga eller brenna dei, anten for å hausta [[tømmer]] eller for å rydda jorda til jordbruk. Det meste av avskoginga i dag skjer i tropiske skogar. Størstedelen av denne avskoginga er på grunn av produksjon av fire råvarer: [[Trevirke|tre]], oksekjøt, [[Soyabønne|soya]] og [[palmeolje]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.livescience.com/27692-deforestation.html|tittel=Deforestation: facts, causes & effects|forfattar=Derouin|førenamn=Sarah|verk=Live Science}}</ref> I løpet av dei siste 2000 åra har arealet med skogdekke i [[Europa]] blitt redusert frå 80 % til 34 %. Større skogområde er òg blitt rydda i [[Kina]] og i det austlege [[USA]],<ref>{{Kjelde www|url=https://education.nationalgeographic.org/resource/deforestation/|tittel=Deforestation|utgjevar=National Geographic}}</ref> der berre 0,1 % av jorda ligg uforstyrra att.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nps.gov/im/ncrn/eastern-deciduous-forest.htm|tittel=Eastern Deciduous Forest (U.S. National Park Service)|verk=nps.gov}}</ref> Nesten halvparten av skogareala på jorda (49 prosent) er relativt intakte, medan 9 prosent finst i fragment med lite eller inkje samband. Tropisk og boreal barskog er minst fragmentert, medan subtropisk tørr og temperert marin skog er blant dei mest fragmenterte. Om lag 80 prosent av skogareala i verda finst i parker som er større enn {{Omrekning|1|e6ha}} . Dei resterande 20 prosenta ligg i meir enn 34 millionar stykke rundt om i verda - det aller fleste av desse er mindre enn 1000 hektar i storleik.<ref name=":1" /> Menneskesamfunn og skogar kan påverka kvarandre positivt eller negativt.<ref>{{Cite book |title=Forests and Society: Sustainability and Life Cycles of Forests in Human Landscapes |publisher=CABI |year=2007 |isbn=978-1-84593-098-1 |editor-last=Vogt |editor-first=Kristina A |pages=30–59 |chapter=Global Societies and Forest Legacies Creating Today's Forest Landscapes}}</ref> Skogane kan gje folk økosystemtenester, og kan vera turområde og turistattraksjonar. Skogar kan òg påverke helsa til menneske. Menneskeleg aktivitet, inkludert ikkje-berekraftig bruk av skogressursar, kan påverke skogøkosystema negativt.<ref>{{Cite web|date=7. februar 2019|title=Deforestation and Its Effect on the Planet|url=https://www.nationalgeographic.com/environment/article/deforestation|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210219000000/https://www.nationalgeographic.com/environment/article/deforestation|archive-date=19. februar 2021|access-date=21. juli 2021|website=[[National Geographic]] Environment|language=en}}</ref> == Definisjon av skog == [[Knut Skinnemoen]] har formulert denne definisjonen av ''skog'': Skog er eit område der det veks tre, og som elles oppfyller følgjande krav: * Trea må kunne nå ei viss høgd. Denne høgda er ikkje fast, men ved definisjon av [[fjellskog]]grensa er ho foreslått sett til 3 meter. * Trea må stå så tett at dei gjensidig påverkar kvarandre. Ved definisjon av fjellskoggrensa er minsteavstanden i skog sett til 30 meter. * Det tresette arealet må ha ein viss storleik, i det minste så stor at tresamfunnet er skikka til varig produksjon av trevyrke. * Tettleik og areal må til saman gje opphav til eit skogklima som skil seg frå [[klima]]et i området utanom skogen (i «omgivelsene»). Etter § 2 i den norske [[Skogbrukslova]] er skogsmark etter lova grunn som er skogproduserande, eller som etter ei samla vurdering er best eigna for skogproduksjon, og som ikkje er nytta til andre formål. == Primær- og sekundærskog == '''Primærskog''' er skog som aldri har vore vesentlig påverka av menneskeleg aktivitet, og der dei naturlige [[økologi]]ske prosessane føregår uforstyrra. Desse skogane har ein unik økologisk verdi, sidan dei inneheld eit rikt biologisk mangfald og lagrar store mengder karbon, noko som bidrar til å dempe klimaendringar. I Noreg brukar ein ofte omgrepet [[urskog]] om primærskog, medan omgrepet [[naturskog]] (gammalskog) viser til skog som har vore minimalt påverka av menneske. Slike skogar er viktige referanseområde for økologiske prosesser og bevaring av sjeldne [[art]]ar. '''Sekundærskog''' er skog som har vokse opp igjen etter at den opphavlege, naturlege skogen (primærskogen) er blitt fjerna, enten gjennom [[hogst]], [[brann]] eller annen menneskeleg eller naturleg påverknad. Denne typen skog kan ha ein annan samansetnad av arter og struktur enn den opphavlege skogen, og han kan variere i alder og grad av [[regenerering i biologi|regenerering]]. Sekundærskog speler ei viktig rolle i [[økosystem]]et ved å bidra til [[karbon]]lagring, [[erosjon]]skontroll og [[habitat]] for ulike artar. Han kan også vera eit viktig ressursområde for lokalbefolkninga. == Skogtypar == Globalt skil ein gjerne mellom fire [[økosystem|hovudøkosystem]]. Innanfor kvart av dei finst det mange undergrupper. # [[Eviggrønn]], [[tropisk regnskog]] # [[Tropisk lauvfellande skog]] # [[Temperert regnskog]] # Bladfellande, [[temperert lauvskog]] # [[boreal barskog|Nordleg (boreal) barskog]] == Skogøkologi == I eit skogøkosystem av [[Norden|nordisk]] type delar ein gjerne skogen inn i fire sjikt: * Tresjiktet * Busksjiktet * Feltsjiktet, beståande av gras, urter og lyng * Botnsjiktet, beståande av mosar, lav og krypande urter Det er fyrst og fremst feltsjiktet som blir brukt som kjennemerke for dei økologiske tilhøva. Det karakteriserer fuktforholda, næringstilstanden og lysforholda. Ved klassifiseringa brukast lister med karakteristiske artar, såkalla [[indikatorart]]ar. Av dei opphavlege skogane i verda er det berre dei tropiske regnskogane som over større område har bevart den naturlege artssamansettinga og dermed kan kallast [[urskog]]ar. Av dei andre skogtypane finst det i dag berre mindre urskogsområde, anten som eit resultat av freding eller fordi dei hittil har vore utilgjengelege for økonomisk utnytting. Skogane har vore i tilbakegang heilt sidan steinalderen på grunn av [[avskoging i Afrika|avskoging]] for beiting og oppdyrking. Dei boreale barskogane har ikkje minka i omfang i like stor grad som dei andre, men moderne [[skogsdrift]] har gjennom flatehogst og planting påverka den naturlege artssamansettinga sterkt i retning av einsarta og einsaldra [[bestand]]. == Økosystem, biologisk mangfald og nøkkelartar == Mange soppartar lever i tett forhold med rotsystemet til plantar, og dannar saman ei sopprot (mykorrhiza). Då lever soppen rundt rota på tre og plantar, og samarbeider med planten ved å kunna transportere vann og næringsstoff til planten og får karbohydratar frå fotosyntesen til planten i bytte. Døme på artar som lever i slike symbiotiske forhold er plantar som [[Bjørkeslekta|bjørk]], [[bøk]], [[kveite]] og [[Furufamilien|furu]], og soppar som [[kantarell]], [[raud skrubbsopp]] og [[peparriske]]. Nokre artar er særskild viktige for økosystemet, og blir dei borte får det store konsekvensar for mange andre artar. Desse artane blir kalla [[nøkkelart]]ar. Nokre døme på slike artar er [[maur]], [[gran]], [[furu]] og [[blåbærlyng]]. Andre artar er mindre vanlige og har liten innverknad på økosystemet i skogen. == Skogbelte == [[Fil:Adirondacks 2016 Cascade mountain hike.jpg|mini|[[Adirondackfjella]] i [[Upstate New York|Upstate]] [[delstaten New York|New York]] utgjer den sørlegaste delen av det austlege boreale overgangsområdet, ein del av taiga-biomet.]] [[Fil:Doi Pui mountains, Chiang Mai, Thailand.jpg|mini|Blanda lauvfellande og eviggrøn tropisk regnskog i Doi Pui-fjella i Thailand.]] «Skogbelte» viser til eit geografisk belte av skog som strekkjer seg aust-vest mellom visse breiddegrader, og strekkjer seg over land på eitt eller flere kontinent. Skogbeltet er avgrensa ved at det som [[biom]] delar visse økologisk] karakteristikkar, vanlegvis at det omfattar artar med ein viss gruppelikskap (til dømes [[bartre]] eller [[lauvtre]]), og ein viss likskap med omsyn til [[habitat]] eller levesett (til dømes lauvfelling). Dei store skogbelta i verden er i praksis ofte avgrensa av hovudskogtype og klimabelte. Nokre skogbelte utgjer eit [[økosystem]], men omgrepet er i mange tilfelle ikkje heilt presist. Nokre viktige skogbelte omfattar blant anna: * Ein nordleg, [[boreal barskog]] utgjer verdas lengste skogbelte ([[taiga|taigaen]])<ref>{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009010600049|tittel=Damms illustrerte verdens land|forlag=Damm|isbn=8251790301|utgivelsessted=[Oslo]|side=|utgivelsesår=1997}}</ref><ref>{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011052605096|tittel=Russland|forfatter=Rogde, Isak|forlag=Gyldendal undervisning|isbn=8205284709|utgivelsessted=Oslo|utgivelsesår=2002}}</ref> langs den nordlege halvkule, mellom ca. 50°N og 70°N bredde. Beltet er 1000 til 2000 km breitt.<ref name=":0" /> [[Nord-Europa]], nordlege [[Russland]] og [[Japan]], [[Alaska]], [[Canada]] og nordlege delar av [[USA]] er i stor grad dekka av barskog. Beltet har eksistert i om lag 275 millionar år. Dominerande treslag er ulike artar av [[gran]], [[furu]], [[einer]] og [[lerk]]. * Det ''sommargrøne layvskogbeltet'' er smalt eller usamanhengenande i Sentral-Asia og vider seg ut i mot Atlanterhavet og Stillehavet. Store delar av Vest-Europa, inkludert sørlege og vestlege kystar av Skandinavia, er omfatta av beltet.<ref name=":0">{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2017062107026|tittel=Plantegeografi|forfatter=Hafsten, Ulf|forlag=Tapir|isbn=8251900050|utgivelsessted=Trondheim|side=|utgivelsesår=1972}}</ref> Ein [[temperert lauvskog]] strekker seg i eit belte sør for den boreale barskogen, mellom ca. 50°N og 40°N frå [[Kina]] via det midtre og sørlege [[Russland]] og [[Mellom-Europa]] til midtre delar og [[Sørstatane]] i [[USA]], utanom Florida. Beltet fell saman med verdas viktigaste [[Jordbruk|jordbruksområde]], og lauvskogen er i stor grad felt. I [[Norge]] blir denne skogen kalla ''varmekjær''. Viktige treslag er [[eik]], [[bøk]], [[Lønneslekta|lønn]], [[lind]], [[hassel]] og [[kastanje]]. * Temperert og subtropisk (indomalayisk) barskog finst i høgareliggande fjellområde i [[Himalaya]], [[Pakistan]], [[Iran]], [[Etiopia]] og [[Andesfjella]]. Her dominerer artar av furu og gran. * [[Tropisk lauvfellende skog]] er lauvskog i tropiske strøk med tørketid, og som feller lauvet om hausten. Utbreiingsområdet omfattar høgareliggande og tørkeprega delar av [[Søraust-Asia]] og [[India]]. Jordbruk og plantasjedrift medfører at skogbeltet er sterkt utsett for hogst. Eit viktig treslag er [[teak]]. * [[Tropisk regnskog]] er lauvskog i tropiske, [[Ekvator|ekvatoriale]] og fuktige strøk som ikkje feller lauvet. Utbreingsområdet omfattar Søraust-Asia, India, [[Kongo]], [[Vest-Afrika]] og [[Amazonasbekkenet]], mellom ca. 10°N og 10°S. Høg temperatur og fukt gjev ei svært rask rotning slik at jorda her blir verande næringsfattig og sårbar for hogst. Tropisk regnskog har eksistert i om lag 60 millionar år. Viktige artar er [[eukalyptus]], [[Palme|palmar]], [[lian]]ar og [[Epifytt|slyngplantar]]. ** I [[Randsone|randsonene]] i nord og sør blir beltet tidvis kalla for tropisk ''monsunskog''. Monsunskogen feller lauvet i tørketida og er ikkje så tettvaksen som regnskogen og det finst ofte store samanhengande skogar med same slag tre.<ref>{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014041108177|tittel=Geografi for den høgre skolen|forfatter=Haffner, Einar|forlag=Damm|utgivelsessted=Oslo|side=|utgivelsesår=1960}}</ref> * Ein sørlig, [[austral barskog]] finst i dei mest sørliggande områda langs den sørlege halvkula, dvs. i sørlege [[Chile]], [[Argentina]], fjellområdene i [[Sør-Afrika]] og i [[Australia]] og [[New Zealand]]. == Sjå au == * [[Skogane i Noreg]] == Kjelder == {{fotnoteliste}} * Knut Skinnemoen: ''Skogskjøtsel'' ([[Landbruksforlaget]], 1969) * [http://www.lovdata.no/all/tl-20050527-031-001.html#1 Skogbrukslova] {{refopning}} *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skog|Skog]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 21. september 2026.'' {{refslutt}} {{refopning}} *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Forest|Forest]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 26. september 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{Wiktionary}} {{commonskat}} * [http://html.hisf.no/ANF/NFL/2F/naturkultur.htm Ingvar Leiv Leknes: Skogen og livet der i notid og fortid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140902203111/http://html.hisf.no/ANF/NFL/2F/naturkultur.htm |date=2014-09-02 }} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Skog| ]] [[Kategori:Økologi]] [[Kategori:Økosystem]] r6yoo6dxk8dmxlx6mv9sch8qohsmio9 3674687 3674685 2026-09-26T08:48:19Z Ranveig 39 Oppretta ved ei omsetjing av seksjonen «Definitions» frå sida «[[:en:Special:Redirect/revision/1374837008|Forest]]» 3674687 wikitext text/x-wiki [[Fil:2017 Las mieszany na stoku Rudki, Masyw Śnieżnika, Sudety.jpg|mini|Blanda bar- og lauvskog i [[Śnieżnikafjella]] i [[Sudetane]].]] [[Fil:Latvian Forest Tomes pagasts, Ķeguma novads, Latvia.jpg|mini|Furuskog i [[Ķegums]] kommune i Latvia.]] [[Fil:Winter forest.jpg|mini|Bar lauvskog vinterstid]] [[Fil:Hellyer Gorge, Tasmania.jpg|mini|Temperert regnskog i [[Hellyer Gorge]] på [[Tasmania]].]] [[Fil:Brussels Zonienwoud.jpg|mini|Tett, jamn urskog av bøk (''[[Fagus sylvatica]]'') som er klare til å bli regenererte av småtre i undersjiktet, i [[Brussel]]-delen av [[Forêt de Soignes]]/[[Zoniënwoud]].]] [[Fil:Spiny Forest Ifaty Madagascar.jpg|mini|Tornete skog ved Ifaty på [[Madagaskar]], med ulike artar av ''[[Adansonia]]'' (baobab), ''[[Alluaudia procera]]'' og annan vegetasjon.]] [[File:Proportion_and_distribution_of_global_forest_area_by_climatic_domain,_2020.svg|mini|Proporsjonen og fordelinga av dei globale skogareala etter klimadomene, 2020.<ref name="Global Forest Resources Assessment">{{Cite book |title=Global Forest Resources Assessment 2020 – Key findings |publisher=Food and Agriculture Organization |year=2020 |isbn=978-92-5-132581-0 |location=Rome |doi=10.4060/ca8753en}}</ref>]] '''Skog''' er eit [[økosystem]] som er karakterisert av eit tett fellesskap av [[tre]].<ref>{{Kjelde www|url=http://dictionary.reference.com/browse/forest|tittel=Forest|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20141019171930/http://dictionary.reference.com/browse/forest|arkivdato=19 October 2014|verk=Dictionary.com|vitja=16. november 2014}}</ref> Mindre tredekte område i eit elles ope landskap blir kalla «lund» eller «holt». Ein vill og uframkomeleg skog kan kallast «[[jungel]]», eit omgrep som også i stor grad er blitt nytta om [[tropisk regnskog]]. Skogar høyre heime i område der [[nedbør]]en er større enn fordampinga. Om det på eit gitt område med klimatiske føresetnader for skogdanning på eit tidspunkt råder ein annan vegetasjonstype, anten pga. [[brann]] eller menneskeleg aktivitet, vil trea med den store høgda og kronene sine skugga ut annan vegetasjon, slik at skogen blir eit [[Suksesjon|klimakssamfunn]]. Det finst hundretals definisjonar av skog som blir brukt over heile verda, og dei inkluderer faktorar som tretettleik, trehøgd, bruk av jorda, juridisk status og økologisk funksjon.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.efi.int/files/attachments/publications/ir_06.pdf|tittel=Compilation of Forestry Terms and Definitions|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150605064820/http://www.efi.int/files/attachments/publications/ir_06.pdf|arkivdato=5. juni 2015|forfattar=Schuck|førenamn=Andreas|år=2002|utgjevar=[[European Forest Institute]]|vitja=16. november 2014}}</ref><ref name="cbd">{{Kjelde www|url=http://www.cbd.int/forest/definitions.shtml|tittel=Definitions: Indicative definitions taken from the Report of the ad hoc technical expert group on forest biological diversity|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20141219030427/http://www.cbd.int/forest/definitions.shtml|arkivdato=19. desember 2014|utgjevar=[[Convention on Biological Diversity]]|vitja=16. november 2014}}</ref> SN sin [[FAO|Mat- og landbruksorganisasjon]] (FAO) definerer ein skog som «land som strekker seg over 0,5 hektar med tre høgare enn 5 meter og eit [[Trekrone|trekronedekke]] på meir enn 10 prosent, eller tre som kan nå desse tersklane [[in situ]]. Det inkluderer ikkje land som hovudsakleg blir nytta til landbruks- eller byføremål.»<ref>{{Cite book |url=http://www.fao.org/3/I8661EN/i8661en.pdf |title=Global Forest Resources Assessment 2020 – Terms and definitions |publisher=[[Food and Agriculture Organization]] |year=2018 |location=Rome |archive-url=https://web.archive.org/web/20190809045851/http://www.fao.org/3/I8661EN/i8661en.pdf |archive-date=9. august 2019 |url-status=live}}</ref> Ved å bruka denne definisjonen kom ''Global Forest Resources Assessment 2025'' fram til at skog dekte 4,14 milliardar hektar (41,4 millionar km²), eller omtrent 31 prosent av heile landarealet i verda, i 2025.<ref name=":2">{{Cite book |last=FAO |url=https://openknowledge.fao.org/handle/20.500.14283/cd6709en |title=Global Forest Resources Assessment 2025 |date=2025 |publisher=FAO |isbn=978-92-5-140082-1 |language=en|doi=10.4060/cd6709en}}</ref> Ofte blir eit område definert som skog når det er så mange tre der at dei verker inn på [[Klima|lokalklimaet]], det vil seia at det er mindre vind og anna temperatur mellom trea enn om det ikkje hadde vore tre der. Når høgda på trea er over 5 meter og avstanden mellom dei er mindre enn 30 meter gjev dei ein slik påverknad på klimaet. Skog er det største landbaserte økosystemet på [[jorda]] etter område, og finst over heile verda.<ref name="yude">{{Cite journal|last=Pan|first=Yude|last2=Birdsey|first2=Richard A.|last3=Phillips|first3=Oliver L.|last4=Jackson|first4=Robert B.|year=2013|title=The Structure, Distribution, and Biomass of the World's Forests|url=http://www.nrs.fs.fed.us/pubs/jrnl/2013/nrs_2013_pan_001.pdf|journal=Annu. Rev. Ecol. Evol. Syst.|volume=44|issue=1|pages=593–62|bibcode=2013AREES..44..593P|doi=10.1146/annurev-ecolsys-110512-135914|archive-url=https://web.archive.org/web/20160807012240/http://www.nrs.fs.fed.us/pubs/jrnl/2013/nrs_2013_pan_001.pdf|archive-date=7 August 2016}}</ref> 45 prosent av skoglandet ligg på [[Tropisk skog|tropiske breiddegrader]]. Den nest største delen av skogar finst i [[Subarktisk klima|subarktiske klima]], følgd av [[Temperert regnskog|tempererte]] og [[Subtropisk klima|subtropiske]] soner.<ref name=":1">{{Cite book |url=https://doi.org/10.4060/ca8985en |title=The State of the World's Forests 2020. In brief – Forests, biodiversity and people |publisher=FAO & UNEP |year=2020 |isbn=978-92-5-132707-4 |location=Rome, Italy |doi=10.4060/ca8985en}}</ref> Skog står for 75 % av den totale primære produksjonen av [[biosfæren]] på jorda, og inneheld 80 % av [[Biomasse|plantebiomassen]] på jorda. Nettoprimærproduksjonen er estimert til 21,9 [[Tonn|gigatonn]] biomasse per år for [[tropisk skog]], 8,1 for temperert skog og 2,6 for boreal skog.<ref name="yude" /> Skogar dannar særskilde ulike [[biom]] på ulike breiddegrader og høgdenivå, og med ulike nedbørsnivå og [[evapotranspirasjon]].<ref>{{Cite book |last=Holdridge |first=L.R. |url=http://reddcr.go.cr/sites/default/files/centro-de-documentacion/holdridge_1966_-_life_zone_ecology.pdf |title=Life zone ecology |publisher=Tropical Science Center |location=San Jose, Costa Rica |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005035018/http://reddcr.go.cr/sites/default/files/centro-de-documentacion/holdridge_1966_-_life_zone_ecology.pdf |archive-date=5. oktober 2016 |url-status=live}}</ref> Desse bioma inkluderer boreal skog i subarktiske klima, tropisk fuktig skog og tropisk tørr skog rundt [[Tropane|ekvator]] og temperert skog på middelbreiddegradane. Det blir danna skog i område på jorda med høg nedbør, medan tørre vilkår vil medføra ein overgang til [[savanne]]. I område med middels nedbørsnivå går skogen raskt over til savanne når delen av jord som er dekka av tre fell under 40 til 45 prosent.<ref>{{Kjelde www|url=https://phys.org/news/2011-10-forest-savanna-quickly.html|tittel=Forest and savanna can switch quickly|forfattar=Edwards|førenamn=Lin|verk=Phys.org}}</ref> Undersøkingar utført i [[Amazonas-regnskogen]] viser at tre kan endra nedbørsfrekvensen over ein region, og frigjera vatn frå blada sine i påvente av regn, noko som kan utløysa regntida tidlegare. På grunn av dette byrjar regn i Amazonas to til tre månader tidlegare enn klimaet elles ville tillate.<ref>{{Kjelde www|url=https://climate.nasa.gov/news/2608/new-study-shows-the-amazon-makes-its-own-rainy-season/|tittel=New study shows the Amazon makes its own rainy season|forfattar=Rasmussen|førenamn=Carol|verk=nasa.gov}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.science.org/content/article/trees-amazon-make-their-own-rain|tittel=Trees in the Amazon make their own rain|forfattar=Loomis|førenamn=Ilima}}</ref> [[Avskoging]] i Amazonas og menneskeskapte [[Klimaendring|klimaendringar]] har potensial til å forstyrra denne prosessen, og føre til at skogen går over ein terskel der han går over til savanne.<ref>{{Kjelde www|url=https://news.mongabay.com/2022/09/more-droughts-are-coming-and-the-amazon-isnt-ready-study/|tittel=More droughts are coming, and the Amazon can't keep up: Study|forfattar=Kimbrough|førenamn=Liz|verk=Mongabay}}</ref> Avskoging truer mange skogøkosystem. Avskoging finn stad når menneske fjernar tre frå eit skogområde ved å hogga eller brenna dei, anten for å hausta [[tømmer]] eller for å rydda jorda til jordbruk. Det meste av avskoginga i dag skjer i tropiske skogar. Størstedelen av denne avskoginga er på grunn av produksjon av fire råvarer: [[Trevirke|tre]], oksekjøt, [[Soyabønne|soya]] og [[palmeolje]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.livescience.com/27692-deforestation.html|tittel=Deforestation: facts, causes & effects|forfattar=Derouin|førenamn=Sarah|verk=Live Science}}</ref> I løpet av dei siste 2000 åra har arealet med skogdekke i [[Europa]] blitt redusert frå 80 % til 34 %. Større skogområde er òg blitt rydda i [[Kina]] og i det austlege [[USA]],<ref>{{Kjelde www|url=https://education.nationalgeographic.org/resource/deforestation/|tittel=Deforestation|utgjevar=National Geographic}}</ref> der berre 0,1 % av jorda ligg uforstyrra att.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nps.gov/im/ncrn/eastern-deciduous-forest.htm|tittel=Eastern Deciduous Forest (U.S. National Park Service)|verk=nps.gov}}</ref> Nesten halvparten av skogareala på jorda (49 prosent) er relativt intakte, medan 9 prosent finst i fragment med lite eller inkje samband. Tropisk og boreal barskog er minst fragmentert, medan subtropisk tørr og temperert marin skog er blant dei mest fragmenterte. Om lag 80 prosent av skogareala i verda finst i parker som er større enn {{Omrekning|1|e6ha}} . Dei resterande 20 prosenta ligg i meir enn 34 millionar stykke rundt om i verda - det aller fleste av desse er mindre enn 1000 hektar i storleik.<ref name=":1" /> Menneskesamfunn og skogar kan påverka kvarandre positivt eller negativt.<ref>{{Cite book |title=Forests and Society: Sustainability and Life Cycles of Forests in Human Landscapes |publisher=CABI |year=2007 |isbn=978-1-84593-098-1 |editor-last=Vogt |editor-first=Kristina A |pages=30–59 |chapter=Global Societies and Forest Legacies Creating Today's Forest Landscapes}}</ref> Skogane kan gje folk økosystemtenester, og kan vera turområde og turistattraksjonar. Skogar kan òg påverke helsa til menneske. Menneskeleg aktivitet, inkludert ikkje-berekraftig bruk av skogressursar, kan påverke skogøkosystema negativt.<ref>{{Cite web|date=7. februar 2019|title=Deforestation and Its Effect on the Planet|url=https://www.nationalgeographic.com/environment/article/deforestation|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210219000000/https://www.nationalgeographic.com/environment/article/deforestation|archive-date=19. februar 2021|access-date=21. juli 2021|website=[[National Geographic]] Environment|language=en}}</ref> == Definisjon av skog == [[Knut Skinnemoen]] har formulert denne definisjonen av ''skog'': Skog er eit område der det veks tre, og som elles oppfyller følgjande krav: * Trea må kunne nå ei viss høgd. Denne høgda er ikkje fast, men ved definisjon av [[fjellskog]]grensa er ho foreslått sett til 3 meter. * Trea må stå så tett at dei gjensidig påverkar kvarandre. Ved definisjon av fjellskoggrensa er minsteavstanden i skog sett til 30 meter. * Det tresette arealet må ha ein viss storleik, i det minste så stor at tresamfunnet er skikka til varig produksjon av trevyrke. * Tettleik og areal må til saman gje opphav til eit skogklima som skil seg frå [[klima]]et i området utanom skogen (i «omgivelsene»). Etter § 2 i den norske [[Skogbrukslova]] er skogsmark etter lova grunn som er skogproduserande, eller som etter ei samla vurdering er best eigna for skogproduksjon, og som ikkje er nytta til andre formål. == Primær- og sekundærskog == '''Primærskog''' er skog som aldri har vore vesentlig påverka av menneskeleg aktivitet, og der dei naturlige [[økologi]]ske prosessane føregår uforstyrra. Desse skogane har ein unik økologisk verdi, sidan dei inneheld eit rikt biologisk mangfald og lagrar store mengder karbon, noko som bidrar til å dempe klimaendringar. I Noreg brukar ein ofte omgrepet [[urskog]] om primærskog, medan omgrepet [[naturskog]] (gammalskog) viser til skog som har vore minimalt påverka av menneske. Slike skogar er viktige referanseområde for økologiske prosesser og bevaring av sjeldne [[art]]ar. '''Sekundærskog''' er skog som har vokse opp igjen etter at den opphavlege, naturlege skogen (primærskogen) er blitt fjerna, enten gjennom [[hogst]], [[brann]] eller annen menneskeleg eller naturleg påverknad. Denne typen skog kan ha ein annan samansetnad av arter og struktur enn den opphavlege skogen, og han kan variere i alder og grad av [[regenerering i biologi|regenerering]]. Sekundærskog speler ei viktig rolle i [[økosystem]]et ved å bidra til [[karbon]]lagring, [[erosjon]]skontroll og [[habitat]] for ulike artar. Han kan også vera eit viktig ressursområde for lokalbefolkninga. == Skogtypar == Globalt skil ein gjerne mellom fire [[økosystem|hovudøkosystem]]. Innanfor kvart av dei finst det mange undergrupper. # [[Eviggrønn]], [[tropisk regnskog]] # [[Tropisk lauvfellande skog]] # [[Temperert regnskog]] # Bladfellande, [[temperert lauvskog]] # [[boreal barskog|Nordleg (boreal) barskog]] == Skogøkologi == I eit skogøkosystem av [[Norden|nordisk]] type delar ein gjerne skogen inn i fire sjikt: * Tresjiktet * Busksjiktet * Feltsjiktet, beståande av gras, urter og lyng * Botnsjiktet, beståande av mosar, lav og krypande urter Det er fyrst og fremst feltsjiktet som blir brukt som kjennemerke for dei økologiske tilhøva. Det karakteriserer fuktforholda, næringstilstanden og lysforholda. Ved klassifiseringa brukast lister med karakteristiske artar, såkalla [[indikatorart]]ar. Av dei opphavlege skogane i verda er det berre dei tropiske regnskogane som over større område har bevart den naturlege artssamansettinga og dermed kan kallast [[urskog]]ar. Av dei andre skogtypane finst det i dag berre mindre urskogsområde, anten som eit resultat av freding eller fordi dei hittil har vore utilgjengelege for økonomisk utnytting. Skogane har vore i tilbakegang heilt sidan steinalderen på grunn av [[avskoging i Afrika|avskoging]] for beiting og oppdyrking. Dei boreale barskogane har ikkje minka i omfang i like stor grad som dei andre, men moderne [[skogsdrift]] har gjennom flatehogst og planting påverka den naturlege artssamansettinga sterkt i retning av einsarta og einsaldra [[bestand]]. == Økosystem, biologisk mangfald og nøkkelartar == Mange soppartar lever i tett forhold med rotsystemet til plantar, og dannar saman ei sopprot (mykorrhiza). Då lever soppen rundt rota på tre og plantar, og samarbeider med planten ved å kunna transportere vann og næringsstoff til planten og får karbohydratar frå fotosyntesen til planten i bytte. Døme på artar som lever i slike symbiotiske forhold er plantar som [[Bjørkeslekta|bjørk]], [[bøk]], [[kveite]] og [[Furufamilien|furu]], og soppar som [[kantarell]], [[raud skrubbsopp]] og [[peparriske]]. Nokre artar er særskild viktige for økosystemet, og blir dei borte får det store konsekvensar for mange andre artar. Desse artane blir kalla [[nøkkelart]]ar. Nokre døme på slike artar er [[maur]], [[gran]], [[furu]] og [[blåbærlyng]]. Andre artar er mindre vanlige og har liten innverknad på økosystemet i skogen. == Skogbelte == [[Fil:Adirondacks 2016 Cascade mountain hike.jpg|mini|[[Adirondackfjella]] i [[Upstate New York|Upstate]] [[delstaten New York|New York]] utgjer den sørlegaste delen av det austlege boreale overgangsområdet, ein del av taiga-biomet.]] [[Fil:Doi Pui mountains, Chiang Mai, Thailand.jpg|mini|Blanda lauvfellande og eviggrøn tropisk regnskog i Doi Pui-fjella i Thailand.]] «Skogbelte» viser til eit geografisk belte av skog som strekkjer seg aust-vest mellom visse breiddegrader, og strekkjer seg over land på eitt eller flere kontinent. Skogbeltet er avgrensa ved at det som [[biom]] delar visse økologisk] karakteristikkar, vanlegvis at det omfattar artar med ein viss gruppelikskap (til dømes [[bartre]] eller [[lauvtre]]), og ein viss likskap med omsyn til [[habitat]] eller levesett (til dømes lauvfelling). Dei store skogbelta i verden er i praksis ofte avgrensa av hovudskogtype og klimabelte. Nokre skogbelte utgjer eit [[økosystem]], men omgrepet er i mange tilfelle ikkje heilt presist. Nokre viktige skogbelte omfattar blant anna: * Ein nordleg, [[boreal barskog]] utgjer verdas lengste skogbelte ([[taiga|taigaen]])<ref>{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009010600049|tittel=Damms illustrerte verdens land|forlag=Damm|isbn=8251790301|utgivelsessted=[Oslo]|side=|utgivelsesår=1997}}</ref><ref>{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011052605096|tittel=Russland|forfatter=Rogde, Isak|forlag=Gyldendal undervisning|isbn=8205284709|utgivelsessted=Oslo|utgivelsesår=2002}}</ref> langs den nordlege halvkule, mellom ca. 50°N og 70°N bredde. Beltet er 1000 til 2000 km breitt.<ref name=":0" /> [[Nord-Europa]], nordlege [[Russland]] og [[Japan]], [[Alaska]], [[Canada]] og nordlege delar av [[USA]] er i stor grad dekka av barskog. Beltet har eksistert i om lag 275 millionar år. Dominerande treslag er ulike artar av [[gran]], [[furu]], [[einer]] og [[lerk]]. * Det ''sommargrøne layvskogbeltet'' er smalt eller usamanhengenande i Sentral-Asia og vider seg ut i mot Atlanterhavet og Stillehavet. Store delar av Vest-Europa, inkludert sørlege og vestlege kystar av Skandinavia, er omfatta av beltet.<ref name=":0">{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2017062107026|tittel=Plantegeografi|forfatter=Hafsten, Ulf|forlag=Tapir|isbn=8251900050|utgivelsessted=Trondheim|side=|utgivelsesår=1972}}</ref> Ein [[temperert lauvskog]] strekker seg i eit belte sør for den boreale barskogen, mellom ca. 50°N og 40°N frå [[Kina]] via det midtre og sørlege [[Russland]] og [[Mellom-Europa]] til midtre delar og [[Sørstatane]] i [[USA]], utanom Florida. Beltet fell saman med verdas viktigaste [[Jordbruk|jordbruksområde]], og lauvskogen er i stor grad felt. I [[Norge]] blir denne skogen kalla ''varmekjær''. Viktige treslag er [[eik]], [[bøk]], [[Lønneslekta|lønn]], [[lind]], [[hassel]] og [[kastanje]]. * Temperert og subtropisk (indomalayisk) barskog finst i høgareliggande fjellområde i [[Himalaya]], [[Pakistan]], [[Iran]], [[Etiopia]] og [[Andesfjella]]. Her dominerer artar av furu og gran. * [[Tropisk lauvfellende skog]] er lauvskog i tropiske strøk med tørketid, og som feller lauvet om hausten. Utbreiingsområdet omfattar høgareliggande og tørkeprega delar av [[Søraust-Asia]] og [[India]]. Jordbruk og plantasjedrift medfører at skogbeltet er sterkt utsett for hogst. Eit viktig treslag er [[teak]]. * [[Tropisk regnskog]] er lauvskog i tropiske, [[Ekvator|ekvatoriale]] og fuktige strøk som ikkje feller lauvet. Utbreingsområdet omfattar Søraust-Asia, India, [[Kongo]], [[Vest-Afrika]] og [[Amazonasbekkenet]], mellom ca. 10°N og 10°S. Høg temperatur og fukt gjev ei svært rask rotning slik at jorda her blir verande næringsfattig og sårbar for hogst. Tropisk regnskog har eksistert i om lag 60 millionar år. Viktige artar er [[eukalyptus]], [[Palme|palmar]], [[lian]]ar og [[Epifytt|slyngplantar]]. ** I [[Randsone|randsonene]] i nord og sør blir beltet tidvis kalla for tropisk ''monsunskog''. Monsunskogen feller lauvet i tørketida og er ikkje så tettvaksen som regnskogen og det finst ofte store samanhengande skogar med same slag tre.<ref>{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014041108177|tittel=Geografi for den høgre skolen|forfatter=Haffner, Einar|forlag=Damm|utgivelsessted=Oslo|side=|utgivelsesår=1960}}</ref> * Ein sørlig, [[austral barskog]] finst i dei mest sørliggande områda langs den sørlege halvkula, dvs. i sørlege [[Chile]], [[Argentina]], fjellområdene i [[Sør-Afrika]] og i [[Australia]] og [[New Zealand]]. == Sjå au == * [[Skogane i Noreg]] == Definisjonar == Sjølv om ordet «skog» er i utbreidd bruk, finst det ikkje ein universelt anerkjend nøyaktig definisjon av det. Det finst meir enn 800 definisjonar på «skog» som blir brukte i heile verda.<ref name="unep">{{cite web archived|url=http://www.unep.org/vitalforest/Report/VFG-01-Forest-definition-and-extent.pdf|url-status=dead|archive-date=26 July 2010|title=Forest definition and extent|date=27 January 2010|publisher=United Nations Environment Programme|access-date=16 November 2014}}</ref> Sjølv om ein skog vanlegvis blir definert av at det finst tre der, kan eit område som ikkje har tre under mange definisjonar likevel bli rekna som ein skog dersom det har vokse tre der i fortida, tre kjem til å veksa der i framtida,<ref name="ap862">{{Kjelde www|url=http://www.fao.org/docrep/017/ap862e/ap862e00.pdf|tittel=Forest Resources Assessment Working Paper 180|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150924131113/http://www.fao.org/docrep/017/ap862e/ap862e00.pdf|arkivdato=24 September 2015|forfattar=MacDicken|førenamn=Kenneth|utgjevar=[[Food and Agriculture Organization]] of the United Nations Forestry Department|vitja=16 November 2014}}</ref> eller det er blitt juridisk definert som ein skog, uavhengig av vegetasjonstype.<ref name="ipcc">{{Kjelde www|url=http://www.ipcc.ch/ipccreports/sres/land_use/index.php?idp=46|tittel=Land Use, Land-Use Change and Forestry|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20141129020202/http://www.ipcc.ch/ipccreports/sres/land_use/index.php?idp=46|arkivdato=29 November 2014|år=2000|editor=Watson|utgjevar=[[Intergovernmental Panel on Climate Change]]|vitja=16 November 2014}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www.forestfacts.org/l_3/forests_1.htm#1p1|tittel=Facts on Forests and Forestry|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150508030720/http://www.forestfacts.org/l_3/forests_1.htm#1p1|arkivdato=8 May 2015|forfattar=Menzies|førenamn=Nicholas|utgjevar=ForestFacts.org, a subsidiary of GreenFacts.org|vitja=16 November 2014}}</ref> Det finst tre breie kategoriar av definisjonar av skog som er i bruk: administrative, bruk av land og landdekke.<ref name="ipcc" /> Administrative definisjonar er juridiske tildelingar, og treng ikkje spegla kva type vegetasjon som veks på ein stad; eit område kan juridisk kallast «skog» sjølv om det ikkje veks tre på det.<ref name="ipcc" /> Definisjonar som gjeld bruk av land er baserte på det primære føremålet med jorda det er snakk om. I ein slik definisjon blir eit område som blir nytta for å hausta tømmer, inkludert område som er blitt rydda gjennom hogst, sjukdom, brann eller til bygging av vegar og infrastruktur, definert som skog, sjølv om dei ikkje har tre. Definisjonane som gjeld landdekke definerer skog basert på tettleiken av tre, område med trekronedekke eller område av jorda som er dekka av tverrsnittet til stammane (basalareal) som når over ein viss terskel.<ref name="ipcc" /> Denne typen definisjon byggjer på at det finst nok tre til å nå terskelen, eller i det minste nok umogne tre som vil nå terskelen når dei blir eldre.<ref name="ipcc" /> Under definisjonane knytte til landdekke er det stor variasjon på kva tilhøve det er mellom skogen, mark og [[savanne]]. Nokre definisjonar krev svært høge nivå av trekronedekke, frå 60 % til 100 %,<ref>{{Kjelde www|url=http://www.museum.state.il.us/muslink/forest/htmls/intro_def.html|tittel=Introduction: Definition of a Forest|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20141029231145/http://www.museum.state.il.us/muslink/forest/htmls/intro_def.html|arkivdato=29 October 2014|utgjevar=MuseumLink Illinois|vitja=16 November 2014}}</ref> noko som ekskluderer mark- og savanneområde som har lågare dekke. Andre definisjonar reknar savanna som ein type skog, og inkluderer alle område med trekronedkeke på over 10%.<ref name="ap862" /> Nokre område som er dekka av tre er juridisk definerte som jordbruksområde, til dømes [[Gran|granplantasjar]], etter austerriksk skoglov, når trea blir dyrka til [[juletre]] og er under ei viss høgd. == Kjelder == {{fotnoteliste}} * Knut Skinnemoen: ''Skogskjøtsel'' ([[Landbruksforlaget]], 1969) * [http://www.lovdata.no/all/tl-20050527-031-001.html#1 Skogbrukslova] {{refopning}} *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skog|Skog]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 21. september 2026.'' {{refslutt}} {{refopning}} *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Forest|Forest]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 26. september 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{Wiktionary}} {{commonskat}} * [http://html.hisf.no/ANF/NFL/2F/naturkultur.htm Ingvar Leiv Leknes: Skogen og livet der i notid og fortid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140902203111/http://html.hisf.no/ANF/NFL/2F/naturkultur.htm |date=2014-09-02 }} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Skog| ]] [[Kategori:Økologi]] [[Kategori:Økosystem]] dhvppue6erk5erz1fr0cqr2tssp6iu5 3674690 3674687 2026-09-26T08:59:38Z Ranveig 39 3674690 wikitext text/x-wiki [[Fil:2017 Las mieszany na stoku Rudki, Masyw Śnieżnika, Sudety.jpg|mini|Blanda bar- og lauvskog i [[Śnieżnikafjella]] i [[Sudetane]].]] [[Fil:Latvian Forest Tomes pagasts, Ķeguma novads, Latvia.jpg|mini|Furuskog i [[Ķegums]] kommune i Latvia.]] [[Fil:Winter forest.jpg|mini|Bar lauvskog vinterstid]] [[Fil:Hellyer Gorge, Tasmania.jpg|mini|Temperert regnskog i [[Hellyer Gorge]] på [[Tasmania]].]] [[Fil:Brussels Zonienwoud.jpg|mini|Tett, jamn urskog av bøk (''[[Fagus sylvatica]]'') som er klare til å bli regenererte av småtre i undersjiktet, i [[Brussel]]-delen av [[Forêt de Soignes]]/[[Zoniënwoud]].]] [[Fil:Spiny Forest Ifaty Madagascar.jpg|mini|Tornete skog ved Ifaty på [[Madagaskar]], med ulike artar av ''[[Adansonia]]'' (baobab), ''[[Alluaudia procera]]'' og annan vegetasjon.]] [[File:Proportion_and_distribution_of_global_forest_area_by_climatic_domain,_2020.svg|mini|Proporsjonen og fordelinga av dei globale skogareala etter klimadomene, 2020.<ref name="Global Forest Resources Assessment">{{Cite book |title=Global Forest Resources Assessment 2020 – Key findings |publisher=Food and Agriculture Organization |year=2020 |isbn=978-92-5-132581-0 |location=Rome |doi=10.4060/ca8753en}}</ref>]] '''Skog''' er eit [[økosystem]] som er karakterisert av eit tett fellesskap av [[tre]].<ref>{{Kjelde www|url=http://dictionary.reference.com/browse/forest|tittel=Forest|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20141019171930/http://dictionary.reference.com/browse/forest|arkivdato=19 October 2014|verk=Dictionary.com|vitja=16. november 2014}}</ref> Mindre tredekte område i eit elles ope landskap blir kalla «lund» eller «holt». Ein vill og uframkomeleg skog kan kallast «[[jungel]]», eit omgrep som også i stor grad er blitt nytta om [[tropisk regnskog]]. Skogar høyre heime i område der [[nedbør]]en er større enn fordampinga. Om det på eit gitt område med klimatiske føresetnader for skogdanning på eit tidspunkt råder ein annan vegetasjonstype, anten pga. [[brann]] eller menneskeleg aktivitet, vil trea med den store høgda og kronene sine skugga ut annan vegetasjon, slik at skogen blir eit [[Suksesjon|klimakssamfunn]]. Det finst hundretals definisjonar av skog som blir brukt over heile verda, og dei inkluderer faktorar som tretettleik, trehøgd, bruk av jorda, juridisk status og økologisk funksjon.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.efi.int/files/attachments/publications/ir_06.pdf|tittel=Compilation of Forestry Terms and Definitions|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150605064820/http://www.efi.int/files/attachments/publications/ir_06.pdf|arkivdato=5. juni 2015|forfattar=Schuck|førenamn=Andreas|år=2002|utgjevar=[[European Forest Institute]]|vitja=16. november 2014}}</ref><ref name="cbd">{{Kjelde www|url=http://www.cbd.int/forest/definitions.shtml|tittel=Definitions: Indicative definitions taken from the Report of the ad hoc technical expert group on forest biological diversity|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20141219030427/http://www.cbd.int/forest/definitions.shtml|arkivdato=19. desember 2014|utgjevar=[[Convention on Biological Diversity]]|vitja=16. november 2014}}</ref> SN sin [[FAO|Mat- og landbruksorganisasjon]] (FAO) definerer ein skog som «land som strekker seg over 0,5 hektar med tre høgare enn 5 meter og eit [[Trekrone|trekronedekke]] på meir enn 10 prosent, eller tre som kan nå desse tersklane [[in situ]]. Det inkluderer ikkje land som hovudsakleg blir nytta til landbruks- eller byføremål.»<ref>{{Cite book |url=http://www.fao.org/3/I8661EN/i8661en.pdf |title=Global Forest Resources Assessment 2020 – Terms and definitions |publisher=[[Food and Agriculture Organization]] |year=2018 |location=Rome |archive-url=https://web.archive.org/web/20190809045851/http://www.fao.org/3/I8661EN/i8661en.pdf |archive-date=9. august 2019 |url-status=live}}</ref> Ved å bruka denne definisjonen kom ''Global Forest Resources Assessment 2025'' fram til at skog dekte 4,14 milliardar hektar (41,4 millionar km²), eller omtrent 31 prosent av heile landarealet i verda, i 2025.<ref name=":2">{{Cite book |last=FAO |url=https://openknowledge.fao.org/handle/20.500.14283/cd6709en |title=Global Forest Resources Assessment 2025 |date=2025 |publisher=FAO |isbn=978-92-5-140082-1 |language=en|doi=10.4060/cd6709en}}</ref> Ofte blir eit område definert som skog når det er så mange tre der at dei verker inn på [[Klima|lokalklimaet]], det vil seia at det er mindre vind og anna temperatur mellom trea enn om det ikkje hadde vore tre der. Når høgda på trea er over 5 meter og avstanden mellom dei er mindre enn 30 meter gjev dei ein slik påverknad på klimaet. Skog er det største landbaserte økosystemet på [[jorda]] etter område, og finst over heile verda.<ref name="yude">{{Cite journal|last=Pan|first=Yude|last2=Birdsey|first2=Richard A.|last3=Phillips|first3=Oliver L.|last4=Jackson|first4=Robert B.|year=2013|title=The Structure, Distribution, and Biomass of the World's Forests|url=http://www.nrs.fs.fed.us/pubs/jrnl/2013/nrs_2013_pan_001.pdf|journal=Annu. Rev. Ecol. Evol. Syst.|volume=44|issue=1|pages=593–62|bibcode=2013AREES..44..593P|doi=10.1146/annurev-ecolsys-110512-135914|archive-url=https://web.archive.org/web/20160807012240/http://www.nrs.fs.fed.us/pubs/jrnl/2013/nrs_2013_pan_001.pdf|archive-date=7 August 2016}}</ref> 45 prosent av skoglandet ligg på [[Tropisk skog|tropiske breiddegrader]]. Den nest største delen av skogar finst i [[Subarktisk klima|subarktiske klima]], følgd av [[Temperert regnskog|tempererte]] og [[Subtropisk klima|subtropiske]] soner.<ref name=":1">{{Cite book |url=https://doi.org/10.4060/ca8985en |title=The State of the World's Forests 2020. In brief – Forests, biodiversity and people |publisher=FAO & UNEP |year=2020 |isbn=978-92-5-132707-4 |location=Rome, Italy |doi=10.4060/ca8985en}}</ref> Skog står for 75 % av den totale primære produksjonen av [[biosfæren]] på jorda, og inneheld 80 % av [[Biomasse|plantebiomassen]] på jorda. Nettoprimærproduksjonen er estimert til 21,9 [[Tonn|gigatonn]] biomasse per år for [[tropisk skog]], 8,1 for temperert skog og 2,6 for boreal skog.<ref name="yude" /> Skogar dannar særskilde ulike [[biom]] på ulike breiddegrader og høgdenivå, og med ulike nedbørsnivå og [[evapotranspirasjon]].<ref>{{Cite book |last=Holdridge |first=L.R. |url=http://reddcr.go.cr/sites/default/files/centro-de-documentacion/holdridge_1966_-_life_zone_ecology.pdf |title=Life zone ecology |publisher=Tropical Science Center |location=San Jose, Costa Rica |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005035018/http://reddcr.go.cr/sites/default/files/centro-de-documentacion/holdridge_1966_-_life_zone_ecology.pdf |archive-date=5. oktober 2016 |url-status=live}}</ref> Desse bioma inkluderer boreal skog i subarktiske klima, tropisk fuktig skog og tropisk tørr skog rundt [[Tropane|ekvator]] og temperert skog på middelbreiddegradane. Det blir danna skog i område på jorda med høg nedbør, medan tørre vilkår vil medføra ein overgang til [[savanne]]. I område med middels nedbørsnivå går skogen raskt over til savanne når delen av jord som er dekka av tre fell under 40 til 45 prosent.<ref>{{Kjelde www|url=https://phys.org/news/2011-10-forest-savanna-quickly.html|tittel=Forest and savanna can switch quickly|forfattar=Edwards|førenamn=Lin|verk=Phys.org}}</ref> Undersøkingar utført i [[Amazonas-regnskogen]] viser at tre kan endra nedbørsfrekvensen over ein region, og frigjera vatn frå blada sine i påvente av regn, noko som kan utløysa regntida tidlegare. På grunn av dette byrjar regn i Amazonas to til tre månader tidlegare enn klimaet elles ville tillate.<ref>{{Kjelde www|url=https://climate.nasa.gov/news/2608/new-study-shows-the-amazon-makes-its-own-rainy-season/|tittel=New study shows the Amazon makes its own rainy season|forfattar=Rasmussen|førenamn=Carol|verk=nasa.gov}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.science.org/content/article/trees-amazon-make-their-own-rain|tittel=Trees in the Amazon make their own rain|forfattar=Loomis|førenamn=Ilima}}</ref> [[Avskoging]] i Amazonas og menneskeskapte [[Klimaendring|klimaendringar]] har potensial til å forstyrra denne prosessen, og føre til at skogen går over ein terskel der han går over til savanne.<ref>{{Kjelde www|url=https://news.mongabay.com/2022/09/more-droughts-are-coming-and-the-amazon-isnt-ready-study/|tittel=More droughts are coming, and the Amazon can't keep up: Study|forfattar=Kimbrough|førenamn=Liz|verk=Mongabay}}</ref> Avskoging truer mange skogøkosystem. Avskoging finn stad når menneske fjernar tre frå eit skogområde ved å hogga eller brenna dei, anten for å hausta [[tømmer]] eller for å rydda jorda til jordbruk. Det meste av avskoginga i dag skjer i tropiske skogar. Størstedelen av denne avskoginga er på grunn av produksjon av fire råvarer: [[Trevirke|tre]], oksekjøt, [[Soyabønne|soya]] og [[palmeolje]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.livescience.com/27692-deforestation.html|tittel=Deforestation: facts, causes & effects|forfattar=Derouin|førenamn=Sarah|verk=Live Science}}</ref> I løpet av dei siste 2000 åra har arealet med skogdekke i [[Europa]] blitt redusert frå 80 % til 34 %. Større skogområde er òg blitt rydda i [[Kina]] og i det austlege [[USA]],<ref>{{Kjelde www|url=https://education.nationalgeographic.org/resource/deforestation/|tittel=Deforestation|utgjevar=National Geographic}}</ref> der berre 0,1 % av jorda ligg uforstyrra att.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nps.gov/im/ncrn/eastern-deciduous-forest.htm|tittel=Eastern Deciduous Forest (U.S. National Park Service)|verk=nps.gov}}</ref> Nesten halvparten av skogareala på jorda (49 prosent) er relativt intakte, medan 9 prosent finst i fragment med lite eller inkje samband. Tropisk og boreal barskog er minst fragmentert, medan subtropisk tørr og temperert marin skog er blant dei mest fragmenterte. Om lag 80 prosent av skogareala i verda finst i parker som er større enn {{Omrekning|1|e6ha}} . Dei resterande 20 prosenta ligg i meir enn 34 millionar stykke rundt om i verda - det aller fleste av desse er mindre enn 1000 hektar i storleik.<ref name=":1" /> Menneskesamfunn og skogar kan påverka kvarandre positivt eller negativt.<ref>{{Cite book |title=Forests and Society: Sustainability and Life Cycles of Forests in Human Landscapes |publisher=CABI |year=2007 |isbn=978-1-84593-098-1 |editor-last=Vogt |editor-first=Kristina A |pages=30–59 |chapter=Global Societies and Forest Legacies Creating Today's Forest Landscapes}}</ref> Skogane kan gje folk økosystemtenester, og kan vera turområde og turistattraksjonar. Skogar kan òg påverke helsa til menneske. Menneskeleg aktivitet, inkludert ikkje-berekraftig bruk av skogressursar, kan påverke skogøkosystema negativt.<ref>{{Cite web|date=7. februar 2019|title=Deforestation and Its Effect on the Planet|url=https://www.nationalgeographic.com/environment/article/deforestation|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210219000000/https://www.nationalgeographic.com/environment/article/deforestation|archive-date=19. februar 2021|access-date=21. juli 2021|website=[[National Geographic]] Environment|language=en}}</ref> == Definisjonar == Sjølv om ordet «skog» er i utbreidd bruk, finst det ikkje ein universelt anerkjend nøyaktig definisjon av det. Det finst meir enn 800 definisjonar på «skog» som blir brukte i heile verda.<ref name="unep">{{cite web|url=http://www.unep.org/vitalforest/Report/VFG-01-Forest-definition-and-extent.pdf|url-status=dead|archive-date=26. juli 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100726000000/http://www.unep.org/vitalforest/Report/VFG-01-Forest-definition-and-extent.pdf|title=Forest definition and extent|date=27. januar 2010|publisher=United Nations Environment Programme|access-date=16. november 2014}}</ref> Sjølv om ein skog vanlegvis blir definert av at det finst tre der, kan eit område som ikkje har tre under mange definisjonar likevel bli rekna som ein skog dersom det har vokse tre der i fortida, tre kjem til å veksa der i framtida,<ref name="ap862">{{Kjelde www|url=http://www.fao.org/docrep/017/ap862e/ap862e00.pdf|tittel=Forest Resources Assessment Working Paper 180|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150924131113/http://www.fao.org/docrep/017/ap862e/ap862e00.pdf|arkivdato=24 September 2015|forfattar=MacDicken|førenamn=Kenneth|utgjevar=[[Food and Agriculture Organization]] of the United Nations Forestry Department|vitja=16 November 2014}}</ref> eller det er blitt juridisk definert som ein skog, uavhengig av vegetasjonstype.<ref name="ipcc">{{Kjelde www|url=http://www.ipcc.ch/ipccreports/sres/land_use/index.php?idp=46|tittel=Land Use, Land-Use Change and Forestry|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20141129020202/http://www.ipcc.ch/ipccreports/sres/land_use/index.php?idp=46|arkivdato=29. november 2014|år=2000|editor=Watson|utgjevar=[[Intergovernmental Panel on Climate Change]]|vitja=16 November 2014}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www.forestfacts.org/l_3/forests_1.htm#1p1|tittel=Facts on Forests and Forestry|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150508030720/http://www.forestfacts.org/l_3/forests_1.htm#1p1|arkivdato=8. mai 2015|forfattar=Menzies|førenamn=Nicholas|utgjevar=ForestFacts.org, a subsidiary of GreenFacts.org|vitja=16. november 2014}}</ref> Det finst tre breie kategoriar av definisjonar av skog som er i bruk: administrative, bruk av land og landdekke.<ref name="ipcc" /> Administrative definisjonar er juridiske tildelingar, og treng ikkje spegla kva type vegetasjon som veks på ein stad; eit område kan juridisk kallast «skog» sjølv om det ikkje veks tre på det.<ref name="ipcc" /> Definisjonar som gjeld bruk av land er baserte på det primære føremålet med jorda det er snakk om. I ein slik definisjon blir eit område som blir nytta for å hausta tømmer, inkludert område som er blitt rydda gjennom hogst, sjukdom, brann eller til bygging av vegar og infrastruktur, definert som skog, sjølv om dei ikkje har tre. Definisjonane som gjeld landdekke definerer skog basert på tettleiken av tre, område med trekronedekke eller område av jorda som er dekka av tverrsnittet til stammane (basalareal) som når over ein viss terskel.<ref name="ipcc" /> Denne typen definisjon byggjer på at det finst nok tre til å nå terskelen, eller i det minste nok umogne tre som vil nå terskelen når dei blir eldre.<ref name="ipcc" /> Under definisjonane knytte til landdekke er det stor variasjon på kva tilhøve det er mellom skogen, mark og [[savanne]]. Nokre definisjonar krev svært høge nivå av trekronedekke, frå 60&nbsp;% til 100&nbsp;%,<ref>{{Kjelde www|url=http://www.museum.state.il.us/muslink/forest/htmls/intro_def.html|tittel=Introduction: Definition of a Forest|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20141029231145/http://www.museum.state.il.us/muslink/forest/htmls/intro_def.html|arkivdato=29. oktober 2014|utgjevar=MuseumLink Illinois|vitja=16. november 2014}}</ref> noko som ekskluderer mark- og savanneområde som har lågare dekke. Andre definisjonar reknar savanna som ein type skog, og inkluderer alle område med trekronedkeke på over 10%.<ref name="ap862" /> Nokre område som er dekka av tre er juridisk definerte som jordbruksområde, til dømes [[Gran|granplantasjar]], etter austerriksk skoglov, når trea blir dyrka til [[juletre]] og er under ei viss høgd. === Norske definisjonar === Skogforvaltaren [[Knut Skinnemoen]] har formulert denne definisjonen av «skog»: Skog er eit område der det veks tre, og som elles oppfyller følgjande krav: * Trea må kunne nå ei viss høgd. Denne høgda er ikkje fast, men ved definisjon av [[fjellskog]]grensa er ho foreslått sett til 3 meter. * Trea må stå så tett at dei gjensidig påverkar kvarandre. Ved definisjon av fjellskoggrensa er minsteavstanden i skog sett til 30 meter. * Det tresette arealet må ha ein viss storleik, i det minste så stor at tresamfunnet er skikka til varig produksjon av trevyrke. * Tettleik og areal må til saman gje opphav til eit skogklima som skil seg frå [[klima]]et i området utanom skogen (i «omgivelsene»). Etter § 2 i den norske [[Skogbrukslova]] er skogsmark etter lova grunn som er skogproduserande, eller som etter ei samla vurdering er best eigna for skogproduksjon, og som ikkje er nytta til andre formål.<ref>{{Citation|title=Lov om skogbruk (skogbrukslova) - Kapittel 1. Innleiande føresegner - Lovdata|url=https://lovdata.no/dokument/NL/lov/2005-05-27-31/KAPITTEL_1#%C2%A71|website=lovdata.no|accessdate=2026-09-26}}</ref> == Primær- og sekundærskog == '''Primærskog''' er skog som aldri har vore vesentlig påverka av menneskeleg aktivitet, og der dei naturlige [[økologi]]ske prosessane føregår uforstyrra. Desse skogane har ein unik økologisk verdi, sidan dei inneheld eit rikt biologisk mangfald og lagrar store mengder karbon, noko som bidrar til å dempe klimaendringar. I Noreg brukar ein ofte omgrepet [[urskog]] om primærskog, medan omgrepet [[naturskog]] (gammalskog) viser til skog som har vore minimalt påverka av menneske. Slike skogar er viktige referanseområde for økologiske prosesser og bevaring av sjeldne [[art]]ar. '''Sekundærskog''' er skog som har vokse opp igjen etter at den opphavlege, naturlege skogen (primærskogen) er blitt fjerna, enten gjennom [[hogst]], [[brann]] eller annen menneskeleg eller naturleg påverknad. Denne typen skog kan ha ein annan samansetnad av arter og struktur enn den opphavlege skogen, og han kan variere i alder og grad av [[regenerering i biologi|regenerering]]. Sekundærskog speler ei viktig rolle i [[økosystem]]et ved å bidra til [[karbon]]lagring, [[erosjon]]skontroll og [[habitat]] for ulike artar. Han kan også vera eit viktig ressursområde for lokalbefolkninga. == Skogtypar == Globalt skil ein gjerne mellom fire [[økosystem|hovudøkosystem]]. Innanfor kvart av dei finst det mange undergrupper. # [[Eviggrønn]], [[tropisk regnskog]] # [[Tropisk lauvfellande skog]] # [[Temperert regnskog]] # Bladfellande, [[temperert lauvskog]] # [[boreal barskog|Nordleg (boreal) barskog]] == Skogøkologi == I eit skogøkosystem av [[Norden|nordisk]] type delar ein gjerne skogen inn i fire sjikt: * Tresjiktet * Busksjiktet * Feltsjiktet, beståande av gras, urter og lyng * Botnsjiktet, beståande av mosar, lav og krypande urter Det er fyrst og fremst feltsjiktet som blir brukt som kjennemerke for dei økologiske tilhøva. Det karakteriserer fuktforholda, næringstilstanden og lysforholda. Ved klassifiseringa brukast lister med karakteristiske artar, såkalla [[indikatorart]]ar. Av dei opphavlege skogane i verda er det berre dei tropiske regnskogane som over større område har bevart den naturlege artssamansettinga og dermed kan kallast [[urskog]]ar. Av dei andre skogtypane finst det i dag berre mindre urskogsområde, anten som eit resultat av freding eller fordi dei hittil har vore utilgjengelege for økonomisk utnytting. Skogane har vore i tilbakegang heilt sidan steinalderen på grunn av [[avskoging i Afrika|avskoging]] for beiting og oppdyrking. Dei boreale barskogane har ikkje minka i omfang i like stor grad som dei andre, men moderne [[skogsdrift]] har gjennom flatehogst og planting påverka den naturlege artssamansettinga sterkt i retning av einsarta og einsaldra [[bestand]]. == Økosystem, biologisk mangfald og nøkkelartar == Mange soppartar lever i tett forhold med rotsystemet til plantar, og dannar saman ei sopprot (mykorrhiza). Då lever soppen rundt rota på tre og plantar, og samarbeider med planten ved å kunna transportere vann og næringsstoff til planten og får karbohydratar frå fotosyntesen til planten i bytte. Døme på artar som lever i slike symbiotiske forhold er plantar som [[Bjørkeslekta|bjørk]], [[bøk]], [[kveite]] og [[Furufamilien|furu]], og soppar som [[kantarell]], [[raud skrubbsopp]] og [[peparriske]]. Nokre artar er særskild viktige for økosystemet, og blir dei borte får det store konsekvensar for mange andre artar. Desse artane blir kalla [[nøkkelart]]ar. Nokre døme på slike artar er [[maur]], [[gran]], [[furu]] og [[blåbærlyng]]. Andre artar er mindre vanlige og har liten innverknad på økosystemet i skogen. == Skogbelte == [[Fil:Adirondacks 2016 Cascade mountain hike.jpg|mini|[[Adirondackfjella]] i [[Upstate New York|Upstate]] [[delstaten New York|New York]] utgjer den sørlegaste delen av det austlege boreale overgangsområdet, ein del av taiga-biomet.]] [[Fil:Doi Pui mountains, Chiang Mai, Thailand.jpg|mini|Blanda lauvfellande og eviggrøn tropisk regnskog i Doi Pui-fjella i Thailand.]] «Skogbelte» viser til eit geografisk belte av skog som strekkjer seg aust-vest mellom visse breiddegrader, og strekkjer seg over land på eitt eller flere kontinent. Skogbeltet er avgrensa ved at det som [[biom]] delar visse økologisk] karakteristikkar, vanlegvis at det omfattar artar med ein viss gruppelikskap (til dømes [[bartre]] eller [[lauvtre]]), og ein viss likskap med omsyn til [[habitat]] eller levesett (til dømes lauvfelling). Dei store skogbelta i verden er i praksis ofte avgrensa av hovudskogtype og klimabelte. Nokre skogbelte utgjer eit [[økosystem]], men omgrepet er i mange tilfelle ikkje heilt presist. Nokre viktige skogbelte omfattar blant anna: * Ein nordleg, [[boreal barskog]] utgjer verdas lengste skogbelte ([[taiga|taigaen]])<ref>{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009010600049|tittel=Damms illustrerte verdens land|forlag=Damm|isbn=8251790301|utgivelsessted=[Oslo]|side=|utgivelsesår=1997}}</ref><ref>{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011052605096|tittel=Russland|forfatter=Rogde, Isak|forlag=Gyldendal undervisning|isbn=8205284709|utgivelsessted=Oslo|utgivelsesår=2002}}</ref> langs den nordlege halvkule, mellom ca. 50°N og 70°N bredde. Beltet er 1000 til 2000 km breitt.<ref name=":0" /> [[Nord-Europa]], nordlege [[Russland]] og [[Japan]], [[Alaska]], [[Canada]] og nordlege delar av [[USA]] er i stor grad dekka av barskog. Beltet har eksistert i om lag 275 millionar år. Dominerande treslag er ulike artar av [[gran]], [[furu]], [[einer]] og [[lerk]]. * Det ''sommargrøne layvskogbeltet'' er smalt eller usamanhengenande i Sentral-Asia og vider seg ut i mot Atlanterhavet og Stillehavet. Store delar av Vest-Europa, inkludert sørlege og vestlege kystar av Skandinavia, er omfatta av beltet.<ref name=":0">{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2017062107026|tittel=Plantegeografi|forfatter=Hafsten, Ulf|forlag=Tapir|isbn=8251900050|utgivelsessted=Trondheim|side=|utgivelsesår=1972}}</ref> Ein [[temperert lauvskog]] strekker seg i eit belte sør for den boreale barskogen, mellom ca. 50°N og 40°N frå [[Kina]] via det midtre og sørlege [[Russland]] og [[Mellom-Europa]] til midtre delar og [[Sørstatane]] i [[USA]], utanom Florida. Beltet fell saman med verdas viktigaste [[Jordbruk|jordbruksområde]], og lauvskogen er i stor grad felt. I [[Norge]] blir denne skogen kalla ''varmekjær''. Viktige treslag er [[eik]], [[bøk]], [[Lønneslekta|lønn]], [[lind]], [[hassel]] og [[kastanje]]. * Temperert og subtropisk (indomalayisk) barskog finst i høgareliggande fjellområde i [[Himalaya]], [[Pakistan]], [[Iran]], [[Etiopia]] og [[Andesfjella]]. Her dominerer artar av furu og gran. * [[Tropisk lauvfellende skog]] er lauvskog i tropiske strøk med tørketid, og som feller lauvet om hausten. Utbreiingsområdet omfattar høgareliggande og tørkeprega delar av [[Søraust-Asia]] og [[India]]. Jordbruk og plantasjedrift medfører at skogbeltet er sterkt utsett for hogst. Eit viktig treslag er [[teak]]. * [[Tropisk regnskog]] er lauvskog i tropiske, [[Ekvator|ekvatoriale]] og fuktige strøk som ikkje feller lauvet. Utbreingsområdet omfattar Søraust-Asia, India, [[Kongo]], [[Vest-Afrika]] og [[Amazonasbekkenet]], mellom ca. 10°N og 10°S. Høg temperatur og fukt gjev ei svært rask rotning slik at jorda her blir verande næringsfattig og sårbar for hogst. Tropisk regnskog har eksistert i om lag 60 millionar år. Viktige artar er [[eukalyptus]], [[Palme|palmar]], [[lian]]ar og [[Epifytt|slyngplantar]]. ** I [[Randsone|randsonene]] i nord og sør blir beltet tidvis kalla for tropisk ''monsunskog''. Monsunskogen feller lauvet i tørketida og er ikkje så tettvaksen som regnskogen og det finst ofte store samanhengande skogar med same slag tre.<ref>{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014041108177|tittel=Geografi for den høgre skolen|forfatter=Haffner, Einar|forlag=Damm|utgivelsessted=Oslo|side=|utgivelsesår=1960}}</ref> * Ein sørlig, [[austral barskog]] finst i dei mest sørliggande områda langs den sørlege halvkula, dvs. i sørlege [[Chile]], [[Argentina]], fjellområdene i [[Sør-Afrika]] og i [[Australia]] og [[New Zealand]]. == Sjå au == * [[Skogane i Noreg]] == Kjelder == {{fotnoteliste}} * Knut Skinnemoen: ''Skogskjøtsel'' ([[Landbruksforlaget]], 1969) * [http://www.lovdata.no/all/tl-20050527-031-001.html#1 Skogbrukslova] {{refopning}} *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skog|Skog]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 21. september 2026.'' {{refslutt}} {{refopning}} *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Forest|Forest]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 26. september 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{Wiktionary}} {{commonskat}} * [http://html.hisf.no/ANF/NFL/2F/naturkultur.htm Ingvar Leiv Leknes: Skogen og livet der i notid og fortid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140902203111/http://html.hisf.no/ANF/NFL/2F/naturkultur.htm |date=2014-09-02 }} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Skog| ]] [[Kategori:Økologi]] [[Kategori:Økosystem]] q1r41gx0hqwhjk8v8nv36gt4igjxnx7 0 25949 3674581 3669860 2026-09-25T13:43:00Z Johshh 122989 /* Bakgrunnsstoff */ 3674581 wikitext text/x-wiki {{infoboks biografi}} [[Fil:Obelisk med Hans Niesen Hauge 3.jpg|mini|Obelisk ved [[Bredtvet kyrkje]] i Oslo reist til minne om Hans Nielsen Hauge i 1904. Relieffet er laga av presten og bilethoggaren [[Erling Grønland]].<ref name=Tvedt>{{Kjelde bok| redaktør= [[Knut Are Tvedt]]| utgjeve= 2010| artikkel=Minnesmerker over personer| tittel= [[Oslo byleksikon]]| utgåve=5| stad=Oslo| forlag=Kunnskapsforlaget | side=648| isbn=978-82-573-1760-7}}</ref>]] :''Sjå òg [[filmen Hans Nielsen Hauge]]'' '''Hans Nielsen Hauge''' ({{levde|3. april|1771|29. mars|1824|Hauge, Hans Nielsen|fødestad=i [[Tune]], [[Rolvsøy]]|dødsstad=i [[Østre Aker]] ved [[Kristiania]]}}) var ein norsk [[Predikant|lekpredikant]].<ref name=NBL>{{Kjelde www |url= https://nbl.snl.no/Hans_Nielsen_Hauge|tittel=Hans Nielsen Hauge|vitja= 14. februar 2016|forfattar= [[Andreas Aarflot]]|verk= [[Norsk biografisk leksikon]]}}</ref>Han er kjend som stiftaren og leiaren av «[[haugerørsla]]». [[Fil:Fredrikstad, Rolvsøy, Hans Nielsen Hauges minde.JPG|mini|venstre|[[Hans Nielsen Hauges Minde]] på Hauge, [[Rolvsøy]] i [[Fredrikstad]].{{foto|Siri Johannessen}}]] Då Hauge var 25 år fekk han sitt «åndelege gjennombrot». Ein dag han var ute på åkeren og song på salmen [[Jesus, eg hjarteleg lengtar å smaka|«Jesus, din søde forening at smage»]] mens han pløgde, kjente han det som om «Guds kjærleik besøkte han». Etter dette byrja han som predikant. Han fokuserte på ei lære om det personlege gudsforhold og ein nøktern og arbeidssam livsførsel.<ref name=NBL/> I åra frå 1797 til 1804 gjekk han frå stad til stad, og medan han gjekk, [[strikking|strikka]] han. På dei gardane han fekk husrom hjelpte han til litt og samla dei som budde på garden og nabogardane til [[andakt]]. Dette var eigentleg ikkje lovleg. Dette var på grunn av «[[konventikkelplakaten]]» frå 1741, som forbaud lekfolk å halde oppbyggjelege møte utan godkjenning frå [[sokneprest]]en.<ref name=Arkivverket>{{Kjelde www|url = http://www.arkivverket.no/arkivverket/Bruk-arkivet/Nettutstillinger/Religionsfridom-etter-1814/Konventikkelplakaten|tittel = Konventikkelplakaten|forfattar = |utgjeve = |språk = |utgjevar = Arkivverket|vitja = 14. februar 2016}}</ref> Han vart gjentekne gonger arrestert, på det meste ti gonger på sju år. I 1804 vart det reist ei stor og omfattande sak mot han, og han sat til slutt i fengsel fram til 1811 og måtte betale ei bot på 1000 riksdalar. Etter dette slutta han med reiseverksemda, men i 1813 vart han dømd til to års slaveri på [[Akershus festning]].<ref name=NBL/> I dei 18 åra han var predikant og utanfor fengselet, gav han ut 33 bøker. I tillegg hjelpte han folk med å drive handel og industriføretak. Ein kan seie at kristendomssynet til Hauge var [[pietisme|pietistisk]], men han la større vekt på å tene Gud med praktisk arbeid enn pietismen tradisjonelt gjorde. == Familie == Hauge vaks opp i enkle kår som son av Niels Mikkelsen Evenrød (1732–1813) og Maria Olsdatter Hauge (1735–1811). Etter at han slepte ut av fengselet, og slo seg ned først på [[Bakkehaugen gard]] på Tåsen, seinare på garden [[Bredtvet]] i [[Groruddalen]]. Han gifta seg i 1815 med Andrea Andersdatter Nyhus og fekk sonen [[Andreas Hauge|Andreas]] same år. Mora døydde ei veke etter guten vart fødd.<ref name=NBL/> I 1817 gifta Hauge seg med Ingeborg Marie Olsdatter og fekk etter kvart tre born med henne, men alle døydde som små.<ref name=NBL/> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} * {{Nbsøk|Hauge, Hans Nielsen|bøker av}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske kristne predikantar]] [[Kategori:Haugianisme]] [[Kategori:Norske forfattarar]] [[Kategori:Folk frå Fredrikstad]] 0b650gmfaxz57xxlbjukb73900gliyf 3674792 3674581 2026-09-26T11:25:02Z HerVal7752 105842 Småfiks 3674792 wikitext text/x-wiki {{sjå|filmen Hans Nielsen Hauge}} {{infoboks biografi}} '''Hans Nielsen Hauge''' ({{levde|3. april|1771|29. mars|1824|Hauge, Hans Nielsen|fødestad=i [[Tune]], [[Rolvsøy]]|dødsstad=i [[Østre Aker]] ved [[Kristiania]]}}) var ein norsk [[Predikant|lekpredikant]].<ref name=NBL>{{Kjelde www |url= https://nbl.snl.no/Hans_Nielsen_Hauge|tittel=Hans Nielsen Hauge|vitja= 14. februar 2016|forfattar= [[Andreas Aarflot]]|verk= [[Norsk biografisk leksikon]]}}</ref> Han er kjend som stiftaren og leiaren av «[[haugerørsla]]». [[Fil:Fredrikstad, Rolvsøy, Hans Nielsen Hauges minde.JPG|mini|venstre|[[Hans Nielsen Hauges Minde]] på Hauge, [[Rolvsøy]] i [[Fredrikstad]]. {{foto|Siri Johannessen}}]] Då Hauge var 25 år fekk han sitt «åndelege gjennombrot». Ein dag han var ute på åkeren og song på salmen [[Jesus, eg hjarteleg lengtar å smaka|«Jesus, din søde forening at smage»]] mens han pløgde, kjente han det som om «Guds kjærleik besøkte han». Etter dette byrja han som predikant. Han fokuserte på ei lære om det personlege gudsforhold og ein nøktern og arbeidssam livsførsel.<ref name=NBL/> I åra frå 1797 til 1804 gjekk han frå stad til stad, og medan han gjekk, [[strikking|strikka]] han. [[Fil:Obelisk med Hans Niesen Hauge 3.jpg|mini|venstre|Obelisk ved [[Bredtvet kyrkje]] i Oslo reist til minne om Hans Nielsen Hauge i 1904. Relieffet er laga av presten og bilethoggaren [[Erling Grønland]].<ref name=Tvedt>{{Kjelde bok| redaktør= [[Knut Are Tvedt]]| utgjeve= 2010| artikkel=Minnesmerker over personer| tittel= [[Oslo byleksikon]]| utgåve=5| stad=Oslo| forlag=Kunnskapsforlaget | side=648| isbn=978-82-573-1760-7}}</ref>]] På dei gardane han fekk husrom hjelpte han til litt og samla dei som budde på garden og nabogardane til [[andakt]]. Dette var eigentleg ikkje lovleg. Dette var på grunn av «[[konventikkelplakaten]]» frå 1741, som forbaud lekfolk å halde oppbyggjelege møte utan godkjenning frå [[sokneprest]]en.<ref name=Arkivverket>{{Kjelde www|url = http://www.arkivverket.no/arkivverket/Bruk-arkivet/Nettutstillinger/Religionsfridom-etter-1814/Konventikkelplakaten|tittel = Konventikkelplakaten|forfattar = |utgjeve = |språk = |utgjevar = Arkivverket|vitja = 14. februar 2016}}</ref> Han vart gjentekne gonger arrestert, på det meste ti gonger på sju år. I 1804 vart det reist ei stor og omfattande sak mot han, og han sat til slutt i fengsel fram til 1811 og måtte betale ei bot på 1000 riksdalar. Etter dette slutta han med reiseverksemda, men i 1813 vart han dømd til to års slaveri på [[Akershus festning]].<ref name=NBL/> I dei 18 åra han var predikant og utanfor fengselet, gav han ut 33 bøker. I tillegg hjelpte han folk med å drive handel og industriføretak. Ein kan seie at kristendomssynet til Hauge var [[pietisme|pietistisk]], men han la større vekt på å tene Gud med praktisk arbeid enn pietismen tradisjonelt gjorde. == Familie == Hauge vaks opp i enkle kår som son av Niels Mikkelsen Evenrød (1732–1813) og Maria Olsdatter Hauge (1735–1811). Etter at han slepte ut av fengselet, og slo seg ned først på [[Bakkehaugen gard]] på Tåsen, seinare på garden [[Bredtvet]] i [[Groruddalen]]. Han gifta seg i 1815 med Andrea Andersdatter Nyhus og fekk sonen [[Andreas Hauge|Andreas]] same år. Mora døydde ei veke etter guten vart fødd.<ref name=NBL/> I 1817 gifta Hauge seg med Ingeborg Marie Olsdatter og fekk etter kvart tre born med henne, men alle døydde som små.<ref name=NBL/> == Kjelder == {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} * {{Nbsøk|Hauge, Hans Nielsen|bøker av}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske kristne predikantar]] [[Kategori:Haugianisme]] [[Kategori:Norske forfattarar]] [[Kategori:Folk frå Fredrikstad]] ehd2a50guavyzfdmg0k16ibbqzylwik 0 26538 3674597 3672648 2026-09-25T14:34:12Z TU-nor 12071 3674597 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by |bilete = PragueCastle.jpg |bilettekst = Utsyn over Praha slott |flagg = Flag of Prague.svg |våpen = Coat of arms of Prague.svg |kart = Kraj Hlavni mesto Praha.svg |zoom = 9 |karttekst = Plassering i Tsjekkia |postnummer = 1xx xx }} [[Fil:Karlův most Praha, Staré Město 20170810 007.jpg|mini|høgre|300px|Hradčany-slottet med Karlsbrua til høgre i framgrunnen.]] [[Fil:Praha loreto-04-2003 12 24.jpg|mini|høgre|300px|Loretto]] '''Praha''' ({{høyr liten|Cs-Praha.ogg}}) eller '''Prag''' er [[hovudstad]]en og den største byen i [[Tsjekkia]]. Byen ligg ved elva [[Moldau]] i den tidlegare austerrikske provinsen [[Böhmen]]. Frå 1993 utgjer Böhmen saman med [[Mähren]] Tsjekkia. Frå 1992 har det gamle sentrumet i byen stått på [[UNESCO si verdsarvliste]]. Praha var tidlegare òg hovudstaden i [[Tsjekkoslovakia]]. == Historie == Byen vart grunnlagd på slutten av 800-talet og vart raskt sete for kongane av Böhmen. Nokre av desse kongane var òg keisarar av det [[tysk-romerske riket]]. Byen blomstra under [[Karl IV av det tysk-romerske riket|Karl IV]] si regjeringstid på 1300-talet. Mellom anna voks bydelen [[Nové Město i Praha|Nové Město]] fram i denne tida. Elles kan nemnast [[Karlsbrua]], [[St. Vitus-katedralen]] – den eldste gotiske katedralen i [[Sentraleuropa]]. [[Karlsuniversitetet]] er det eldste [[universitet]]et nord for [[Alpane]]. På denne tida var Praha [[Europa]]s tredje største by. Med Böhmen kom byen under [[Fyrstehuset Habsburg|Habsburgarane]] og [[Austerrike-Ungarn]]. Dei fire uavhengige kommunane som tidlegare utgjorde Praha, vart slegne saman til ein by i 1784. Desse fire var [[Hradcany|Hradčany]], (slottsdistriktet, vest og nord for slottet), [[Malá Strana i Praha|Malá Strana]] (den mindre byen, sør for slottet), [[Staré Město i Praha|Staré Město]] (gamlebyen, på austsida av elva) og [[Nové Město i Praha|Nové Město]] (den nye byen, lenger sør og aust). Byen voks vidare med annekteringa av [[Josefov]] i 1850 og [[Vysehrad|Vyšehrad]] i 1883, og i byrjinga av 1922 vart 37 kommunar innlemma i byen. Slik auka innbyggjartalet til 676 000. Byen hadde òg etter at Böhmen vart avstått etter [[fyrste verdskrig]] ein stor del [[tysk]]talande innbyggjarar. Mange [[jødar]], mellom anna [[Franz Kafka]]), budde i byen. Mange av jødane tala tysk, og det var eit rikt kulturliv. Mestedelen av dei 50 000 jødane døydde i [[Holocaust]] under [[andre verdskrig]], noko som også i stor grad førte til slutten på det tyske preget på byen. I august 2002 fann det stad ei alvorleg oversvømming i Praha, der delar av byen måtte evakuerast. Flaumen gjorde store skadar, men lukkelegvis vart ingen viktige landemerke øydelagde. == Verdt å sjå == Mellom turistattraksjonar kan nemnast: * [[Staré Město i Praha|Staré Město]] * ymse stader forbunde med [[Franz Kafka]] * [[Malá Strana i Praha|Malá Strana]] * [[Hradcany|Hradčany]] med [[Slottet i Praha]] og [[St. Vitus-katedralen]] * [[Karlsbrua]] * [[John Lennon-muren]] * [[Torget i gamlebyen i Praha|Torget i gamlebyen]] og [[Den astronomiske klokka i Praha|den astronomiske klokka]] * [[Jødekvarteret i Praha|Jødekvarteret]] * [[Wenceslas-torget]] * [[Nasjonalmuseet i Praha|Nasjonalmuseet]] * [[Vysehrad|Vyšehrad]] slott == Kultur == Praha er tradisjonelt eit kulturelt senter med mange [[teater]], [[operahus]], [[konserthus]], [[galleri]] og [[musikklubb]]ar. == Høgskular og universitet == I tillegg til [[Karlsuniversitetet]] har byen sju andre [[universitet]] og høgskular, inkludert [[Det Tsjekkiske Tekniske Universitetet]] grunnlagd i 1707. Film kan studerast ved FAMU, den tsjekkiske filmhøgskulen frå 1950-talet. == Transport == Offentleg transport i Praha vert utgjort av [[Metroen i Praha|tre undergrunnsliner]] i tillegg til ei mengd [[trikk]]eliner og [[buss]]liner. Utanfor byen ligg [[Ruzyně International Airport]], som er hovudflyplass for [[flyselskap]]et [[ČSA Czech Airlines]]. == Ymse == Praha er òg sete for dei fleste viktige kontor og institusjonar i Tsjekkia, inkludert [[Tsjekkiske presidentar|presidenten]], regjeringa og [[det tsjekkiske parlamentet|parlamentet]]. == Folketalssutvikling == :1230: om lag 3-4 000 innbyggjarar ¹ :1370: om lag 40 000 ² :1600: om lag 60 000 ² :1804: 76 000 :1837: 105 500 :1850: 118 400 (157.200 inkl. forstader) :1880: 162 300 (314.400 inkl. forstader) :1900: 201 600 (514.300 inkl. forstader) :1925: 718 300 :1950: 931 500 :1980: 1 182 800 :1998: 1 193 300 :2001: 1 169 100 Noter:<br /> :¹ Berre Staré město :² Staré město, Nové město, Malá Strana og Hradčany :Tala er for det folketalet som til ei kvar tid har vore innanfor Praha sine administrative grenser (inkludert nåverande bydelar i parentes). == Sjå òg == * [[Defenestrasjonane i Praha]] ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{manglar kjelder|dato=2024}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} {{Wikivoyage}} * {{offisiell nettstad}} {{Europeiske kulturhovudstader}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Hovudstader i Europa]] [[Kategori:Byar i Tsjekkia]] [[Kategori:Praha]] [[Kategori:Europeiske kulturhovudstader]] jgioumcpaxw5jqyruqyamb7nx4u84ak 0 31831 3674790 3540821 2026-09-26T11:22:21Z HerVal7752 105842 {{treng oppdatering|dato=2026}} 3674790 wikitext text/x-wiki {{treng oppdatering|dato=2026}} Dette er ei liste over dei 46 '''mest tala språka i verda'''. Talet på brukarar av dei einskilde [[språk]]a er frå rundt [[1995]]. Tala inkluderer morsmålstalarar og dei som har språket som fyrstespråk. Det er rundt {{formatnuM:7000}} språk i verda, denne Wikipediautgåva har artiklar om ca. 8 % av dei, sjå [[:Kategori:Einskildspråk]] for eit oversyn. Sjå også [[Liste over språkfamiliar]]. {| cellSpacing=2 cellPadding=5 width="90%" border=0 > |- bgcolor="#ffffcc" <TD style="BORDER-BOTTOM: blakk 0.5pt solid" width="19%">'''Ordn.nr. og språk'''</TD> <TD style="BORDER-BOTTOM: blakk 0.5pt solid">'''[[Stat]]ar der minst 1 % har språket som morsmål'''</TD> <TD style="BORDER-BOTTOM: blakk 0.5pt solid" width="8%"><small>'''Morsmåls- talarar i millionar'''</small></TD></TR> |- |&nbsp;1. [[mandarinspråk|Mandarinkinesisk]] || [[Brunei]], [[Kambodsja]], [[Kina]], [[Indonesia]], [[Malaysia]], [[Mongolia]], [[Filippinane]], [[Singapore]], [[Sør-Afrika]], [[Taiwan]], [[Thailand]] || 885 <TR bgcolor="#eeeeee"><TD>&nbsp;2. [[Spansk]]</TD> <TD>[[Andorra]], [[Argentina]], [[Belize]], [[Benin]], [[Bolivia]], [[Tsjad]], [[Chile]], [[Colombia]], [[Costa Rica]], [[Kuba]], [[Den dominikanske republikken]], [[Ecuador]], [[El Salvador]], [[Ekvatorial-Guinea]], [[Guatemala]], [[Honduras]], [[Elfenbeinskysten]], [[Madagaskar]], [[Mali]], [[Mexico]], [[Marokko]], [[Nicaragua]], [[Niger]], [[Panama]], [[Paraguay]], [[Peru]], [[Spania]], [[Togo]], [[Tunisia]], [[USA]], [[Uruguay]], [[Venezuela]]</TD> <TD>332</TD></TR> <TR><TD>&nbsp;3. [[Engelsk]]</TD> <TD>[[Australia]], [[Belize]], [[Botswana]], [[Brunei]], [[Kamerun]], [[Kanada]], [[Eritrea]], [[Etiopia]], [[Fiji]], [[Gambia]], [[Guyana]], [[India]], [[Irland]], [[Israel]], [[Lesotho]], [[Liberia]], [[Malaysia]], [[Mikronesia]], [[Namibia]], [[Nauru]], [[New Zealand]], [[Palau]], [[Papua Ny Guinea]], [[Samoa]], [[Seychellane]], [[Sierra Leone]], [[Singapore]], [[Salomonøyane]], [[Somalia]], [[Sør-Afrika]], [[Surinam]], [[Swaziland]], [[Tonga]], [[Storbritannia]], [[USA]], [[Vanuatu]], [[Zimbabwe]], m.fl.</TD> <TD>322</TD></TR> <TR bgcolor="#eeeeee"><TD style="BORDER-TOP: medium none">&nbsp;4. [[Arabisk]]</TD> <TD>[[Egypt]], [[Sudan]], [[Algerie]], [[Marokko]], [[Tunisia]], [[Libya]], [[Saudiarabia]], [[Syria]], [[Jordan]], [[Jemen]], [[Dei sameinte arabiske emirata]], [[Oman]], [[Irak]], [[Libanon]], [[Israel]]</TD> <TD>257,4</TD></TR> <TR><TD style="BORDER-TOP: medium none">&nbsp;5. [[Bengali]]</TD> <TD>[[Bangladesh]], [[India]], [[Singapore]]</TD> <TD>189</TD></TR bgcolor="#eeeeee"> <TR bgcolor="#eeeeee"><TD style="BORDER-TOP: medium none">&nbsp;6. [[Hindi]]</TD> <TD>[[India]], [[Nepal]], [[Singapore]], [[Sør-Afrika]], [[Uganda]]</TD> <TD>182</TD></TR><TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">&nbsp;7. [[Portugisisk]]</TD> <TD>[[Angola]], [[Brasil]], [[Kapp Verde]], [[Frankrike]], [[Guinea-Bissau]], [[Mosambik]], [[Portugal]], [[São Tomé og Príncipe]], [[Aust-Timor]]</TD> <TD>170</TD></TR> <TR bgcolor="#eeeeee"> <TD style="BORDER-TOP: medium none">&nbsp;8. [[Russisk]]</TD> <TD>[[Armenia]], [[Aserbajdsjan]], [[Estland]], [[Georgia]], [[Israel]], [[Kasakhstan]], [[Kina]], [[Kirgisistan]], [[Latvia]], [[Litauen]], [[Moldova]], [[Mongolia]], [[Russland]], [[Tadsjikistan]], [[Turkmenistan]], [[Ukraina]], [[USA]], [[Usbekistan]], [[Kviterussland]]</TD> <TD>170</TD></TR> <TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">&nbsp;9. [[Japansk]]</TD> <TD>[[Japan]], [[Singapore]], [[Taiwan]]</TD> <TD>130</TD></TR><TR bgcolor="#eeeeee"> <TD style="BORDER-TOP: medium none">&nbsp;10. [[Tysk språk|Tysk]]</TD> <TD>[[Austerrike]], [[Belgia]], [[Bolivia]], [[Tsjekkia]], [[Danmark]], [[Tyskland]], [[Ungarn]], [[Italia]], [[Kasakhstan]], [[Liechtenstein]], [[Luxembourg]], [[Paraguay]], [[Polen]], [[Romania]], [[Russland]], [[Slovakia]], [[Sveits]], [[USA]]</TD> <TD>125</TD> </TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">11. [[Fransk]]</TD> <TD>[[Algerie]], [[Andorra]], [[Belgia]], [[Benin]], [[Burkina Faso]], [[Burundi]], [[Canada]], [[Kambodsja]], [[Kamerun]], [[Tsjad]], [[Komorane]], [[Kongo]], [[Kongo-Brazzaville]], [[Djibouti]], [[Frankrike]], [[Gabon]], [[Guinea]], [[Haiti]], [[Elfenbeinskysten]], [[Laos]], [[Luxembourg]], [[Madagaskar]], [[Mali]], [[Mauritania]], [[Mauritius]], [[Monaco]], [[Marokko]], [[Niger]], [[Rwanda]], [[Senegal]], [[Seychellane]], [[Sveits]], [[Togo]], [[Tunisia]], [[Vanuatu]], [[Vietnam]]</TD> <TD>120</TD></TR><TR bgcolor="#eeeeee"> <TD style="BORDER-TOP: medium none">12. [[Wukinesisk]]</TD> <TD>[[Kina]]</TD> <TD>77,2</TD></TR> |- <TD style="BORDER-TOP: medium none">13. [[Javanesisk]]</TD> <TD>[[Indonesia]], [[Malaysia]], [[Singapore]]</TD> <TD>75,5</TD></TR><TR bgcolor="#eeeeee"> <TD style="BORDER-TOP: medium none">14. [[Koreansk språk|Koreansk]]</TD> <TD>[[Kina]], [[Japan]], [[Nord-Korea]], [[Sør-Korea]], [[Singapore]], [[Thailand]]</TD> <TD>75</TD> </TD></TR> <TR> <TD>15. [[Tyrkisk]]</TD> <TD>[[Bulgaria]], [[Kypros]], [[Hellas]], [[Republikken Makedonia|Makedonia]], [[Romania]], [[Tyrkia]], [[Usbekistan]]</TD> <TD>67,7</TD></TR> <TR bgcolor="#eeeeee"> <TD>16. [[Vietnamesisk]]</TD> <TD>[[Kina]], [[Vietnam]]</TD> <TD>67,7</TD></TR> <TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">17. [[Telugu]]</TD> <TD>[[India]], [[Singapore]]</TD> <TD>66,4</TD></TR> <TR bgcolor="#eeeeee"> <TD style="BORDER-TOP: medium none">18. [[Kantonesisk]] (yue)</TD> <TD>[[Brunei]], [[Kina]], [[Costa Rica]], [[Indonesia]], [[Malaysia]], [[Panama]], [[Filippinane]], [[Singapore]], [[Thailand]], [[Vietnam]]</TD> <TD>66</TD></TR> <TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">19. [[Marathi]]</TD> <TD>[[India]]</TD> <TD>64,8</TD></TR> <TR bgcolor="#eeeeee"> <TD style="BORDER-TOP: medium none">20. [[Tamil]]</TD> <TD>[[India]], [[Malaysia]], [[Mauritius]], [[Singapore]], [[Sør-Afrika]], [[Sri Lanka]]</TD> <TD>63,1</TD></TR> <TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">21. [[Italiensk]]</TD> <TD>[[Kroatia]], [[Eritrea]], [[Frankrike]], [[Italia]], [[San Marino]], [[Slovenia]], [[Sveits]]</TD> <TD>59</TD></TR> <TR bgcolor="#eeeeee"> <TD style="BORDER-TOP: medium none">22. [[Urdu]]</TD> <TD>[[Afghanistan]], [[India]], [[Mauritius]], [[Pakistan]], [[Sør-Afrika]], [[Thailand]]</TD> <TD>58</TD></TR> <TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">23. [[Polsk]]</TD> <TD>[[Tsjekkia]], [[Tyskland]], [[Israel]], [[Polen]], [[Romania]], [[Slovakia]]</TD> <TD>50</TD></TR> <TR bgcolor="#eeeeee"> <TD style="BORDER-TOP: medium none">24. [[Panjabi]]</TD> <TD>[[India]], [[Pakistan]], [[Kenya]], [[Singapore]]</TD> <TD>30</TD></TR> <TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">25. [[Minnan]]</TD> <TD>[[Brunei]], [[Kina]], [[Indonesia]], [[Malaysia]], [[Filippinane]], [[Singapore]], [[Taiwan]], [[Thailand]]</TD> <TD>49</TD></TR> <TR bgcolor="#eeeeee"> <TD style="BORDER-TOP: medium none">26. [[Jinyu]]</TD> <TD>[[Kina]]</TD> <TD>45</TD></TR> <TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">27. [[Gujarati]]</TD> <TD>[[India]], [[Kenya]], [[Pakistan]], [[Singapore]], [[Sør-Afrika]], [[Tanzania]], [[Uganda]], [[Zambia]], [[Zimbabwe]]</TD> <TD>44</TD></TR> <TR bgcolor="#eeeeee"> <TD style="BORDER-TOP: medium none">28. [[Ukrainsk]]</TD> <TD>[[Polen]], [[Slovakia]], [[Ukraina]], [[Russland]]</TD> <TD>41</TD></TR> <TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">29. [[Farsi]]</TD> <TD>[[Iran]], [[Irak]], [[Afghanistan]], [[Oman]], [[Qatar]], [[Tadsjikistan]], [[Dei sameinte arabiske emirata]]</TD> <TD>61,7</TD></TR> <TR bgcolor="#eeeeee"> <TD style="BORDER-TOP: medium none">30. [[Xiang]]</TD> <TD>[[Kina]]</TD> <TD>36</TD></TR> <TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">31. [[Malayalam]]</TD> <TD>[[India]], [[Singapore]]</TD> <TD>34</TD></TR> <TR bgcolor="#eeeeee"> <TD style="BORDER-TOP: medium none">32. [[Hakka]]</TD> <TD>[[Brunei]], [[Kina]], [[Indonesia]], [[Malaysia]], [[Panama]], [[Singapore]], [[Surinam]], [[Taiwan]], [[Thailand]]</TD> <TD>34</TD></TR> <TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">33. [[Kannada]]</TD> <TD>[[India]]</TD> <TD>33,7</TD></TR> <TR bgcolor="#eeeeee"> <TD style="BORDER-TOP: medium none">34. [[Oriya]]</TD> <TD>[[India]]</TD> <TD>31</TD></TR> <TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">35. [[Sunda]]</TD> <TD>[[Indonesia]]</TD> <TD>27</TD></TR> <TR bgcolor="#eeeeee"> <TD style="BORDER-TOP: medium none">36. [[Rumensk]]</TD> <TD>[[Ungarn]], [[Israel]], [[Moldova]], [[Romania]], [[Serbia og Montenegro]], [[Ukraina]]</TD> <TD>26</TD></TR> <TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">37. [[Nederlandsk språk|Nederlandsk]]</TD> <TD>[[Nederland]], [[Belgia]], [[Surinam]]</TD> <TD>25</TD></TR> <TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">37. [[Bihari]]</TD> <TD>[[India]], [[Mauritius]], [[Nepal]] - ''Austhindi''</TD> <TD>25</TD></TR> <TR bgcolor="#eeeeee"> <TD style="BORDER-TOP: medium none">38. [[Sørazerisk]]</TD> <TD>[[Afghanistan]], [[Iran]], [[Irak]], [[Syria]], [[Tyrkia]]</TD> <TD>24,4</TD></TR> <TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">39. [[Maithili]]</TD> <TD>[[India]], [[Nepal]] - ''Austhindi''</TD> <TD>24,3</TD></TR> <TR bgcolor="#eeeeee"> <TD style="BORDER-TOP: medium none">40. [[Hausa]]</TD> <TD>[[Benin]], [[Burkina Faso]], [[Kamerun]], [[Ghana]], [[Niger]], [[Nigeria]], [[Sudan]], [[Togo]]</TD> <TD>24,2</TD></TR> <TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">41. [[Burmesisk]]</TD> <TD>[[Bangladesh]], [[Myanmar]]</TD> <TD>22</TD></TR> <TR bgcolor="#eeeeee"> <TD style="BORDER-TOP: medium none">42. [[Gan]]</TD> <TD>[[Kina]]</TD> <TD>20,6</TD></TR> <TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">43. [[Awadhi]]</TD> <TD>[[India]], [[Nepal]] - ''Ofte rekna som ein hindidialekt''</TD> <TD>20,5</TD></TR> <TR bgcolor="#eeeeee"> <TD style="BORDER-TOP: medium none">44. [[Thai]]</TD> <TD>[[Singapore]], [[Thailand]]</TD> <TD>20</TD></TR> <TR> <TD style="BORDER-TOP: medium none">45. [[Joruba]]</TD> <TD>[[Benin]], [[Nigeria]]</TD> <TD>20</TD></TR> |- bgcolor="#eeeeee" |style="BORDER-TOP: medium none"| 46. [[Sindhi]] |[[Afghanistan]], [[India]], [[Pakistan]], [[Singapore]] |19,7 |} == Kjelder == * [http://www.ethnologue.com Ethnologue] {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Lista över världens största språk efter antal talar|Lista över världens största språk efter antal talar]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 21. januar 2006.''{{dl}} {{refslutt}} {{språkspire}} [[Kategori:Språk]] 7wuqo4kcd5dsvb0y9yfqujottnpc4je 0 32752 3674566 3457818 2026-09-25T13:21:21Z Anne-Sophie Ofrim 7229 3674566 wikitext text/x-wiki {{Infoboks idrettsutøvar}} '''Sergej Vladimirovitsj Tsjepikov''', [[russisk]] '''Сергей Владимирович Чепиков''' i ''Khor'' i [[Khabarovsk kraj]] i [[Russland]] ({{datoar}}) var ein russisk [[skiskyting|skiskyttar]] med ein uvanleg langvarig og innhaldsrik karriere. Han er dobbelt olympisk meister i skiskyting. Sergej Tsjepikov har høyrd til den absolutte verdseliten i skiskyting heilt sidan [[1988]], då han 21 år gamal tok gull på stafetten og bronsemedalje på 10 km under [[Vinter-OL 1988|OL i Calgary]]. Han vann [[verdscupen i skiskyting]] samanlagt sesongane 1989/90 og 1990/91. I [[1994]] vart han olympisk meister på sprinten i [[Vinter-OL 1994|Lillehammer-OL]]. Deretter prøvde han seg ei stund som [[langrenn]]sløpar, og deltok i [[Vinter-OL 1998|OL i Nagano i 1998]] på det russiske langrennslagte. Etter dette OL gav han seg som toppidrettsutøvar. Etter tre år ute av rampelyset gjorde Tsjepikov comeback og deltok igjen i verdscupen i skiskyting i 2001/02-sesongen, då han kom på 23. plass samanlagt. Under VM 2005 i [[Hochfilzen]], tok han sølvmedalje på jaktstarten og på stafetten, i ein alder av 38 år. 2004/05-sesongen vart den beste sesongen hans etter comebacket, med ein fjerdeplass samanlagt i [[verdscupen i skiskyting|verdscupen]]. Tsjepikov var med i den russisk troppen til [[Vinter-OL 2006|OL i Torino i 2006]], som vart hans sjette OL, det femte som skiskyttar. Han var der med å ta sølv på stafetten. Han bur i [[Jekaterinburg]]. == Kortfatta merittliste == (pr. 28. februar 2006) * [[Verdscupen i skiskyting|Verdscupen]] samanlagt: ** To førsteplasser (1989/90 og 1990/91) * [[Olympiske leikar]]: ** 2 gull (1 individuelt, sprinten i 1994), 3 sølv * Verdscuprenn: ** 5 gull, 8 sølv, 5 bronse == Bakgrunnsstoff == * [http://www.biathlon-russia.ru/tchepikov/ Fanside for Sergej Tsjepikov] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060223161317/http://www.biathlon-russia.ru/tchepikov/ |date=2006-02-23 }} på russisk * {{Kjelde www|url = https://www.olympedia.org/athletes/84718|tittel = Sergey Chepikov |vitja = 2023-01-23 |utgjevar = olympedia.org }} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Sovjetiske skiskyttarar]] [[Kategori:Russiske skiskyttarar]] [[Kategori:Verdsmeistrar i skiskyting]] [[Kategori:Olympiske meistrar for Sovjetunionen]] [[Kategori:Olympiske meistrar for Russland]] [[Kategori:Olympiske sølvmedaljevinnarar for SUS]] [[Kategori:Olympiske sølvmedaljevinnarar for Russland]] [[Kategori:Olympiske bronsemedaljevinnarar for Sovjetunionen]] [[Kategori:Medaljevinnarar under vinter-OL 1988]] [[Kategori:Sovjetiske deltakarar under vinter-OL 1988]] [[Kategori:Skiskyttarar under vinter-OL 1988]] [[Kategori:Medaljevinnarar under vinter-OL 1992]] [[Kategori:Deltakarar for SUS under vinter-OL 1992]] [[Kategori:Skiskyttarar under vinter-OL 1992]] [[Kategori:Medaljevinnarar under vinter-OL 1994]] [[Kategori:Russiske deltakarar under vinter-OL 1994]] [[Kategori:Skiskyttarar under vinter-OL 1994]] [[Kategori:Russiske deltakarar under vinter-OL 1998]] [[Kategori:Langrennsløparar under vinter-OL 1998]] [[Kategori:Russiske deltakarar under vinter-OL 2002]] [[Kategori:Skiskyttarar under vinter-OL 2002]] [[Kategori:Medaljevinnarar under vinter-OL 2006]] [[Kategori:Russiske deltakarar under vinter-OL 2006]] [[Kategori:Skiskyttarar under vinter-OL 2006]] [[Kategori:Deltakarar under VM i skiskyting 1989]] [[Kategori:Deltakarar under VM i skiskyting 1990]] [[Kategori:Deltakarar under VM i skiskyting 1991]] [[Kategori:Deltakarar under VM i skiskyting 1993]] [[Kategori:Deltakarar under VM i skiskyting 2003]] [[Kategori:Deltakarar under VM i skiskyting 2004]] [[Kategori:Deltakarar under VM i skiskyting 2005]] [[Kategori:Deltakarar under VM i skiskyting 2006]] ecn0ipjmvgb9qob67iuao0saol69ihq 3674568 3674566 2026-09-25T13:31:08Z Ranveig 39 Flikk 3674568 wikitext text/x-wiki {{Infoboks idrettsutøvar}} '''Sergej Vladimirovitsj Tsjepikov'''{{mrk|[[russisk]] '''Сергей Владимирович Чепиков'''}} ({{datoar}}) var ein russisk [[skiskyting|skiskyttar]] frå Khor i [[Khabarovsk kraj]] med ein uvanleg langvarig og innhaldsrik karriere. Han var dobbelt olympisk meister i skiskyting. Sergej Tsjepikov høyrde til den absolutte verdseliten i skiskyting heilt frå 1988, då han 21 år gamal tok gull på stafetten og bronsemedalje på 10 km under [[Vinter-OL 1988|OL i Calgary]]. Han vann [[verdscupen i skiskyting]] samanlagt sesongane 1989/90 og 1990/91. I 1994 vart han olympisk meister på sprinten i [[Vinter-OL 1994|Lillehammer-OL]]. Deretter prøvde han seg ei stund som [[langrenn]]sløpar, og deltok i [[Vinter-OL 1998|OL i Nagano i 1998]] på det russiske langrennslaget. Etter dette OL gav han seg som toppidrettsutøvar. Etter tre år ute av rampelyset gjorde Tsjepikov comeback og deltok igjen i verdscupen i skiskyting i 2001/02-sesongen, då han kom på 23. plass samanlagt. Under VM 2005 i [[Hochfilzen]], tok han sølvmedalje på jaktstarten og på stafetten, i ein alder av 38 år. 2004/05-sesongen vart den beste sesongen hans etter comebacket, med ein fjerdeplass samanlagt i [[verdscupen i skiskyting|verdscupen]]. Tsjepikov var med i den russisk troppen til [[Vinter-OL 2006|OL i Torino i 2006]], som vart hans sjette OL, det femte som skiskyttar. Han var der med å ta sølv på stafetten. Han budde i [[Jekaterinburg]]. == Kortfatta merittliste == (pr. 28. februar 2006) * [[Verdscupen i skiskyting|Verdscupen]] samanlagt: ** To førsteplasser (1989/90 og 1990/91) * [[Olympiske leikar]]: ** 2 gull (1 individuelt, sprinten i 1994), 3 sølv * Verdscuprenn: ** 5 gull, 8 sølv, 5 bronse ==Merknadar== {{Merknadar}} == Bakgrunnsstoff == * [http://www.biathlon-russia.ru/tchepikov/ Fanside for Sergej Tsjepikov] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060223161317/http://www.biathlon-russia.ru/tchepikov/ |date=2006-02-23 }} på russisk * {{Kjelde www|url = https://www.olympedia.org/athletes/84718|tittel = Sergey Chepikov|utgjevar = olympedia.org }} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Sovjetiske skiskyttarar]] [[Kategori:Russiske skiskyttarar]] [[Kategori:Verdsmeistrar i skiskyting]] [[Kategori:Olympiske meistrar for Sovjetunionen]] [[Kategori:Olympiske meistrar for Russland]] [[Kategori:Olympiske sølvmedaljevinnarar for SUS]] [[Kategori:Olympiske sølvmedaljevinnarar for Russland]] [[Kategori:Olympiske bronsemedaljevinnarar for Sovjetunionen]] [[Kategori:Medaljevinnarar under vinter-OL 1988]] [[Kategori:Sovjetiske deltakarar under vinter-OL 1988]] [[Kategori:Skiskyttarar under vinter-OL 1988]] [[Kategori:Medaljevinnarar under vinter-OL 1992]] [[Kategori:Deltakarar for SUS under vinter-OL 1992]] [[Kategori:Skiskyttarar under vinter-OL 1992]] [[Kategori:Medaljevinnarar under vinter-OL 1994]] [[Kategori:Russiske deltakarar under vinter-OL 1994]] [[Kategori:Skiskyttarar under vinter-OL 1994]] [[Kategori:Russiske deltakarar under vinter-OL 1998]] [[Kategori:Langrennsløparar under vinter-OL 1998]] [[Kategori:Russiske deltakarar under vinter-OL 2002]] [[Kategori:Skiskyttarar under vinter-OL 2002]] [[Kategori:Medaljevinnarar under vinter-OL 2006]] [[Kategori:Russiske deltakarar under vinter-OL 2006]] [[Kategori:Skiskyttarar under vinter-OL 2006]] [[Kategori:Deltakarar under VM i skiskyting 1989]] [[Kategori:Deltakarar under VM i skiskyting 1990]] [[Kategori:Deltakarar under VM i skiskyting 1991]] [[Kategori:Deltakarar under VM i skiskyting 1993]] [[Kategori:Deltakarar under VM i skiskyting 2003]] [[Kategori:Deltakarar under VM i skiskyting 2004]] [[Kategori:Deltakarar under VM i skiskyting 2005]] [[Kategori:Deltakarar under VM i skiskyting 2006]] 4e7qf02csywvzon01wds9oqc891dmq0 0 36701 3674555 3439387 2026-09-25T12:27:53Z TU-nor 12071 3674555 wikitext text/x-wiki {{infoboks biografi |føregangar='''''Ingen''''' |verv=President i [[Tsjekkoslovakia]] |periode=1918-1935 |etterfylgjar=[[Edvard Beneš]] }} [[Fil:Tomáš G Masaryk1918.jpg|mini|Tomáš Garrigue Masaryk i 1918.]] '''Tomáš Garrigue Masaryk''' ({{levde|7. mars|1850|14. september|1937|Masaryk}}) er kjend som den tsjekkoslovakiske [[landsfader]]en. Han var sentral i opprettinga av [[Tsjekkoslovakia]] og var den første [[president]]en i landet. Masaryk var også ein respektert [[akademikar]], [[redaktør]] og [[politikar]]. Masaryk klarte å sameina tsjekkarar og slovakar, og å leia det einaste demokratiet i Sentral- og Aust-Europa i mellomkrigstida. Han støtta særleg toleranse, rettferd og individualisme, og markerte seg som motstandar av [[antisemittisme]], [[bolsjevisme]], [[klerikalisme]] og [[monarkisme]]. I ettertid har Masaryk vorte noko nær ein [[nasjonalhelt]], særleg i [[Tsjekkia]]. Fleire generasjonar av tsjekkoslovakiske tenkarar blei inspirerte av han. Vitskapsmannen [[Karl Popper]] kalla Masaryk og [[Winston Churchill]] dei to største [[statsmenn]]ene på [[1900-talet]]. Den tsjekkiske journalisten [[Ferdinand Peroutka]] meinte Masaryk sitt store bidrag ikkje var hans vitskaplege verk, men hans eigen person. Forfattaren [[Karel Čapek]] har hevda at «Masaryk er eit prinsipp». == Oppvekst og utdanning == Tomáš Masaryk kom frå enkle tilhøve i [[Mähren]], som då var del av [[Austerrike-Ungarn]]. Han vart fødd på eit gods i [[Hodonín]] (tysk ''Göding'') der faren var [[kusk]]. Foreldra var [[tsjekkarar]], men snakka [[tysk]] heime, slik at dette blei [[morsmål]]et til Masaryk, medan han lærte [[tsjekkisk]] og [[slovakisk]] seinare. Som ung arbeidde han som [[smed]], men hadde også evner som gjorde at han fekk høgare utdanning i [[Brno|Brünn]] (noverande [[Brno]]), [[Wien]] (der han mellom anna studerte med [[Franz Brentano]]) og [[Leipzig]] (med [[Wilhelm Wundt]]). Han fekk [[doktorgrad]] frå universitetet i Wien i 1876, og blei [[dosent]] der i 1879. I [[1882]] blei han [[professor]] i [[filosofi]] ved det nystarta tsjekkiske universitetet i [[Praha]]. Året etter grunnla han tidsskriftet ''[[Tidsskriftet Athenäum|Athenäum]]'', med skriftstykke om [[tsjekkisk kultur]] og vitskap. == Tankar og kontrovers == Som filosof var Masaryk ein rasjonalist og humanist. Han la vekt på [[praktisk etikk]] og var påverka av anglosaksisk tenking, fransk filosofi og særleg den tyske filosofen [[Johann Gottfried Herder|Herder]], kalla grunnleggaren av nasjonalismen. Masaryk var kritisk til tysk idealistisk filosofi og marxisme. Som professor utvikla Masaryk teorien om 'kritisk realisme', ei blanding av tysk [[idealisme]] og vesteuropeisk [[positivisme]]. Masaryk skreiv støttande om [[demokrati]] og sosial [[reform]], medan han prøvde å sameina vestleg [[empiri]] med slavisk tradisjon. Han studerte og skreiv bøker om [[marxisme]], [[sjølvmord]] og den sosiale og intellektuelle historia til Russland, der særleg tok for seg [[Fjodor Dostojevskij|Dostojevskij]]. I [[1886]] vart Tomáš Masaryk med eitt slag kjend i ein breiare krins for det han skreiv om [[historie]]. Han la fram at mytologiske tsjekkiske [[dikt]] på [[handskrift]], som ein hadde trudd var frå tidleg [[mellomalder]], i røynda måtte vera frå byrjinga av [[1800-talet]]. Han heldt fram at ein moderne [[nasjon]] ikkje kunne påropa seg ei oppfunne historie. I ordskiftet var Masaryk nærast hata av innflytingsrike folk med sterk [[tru]] på at dikta var ekte mellomalderdikt. Ei anna kontroversiell handing som førte til sterke kjensler mot Masaryk var hans offentlege forsvar av ein [[jødar|jøde]] som var tiltalt for [[ritualmord]] i den såkalla [[Hilsner-rettssaka]]. Då han seinare, i 1909, viste at det austerrikske utanriksdepartementet hadde fabrikert bevismateriale mot ei gruppe [[kroatisk nasjonalisme|kroatiske nasjonalistar]] blei han kjend over heile Europa. == Politikar == I [[1887]] vart Masaryk meir aktiv innan [[politikk]], og skipa gruppa ''Realistane''. Han ønska meir sjølvstyre for [[Böhmen]] og [[Mähren]], men meinte fullt sjølvstende var urealistisk på grunn av nærleiken til [[Tyskland]]. Han skilde seg også ut ved å ikkje nærma seg [[Russland]] i ei [[pan-slavisme|pan-slavisk]] and, men ønskte å bygga på dei demokratiske prinsippa frå Frankrike og Storbritannia. I [[1891]] vart Masaryk vald inn i det austerrikske parlamentet for partiet [[Jungtschechen]], men gjekk ut av partiet i 1893. I [[1900]] grunnla han [[det realistiske partiet]], som skulle ivareta tsjekkiske interesser innan Austerrike-Ungarn. Frå 1907 til 1914 sat Masaryk i parlamentet i Austerrike som representant og gruppeleiar for dette partiet. Etter at [[første verdskrigen]] braut ut, reiste han frå [[Böhmen]] og gjekk i [[eksil]] i [[London]], der han underviste i slavisk historie ved [[King's College London|King's College]]. Han var også redaktør for månadsmagasinet [[The New Europe]]. Saman med [[Eduard Beneš]] oppretta han og blei formann i det tsjekkoslovakiske nasjonale rådet, (Czech National Council) som arbeidde for ein sjølvstendig tsjekkoslovakisk stat. I løpet av verdskrigen reiste Masaryk til fleire land for å argumentera for opprettinga av ein sams tsjekkisk og slovakisk stat. I mai [[1917]] var han i [[Russland]], der han organiserte krigsfangar i såkalla tsjekkoslovakiske legionar til å slåst mot Austerrike-Ungarn. Våren [[1918]] var han i [[USA]], og forhandla fram ei avtale med slovakiske leiarar der om opprettinga av Tsjekkoslovakia. Masaryk fekk støtte til statsdanninga si frå den britiske regjeringa og president [[Woodrow Wilson]] i USA. == President av Tsjekkoslovakia == [[Fil:TGM Tabor 21.12.1918 3460a.jpg|mini|Masaryk med dottera Olga i [[Tábor]] under reisa tilbake frå utlegde i 1918.]] I juni 1918 blei Tsjekkoslovakia anerkjend som ein stat som hadde kjempa for dei allierte, og Masaryk som leiar. Seinare det året drog han tilbake til Tsjekkoslovakia og blei vald til president. Som forkjempar for ein liberal og demokratisk humanisme, vart Masaryk populær i Tsjekkoslovakia. Han var ein varm forkjempar for [[Folkeforbundet]]. I konfliktane mellom dei ulike nasjonalitetane i landet, klarte han på [[1930-talet]] ikkje å hindra oppblomstring av [[tyskarar|tyske]], [[ungararar|ungarske]] og [[slovakarar|slovakiske]] nasjonalistiske rørsler. Masaryk blei attvald i 1920, 1927 og 1934, men gjekk av i 1935 då han meinte trugsmålet frå Nazi-Tyskland kravde ein yngre leiar. [[Eduard Beneš]] tok over som president den [[14. desember]]. Fram til han døydde i 1937 var Masaryk ein framtredande personlegdom innan den nye statsdanninga. == Privat == Masaryk var gift med Charlotte Garrigue frå USA. Saman vart dei foreldra til 6 born, mellom anna til kunstnaren [[Herbert Masaryk]] og diplomaten og politikaren [[Jan Masaryk]]. Masaryk døydde i [[Lány i Kladno|Lány]] i 1937, 87 år gammal. Livsmottoet hans var «Nebát se a nekrást» ('Ikkje frykt og ikkje stel'). == Ettermæle == [[Fil:TGMasaryk.jpg|mini|Statue av Masaryk, «TGM», i [[Praha]].]] [[Fil:Masaryk-spbgu.jpg|mini|Masaryk er også æra med ei byste i [[St. Petersburg]]]] Masaryk fekk tilnamnet ''President-frigjerar''. Mange refererte til han berre med initialane ''TGM''. [[Tomáš]] har i den tsjekkiske kalenderen namnedagen sin på 7. mars, ettersom det er [[fødselsdag]]en til Masaryk. Det er sett opp ein statue av Masaryk i [[Washington, DC]] på [[Massachusetts Avenue i Washington, D.C.|Massachusetts Avenue]]. Fleire stader ulike stader i verda er kalla opp etter Masaryk, mellom anna ''Avenida Presidente Masaryk'' i [[Mexico by]], [[Masaryktown]] i [[Florida]] og [[kibbutz]]en Kfar Masaryk nær [[Haifa]] i [[Israel]] som hovudsakleg var skipa av tsjekkiske innvandrarar. [[Karel Čapek]], ein kjend tsjekkisk forfattar, skreiv ei rad bøker som han kalla 'Hovory s TGM'(=Samtalar med TGM). == Masaryk og Garborg == Masaryk var den første til å gje ut ei bok om [[Arne Garborg]]. Boka gjaldt ''[[Trætte Mænd]]'', som var ein av dei heftigast diskuterte europeiske romanane i [[1890-åra]]. Ei tid hadde Masaryk eit [[brevskifte]] med Garborg om spørsmål knytt til [[etikk]]. == Litteratur == * Pavel Fraenkl: ''Masaryk og Garborg''. Oslo 1952 [[Det Norske Samlaget]]. * Dr. Dalibor Truhlar: «Thomas G. Masaryk - Philosophie der Demokratie». Peter Lang, Frankfurt am Main, 1994 * M. Machovec: ''Tomáš Garrigue Masaryk''. Graz 1969. * Karel Čapek: Gespräche mit Masaryk. Übers. v. C. Hoffmann, Sachon Verlag, Mindelheim 1990 == Bakgrunnsstoff == * [http://www.bygdenett.no/nft/kronikk2.htm T.G. Masaryk - tsjekkernes nasjonale helt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930094715/http://www.bygdenett.no/nft/ |date=2007-09-30 }} artikkel av [[Karsten Korbøl]] på http://www.bygdenett.no/nft/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930094715/http://www.bygdenett.no/nft/ |date=2007-09-30 }} * [http://www.publisher-online.ch/masaryk/Biographie/biographie1-3.htm Biografi om Masaryk] * [http://www.masaryk.ch/ Biografi om Masaryk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080106174358/http://www.masaryk.ch/ |date=2008-01-06 }} på http://www.masaryk.ch {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080106174358/http://www.masaryk.ch/ |date=2008-01-06 }} * [http://www.firstworldwar.com/bio/masaryk.htm Who's Who: Tomas Masaryk] på http://www.firstworldwar.com * {{DNB-Portal|118578626}} == Kjelder == {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tomáš Masaryk|Tomáš Masaryk]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 6. mars 2008.'' * «Masaryk, Tomás» World Encyclopedia. Philip's, 2005. Oxford Reference Online. Oxford University Press. 31. mars 2008 * «Masaryk, Tómas Garrigue» A Dictionary of Political Biography. Ed. Dennis Kavanagh. Oxford University Press, 1998. Oxford Reference Online. Oxford University Press. 31 March 2008 <http://www.oxfordreference.com/views/ENTRY.html?subview=Main&entry=t85.e485> * «Masaryk, Tomá Garrigue» Who's Who in the Twentieth Century. Oxford University Press, 1999. Oxford Reference Online. Oxford University Press. 31 March 2008 * «Masaryk, Tómas Garrigue» A Dictionary of Contemporary World History. Jan Palmowski. Oxford University Press, 2008. Oxford Reference Online. Oxford University Press. 31 March 2008 * «Masaryk, Tomás» A Dictionary of Sociology. John Scott and Gordon Marshall. Oxford University Press 2005. Oxford Reference Online. Oxford University Press. 31 March 2008 * Dr Miroslav Pauza «Masaryk, Tomá Garrigue» The Oxford Companion to Philosophy. Oxford University Press 2005. Oxford Reference Online. Oxford University Press. Open University. 31 March 2008 * « Masaryk, Tomá Garrigue » A Dictionary of World History. Oxford University Press, 2000. Oxford Reference Online. Oxford University Press. 31 March 2008 {{refslutt}} {{Presidentar i Tsjekkoslovakia}} {{tidlegare utvald|år=2008}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tsjekkiske politikarar]] [[Kategori:Tsjekkoslovakiske presidentar]] [[Kategori:Elefantordenen]] 5av4oae3rozfbldn6c5lv80vwrqgk02 0 42287 3674777 3635658 2026-09-26T10:55:15Z Inger Undheim 115686 Føyer til info. 3674777 wikitext text/x-wiki {{Infoboks forfattar | fødd = {{Fødselsdato og alder|år=1975|månad=01|dag=9}} | fødestad = [[Volda]] | yrke = Lærar | nasjonalitet = Norsk | periode = 1998- | debut = ''Slaven av blåbæret'' }} '''Gunnhild Øyehaug''' ({{datoar}}) er ein norsk forfattar. Ho vart fødd i [[Volda]] og voks opp i [[Ørsta]]. Øyehaug skriv på nynorsk. Ho underviser ved [[Skrivekunst-akademiet i Hordaland]].<ref>{{Cite journal|last=Nilsen|first=Anne Grete|date=2020-02-26|title=Gunnhild Øyehaug|url=http://snl.no/Gunnhild_%C3%98yehaug|journal=Store norske leksikon|language=nb}}</ref> Gunnhild Øyehaug har hovudfag i litteraturvitskap og ho er tilsett som lærar ved [[Skrivekunstakademiet i Hordaland]]. Ho har vore med i redaksjonen for tidsskriftet [[Vagant]], og frå 2005 til 2009 redigerte ho tidsskriftet ''[[Kraftsentrum]]'' saman med [[Olaug Nilssen]]. Ho debuterte i 1998 med diktsamlinga ''Slaven av blåbæret''. I 2004 vart novellesamling ''Knutar'' nominert til [[Brageprisen]]. I 2005 vart ho plukka ut av Bjørnsonfestivalens kunstnariske råd til å representere Noreg i det internasjonale festivalsamarbeidet Scritture Giovani. Ho vart i 2006 tildelt [[Bjørnsonstipendet]], og i 2007 fekk ho Tanums Kvinnestipend. ==Utgjevingar== *''Slaven av blåbæret'' &ndash; diktsamling (1998) *''Knutar'' &ndash; novellesamling (2004) *''Stol og ekstase'' &ndash; essays og noveller (2006) *''Vente, blinke'' &ndash; roman (2008) *''Knutar+'' &ndash; noveller (2012) *''Undis Brekke'' &ndash; roman (2014) *''Kvinner i for store herreskjorter'' &ndash; filmmanus (saman med Yngvild Sve Flikke) (2015) *''Draumeskrivar'' &ndash; novellesamling (2016) *''Miniatyrlesingar'' &ndash; essay (2017) *''Presens maskin'' &ndash; roman (2018) *''Vonde blomar'' &ndash; noveller (2020) [[Kolon forlag]] *''Hjartet i skalkeskjulet'' &ndash; essay (2022) Kolon forlag. *''Gunnhild, kona till Eirik Blodøks &ndash;'' skodespel (2023) [[Kolon forlag]] *''Her kjem sola &ndash;'' roman (2024) [[Kolon forlag]] *''Samla noveller &ndash;'' noveller (2025) [[Kolon forlag]] *''Elskarane mine'' - roman (2026) Kolon forlag ==Omsetjingar== *[[Sonja Åkesson]]: ''11 dikt om einsemd'' (2009) *[[Christophe Tarkos]]: ''Kasser'' (m. Cathrine Strøm, 2011) ==Prisar og utmerkingar== *[[Bjørnsonstipendet]] 2006, for «sitt skakke blikk på verda, sin absurde humor og si evne til å skape eit særeige, medvite språk» (juryen si grunngjeving) *[[Tanums Kvinnestipend]], 2007 *[[Nynorsk litteraturpris]] 2008 for ''Vente, blinke'' *[[Doblougprisen]], 2009 *[[Sultprisen]], 2009 *[[Prins Eugens kulturpris]], 2010 *[[O. Henry prize for short fiction]], 2022<ref>{{Citation|title=Announcing the Winners of the 2022 O. Henry Prize for Short Fiction|url=https://lithub.com/announcing-the-winners-of-the-2022-o-henry-prize-for-short-fiction/|website=Literary Hub|date=2022-04-04|accessdate=2025-08-18|language=en-US}}</ref> *[[Nynorsk litteraturpris]], 2024<ref>{{Citation|title=Nynorsk litteraturpris 2024 går til Gunnhild Øyehaug|url=https://www.forfattersentrum.no//artikler/nynorsk-litteraturpris-2024-gar-til-gunnhild-oyehaug|website=www.forfattersentrum.no|accessdate=2025-08-18|language=no}}</ref> * [[Nynorskstipendet til Vestland fylkeskommune]], 2025<ref>{{Citation|title=Gunnhild Øyehaug får nynorskstipend frå Vestland fylkeskommune|url=https://www.vestlandfylke.no/nyheitsarkiv/2025/gunnhild-oyehaug-far-nynorskstipend-fra-vestland-fylkeskommune/|website=www.vestlandfylke.no|accessdate=2025-12-12|language=nn}}</ref> ==Kjelder== {{referansar}} ==Bakgrunnsstoff== * [http://www.nb.no/nbsok/search?searchString=creator:%22%C3%98yehaug,%20Gunnhild%22&page=0 Digitaliserte bøker av Gunnhild Øyehaug] hjå Nasjonalbiblioteket {{litteraturspire}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske romanforfattarar]] [[Kategori:Norske lyrikarar]] [[Kategori:Norske novelleforfattarar]] [[Kategori:Norske essayistar]] [[Kategori:Nynorskforfattarar]] [[Kategori:Folk frå Ørsta]] [[Kategori:Vinnarar av Doblougprisen]] [[Kategori:Vinnarar av Nynorsk litteraturpris]] [[Kategori:Vinnarar av Bjørnsonstipendet]] qapdne0dd4jhwsfcrkjz8fuu0jdxkee 3674781 3674777 2026-09-26T11:05:24Z Inger Undheim 115686 Lagt til nye prisar. 3674781 wikitext text/x-wiki {{Infoboks forfattar | fødd = {{Fødselsdato og alder|år=1975|månad=01|dag=9}} | fødestad = [[Volda]] | yrke = Lærar | nasjonalitet = Norsk | periode = 1998- | debut = ''Slaven av blåbæret'' }} '''Gunnhild Øyehaug''' ({{datoar}}) er ein norsk forfattar. Ho vart fødd i [[Volda]] og voks opp i [[Ørsta]]. Øyehaug skriv på nynorsk. Ho underviser ved [[Skrivekunst-akademiet i Hordaland]].<ref>{{Cite journal|last=Nilsen|first=Anne Grete|date=2020-02-26|title=Gunnhild Øyehaug|url=http://snl.no/Gunnhild_%C3%98yehaug|journal=Store norske leksikon|language=nb}}</ref> Gunnhild Øyehaug har hovudfag i litteraturvitskap og ho er tilsett som lærar ved [[Skrivekunstakademiet i Hordaland]]. Ho har vore med i redaksjonen for tidsskriftet [[Vagant]], og frå 2005 til 2009 redigerte ho tidsskriftet ''[[Kraftsentrum]]'' saman med [[Olaug Nilssen]]. Ho debuterte i 1998 med diktsamlinga ''Slaven av blåbæret''. I 2004 vart novellesamling ''Knutar'' nominert til [[Brageprisen]]. I 2005 vart ho plukka ut av Bjørnsonfestivalens kunstnariske råd til å representere Noreg i det internasjonale festivalsamarbeidet Scritture Giovani. Ho vart i 2006 tildelt [[Bjørnsonstipendet]], og i 2007 fekk ho Tanums Kvinnestipend. ==Utgjevingar== *''Slaven av blåbæret'' &ndash; diktsamling (1998) *''Knutar'' &ndash; novellesamling (2004) *''Stol og ekstase'' &ndash; essays og noveller (2006) *''Vente, blinke'' &ndash; roman (2008) *''Knutar+'' &ndash; noveller (2012) *''Undis Brekke'' &ndash; roman (2014) *''Kvinner i for store herreskjorter'' &ndash; filmmanus (saman med Yngvild Sve Flikke) (2015) *''Draumeskrivar'' &ndash; novellesamling (2016) *''Miniatyrlesingar'' &ndash; essay (2017) *''Presens maskin'' &ndash; roman (2018) *''Vonde blomar'' &ndash; noveller (2020) [[Kolon forlag]] *''Hjartet i skalkeskjulet'' &ndash; essay (2022) Kolon forlag. *''Gunnhild, kona till Eirik Blodøks &ndash;'' skodespel (2023) [[Kolon forlag]] *''Her kjem sola &ndash;'' roman (2024) [[Kolon forlag]] *''Samla noveller &ndash;'' noveller (2025) [[Kolon forlag]] *''Elskarane mine'' - roman (2026) Kolon forlag ==Omsetjingar== *[[Sonja Åkesson]]: ''11 dikt om einsemd'' (2009) *[[Christophe Tarkos]]: ''Kasser'' (m. Cathrine Strøm, 2011) ==Prisar og utmerkingar== *[[Bjørnsonstipendet]] 2006, for «sitt skakke blikk på verda, sin absurde humor og si evne til å skape eit særeige, medvite språk» (juryen si grunngjeving) *[[Tanums Kvinnestipend]], 2007 *[[Nynorsk litteraturpris]] 2008 for ''Vente, blinke'' *[[Doblougprisen]], 2009 *[[Sultprisen]], 2009 *[[Prins Eugens kulturpris]], 2010 *[[O. Henry prize for short fiction]], 2022<ref>{{Citation|title=Announcing the Winners of the 2022 O. Henry Prize for Short Fiction|url=https://lithub.com/announcing-the-winners-of-the-2022-o-henry-prize-for-short-fiction/|website=Literary Hub|date=2022-04-04|accessdate=2025-08-18|language=en-US}}</ref> *[[Nynorsk litteraturpris]], 2024<ref>{{Citation|title=Nynorsk litteraturpris 2024 går til Gunnhild Øyehaug|url=https://www.forfattersentrum.no//artikler/nynorsk-litteraturpris-2024-gar-til-gunnhild-oyehaug|website=www.forfattersentrum.no|accessdate=2025-08-18|language=no}}</ref> * [[Nynorskstipendet til Vestland fylkeskommune]], 2025<ref>{{Citation|title=Gunnhild Øyehaug får nynorskstipend frå Vestland fylkeskommune|url=https://www.vestlandfylke.no/nyheitsarkiv/2025/gunnhild-oyehaug-far-nynorskstipend-fra-vestland-fylkeskommune/|website=www.vestlandfylke.no|accessdate=2025-12-12|language=nn}}</ref> * [[Aschehougprisen]], 2026<ref>{{Citation|title=To store priser på noen få dager til Gunnhild Øyehaug|url=https://www.forfattersentrum.no//artikler/vi-gratulerer-gunnhild-oyehaug-med-aschehougprisen-2026|website=www.forfattersentrum.no|accessdate=2026-09-26|language=no}}</ref> * [[Samlagsprisen]], 2026<ref>{{Citation|title=Samlagsprisen til Gunnhild Øyehaug|url=https://www.mynewsdesk.com/no/samlaget/pressreleases/samlagsprisen-til-gunnhild-oeyehaug-3463383|website=Mynewsdesk|date=2026-08-31|accessdate=2026-09-26|language=no}}</ref> ==Kjelder== {{referansar}} ==Bakgrunnsstoff== * [http://www.nb.no/nbsok/search?searchString=creator:%22%C3%98yehaug,%20Gunnhild%22&page=0 Digitaliserte bøker av Gunnhild Øyehaug] hjå Nasjonalbiblioteket {{litteraturspire}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske romanforfattarar]] [[Kategori:Norske lyrikarar]] [[Kategori:Norske novelleforfattarar]] [[Kategori:Norske essayistar]] [[Kategori:Nynorskforfattarar]] [[Kategori:Folk frå Ørsta]] [[Kategori:Vinnarar av Doblougprisen]] [[Kategori:Vinnarar av Nynorsk litteraturpris]] [[Kategori:Vinnarar av Bjørnsonstipendet]] l78giy3k1nwht8q20t5b8q4nk4aagpg 3674783 3674781 2026-09-26T11:08:20Z Inger Undheim 115686 3674783 wikitext text/x-wiki {{Infoboks forfattar | fødd = {{Fødselsdato og alder|år=1975|månad=01|dag=9}} | fødestad = [[Volda]] | yrke = Lærar | nasjonalitet = Norsk | periode = 1998- | debut = ''Slaven av blåbæret'' }} '''Gunnhild Øyehaug''' ({{datoar}}) er ein norsk forfattar. Ho vart fødd i [[Volda]] og voks opp i [[Ørsta]]. Øyehaug skriv på nynorsk. Ho underviser ved [[Skrivekunst-akademiet i Hordaland]].<ref>{{Cite journal|last=Nilsen|first=Anne Grete|date=2020-02-26|title=Gunnhild Øyehaug|url=http://snl.no/Gunnhild_%C3%98yehaug|journal=Store norske leksikon|language=nb}}</ref> Gunnhild Øyehaug har hovudfag i litteraturvitskap og ho er tilsett som lærar ved [[Skrivekunstakademiet i Hordaland]]. Ho har vore med i redaksjonen for tidsskriftet [[Vagant]], og frå 2005 til 2009 redigerte ho tidsskriftet ''[[Kraftsentrum]]'' saman med [[Olaug Nilssen]]. Ho debuterte i 1998 med diktsamlinga ''Slaven av blåbæret''. I 2004 vart novellesamling ''Knutar'' nominert til [[Brageprisen]]. I 2005 vart ho plukka ut av Bjørnsonfestivalens kunstnariske råd til å representere Noreg i det internasjonale festivalsamarbeidet Scritture Giovani. Ho vart i 2006 tildelt [[Bjørnsonstipendet]], og i 2007 fekk ho Tanums Kvinnestipend. ==Utgjevingar== *''Slaven av blåbæret'' &ndash; diktsamling (1998) *''Knutar'' &ndash; novellesamling (2004) *''Stol og ekstase'' &ndash; essays og noveller (2006) *''Vente, blinke'' &ndash; roman (2008) *''Knutar+'' &ndash; noveller (2012) *''Undis Brekke'' &ndash; roman (2014) *''Kvinner i for store herreskjorter'' &ndash; filmmanus (saman med Yngvild Sve Flikke) (2015) *''Draumeskrivar'' &ndash; novellesamling (2016) *''Miniatyrlesingar'' &ndash; essay (2017) *''Presens maskin'' &ndash; roman (2018) *''Vonde blomar'' &ndash; noveller (2020) [[Kolon forlag]] *''Hjartet i skalkeskjulet'' &ndash; essay (2022) Kolon forlag. *''Gunnhild, kona till Eirik Blodøks &ndash;'' skodespel (2023) [[Kolon forlag]] *''Her kjem sola &ndash;'' roman (2024) [[Kolon forlag]] *''Samla noveller &ndash;'' noveller (2025) [[Kolon forlag]] *''Elskarane mine'' - roman (2026) Kolon forlag ==Omsetjingar== *[[Sonja Åkesson]]: ''11 dikt om einsemd'' (2009) *[[Christophe Tarkos]]: ''Kasser'' (m. Cathrine Strøm, 2011) ==Prisar og utmerkingar== *[[Bjørnsonstipendet]] 2006, for «sitt skakke blikk på verda, sin absurde humor og si evne til å skape eit særeige, medvite språk» (juryen si grunngjeving) *[[Tanums Kvinnestipend]], 2007 *[[Nynorsk litteraturpris]] 2008 for ''Vente, blinke'' *[[Doblougprisen]], 2009 *[[Sultprisen]], 2009 *[[Prins Eugens kulturpris]], 2010 *[[O. Henry prize for short fiction]], 2022<ref>{{Citation|title=Announcing the Winners of the 2022 O. Henry Prize for Short Fiction|url=https://lithub.com/announcing-the-winners-of-the-2022-o-henry-prize-for-short-fiction/|website=Literary Hub|date=2022-04-04|accessdate=2025-08-18|language=en-US}}</ref> *[[Nynorsk litteraturpris]], 2024<ref>{{Citation|title=Nynorsk litteraturpris 2024 går til Gunnhild Øyehaug|url=https://www.forfattersentrum.no//artikler/nynorsk-litteraturpris-2024-gar-til-gunnhild-oyehaug|website=www.forfattersentrum.no|accessdate=2025-08-18|language=no}}</ref> * [[Nynorskstipendet til Vestland fylkeskommune]], 2025<ref>{{Citation|title=Gunnhild Øyehaug får nynorskstipend frå Vestland fylkeskommune|url=https://www.vestlandfylke.no/nyheitsarkiv/2025/gunnhild-oyehaug-far-nynorskstipend-fra-vestland-fylkeskommune/|website=www.vestlandfylke.no|accessdate=2025-12-12|language=nn}}</ref> * [[Aschehougprisen]], 2026<ref>{{Citation|title=To store priser på noen få dager til Gunnhild Øyehaug|url=https://www.forfattersentrum.no//artikler/vi-gratulerer-gunnhild-oyehaug-med-aschehougprisen-2026|website=www.forfattersentrum.no|accessdate=2026-09-26|language=no}}</ref> * [[Samlagsprisen]], 2026<ref>https://www.forfatterforeningen.no/artikkel/samlagsprisen-til-gunnhild-oyehaug/</ref> ==Kjelder== {{referansar}} ==Bakgrunnsstoff== * [http://www.nb.no/nbsok/search?searchString=creator:%22%C3%98yehaug,%20Gunnhild%22&page=0 Digitaliserte bøker av Gunnhild Øyehaug] hjå Nasjonalbiblioteket {{litteraturspire}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske romanforfattarar]] [[Kategori:Norske lyrikarar]] [[Kategori:Norske novelleforfattarar]] [[Kategori:Norske essayistar]] [[Kategori:Nynorskforfattarar]] [[Kategori:Folk frå Ørsta]] [[Kategori:Vinnarar av Doblougprisen]] [[Kategori:Vinnarar av Nynorsk litteraturpris]] [[Kategori:Vinnarar av Bjørnsonstipendet]] r6r8yng47p2t4be4p62tvdxg8zp5uc6 3674784 3674783 2026-09-26T11:12:55Z Inger Undheim 115686 /* Utgjevingar */ og bustad. 3674784 wikitext text/x-wiki {{Infoboks forfattar | fødd = {{Fødselsdato og alder|år=1975|månad=01|dag=9}} | fødestad = [[Volda]] | yrke = Lærar | nasjonalitet = Norsk | periode = 1998- | debut = ''Slaven av blåbæret'' }} '''Gunnhild Øyehaug''' ({{datoar}}) er ein norsk forfattar. Ho voks opp i [[Ørsta]] og er busett i [[Bergen]]. Øyehaug skriv på nynorsk. Ho underviser ved [[Skrivekunst-akademiet i Hordaland]].<ref>{{Cite journal|last=Nilsen|first=Anne Grete|date=2020-02-26|title=Gunnhild Øyehaug|url=http://snl.no/Gunnhild_%C3%98yehaug|journal=Store norske leksikon|language=nb}}</ref> Gunnhild Øyehaug har hovudfag i litteraturvitskap og ho er tilsett som lærar ved [[Skrivekunstakademiet i Hordaland]]. Ho har vore med i redaksjonen for tidsskriftet [[Vagant]], og frå 2005 til 2009 redigerte ho tidsskriftet ''[[Kraftsentrum]]'' saman med [[Olaug Nilssen]]. Ho debuterte i 1998 med diktsamlinga ''Slaven av blåbæret''. I 2004 vart novellesamling ''Knutar'' nominert til [[Brageprisen]]. I 2005 vart ho plukka ut av Bjørnsonfestivalens kunstnariske råd til å representere Noreg i det internasjonale festivalsamarbeidet Scritture Giovani. Ho vart i 2006 tildelt [[Bjørnsonstipendet]], og i 2007 fekk ho Tanums Kvinnestipend. ==Utgjevingar== *''Slaven av blåbæret'' &ndash; diktsamling (1998) *''Knutar'' &ndash; novellesamling (2004) *''Stol og ekstase'' &ndash; essays og noveller (2006) *''Vente, blinke'' &ndash; roman (2008) *''Knutar+'' &ndash; noveller (2012) *''Undis Brekke'' &ndash; roman (2014) *''Kvinner i for store herreskjorter'' &ndash; filmmanus (saman med Yngvild Sve Flikke) (2015) *''Draumeskrivar'' &ndash; novellesamling (2016) *''Miniatyrlesingar'' &ndash; essay (2017) *''Presens maskin'' &ndash; roman (2018) *''Vonde blomar'' &ndash; noveller (2020) [[Kolon forlag]] *''Hjartet i skalkeskjulet'' &ndash; essay (2022) Kolon forlag. *''Gunnhild, kona till Eirik Blodøks &ndash;'' skodespel (2023) [[Kolon forlag]] *''Her kjem sola &ndash;'' roman (2024) [[Kolon forlag]] *''Samla noveller &ndash;'' noveller (2025) [[Kolon forlag]] ==Omsetjingar== *[[Sonja Åkesson]]: ''11 dikt om einsemd'' (2009) *[[Christophe Tarkos]]: ''Kasser'' (m. Cathrine Strøm, 2011) ==Prisar og utmerkingar== *[[Bjørnsonstipendet]] 2006, for «sitt skakke blikk på verda, sin absurde humor og si evne til å skape eit særeige, medvite språk» (juryen si grunngjeving) *[[Tanums Kvinnestipend]], 2007 *[[Nynorsk litteraturpris]] 2008 for ''Vente, blinke'' *[[Doblougprisen]], 2009 *[[Sultprisen]], 2009 *[[Prins Eugens kulturpris]], 2010 *[[O. Henry prize for short fiction]], 2022<ref>{{Citation|title=Announcing the Winners of the 2022 O. Henry Prize for Short Fiction|url=https://lithub.com/announcing-the-winners-of-the-2022-o-henry-prize-for-short-fiction/|website=Literary Hub|date=2022-04-04|accessdate=2025-08-18|language=en-US}}</ref> *[[Nynorsk litteraturpris]], 2024<ref>{{Citation|title=Nynorsk litteraturpris 2024 går til Gunnhild Øyehaug|url=https://www.forfattersentrum.no//artikler/nynorsk-litteraturpris-2024-gar-til-gunnhild-oyehaug|website=www.forfattersentrum.no|accessdate=2025-08-18|language=no}}</ref> * [[Nynorskstipendet til Vestland fylkeskommune]], 2025<ref>{{Citation|title=Gunnhild Øyehaug får nynorskstipend frå Vestland fylkeskommune|url=https://www.vestlandfylke.no/nyheitsarkiv/2025/gunnhild-oyehaug-far-nynorskstipend-fra-vestland-fylkeskommune/|website=www.vestlandfylke.no|accessdate=2025-12-12|language=nn}}</ref> * Aschehougprisen, 2026<ref>{{Citation|title=Gunnhild Øyehaug årets vinner av Aschehougprisen|url=https://www.aftenposten.no/kultur/i/Wv3l8g/gunnhild-oeyehaug-aarets-vinner-av-aschehougprisen|website=www.aftenposten.no|date=2026-08-27|accessdate=2026-09-26|language=nb}}</ref> * Samlagsprisen, 2026 ==Kjelder== {{referansar}} ==Bakgrunnsstoff== * [http://www.nb.no/nbsok/search?searchString=creator:%22%C3%98yehaug,%20Gunnhild%22&page=0 Digitaliserte bøker av Gunnhild Øyehaug] hjå Nasjonalbiblioteket {{litteraturspire}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske romanforfattarar]] [[Kategori:Norske lyrikarar]] [[Kategori:Norske novelleforfattarar]] [[Kategori:Norske essayistar]] [[Kategori:Nynorskforfattarar]] [[Kategori:Folk frå Ørsta]] [[Kategori:Vinnarar av Doblougprisen]] [[Kategori:Vinnarar av Nynorsk litteraturpris]] [[Kategori:Vinnarar av Bjørnsonstipendet]] 5trqkrxcq14hxk42d4nmy1ty2jjnpyd 0 45897 3674789 2432383 2026-09-26T11:21:53Z Ranveig 39 Flikk 3674789 wikitext text/x-wiki [[Image:WPPressGaugeMech.jpg|mini|Den mekaniske sida med bourdonrøyret og overføringsmekanisme]] Eit '''bourdonrøyr''' vert brukt til å måla [[trykk]] og [[temperatur]] med. Bourdonrøyret er eit bøygd eller [[spiral]]forma, ofte ovalt [[røyr]]. Når trykket aukar inni røyret, vil det prøva å retta seg ut. Den [[Frankrike|franske]] [[urmakar]]en [[Eugene Bourdon]] tok patent på bourdonrøyret i Frankrike i [[1849]]. ==Bourdonmanometer== Eit [[manometer]] er eit [[måleinstrument|instrument]] til å måla trykk med. Utsida av bourdonrøyret har større overflata enn innsida. Difor vil innsida utvida seg mest når trykket aukar inni røyret. Det same fenomenet kan ein sjå når ein skrur på trykket i ein [[hageslange]], og svingane prøver å retta seg ut. Den mekaniske rørsla av bourdonrøyret er proporsjonal med trykkendringa inni røyret. Eit bourdonmanometer vert brukt til å måla trykk frå 0,25 til 3000 [[eininga bar|bar]]. [[Image:WPGaugeFace.jpg|mini|Indikatorsida med visar og talskiva]] ==Bourdonrøyr i termometer== Temperaturendring inni ein lukka behaldar fører til trykkendringar. Eit [[termometer]] med bourdonrøyr fungerer akkurat som manometeret. Bourdontermometeret har ein væskefylt kolbe der det dannar seg eit trykk. Trykket vert overført til bourdonrøyret gjennom eit [[kapillar]]røyr. For å motverka endringar som følgja av temperaturendring rundt kapillarrøyret, kan ein kompensera med eit ekstra kapillarrøyr der trykket verkar motsett veg. Dette mogleggjer lang avstand frå målepunktet til indikatoren. For å motverka endringar som følgje av temperaturendringar i indikatorinstrumentet, brukar ein eit [[bimetall]] som verkar motsett av bourdonrøyret, og slik opphevar effekten av temperaturendring i bourdonrøyret. ==Indikator== Målinga vert oftast vist på ei måleskiva, ein analog [[måleindikator]]. Då kan den mekaniske rørsla frå bourdonrøyret overførast til mekanisk rørsla på ein visar. ==Kjelder== *Bjørnar Larsen. ''Industriell måleteknikk for automatikarfaget.'' Noreg 1996: Vett & Viten AS. [[Spesial:Booksources/8241202237|ISBN 82-412-0223-7]] {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pressure measurement|Pressure measurement]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 5. november 2006.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Måleinstrument]] qkeq3hqnbm3qsa86bz0mqh52qlyz7ud 0 57427 3674675 3418103 2026-09-26T07:19:01Z Ranveig 39 Geoboks 3674675 wikitext text/x-wiki {{geoboks|fjellkjede |land=Serbia |land1=Ukraina |land2=Austerrike |land3=Tsjekkia |land4=Slovakia |land5=Polen |land6=Ungarn |land7=Romania |kart=Carpathians-satellite.jpg |karttekst=Satellittbilete av Karpatane. }} [[Fil:Carpatii Meridionali.png|mini|Dei sørlege Karpatane i Romania.]] [[Fil:Carpatii apuseni.png|mini|Dei transilvanske vestlege Karpatane ([[Apuseni]].]] [[Fil:Dolina5.jpg|mini|Dei indre vestlege Karpatane, Tatra i Polen]] [[Fil:Kościelec view 2.jpg|mini|Dei indre vestlege Karpatane, Tatra i Polen]] '''Karpatane'''{{mrk|[[rumensk]] ''Munţii Carpaţi'', [[polsk]], [[tsjekkisk]] og [[slovakisk]] ''Karpaty'', [[ukrainsk]] ''Карпати'' (Karpati), [[tysk]] ''Karpaten'', [[serbisk]] ''Karpati'', [[ungarsk]] ''Kárpátok''}} er den austlege fjellkjeda av det store sentrale fjellsystemet i [[Europa]]. Ho strekkjer seg 1&nbsp;500 km langs grensene til [[Romania]], [[Tsjekkia]], [[Slovakia]], [[Polen]], [[Ukraina]], [[Austerrike]], [[Serbia]] og nordlege delar av [[Ungarn]]. == Namn == Namnet «Karpetes» kan førast tilbake til den [[urindoeuropeisk språk|urindoeuropeisk]] rota '''''*sker-''/''*ker-''''', som det [[albansk]]e ordet '''''kar'''pë'' (stein) har utvikla seg frå, kanskje via det [[dakisk]]e ordet som tydde ''fjell'', ''stein'' eller ''kupert''. Det gamle polske ordet '''''kar'''pa'' tydde kupert, undervassfjell, knokete røter eller trestammer. Det vanlege ordet '''''skar'''pa'' tyder skarp klippe eller vertikalt terreng. I seinare romerske dokument vart dei austlege Karpatane kalla Montes Sarmatici. Dei vestlege Karpatane vart kalla ''Carpates''. Namnet Carpates vart først nedteikna av [[Klaudios Ptolemaios|Ptolemaios]] i hans ''Geografi''. Rundt år [[310]] vert Karpatane nemnd i ''[[Montes Serrorum]]'' av [[Licinius|Flavius Galerius Valerius Licinianus Licinius]]. Namnet på Karparane, eit [[Dakia|dakisk]] folk, kan ha kome frå namnet på Karpatane. Namnet er nedteikna i seine dokument frå [[Romarriket]] ([[Zosimus]]), og at dei budde på austsida av Karpatane fram til [[381]]. Eit anna alternativ er at fjellkjeda har fått namnet sitt frå det dakiske folket. Ungarske dokument frå 800-900-talet kallar fjella ''Thorchal'', ''Tarczal'' eller stundom ''Montes Nivium''. I den skandinaviske ''[[Hervarar saga]]'', som skildrar gamle germanske segner om kampane mellom [[gotarar|gotarane]] og [[hunarar|hunarane]], dukkar namnet ''Karpates'' opp i den forutseielege germanske forma som ''Harvaða fjöllum'' (sjå [[Grimms lov]]). == Geografi == Karpatane reiser seg ved [[Donau]] nær [[Bratislava]]. Dei krinsar rundt [[Transkarpatia]] og [[Transilvania]] i ein stor halvsirkel, og sveiper så sørvestover og sluttar ved Donau nær [[Orşova]] i [[Romania]]. Den totale lengda er over 1&nbsp;500 km, og breidda varierer mellom 12 og 500 km. Karpatane er på sitt breiast på [[Det transilvanske platået]] og på det høgaste i [[Tatrafjella]] (med [[Gerlachovský štít]] på 2&nbsp;655 m som det høgaste fjellet, ved Slovakia nær den polske grensa). Ho dekkjer eit område på 190&nbsp;000 km², og er etter [[Alpane]] det mest utstrekte fjellsystemet i Europa. Sjølv om Karpatane ofte vert kalla ei fjellkjede, er dei eigentleg ei gruppe av fjellkjeder. Karpatane har berre få stader over 2&nbsp;500 meter og manglar dei bratte toppane med omfattande snødekke, store [[isbre]]ar, høge fossefall og store innsjøar, som er vanleg i Alpane. Ingen område av Karpatane har snødekke året rundt, og har heller ingen isbrear. Dei høgaste områda av Karpatane er ikkje høgare enn dei middelhøge delane av Alpane, og har stort sett det same [[klima]] og plantelivet som desse områda. Karpatane er fråskild Alpane av [[Donau]]. Dei to fjellkjedene møtes berre i eit punkt, [[Leithafjella]] ved [[Bratislava]]. Elva skil òg Karpatane frå [[Balkanfjella]] ved [[Orşova]] i Romania. Dalane til elvane [[March]] og [[Oder]] skil Karpatane frå [[Schlesien]] og [[Moravia]], som ligg midt i det store sentrale fjellsystemet i Europa. I motsetnad til andre delar av dette systemet er Karpatane, som dannar vasskiljet mellom dei nordlege hava og [[Svartehavet]], omkransa av sletter. Desse er [[Den pannoniske sletta]] i sørvest, sletta som vert danna av den lågare delen av Donau (Romania) i sør, og [[Galitsja]]sletta i nordaust. == Geologi == Karpatane vart danna under [[den alpine orogenesen]] == Inndeling == === Horisontal inndeling === * [[Dei ytre Karpatane]] — Ytre vestlege og Ytre austlege Karpatane. * [[Dei indre Karpatane]] — Indre vestlege, Indre austlege, og resten av Karpatane. Ein stor del av dei vestlege og nordaustlege delane av dei Ytre Karpatane i Polen, Ukraina og Slovakia vert vanlegvis kalla [[Beskidane]] === Vertikal og generell inndeling === Den finare inndelinga av Karpatane frå vest med klokka. Tala refererer til kartet: * [[Vest-Karpatane]]: ** '''1''' [[Dei ytre Vest-Karpatane]]: *** [[Dei austerrikske og sørmoraviske Karpatane]] *** [[Dei sentral-moraviske Karpatane]] *** [[Dei slovakisk-moraviske Karpatane]] *** [[Vest-beskidiske piedmont]] *** [[Dei vestlege Beskidane]] *** [[Dei sentrale Beskidane]] *** [[Dei austlege Beskidane]] *** [[Podhale-Magura-området]] [[Fil:mapcarpat2.png|mini|Kart over inndelinga av Karpatane.]] ** '''2''' [[Dei indre Vest-Karpatane]]: *** [[Dei slovakiske malmfjella]] *** [[Tatrafjella]] *** [[Dei sentrale slovakiske fjella]] *** [[Lučenec-Košice-senkinga]] *** [[Mátra-Slanec]] * [[Dei sørlege Aust-Karpatane]]: ** Aust-Karpatane: *** '''3''' Dei ytre Aust-Karpatane: **** [[Sentral-beskidiske piedemont]] **** [[Dei vesle Beskidane]] **** [[Dei austlege Beskidane]] **** [[Dei moldovisk-munteniske Karpatane]] **** [[Dei austlege subkarpatane]] *** '''4''' Dei indre Aust-Karpatane: **** [[Vihorlat-Gutin]] **** [[Bistriţafjella]] **** [[Căliman-Harghita]] **** [[Giurgeu-Braşov]] **** [[Rakhivmassivet]] og[[Maramureşfjella]] **** [[Maramureşfordjupninga]] **** [[Rodnafjella]] ** '''5''' [[Dei sørlege Karpatane]] (òg kalla ''Dei transilvanske Alpane''): *** [[Făgăraşgruppa]] *** [[Parânggruppa]] *** [[Retezat-Godeanu-fjella]] ** '''6''' [[Dei rumenske Vest-Karpatane]]: *** [[Apusenifjella]] *** [[Poiana Ruscă]] (stundom rekna som ein del av Sør-Karpatane) *** [[Banat]] (stundom rekna som ein del av Sør-Karpatane) ** '''7''' [[Det transilvanske platået]] (stundom ikkje rekna som ein del av Karpatane i det heile tatt): *** [[Det transilvanske platået]] *** [[Mureş-Turda-senkinga]] *** [[Făgăraş-senkinga]] *** [[Sibiu-senkinga]] ** '''8''' [[Dei serbiske Karpatane]] (stundom rekna som ein del av Sør-Karpatane, eller ikkje som ein del av Karpatane i det heile tatt) * [[Den ytre karpatiske senkinga]] (ligg omkring Karpatane, og vert vanlegvis rekna som ein del av gruppene ovanfor) Den geologiske grensa mellom dei vestlege og austlege Karpatane går om lag langs linja (frå sør til nord) mellom byane [[Michalovce]] - [[Bardejov]] - [[Nowy Sącz]] - [[Tarnów]]. I eldre system går grensa lenger aust langs elvane (nord til sør) [[Elva San|San]] og [[Osława]] (Polen) – byen [[Snina]] (Slovakia) – elva [[Turia]] (Ukraina). Biologar set derimot grensa enno lenger aust. Grensa mellom dei austlege og sørlege Karpatane går ved [[Predeal]]passet sør for [[Braşov]] og [[Prahovadalen]]. Ukrainarar kallar stundom Aust-Karpatane for [[Dei ukrainske Karpatane]] (eller Skogkledde Karpatane), det vil seie hovudsakleg den delen av fjella som ligg i Ukraina (nord for [[Prislop]]passet), medan rumenarane stundom berre kalla den andre delen for Aust-Karpatane, som ligg i Romania (frå grensa av Ukraina eller frå Prisloppasset og sørover). Rumenarane delar vidare Aust-Karpatane i Romania vidare inn i tre geografiske grupper (nord, sentralt, sør), i staden for Ytre og Indre. Desse er: * [[Carpaţii Maramureşului şi ai Bucovinei]] (Karpatane i [[Maramureş]] og [[Bucovina]]) * [[Carpaţii Moldo-Transilvani]] (Dei moldovisk-transilvanske Karpatane) * [[Carpaţii de Curbură]]/Carpaţii Curburii == Avtale om vern av Karpatane == Ein rammeavtale for vern og berekraftig utvikling av Karpatane<ref>http://www.carpathianconvention.org</ref> vart signert i 2003 av dei sju landa Karpatane omfattar. ==Merknadar== {{Merknadar}} == Kjelder == {{refstart}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Carpathian Mountains|Carpathian Mountains]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 20. mars 2007.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{Commonskat}} * http://www.carpati.org/ * http://www.alpinet.org/ * [http://www.euratlas.com/Atlasphys/Carpates.htm Orografisk kart som viser Karpatane] * [http://www.lvivecotour.com/index.php?/tours/hiking/ Turstiar i Dei ukrainske Karpatane] * [http://www.goobix.com/carpathian-mountains-images/ Bilete frå Karpatane] * [http://www.naturephotography.org.ua/panorama.html Panoramabilete frå Dei ukrainske Karpatane] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180722125229/http://www.naturephotography.org.ua/panorama.html |date=2018-07-22 }} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Fjellkjeder i Europa]] [[Kategori:Europeisk geografi]] [[Kategori:Karpatane| ]] [[Kategori:Fjellkjeder i Tsjekkia]] [[Kategori:Fjellkjeder i Slovakia]] [[Kategori:Fjellkjeder i Polen]] [[Kategori:Fjellkjeder i Romania]] [[Kategori:Fjellkjeder i Serbia]] 9ribap26jxwcwbglhuhph1mh4yczcy4 0 57456 3674575 3392478 2026-09-25T13:38:09Z TU-nor 12071 3674575 wikitext text/x-wiki {{Infoboks fjell | kategori = fjellkjede | namn = Hostýnsko-vsetínská hornatina | bilete = Vsetínské vrchy (CZE) - Klenov and Bystřička.jpg | biletstorleik = | bilettekst = Vsetínské vrchy med Klenovmassivet til høgre og Bystřičkademningen til venstre | høgd = 1024 | land = Tsjekkia | fjellkjede = Karpatane }} '''Hostýnsko-vsetínská hornatina''' er ei relativt låg og flat fjellkjede i [[Tsjekkia]]. Fjella er dekte av [[gran]]skog. Det mest vitja området er dalen Rožnovská Bečva, som ligg like nord for fjellkjeda med landsbyane [[Valašské Meziříčí]] og [[Rožnov pod Radhoštěm]], og dalen Vsetínská Bečva i sør med landsbyen [[Vsetín]]. Hostýnsko-vsetínská hornatina er ein del av Vest-[[Karpatane]], og er delt i to av elva [[Bečva]]. Dei to områda er den lågare austlege delen ''Hostýnské vrchy'' og den høgare vestlege delen ''Vsetínské vrchy'', som er ein del av det verna naturområdet [[Beskydy]]. Fjella består stort sett av [[flysj]], og dette gjer fjellsidene forholdsvis ustabile slik at jordras ikkje er uvanleg i området. Det høgaste punktet i fjellkjeda er [[Vysoká i Karpatane|Vysoká]] på 1 &nbsp;024 meter, og ligg i den austlegaste delen av fjellkjeda. == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hostýnsko-vsetínská hornatina|Hostýnsko-vsetínská hornatina]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 20. mars 2007.'' {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Fjellkjeder i Tsjekkia]] b463toho02928h8tgndyatqcbfwq7w1 3674580 3674575 2026-09-25T13:42:45Z TU-nor 12071 3674580 wikitext text/x-wiki {{Infoboks fjell | kategori = fjellkjede | namn = Hostýnsko-vsetínská hornatina | bilete = Vsetínské vrchy (CZE) - Klenov and Bystřička.jpg | biletstorleik = | bilettekst = Vsetínské vrchy med Klenovmassivet til høgre og Bystřičkademningen til venstre | høgd = 1024 | land = Tsjekkia | fjellkjede = Karpatane }} '''Hostýnsko-vsetínská hornatina''' er ei relativt låg og flat fjellkjede i [[Tsjekkia]]. Fjella er dekte av [[gran]]skog. Det mest vitja området er dalen Rožnovská Bečva, som ligg like nord for fjellkjeda med landsbyane [[Valašské Meziříčí]] og [[Rožnov pod Radhoštěm]], og dalen Vsetínská Bečva i sør med landsbyen [[Vsetín]]. Hostýnsko-vsetínská hornatina er ein del av Vest-[[Karpatane]], og er delt i to av elva [[Bečva]]. Dei to områda er den lågare austlege delen ''Hostýnské vrchy'' og den høgare vestlege delen ''Vsetínské vrchy'', som er ein del av det verna naturområdet [[Beskydy]]. Fjella består stort sett av [[flysj]], og dette gjer fjellsidene forholdsvis ustabile slik at jordras ikkje er uvanleg i området. Det høgaste punktet i fjellkjeda er [[Vysoká i Hostýnsko-vsetínská hornatina|Vysoká]] på 1 &nbsp;024 meter, og ligg i den austlegaste delen av fjellkjeda. == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hostýnsko-vsetínská hornatina|Hostýnsko-vsetínská hornatina]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 20. mars 2007.'' {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Fjellkjeder i Tsjekkia]] d5npy1prnoxol9na1p69ji33ate7p0g 3674582 3674580 2026-09-25T13:44:07Z TU-nor 12071 3674582 wikitext text/x-wiki {{Infoboks fjell | kategori = fjellkjede | namn = Hostýnsko-vsetínská hornatina | bilete = Vsetínské vrchy (CZE) - Klenov and Bystřička.jpg | biletstorleik = | bilettekst = Vsetínské vrchy med Klenovmassivet til høgre og Bystřičkademningen til venstre | høgd = 1024 | land = Tsjekkia | fjellkjede = Karpatane }} '''Hostýnsko-vsetínská hornatina''' er ei relativt låg og flat fjellkjede i [[Tsjekkia]]. Fjella er dekte av [[gran]]skog. Det mest vitja området er dalen Rožnovská Bečva, som ligg like nord for fjellkjeda med landsbyane [[Valašské Meziříčí]] og [[Rožnov pod Radhoštěm]], og dalen Vsetínská Bečva i sør med landsbyen [[Vsetín]]. Hostýnsko-vsetínská hornatina er ein del av Vest-[[Karpatane]], og er delt i to av elva [[Bečva]]. Dei to områda er den lågare austlege delen ''Hostýnské vrchy'' og den høgare vestlege delen ''Vsetínské vrchy'', som er ein del av det verna naturområdet [[Beskydy]]. Fjella består stort sett av [[flysj]], og dette gjer fjellsidene forholdsvis ustabile slik at jordras ikkje er uvanleg i området. Det høgaste punktet i fjellkjeda er [[Vysoká i Hostýnsko-vsetínská hornatina|Vysoká]] på 1 &nbsp;024 meter i den austlegaste delen av fjellkjeda. == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hostýnsko-vsetínská hornatina|Hostýnsko-vsetínská hornatina]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 20. mars 2007.'' {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Fjellkjeder i Tsjekkia]] f5wp563jwi0e68tntm08jldrygw9a1i 0 57780 3674605 3674527 2026-09-25T14:55:24Z TU-nor 12071 3674605 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Pardubice CZ main square.JPG | bilettekst = Hovudtorget i Pardubice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Pardubice.svg | symbol = Pardubice CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Pardubice okres|Pardubice]] | grunnlagdtype = Først dokumentert | grunnlagd = 1295 | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =213,67<ref name="Areal"/> | areal1type = by | areal1 =77,7 | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 130165 | folketal1type = kommune | folketal1 = 89619 | folketal_by = 59457 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | lat_d=50 |lat_m=02 |lat_s=19 |lat_NS=N | long_d=15 |long_m=46 |long_s=45 |long_EW=E | høgd = 237 | nettside = http://www.mesto-pardubice.cz/en/ }} '''Pardubice'''{{mrk|[[tysk]] ''Pardubitz''}} ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Pardubice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. Mladá Boleslav har status som [[lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] (tsjekkisk ''statutární město'').<ref name="Lovbestemt"/> Pardubice ligg ved elva [[Elbe|Labe (Elbe)]], 104 km aust for [[Praha]]. Byen vart grunnlagd rundt 1340, men det hadde vore eit [[kloster]] her sidan tidleg på 1200-talet. Pardubice er ein viktig industriby, og her finst mellom anna ein kjemisk fabrikk (som produserer [[Semtex]], eit plastisk eksplosiv), eit oljeraffineri, ein fabrikk for tungt maskineri og elektronisk utstyr. Sidan 1874 har det vorte halde eit vidkjend hesteløp her, ''Velká Pardubická''. Det er sagt at dette er det hardaste hesteløpet på kontinentet. Pardubice har eit gamalt sentrum med mange restaurantar. Her finn ein eit gamalt tårn og eit nyleg renovert slott. [[Arnošt av Pardubice]], den første erkebiskopen i [[Praha]], vart fødd i Pardubice i 1297. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Pardubice.png|mini|250px|Det administrative området til Pardubice innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Pardubice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Pardubice har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Bydistrikt=== Som lovbestemt by har Plzeň rett til på eiga hand å opprette sjøvstyrande bydistrikt (tsjekkisk ''městské obvody'').<ref name="bydistrikt"/> Det er oppretta åtte slike distrikt. Grensene mellom dei følgjer ikkje alltid grensene mellom dei bydelane som ein ellers refererer til. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> 49 kommunar frå det administrative området til Pardubice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 66 kommunar frå det administrative området til Hradec Králové og 37 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Pardubice omfattar 56 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Barchov i Pardubice|Barchov]]* * [[Bezděkov i Pardubice|Bezděkov]] * [[Borek i Pardubice|Borek]]* * [[Bukovina nad Labem]]* * [[Bukovka]]* * [[Časy]]* * [[Čeperka]]* * [[Čepí]]* * [[Černá u Bohdanče]]* * [[Choteč i Pardubice|Choteč]]* * [[Chýšť]] * '''[[Dašice]]'''* * [[Dolany i Pardubice|Dolany]]* * [[Dříteč]]* * [[Dubany]]* * [[Hrobice]]* * [[Jezbořice]]* * [[Kasalice]] * [[Kostěnice]]* * [[Křičeň]]* * [[Kunětice]]* * [[Lány u Dašic]]* * '''[[Lázně Bohdaneč]]'''* * [[Libišany]]* * [[Malé Výkleky]] * [[Mikulovice]]* * [[Moravany i Pardubice|Moravany]]* * [[Němčice i Pardubice|Němčice]]* * [[Neratov]]* * [[Opatovice nad Labem]]* * [[Ostřešany]]* * '''[[Pardubice]]'''* * [[Plch]]* * [[Podůlšany]]* * [[Pravy]]* * [[Ráby]]* * [[Rohovládova Bělá]]* * [[Rohoznice i Pardubice|Rohoznice]]* * [[Rokytno]]* * [[Rybitví]]* * '''[[Sezemice]]'''* * [[Slepotice]] * [[Spojil]]* * [[Srch]]* * [[Srnojedy]]* * [[Staré Hradiště]]* * [[Staré Jesenčany]]* * [[Staré Ždánice]]* * [[Starý Mateřov]]* * [[Stéblová]]* * [[Třebosice]]* * [[Úhřetická Lhota]]* * [[Újezd u Sezemic]]* * [[Vlčí Habřina]] * [[Voleč]] * [[Živanice]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Pardubice SO || 120 979 || 126 780 || 130 165 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Pardubice''' || 89 619 |- | style=text-align:left; | [[Sezemice]] || 4 087 |- | style=text-align:left; | [[Lázně Bohdaneč]] || 3 407 |- | style=text-align:left; | [[Opatovice nad Labem]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | [[Dašice]] || 2 211 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hradiště}} || 1 950 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Moravany i Pardubice|Moravany}} || 1 784 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Srch}} || 1 685 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mikulovice}} || 1 345 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rybitví}} || 1 345 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čeperka}} || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostřešany}} || 1 095 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Pardubice''' || 89 619 |- | style=text-align:left; | [[Lázně Bohdaneč]] || 3 407 |- | style=text-align:left; | [[Sezemice]] || 2 846 |- | style=text-align:left; | [[Opatovice nad Labem]] || 2 195 |- | style=text-align:left; | [[Dašice]] || 1 698 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rybitví}} || 1 345 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Srch}} || 1 316 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Moravany i Pardubice|Moravany}} || 1 251 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čeperka}} || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hradiště}} || 1 173 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostřešany}} || 1 095 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mikulovice}} || 1 043 |- |} ===Bydelar i Pardubice=== [[Fil:Katastrální mapa Pardubic.png|mini|250px|Matrikkelområde i Pardubice]] Bydelane og tettstadene i Pardubice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Bílé Předměstí{{mrk|name=a|inngår i matrikkelområdet Pardubice}} || 11 779 |- | style=text-align:left; | Cihelna{{mrk|name=a}} || 2 078 |- | style=text-align:left; | Pardubice–Staré Město{{mrk|name=a}} || 1 471 |- | style=text-align:left; | Polabiny{{mrk|name=a}} || 15 986 |- | style=text-align:left; | Zámek{{mrk|name=a}} || 1 |- | style=text-align:left; | Zelené Předměstí{{mrk|inngår i hovudsak i matrikkelområdet Pardubice med små delar i Nové Jesenčany og Dražkovice}} || 28 142 |- ! Pardubice indre by{{mrk|omfattar matrikkelområdet Pardubice}} ! style=text-align:right; | 59 457 |- | style=text-align:left; | Černá za Bory || 962 |- | style=text-align:left; | Doubravice{{mrk|inngår i matrikkelområdet Semtín}} || 481 |- | style=text-align:left; | Dražkovice || 677 |- | style=text-align:left; | Drozdice || 103 |- | style=text-align:left; | Hostovice || 275 |- | style=text-align:left; | Lány na Důlku || 433 |- | style=text-align:left; | Mnětice || 364 |- | style=text-align:left; | Nemošice || 1 294 |- | style=text-align:left; | Nové Jesenčany || 582 |- | style=text-align:left; | Ohrazenice || 2 124 |- | style=text-align:left; | Opočínek || 249 |- | style=text-align:left; | Pardubičky || 1 582 |- | style=text-align:left; | Popkovice || 472 |- | style=text-align:left; | Rosice || 2 155 |- | style=text-align:left; | Semtín || 91 |- | style=text-align:left; | Staré Čívice || 1 164 |- | style=text-align:left; | Staročernsko || 215 |- | style=text-align:left; | Studánka || 10 721 |- | style=text-align:left; | Svítkov || 4 065 |- | style=text-align:left; | Trnová || 2 106 |- | style=text-align:left; | Žižín{{mrk|inngår i matrikkelområdet Černá za Bory}} || 47 |- ! Pardubice kommune !style=text-align:right; | 89 619 |- |} ===Bydistrikt i Pardubice=== Dei 27 bydelane fordeler seg slik på dei sjølvstyrande bydistrikta:<ref name="bydistrikt"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! scope="col" style="width: 150px;" | Bydistrikt ! scope="col" style="width: 120px;" | Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> ! Bydelar |- | style=text-align:left; | Pardubice I || 20 928 || style=text-align:left; | Bílé Předměstí<small> (del)</small>, Pardubice-Staré Město, Zámek, Zelené Předměstí<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Pardubice II || 18 064 || style=text-align:left; | Cihelna, Polabiny, Rosice<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Pardubice III || 15 275 || style=text-align:left; | Bílé Předměstí<small> (del)</small>, Studánka <small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Pardubice IV || 5 232 || style=text-align:left; | Bílé Předměstí<small> (del)</small>, Černá za Bory, Drozdice, Mnětice, Nemošice, Pardubičky, Staročernsko, Studánka<small> (del)</small>, Žižín |- | style=text-align:left; | Pardubice V || 16 505 || style=text-align:left; | Dražkovice, Nové Jesenčany, Zelené Předměstí<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Pardubice VI || 6 383 || style=text-align:left; | Lány na Důlku, Opočínek, Popkovice, Staré Čívice, Svítkov, Zelené Předměstí<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Pardubice VII || 6957 || style=text-align:left; | Doubravice, Ohrazenice, Rosice<small> (del)</small>, Semtín, Trnová |- | style=text-align:left; | Pardubice VIII || 275 || style=text-align:left; | Hostovice |- ! Pardubice kommune !style=text-align:right; | 89 619 || |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pardubice|Pardubice]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 24. mars 2007.'' {{refslutt}} <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name="bydistrikt">{{cite web |title=Městské obvody |url=https://pardubice.eu/mestske-obvody |publisher= Město Pardubice |language=cs |access-date=2026-09-24 }}</ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Pardubice]] [[Kategori:Kommunar i Pardubice okres|Pardubice]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Pardubice]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Pardubice]] clnec7jwzf6c29oczksoh68i04a7mzl 0 78383 3674782 2805821 2026-09-26T11:05:51Z Elisabeth Carrera (WMNO) 121180 Rødlenkje, øving for kurselev. 3674782 wikitext text/x-wiki [[Fil:Peloponnesian War.png|mini|400px|Kart over den greske verda då Peloponneskrigen starta]] '''Peloponneskrigen''' var ein serie av konfliktar mellom det [[athenske sjøforbundet]] og [[det peloponnesiske forbundet]] som var leidd av [[Sparta]]. Krigen varte frå [[431 f. Kr.|431]] til [[404 f. Kr.]] og vart dokumentert av den [[athen]]ske generalen og historikaren [[Tukydid]] i verket ''[[Historia om Peloponneskrigen]]''. Konflikten enda då Athen kapitulerte i 404 f. Kr. etter å ha mista flåten sin i slaget ved [[Aigospotamoi]]. {{historiespire}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Aten]] [[Kategori:Greske krigar]] qj08xj828nzkmk8cxydn4uv13sq5bd8 0 98509 3674719 3592792 2026-09-26T09:58:53Z TU-nor 12071 3674719 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|by |bilete = Rybnik rynek373.jpg |bilettekst = Hovudplassen. |flagg = POL Rybnik flag.svg |våpen = POL Rybnik COA.svg |fylke = Schlesiske voivodskap |grunnlagd = 900-talet |grunnlagd1type = Byrettar |grunnlagd1 = 1327 |høgd = 210–290 |postnummer = 44-200 til 44-292 |retningsnummer = +48 32 |bilnummer = SR }} '''Rybnik''' er ein by sør i [[Polen]] i [[Schlesiske voivodskap]], nær grensa til [[Tsjekkia]]. Han ligg om lag 290&nbsp;km sør for [[Warszawa]] og 100&nbsp;km vest for [[Kraków]] i utkanten av [[Øvre Schlesien storbyområde]] ([[polsk]] ''Górnośląskie Zagłębie Węglowe'', ''GZW''). Rybnik er senter i eit eige storbyområde, [[Kolregionen Rybnik]] (''Rybnicki Okręg Węglowy'', ''ROW''). == Historie == Opphavet til byen kan sporast tilbake til 800- eller 900-talet, då tre [[slavarar|slaviske]] busetnader låg i dette området og etter kvart voks saman til ein by. Byen var del av [[Kongedømet Polen]], men tyskarar flytta gradvis inn i området, som gradvis vart germanisert. I 1327 kom byen inn under [[Kongedømet Böhmen]]. På 1400-talet raserte [[husittar|husittane]] byen, og vart seinare slått i eit avgjerande slag på ein ås i nærleiken. Frå 1526 vart [[Böhmen]], og lenet [[Schlesien]], som Rybnik låg i, underlagt [[Habsburg]]. I byrjinga av [[den austerrikske arvefølgjekrigen]] vart Rybnik annektert av [[Preussen]] i 1740. [[Kol]]industrien vart viktig utover på 1700-talet. I 1871 vart [[Kongedømet Preussen]] ein del av [[Det tyske keisardømet]]. Etter [[den første verdskrigen]] vart Rybnik igjen ein del av Polen, for første gong sidan 1526. Under [[den andre verdskrigen]] vart Rybnik underlagt [[Nazi-Tyskland]], men kom tilbake til Polen etter krigen. Tyskarane i byen vart då drive bort. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rybnik|Rybnik]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 15. juni 2008.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Byar i Polen]] [[Kategori:Schlesiske voivodskap]] jrnvyp6o07w6rev5l5wymo4jxcn5u1i 0 113648 3674610 3674528 2026-09-25T15:07:56Z TU-nor 12071 /* Kommunar */ 3674610 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Tabor CZ aerial old town from north B1.jpg | bilettekst = Gamlebyen i Tábor | kart = | karttekst = | flagg = Vlajka města Tábor.gif | symbol = Tabor CoA CZ.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tábor okres|Tábor]] | borgarmeister = Hana Randová | grunnlagd = 1420 | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 1002,40<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 78640 | folketal1type = kommune | folketal1 = 33360 | folketal_by = 6510 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | lat_d=49 |lat_m=24 |lat_s= |lat_NS=N | long_d=14 |long_m=39 |long_s= |long_EW=E | høgd = 437 | postnummer = 390 01 | nettstad = www.tabor.cz }} '''Tábor'''{{mrk|[[tysk]] ''Sobieslau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tábor okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Han er kalla opp etter fjellet [[Tabor i Israel|Tabor]] i [[Israel]], men namnet vart raskt populært og tyder i dag noko slikt som «leir» på [[tsjekkisk]]<ref name="Profous/> Byen vart grunnlagd våren 1420 av Petr Hromádka av Jistebnice og Jan Bydlínský frå Bydlín, som høyrde til den mest radikale greina av [[hussittane]], og vart raskt kjend som [[taborittar]]. Byen er kjend for åra han fungerte som eit sosialistisk bondesamfunn. Denne anda vart hylla i [[Bedřich Smetana|Smetana]] sin «Song for Fridom», som vart gjort kjend i den engelsketalande verda av [[Paul Robeson]]. Den historiske delev av byen ligg på toppen av ein isolert ås, som er skild frå landområda omkring av elva [[Lužnice]] og ein stor innsjø, som hussittane gav det bibelske namnet [[Jordanelva|Jordán]]. Innsjøen, som vart danna i 1492, er det eldste reservoaret av sitt slag i Mellom-Europa. Tábor er historisk kjend fordi han vart erobra av kong [[Georg av Poděbrady]] i 1452, ei hending som gjorde ende på [[taborittar|taborittane]] sin innflytelse som politisk og relegiøs gruppe. Sjølv om mykje av dei gamle festningsverka er øydelagde er borga i Tábor (Hradiště Hory Tábor) framleis bevart med mange minner frå fortida. I sentrum av byen ligg Žižka-plassen som berre smale gater fører til, slik at det var vanskeleg å nå han i krigsperiodar. Under gamlebyen er ein labyrint av eit tunnelsystem, som oppstod då innbyggjarane grave ut kjellarar og knytte desse saman. Om lag 1&nbsp;km av tunnelsystemet er i dag ope for turistar. Midt på plassen står ein statue av [[Jan Žižka]], den største av husittarleiarane. Her ligg òg ei kyrkje og rådhuset. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Tábor.png|mini|250px|Det administrative området til Tábor innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Tábor er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Tábor omfattar 79 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 7 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Balkova Lhota]] * '''[[Bechyně]]''' * [[Bečice i Tábor|Bečice]] * [[Běleč]] * ''[[Borotín]]'' * [[Bradáčov]] * [[Březnice i Tábor|Březnice]] * [[Černýšovice]] * [[Chotoviny]] * [[Choustník]] * [[Chrbonín]] * '''[[Chýnov]]''' * [[Dlouhá Lhota i Tabor|Dlouhá Lhota]] * [[Dobronice u Bechyně]] * [[Dolní Hořice]] * [[Dolní Hrachovice]] * [[Dražice i Tábor|Dražice]] * [[Dražičky]] * [[Drhovice]] * [[Haškovcova Lhota]] * [[Hlasivo]] * [[Hodětín]] * [[Hodonice]] * [[Jedlany]] * '''[[Jistebnice]]''' * [[Košice i Tábor|Košice]] * [[Košín]] * [[Krátošice]] * [[Krtov]] * [[Libějice]] * [[Lom i Tábor|Lom]] * ''[[Malšice]]'' * [[Meziříčí]] * '''[[Mladá Vožice]]''' * [[Mlýny]] * ''[[Nadějkov]]'' * [[Nasavrky]] * [[Nemyšl]] * [[Nová Ves u Chýnova]] * [[Nová Ves u Mladé Vožice]] * [[Oldřichov]] * [[Opařany]] * '''[[Planá nad Lužnicí]]''' * [[Pohnánec]] * [[Pohnání]] * [[Pojbuky]] * [[Psárov]] * [[Radenín]] * [[Radětice]] * [[Radimovice u Tábora]] * [[Radimovice u Želče]] * [[Radkov i Tábor|Radkov]] * [[Rataje]] * [[Ratibořské Hory]] * [[Řemíčov]] * [[Řepeč]] * [[Rodná]] * [[Šebířov]] * '''[[Sezimovo Ústí]]''' * [[Skopytce]] * [[Skrýchov u Malšic]] * [[Slapsko]] * [[Slapy]] * [[Smilovy Hory]] * ''[[Stádlec]]'' * [[Sudoměřice u Bechyně]] * [[Sudoměřice u Tábora]] * [[Svrabov]] * '''[[Tábor]]''' * [[Turovec]] * [[Ústrašice]] * [[Vilice]] * [[Vlčeves]] * [[Vodice i Tábor|Vodice]] * [[Zadní Střítež]] * [[Záhoří i Tábor|Záhoří]] * [[Želeč]] * [[Zhoř u Mladé Vožice]] * [[Zhoř u Tábora]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Tábor SO || 80 753 || 79 336 || 78 640 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Tábor''' || 33 360 |- | style=text-align:left; | [[Sezimovo Ústí]] || 6 868 |- | style=text-align:left; | [[Bechyně]] || 4 870 |- | style=text-align:left; | [[Planá nad Lužnicí]] || 4 234 |- | style=text-align:left; | [[Mladá Vožice]] || 2 631 |- | style=text-align:left; | [[Chýnov]] || 2 455 |- | style=text-align:left; | [[Jistebnice]] || 2 039 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malšice}} || 1 818 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotoviny}} || 1 801 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Opařany}} || 1 316 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Tábor''' || 25 625 |- | style=text-align:left; | [[Sezimovo Ústí]] || 6 868 |- | style=text-align:left; | [[Bechyně]] || 4 670 |- | style=text-align:left; | [[Planá nad Lužnicí]] || 3 012 |- | style=text-align:left; | [[Mladá Vožice]] || 2 196 |- | style=text-align:left; | [[Chýnov]] || 1 949 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Měšice i Tábor|Měšice}}{{mrk|name="a"|busetnad i kommunen Tabor}} || 1 759 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čekanice}}{{mrk|name="a"}} || 1 355 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klokoty}}{{mrk|name="a"}} || 1 092 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malšice}} || 1 081 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horky i Tábor|Horky}}{{mrk|name="a"}} || 1 047 |- | style=text-align:left; | [[Jistebnice]] || 952 |} ===Bydelar i Tábor=== [[Fil:Katastrální mapa Tábora.png|mini|250px|Bydelane i Tábor]] Bydelane og tettstadene i Tábor: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Tábor || 25 625 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smyslov}} || 58 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Větrovy}} || 393 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všechov}} || 37 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zahrádka}} || 49 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záluží i Tábor|Záluží}} || 189 |- ! '''Tábor by''' ! style=text-align:right; | 26 351 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čekanice}} || 1 355 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čelkovice}} || 680 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hlinice}} || 208 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horky i Tábor|Horky}} || 1 047 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klokoty}} || 1 092 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Měšice i Tábor|Měšice}} || 1 759 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Náchod i Tábor|Náchod}} || 340 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stoklasná Lhota}} || 180 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zárybničná Lhota}} || 348 |- ! '''Tábor kommune''' ! style=text-align:right; | 33 360 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger dels på «[[:en:Tábor|Tábor]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 14. november 2008.'' {{refslutt}} <references> <ref name="Profous>{{kjelde bok|forfattar=Antonín Profous|utgjeve=1957|tittel=Místní jména v Čechách: Jejich vznik, původní význam a změny; part 4, S-Ž|publisher=Czechoslovak Academy of Sciences|stad=Praha i Tsjekkoslovakia}}</ref> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == * [http://old.tabor.cz/1ja/index.htm Ei nettside om byen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050409144212/http://old.tabor.cz/1ja/index.htm |date=2005-04-09 }} * [http://sechtl-vosecek.ucw.cz/cml/dir/Tabor.html Historiske bilete av byen] * [http://old.tabor.cz/1ja/1historie/8.htm Tunnelane med bilete] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050327021316/http://old.tabor.cz/1ja/1historie/8.htm |date=2005-03-27 }} {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Sobeslav]] [[Kategori:Kommunar i Tábor okres|Sobeslav]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Sobeslav]] ay8bqjyujnp6anfrv1ovsdaxoq78ze1 0 113979 3674640 2828523 2026-09-25T20:26:12Z TU-nor 12071 3674640 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Náměstí Míru (Svitavy).jpg | bilettekst = Fredsplassen i Svitavy | kart = | karttekst = | flagg = Svitavy CZ flag.svg | symbol = Svitavy znak 2.jpeg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 351,61<ref name="Areal"/> | areal1type = By | areal1 = 31,33 | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 19080 | folketal1type = kommune | folketal1 = 8622 | folketal_by = 8094 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> |lat_d=49 |lat_m=45 |lat_s= |lat_NS=N |longd=_16 |long_m=28 |long_s= |long_EW=E |høgd = 435 |nettstad = www.svitavy.cz }} '''Svitavy''' ([[tysk språk|tysk]] ''Zwittau'') er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Svitavy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]] med om lag 17&nbsp;000 innbyggjarar. == Historie == Byen vart grunnlagd rundt 1150 då munkar sette opp ei kyrkje her og det voks opp ein landsby rundt kyrkja. Eit hundreår seinare flytta tysktalande nybyggjarar til området. Frå 1256 var Svitavy underlagd biskopane av [[Olomouc]]. Byen har vorte øydelagd to gonger, under [[trettiårskrigen]] vart byen rasert, og i 1781 førte eit uhell til at byen brann til grunnen. I 1866 vart det arrangert våpenkvile her under [[den austerriksk-prøyssiske krigen]]. I 1930 var 88,4 % av innbyggjarane i byen tyskarar, men etter den [[andre verdskrigen]] vart tyskarane drivne bort. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Svitavy.png|mini|250px|Det administrative området til Svitavy innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Svitavy er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Svitavy omfattar 28 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. == Bakgrunnsstoff == * [http://www.svitavy.cz/ Offisiell nettside] * [http://www.muzeum.svitavy.cz/ Bymuseum] * [http://www.bohemianet.com/pardubicky_kraj/svitavy/svitavy_en.htm/ Kort historie] == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Policka]] [[Kategori:Kommunar i Svitavy okres|Policka]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Policka]] o08cr6ipqvt0mliwochk74a2p5fjz09 3674647 3674640 2026-09-26T04:05:54Z TU-nor 12071 3674647 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Náměstí Míru (Svitavy).jpg | bilettekst = Fredsplassen i Svitavy | kart = | karttekst = | flagg = Svitavy CZ flag.svg | symbol = Svitavy znak 2.jpeg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 351,61<ref name="Areal"/> | areal1type = By | areal1 = 31,33 | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 19080 | folketal1type = kommune | folketal1 = 8622 | folketal_by = 8094 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> |lat_d=49 |lat_m=45 |lat_s= |lat_NS=N |long_d=16 |long_m=28 |long_s= |long_EW=E |høgd = 435 |nettstad = www.svitavy.cz }} '''Svitavy''' ([[tysk språk|tysk]] ''Zwittau'') er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Svitavy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]] med om lag 17&nbsp;000 innbyggjarar. == Historie == Byen vart grunnlagd rundt 1150 då munkar sette opp ei kyrkje her og det voks opp ein landsby rundt kyrkja. Eit hundreår seinare flytta tysktalande nybyggjarar til området. Frå 1256 var Svitavy underlagd biskopane av [[Olomouc]]. Byen har vorte øydelagd to gonger, under [[trettiårskrigen]] vart byen rasert, og i 1781 førte eit uhell til at byen brann til grunnen. I 1866 vart det arrangert våpenkvile her under [[den austerriksk-prøyssiske krigen]]. I 1930 var 88,4 % av innbyggjarane i byen tyskarar, men etter den [[andre verdskrigen]] vart tyskarane drivne bort. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Svitavy.png|mini|250px|Det administrative området til Svitavy innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Svitavy er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Svitavy omfattar 28 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Banín]] * [[Bělá nad Svitavou]] * [[Bohuňov (okres Svitavy)|Bohuňov]] * [[Brněnec]] * '''[[Březová nad Svitavou]]''' * [[Dětřichov i Svitavy|Dětřichov]] * [[Hradec nad Svitavou]] * [[Chrastavec]] * [[Javorník i Svitavy|Javorník]] * [[Kamenná Horka]] * [[Karle]] * [[Koclířov]] * [[Kukle]] * [[Lavičné]] * [[Mikuleč]] * [[Opatov]] * [[Opatovec]] * [[Pohledy]] * ''[[Radiměř]]'' * [[Rohozná]] * [[Rozhraní]] * [[Rudná i Svitavy|Rudná]] * [[Sklené i Svitavy|Sklené]] * '''[[Svitavy]]''' * [[Študlov]] * [[Vendolí]] * [[Vítějeves]] * [[Želivsko]] }} == Bakgrunnsstoff == * [http://www.svitavy.cz/ Offisiell nettside] * [http://www.muzeum.svitavy.cz/ Bymuseum] * [http://www.bohemianet.com/pardubicky_kraj/svitavy/svitavy_en.htm/ Kort historie] == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Policka]] [[Kategori:Kommunar i Svitavy okres|Policka]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Policka]] 22aaey7u7e8qr116600ypcvmr13wfzq 3674652 3674647 2026-09-26T04:27:38Z TU-nor 12071 3674652 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Náměstí Míru (Svitavy).jpg | bilettekst = Fredsplassen i Svitavy | kart = | karttekst = | flagg = Svitavy CZ flag.svg | symbol = Svitavy znak 2.jpeg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 351,61<ref name="Areal"/> | areal1type = By | areal1 = 31,33 | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 30246 | folketal1type = kommune | folketal1 = 16242 | folketal_by = 9412 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> |lat_d=49 |lat_m=45 |lat_s= |lat_NS=N |long_d=16 |long_m=28 |long_s= |long_EW=E |høgd = 435 |nettstad = www.svitavy.cz }} '''Svitavy'''{{mrk|[[tysk]] ''Zwittau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Svitavy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]] med om lag 16&nbsp;000 innbyggjarar. == Historie == Byen vart grunnlagd rundt 1150 då munkar sette opp ei kyrkje her og det voks opp ein landsby rundt kyrkja. Eit hundreår seinare flytta tysktalande nybyggjarar til området. Frå 1256 var Svitavy underlagd biskopane av [[Olomouc]]. Byen har vorte øydelagd to gonger, under [[trettiårskrigen]] vart byen rasert, og i 1781 førte eit uhell til at byen brann til grunnen. I 1866 vart det arrangert våpenkvile her under [[den austerriksk-prøyssiske krigen]]. I 1930 var 88,4 % av innbyggjarane i byen tyskarar, men etter den [[andre verdskrigen]] vart tyskarane drivne bort. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Svitavy.png|mini|250px|Det administrative området til Svitavy innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Svitavy er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Svitavy omfattar 28 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Banín]] * [[Bělá nad Svitavou]] * [[Bohuňov]] * '''[[Březová nad Svitavou]]''' * [[Brněnec]] * [[Chrastavec]] * [[Dětřichov i Svitavy|Dětřichov]] * [[Hradec nad Svitavou]] * [[Javorník i Svitavy|Javorník]] * [[Kamenná Horka]] * [[Karle]] * [[Koclířov]] * [[Kukle]] * [[Lavičné]] * [[Mikuleč]] * [[Opatov]] * [[Opatovec]] * [[Pohledy]] * ''[[Radiměř]]'' * [[Rohozná]] * [[Rozhraní]] * [[Rudná i Svitavy|Rudná]] * [[Sklené i Svitavy|Sklené]] * [[Študlov]] * '''[[Svitavy]]''' * [[Vendolí]] * [[Vítějeves]] * [[Želivsko]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Svitavy SO || 31 844 || 31 075 || 30 246 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Svitavy''' || 16 242 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradec nad Svitavou}} || 1 611 |- | style=text-align:left; | [[Březová nad Svitavou]] || 1 566 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brněnec}} || 1 211 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Opatov}} || 1 126 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radiměř}} || 1 113 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Svitavy''' || 9 412 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradec nad Svitavou}} || 1 611 |- | style=text-align:left; | [[Březová nad Svitavou]] || 1 566 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Opatov}} || 1 126 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radiměř}} || 1 113 |- |} ===Bydelar i Svitavy=== Bydelane og tettstadene i Svitavy: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Svitavy-Město || 518 |- | style=text-align:left; | Předměstí || 8 894 |- ! Svitavy by ! style=text-align:right; | 9 412 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lačnov}} || 1 027 |- | style=text-align:left; | [[Lány i Svitavy|Lány]] || 5 803 |- ! Svitavy kommune ! style=text-align:right; | 16 242 |- |} == Bakgrunnsstoff == * [http://www.svitavy.cz/ Offisiell nettside] * [http://www.muzeum.svitavy.cz/ Bymuseum] * [http://www.bohemianet.com/pardubicky_kraj/svitavy/svitavy_en.htm/ Kort historie] ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Policka]] [[Kategori:Kommunar i Svitavy okres|Policka]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Policka]] rqpmrxx2kvp8nemogkyrqmq81pwdtcz 3674653 3674652 2026-09-26T04:29:10Z TU-nor 12071 3674653 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Náměstí Míru (Svitavy).jpg | bilettekst = Fredsplassen i Svitavy | kart = | karttekst = | flagg = Svitavy CZ flag.svg | symbol = Svitavy znak 2.jpeg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 351,61<ref name="Areal"/> | areal1type = By | areal1 = 31,33 | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 30246 | folketal1type = kommune | folketal1 = 16242 | folketal_by = 9412 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> |lat_d=49 |lat_m=45 |lat_s= |lat_NS=N |long_d=16 |long_m=28 |long_s= |long_EW=E |høgd = 435 |nettstad = www.svitavy.cz }} '''Svitavy'''{{mrk|[[tysk]] ''Zwittau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Svitavy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]] med om lag 16&nbsp;000 innbyggjarar. == Historie == Byen vart grunnlagd rundt 1150 då munkar sette opp ei kyrkje her og det voks opp ein landsby rundt kyrkja. Eit hundreår seinare flytta tysktalande nybyggjarar til området. Frå 1256 var Svitavy underlagd biskopane av [[Olomouc]]. Byen har vorte øydelagd to gonger, under [[trettiårskrigen]] vart byen rasert, og i 1781 førte eit uhell til at byen brann til grunnen. I 1866 vart det arrangert våpenkvile her under [[den austerriksk-prøyssiske krigen]]. I 1930 var 88,4 % av innbyggjarane i byen tyskarar, men etter den [[andre verdskrigen]] vart tyskarane drivne bort. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Svitavy.png|mini|250px|Det administrative området til Svitavy innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Svitavy er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Svitavy omfattar 28 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Banín]] * [[Bělá nad Svitavou]] * [[Bohuňov]] * '''[[Březová nad Svitavou]]''' * [[Brněnec]] * [[Chrastavec]] * [[Dětřichov i Svitavy|Dětřichov]] * [[Hradec nad Svitavou]] * [[Javorník i Svitavy|Javorník]] * [[Kamenná Horka]] * [[Karle]] * [[Koclířov]] * [[Kukle]] * [[Lavičné]] * [[Mikuleč]] * [[Opatov]] * [[Opatovec]] * [[Pohledy]] * ''[[Radiměř]]'' * [[Rohozná]] * [[Rozhraní]] * [[Rudná i Svitavy|Rudná]] * [[Sklené i Svitavy|Sklené]] * [[Študlov]] * '''[[Svitavy]]''' * [[Vendolí]] * [[Vítějeves]] * [[Želivsko]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Svitavy SO || 31 844 || 31 075 || 30 246 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Svitavy''' || 16 242 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradec nad Svitavou}} || 1 611 |- | style=text-align:left; | [[Březová nad Svitavou]] || 1 566 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brněnec}} || 1 211 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Opatov}} || 1 126 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radiměř}} || 1 113 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Svitavy''' || 9 412 |- | style=text-align:left; | [[Lány i Svitavy|Lány]]{{mrk|name=a|busetnad i kommunen Svitany}} || 5 803 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradec nad Svitavou}} || 1 611 |- | style=text-align:left; | [[Březová nad Svitavou]] || 1 566 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Opatov}} || 1 126 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radiměř}} || 1 113 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lačnov}}{{mrk|name=a}} || 1 027 |- |} ===Bydelar i Svitavy=== Bydelane og tettstadene i Svitavy: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Svitavy-Město || 518 |- | style=text-align:left; | Předměstí || 8 894 |- ! Svitavy by ! style=text-align:right; | 9 412 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lačnov}} || 1 027 |- | style=text-align:left; | [[Lány i Svitavy|Lány]] || 5 803 |- ! Svitavy kommune ! style=text-align:right; | 16 242 |- |} == Bakgrunnsstoff == * [http://www.svitavy.cz/ Offisiell nettside] * [http://www.muzeum.svitavy.cz/ Bymuseum] * [http://www.bohemianet.com/pardubicky_kraj/svitavy/svitavy_en.htm/ Kort historie] ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Policka]] [[Kategori:Kommunar i Svitavy okres|Policka]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Policka]] jjrhz5ynbdszi2je2bxr04ebwewiyr6 0 113981 3674560 3671535 2026-09-25T12:33:02Z TU-nor 12071 3674560 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Litomyšl, Marktplatz.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Litomyšl | kart = | karttekst = | flagg = Litomyšl flag CZ.svg | symbol = Litomyšl CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 337,11<ref name="Areal"/> | areal1type = By | areal1 = 33,45 | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 26268 | folketal1type = kommune | folketal1 = 22873 | folketal_by = 21768 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> |borgarmeister = Michal Kortyš |grunnlagdtype = Først nemnd i |grunnlagd = 981 |lat_d=49 |lat_m=52 |lat_s= |lat_NS=N |long_d=16 |long_m=19 |long_s= |long_EW=E |høgd = 330 |postnummer = 030 92 - 570 01 |nettstad = www.litomysl.cz }} '''Litomyšl'''{{mrk|[[tysk]] ''Leitomischl''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Svitavy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. Litomyšl ligg aust i [[Böhmen]] og tok form på 1200-talet der det tidlegare hadde vore ein festningsbusetnad langs [[Trstěnice i Svitavy|Trstěnice]]-vegen – ei viktig [[handelsrute]] mellom Böhmen og [[Mähren]]. Litomyšl er kanskje mest kjend for det monumentale [[Renessansen|renessanseslottet]] oppført i åra 1568-1581. Bygningane på slottsområdet er eksepsjonelle på grunn av deira [[Arkitektur|arkitektoniske]] prakt. Samstundes var dei òg fødestaden til den tsjekkiske komponisten [[Bedřich Smetana]]. På den utstrekte plassen, ein av dei lengste i Tsjekkia, finst eit [[rådhus]] oppført i [[gotisk arkitektur]] og ei rekkje hus i renessanse- og [[barokk]] stil. Mange av desse har vakre [[arkade|arkadar]] og kvelva rom på gateplan. Eitt av dei viktigaste husa er ''U Rytířů'' med sine flotte [[fasade|fasadar]]. Historisk har byen òg vore kjend som eit viktig [[religiøs]]t senter. Det var i Litomyšl i 1344 at det andre [[Bispedøme|bispedømet]] i Böhmen vart oppretta, sjølv om dette enda i løpet av [[hussitarkrigane]]. På 1800-talet spelte Litomyšl [[grammatikkskule]] ei viktig rolle. {{stack|[[Fil:Litomyšl, Schloss.jpg|mini|250px|Renessanseslottet i Litomyšl]]}}Dei [[kultur]]elle [[tradisjon]]ane i byen strekkjer seg langt utover dei regionale og nasjonale grensene. Det praktfulle interiøret i slottet, særleg det barokke slottsteateret, [[amfiteater]]et i slottsparken og huset til Smetana tilbyr alle varierte konsertprogram og teateroppføringar. I 1994 møtte dei sju [[Sentral-Europa|sentraleuropeiske]] [[president]]ane kvarandre i slottet. Slottet vart innskrive på [[verdsarv]]lista til [[UNESCO]] i 1999. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Litomyšl.png|mini|250px|Det administrative området til Litomyšl innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Litomyšl er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Litomyšl omfattar 35 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Benátky i Svitavy|Benátky]] * [[Bohuňovice]] * [[Budislav i Svitavy|Budislav]] * [[Cerekvice nad Loučnou]] * [[Čistá i Svitavy|Čistá]] * [[Desná i Svitavy|Desná]] * [[Dolní Újezd]] * [[Horky i Svitavy|Horky]] * [[Horní Újezd]] * [[Chmelík]] * [[Chotěnov]] * [[Chotovice i Svitavy|Chotovice]] * [[Janov i Svitavy|Janov]] * [[Jarošov i Svitavy|Jarošov]] * '''[[Litomyšl]]''' * [[Lubná i Svitavy|Lubná]] * [[Makov i Svitavy|Makov]] * [[Morašice i Svitavy|Morašice]] * [[Němčice i Svitavy|Němčice]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Ústí nad Orlicí okres]] til [[Svitavy okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Nová Sídla]] * [[Nová Ves u Jarošova]] * [[Osík]] * [[Poříčí u Litomyšle]] * [[Příluka]] * [[Řídký]] * [[Sebranice]] * [[Sedliště i Svitavy|Sedliště]] * [[Sloupnice]]{{mrk|name="a"}} * [[Strakov]] * [[Suchá Lhota]] * [[Trstěnice i Svitavy|Trstěnice]] * [[Tržek]] * [[Újezdec i Svitavy|Újezdec]] * [[Vidlatá Seč]] * [[Vlčkov]]{{mrk|name="a"}} }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Litomyšl SO || 26 219 || 26 454 || 26 268 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litomyšl''' || 10 027 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Újezd}} || 1 860 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sloupnice}} || 1 717 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Němčice i Svitavy|Němčice}} || 1 010 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Janov i Svitavy|Janov}} || 967 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litomyšl''' || 7 173 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Újezd}} || 1 747 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záhradí}}{{mrk|busetnad i kommunen Litomyšl}} || 1 130 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sloupnice}} || 1 070 |- |} ===Bydelar i Litomyšl=== Bydelane og tettstadene i Litomyšl: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Litomyšl-Město || 6 026 |- | style=text-align:left; | Zahájí || 1 147 |- ! Litomyšl by ! style=text-align:right; | 7 173 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kornice}} || 137 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lány i Litomyšl|Lány}} || 441 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nedošín}} || 526 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves u Litomyšle}} || 99 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pazucha}} || 130 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pohodlí}} || 290 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Suchá}} || 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záhradí}} || 1 130 |- ! Litomyšl kommune !style=text-align:right; | 10 027 |- |} ==Kjende personar med tilknyting til Litomyšl== Litomyšl er fødebyen til komponisten Bedřich Smetana (1824-1884), kritikaren og litteraturhistorikaren [[Arne Novák]] og litteraturkritikaren [[Hubert Gordon Schauer]]. Magdalena Dobromila Rettigova - [[forfattar]] av den første tsjekkiskspråklege [[kokebok]]a - budde her frå 1834 til ho døydde i 1845. ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Litomyšl|Litomyšl]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 17. november 2008.'' {{refslutt}} <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} * {{Offisiell nettstad}} * [http://www.discoverczech.com/litomysl/index.php4 Turistinformasjon] {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Litomysl]] [[Kategori:Kommunar i Svitavy okres|Litomysl]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Litomysl]] [[Kategori:Verdsarv i Tsjekkia]] 51el497fypckfbg7imj37e1t5blm7lb 3674564 3674560 2026-09-25T12:44:50Z TU-nor 12071 3674564 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Litomyšl, Marktplatz.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Litomyšl | kart = | karttekst = | flagg = Litomyšl flag CZ.svg | symbol = Litomyšl CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 337,11<ref name="Areal"/> | areal1type = By | areal1 = 33,45 | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 26268 | folketal1type = kommune | folketal1 = 10027 | folketal_by = 7173 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> |borgarmeister = Michal Kortyš |grunnlagdtype = Først nemnd i |grunnlagd = 981 |lat_d=49 |lat_m=52 |lat_s= |lat_NS=N |long_d=16 |long_m=19 |long_s= |long_EW=E |høgd = 330 |postnummer = 030 92 - 570 01 |nettstad = www.litomysl.cz }} '''Litomyšl'''{{mrk|[[tysk]] ''Leitomischl''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Svitavy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. Litomyšl ligg aust i [[Böhmen]] og tok form på 1200-talet der det tidlegare hadde vore ein festningsbusetnad langs [[Trstěnice i Svitavy|Trstěnice]]-vegen – ei viktig [[handelsrute]] mellom Böhmen og [[Mähren]]. Litomyšl er kanskje mest kjend for det monumentale [[Renessansen|renessanseslottet]] oppført i åra 1568-1581. Bygningane på slottsområdet er eksepsjonelle på grunn av deira [[Arkitektur|arkitektoniske]] prakt. Samstundes var dei òg fødestaden til den tsjekkiske komponisten [[Bedřich Smetana]]. På den utstrekte plassen, ein av dei lengste i Tsjekkia, finst eit [[rådhus]] oppført i [[gotisk arkitektur]] og ei rekkje hus i renessanse- og [[barokk]] stil. Mange av desse har vakre [[arkade|arkadar]] og kvelva rom på gateplan. Eitt av dei viktigaste husa er ''U Rytířů'' med sine flotte [[fasade|fasadar]]. Historisk har byen òg vore kjend som eit viktig [[religiøs]]t senter. Det var i Litomyšl i 1344 at det andre [[Bispedøme|bispedømet]] i Böhmen vart oppretta, sjølv om dette enda i løpet av [[hussitarkrigane]]. På 1800-talet spelte Litomyšl [[grammatikkskule]] ei viktig rolle. {{stack|[[Fil:Litomyšl, Schloss.jpg|mini|250px|Renessanseslottet i Litomyšl]]}}Dei [[kultur]]elle [[tradisjon]]ane i byen strekkjer seg langt utover dei regionale og nasjonale grensene. Det praktfulle interiøret i slottet, særleg det barokke slottsteateret, [[amfiteater]]et i slottsparken og huset til Smetana tilbyr alle varierte konsertprogram og teateroppføringar. I 1994 møtte dei sju [[Sentral-Europa|sentraleuropeiske]] [[president]]ane kvarandre i slottet. Slottet vart innskrive på [[verdsarv]]lista til [[UNESCO]] i 1999. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Litomyšl.png|mini|250px|Det administrative området til Litomyšl innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Litomyšl er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Litomyšl omfattar 35 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Benátky i Svitavy|Benátky]] * [[Bohuňovice]] * [[Budislav i Svitavy|Budislav]] * [[Cerekvice nad Loučnou]] * [[Čistá i Svitavy|Čistá]] * [[Desná i Svitavy|Desná]] * [[Dolní Újezd]] * [[Horky i Svitavy|Horky]] * [[Horní Újezd]] * [[Chmelík]] * [[Chotěnov]] * [[Chotovice i Svitavy|Chotovice]] * [[Janov i Svitavy|Janov]] * [[Jarošov i Svitavy|Jarošov]] * '''[[Litomyšl]]''' * [[Lubná i Svitavy|Lubná]] * [[Makov i Svitavy|Makov]] * [[Morašice i Svitavy|Morašice]] * [[Němčice i Svitavy|Němčice]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Ústí nad Orlicí okres]] til [[Svitavy okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Nová Sídla]] * [[Nová Ves u Jarošova]] * [[Osík]] * [[Poříčí u Litomyšle]] * [[Příluka]] * [[Řídký]] * [[Sebranice]] * [[Sedliště i Svitavy|Sedliště]] * [[Sloupnice]]{{mrk|name="a"}} * [[Strakov]] * [[Suchá Lhota]] * [[Trstěnice i Svitavy|Trstěnice]] * [[Tržek]] * [[Újezdec i Svitavy|Újezdec]] * [[Vidlatá Seč]] * [[Vlčkov]]{{mrk|name="a"}} }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Litomyšl SO || 26 219 || 26 454 || 26 268 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litomyšl''' || 10 027 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Újezd}} || 1 860 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sloupnice}} || 1 717 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Němčice i Svitavy|Němčice}} || 1 010 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Janov i Svitavy|Janov}} || 967 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litomyšl''' || 7 173 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Újezd}} || 1 747 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záhradí}}{{mrk|busetnad i kommunen Litomyšl}} || 1 130 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sloupnice}} || 1 070 |- |} ===Bydelar i Litomyšl=== Bydelane og tettstadene i Litomyšl: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Litomyšl-Město || 6 026 |- | style=text-align:left; | Zahájí || 1 147 |- ! Litomyšl by ! style=text-align:right; | 7 173 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kornice}} || 137 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lány i Litomyšl|Lány}} || 441 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nedošín}} || 526 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves u Litomyšle}} || 99 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pazucha}} || 130 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pohodlí}} || 290 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Suchá}} || 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záhradí}} || 1 130 |- ! Litomyšl kommune !style=text-align:right; | 10 027 |- |} ==Kjende personar med tilknyting til Litomyšl== Litomyšl er fødebyen til komponisten Bedřich Smetana (1824-1884), kritikaren og litteraturhistorikaren [[Arne Novák]] og litteraturkritikaren [[Hubert Gordon Schauer]]. Magdalena Dobromila Rettigova - [[forfattar]] av den første tsjekkiskspråklege [[kokebok]]a - budde her frå 1834 til ho døydde i 1845. ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Litomyšl|Litomyšl]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 17. november 2008.'' {{refslutt}} <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} * {{Offisiell nettstad}} * [http://www.discoverczech.com/litomysl/index.php4 Turistinformasjon] {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Litomysl]] [[Kategori:Kommunar i Svitavy okres|Litomysl]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Litomysl]] [[Kategori:Verdsarv i Tsjekkia]] h6k6qoorwxfxocywvx9a5z1sclh2v9x 0 114589 3674557 3405778 2026-09-25T12:30:14Z Ranveig 39 Fmt. 3674557 wikitext text/x-wiki '''Weissenburglinjene''' eller '''Wissembourglinjene''' var eit festningsverk som bestod av jordvollar med små festningar langs elva [[Lauter ved Rhinen|Lauter]]. Linjene strekte seg 19 km frå [[Lauterbourg]] til [[Wissembourg]] og vart bygd av franskmennene under [[den spanske arvefølgjekrigen]] under [[Claude Louis Hector de Villars|hertugen av Villars]] i 1706. Under [[den austerrikske arvefølgjekrigen]] tapte franskmennene linjene og dette spelte ei viktig rolle i [[den austerrikske arveøfølgjekrigen#Felttoget i 1744|felttoget i 1744]]. [[Ludvig XV av Frankrike|Ludvig XV]] kommanderte ein hær på 90&nbsp;000 mann for å invadere [[Dei austerrikske Nederlanda]], and tok byane [[Menen]] og [[Ieper]]. Han måtte gje opp invasjonsplanane då fyrst [[Karl Aleksander av Lorraine]], assistert av veteranen [[Otto Ferdinand von Abensberg und Traun|Traun]], med kløkt klarte å styre armeen sin over [[Rhinen]] nær [[Philippsburg]] den 1. juli, og tok Wissembourglinjene. Dermed stod dei mellom armeen til [[Louis François de Bourbon-Conti|Prince de Cont]] og [[Alsace]].<ref>[[Thomas Carlyle|Caryle, Thomas]], ''History of Friedrich II of Prussia V'': [http://infomotions.com/etexts/gutenberg/dirs/etext00/15frd10.htm Book XV Second Silesian War, Important Episode in the General European one. 15th Aug. 1744-25th Dec. 1745.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090112065746/http://infomotions.com/etexts/gutenberg/dirs/etext00/15frd10.htm |date=2009-01-12 }} Chapter 1: Section: Prince Karl gets across the Rhine (20 June-2 July 1744). ([[Project Gutenberg]])</ref> Sjølv om Coigny klarte å klarte å kjempe seg gjennom fienden ved Wissembourg og slo seg ned nær [[Strasbourg]] gav Ludvig XV opp invasjonen av [[Dei sørlege Nederlanda]], og armeen hans flytta seg sørover for å ta ein avgjerande del i krigen i Alsace og [[provinsen Lorraine|Lorraine]] Linjene var framleis militært og strategisk viktige under [[dei franske revolusjonskrigane]]. Linjene vart storma 13. oktober 1793 av prøyssarane og saksarane under den austerrikske general [[Dagobert Sigmund von Wurmser|Wurmser]].<ref name=Britannica-11>[[Encyclopædia Britannica]] 11. utgåve - Weissenburg</ref><ref> Adolphe Thiers, Frederic Shoberl, John Boyd (Omsett av Frederic Shoberl). ''The History of the French Revolution'', Carey and Hart, 1844. [http://books.google.co.uk/books?id=KIIBAAAAYAAJ&pg=PA335&lpg=PA335&source=web&ots=8Z5n9DJ1W-&sig=Kynmhm-TKqFJqnK6urlQcvYwghU&hl=en&sa=X&oi=book_result&resnum=6&ct=result#PPA335,M1 s. 335] </ref> [[Den første koalisjonen]] vart på si side driven bort av [[Lazare Hoche|Hoche]] den 26. desember og tvunge til å trekke seg tilbake til andre sida av [[Rhinen]].<ref>Friedrich Christoph Schlosser, David Davison (Omsett av David Davison). ''History of the Eighteenth Century and of the Nineteenth Till the Overthrow of the French Empire: With Particular Reference to Mental Cultivation and Progress'', Chapman and Hall, 1845. [http://books.google.co.uk/books?id=ljhJAAAAMAAJ&pg=PA540&lpg=PA540&ots=uijvmUat_4&sig=ZS-cpD8dT2D-mBsTk_t2aJmQdYE&hl=en&sa=X&oi=book_result&resnum=10&ct=result s. 540]</ref><ref>[http://www.nndb.com/people/803/000103494/ Lazare Hoche]</ref><ref>Note: [[Encyclopædia Britannica]] 11. utg. hevdar at [[Charles Pichegru]] leia åtaket.</ref> I 1815, etter [[slaget ved Waterloo]], [[dei mindre felttoga i 1815|rykte den austerrikske hæren]] ved Øvre Rhinen inn i Frankrike. 25. juni gav [[Vilhelm I av Württemberg|kronprinsen av Württemberg]] kommandøren av det 3. austerrikske korpset ordre om å rykke fram til linjene i to kolonnar. Den første kolonnen samla seg ved [[Bergzabern]], og den andre rykte framover ved Nieder Ottersbach. Grev Wallmoden fekk beskjed om å rykke fram mot [[Lauterburg]]. Kronprinsen gjekk langs [[Hagenau]]-vegen. Vaktstyrken hans pressa på inn i [[Inglesheim]], medan hovudstyrken til det 3. korpset nådde linjene, som franskmennene under general [[Jean Rapp]] hadde forlate i løpet av natta, og fall tilbake [[Hagenauskogen]] og den store landsbyen [[Surburg]].<ref>[[William Siborne|Siborne, William]]. Waterloo Campaign 1815, Fourth Edition, Birmingham, 34 Wheeleys Road. Supplement section s. 771,772.</ref><ref>[http://www.clash-of-steel.co.uk/pages/battle_details.php?battle=SURBURG01 Surburg], [http://www.clash-of-steel.co.uk/ www.clash-of-steel.co.uk]</ref> I 1870 eksisterte ikkje linjene lenger, men to sentrale fort i byane Wissembourg og Altenstadt, hadde framleis festningsverk som var nyttige forsvarsverk under [[slaget ved Wissembourg]].<ref>Geoffrey Wawro. ''The Franco-Prussian War'', Cambridge University Press, 2003 ISBN 0-521-58436-1. [http://books.google.co.uk/books?id=Y1T_GET-R1cC&pg=RA1-PA53&lpg=RA1-PA53&source=web&ots=QCGsxGd9On&sig=qB14tKktlRlaeF08xu9Wz3GB1EU&hl=en&sa=X&oi=book_result&resnum=1&ct=result#PRA1-PA53,M1 s. 97]</ref> 4. august [[1870]] fekk tyskarane under kronprinsen av Preussen, seinare keisar [[Fredrik III av Det tyske keisardømet|Fredrik III]], den første sigeren i krigen over eit fransk korps (del av armeen kommandert av [[Patrice de Mac-Mahon|MacMahon]]) under general [[Abel Douay|Douay]], som vart drepen tidleg i slaget.<ref name=Britannica-11/> ==Kjelder== {{fotnoteliste}} <div class="references-small"> * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 28. november 2008.'' ** ''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' ** {{1911|artikkel=Weissenburg}} </div> {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Festningar]] m3hcy73znlddquqqppmzqq1wmxp76qv 3674562 3674557 2026-09-25T12:39:33Z Ranveig 39 +Bilde 3674562 wikitext text/x-wiki [[Fil:Regamey, Frédéric - Custine en Alsace, 1793, Conseil de guerre dans les lignes de Wissembourg.jpg|mini|[[Adam Philippe, Comte de Custine]], held krigsråd ved Wissembourglinjene.]] '''Weissenburglinjene''' eller '''Wissembourglinjene''' var eit festningsverk som bestod av jordvollar med små festningar langs elva [[Lauter ved Rhinen|Lauter]]. Linjene strekte seg 19 km frå [[Lauterbourg]] til [[Wissembourg]] og vart bygd av franskmennene under [[den spanske arvefølgjekrigen]] under [[Claude Louis Hector de Villars|hertugen av Villars]] i 1706. Under [[den austerrikske arvefølgjekrigen]] tapte franskmennene linjene og dette spelte ei viktig rolle i [[den austerrikske arveøfølgjekrigen#Felttoget i 1744|felttoget i 1744]]. [[Ludvig XV av Frankrike|Ludvig XV]] kommanderte ein hær på 90&nbsp;000 mann for å invadere [[Dei austerrikske Nederlanda]], and tok byane [[Menen]] og [[Ieper]]. Han måtte gje opp invasjonsplanane då fyrst [[Karl Aleksander av Lorraine]], assistert av veteranen [[Otto Ferdinand von Abensberg und Traun|Traun]], med kløkt klarte å styre armeen sin over [[Rhinen]] nær [[Philippsburg]] den 1. juli, og tok Wissembourglinjene. Dermed stod dei mellom armeen til [[Louis François de Bourbon-Conti|Prince de Cont]] og [[Alsace]].<ref>[[Thomas Carlyle|Caryle, Thomas]], ''History of Friedrich II of Prussia V'': [http://infomotions.com/etexts/gutenberg/dirs/etext00/15frd10.htm Book XV Second Silesian War, Important Episode in the General European one. 15th Aug. 1744-25th Dec. 1745.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090112065746/http://infomotions.com/etexts/gutenberg/dirs/etext00/15frd10.htm |date=2009-01-12 }} Chapter 1: Section: Prince Karl gets across the Rhine (20 June-2 July 1744). ([[Project Gutenberg]])</ref> Sjølv om Coigny klarte å klarte å kjempe seg gjennom fienden ved Wissembourg og slo seg ned nær [[Strasbourg]] gav Ludvig XV opp invasjonen av [[Dei sørlege Nederlanda]], og armeen hans flytta seg sørover for å ta ein avgjerande del i krigen i Alsace og [[provinsen Lorraine|Lorraine]] Linjene var framleis militært og strategisk viktige under [[dei franske revolusjonskrigane]]. Linjene vart storma 13. oktober 1793 av prøyssarane og saksarane under den austerrikske general [[Dagobert Sigmund von Wurmser|Wurmser]].<ref name=Britannica-11>[[Encyclopædia Britannica]] 11. utgåve - Weissenburg</ref><ref> Adolphe Thiers, Frederic Shoberl, John Boyd (Omsett av Frederic Shoberl). ''The History of the French Revolution'', Carey and Hart, 1844. [http://books.google.co.uk/books?id=KIIBAAAAYAAJ&pg=PA335&lpg=PA335&source=web&ots=8Z5n9DJ1W-&sig=Kynmhm-TKqFJqnK6urlQcvYwghU&hl=en&sa=X&oi=book_result&resnum=6&ct=result#PPA335,M1 s. 335] </ref> [[Den første koalisjonen]] vart på si side driven bort av [[Lazare Hoche|Hoche]] den 26. desember og tvunge til å trekke seg tilbake til andre sida av [[Rhinen]].<ref>Friedrich Christoph Schlosser, David Davison (Omsett av David Davison). ''History of the Eighteenth Century and of the Nineteenth Till the Overthrow of the French Empire: With Particular Reference to Mental Cultivation and Progress'', Chapman and Hall, 1845. [http://books.google.co.uk/books?id=ljhJAAAAMAAJ&pg=PA540&lpg=PA540&ots=uijvmUat_4&sig=ZS-cpD8dT2D-mBsTk_t2aJmQdYE&hl=en&sa=X&oi=book_result&resnum=10&ct=result s. 540]</ref><ref>[http://www.nndb.com/people/803/000103494/ Lazare Hoche]</ref><ref>Note: [[Encyclopædia Britannica]] 11. utg. hevdar at [[Charles Pichegru]] leia åtaket.</ref> I 1815, etter [[slaget ved Waterloo]], [[dei mindre felttoga i 1815|rykte den austerrikske hæren]] ved Øvre Rhinen inn i Frankrike. 25. juni gav [[Vilhelm I av Württemberg|kronprinsen av Württemberg]] kommandøren av det 3. austerrikske korpset ordre om å rykke fram til linjene i to kolonnar. Den første kolonnen samla seg ved [[Bergzabern]], og den andre rykte framover ved Nieder Ottersbach. Grev Wallmoden fekk beskjed om å rykke fram mot [[Lauterburg]]. Kronprinsen gjekk langs [[Hagenau]]-vegen. Vaktstyrken hans pressa på inn i [[Inglesheim]], medan hovudstyrken til det 3. korpset nådde linjene, som franskmennene under general [[Jean Rapp]] hadde forlate i løpet av natta, og fall tilbake [[Hagenauskogen]] og den store landsbyen [[Surburg]].<ref>[[William Siborne|Siborne, William]]. Waterloo Campaign 1815, Fourth Edition, Birmingham, 34 Wheeleys Road. Supplement section s. 771,772.</ref><ref>[http://www.clash-of-steel.co.uk/pages/battle_details.php?battle=SURBURG01 Surburg], [http://www.clash-of-steel.co.uk/ www.clash-of-steel.co.uk]</ref> I 1870 eksisterte ikkje linjene lenger, men to sentrale fort i byane Wissembourg og Altenstadt, hadde framleis festningsverk som var nyttige forsvarsverk under [[slaget ved Wissembourg]].<ref>Geoffrey Wawro. ''The Franco-Prussian War'', Cambridge University Press, 2003 ISBN 0-521-58436-1. [http://books.google.co.uk/books?id=Y1T_GET-R1cC&pg=RA1-PA53&lpg=RA1-PA53&source=web&ots=QCGsxGd9On&sig=qB14tKktlRlaeF08xu9Wz3GB1EU&hl=en&sa=X&oi=book_result&resnum=1&ct=result#PRA1-PA53,M1 s. 97]</ref> 4. august [[1870]] fekk tyskarane under kronprinsen av Preussen, seinare keisar [[Fredrik III av Det tyske keisardømet|Fredrik III]], den første sigeren i krigen over eit fransk korps (del av armeen kommandert av [[Patrice de Mac-Mahon|MacMahon]]) under general [[Abel Douay|Douay]], som vart drepen tidleg i slaget.<ref name=Britannica-11/> ==Kjelder== {{fotnoteliste}} <div class="references-small"> * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lines of Weissenburg|Lines of Weissenburg]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 28. november 2008.'' ** ''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' ** {{1911|artikkel=Weissenburg}} </div> {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Festningar]] khr306vl0nzd0w6hj2qqfw2oum7c697 0 119461 3674735 844920 2026-09-26T10:26:22Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Mitsjurinsk]] 3674735 wikitext text/x-wiki '''Kozlov''' kan vise til: * Kozlov, tidlegare namn på byen [[Mitsjurinsk]] i Tambov oblast i Russland * [[Kozlov i Česká Třebová]], ein busetnad i kommunen [[Česká Třebová]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} axrxxnbvgm9w2zpuaqhwng8617sosuq 0 120109 3674711 3647292 2026-09-26T09:36:55Z Inger Undheim 115686 /* Musikalsk stil og innverknadar */ 3674711 wikitext text/x-wiki {{om|om bandet|albumet med same namn|Albumet Paramore}} {{språkvask}} {{Infoboks musikkartist | bilete =Paramore 2011 Rio de Janeiro.jpg| | biletetekst = Paramore opptrer i Rio de Janeiro i februar 2011.] | opphav = [[Franklin i Tennessee|Franklin]] i [[Tennessee]] i [[USA]] | sjanger = [[Alternativ rock]]<ref name="nme-riot">{{cite web |url=http://www.nme.com/reviews/paramore/8707 |title=Paramore: RIOT! |work=[[NME]] |first=Priya |last=Elan |accessdate=2007-12-09}}</ref><ref name="nyt071130">{{cite web |url=http://www.nytimes.com/2007/11/30/arts/music/30para.html |title=Familiar With Emo, Intimate With Upbeat |work=New York Times |date=2007-11-30 |accessdate=2008-01-05}}</ref><ref name="rs-phw">{{cite web |url=http://www.rollingstone.com/news/story/19356463/qa_paramores_hayley_williams |title=Q&A: Paramore's Hayley Williams |work=Rolling Stone |first=Jenny |last=Eliscu |date=2008-03-06 |accessdate=2008-06-05 |archive-date=2008-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080620040334/http://www.rollingstone.com/news/story/19356463/qa_paramores_hayley_williams |url-status=yes }}</ref><br />[[Pop punk]]<ref name="latimes">{{cite web|url=http://latimesblogs.latimes.com/music_blog/2009/05/paramore-gambles-on-raw-emotions.html|title=Paramore gambles on raw emotions|last=Brown|first=August |date=2009-05-08|publisher=latimes.com|accessdate=2009-05-12}}</ref><br />[[Power pop]]<ref name="mtv-paramore">{{cite web |url=http://www.mtv.com/music/artist/paramore/artist.jhtml |title=Paramore Bio |work=MTV.com}}</ref><ref>[http://www.rhapsody.com/paramore/riot#albumreview Riot review Rhapsody.com]</ref> | medlemmer = [[Hayley Williams]]<br />Jeremy Davis<br />Taylor York<br /><ref>http://www.paramore.net/about</ref> | tidlegare medlemmer = {{hlist|[[Jeremy Davis]]|[[Josh Farro]]|Jason Bynum|John Hembree|Hunter Lamb}} }} '''Paramore''' er eit amerikansk band som vart danna i [[Franklin]] i [[Tennessee]] i 2004 av [[Hayley Williams]] ([[vokal]], [[keyboard]]) og Jeremy Davis ([[bassgitar]]). Gruppa gav ut sitt første album, ''[[All We Know Is Falling]]'', i 2005, og det andre albumet sitt, ''[[Riot!]]'', i 2007, som selde til platina i [[USA]] og gull i [[England]] og [[Irland]]. Det tredje albumet deira, ''[[Brand New Eyes]]'', kom ut i 2009. I 2013 kom det [[Albumet Paramore|sjølvtitulerte albumet]] deira ut. Det vart nr. 1 på [[Billboard]]-listene i [[USA]], [[Storbritannia]], [[Irland]], [[Australia]], [[New Zealand]], [[Brasil]], [[Argentina]] og [[Mexico]]. == Historie == === 2002–2005: Skiping og ''All We Know Is Falling'' === I 2002 flytta [[Hayley Williams]] frå heimstaden sin i [[Mississippi]] til Franklin i Tennessee som 13-åring.<ref name="Grunge bio">{{cite web|author=Erich B. Anderson|url=https://www.grunge.com/486899/the-untold-truth-of-paramore/|title=The Untold Truth Of Paramore|work=Grunge.com|date=2021-08-13|access-date=2022-12-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20221208122151/https://www.grunge.com/486899/the-untold-truth-of-paramore/|archive-date=2022-12-08|url-status=live}}</ref><ref name="AMG">{{cite web|first=Andrew|last=Leahey|url=https://www.allmusic.com/artist/paramore-mn0000366681/biography|title=Paramore Biography|work=[[Allmusic]]|access-date=2024-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20230216155721/https://www.allmusic.com/artist/paramore-mn0000366681/biography|archive-date=2023-02-16|url-status=live}}</ref> Der møtte ho brørne Josh og Zac Farro då ho gjekk på ein privatskule.<ref name="AP 08">{{citation| last= Bayer| first= Jonah| title= Born for This| magazine= [[Alternative Press]]| year= 2008| issue= 235}}</ref><ref name="AMG2">{{Kilde www |url = http://www.allmusic.com/artist/paramore-p729547 |tittel = Biography |besøksdato = 2007-08-16 |utgiver= All Music}}</ref> Kort tid etter byrja ho ta songtimar hjå Brett Manning.<ref name="siren">{{cite interview| subject= [[Hayley Williams]]| interviewer= David Walter| title= Youth Gone Wild| date= 2007-10-17| url= http://www.soundthesirens.com/articles/index.php?id=8,334,0,0,1,0| accessdate= 2007-10-14| archive-date= 2007-10-18| archive-url= https://web.archive.org/web/20071018142350/http://www.soundthesirens.com/articles/index.php?id=8,334,0,0,1,0| url-status= yes}}</ref> Medan dei danna Paramore, var Williams og Jeremy Davis også i eit [[funk]]-coverband som heitte ''The Factory'', medan Farro-brørne øvde saman etter skulen.<ref name="AP 08"/><ref name="funk">{{cite interview| subject= Hayley Williams| subject2= Josh Farro| interviewer= Joshua Martin| title= ASL's Exclusive Interview With Paramore| date= 2007-06-26| url= http://www.socialitelife.com/2007/06/26/asls_exclusive_interview_with_paramore.php| accessdate= 2007-10-12| archive-date= 2007-10-19| archive-url= https://web.archive.org/web/20071019034755/http://www.socialitelife.com/2007/06/26/asls_exclusive_interview_with_paramore.php| url-status= yes}}</ref> Dei andre medlemane av det som snart kom til å verte Paramore, var skeptiske til å ha Williams som vokalist. Dei var veldig gode vener, og problema løyste seg då Williams byrja å skrive songar for bandet.<ref name="Euro"/> Bandet vart offisielt danna av Josh Farro ([[gitar]]), Zac Farro ([[trommer]]), Jeremy Davis ([[bassgitar]]) og Hayley Williams ([[vokal]]) i 2004,<ref>{{Kjelde www |url = http://www.paramore.net/about#band_history |tittel = History |utgjevar = paramore.net }}</ref> med ein seinare medlem som var grannen til Williams,<ref name="AP 08"/> Jason Bynum (rytmegitar). Dei kalla seg Paramore, etter jentenamnet hjå mora til ein av dei tidlegare bassistane.<ref>{{citation| people= Paramore | title= Hello My Name is Paramore| medium= Website| publisher= paramore.net| url= http://www.paramore.net/video| archivedate= 2007-12-14|accessdate= 2007-12-14}}</ref> Då bandet fann ut kva ''paramour'' tydde ('løynleg elskar'), bestemte dei seg for å ta i bruk namnet, men stava det ''Paramore''.<ref name="Euro">{{cite interview |subject=Josh Farro |subject2=Hayley Williams |subject3= Jeremy Davis| interviewer=cathyreay |title= Interview With Paramore |date=2007-07-14| url=http://www.europunk.net/interviews.php?id=173 |accessdate=2007-08-17}}</ref> Den første songen bandet skreiv saman var «Conspiracy», som seinare vart brukt på [[debutalbum]]et deira, ''[[All We Know Is Falling]]''. I dei neste åra opptredde dei på spelestader utanfor [[Nashville]]-området, mellom anna på festivalar som Purple Door og på [[Warped Tour]]. John Janick – ein av grunnleggjarane av plateselskapet [[Fueled by Ramen]] – fekk tak i nokre av demoane til Paramore og fór til ei Taste of Chaos-framsyning i [[Orlando i Florida]] for å sjå bandet opptre. Etter ei mindre privat framsyning på eit varehus, vart bandet signert til plateselskapet april 2005.<ref name="Trades">{{cite interview| subject= Hayley Williams| subject2= Josh Farro| interviewer= Tony Pascarella| title= Interview: Hayley Williams and Josh Farro of Paramore| date= 2005-08-08| url= http://www.the-trades.com/article.php?id=3440| accessdate= 2007-08-16| archive-date= 2007-02-13| archive-url= https://web.archive.org/web/20070213011120/http://www.the-trades.com/article.php?id=3440| url-status= yes}}</ref> [[Fil:Winter Go West Tour - Portland,OR - Paramore.jpg|mini|Paramore på ''Winter Go West Tour'' i 2006.]] Paramore reiste attende til Orlando og spelte inn debutalbumet deira ''[[All We Know Is Falling]]'', men rett etter at dei kom tilbake, valde Davis å forlate gruppa av personlege grunnar. Dei medlemane som var att heldt fram med albumet, medan dei skreiv «All We Know» om avgangen hans. Seinare tok dei valet om å ha ''All We Know Is Falling'' som eit [[konseptalbum]]. Albumcoveret gjenspeglar også sorga Paramore hadde over å miste ein medlem. Williams forklarer: «sofaen (på coveret på ''[[All We Know Is Falling]]'') som ingen sit på, og skuggen som går bort er Jeremy som skal til å forlate oss, og vi føler at det er eit tomrom att.»<ref name="Trades"/> Innspelinga av ''[[All We Know Is Falling]]'' tok berre tre veker. Før dei skulle på turné, la dei til John Hembree ([[bassgitar]]) for å avløyse Davis.<ref>{{cite interview| subject= Hayley Williams| interviewer= Jason Schleweis| title= Paramore Interview| date= 2005-07-14| url= http://www.crushmediamagazine.com/paramoreinterview.html| accessdate= 2007-10-12| archive-date= 2007-11-01| archive-url= https://web.archive.org/web/20071101070034/http://www.crushmediamagazine.com/paramoreinterview.html| url-status= yes}}</ref> Etter førespurnad frå bandet, vende Davis attende etter fem månader, og avløyste dermed Hembree.<ref>{{citation| title= Paramore Kerrang! Article| publisher= [[Kerrang!]]| date= 2006-11-05| url= http://www.absolutepunk.net/showthread.php?t=135695| accessdate= 2007-10-13}}</ref> ''[[All We Know Is Falling]]'' vart gitt ut 24. juli 2005 og vart #30 på Billboard's Heatseekers Chart. «Pressure» var den første singel Paramore gav ut, med ein video laga av Shane Drake. I juli vart «Emergency» gitt ut som den andre singelen. Regissøren var igjen Shane Drake. Hunter Lamb avløyste også Bynum på gitar.<ref name="AMG"/> Den tredje singelen «All We Know», vart gitt ut med avgrensa sendetid. Videoen bestod av ei samling av opptak frå konsertar og backstage-klipp. === 2007–2008: ''Riot!'' og andre prosjekt === Paramore byrja å spele inn det andre studioalbumet, ''[[Riot!]]'', i januar 2007 og slutta produksjonen i mars, utan Hunter Lamb på gitar. Utan Lamb vart Josh Farro nøydd til å spele begge gitarstemmene på albumet.<ref name="cellar">{{cite interview| subject= Josh Farro| interviewer= Stephanie Keller| title= Paramore: They’re Looking for a Riot!| date= 2007-05-01| url= http://www.thecellarmagazine.com/underground/?p=130| accessdate= 2007-10-13| archive-date= 2007-12-20| archive-url= https://web.archive.org/web/20071220003842/http://www.thecellarmagazine.com/underground/?p=130| url-status= yes}}</ref> Sidan då har Lamb vorte erstatta med gitarist Taylor York, som tidlegare hadde vore i eit band med Farro-brørne før dei to møtte Williams,<ref name="AP 08"/> som ein mellombels medlem på turné. Paramore spelte inn ''[[Riot!]]'' i [[New Jersey]] saman med produsent David Bendeth. Dei gav ut albumet 12. juni 2007. ''[[Riot!]]'' vart rangert på Billboard 200 som nummer 20, på UK-listene som nummer 24 og selde 44,000 eksemplar berre den første veka i USA. Namnet «riot» vart valt fordi det tyder «eit plutseleg utbrot av ukontrollerte kjensler», og det var eit ord som «oppsummerte alt». Singelane og musikkvideoen på albumet heiter «Misery Business», «Hallelujah», «Crushcrushcrush» og «That's What You Get». Før innspelinga av musikkvideoen til «That's What You Get» i februar 2008 kunngjorde dei at dei hadde avlyst seks konsertar av personlege grunnar. På nettstaden til bandet skreiv Williams at «pausen vil gi bandet ein sjanse til å kome seg vekk og løyse sine personlege problem.» MTV.com rapporterte at Paramore-tilhengjarar spekulerte om framtida til bandet. Dei rapporterte også om trøbbel som hadde byrja tidlegare same månad, då Josh Farro gav uttrykk for sinnet sitt for fokuset i media på Williams.<ref>{{cite web|last=Montgomery|first=James|date=2008-02-21|title=Paramore Cancel European Tour, Say They Need Time Off To Deal With 'A Lot Of Internal Issues'|url=http://www.mtv.com/news/1582073/paramore-cancel-european-tour-say-they-need-time-off-to-deal-with-a-lot-of-internal-issues/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180730014232/http://www.mtv.com/news/1582073/paramore-cancel-european-tour-say-they-need-time-off-to-deal-with-a-lot-of-internal-issues/|archive-date=2018-07-30|access-date=2020-04-15|work=[[MTV]]}}</ref> Songen «Decode» er hovudsingelen for den roman-baserte filmen [[Twilight – Evighetens kyss|Twilight]]. Den andre songen dei har laga for lydsporet heiter «I Caught Myself».<ref>http://www.mtv.com/movies/news/articles/1596357/20081006/story.jhtml?rsspartner=rssYahooNewscrawler</ref> Bandet byrja å spele inn videoen til «Decode» den 13. oktober 2008. «Decode» vart gitt ut 1. oktober 2008 på den offisielle Paramore-fanklubben og [[Stephenie Meyer]] si heimeside.<ref>{{Kilde www |url = http://www.mtv.com/movies/news/articles/1596057/20081001/story.jhtml |tittel = Paramore's 'Twilight' Song 'Decode' Premieres On Stephenie Meyer's Web Site }}</ref> Videoen hadde premiere 3. november. 25. november 2008 gav Paramore ut [[konsertalbum]]et, ''[[The Final Riot!]]''. Albumet inneheldt ein bonus-DVD med ein heil [[konsert]] frå [[Chicago]], og ein eksklusiv bakgrunnsdokumentar.<ref>{{cite magazine|url=https://www.altpress.com/best-2000s-live-albums-performances/|first=Mackenzie|last=Templeton|title=10 live albums from the 2000s that still slap today|magazine=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]]|date=2020-03-20|access-date=2024-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228050636/https://www.altpress.com/best-2000s-live-albums-performances/|archive-date=December 28, 2022|url-status=live}}</ref> === 2009–2010: ''Brand New Eyes'' === [[Fil:Flickr - moses namkung - Paramore-3.jpg|mini|Williams i 2009.]] I januar 2009, snakka Josh med musikkmagasinet ''[[Kerrang!]]'' om det tredje albumet deira: «Vi skal prøve å spele det inn i [[Nashville]]. Eg trur at å skrive songane der kjem til å inspirere oss, og om vi speler det inn der, so kan vi sove i våre eigne senger, i staden for på hotell, som vi gjer 300 dagar resten av året. Vi er ikkje sikre på kven som skal produsere albumet enno. Rob Cavallo produserte 'Decode' med oss, noko som var ei god røynsle, men vi ser oss rundt og vil ikkje ta noka avgjerd før vi har nokre songar og veit kva vi ser etter. Vi elskar korleis vi høyrest ut live og vil ha ein produsent som klarer å oppfatte det».<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://paramoreguy.blogspot.com/2009/01/josh-spoke-to-kerrang-about-new-album.html |accessdate=2009-01-25 |archive-date=2009-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090125065908/http://paramoreguy.blogspot.com/2009/01/josh-spoke-to-kerrang-about-new-album.html |url-status=no }}</ref> 21. januar 2009 vart det kjent at Paramore skulle vere gjest saman med [[The Sounds]] på [[No Doubt]] sin turné ''Summer Tour''. Han starta i mai 2009 og skulle haldast på amfiteateret og arenaer rundt om i [[USA]] og [[Canada]].<ref>{{cite magazine|url=https://www.spin.com/2009/02/no-doubt-announce-tour-dates-paramore/|first=William|last=Goodman|title=No Doubt Announce Tour Dates with Paramore|magazine=[[Spin (magazine)|Spin]]|date=2009-02-25|access-date=2024-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230204161304/https://www.spin.com/2009/02/no-doubt-announce-tour-dates-paramore/|archive-date=2023-02-04|url-status=live}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://www.altpress.com/archive_6093/|title=No Doubt / Paramore announce tour dates|magazine=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]]|date=February 24, 2009|access-date=December 26, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226181312/https://www.altpress.com/archive_6093/|archive-date=December 26, 2022|url-status=live}}</ref> I mars 2009 byrja Paramore å skrive songar til det tredje studioalbumet sitt, kalla ''[[Brand New Eyes]]''. 23. mars 2009, drog dei til eit studio i Hidden Hills, [[California]] for å spele det inn. Produsenten var Rob Cavallo. (Kjend for ikkje berre å produsere songen deira «Decode», men også album for band og artistar som [[Green Day]], [[Avril Lavigne]], [[Less Than Jake]] og [[My Chemical Romance]].) 28. april 2009 melde [[MTV]] at det tredje albumet deira var ferdig spelt inn, og kom til å verte gitt ut i 29. september 2009. «Ignorance» vart gitt ut 7. juli som den førsten singelen frå ''[[Brand New Eyes]]''.<ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/paramore-announce-brand-new-eyes-out-september-29th-107221/|first=Daniel|last=Kreps|title=Paramore Announce "Brand New Eyes" Out September 29th|magazine=[[Rolling Stone]]|date=2009-06-26|access-date=2022-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201022175423/https://www.rollingstone.com/music/music-news/paramore-announce-brand-new-eyes-out-september-29th-107221/|archive-date=2020-10-20|url-status=live}}</ref> ===2011–2012: ''Singles Club''=== I eit intervju med MTV den 10. januar 2011, sa Hayley Williams at sjølv om bandet hadde mista to av medlemane, skulle dei kome med ny musikk i 2011, sjølv om dei ikkje hadde stadfesta om det ville verte eit heilt album for utgivinga, eller berre eit lite tal songar.<ref name="MTV January 10, 2011">{{cite web|last=Montgomery|first=James|date=2011-01-07|title=Paramore Say They'll 'Definitely' Release New Music In 2011|url=https://www.mtv.com/news/ut8fw9/paramore-say-theyll-definitely-release-new-music-in-2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227065001/https://www.mtv.com/news/ut8fw9/paramore-say-theyll-definitely-release-new-music-in-2011|archive-date=2022-12-27|access-date=2022-12-27|work=[[MTV]]}}</ref> ===2013–notid: ''Paramore''=== [[Fil:Zeke paramore 13.jpg|mini|Paramore på [[2013 Soundwave Festival]].]] Den første singelen frå albumet, «Now», kom ut på nett den 22. januar 2013. Den andre singelen, «Still Into You» vart gitt ut den 14. mars 2013. == Musikalsk stil og innverknadar == [[Fil:Paramore SXSW 2013 3.jpg|mini|venstre|Williams er kjend for å ha stor karisma.]] ''Alternative Press'' og andre meldarar har sagt at framsyninga til bandet har hjelpt dei med å verte eit meir kjent band. ''Alternative Press'' sa også at Williams «har meir karisma enn songarar som er dobbelt så gamle som ho, og at bandet hennar ikkje er så langt i frå, dei heller».<ref>{{Cite news| title= Bamboozle Recap: Day 1| publisher= altpress.com| date= 2007-05-06| url= http://altpress.com/news/747.htm| accessdate= 2007-10-13| archive-date= 2007-06-10| archive-url= https://web.archive.org/web/20070610010229/http://altpress.com/news/747.htm| url-status= yes}}</ref> Songaren [[John Mayer]] roste røysta til Williams i ein blogg i oktober 2007, der han kalla ho «det store oransje vonet».<ref>{{Kilde www |url = http://blog.honeyee.com/john/archives/2007/10/27/index.html |tittel = Paramore |besøksdato = 2007-11-01 |etternavn = Mayer |fornavn = John |utgivelsesdato = 2007-10-27 |archive-date = 2008-02-24 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080224031011/http://blog.honeyee.com/john/archives/2007/10/27/index.html |url-status = yes }}</ref> På grunn av det kvinnelege aspektet til bandet, har Paramore vorte samanlikna med [[Kelly Clarkson]] og [[Avril Lavigne]], som ein annan meldar sa var «smerteleg ugrunna».<ref>{{Kilde www |url = http://www.the-trades.com/article.php?id=3377 |tittel = Music Review: Paramore, «All We Know Is Falling» |besøksdato = 2007-10-13 |etternavn = Pascarella |fornavn = Tony |utgivelsesdato = 2007-07-20 |utgiver = the-trades.com |archive-date = 2013-06-15 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130615185114/http://www.the-trades.com/article.php?id=3377 |url-status = yes }}</ref><ref>{{Kjelde www |url = http://www.emotionalpunk.com/cdreview/293/ |tittel = Paramore |besøksdato = 2007-10-13 |etternamn = Drumm |førenamn = Alex |utgjevar = emotionalpunk.com }}</ref> Meldar Jonathan Bradley har sagt at «Paramore angrip musikken sin med smittande entusiasme». Han sa også at «det er ikkje stor forskjell mellom ''Riot!'' og nokre av dei betre songane til Kelly Clarkson og Avril Lavigne».<ref>{{Kilde www |url = http://www.stylusmagazine.com/reviews/paramore/riot.htm |tittel = Paramore - Riot! - Review |besøksdato = 2007-10-13 |etternavn = Bradley |fornavn = Jonathan |utgivelsesdato = 2007-08-13 |utgiver = stylusmagazine.com |archive-date = 2012-10-06 |archive-url = https://web.archive.org/web/20121006171956/http://www.stylusmagazine.com/reviews/paramore/riot.htm |url-status = yes }}</ref> Endå ein meldar frå ''NME'' sa også at Paramore høyrdest ut som «[[No Doubt]] (utan all [[ska]]-en)» og «Kelly Clarksons villaste draumar».<ref>{{Kilde www |url = http://www.nme.com/reviews/paramore/8695 |tittel = Review |besøksdato = 2007-10-13 |utgiver = nme.com }}</ref> Williams har kommentert at bandet ikkje berre er «eit band fronta av ei jente» men eit band som lagar «musikk for folk som liker musikk, ikkje slik at folk kan snakke om seksualiteten min».<ref name="girl">{{cite interview| subject= Hayley Williams| subject2= Josh Farro| interviewer= Julia Conny| title= Paramore| date= 2007-05-25| url= http://www.absolutepunk.net/printthread.php?t=239981| accessdate= 2007-10-13}}</ref> Paramore har uttrykt at dei set pris på band som [[Blink-182]], Jimmy Eat World, Chicago, Sunny Day Real Estate,<ref name="prog">{{cite news| title= Paramore in prog shock rock?| publisher= manchestereveningnews.co.uk| url= http://www.manchestereveningnews.co.uk/entertainment/music/rock_and_pop/s/1015556_paramore_in_prog_rock_shock| accessdate= 2007-10-13}}</ref> [[Death Cab for Cutie]], [[Fall Out Boy]] og Failure. Williams har også sagt at [[Robert Smith]] frå [[The Cure]] og [[Etta James]] er hennar personlege påverknader. Ho har også sagt at band som [[U2]], «som er massive, gjer kva dei vil, skriv kva dei vil og som står for noko», Jimmy Eat World, «som trur dei aldri skuffar fansen sin», og [[No Doubt]], «som har gjort fantastiske ting» er som ein stige dei gjerne vil følgje i løpet av karrieren sin.<ref name="prog"/> Bandmedlemmane i Paramore er alle kristne, og i eit intervju med [[BBC]] sa Josh Farro at «trua vår er veldig viktig for oss. Ho påverkar musikken vår tydeleg, fordi om nokon trur på noko, kjem verdssynet deira til å påverke alt dei gjer. Men vi er ikkje her for å preike til folk, vi er her fordi vi elskar musikk.»<ref>{{cite interview| title= Talking Shop: Paramore|date=6. februar 2008|work=BBC News| url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7226757.stm}}</ref> == Medlemar == {| class="wikitable" style="text-align:center" ! rowspan="2" width="20%" | Rolle i bandet ! colspan="7" align="center" | År |- ! align="center" width="14%" | ''2002–2004'' ! align="center" width="14%" | ''2004–2005'' ! align="center" width="14%" | ''2005'' ! align="center" width="14%" | ''2005'' ! align="center" width="14%" | ''2005–2007'' ! align="center" width="14%" | ''2007 - nåtid'' |- ! Vokal, keyboard | colspan="8" | Hayley Williams |- ! Hovudgitar, bakgrunnsvokal | colspan="8" | Josh Farro |- ! Bassgitar | colspan="2" | Jeremy Davis | colspan="1" | John Hembree | colspan="5" | Jeremy Davis |- ! Trommer | colspan="8" | Zac Farro |- ! Rytmegitar | colspan="1" style="color:black;background-color:lightgrey;" | &nbsp; | colspan="3" | Jason Bynum | colspan="1" | Hunter Lamb | colspan="1" | Taylor York |} * [[Hayley Williams|Hayley Nichole Williams]] (fødd 27. desember 1988 i Meridian i [[Mississippi]]) er vokalist i bandet. * Joshua Neil Farro (fødd 29. september 1987 i Voorhees i [[New Jersey]]) er hovudgitarist i Paramore og den eldre broren til Zac Farro. Han er ofte sett med en svart Fender Telecaster Deluxe. * Zachary Wayne Farro (fødd 4. juni 1990 i Voorhees i [[New Jersey]]) er den yngste medlemen i bandet. * Jeremy Clayton Davis (fødd 8. februar 1985 i North Little Rock i [[Arkansas]]) er bassist og eldstemann i bandet. * Taylor Benjamin York (fødd 17. desember 1989 i [[Nashville]] i [[Tennessee]]) er rytmegitarist i bandet. ===Tidsline=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:800 height:auto barincrement:25 PlotArea = left:90 bottom:80 top:10 right:10 Alignbars = justify DateFormat = mm/dd/yyyy Period = from:05/02/2004 till:{{#time:m/d/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:4 ScaleMajor = increment:2 start:2005 ScaleMinor = increment:1 start:2005 Colors = id:lvocals value:red legend:Lead_vocals id:guitar value:green legend:Guitar id:bass value:blue legend:Bass id:drums value:orange legend:Drums,_percussion id:keys value:purple legend:Keyboards id:bvocals value:pink legend:Backing_vocals id:studio value:black legend:Studio_album LineData = layer:back color:studio at:07/27/2005 at:06/12/2007 at:09/29/2009 at:04/09/2013 at:05/12/2017 at:02/10/2023 BarData = bar:Williams text:Hayley Williams bar:JFarro text:Josh Farro bar:Bynum text:Jason Bynum bar:Lamb text:Hunter Lamb bar:York text:Taylor York bar:Davis text:Jeremy Davis bar:Hembree text:John Hembree bar:ZFarro text:Zac Farro PlotData = width:13 bar:Williams from:start till:01/01/2015 color:lvocals bar:Williams from:01/01/2013 till:01/01/2015 color:keys width:3 bar:Williams from:01/07/2015 till:end color:lvocals bar:Williams from:01/07/2015 till:end color:keys width:3 bar:JFarro from:start till:12/18/2010 color:guitar bar:JFarro from:start till:12/18/2010 color:bvocals width:3 bar:Bynum from:start till:12/16/2005 color:guitar bar:Bynum from:start till:12/16/2005 color:bvocals width:3 bar:Lamb from:12/16/2005 till:12/01/2006 color:guitar bar:York from:01/01/2007 till:06/14/2009 color:guitar width:3 bar:York from:06/15/2009 till:end color:guitar bar:York from:01/01/2013 till:12/31/2016 color:keys width:3 bar:York from:12/19/2015 till:12/31/2015 color:bass width:3 bar:York from:01/01/2017 till:end color:keys width:7 bar:York from:01/01/2017 till:end color:bvocals width:3 bar:Davis from:start till:03/03/2005 color:bass bar:Davis from:09/27/2005 till:12/14/2015 color:bass bar:Hembree from:03/03/2005 till:09/27/2005 color:bass bar:ZFarro from:start till:12/18/2010 color:drums bar:ZFarro from:02/02/2017 till:end color:drums bar:ZFarro from:02/02/2017 till:end color:bvocals width:3 bar:ZFarro from:02/02/2017 till:end color:keys width:7 }} == Diskografi == ===Studioalbum=== * 2005: ''[[All We Know Is Falling]]'' * 2007: ''[[Riot!]]'' * 2009: ''[[Brand New Eyes]]'' ===EP-ar=== * 2006: ''[[The Summer Tic EP]]'' ===DVD-ar=== * 2008: ''[[The Final Riot!]]'' * 2013: ''Paramore'' ==I videospel== Mange av Paramore sine songar har vore med i videospel. «[[Pressure]]» var med på konsollversjonen av ''[[The Sims 2 til konsoll|The Sims 2]]''. Andre spel er ''[[Guitar Hero On Tour: Decades]]'', ''[[Saints Row 2]]'' og ''[[EA Sports NHL 08]]''. == Kjelder == {{reflist}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} * {{Offisiell nettstad}} * [http://www.myspace.com/paramore Offisiell Myspace] * [http://paramoreband.livejournal.com/ Offisiell Livejournal] {{Autoritetsdata}} [[Kategori:USA-amerikanske musikkgrupper]] [[Kategori:Musikkgrupper skipa i 2004]] 8tb98vunsre01gfhjte3yblodz7kwem 3674718 3674711 2026-09-26T09:56:22Z Ranveig 39 Flikk 3674718 wikitext text/x-wiki {{om|om bandet|albumet med same namn|Albumet Paramore}} {{språkvask}} {{Infoboks musikkartist | bilete =Paramore 2011 Rio de Janeiro.jpg| | biletetekst = Paramore opptrer i Rio de Janeiro i februar 2011.] | opphav = [[Franklin i Tennessee|Franklin]] i [[Tennessee]] i [[USA]] | sjanger = [[Alternativ rock]]<ref name="nme-riot">{{cite web |url=http://www.nme.com/reviews/paramore/8707 |title=Paramore: RIOT! |work=[[NME]] |first=Priya |last=Elan |accessdate=2007-12-09}}</ref><ref name="nyt071130">{{cite web |url=http://www.nytimes.com/2007/11/30/arts/music/30para.html |title=Familiar With Emo, Intimate With Upbeat |work=New York Times |date=2007-11-30 |accessdate=2008-01-05}}</ref><ref name="rs-phw">{{cite web |url=http://www.rollingstone.com/news/story/19356463/qa_paramores_hayley_williams |title=Q&A: Paramore's Hayley Williams |work=Rolling Stone |first=Jenny |last=Eliscu |date=2008-03-06 |accessdate=2008-06-05 |archive-date=2008-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080620040334/http://www.rollingstone.com/news/story/19356463/qa_paramores_hayley_williams }}</ref><br />[[Pop punk]]<ref name="latimes">{{cite web|url=http://latimesblogs.latimes.com/music_blog/2009/05/paramore-gambles-on-raw-emotions.html|title=Paramore gambles on raw emotions|last=Brown|first=August |date=2009-05-08|publisher=latimes.com|accessdate=2009-05-12}}</ref><br />[[Power pop]]<ref name="mtv-paramore">{{cite web |url=http://www.mtv.com/music/artist/paramore/artist.jhtml |title=Paramore Bio |work=MTV.com}}</ref><ref>[http://www.rhapsody.com/paramore/riot#albumreview Riot review Rhapsody.com]</ref> | medlemmer = [[Hayley Williams]]<br />Jeremy Davis<br />Taylor York<br /><ref>http://www.paramore.net/about</ref> | tidlegare medlemmer = {{hlist|[[Jeremy Davis]]|[[Josh Farro]]|Jason Bynum|John Hembree|Hunter Lamb}} }} '''Paramore''' er eit amerikansk band som vart danna i [[Franklin]] i [[Tennessee]] i 2004 av [[Hayley Williams]] ([[vokal]], [[keyboard]]) og Jeremy Davis ([[bassgitar]]). Gruppa gav ut sitt første album, ''[[All We Know Is Falling]]'', i 2005, og det andre albumet sitt, ''[[Riot!]]'', i 2007, som selde til platina i [[USA]] og gull i [[England]] og [[Irland]]. Det tredje albumet deira, ''[[Brand New Eyes]]'', kom ut i 2009. I 2013 kom det [[Albumet Paramore|sjølvtitulerte albumet]] deira ut. Det vart nr. 1 på [[Billboard]]-listene i [[USA]], [[Storbritannia]], [[Irland]], [[Australia]], [[New Zealand]], [[Brasil]], [[Argentina]] og [[Mexico]]. == Historie == === 2002–2005: Skiping og ''All We Know Is Falling'' === I 2002 flytta [[Hayley Williams]] frå heimstaden sin i [[Mississippi]] til Franklin i Tennessee som 13-åring.<ref name="Grunge bio">{{cite web|author=Erich B. Anderson|url=https://www.grunge.com/486899/the-untold-truth-of-paramore/|title=The Untold Truth Of Paramore|work=Grunge.com|date=2021-08-13|access-date=2022-12-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20221208122151/https://www.grunge.com/486899/the-untold-truth-of-paramore/|archive-date=2022-12-08|url-status=live}}</ref><ref name="AMG">{{cite web|first=Andrew|last=Leahey|url=https://www.allmusic.com/artist/paramore-mn0000366681/biography|title=Paramore Biography|work=[[Allmusic]]|access-date=2024-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20230216155721/https://www.allmusic.com/artist/paramore-mn0000366681/biography|archive-date=2023-02-16|url-status=live}}</ref> Der møtte ho brørne Josh og Zac Farro då ho gjekk på ein privatskule.<ref name="AP 08">{{citation| last= Bayer| first= Jonah| title= Born for This| magazine= [[Alternative Press]]| year= 2008| issue= 235}}</ref><ref name="AMG2">{{Kilde www |url = http://www.allmusic.com/artist/paramore-p729547 |tittel = Biography |besøksdato = 2007-08-16 |utgiver= All Music}}</ref> Kort tid etter byrja ho ta songtimar hjå Brett Manning.<ref name="siren">{{cite interview| subject= [[Hayley Williams]]| interviewer= David Walter| title= Youth Gone Wild| date= 2007-10-17| url= http://www.soundthesirens.com/articles/index.php?id=8,334,0,0,1,0| accessdate= 2007-10-14| archive-date= 2007-10-18| archive-url= https://web.archive.org/web/20071018142350/http://www.soundthesirens.com/articles/index.php?id=8,334,0,0,1,0}}</ref> Medan dei danna Paramore, var Williams og Jeremy Davis også i eit [[funk]]-coverband som heitte ''The Factory'', medan Farro-brørne øvde saman etter skulen.<ref name="AP 08"/><ref name="funk">{{cite interview| subject= Hayley Williams| subject2= Josh Farro| interviewer= Joshua Martin| title= ASL's Exclusive Interview With Paramore| date= 2007-06-26| url= http://www.socialitelife.com/2007/06/26/asls_exclusive_interview_with_paramore.php| accessdate= 2007-10-12| archive-date= 2007-10-19| archive-url= https://web.archive.org/web/20071019034755/http://www.socialitelife.com/2007/06/26/asls_exclusive_interview_with_paramore.php}}</ref> Dei andre medlemane av det som snart kom til å verte Paramore, var skeptiske til å ha Williams som vokalist. Dei var veldig gode vener, og problema løyste seg då Williams byrja å skrive songar for bandet.<ref name="Euro"/> Bandet vart offisielt danna av Josh Farro ([[gitar]]), Zac Farro ([[trommer]]), Jeremy Davis ([[bassgitar]]) og Hayley Williams ([[vokal]]) i 2004,<ref>{{Kjelde www |url = http://www.paramore.net/about#band_history |tittel = History |utgjevar = paramore.net }}</ref> med ein seinare medlem som var grannen til Williams,<ref name="AP 08"/> Jason Bynum (rytmegitar). Dei kalla seg Paramore, etter jentenamnet hjå mora til ein av dei tidlegare bassistane.<ref>{{citation| title= Hello My Name is Paramore| medium= Website| publisher= paramore.net| url= http://www.paramore.net/video| archivedate= 2007-12-14|accessdate= 2007-12-14}}</ref> Då bandet fann ut kva ''paramour'' tydde ('løynleg elskar'), bestemte dei seg for å ta i bruk namnet, men stava det ''Paramore''.<ref name="Euro">{{cite interview |subject=Josh Farro |subject2=Hayley Williams |subject3= Jeremy Davis| interviewer=cathyreay |title= Interview With Paramore |date=2007-07-14| url=http://www.europunk.net/interviews.php?id=173 |accessdate=2007-08-17}}</ref> Den første songen bandet skreiv saman var «Conspiracy», som seinare vart brukt på [[debutalbum]]et deira, ''[[All We Know Is Falling]]''. I dei neste åra opptredde gruppa på spelestader utanfor [[Nashville]]-området, mellom anna på festivalar som Purple Door og på [[Warped Tour]]. John Janick – ein av grunnleggjarane av plateselskapet [[Fueled by Ramen]] – fekk tak i nokre av demoane til Paramore og fór til ei Taste of Chaos-framsyning i [[Orlando i Florida]] for å sjå bandet opptre. Etter ei mindre privat framsyning på eit varehus, vart bandet signert til plateselskapet april 2005.<ref name="Trades">{{cite interview| subject= Hayley Williams| subject2= Josh Farro| interviewer= Tony Pascarella| title= Interview: Hayley Williams and Josh Farro of Paramore| date= 2005-08-08| url= http://www.the-trades.com/article.php?id=3440| accessdate= 2007-08-16| archive-date= 2007-02-13| archive-url= https://web.archive.org/web/20070213011120/http://www.the-trades.com/article.php?id=3440}}</ref> [[Fil:Winter Go West Tour - Portland,OR - Paramore.jpg|mini|Paramore på ''Winter Go West Tour'' i 2006.]] Paramore reiste attende til Orlando og spelte inn debutalbumet deira ''[[All We Know Is Falling]]'', men rett etter at dei kom tilbake, valde Davis å forlate gruppa av personlege grunnar. Dei medlemane som var att heldt fram med albumet, medan dei skreiv «All We Know» om avgangen hans. Seinare tok dei valet om å ha ''All We Know Is Falling'' som eit [[konseptalbum]]. Albumcoveret gjenspeglar også sorga Paramore hadde over å miste ein medlem. Williams forklarer: «sofaen (på coveret på ''[[All We Know Is Falling]]'') som ingen sit på, og skuggen som går bort er Jeremy som skal til å forlate oss, og vi føler at det er eit tomrom att.»<ref name="Trades"/> Innspelinga av ''[[All We Know Is Falling]]'' tok berre tre veker. Før dei skulle på turné, la dei til John Hembree ([[bassgitar]]) for å avløyse Davis.<ref>{{cite interview| subject= Hayley Williams| interviewer= Jason Schleweis| title= Paramore Interview| date= 2005-07-14| url= http://www.crushmediamagazine.com/paramoreinterview.html| accessdate= 2007-10-12| archive-date= 2007-11-01| archive-url= https://web.archive.org/web/20071101070034/http://www.crushmediamagazine.com/paramoreinterview.html}}</ref> Etter førespurnad frå bandet, vende Davis attende etter fem månader, og avløyste dermed Hembree.<ref>{{citation| title= Paramore Kerrang! Article| publisher= [[Kerrang!]]| date= 2006-11-05| url= http://www.absolutepunk.net/showthread.php?t=135695| accessdate= 2007-10-13}}</ref> ''[[All We Know Is Falling]]'' vart gitt ut 24. juli 2005 og vart #30 på Billboard's Heatseekers Chart. «Pressure» var den første singel Paramore gav ut, med ein video laga av Shane Drake. I juli vart «Emergency» gitt ut som den andre singelen. Regissøren var igjen Shane Drake. Hunter Lamb avløyste også Bynum på gitar.<ref name="AMG"/> Den tredje singelen «All We Know», vart gitt ut med avgrensa sendetid. Videoen bestod av ei samling av opptak frå konsertar og backstage-klipp. === 2007–2008: ''Riot!'' og andre prosjekt === Paramore byrja å spele inn det andre studioalbumet, ''[[Riot!]]'', i januar 2007 og slutta produksjonen i mars, utan Hunter Lamb på gitar. Utan Lamb vart Josh Farro nøydd til å spele begge gitarstemmene på albumet.<ref name="cellar">{{cite interview| subject= Josh Farro| interviewer= Stephanie Keller| title= Paramore: They’re Looking for a Riot!| date= 2007-05-01| url= http://www.thecellarmagazine.com/underground/?p=130| accessdate= 2007-10-13| archive-date= 2007-12-20| archive-url= https://web.archive.org/web/20071220003842/http://www.thecellarmagazine.com/underground/?p=130}}</ref> Sidan då har Lamb vorte erstatta med gitarist Taylor York, som tidlegare hadde vore i eit band med Farro-brørne før dei to møtte Williams,<ref name="AP 08"/> som ein mellombels medlem på turné. Paramore spelte inn ''[[Riot!]]'' i [[New Jersey]] saman med produsent David Bendeth. Dei gav ut albumet 12. juni 2007. ''[[Riot!]]'' vart rangert på Billboard 200 som nummer 20, på UK-listene som nummer 24 og selde 44,000 eksemplar berre den første veka i USA. Namnet «riot» vart valt fordi det tyder «eit plutseleg utbrot av ukontrollerte kjensler», og det var eit ord som «oppsummerte alt». Singelane og musikkvideoen på albumet heiter «Misery Business», «Hallelujah», «Crushcrushcrush» og «That's What You Get». Før innspelinga av musikkvideoen til «That's What You Get» i februar 2008 kunngjorde dei at dei hadde avlyst seks konsertar av personlege grunnar. På nettstaden til bandet skreiv Williams at «pausen vil gi bandet ein sjanse til å kome seg vekk og løyse sine personlege problem.» MTV.com rapporterte at Paramore-tilhengjarar spekulerte om framtida til bandet. Dei rapporterte også om trøbbel som hadde byrja tidlegare same månad, då Josh Farro gav uttrykk for sinnet sitt for fokuset i media på Williams.<ref>{{cite web|last=Montgomery|first=James|date=2008-02-21|title=Paramore Cancel European Tour, Say They Need Time Off To Deal With 'A Lot Of Internal Issues'|url=http://www.mtv.com/news/1582073/paramore-cancel-european-tour-say-they-need-time-off-to-deal-with-a-lot-of-internal-issues/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180730014232/http://www.mtv.com/news/1582073/paramore-cancel-european-tour-say-they-need-time-off-to-deal-with-a-lot-of-internal-issues/|archive-date=2018-07-30|access-date=2020-04-15|work=[[MTV]]}}</ref> Songen «Decode» er hovudsingelen for den roman-baserte filmen [[Twilight – Evighetens kyss|Twilight]]. Den andre songen dei har laga for lydsporet heiter «I Caught Myself».<ref>http://www.mtv.com/movies/news/articles/1596357/20081006/story.jhtml?rsspartner=rssYahooNewscrawler</ref> Bandet byrja å spele inn videoen til «Decode» den 13. oktober 2008. «Decode» vart gitt ut 1. oktober 2008 på den offisielle Paramore-fanklubben og [[Stephenie Meyer]] si heimeside.<ref>{{Kilde www |url = http://www.mtv.com/movies/news/articles/1596057/20081001/story.jhtml |tittel = Paramore's 'Twilight' Song 'Decode' Premieres On Stephenie Meyer's Web Site }}</ref> Videoen hadde premiere 3. november. 25. november 2008 gav Paramore ut [[konsertalbum]]et, ''[[The Final Riot!]]''. Albumet inneheldt ein bonus-DVD med ein heil [[konsert]] frå [[Chicago]], og ein eksklusiv bakgrunnsdokumentar.<ref>{{cite magazine|url=https://www.altpress.com/best-2000s-live-albums-performances/|first=Mackenzie|last=Templeton|title=10 live albums from the 2000s that still slap today|magazine=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]]|date=2020-03-20|access-date=2024-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228050636/https://www.altpress.com/best-2000s-live-albums-performances/|archive-date=December 28, 2022|url-status=live}}</ref> === 2009–2010: ''Brand New Eyes'' === [[Fil:Flickr - moses namkung - Paramore-3.jpg|mini|Williams i 2009.]] I januar 2009, snakka Josh med musikkmagasinet ''[[Kerrang!]]'' om det tredje albumet deira: «Vi skal prøve å spele det inn i [[Nashville]]. Eg trur at å skrive songane der kjem til å inspirere oss, og om vi speler det inn der, so kan vi sove i våre eigne senger, i staden for på hotell, som vi gjer 300 dagar resten av året. Vi er ikkje sikre på kven som skal produsere albumet enno. Rob Cavallo produserte 'Decode' med oss, noko som var ei god røynsle, men vi ser oss rundt og vil ikkje ta noka avgjerd før vi har nokre songar og veit kva vi ser etter. Vi elskar korleis vi høyrest ut live og vil ha ein produsent som klarer å oppfatte det».<ref>{{Citation |title=arkivkopi |url=http://paramoreguy.blogspot.com/2009/01/josh-spoke-to-kerrang-about-new-album.html |accessdate=2009-01-25 |archive-date=2009-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090125065908/http://paramoreguy.blogspot.com/2009/01/josh-spoke-to-kerrang-about-new-album.html}}</ref> 21. januar 2009 vart det kjent at Paramore skulle vere gjest saman med [[The Sounds]] på [[No Doubt]] sin turné ''Summer Tour''. Han starta i mai 2009 og skulle haldast på amfiteateret og arenaer rundt om i [[USA]] og [[Canada]].<ref>{{cite magazine|url=https://www.spin.com/2009/02/no-doubt-announce-tour-dates-paramore/|first=William|last=Goodman|title=No Doubt Announce Tour Dates with Paramore|magazine=[[Spin (magazine)|Spin]]|date=2009-02-25|access-date=2024-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230204161304/https://www.spin.com/2009/02/no-doubt-announce-tour-dates-paramore/|archive-date=2023-02-04|url-status=live}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://www.altpress.com/archive_6093/|title=No Doubt / Paramore announce tour dates|magazine=Alternative Press|date=24. februar 2009|access-date=26. desember 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226181312/https://www.altpress.com/archive_6093/|archive-date=26. desember 2022|url-status=live}}</ref> I mars 2009 byrja Paramore å skrive songar til det tredje studioalbumet sitt, kalla ''[[Brand New Eyes]]''. 23. mars 2009 drog dei til eit studio i Hidden Hills i [[California]] for å spele det inn. Produsenten var Rob Cavallo, som er kjend for ikkje berre å produsere songen deira «Decode», men også album for band og artistar som [[Green Day]], [[Avril Lavigne]], [[Less Than Jake]] og [[My Chemical Romance]]. 28. april 2009 melde [[MTV]] at det tredje albumet deira var ferdig spelt inn, og kom til å verte gitt ut i 29. september 2009. «Ignorance» vart gitt ut 7. juli som den førsten singelen frå ''[[Brand New Eyes]]''.<ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/paramore-announce-brand-new-eyes-out-september-29th-107221/|first=Daniel|last=Kreps|title=Paramore Announce "Brand New Eyes" Out September 29th|magazine=[[Rolling Stone]]|date=2009-06-26|access-date=2022-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201022175423/https://www.rollingstone.com/music/music-news/paramore-announce-brand-new-eyes-out-september-29th-107221/|archive-date=2020-10-22|url-status=live}}</ref> ===2011–2012: ''Singles Club''=== I eit intervju med MTV den 10. januar 2011, sa Hayley Williams at sjølv om bandet hadde mista to av medlemane, skulle dei kome med ny musikk i 2011, sjølv om dei ikkje hadde stadfesta om det ville verte eit heilt album for utgivinga, eller berre eit lite tal songar.<ref name="MTV January 10, 2011">{{cite web|last=Montgomery|first=James|date=2011-01-07|title=Paramore Say They'll 'Definitely' Release New Music In 2011|url=https://www.mtv.com/news/ut8fw9/paramore-say-theyll-definitely-release-new-music-in-2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221227065001/https://www.mtv.com/news/ut8fw9/paramore-say-theyll-definitely-release-new-music-in-2011|archive-date=2022-12-27|access-date=2022-12-27|work=[[MTV]]}}</ref> ===2013–notid: ''Paramore''=== [[Fil:Zeke paramore 13.jpg|mini|Paramore på [[2013 Soundwave Festival]].]] Den første singelen frå albumet, «Now», kom ut på nett den 22. januar 2013. Den andre singelen, «Still Into You» vart gitt ut den 14. mars 2013. == Musikalsk stil og innverknadar == [[Fil:Paramore SXSW 2013 3.jpg|mini|venstre|Williams er kjend for å ha stor karisma.]] ''Alternative Press'' og andre meldarar har sagt at framsyninga til bandet har hjelpt dei med å verte eit meir kjent band. ''Alternative Press'' sa også at Williams «har meir karisma enn songarar som er dobbelt så gamle som ho, og at bandet hennar ikkje er så langt i frå, dei heller».<ref>{{Cite news| title= Bamboozle Recap: Day 1| publisher= altpress.com| date= 2007-05-06| url= http://altpress.com/news/747.htm| accessdate= 2007-10-13| archive-date= 2007-06-10| archive-url= https://web.archive.org/web/20070610010229/http://altpress.com/news/747.htm}}</ref> Songaren [[John Mayer]] roste røysta til Williams i ein blogg i oktober 2007, der han kalla ho «det store oransje vonet».<ref>{{Kilde www |url = http://blog.honeyee.com/john/archives/2007/10/27/index.html |tittel = Paramore |besøksdato = 2007-11-01 |etternavn = Mayer |fornavn = John |utgivelsesdato = 2007-10-27 |archive-date = 2008-02-24 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080224031011/http://blog.honeyee.com/john/archives/2007/10/27/index.html }}</ref> På grunn av det kvinnelege aspektet til bandet, har Paramore vorte samanlikna med [[Kelly Clarkson]] og [[Avril Lavigne]], som ein annan meldar sa var «smerteleg ugrunna».<ref>{{Kilde www |url = http://www.the-trades.com/article.php?id=3377 |tittel = Music Review: Paramore, «All We Know Is Falling» |besøksdato = 2007-10-13 |etternavn = Pascarella |fornavn = Tony |utgivelsesdato = 2007-07-20 |utgiver = the-trades.com |archive-date = 2013-06-15 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130615185114/http://www.the-trades.com/article.php?id=3377 }}</ref><ref>{{Kjelde www |url = http://www.emotionalpunk.com/cdreview/293/ |tittel = Paramore |besøksdato = 2007-10-13 |etternamn = Drumm |førenamn = Alex |utgjevar = emotionalpunk.com }}</ref> Meldar Jonathan Bradley har sagt at «Paramore angrip musikken sin med smittande entusiasme». Han sa også at «det er ikkje stor forskjell mellom ''Riot!'' og nokre av dei betre songane til Kelly Clarkson og Avril Lavigne».<ref>{{Kilde www |url = http://www.stylusmagazine.com/reviews/paramore/riot.htm |tittel = Paramore - Riot! - Review |besøksdato = 2007-10-13 |etternavn = Bradley |fornavn = Jonathan |utgivelsesdato = 2007-08-13 |utgiver = stylusmagazine.com |archive-date = 2012-10-06 |archive-url = https://web.archive.org/web/20121006171956/http://www.stylusmagazine.com/reviews/paramore/riot.htm }}</ref> Endå ein meldar frå ''NME'' sa også at Paramore høyrdest ut som «[[No Doubt]] (utan all [[ska]]-en)» og «Kelly Clarksons villaste draumar».<ref>{{Kilde www |url = http://www.nme.com/reviews/paramore/8695 |tittel = Review |besøksdato = 2007-10-13 |utgiver = nme.com }}</ref> Williams har kommentert at gruppa ikkje berre er «eit band fronta av ei jente» men eit band som lagar «musikk for folk som liker musikk, ikkje slik at folk kan snakke om seksualiteten min».<ref name="girl">{{cite interview| subject= Hayley Williams| subject2= Josh Farro| interviewer= Julia Conny| title= Paramore| date= 2007-05-25| url= http://www.absolutepunk.net/printthread.php?t=239981| accessdate= 2007-10-13}}</ref> Medlemmer i Paramore har uttrykt at dei set pris på band som [[Blink-182]], Jimmy Eat World, Chicago, Sunny Day Real Estate,<ref name="prog">{{cite news| title= Paramore in prog shock rock?| publisher= manchestereveningnews.co.uk| url= http://www.manchestereveningnews.co.uk/entertainment/music/rock_and_pop/s/1015556_paramore_in_prog_rock_shock| accessdate= 2007-10-13}}</ref> [[Death Cab for Cutie]], [[Fall Out Boy]] og Failure. Williams har også sagt at [[Robert Smith]] frå [[The Cure]] og [[Etta James]] er hennar personlege påverknader. Ho har også sagt at band som [[U2]], «som er massive, gjer kva dei vil, skriv kva dei vil og som står for noko», Jimmy Eat World, «som trur dei aldri skuffar fansen sin», og [[No Doubt]], «som har gjort fantastiske ting» er som ein stige dei gjerne vil følgje i løpet av karrieren sin.<ref name="prog"/> Bandmedlemmane i Paramore er alle kristne, og i eit intervju med [[BBC]] sa Josh Farro at «trua vår er veldig viktig for oss. Ho påverkar musikken vår tydeleg, fordi om nokon trur på noko, kjem verdssynet deira til å påverke alt dei gjer. Men vi er ikkje her for å preike til folk, vi er her fordi vi elskar musikk.»<ref>{{cite interview| title= Talking Shop: Paramore|date=6. februar 2008|work=BBC News| url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/7226757.stm}}</ref> == Medlemar == {| class="wikitable" style="text-align:center" ! rowspan="2" width="20%" | Rolle i bandet ! colspan="7" align="center" | År |- ! align="center" width="14%" | ''2002–2004'' ! align="center" width="14%" | ''2004–2005'' ! align="center" width="14%" | ''2005'' ! align="center" width="14%" | ''2005'' ! align="center" width="14%" | ''2005–2007'' ! align="center" width="14%" | ''2007 - nåtid'' |- ! Vokal, keyboard | colspan="8" | Hayley Williams |- ! Hovudgitar, bakgrunnsvokal | colspan="8" | Josh Farro |- ! Bassgitar | colspan="2" | Jeremy Davis | colspan="1" | John Hembree | colspan="5" | Jeremy Davis |- ! Trommer | colspan="8" | Zac Farro |- ! Rytmegitar | colspan="1" style="color:black;background-color:lightgrey;" | &nbsp; | colspan="3" | Jason Bynum | colspan="1" | Hunter Lamb | colspan="1" | Taylor York |} * [[Hayley Williams|Hayley Nichole Williams]] (fødd 27. desember 1988 i Meridian i [[Mississippi]]) er vokalist i bandet. * Joshua Neil Farro (fødd 29. september 1987 i Voorhees i [[New Jersey]]) er hovudgitarist i Paramore og den eldre broren til Zac Farro. Han er ofte sett med en svart Fender Telecaster Deluxe. * Zachary Wayne Farro (fødd 4. juni 1990 i Voorhees i [[New Jersey]]) er den yngste medlemen i bandet. * Jeremy Clayton Davis (fødd 8. februar 1985 i North Little Rock i [[Arkansas]]) er bassist og eldstemann i bandet. * Taylor Benjamin York (fødd 17. desember 1989 i [[Nashville]] i [[Tennessee]]) er rytmegitarist i bandet. ===Tidsline=== {{#tag:timeline| ImageSize = width:800 height:auto barincrement:25 PlotArea = left:90 bottom:80 top:10 right:10 Alignbars = justify DateFormat = mm/dd/yyyy Period = from:05/02/2004 till:{{#time:m/d/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:4 ScaleMajor = increment:2 start:2005 ScaleMinor = increment:1 start:2005 Colors = id:lvocals value:red legend:Lead_vocals id:guitar value:green legend:Guitar id:bass value:blue legend:Bass id:drums value:orange legend:Drums,_percussion id:keys value:purple legend:Keyboards id:bvocals value:pink legend:Backing_vocals id:studio value:black legend:Studio_album LineData = layer:back color:studio at:07/27/2005 at:06/12/2007 at:09/29/2009 at:04/09/2013 at:05/12/2017 at:02/10/2023 BarData = bar:Williams text:Hayley Williams bar:JFarro text:Josh Farro bar:Bynum text:Jason Bynum bar:Lamb text:Hunter Lamb bar:York text:Taylor York bar:Davis text:Jeremy Davis bar:Hembree text:John Hembree bar:ZFarro text:Zac Farro PlotData = width:13 bar:Williams from:start till:01/01/2015 color:lvocals bar:Williams from:01/01/2013 till:01/01/2015 color:keys width:3 bar:Williams from:01/07/2015 till:end color:lvocals bar:Williams from:01/07/2015 till:end color:keys width:3 bar:JFarro from:start till:12/18/2010 color:guitar bar:JFarro from:start till:12/18/2010 color:bvocals width:3 bar:Bynum from:start till:12/16/2005 color:guitar bar:Bynum from:start till:12/16/2005 color:bvocals width:3 bar:Lamb from:12/16/2005 till:12/01/2006 color:guitar bar:York from:01/01/2007 till:06/14/2009 color:guitar width:3 bar:York from:06/15/2009 till:end color:guitar bar:York from:01/01/2013 till:12/31/2016 color:keys width:3 bar:York from:12/19/2015 till:12/31/2015 color:bass width:3 bar:York from:01/01/2017 till:end color:keys width:7 bar:York from:01/01/2017 till:end color:bvocals width:3 bar:Davis from:start till:03/03/2005 color:bass bar:Davis from:09/27/2005 till:12/14/2015 color:bass bar:Hembree from:03/03/2005 till:09/27/2005 color:bass bar:ZFarro from:start till:12/18/2010 color:drums bar:ZFarro from:02/02/2017 till:end color:drums bar:ZFarro from:02/02/2017 till:end color:bvocals width:3 bar:ZFarro from:02/02/2017 till:end color:keys width:7 }} == Diskografi == ===Studioalbum=== * 2005: ''[[All We Know Is Falling]]'' * 2007: ''[[Riot!]]'' * 2009: ''[[Brand New Eyes]]'' ===EP-ar=== * 2006: ''[[The Summer Tic EP]]'' ===DVD-ar=== * 2008: ''[[The Final Riot!]]'' * 2013: ''Paramore'' ==I videospel== Mange av Paramore sine songar har vore med i videospel. «[[Pressure]]» var med på konsollversjonen av ''[[The Sims 2 til konsoll|The Sims 2]]''. Andre spel er ''[[Guitar Hero On Tour: Decades]]'', ''[[Saints Row 2]]'' og ''[[EA Sports NHL 08]]''. == Kjelder == {{reflist}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} * {{Offisiell nettstad}} * [http://www.myspace.com/paramore Offisiell Myspace] * [http://paramoreband.livejournal.com/ Offisiell Livejournal] {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:USA-amerikanske musikkgrupper]] [[Kategori:Musikkgrupper skipa i 2004]] htecf1zqb971kj6xeo6oufpfxvwt0kh 0 134705 3674553 3360841 2026-09-25T12:26:34Z Ranveig 39 Flikk 3674553 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua|taksonomi_WD=ja | bilete = BartailedGodwit24.jpg | bilettekst = Lappspove, ''Limosa lapponica'' {{foto|Tim Bowman }} | status_noreg=lc | status_noreg_kjelde=<ref name="adbr" /> | bilete2 = XC234849-Default Project.ogg | bilettekst2 = Læte }} '''Lappspove''' (''Limosa lapponica'') er ein stor [[vadefugl]] i [[snipefamilien]], ''Scolopacidae''. Han har hekkeområde langs arktiske kystar og på tundra frå [[Skandinavia|Nord-Skandinavia]]<ref name="adb" /> austover i [[Sibir]], òg aust for [[Tajmyr]], dessutan i [[Alaska]]. Lappspoven er [[trekkfugl]] og overvintrar langs kysten i tempererte og tropiske område. Han er kjent for å gjere dei lengste trekkrutene ein kjenner til, og gjorde det lengste kjente einskilde flygestrekket utført av [[fugl]] som er registrert. Det var på 11&nbsp;680 [[kilometer]] langs ei rute frå [[Alaska]] til [[New Zealand]]. Lappspoven har relativt korte bein til spove å vere. Kroppslengda er 37-41 [[cm]], og vengespennet 70-80 cm. I gjennomsnitt er hannfuglar mindre enn hoer, men med stor overlapping i vektområde: hannar veg 190-400 g, medan hoer veg 260-630 gram, og det er dessutan enkelte regionale variasjonar i storleik. Dei vaksne har blågrå bein og eit langt mørkt [[nebb]] som er kurva svakt oppover og har rosa farge på spissen. Nakke, bryst og buk får samanhengande mursteinraud farge i [[fjørdrakt]]a i hekkesesongen, men blir gråkvit om vinteren. Oversida er spraglete, mest grå. <!-- Detaljerte feltkjenneteikn og forvekslingsartar: It is distinguished from the Black-tailed Godwit(svarthalespove) by its barred, rather than wholly black, tail and a lack of white wing bars. The most similar species is the Asiatic Dowitcher.(asiabekkasinsnipe) --> Lappspovar søkjer føde ved å stikke nebbet i vått underlag. I kort vegetasjon kan dei plukke opp [[insekt]] som dei ser. Føda er mest insekt og [[krepsdyr]], men òg delar av [[akvatisk]]e plantar. [[Fil:Bar-tailed Godwit migration.jpg|mini|venstre|Teikning av ruta som lappspovane nytta frå New Zealand på trekk nordover, etter satellittsporing.]] [[Fil: Limosa lapponica MHNT.jpg|mini|Lappspoveegg.]] Denne [[art]]en hekkar i nordlege i Skandinavia, nordlege [[Asia]] og Alaska. Reiret er ei grunn koppforma nedsenking i mosen, og kan vere fora med vegetasjon. Kjønna deler på ruging av egg og omsorg for ungane. Spoven migrerer i flokkar til kysten av [[Vest-Europa]], [[Afrika]], [[Sør-Asia]], [[Australia]] og [[New Zealand]]. På [[maori]] er underarten ''Limosa lapponica baueri'' kjent under namnet ''Kūaka''. I 2007 blei det utført satellittsporing av radiomerkte fuglar. Fuglar blei spora og trekkruter observert frå New Zealand til [[Gulehavet]] og [[Kina]]. Ein registrerte då ein lappspove som flaug turen utan stopp over distansen 11&nbsp;026 km, den lengste kjente utførte flydistansen. Turen tok ca. ni dagar. Eit individ heldt fram frå Kina til Alaska. Etter hekkinga, den 29. august 2007, starta fuglen ein tur utan stopp frå Avinof-halvøya i Vest-Alaska til [[Piako River]], nær [[Thames på New Zealand]], ein flytur på 11&nbsp;680 kilometer. == Kjelder == *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bar-tailed Godwit|Bar-tailed Godwit]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 4. juli 2009.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' *** [http://alaska.usgs.gov/science/biology/avian_influenza/pdfs/Gill_et_al_2008_Godwit_Migration.pdf Proc. R. Soc. B, ''Extreme endurance flights by landbirds crossing the Pacific Ocean''] *** [http://www.werc.usgs.gov/sattrack/shorebirds/overall.html USGS: Migration of Bar-tailed Godwits]'' * [http://birdlife.no/fuglekunnskap/fugleatlas/index.php?taxon_id=4556 Artsskildring] hos [[Norsk Ornitologisk Forening]] ;Referansar {{reflist|refs= <ref name="adb">{{Kjelde www |url = https://www.artsdatabanken.no/Taxon/_/3765 |tittel = Artsdatabankens artsopplysningar |henta = 2022-03-14 |utgjevar = Artsdatabanken |dato = 2022-03-14 }}</ref> <ref name="adbr">{{Kjelde www |url = https://www.artsdatabanken.no/lister/rodlisteforarter/2021/28191 |tittel = Fugler: Vurdering av lappspove Limosa lapponica for Norge. Norsk rødliste for arter 2021. |forfattar = Stokke BG, Dale S, Jacobsen K-O, Lislevand T, Solvang R og Strøm H |henta = 2022-03-14 |utgjevar = Artsdatabanken |dato = 2021-11-24 }}</ref> }} == Bakgrunnsstoff == * {{artslenkjer}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Snipefamilien]] [[Kategori:Fuglar i Noreg]] iavnsafn5i04y1y52jreaugpyxss9mq 0 160322 3674688 3387596 2026-09-26T08:58:17Z Tinymonty 25757 Om norsk namn og nyare taksonomi 3674688 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja }} '''Fjellkattefot''' (''Antennaria alpina'') er ei plante i [[korgplantefamilien]], med ei [[amfi-atlantisk utbreiing]] (finst på begge sider av [[Atlanterhavet]]). Fjellkattefot er kring 8 cm høg, med blad som er lyst grålodne på undersida, og oftast også på oversida. Stengelen er kvitfilta. Korgdekkblad mørkt gråbrune, seinare gulbrune., smale og spisse på hoplanta, breiare og med oppflisa kant på hannplanta. Hannplanta er mykje meir sjeldsynt enn hoplanta. Elles har fjellkattefot kvit fnokk, sjeldan lyst raudleg. Blømer kring juli i bakkar og på knausar til fjells, mest på kalkrik grunn. I [[Noreg]] er planta utbreidd frå [[Rogaland]] i sør til [[Finnmark]] i nord. Eit anna norsk namn på arten har vore filtkattefot, men Artsdatabanken tilrår no fjellkattefot. Tidlegare vart grønkattefot oppfatta som ein underart av fjellkattefot, men denne vert no rekna som ein art, ''Antennaria porsildii''. ==Kjelder== *[[Johannes Lid]]: ''Norsk-svensk-finsk flora''. Det Norske Samlaget, 1985. {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Fjällkattfot|Fjällkattfot]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 17. juni 2010.'' {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Plantar i Noreg]] [[Kategori:Korgplantefamilien]] 8hxuhzggnw2dc40aaqw6de1g9pmisf8 3674689 3674688 2026-09-26T08:59:03Z Tinymonty 25757 Lenka til ADB 3674689 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja }} '''Fjellkattefot''' (''Antennaria alpina'') er ei plante i [[korgplantefamilien]], med ei [[amfi-atlantisk utbreiing]] (finst på begge sider av [[Atlanterhavet]]). Fjellkattefot er kring 8 cm høg, med blad som er lyst grålodne på undersida, og oftast også på oversida. Stengelen er kvitfilta. Korgdekkblad mørkt gråbrune, seinare gulbrune., smale og spisse på hoplanta, breiare og med oppflisa kant på hannplanta. Hannplanta er mykje meir sjeldsynt enn hoplanta. Elles har fjellkattefot kvit fnokk, sjeldan lyst raudleg. Blømer kring juli i bakkar og på knausar til fjells, mest på kalkrik grunn. I [[Noreg]] er planta utbreidd frå [[Rogaland]] i sør til [[Finnmark]] i nord. Eit anna norsk namn på arten har vore filtkattefot, men [[Artsdatabanken]] tilrår no fjellkattefot. Tidlegare vart grønkattefot oppfatta som ein underart av fjellkattefot, men denne vert no rekna som ein art, ''Antennaria porsildii''. ==Kjelder== *[[Johannes Lid]]: ''Norsk-svensk-finsk flora''. Det Norske Samlaget, 1985. {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Fjällkattfot|Fjällkattfot]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 17. juni 2010.'' {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Plantar i Noreg]] [[Kategori:Korgplantefamilien]] qqtrgwxjvk026a6nfn8m1v5i96938a4 3674692 3674689 2026-09-26T09:05:38Z Tinymonty 25757 /* Kjelder */ Lagt til Norsk flora 2022 3674692 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja }} '''Fjellkattefot''' (''Antennaria alpina'') er ei plante i [[korgplantefamilien]], med ei [[amfi-atlantisk utbreiing]] (finst på begge sider av [[Atlanterhavet]]). Fjellkattefot er kring 8 cm høg, med blad som er lyst grålodne på undersida, og oftast også på oversida. Stengelen er kvitfilta. Korgdekkblad mørkt gråbrune, seinare gulbrune., smale og spisse på hoplanta, breiare og med oppflisa kant på hannplanta. Hannplanta er mykje meir sjeldsynt enn hoplanta. Elles har fjellkattefot kvit fnokk, sjeldan lyst raudleg. Blømer kring juli i bakkar og på knausar til fjells, mest på kalkrik grunn. I [[Noreg]] er planta utbreidd frå [[Rogaland]] i sør til [[Finnmark]] i nord. Eit anna norsk namn på arten har vore filtkattefot, men [[Artsdatabanken]] tilrår no fjellkattefot. Tidlegare vart grønkattefot oppfatta som ein underart av fjellkattefot, men denne vert no rekna som ein art, ''Antennaria porsildii''. ==Kjelder== *[[Johannes Lid]]: ''Norsk-svensk-finsk flora'', Det norske samlaget, 1985. * Elven, R, Bjorå, C.S., Fremstad, E., Hegre, H. & Solstad, H.: "Norsk flora", Det norske samlaget, 2022. {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Fjällkattfot|Fjällkattfot]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 17. juni 2010.'' {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Plantar i Noreg]] [[Kategori:Korgplantefamilien]] hqldjrtqlw394cxbludly85gb5njamz 3674696 3674692 2026-09-26T09:08:43Z Tinymonty 25757 Tinymonty flytte sida [[Filtkattefot]] til [[Fjellkattefot]] over ei omdirigering: Nytt namn vert tilrådd av ADB 3674692 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja }} '''Fjellkattefot''' (''Antennaria alpina'') er ei plante i [[korgplantefamilien]], med ei [[amfi-atlantisk utbreiing]] (finst på begge sider av [[Atlanterhavet]]). Fjellkattefot er kring 8 cm høg, med blad som er lyst grålodne på undersida, og oftast også på oversida. Stengelen er kvitfilta. Korgdekkblad mørkt gråbrune, seinare gulbrune., smale og spisse på hoplanta, breiare og med oppflisa kant på hannplanta. Hannplanta er mykje meir sjeldsynt enn hoplanta. Elles har fjellkattefot kvit fnokk, sjeldan lyst raudleg. Blømer kring juli i bakkar og på knausar til fjells, mest på kalkrik grunn. I [[Noreg]] er planta utbreidd frå [[Rogaland]] i sør til [[Finnmark]] i nord. Eit anna norsk namn på arten har vore filtkattefot, men [[Artsdatabanken]] tilrår no fjellkattefot. Tidlegare vart grønkattefot oppfatta som ein underart av fjellkattefot, men denne vert no rekna som ein art, ''Antennaria porsildii''. ==Kjelder== *[[Johannes Lid]]: ''Norsk-svensk-finsk flora'', Det norske samlaget, 1985. * Elven, R, Bjorå, C.S., Fremstad, E., Hegre, H. & Solstad, H.: "Norsk flora", Det norske samlaget, 2022. {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Fjällkattfot|Fjällkattfot]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 17. juni 2010.'' {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Plantar i Noreg]] [[Kategori:Korgplantefamilien]] hqldjrtqlw394cxbludly85gb5njamz 3674702 3674696 2026-09-26T09:18:41Z Ranveig 39 Bakgrunnsstoff 3674702 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja }} '''Fjellkattefot''' (''Antennaria alpina'') er ei plante i [[korgplantefamilien]], med ei [[amfi-atlantisk utbreiing]] (finst på begge sider av [[Atlanterhavet]]). Fjellkattefot er kring 8 cm høg, med blad som er lyst grålodne på undersida, og oftast også på oversida. Stengelen er kvitfilta. Korgdekkblad mørkt gråbrune, seinare gulbrune., smale og spisse på hoplanta, breiare og med oppflisa kant på hannplanta. Hannplanta er mykje meir sjeldsynt enn hoplanta. Elles har fjellkattefot kvit fnokk, sjeldan lyst raudleg. Blømer kring juli i bakkar og på knausar til fjells, mest på kalkrik grunn. I [[Noreg]] er planta utbreidd frå [[Rogaland]] i sør til [[Finnmark]] i nord. Eit anna norsk namn på arten har vore filtkattefot, men [[Artsdatabanken]] tilrår no fjellkattefot. Tidlegare vart grønkattefot oppfatta som ein underart av fjellkattefot, men denne vert no rekna som ein art, ''Antennaria porsildii''. ==Kjelder== {{refopning}} *[[Johannes Lid]]: ''Norsk-svensk-finsk flora'', Det norske samlaget, 1985. * Elven, R, Bjorå, C.S., Fremstad, E., Hegre, H. & Solstad, H.: ''Norsk flora'', Det norske samlaget, 2022. ---- *''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Fjällkattfot|Fjällkattfot]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 17. juni 2010.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * {{artslenkjer}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Plantar i Noreg]] [[Kategori:Korgplantefamilien]] fvu5vmf8lv62aklbf7umfxyq7zh4lgl 0 169307 3674785 3444283 2026-09-26T11:14:40Z Ranveig 39 Ref-flikk 3674785 wikitext text/x-wiki {{Fix bunching|begin}} {{Infoboks militære konfliktar | konflikt=Kittanning-ekspedisjonen | del av=[[den franske og indianske krigen]] | dato=8. september 1756 | stad=nær [[Kittanning]] i den britiske [[provinsen Pennsylvania]] | resultat=7 av 11 fangar sleppte fri | part1=[[Provinsen Pennsylvania]] |part2 =[[Lenape|Delaware-indianarar]] |kommandant1 =[[John Armstrong Sr.|John Armstrong]] |kommandant2 =Captain Jacobs{{KIA}} |styrke1 =300 militssoldatar |styrke2 =Ukjend |tap1 = 17 drepne<br>13 skadde<br>19 sakna<br>(dei sakna omfattar fire frigjorte kvite fangar, av desse vart to tekne til fange att og torturert til døde)<ref name="PAHistMus">{{Citation |title=Pennsylvania Historical and Museum Commission |url=http://www.phmc.state.pa.us/ppet/kittanning/page3.asp?secid=31 |accessdate=2010-11-12 |archive-date=2007-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070902212340/http://www.phmc.state.pa.us/ppet/kittanning/page3.asp?secid=31 }}</ref> |tap2 =7 menn og 2 kvinner drepne<ref name="PAHistMus"/> }} {{Fix bunching|mid}} {{den franske og indianske krigen}} {{Fix bunching|end}} '''Kittanning-ekspedisjonen''', òg kjend som '''Armstrong-ekspedisjonen''' eller '''Slaget ved Kittanning''', var eit raid under [[den franske og indianske krigen]] som førte til at den [[Indianarar i USA|indianske]] landsbyen [[Kittanning]] vart øydelagd. Landsbyen hadde vore utgangspunktet for åtak frå [[Lenape|delawarekrigarar]] (lenapefolk) mot kolonistar i den britiske [[provinsen Pennsylvania]]. Kommandert av oberstløytnant [[John Armstrong d. e.|John Armstrong]] gjekk raidet langt inn i fiendtlege område og var den einaste store ekspedisjonen som militssoldatane i Pennsylvania gjorde under krigen. Tidleg den 8. september gjekk dei overraskande til åtak på den indianske landsbyen. ==Bakgrunn== Sjølv om det etter kvart vart ein verdsomspennande konflikt kalla [[sjuårskrigen]], starta [[den franske og indianske krigen]] på grensa til Pennsylvania for å få kontroll over [[Ohio Country]]. Då [[George Washington]] [[Slaget ved Fort Necessity|overgav]] seg ved [[Fort Necessity]] i 1754 og Braddock tapte i 1755, var nybyggjarane på grensa til Pennsylvania utan forsvar og samla saman folk for å kunne forsvare seg. Franskmennene og indianarane som hadde slått general [[Edward Braddock]] i [[slaget ved Monongahela|Monongahela]] var hovudsakleg frå området rundt [[Dei store sjøane]] i nord. Dei lokale indianarane, hovudsakleg delaware- og [[shawneefolk]] som hadde flytta til området etter at dei kvite kolonistane hadde slått seg ned i områda deira lenger aust. Dei hadde venta for å sjå kven som kom til å vinne konkurransen, for dei kunne ikkje risikere å halde med den tapande sida. Då [[Fort Duquesne]] var sikra, klarte dei sigrande franskmennene å oppfordre Delaware og Shawnee til å ta opp stridsøksa mot dei som hadde teke landet deira. Rundt oktober 1755 starta Delaware og Shawnee, ofte i lag med franskmennene, å raide busetnader i Pennsylvania. Indianarane skilde ikkje mellom soldatar og sivile, og kvinner og born vart òg drepne og [[skalpering|skalperte]], og fangar vart ofte torturerte til døde.<ref>Sipe, C. Hale, ''The Indian Wars of Pennsylvania'', Wennawoods Publishing, 2006 (opphavleg 1931).</ref> Sjølv om dei europeiske amerikanarane òg var brutale i krigen, fann dei indianarane særleg brutale og skremmande. Av indianarane fann ein høvdingane [[Shingas]] og [[Captain Jacobs]], som begge budde i Kittanning. Kolonistyret i Pennsylvania og [[provinsen Virginia|Virginia]] tilbydde dusør for skalpane deira. Captain Jacobs var på ein ekspedisjon leia av [[Louis Coulon de Villiers]] som tok [[Fort Granville]] (nær dagens [[Lewistown i Pennsylvania|Lewistown]]) morgonen 2. august 1756. Angriparane vart haldne tilbake, men kommandanten i garnisonen vart drepen og hans nestkommanderande overgav garnisonen, inkludert kvinner og barn, morgonen etter.<ref name=om174>O'Meara, s. 174</ref> Bror til kommandanten, oberstløytnant John Armstrong, oraniserte umiddelbart ein ekspedisjon mot Kittanning for å ta hemn.<ref name=om174/> ==Raidet== Armstrong førte 300 militssoldatar frå [[Fort Shirley]] den 31. august. Den 7. september hadde soldatane nådd utkanten av Kittanning. Teikn på små indianarleirar fekk oberst Armstrong til ta ut eit dusin mann under løytnant James Hogg for å halde auge med dei, medan resten av soldatane gjekk mot landsbyen.<ref>Fisher, s. 10</ref> Morgonen etter sette Armstrong i gang eit overraskingsåtak mot landsbyen. Mange av innbyggjarane flykta, men Captain Jacobs sette opp eit forsvar, og gøymde kona og familien deira i huset sitt. Då han nekta å overgje seg vart huset hans og andre sine hus sette i brann. Krut som låg lagra i husa tok fyr og somme hus eksploderte og bitar av kroppane til indianarane vart kasta høgt opp i lufta og landa i ein kornåker like ved.<ref>Fisher, s. 11-12</ref> Captain Jacobs vart drepen og skalpert etter å ha hoppa ut av huset i eit forsøk på å unngå flammane. Slaget enda med heile landsbyen i flammar.<ref name=Fis12>Fischer, s. 12</ref> Fangane informerte Armstrong om at 24 mann hadde sett ut frå landsbyen dagen før for å gjere nok eit raid. Dette gjorde Armstrong uroa for løytnant Hogg, så han gav ordre om å trekkje seg attende. Etter nokre kilometer møtte dei ein dødeleg skadd Hogg, som fortalte at styrke hans hadde vorte angripen av ein større indianarstyrke. Somme av mennene hans hadde flykta, og dei fleste andre vart drepne.<ref name=Fis12/> 13. september kom Armstrong og resten av styrken hans tilbake til Fort Lowden.<ref name=Fis13>Fisher, s. 13</ref> I følgje rapporten til Armstrong tok han 11 skalpar og frigjorde 11 fangar. Han estimerte at mennene hans hadde teke livet av mellom 30 og 40 indianarar.<ref name=Fis12/> ==Etterverknad== Øydelegginga av Kittanning vart rekna som ein siger i Pennsylvania og Armstrong vart etterpå kjend som «Helten av Kittanning». Han og mennene hans kravde inn «skalp-dusøren» som var på Captain Jacobs.<ref name="Anderson, Crucible of War, 164">Anderson, ''Crucible of War'', s. 164</ref> Sigeren var derimot dyrekjøpt. Angriparane leid større tap enn dei påførte og dei fleste i landsbyen rømde, og tok med seg nesten alle fangane dei heldt der.<ref>Hunter, ''Pennsylvania Frontier'', s. 405–410</ref> Ekspedisjonen førte truleg òg til grensekrigen, og indianarraida seinare på hausten vart verre enn dei nokon sinne hadde vore.<ref name="Anderson, Crucible of War, 164"/> Kittanning-raidet synte for innbyggjarane i landsbyen at dei var sårbare og mange flytta til meir trygge stader. Ei fredsgruppe leia av bror til Shingas, [[Tamaqua]], kom snart til frontlinja.<ref name=McC126>McConnell, s. 126</ref> Tamaqua gjorde etter kvart fred med Pennsylvania i [[Easton-traktaten]], som gjorde at britane under general [[general John Forbes|John Forbes]] klarte å utføre [[Forbes-ekspedisjonen|ein ekspedisjon]] i 1758 som dreiv franskmennene frå Fort Duquesne. ==Kjelder== {{fotnoteliste}} <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kittanning Expedition|Kittanning Expedition]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 12. november 2010.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' ** {{Cite book|last=Anderson|first=Fred|title=Crucible of War: The Seven Years War and the Fate of Empire in British North America, 1754–1766|location=New York|publisher=Alfred Knopf|year=2000|isbn=0375406425}} ** {{Cite journal|last=Fisher|first=John S|title=Colonel John Armstrong's Expedition against Kittanning|url=http://www.jstor.org/stable/20086627|journal=The Pennsylvania Magazine of History and Biography|publisher=Historical Society of Pennsylvania|pages=1–14|year=1927|issue=Volume 51, No 1}} ** Hunter, William A. ''Forts on the Pennsylvania Frontier, 1753-1758''. 1960; Wennawoods reprint, 1999. ** McConnell, Michael N. ''A Country Between: The Upper Ohio Valley and Its Peoples, 1724-1774.'' Lincoln: University of Nebraska Press, 1992. ** Myers, James P. "Pennsylvania's Awakening: the Kittanning Raid of 1756." ''Pennsylvania History'' 66 (1999), 399—420. [http://cip.cornell.edu/Dienst/UI/1.0/Summarize/psu.ph/1134144174?abstract=] ** {{Cite book|last=O'Meara|first=Walter|title=Guns at the Forks|publisher=Prentice Hall|location=Englewood Cliffs, NJ|year=1965|oclc=21999143}} </div> ==Bakgrunnsstoff== * [http://www.phmc.state.pa.us/ppet/kittanning/page1.asp?secid=31 Pennsylvania Historical and Museum Commission om ekspedisjonen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041128235208/http://www.phmc.state.pa.us/ppet/kittanning/page1.asp?secid=31 |date=2004-11-28 }} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Konfliktar i 1756]] [[Kategori:Slag i den franske og indianske krigen]] 5w6vu07fsz3cv8r9xfnn9r4sdg39sfb 0 170197 3674691 3290756 2026-09-26T09:02:24Z Tinymonty 25757 /* Norske artar i kattefotslekta */ Oppdatert taksonomi 3674691 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja}} '''Kattefotslekta''' er ei planteslekt i [[korgplantefamilien]]. Desse er fleirårige ullhåra eller om lag snaue plantar med avlange utagga blad i rosett som kan danne tuver eller matter. Øvre delen av korgdekkblada er ei stiv blank hinne. Særskilde hannplantar og hoplantar. Fjellkattefot og grønkattefot har frøformeiring utan befruktning, og hannplantane er sjeldne. [[fil:Antennaria dioica.jpg|mini|venstre|Kattefot]] === Norske artar i kattefotslekta === I [[Noreg]] veks fire [[art]]ar: * [[Kattefot]] (''Antennaria dioica'') * [[Gaissakattefot]] (''Antennaria nordhageniana'') * Fjellkattefot (''Antennaria alpina'') ** Grønkattefot (''Antennaria porsildii'') ** Lappkattefot (''Antennaria lapponica'') * [[Sølvkattefot]] (''Antennaria villifera'') ==Kjelder== *Svensk wikipedia. *[[Johannes Lid]]: ''Norsk-svensk-finsk flora''. Det Norske Samlaget, 1985. {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Kattfötter|Kattfötter]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 26. november 2010.'' {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Planteslekter]] [[Kategori:Korgplantefamilien]] atdfirljuztwjdesiiyycmwusk8sryn 3674700 3674691 2026-09-26T09:09:33Z Tinymonty 25757 Retta lenke 3674700 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja}} '''Kattefotslekta''' er ei planteslekt i [[korgplantefamilien]]. Desse er fleirårige ullhåra eller om lag snaue plantar med avlange utagga blad i rosett som kan danne tuver eller matter. Øvre delen av korgdekkblada er ei stiv blank hinne. Særskilde hannplantar og hoplantar. Fjellkattefot og grønkattefot har frøformeiring utan befruktning, og hannplantane er sjeldne. [[fil:Antennaria dioica.jpg|mini|venstre|Kattefot]] === Norske artar i kattefotslekta === I [[Noreg]] veks fire [[art]]ar: * [[Kattefot]] (''Antennaria dioica'') * [[Gaissakattefot]] (''Antennaria nordhageniana'') * [[Fjellkattefot]] (''Antennaria alpina'') ** Grønkattefot (''Antennaria porsildii'') ** Lappkattefot (''Antennaria lapponica'') * [[Sølvkattefot]] (''Antennaria villifera'') ==Kjelder== *Svensk wikipedia. *[[Johannes Lid]]: ''Norsk-svensk-finsk flora''. Det Norske Samlaget, 1985. {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Kattfötter|Kattfötter]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 26. november 2010.'' {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Planteslekter]] [[Kategori:Korgplantefamilien]] iw8jgvxdx1mm9b0k41bsu9i4gc3tqbi 1 187695 3674698 1689597 2026-09-26T09:08:43Z Tinymonty 25757 Tinymonty flytte sida [[Diskusjon:Filtkattefot]] til [[Diskusjon:Fjellkattefot]] over ei omdirigering: Nytt namn vert tilrådd av ADB 1689597 wikitext text/x-wiki Etter Artsdatabanken er fjellkattefot ein underart av filtkattefot, og det er filtkattefot som har vitskapleg namn Antennaria alpina. Eg flyttar difor artikkelen til [[Filtkattefot]] swra4dngpxymoskg2n86zh4sxl3uwl7 0 191401 3674558 3405929 2026-09-25T12:31:15Z Ranveig 39 3674558 wikitext text/x-wiki [[Fil:Antarctica Map.png|thumb|right|300px|Kart over Antarktis, med Wilkes Land til høyre]] '''Wilkes Land''' er eit stort landområde i den austre delen av [[Antarktika|det antarktiske kontintentet]] og inngår i kravområdet [[Australia]] i [[Antarktis]], [[Australsk Antarktis]]. Området er oppkalla etter løytnant, seinare kontreadmiral [[Charles Wilkes]], som leia den [[USA|amerikanske]] antarktisekspedisjonen 1838–1842 og observerte land fleire stader i denne sektoren. Området strekkjer seg frå [[Queen Mary Coast]] i vest ved 100°28' A til [[Adélie Land|Adelie Land]] i aust ved 136° A, og havet utanfor kysten av Wilkes Land grensar mot [[Indiahavet]]. Området strekkjer seg som ein sektor heilt inn til [[Sørpolen]] og har eit areal på om lag 2 000 000 km², der det meste ligg under is. Området er delt inn i følgjande sektorar: *[[Knox Land]]: 100°28'&nbsp;A til 109°16'&nbsp;A *[[Budd Land]]: 109°16'&nbsp;A til 115°33'&nbsp;A *[[Sabrina Land]]: 115°33'&nbsp;A til 122°05'&nbsp;A *[[Banzare Land]]: 122°05'&nbsp;A til 130°10'&nbsp;A *[[Clarie Land]]: (Wilkes Coast) 130°10'&nbsp;A til 136°&nbsp;A Kystlinja vart undersøkt og kartlagt av [[Operasjon Highjump]] 1946–1947, [[Operasjon Windmill]] 1947–1948, [[Australian National Antarctic Research Expeditions]] (ANARE) 1956–1960 og sovjetiske antarktisekspedisjonar 1956–1959. ==Geologi== I 2006 gjorde eit forskarlag leia av [[Ralph von Frese]] og [[Laramie Potts]] gravitasjonsmålingar ved hjelp av NASA-satelittane [[Gravity Recovery and Climate Experiment|GRACE]] og oppdaga det nesten 500 km breie [[Wilkes Land-krateret]], som truleg vart skapt kring 250 millionar år sidan.<ref name="crater">{{cite web| url=http://researchnews.osu.edu/archive/erthboom.htm| title=Big Bang in Antarctic — Killer Crater Found Under Ice| publisher=Research News| first=Pam Frost| last=Gorder| date=June 1, 2006| access-date=2012-10-14| archive-date=2016-03-06| archive-url=https://web.archive.org/web/20160306140004/http://researchnews.osu.edu/archive/erthboom.htm}}</ref> ==Wilkes Land i populærkulturen== * Wilkes Land vert mykje nytta som åstad i filmen ''[[filmen The X-Files|The X-Files]]'' frå 1998. Fox Mulder reiser til [[Antarktis]] for å redde partnaren Dana Scully, som vert heldt til fange her. ==Kjelder== {{fotnoteliste}} <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Wilkes Land|Wilkes Land]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 5. august 2011.'' **''{{Wikipedia-utgåve|nb}} oppgav desse kjeldene:'' * [http://data.aad.gov.au/aadc/gaz/scar/ Composite Gazetteer of Antarctia]. [[Den vitenskapelige komite for antarktisforskning]] (SCAR) </div> {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Wilkes Land| ]] [[Kategori:Australsk Antarktis]] 164rzla7hhrt3u50kpelyft07zqnswj 0 212836 3674641 2861979 2026-09-26T01:36:28Z SpinnerLaserzthe2nd 107566 ([[c:GR|GR]]) [[File:Le Cerneux-Pequignot-coat of arms.svg]] → [[File:CHE Le Cerneux-Péquignot Flag.svg]] 3674641 wikitext text/x-wiki {{Infoboks kommune Sveits | namn= Le Cerneux-Péquignot | kommunevåpen= CHE Le Cerneux-Péquignot Flag.svg | språk= fransk | kanton= Neuchâtel | isokode = CH-NE | distrikt= [[Distriktet Le Locle|Le Locle]] | latd=47|latm=1|longd=6|longm=40 | postnummer= 2414 | kommunenummer= 6434 | areal= 15.67 | høgd= 1088 | innbyggjarar= 330|innbyggjarar_i_år = December 2007 | popofyear = 2005 |}} '''Le Cerneux-Péquignot''' er ein [[kommunar i Sveits|kommune]] i distriktet [[Distriktet Le Locle|Le Locle]] i [[kantonar i Sveits|kantonen]] [[kantonen Neuchâtel|Neuchâtel]] i [[Sveits]]. Kommunen har {{Sveitsisk folketal|CH-NE|6434 }} innbyggjarar ({{Sveitsisk folketal Y|CH-NE| 6434}}) og eit areal på {{areal|16}}. Kommunesenteret ligg 1088 meter over havet. Kommunen består av landsbyen Le Cerneux-Péquignot, nær grensa til [[Frankrike]], samt fleire spreidde grender og gardar. ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Le Cerneux-Péquignot|Le Cerneux-Péquignot]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 31. mars 2012.'' </div> ==Bakgrunnsstoff== * {{HDS|2843|Le Cerneux-Péquignot}} {{Autoritetsdata}} {{DEFAULTSORT:Cerneux-Pequignot}} [[Kategori:Kommunar i Neuchâtel]] oihwk7cskhb6wueyav7da4th9hipj06 0 221790 3674550 3631759 2026-09-25T12:22:43Z Ranveig 39 3674550 wikitext text/x-wiki {{infoboks verksemd}} '''SCE Studio Liverpool''' (opphavleg stifta som '''Psygnosis''' i 1984) var eit videospelutviklarhus med hovudkontor på Wavertree Technology Park i Liverpool, England. Det var ein del av [[Sony Computer Entertainment Worldwide Studios]]. Selskapet var eit heileigd dotterselskap av [[Sony Computer Entertainment]] og hadde sysselsett rundt 100 personar delt på to utviklingsgrupper. ==Spel== ===Spel utvikla eller utgjevne som ''Psygnosis''=== {{col-begin}} {{col-3}} * ''[[3D Lemmings|3D Lemmings Winterland]]'' * ''[[3X: The Science of War]]'' * ''[[Adidas Power Soccer]]'' * ''[[The Adventures of Lomax]]'' * ''[[Agony (video game)|Agony]]'' * ''[[Air Support]]'' * ''[[Alundra]]'' * ''[[Amnios]]'' * ''[[Anarchy]]'' * ''[[Aquaventura]]'' * ''[[Armour-Geddon]]'' * ''[[Armour-Geddon 2|Armour-Geddon 2: Codename Hellfire]]'' * ''[[Assault Rigs]]'' * ''[[Atomino]]'' * ''[[Attack of the Saucerman]]'' * ''[[Awesome]]'' * ''[[Baal]]'' * ''[[Ballistix]]'' * ''[[Barbarian]]'' * ''[[Barbarian II]]'' * ''[[Benefactor]]'' * ''[[Bills Tomato Game]]'' * ''[[Blast Radius]]'' * ''[[Blood Money]]'' * ''[[Bloodwych]]'' * ''[[Blue Ice]]'' * ''[[Bob's Bad Day]]'' * ''[[Bram Stoker's Dracula]]'' * ''[[Brataccas]]'' (1985) * ''[[Brian the Lion]]'' * ''[[The Carl Lewis Challenge]]'' * ''[[Captain Fizz Meets The Blaster-Trons]]'' * ''[[Carthage]]'' * ''[[Christmas Lemmings]]'' * ''[[Chronicles of the Sword]]'' * ''[[Chrono Quest]]'' * ''[[City of Lost Children]]'' * ''[[Colony Wars]]'' * ''[[Colony Wars: Vengeance]]'' * ''[[Colony Wars: Red Sun]]'' * ''[[Combat Air Patrol]]'' * ''Creepers'' * ''[[Cytron]]'' * ''[[Darker]]'' * ''[[Darkstalkers]]'' * ''[[Daughter of Serpents]]'' * ''[[Deadline]]'' (1996) * ''[[Deep Space]]'' * ''[[Defcon 5]]'' * ''[[Destruction Derby]]'' * ''[[Destruction Derby 2]]'' {{col-3}} * ''[[Destruction Derby 64]]'' * ''[[Destruction Derby Raw]]'' * ''[[Diggers 2: Extractors]]'' * ''[[Discworld]]'' * ''[[Discworld 2|Discworld II: Mortality Bytes!]]'' * ''[[Drakan: Order of the Flame]]'' * ''[[Eagle One: Harrier Attack]]'' * ''[[Ecstatica]]'' * ''[[Ecstatica II]]'' * ''Eliminator'' * ''[[Expert Pool]]'' * ''[[Formula 1]]'' * ''[[Formula 1 97]]'' * ''[[Formula 1 98]]'' * ''[[Formula One 99]]'' * ''[[Formula One 2000]]'' * ''[[G-Police]]'' * ''[[G-Police: Weapons of Justice]]'' * ''Global Domination'' * ''[[Globdule]]'' * ''Guilty'' * ''[[Hired Guns]]'' * ''[[Infestation]]'' * ''[[Innocent Until Caught]]'' * ''[[The Killing Game Show]]'' * ''[[Kingsley's Adventure]]'' * ''[[Krazy Ivan]]'' * ''[[Lander]]'' * ''[[Last Action Hero]]'' * ''[[Leander]]'' * ''[[Lemmings]]'' * ''[[Lemmings 2|Lemmings 2: The Tribes]]'' * ''[[Lemmings 3D]]'' * ''[[Lemmings Chronicles]]'' * ''[[Lemmings Paintball]]'' * ''[[Lemmings Revolution]]'' * ''[[Lifeforce Tenka]]'' * ''[[Mary Shelley's Frankenstein]]'' * ''[[Matrix Marauders]]'' * ''Menace'' * ''[[Metal Fatigue]]'' * ''[[Microcosm]]'' * ''[[Flink|Misadventures of Flink]]'' * ''[[Monster Trucks]]'' * ''[[Nations: Fighter Command]]'' * ''[[Nevermind]]'' * ''[[Nitro]]'' * ''[[Novastorm]]'' * ''[[O.D.T.|O.D.T. - Escape... Or Die Trying]]'' * ''[[Obitus]]'' * ''[[Obliterator]]'' {{col-3}} * ''[[Oh No! More Lemmings]]'' * ''[[Ork]]'' * ''[[Overboard]]'' * Panzer Elite * ''[[Perihelion: The Prophecy]]'' * ''[[Prime Mover]]'' * ''[[Prince of Persia 2: The Shadow and the Flame]]'' * ''[[Pro 18 World Tour Golf]]'' * ''[[Psybadek]]'' * ''[[Puggsy]]'' * ''[[Pyrotechnica]]'' * ''[[Rascal]]'' * ''[[Rastan]]'' * ''[[Retro Force]]'' * ''[[Ring Cycle, The]]'' * ''[[Riot]]'' * ''[[Roll Away]]'' * ''[[Rollcage]]'' * ''[[Rollcage Stage II]]'' * ''[[Rollcage: Limited Edition]]'' * ''[[Rosco McQueen Firefighter Extreme]]'' * ''[[Rush Hour]]'' * ''[[The Second Samurai]]'' * ''[[Sentient]]'' * ''[[Sentinel Returns]]'' * ''[[Shadow Master]]'' * ''[[Shadow of the Beast]]'' (1989) * ''[[Shadow of the Beast II]]'' (1990) * ''[[Shadow of the Beast#Shadow of the Beast III|Shadow of the Beast III: Out of the Shadow]]'' (1992) * ''[[Shipwreckers!]]'' * ''[[Speedster]]'' * ''[[Spice World]]'' * ''[[Stryx]]'' * ''[[Team Buddies]]'' * ''[[Tellurian Defense]]'' * ''[[Terrorpods]]'' * ''[[Theatre of Death]]'' * ''[[Thunder Truck Rally]]'' * ''[[Toy Story]]'' * ''[[Tricks N' Treasures]]'' * ''[[Walker (computer game)|Walker]]'' * ''[[Wipeout]]'' * ''[[Wipeout 64]]'' * ''[[Wipeout 2097|Wipeout: 2097/Wipeout XL]]'' * ''[[Wipeout 3]]'' * ''[[Wipeout 3: Special Edition]]'' * ''[[Wiz 'n' Liz: The Frantic Wabbit Wescue]]'' * ''[[X-It]]'' * ''[[Zombieville]]'' {{col-end}} ===Spel utvikla som ''SCE Studio Liverpool''=== {|class="wikitable" |- !Spel tittel !! Utgjevingsår !! Konsollar |- |''[[Formula One 2001]]'' || 2001 || [[PlayStation 2]] |- |''[[Wipeout Fusion]]'' || 2002 || [[PlayStation 2]] |- |''[[Formula One 2002]]'' || 2002 || [[PlayStation 2]] |- |''[[Formula One 2003]]'' || 2003 || [[PlayStation 2]] |- |''[[Formula One 04|F1 04]]'' || 2004 || [[PlayStation 2]] |- |''[[Wipeout Pure]]'' || 2005 || [[PlayStation Portable]] |- |''[[Formula One 05|F1 05]]'' || 2005 || [[PlayStation 2]] |- |''[[Formula One 06|F1 06]]'' || 2006 || [[PlayStation 2]], [[PlayStation Portable]] |- |''[[Wipeout Pulse]]'' || 2007 || [[PlayStation Portable]], [[PlayStation 2]] |- |''[[Formula One Championship Edition]]'' || 2007 || [[PlayStation 3]] |- |''[[Wipeout HD]]'' || 2008 || [[PlayStation 3]] |- |''[[Wipeout HD|Wipeout HD Fury]]'' || 2009 || [[PlayStation 3]] |- |''[[Wipeout 2048]]'' || 2012 || [[PlayStation Vita]] |} '''Merk:''' dette er engelske titlar. ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:SCE Studio Liverpool|SCE Studio Liverpool]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 22. juli 2012.'' {{refslutt}} {{spire}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Dataspelutviklarar]] [[Kategori:Skipingar i 1984]] [[Kategori:Nedleggingar i 2012]] dgrnl6bwv0kaqcbj9pvprx88oqv0as8 0 228945 3674672 3429222 2026-09-26T07:03:14Z Ranveig 39 Geoboks 3674672 wikitext text/x-wiki {{geoboks|fjellkjede|bilete=Czarnohora.jpg|bilettekst=Den nordlege delen av Tsjornohora med Hoverla.}} '''Tsjornohora'''{{mrk|[[ukrainsk]] Чорногора, [[polsk]] ''Czarnohora'', [[ungarsk]] ''Feketebérc''}} (tyder ''Svartfjellet'') er den høgaste [[fjellkjede|fjellkjeda]] i [[Ukraina|Vest-Ukraina]] i [[Aust-Beskidane og Dei ukrainske Karpatane]], som igjen er ein del av dei Ytre Aust-[[Karpatane]]. Ho ligg ved sidan av [[Gorgany]]fjella. Den høgaste toppen i Tsjornohora er [[Hoverla]] (2062 moh) med andre høge toppar som [[Pop Ivan]] (2022 moh.) og [[Petros i Ukraina|Petros]] (2020 moh.). Fjella består av [[flysch]]. Størstedelen av fjellrekkja dannar [[vasskilje]]t mellom elvane [[Prut]] og [[Tisza]]. Den nedre delen av Tsjornohora er busett av [[hutsul]]ar, som har [[gjeting]] som hovudnæring. Dei største turistsentera i Tsjornohora er [[Bystrets]], [[Rakhiv]], [[Verkhovyna]], [[Vorokhta]] og [[Jasinia]]. ==Merknadar== {{Merknadar}} ==Kjelder== {{refstart}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chornohora|Chornohora]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 7. september 2012.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == *[http://karpaty.prygl.net/cerna-hora.php Tsjornohora] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101123185455/http://karpaty.prygl.net/cerna-hora.php |date=2010-11-23 }} - bilete og informasjon på tsjekkisk * [http://www.karpatywschodnie.pl/photogallery.php ukrainsk Karpatane photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201124054021/http://www.karpatywschodnie.pl/photogallery.php |date=2020-11-24 }} [[Kategori:Fjellkjeder i Aust-Karpatane]] [[Kategori:Fjellkjeder i Ukraina]] h2zifgozd5teg4ejtq58d772eleaq6f 0 228950 3674671 2834386 2026-09-26T07:01:16Z Ranveig 39 +Geoboks og ref. 3674671 wikitext text/x-wiki {{geoboks|fjellkjede}} '''Gorgany''' ([[ukrainsk]] Ґорґани) er ei fjellkjede i [[Ukraina|Vest-Ukraina]] i dei ytre Aust-[[Karpatane]], tilstøytande til [[Tsjornohora]]-fjella. Ho er den største fjellkjeda i Dei ukrainske Karpatane.<ref>{{Citation|title=Gorgany : Climbing, Hiking & Mountaineering : SummitPost|url=https://www.summitpost.org/gorgany/1051070|website=www.summitpost.org|accessdate=2026-09-26}}</ref> [[Fil:Gorgan 01.jpg|mini|venstre|Steinfelt - ''gorgan'']] Det høgaste fjellet i Gorgany er [[Syvulia]] (1836 moh.) og andre høge fjell er [[Ihrovysjtsje]], [[Vysoka]] og [[Grofa]]. Fjella består av [[flysch]], hovudsakleg [[sandstein]], som skapar typiske felt med lause steinar (lokalt kalla ''gorgan'' eller ''grekhot''). Dei grensar til elva [[Mizunka]] og [[Vysjkovskyjpasset]] i vest og elva [[Prut]] og [[Jablonitskyjpasset]] i aust.<ref name=ency>{{Cite book|title=Енциклопедія українознавства. Словникова частина (ЕУ-II)|date=1993|volume=2|page=478}}</ref> Gorgany er den minst folkesette delen av Dei ukrainske Karpatane. Vestlege delar av Gorgany er busett av [[boyko]]ar, som houvdsakleg driv med [[gjeting]] og [[tømmer]]. Dei største byane i området er [[Vorokhta]] og [[Jaremtsje]]. ==Kjelder== {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{Commons|Gorgany}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Fjellkjeder i Aust-Karpatane]] [[Kategori:Fjellkjeder i Ukraina]] ryjte6q51r8gv703r12lwhpxbxv2qj2 0 244611 3674586 3593495 2026-09-25T14:12:36Z Sigmundg 835 3674586 wikitext text/x-wiki {{høgnorsk|høgnorsksida=Elektromagnetisk samhøve}} [[Fil:Schalltoter Raum TU Dresden.jpg|mini|EMC-laboratorium ved [[Technische Universität Dresden|TU Dresden]] i [[Tyskland]].]] '''Elektromagnetisk kompatibilitet (EMC)''' handlar om kor robust eit elektroniske apparat og installasjonar står imot [[elektromagnetisme|elektromagnetisk]] interferens, og kva elektromagnetisk støy dei strålar ut. Elektromagnetisk interferens kann skriva seg frå andre elektriske apparat, eller dei kann ha eit naturleg opphav, som [[lyn]], elektrostatiske utladingar osb. [[Svitsjestøy]] frå [[rele]] og [[digital elektronikk]] når ofte fram til følsam elektronikk ved å fylgja [[elnett]]et, men elektromagnetiske støyfelt kan òg vera kraftige nok til å generera interferens i elektriske apparat. Ofte er det slik at system påverkar kvarandre med gjensidig interferens. Elektriske apparat kan gjerast robuste mot elektromagnetisk støy og interferens ved betre skjerming for å redusera innkopling av elektromagnetiske støyfelt og ved å filtrera nettboren. == Føreskrifter == EMC vert regulert i form av eit [[EMC-direktivet]] som kom i 1996, [[EX-direktivet]], [[lågspenningsdirektivet]], [[maskindirektivet]] osb. Attåt dette kjem miljøvernlovgjeving og nasjonale føreskrifter, som til dømes føreskrifter for elektriske installasjonar i bygningar. == Bibliografi == * Benda, S., ''Elektroniska apparater - Minikrav för industrin inom EU och EFTA'', Studentlitteratur, 1993. * Grødal, A., ''Elektromagnetisk kompabilitet for konstruktører'', Tapir forlag, 1997. * Mardiguian, M., ''EMI trubleshouting techniques'', McGraw-Hill, 2000. * Morrison, R., ''Grounding and shielding techniques'', 1998. * O'Hara, M., ''EMC at component and PCB level'', Newnes, 1998. * Williams, T., ''EMC for product designer'', 2. utg., Newnes, 1992. {{Elektrofag}} [[Kategori:Elektronikk]] lptazpz9t2nnfdcnglceu683sgdktsz 0 261919 3674565 3454379 2026-09-25T12:57:13Z Ranveig 39 Flikk 3674565 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikar | navn = The Everly Brothers | bilete = Everlys Brothers in concert.jpg | bilettekst = Everly Brothers på ein av sine siste konsertar. | opphav = [[Iowa]] i [[USA]] | periode = 1957–1973<br />1983– | sjanger = [[country]], [[rock 'n' roll]], [[rockabilly]] | plateselskap = [http://www.everly.net Everly.net] | URL = | medlemmer = [[Don Everly]]<br />[[Phil Everly]] }} '''The Everly Brothers''' er ei [[USA|amerikansk]] [[country]]-inspirert [[rock]]egruppe sett saman av brørne [[Don Everly|Isaac Donald «Don» Everly]] (f. [[1937]]) og [[Phil Everly|Philip «Phil» Everly]] (f. [[1939]]). Duoen slo gjennom i [[1957]] med sine fine vokalharmoniar og akustiske [[westerngitar]]spel. Dei blei kjent for hittar som «[[Bye Bye Love]]», «[[Wake Up Little Susie]]», «[[All I Have to Do Is Dream]]» og «[[Crying in the Rain]]». Songane dei framførte og harmonisynginga deira inspirerte grupper som [[The Beatles]], [[The Beach Boys]], [[Simon & Garfunkel]] og [[a-ha]]. Med sin pene, harmoniske stil var gruppa mindre kontroversielle enn andre tidlege rockmusikarar som [[Little Richard]] og [[Elvis Presley]], men dei fekk stor tyding for utviklinga av sjangeren. Dei blei plasserte i [[Rockens æresgalleri]] (Rock and Roll Hall of Fame) i 1986. Everly Brothers hadde sterke musikalske røter i countrymusikken, ettersom foreldra deira var countrymusikarar frå [[Kentucky]]. Dei opptredde på foreldra sitt musikkprogram på radio i [[Iowa]] frå 7-8-årsalderen, og programmet blei etterkvart kjend som The Everly Family Show. Everly Brothers var ei av fleire syngande syskengrupper innan countrymusikk på 1950-talet, som [[The Delmore Brothers]], [[The Louvin Brothers]], [[Jim & Jesse]] (McReynolds) og [[The Osborne Brothers]]. Synginga deira hadde [[tett harmoni]], merka seg ut ved mykje bruk av parallelle [[ters]]ar. Desse skilde seg ut frå klassiske harmoniar, og gjorde at kvar melodilinje kunne stå på eigne bein. Som regel song Don den nedre melodilinja ([[baryton]]) og Phil den øvre ([[tenor]]). I «[[Devoted To You]]» bytta dei stadig kven som song den øvre og kven som song den nedre. Don song dei fleste [[solo]]linjene åleine, som i versa i «Bye Bye Love», men Phil song solo i til dømes «[[It's All Over]]». Duoen hadde ei stordomstid i åra rundt 1960. Populariteten deira begynte å dala ei tid før [[den britiske bølgja]], og dei klarte aldri å gjenvinna populariteten sin. Ei tid fortsette dei å gje ut plater, men skilte lag i [[1973]] som bitre uvennar. Everly-brønre begynte å opptre saman igjen i [[1983]], og [[Paul McCartney]] skreiv songen «On The Wings Of A Nightingale» til dei, som blei ein liten hit. Everley Brothers har sidan opptredd ein del saman, mellom anna på [[Simon & Garfunkel]] sin gjenforeningsturne i 2003&ndash;2004. Dei har også vore solomusikarar. Phil Everly hadde mellom anna noko suksess saman med [[Cliff Richard]]. I Noreg hadde duoen særleg stor suksess med singelen «Crying in the Rain» på byrjinga av 1960-talet. Den norske gruppa [[a-ha]] spelte inn ein versjon av denne i 1990 på sitt fjerde album, ''[[East of the Sun, West of the Moon]]''. The Everly Brothers var blant dei første ti namna som blei tekne opp i [[Rockens æresgalleri]] (Rock and Roll Hall of Fame) i 1986. Sidan er dei også blitt tatt opp i Hall of Fame for både [[country]] og [[rockabilly]]. ==Kjelder== {{refstart}} *[http://www.musicvf.com/The+Everly+Brothers.art The Everly Brothers Songs - Top Songs / Chart Singles Discograph], MusicCVF.com *[http://www.everlybrotahers.net/history.html History]{{Død lenkje|date=oktober 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, everlybrotahers.net ---- *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Everly Brothers|The Everly Brothers]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, og «[[:nb:|The Everly Brothers]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}} den 17. august 2013.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} * {{Offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} {{DEFAULTSORT:Everly Brothers, The}} [[Kategori:USA-amerikanske rockegrupper]] [[Kategori:USA-amerikanske musikkgrupper]] [[Kategori:Rock and Roll Hall of Fame]] [[Kategori:Skipingar i 1957]] [[Kategori:Familiegrupper]] [[Kategori:Syskenduoar]] 8v92yfievhq9j3cyp3um59z4pwa93ab 0 266412 3674669 2601530 2026-09-26T06:56:32Z Ranveig 39 Fmt., malar 3674669 wikitext text/x-wiki [[Fil:Carpathian flysch cm03.jpg|mini|Karpatisk flysch]] '''Flysch''' (sveitsisk-tysk for ‘smuldrande’) er leir- og [[sediment|sandsediment]] som er dårleg sorterte og meir eller mindre [[kalk]]haldige, avsett av slamstraumar ([[turbiditt]]ar) eller ved utrasingar under havet. Flyschsediment karakteriserer område med geologisk ustabile tilhøve eller store høgdeskilnader, og finst ofte i samband med fjellkjeder. Kan dannast på grunt vatn, men er meir alminneleg på store havdjup (2000–4000 m). Flysch vart først skildra i [[Alpane]]. ==Kjelder== {{refstart}} *{{snl|dato=2009-02-14|henta=19. november 2013}} {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Sedimentære bergartar]] [[Kategori:Sedimentologi]] [[Kategori:Tyske ord og uttrykk]] s4ttw4onm99mshujv66v3juwcsxlx7u 0 289424 3674638 3242242 2026-09-25T19:21:56Z Johshh 122989 nbsøkmal 3674638 wikitext text/x-wiki {{Infoboks forfattar | namn = Einar Breidsvoll | fødd = 10. august 1889 | fødestad = [[Chicago]] | død = 31. desember 1959 | dødsstad = [[Oslo]] | yrke = Redaktør, korrekturlesar }} '''Einar Breidsvoll''' ({{levde|10. august|1889|31. desember|1959|Breidsvoll, Einar}}) var ein norsk redaktør, språkkonsulent og ordlistemann. Han vart fødd i [[Chicago]] i [[Sambandsstatane]] og voks opp i Heradsbygda i [[Elverum]]. I 1907 tok han realartium ved [[Otto Anderssen]]s skule i [[Kristiania]]. Seinare studerte han realfag ved [[Universitetet i Oslo|Universitetet]]. Som student vart Breidsvoll med i [[Bondeungdomslaget i Oslo|Bondeungdomslaget]] og [[Studentmållaget i Oslo|Studentmållaget]], i sistnemnde som formann både i 1911 og 1913. Seinare gav han ut jubileumsskrifter for båe desse laga. I haustsemesteret 1923 var han nestformann i «målstyret» til [[Kåre Fostervoll]] i Studentersamfundet. I 1913 fekk han jobb som journalist i [[Den 17de Mai]]. I 1917 vart han redaksjonssekretær, og i 1927 vart han redaktør. Den stillinga heldt han til bladet gjekk inn i 1935. Deretter styrte han det venstrepolitiske vekebladet Noreg frå 1937 til krigsutbrotet i 1940. Alt frå 1910-talet, da han mellom anna sette om biologibøkene for gymnaset til nynorsk vart han nytta til ymse slags konsulent- og forlagsarbeid for nynorske bøker. Frå 1917 var han varamedlem i styret i [[Det Norske Samlaget]], vanleg styremedlem til 1936, formann til 1949 og så varamedlem att til 1959. I 1934 tok professor [[Knut Liestøl]] han med i revisjonen av rettskrivingsframlegget for nynorsk. Breidsvoll gav seg sjølv noko av æra for at kløyvd infinitiv og supinum på i vart hovudformer i den endelege normalen. I 1938 gav Liestøl og han ut ei nynorsk ordliste på Samlaget. Han sette seinare opp ei ny utgåve i 1959 i samarbeid med [[Alf Hellevik]]. Frå 1934 var han fast rettleiar i målbruk ved [[Det norske Teatret]]. Han var dessutan språkmedarbeidar ved filminnspelingar, ved [[Riksteatret]], ved [[NRK]] og på [[Stortinget]]. == Kjelder == * «[http://www.allkunne.no/default.aspx?menu=353&id=2985 Einar Breidsvoll]» i [[Allkunne]] innhenta 22. oktober 2014 *{{Artikkelkjelde | forfattar= [[Sigmund Skard]] | utgjevingsår= 1973 | tittel= Einar Breidsvoll | publikasjon= Årbok for Glåmdalen 1973 (red. [[Håvard Skirbekk]]) | side=62-70 }} == Bakgrunnsstoff == * {{Nbsøk|Breidsvoll, Einar|bøker av}} [[Kategori:Folk frå Elverum]] [[Kategori:Målfolk]] [[Kategori:Norske journalistar]] [[Kategori:Norske redaktørar]] 80mz24ake1877037hv2n5n8hhy9gcrg 0 296114 3674802 3520850 2026-09-26T11:47:38Z TU-nor 12071 3674802 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Mladkov - kostel a lipa.JPG | bilettekst = Kyrkje i Mladkov | kart = | karttekst = | flagg = Mladkov Flag.png | symbol = Mladkov.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Králíky|Králíky SO]] | arealtype = Areal by | areal = 12,8 | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 506 | folketal_by = 380 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Mladkov'''{{mrk|[[tysk]] ''Wichstadtl''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Ústí nad Orlicí okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. Han ligg i [[Orlickéfjella]] nær grensa til [[Polen]] og har kring 500 innbyggjarar. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Mladkov ligg administrativt under [[Králíky]], som er ein slik kommune. ==Kjende personar== Den tyske forfattaren [[Gudrun Pausewang]] var fødd og vaks opp i Mladkov.<ref name="Pausewang"/> ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Pausewang">{{Kjelde www | url = https://www.spiegel.de/kultur/literatur/gudrun-pausewang-ist-tot-die-wolke-autorin-mit-91-jahren-gestorben-a-3c1ef2d3-5f6b-4d24-9f5a-58c172fa61a0 | tittel = "Die Wolke"-Autorin - Schriftstellerin Gudrun Pausewang ist tot | avis = Spiegel Online | dato = 24. januar 2020 | language = de |vitja=2026-09-26 }}</ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Orlicí okres|Mladkov]] i6vjtptzu899uczsajanwe38vs5hbnq 0 302543 3674615 3580079 2026-09-25T15:41:45Z Ziv 127914 ([[c:GR|GR]]) [[File:1000000000seconds.jpg]] → [[File:1000000000 seconds since Unix time epoch.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · More precise 3674615 wikitext text/x-wiki [[Fil:Jul-Greg-George-II-1750.tif|mini|Undeskrifta til [[Georg II av England]] på ein [[kontrakt]] frå 1750 som oppgjev både [[den julianske kalenderen|juliansk]] og [[den gregorianske kalenderen|gregoriansk]] dato.]] [[Fil:1000000000 seconds since Unix time epoch.jpg|mini|Digital framsyning av datoen etter [[ISO 8601]].]] [[Fil:Child's Ticket, Chicago Day (3590271310).jpg|mini|[[Billett]] markert med dato.]] '''Dato''' er ei [[tid]]festing av eit visst [[døgn]] i ein [[kalender]]. Han kan oppgjevast med tal eller ei blanding av tal og bokstavar. Det vanlegaste datosystemet i verda i dag er [[den gregorianske kalenderen]]. Den internasjonale standarden [[ISO 8601]] fastset ein felles skrivemåte for tid og dato etter denne kalenderen. Her skal ein skriva den største eininga først ([[år]]) og deretter fallande verdiar. Ein tilrår at tala blir skrivne med [[bindestrek]] imellom, ikkje [[punktum]].<ref name=datum-dag>[https://snl.no/datum%2Fen_viss_dag «Datum: en viss dag»] (14. februar 2009). ''Store norske leksikon''. Fri artikkel henta 1. august 2015.</ref> Ein dato etter denne standarden blir skriven '''{{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY2}}'''. Ein vanlegare norsk skrivemåte er '''[[{{CURRENTDAY}}. {{CURRENTMONTHNAME}}]] [[{{CURRENTYEAR}}]]'''. ==Ordsoge== Ordet «dato» kjem frå [[latin]]. Det er eigentleg ei kasusform ([[dativ]] eller [[ablativ]]) av ''datum'', 'gjeve', som også er opphavet til ordet «[[data]]».<ref>[[https://snl.no/dato «Dato»] (14. februar 2009). ''Store norske leksikon''. Fri artikkel henta 1. august 2015.</ref> Bruken kjem frå mellomalderdokument der ein i underskrifta gjerne skreiv at noko var 'gjeve' eller 'utferdiga' på ein viss dato.<ref name=datum-dag/> ==Bruk== Å datera noko vil seia å tidfesta det. I opphavleg bruk ville det gjerne seia å skriva dagens dato på eit [[brev]], [[dokument]] eller liknande.<ref>[https://snl.no/datere «Datere»] (14. februar 2009). ''Store norske leksikon''. Fri artikkel henta 2. august 2015.</ref> I nyare tid kan det også handla om å tidfesta historiske hendingar og kjelder, som i [[årringsdatering]]. Datoar kan visa kva tid noko har hend eller er venta å henda, noko ein til dømes finn på [[billett]]ar, [[kvittering]]ar og liknande. På [[identifikasjonsdokument]], [[attest]]ar, [[diplom]] og liknande kan fødselsdato, testdato, utgjevingsdato og liknande ha ei viktig tyding. Datoar kan også brukast på [[bygning]]ar, [[minnesmerke]] og liknande for å visa til tida ein bygde noko på, tida nokon levde eller ei viss tid ein vil minnast. Med [[datostempling]] kan ein anten oppgje datoen der noko hende, eller eit anna tidspunkt ei viss tid seinare. Dette kan vera til hjelp på mellom anna [[mat]]varer, slik at ein kan halda styr på kor gamle dei er og kva tid dei bør brukast, eller lånemateriale frå eit [[bibliotek]] der ein kan ha materialet ei viss tid. == Norske skrivereglar == Datoar kan skrivast på fleire måtar på norsk. Dei følgjande skrivemåtane er rekna som korrekte: *10.8.1962 *10.08.1962 *10.8.62 *10.08.62 *02.08.1965 *2.8.1965 *02.08.65 *2.8.65 Det skal ikkje brukast skråstrekar i korrekt norsk. Om ein skriv månedsnamnet med bokstavar, skal ein ha [[punktum]] og [[mellomrom]] etter talet: * 4. juli Forkorta årstal skal skrivas uten [[apostrof]]: *1999 kan forkortast til 99, ikkje '99 Ein kan bruka ordet «den» om ein bruker ord i datoen, som «den 4. juli», men ikkje om ein berre bruker tal (4.7.1989). ==Sjå òg== *[[Datolinja]] *[[Juliansk døgn]] == Kjelder == {{refstart}} *{{Nynorskordboka}} ---- *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dato|Dato]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 1. august 2015.'' **''{{Wikipedia-utgåve|nb}} oppgav desse kjeldene:'' ***{{Kilde bok | forfatter= Finn-Erik Vinje | utgave=0 | utgivelsesår=2009 | kommentar=1. utg. 1973 | tittel=Skriveregler | utgivelsessted= Oslo | forlag= Aschehoug | isbn= 978-82-03-33770-3 }} {{refslutt}} {{spire}} [[Kategori:Tid]] 1712y00pkenx3z9sjf2pqalj8j0qgrp 0 304322 3674734 3432700 2026-09-26T10:26:18Z Ranveig 39 Flikk 3674734 wikitext text/x-wiki {{geoboks|by|kategori=[[kibbutz]]|land=Israel |kartposisjon = Israel | kart = {{posisjonskart|Israel}} |lat_d=29 |lat_m=56 |lat_s = 36.95 | lat_NS = N |long_d=35 |long_m=4 |long_s=7.31 |long_EW=E |bilete=kibbutzGrofit_hill.jpg |bilettekst= | grunnlagd = 1963 | grunnlagd1type = Grunnlagd av | grunnlagd1 = [[Nahal]] | region = [[Arabah]] |andre namn={{hebraisk|גְּרוֹפִית}} |etymologi=‘planteskot’ |distrikttype = [[Distrikt i Israel|Distrikt]] | distrikt = [[Det sørlege distriktet i Israel|Det sørlege distriktet]] |kommune= [[Hevel Eilot regionale kommune|Hevel Eilot]] |fritype = Tilhøyrsle |fri = [[Kibbutzrørsla]] | nettside = [http://www.grofit.net/ www.grofit.net] }} '''Grofit''' ([[hebraisk skrift]] גְּרוֹפִית, tyder ‘skot’ (av ei plante)) er ein [[kibbutz]] nær [[Eilat]] i [[Arabah]]-området heilt sør i [[Israel]]. Han høyrer til [[Hevel Eilot regionale kommune]]. ==Historie== Samfunnet vart grunnlagd i 1963 som ei [[Nahal-busetjing]] og har fått namn etter det arabiske namnet på den nærliggande Grofit-elva. I 1966 vart kibbutzen busett av vaksne som hadde vore medlemmar av ungdomsrørsla [[HaNoar HaOved VeHaLomed]].<ref name=mapa>{{Cite book | publisher = Mapa Publishing | isbn = 965-7184-34-7 | pages = 584 | editor= Yuval El'azari | title = Mapa's concise gazetteer of Israel | location = Tel-Aviv | year = 2005 }} {{språkikon|he}}</ref> ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Grofit|Grofit]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 10. september 2015.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' {{refslutt}} {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Hevel Eilot}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kibbutzar]] [[Kategori:Busetnader grunnlagde i 1963]] [[Kategori:Nahal-busetjingar]] [[Kategori:Busetnader i Det sørlege distriktet i Israel]] [[Kategori:1963 i Israel]] btf11l421jgao8j5r4ss17fzftszqya 14 313223 3674745 2874502 2026-09-26T10:38:58Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674745 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:CS1-feil]] h2gci9g2z68f7xtk489s1oh5ntgt0f5 14 318382 3674737 3047593 2026-09-26T10:27:41Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-vedlikehald]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674737 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:Artiklar med referansefeil]] [[Kategori:CS1-vedlikehald]] hwbkwewgw8plm46dvk87mo7e29tcui1 14 318750 3674749 3047581 2026-09-26T10:39:32Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674749 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:Artiklar med referansefeil]] [[Kategori:CS1-feil]] fmvv9gryt7jax1gujlvm3nc9978txqc 14 321308 3674755 3047584 2026-09-26T10:42:10Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674755 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:Artiklar med referansefeil]] [[Kategori:CS1-feil]] fmvv9gryt7jax1gujlvm3nc9978txqc 14 321315 3674747 3047585 2026-09-26T10:39:22Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674747 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:Artiklar med referansefeil]] [[Kategori:CS1-feil]] fmvv9gryt7jax1gujlvm3nc9978txqc 0 327282 3674678 3066272 2026-09-26T07:26:40Z Ranveig 39 3674678 wikitext text/x-wiki [[Fil:Ecozone Afrotropic.svg|mini|Den afrotropiske regionen]] '''Den afrotropiske regionen''' eller ''den etiopiske regionen'' er ein av åtte [[biogeografi]]ske regionar eller [[økosone]]r. Han omfattar [[Afrika sør for Sahara]], [[Madagaskar]] og andre øyar vest i [[Indiahavet]], sørlege og austlege delar av [[den arabiske halvøya]], ein sørleg del av [[Iran]] og den sørvestlegaste delen av [[Pakistan]]. Størstedelen av regionen har eit [[tropisk klima]]. Eit tjukt [[ørken]]belte skil regionen frå [[den palearktiske regionen]] i nord. Sør for [[Sahara]] ligg to belte av tropiske [[grasslette]]r og [[savanne]] som går frå Atlanterhavet i vest til [[Det etiopiske høglandet]] i aust. Ein mosaikk av savanne og skog går over i [[tropisk lauvfellande skog]] og [[regnskog]] i områda rundt [[ekvator]]. Lenger sør finst fleire ørkenar, som [[Kalahari]]. Heilt i sør ligg [[Cape floraregion]], eit område med [[middelhavsklima]] der ein finn plantar som også har slektningar i [[Den australske regionen]], som ''[[Protea]]'' frå [[Proteaceae]]-familien. ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Afrotropical realm|Afrotropical realm]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 20. desember 2016.'' </div> {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Økosoner|Afrotropisk]] [[Kategori:Afrotropis| ]] 4o0srmhx8j0kb0kjiqofumbba99jvvv 14 330491 3674751 3047588 2026-09-26T10:39:59Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674751 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:Artiklar med referansefeil]] [[Kategori:CS1-feil]] fmvv9gryt7jax1gujlvm3nc9978txqc 14 338337 3674756 3047583 2026-09-26T10:42:14Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674756 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:Artiklar med referansefeil]] [[Kategori:CS1-feil]] fmvv9gryt7jax1gujlvm3nc9978txqc 14 340113 3674752 3047587 2026-09-26T10:40:11Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674752 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:Artiklar med referansefeil]] [[Kategori:CS1-feil]] fmvv9gryt7jax1gujlvm3nc9978txqc 14 340114 3674728 3047598 2026-09-26T10:16:02Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Kategori:CS1 maint: Multiple names: editors list]] til [[Kategori:CS1 maint: multiple names: editors list]] 3047598 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:Artiklar med referansefeil]] j5dkajbs4dmzq86s62pc3aqynksm3d9 3674730 3674728 2026-09-26T10:16:21Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-vedlikehald]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674730 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:Artiklar med referansefeil]] [[Kategori:CS1-vedlikehald]] hwbkwewgw8plm46dvk87mo7e29tcui1 14 340115 3674759 3047589 2026-09-26T10:42:55Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674759 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:Artiklar med referansefeil]] [[Kategori:CS1-feil]] fmvv9gryt7jax1gujlvm3nc9978txqc 14 340116 3674766 3047590 2026-09-26T10:44:06Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674766 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:Artiklar med referansefeil]] [[Kategori:CS1-feil]] fmvv9gryt7jax1gujlvm3nc9978txqc 14 340344 3674725 3047597 2026-09-26T10:11:23Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674725 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:Artiklar med referansefeil]] [[Kategori:CS1-feil]] fmvv9gryt7jax1gujlvm3nc9978txqc 3674726 3674725 2026-09-26T10:11:29Z Ranveig 39 fjerna [[Kategori:CS1-feil]]; la til [[Kategori:CS1-vedlikehald]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674726 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:Artiklar med referansefeil]] [[Kategori:CS1-vedlikehald]] hwbkwewgw8plm46dvk87mo7e29tcui1 0 340855 3674724 3406836 2026-09-26T10:10:13Z Ranveig 39 Rydda i stor tabell og daudt bakgrunnsstoff. 3674724 wikitext text/x-wiki '''4fjell''' er ein årleg turkonkurranse i [[Aure kommune]] på [[Nordmøre]] som går ut på å ha vore på toppen av minst fire av fjella i kommunen i løpet av sesongen. == Om 4fjell == Turkonkurransen 4fjell<ref>{{Citation|title=4 fjell 2017|url=http://www.4fjell.no/|language=nb-NO|accessdate=2019-01-16}}</ref> har vore ein årviss tradisjon sidan oppstarten i 1995. 4fjell vert arrangert av Aure Idrettslag,<ref name="ail">[http://www.aure-il.org/ Aure Idrettslag]</ref> Ertvågsøya IL, Tustna IL, Aure Idrettsråd og Aure Næringsforum som i samarbeid sørgjer for merking av stiar, utlegging av bøker på turmåla og premiering. == Premiering == Den som har vore på toppen av 4 fjell får tilsendt eit deltakarmerke i posten. I tillegg er det varierande grad av premiering i ymse årsklassar og etter kor mange fjell ein har vore på. == Oversikt over fjell == Talet i årskolonnen fortel meir eller mindre kva vanskegrad turen har, der 1 er lettast og 10 er tyngst. {| class="wikitable sortable" |- ! Fjell !Høgd!! Kor !2018|| 2017 |- | Krokvatnet |236|| Ertvågsøya |1|| 1 |- | Steinen |315|| Tustna | || 2 |- | Langheia |463|| Aure | || 3 |- | Ålmomannen |472|| Ertvågsøya |5|| 4 |- | Runden |609|| Tustna |6|| 5 |- | Storbrannfjellet |354|| Skarsøya | || 6 |- | Ormsetfjellet |594|| Ormset |7|| 7 |- | Storklakken |767|| Klakkan |8|| 8 |- | Bergefjellet |595|| Ertvågsøya | || 9 |- | Skarven |896|| Tustna |10|| 10 |- |Nauthatten |170 |Tustna |2 |- |Østbatteri/Støttepunkt |30 |Skarsøya |3 |- |Mebakkfjellet/Fævelfjellet |425 |Aure |4 |- |Korsbekkfjellet |694 |Ertvågsøya |9 |} ==Kjelder== <references/> {{use dmy dates}} [[Kategori:Skipingar i 1995]] [[Kategori:Aure kommune]] [[Kategori:Idrett i Møre og Romsdal]] jufhjmd9hm0grofb2nno1z0lm5uxj1o 0 343237 3674554 3361191 2026-09-25T12:27:24Z Ranveig 39 3674554 wikitext text/x-wiki [[Fil:VAB armoured personnel carrier DSC00846.jpg|mini|Ein [[Frankrike|fransk]] [[Renault VAB]] ]] Eit '''pansra personellkøyretøy''' ('''PPK''', engelsk ''Armored Personnel Carrier''), òg kalla transportpanservogn,<ref>{{Citation|title=Hæren får nye pansrede transportpanservogner|url=https://www.regjeringen.no/no/dokumentarkiv/regjeringen-solberg/aktuelt-regjeringen-solberg/fd/nyheter/2017/nye-113vogner/id2538146/|website=Regjeringen.no|date=2017-02-09|accessdate=2022-03-16|language=no|last=Forsvarsdepartementet}}</ref> er ein underkategori av [[pansra kampvogn]] i den norske omsetjinga av [[CFE-avtalen]]. Det er eit pansra køyretøy som vert brukt for å transportere [[infanteri]] i krigssoner. Køyretøytypen finst med både [[hjul]]- og [[beltedrift]]. [[Forsvaret]] brukar ymse finske [[Sisu Auto|Sisu]] pansra personellkøyretøy som er treaksla og har sekshjulsdrift, nærmare bestemt [[Sisu XA-180|XA-180]], XA-185, XA-186 og XA-203. I tillegg har dei òg amerikanske [[M113]] som har beltedrift. Alle har [[12,7 x 99 mm NATO|12,7 mm]] [[maskingevær]]. [[CFE-avtalen]] definerer PPK som «eit pansra stridskøyretøy som er laga for og utstyrt til å transportere eit infanterilag, og som regel er har eit integrert skytevåpen med eit kaliber på mindre enn 20 millimeter.»<ref name="CFE treaty page 3">{{cite book|title=Treaty on conventional armed forces in Europe|year=1989|page=3|publisher=Organization for Security and Co-operation in Europe|url=http://www.osce.org/library/14087||accessdate=4 April 2013}}</ref> I fylgje konvensjonen er dei ikkje rekna for deltaking i strid med direkte eldgjeving, men er væpna for sjølvforsvar og pansra for å gi vern mot granatsplintar og kuler frå mindre skytevåpen. Døme på slike inkluderer den amerikanske [[M113 armored personnel carrier|M113]], den franske [[Véhicule de l'Avant Blindé|VAB]], den tyske [[Boxer MRAV|GTK Boxer]] og den sovjetiske [[BTR]]. Ein PPK blir som regel brukt til å frakte infanteriet fram til ei linje like før dei venter kontakt med fienden. Infanteristane sit då av (går av) kjøretøyet og rykker vidare fram til fots. Ein PPK er lett pansra, og er sårbar for alle panservernvåpen, inkludert tunge maskingevær og splintar frå nære [[artilleri]]nedslag. == Sjå òg == * [[Stormpanservogn]] * [[Stridsvogn]] == Kjelder == ;Referansar <references/> ---- <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pansret personellkjøretøy|Pansret personellkjøretøy]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 28. september 2017.'' **''{{Wikipedia-utgåve|nb}} oppgav desse kjeldene:'' * [https://web.archive.org/web/20051118201729/http://www.1cacr.org/hist.html History of the Kangaroos] (lest 21. oktober 2005 11:00) * Steeds, Will (red.); ''Forces 89'', Ian Allan Ltd, ISBN 0-7110-1828-6 </div> == Bakgrunnsstoff== * [https://web.archive.org/web/20041103034113/http://home.online.no/~erlenden/UN-tjenesten.htm Skildring av norske soldater i FN-tjeneste med PPK som støtte] {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Pansra personellkøyretøy| ]] [[Kategori:Militære køyretøy]] [[Kategori:Pansra kampvogner]] ja5w3g2tq8jiccv1zxxku6ty8ym4b4d 3674556 3674554 2026-09-25T12:28:21Z Ranveig 39 3674556 wikitext text/x-wiki [[Fil:VAB armoured personnel carrier DSC00846.jpg|mini|Ein [[Frankrike|fransk]] [[Renault VAB]] ]] Eit '''pansra personellkøyretøy''' ('''PPK''', engelsk ''Armored Personnel Carrier''), òg kalla transportpanservogn,<ref>{{Citation|title=Hæren får nye pansrede transportpanservogner|url=https://www.regjeringen.no/no/dokumentarkiv/regjeringen-solberg/aktuelt-regjeringen-solberg/fd/nyheter/2017/nye-113vogner/id2538146/|website=Regjeringen.no|date=2017-02-09|accessdate=2022-03-16|language=no|last=Forsvarsdepartementet}}</ref> er ein underkategori av [[pansra kampvogn]] i den norske omsetjinga av [[CFE-avtalen]]. Det er eit pansra køyretøy som vert brukt for å transportere [[infanteri]] i krigssoner. Køyretøytypen finst med både [[hjul]]- og [[beltedrift]]. [[Forsvaret]] brukar ymse finske [[Sisu Auto|Sisu]] pansra personellkøyretøy som er treaksla og har sekshjulsdrift, nærmare bestemt [[Sisu XA-180|XA-180]], XA-185, XA-186 og XA-203. I tillegg har dei òg amerikanske [[M113]] som har beltedrift. Alle har [[12,7 x 99 mm NATO|12,7 mm]] [[maskingevær]]. [[CFE-avtalen]] definerer PPK som «eit pansra stridskøyretøy som er laga for og utstyrt til å transportere eit infanterilag, og som regel er har eit integrert skytevåpen med eit kaliber på mindre enn 20 millimeter.»<ref name="CFE treaty page 3">{{cite book|title=Treaty on conventional armed forces in Europe|year=1989|page=3|publisher=Organization for Security and Co-operation in Europe|url=http://www.osce.org/library/14087|accessdate=4. april 2013}}</ref> I fylgje konvensjonen er dei ikkje rekna for deltaking i strid med direkte eldgjeving, men er væpna for sjølvforsvar og pansra for å gi vern mot granatsplintar og kuler frå mindre skytevåpen. Døme på slike inkluderer den amerikanske [[M113 armored personnel carrier|M113]], den franske [[Véhicule de l'Avant Blindé|VAB]], den tyske [[Boxer MRAV|GTK Boxer]] og den sovjetiske [[BTR]]. Ein PPK blir som regel brukt til å frakte infanteriet fram til ei linje like før dei venter kontakt med fienden. Infanteristane sit då av (går av) kjøretøyet og rykker vidare fram til fots. Ein PPK er lett pansra, og er sårbar for alle panservernvåpen, inkludert tunge maskingevær og splintar frå nære [[artilleri]]nedslag. == Sjå òg == * [[Stormpanservogn]] * [[Stridsvogn]] == Kjelder == ;Referansar <references/> ---- <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pansret personellkjøretøy|Pansret personellkjøretøy]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 28. september 2017.'' **''{{Wikipedia-utgåve|nb}} oppgav desse kjeldene:'' * [https://web.archive.org/web/20051118201729/http://www.1cacr.org/hist.html History of the Kangaroos] (lest 21. oktober 2005 11:00) * Steeds, Will (red.); ''Forces 89'', Ian Allan Ltd, ISBN 0-7110-1828-6 </div> == Bakgrunnsstoff== * [https://web.archive.org/web/20041103034113/http://home.online.no/~erlenden/UN-tjenesten.htm Skildring av norske soldater i FN-tjeneste med PPK som støtte] {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Pansra personellkøyretøy| ]] [[Kategori:Militære køyretøy]] [[Kategori:Pansra kampvogner]] n2sov6ofpjbohojawm46ulvk9i3p5ay 14 356118 3674750 3078898 2026-09-26T10:39:47Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674750 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:Artiklar med referansefeil]] [[Kategori:CS1-feil]] fmvv9gryt7jax1gujlvm3nc9978txqc 0 356759 3674723 3226118 2026-09-26T10:06:54Z Ranveig 39 +Malar 3674723 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Willie Johnston | image = Willie Johnston (1969).jpg | fullname = William McClure Johnston<ref>{{Hugman|10316|access-date=10. april 2017}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|1946|12|19|df=y}} | birth_place = [[Maryhill]] i [[Glasgow]] | height = 1,70 m<ref>{{cite web|url=https://www.worldfootball.net/person/pe60252/willie-johnston/ |title=Willie Johnston |publisher=Worldfootball.net |date=19 December 1946 |access-date=2012-12-13}}</ref> | position = venstreveng | youthyears1 = 1962–1964 | youthclubs1 = [[Rangers F.C.|Rangers]] | youthyears2 = 1962–1964 | youthclubs2 = → [[Lochore Welfare F.C.|Lochore Welfare]] (loan) | years1 = 1964–1972 | years2 = 1972 | years3 = 1972–1979 | years4 = 1979 | years5 = 1979–1980 | years6 = 1980–1982 | years7 = 1982 | years8 = 1982–1985 | years9 = 1983 | years10 = 1985 | clubs1 = [[Rangers F.C.|Rangers]] | clubs2 = Hakoah Sydney | clubs3 = [[West Bromwich Albion F.C.|West Bromwich Albion]] | clubs4 = [[Vancouver Whitecaps (NASL)|Vancouver Whitecaps]] | clubs5 = → [[Birmingham City F.C.|Birmingham City]] (loan) | clubs6 = [[Rangers F.C.|Rangers]] | clubs7 = [[Vancouver Whitecaps (NASL)|Vancouver Whitecaps]] | clubs8 = [[Heart of Midlothian F.C.|Heart of Midlothian]] | clubs9 = → [[South China AA]] (loan) | clubs10 = [[East Fife F.C.|East Fife]] | caps1 = 211 | caps2 = | caps3 = 207 | caps4 = 41 | caps5 = 15 | caps6 = 35 | caps7 = 18 | caps8 = 58<ref>{{cite web|url=http://www.londonhearts.com/scores/players/johnstonwillie.html|title=Willie Johnston|publisher=London Hearts Supporters' Club|access-date=20 January 2018|archive-date=21 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180121072012/http://www.londonhearts.com/scores/players/johnstonwillie.html|url-status=dead}}</ref> | caps9 = | caps10 = 3 | goals1 = 89 | goals2 = | goals3 = 18 | goals4 = 3 | goals5 = 0 | goals6 = 2 | goals7 = 0 | goals8 = 9 | goals9 = | goals10 = 0 | totalcaps = 585 | totalgoals = 124 | nationalyears1 = 1965–1978 | nationalteam1 = {{f|Skottland}} | nationalcaps1 = 22 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 1969–1970 | nationalteam2 = [[Scottish League XI]]<ref>{{cite web|url=http://www.londonhearts.com/SFL/players/williejohnston.html |title=Willie Johnston – Scotland Football League Record from 05 Sep 1969 to 18 Mar 1970 clubs – Rangers |publisher=London Hearts Supporters Club |access-date=2012-12-13}}</ref> | nationalcaps2 = 2 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 1969–1970 | nationalteam3 = Skottland U23<ref>{{cite web|url=http://www.fitbastats.com/scotlandu23/player.php?playerid=153|title=Scotland U23 profile|publisher=Fitbastats|access-date=20. januar 2018}}</ref> | nationalcaps3 = 2 | nationalgoals3 = 0 }} '''Wille Johnston''', fullt namn '''William McClure Johnston''', ({{datoar}}) er ein skotsk tidlegare fotballspelar frå [[Glasgow]] som frå 1964 var venstreveng på [[Rangers FC]] og frå 1972 [[West Bromwich Albion]]. Johnston var ein kjapp og dribleflink spelar, men også ein hissig kar som vart utvist meir enn 20 gongar. ==Karriere== ===Klubbspel=== Johnston spelte på Rangers FC frå hausten 1964 til han i desember 1972 vart overført til engelske West Bromwich mot 138 pund. Den 27. april 1966 var han med då Rangers slo [[Celtic FC]] 1-0 i finaleomkampen på [[Hampden Park]] framfor 98&nbsp;202 tilskodarar. Året etter tapte Rangers finalen i [[Cupvinnarcupfinalen i fotball 1967|cupvinnarcupen 1967]] mot [[Bayern München]], etter ei skåring i 2. ekstraomgang. Fem år seinare vann Rangers [[Cupvinnarcupfinalen i fotball 1972|cupvinnarcupen 1972]] med 3-2 mot [[Dynamo Moskva]], Johnston skåra då til 2-0 og 3-0. Gjennom seks og eit halvt år var han så ein profil i engelsk fotball med eit rimeleg godt West Bromwich-lag, men utan noko større klubbsuksess. Han avslutta fotballivet i fleire ulike fotballklubbar i tida 1979-85, heilt utan å utmerke seg. Han fekk likevel seg med cupfinalesigeren 1981 til Rangers FC, der han 1980-82 tente si andre periode med Glasgow-laget. ===Landslagsspel=== Johnston deltok i 22 landskampar for [[Skottland]]. 9 av kampane kom over ein femårsperiode 1965-70, dei resterande 13 på mindre enn 14 månader i 1977-78. Johnston spelte sin siste landskamp då Skottland i [[Cordoba]] tapte 1-3 mot [[Peru]], lagets fyrste kamp under [[VM i fotball 1978]] i [[Argentina]]. Han lukkast aldri skåre for Skottland. ===Merittar=== *Vinnar av cupvinnarcupen: 1972 med Rangers FC *Skotsk cupmeister: 1966 og 1981 med Rangers FC ==Kjelder== {{refstart}} *[https://eu-football.info/_player.php?id=9679 eu-football] ---- *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Willie Johnston|Willie Johnston]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 28. september 2018.'' {{refslutt}} {{Skottland i fotball-VM 1978}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Skotske fotballspelarar]] [[Kategori:Rangers-spelarar]] [[Kategori:West Bromwich-spelarar]] [[Kategori:Hearts-spelarar]] [[Kategori:Birmingham-spelarar]] [[Kategori:Spelarar i Fotball-VM 1978]] c69bobhouag4jroiskjq6v5lgm2c9r8 0 356930 3674780 3083406 2026-09-26T11:02:48Z Ranveig 39 Flikk 3674780 wikitext text/x-wiki {{infoboks drama}} '''''Nederlaget''''' er eit [[Drama|skodespel]] av den norske forfattaren [[Nordahl Grieg]], utgjeve i [[1937]]. Handlinga er lagt til [[Pariskommunen]] i 1871, og stykka følgjer langt på veg dei historiske hendingane rundt dette revolusjonære opprøret. Hovudrolla er den pasifistiske lærerinna Gabrielle Longevin, men har òg historiske skikkelsar som [[Gustave Courbet]] og [[Adolphe Thiers|president Thiers]] i rollene.<ref>{{ Kilde bok | forfatter = Grieg, Nordahl | år = 1937 | tittel= Nederlaget | utgivelsessted = Oslo | forlag = Gyldendal | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013070308040 | kapittel = Rolleliste}}</ref> Den grunnleggjande problemstillinga til stykket er i kva grad det vonde kan kjempast mot med vondt. I stykkjet tapar dei gode kreftane, då opprørarane mot slutta av stykket vert avretta.{{tr}} I samtida vart stykket oppfatta i lys av [[Francisco Franco|Franco]]-diktaturet og [[den spanske borgarkrigen]].{{tr}} ==Kjelder== {{refstart}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nederlaget|Nederlaget]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 1. oktober 2018.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff== * [http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013070308040 Digital utgåve] (PDF) hjå [[Nasjonalbiblioteket]] {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske skodespel]] [[Kategori:Kultur i 1937]] [[Kategori:1937 i Noreg]] [[Kategori:Nordahl Grieg]] j2m8mf053v7ot3t3zqpnq410zzybm2t 0 362380 3674569 3132377 2026-09-25T13:31:11Z HerVal7752 105842 Geoboks 3674569 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune |bilete = Baressa - Panorama (02).jpg |provins = [[provinsen Oristano|Oristano]] |region = Sardinia |høgd = 165 |postnummer = 09090 |retningsnummer = 0783 }} '''Baressa''' ([[sardisk]] ''Arèssa'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Oristano]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har rundt 560 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 12,51&nbsp;km²<ref>{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']</ref> og ligg i ei høgd på 165 meter over havet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Geografispire}} {{Kommunar i provinsen Oristano}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i provinsen Oristano]] ccctmekn1fzrgoepbpk8ysy9305bc5q 0 362381 3674570 3132376 2026-09-25T13:32:14Z HerVal7752 105842 Geoboks 3674570 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune |provins = [[provinsen Oristano|Oristano]] |region = Sardinia |høgd = 38 |postnummer = 09070 |retningsnummer = 0783 }} '''Bauladu''' ([[sardisk]] ''Baulàu'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Oristano]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har kring 650 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 24.22&nbsp;km²<ref>{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']</ref> og ligg i ei høgd på 38 meter over havet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Geografispire}} {{Kommunar i provinsen Oristano}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i provinsen Oristano]] gvmk5p6uojogd5okeak4bo30tej6boe 0 362382 3674571 3132375 2026-09-25T13:33:14Z HerVal7752 105842 Geoboks 3674571 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune |bilete = Bidoni, panorama (02).jpg |provins = [[provinsen Oristano|Oristano]] |region = Sardinia |høgd = 250 |postnummer = 09080 |retningsnummer = 0783 }} '''Bidonì''' ([[sardisk]] ''Bidunìu'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Oristano]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har omkring 125 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 11,72&nbsp;km²<ref>{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']</ref> og ligg i ei høgd på 250 meter over havet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Geografispire}} {{Kommunar i provinsen Oristano}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i provinsen Oristano]] ipsduux6ae2po1sbmj0w7s8r3lzq3ke 0 362383 3674572 3130563 2026-09-25T13:34:35Z HerVal7752 105842 Geoboks 3674572 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune |bilete = Bonarcado - Panorama (02).jpg |provins = [[provinsen Oristano|Oristano]] |region = Sardinia |høgd = 284 |postnummer = 09070 |retningsnummer = 0783 }} '''Bonarcado''' ([[sardisk]] ''Bonàrcadu'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]]. Han ligg i [[provinsen Oristano]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]] og har om lag 1&nbsp;500 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 201,88&nbsp;km² og ligg i ei høgd på 284 meter over havet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Geografispire}} {{Kommunar i provinsen Oristano}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i provinsen Oristano]] 788vkfv1ac8ly9gibvgg51q8i93qytt 0 362384 3674573 3130564 2026-09-25T13:35:41Z HerVal7752 105842 Geoboks 3674573 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune |bilete = Boroneddu, panorama (01).jpg |provins = [[provinsen Oristano|Oristano]] |region = Sardinia |høgd = 206 |postnummer = 09080 |retningsnummer = 0785 }} '''Boroneddu''' ([[sardisk]] ''Boronèddu'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]]. Han ligg i [[provinsen Oristano]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]] og har kringom 150 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 201,88&nbsp;km² og ligg i ei høgd på 206 meter over havet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Geografispire}} {{Kommunar i provinsen Oristano}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i provinsen Oristano]] p9xvt6ojy8tevjfwegcc24ooa2xjxwx 0 362385 3674574 3130565 2026-09-25T13:37:18Z HerVal7752 105842 Geoboks 3674574 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune |bilete = Bosa - Panorama (02.JPG |provins = [[provinsen Oristano|Oristano]] |region = Sardinia |høgd = 2 |postnummer = 08013 |retningsnummer = 0785 }} '''Bosa''' ([[sardisk]] ''Bòsa, 'Osa'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]]. Han ligg i [[provinsen Oristano]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]] og har 7&nbsp;500 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 201,88&nbsp;km² og ligg i ei høgd på 2 meter over havet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Geografispire}} {{Kommunar i provinsen Oristano}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i provinsen Oristano]] eeo63vfzdetgiq5ui2euhehum8pusc8 0 362386 3674576 3130566 2026-09-25T13:38:15Z HerVal7752 105842 Geoboks 3674576 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune |bilete = Busachi - Panorama (03).JPG |provins = [[provinsen Oristano|Oristano]] |region = Sardinia |høgd = 379 |postnummer = 09082 |retningsnummer = 0783 }} '''Busachi''' ([[sardisk]] ''Busàche'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]]. Han ligg i [[provinsen Oristano]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]] og har kring 1&nbsp;200 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 201,88&nbsp;km² og ligg i ei høgd på 379 meter over havet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Geografispire}} {{Kommunar i provinsen Oristano}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i provinsen Oristano]] 25l47vtped6tzmsqvm5o7be8y7kdzss 0 362387 3674577 3132429 2026-09-25T13:39:38Z HerVal7752 105842 Geoboks 3674577 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune |bilete = Cabras - Panorama (01).JPG |provins = [[provinsen Oristano|Oristano]] |region = Sardinia |høgd = 6 |postnummer = 09072 |retningsnummer = 0783 }} '''Cabras''' ([[sardisk]] ''Cràbas'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Oristano]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har rundt 8&nbsp;800 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 102,26&nbsp;km²<ref>{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']</ref> og ligg i ei høgd på 6 meter over havet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Geografispire}} {{Kommunar i provinsen Oristano}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i provinsen Oristano]] 28mkff8smbcfcycqkn14hlne9bunq8g 0 362388 3674578 3132395 2026-09-25T13:41:02Z HerVal7752 105842 Geoboks 3674578 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune |provins = [[provinsen Oristano|Oristano]] |region = Sardinia |høgd = 479 |postnummer = 09073 |retningsnummer = 0785 }} '''Cuglieri''' ([[sardisk]] ''Cùllieri''&#8239;) er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Oristano]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har ikring 2&nbsp;500 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 120,54&nbsp;km²<ref>{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']</ref> og ligg i ei høgd på 479 meter over havet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Geografispire}} {{Kommunar i provinsen Oristano}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i provinsen Oristano]] 1c3yvben1av37zji0mu8ejdcjuj166s 0 362389 3674579 3132394 2026-09-25T13:42:06Z HerVal7752 105842 Geoboks 3674579 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune |bilete = Curcuris - Panorama (01).jpg |provins = [[provinsen Oristano|Oristano]] |region = Sardinia |høgd = 130 |postnummer = 09090 |retningsnummer = 0783 }} '''Curcuris''' ([[sardisk]] ''Crucùris'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Oristano]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har ikring 300 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 7,18&nbsp;km²<ref>{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']</ref> og ligg i ei høgd på 130 meter over havet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Geografispire}} {{Kommunar i provinsen Oristano}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i provinsen Oristano]] aomqfkapsk82sn7gpfrhvh4owvf1qyu 0 362390 3674793 3132393 2026-09-26T11:26:42Z HerVal7752 105842 Geoboks 3674793 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune |bilete = Flussio - Panorama (01).JPG |provins = [[provinsen Oristano|Oristano]] |region = Sardinia |høgd = 305 |postnummer = 08010 |retningsnummer = 0785 }} '''Flussio''' ([[sardisk]] ''Frussìo'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Oristano]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har rundt 400 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 6.87&nbsp;km²<ref>{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']</ref> og ligg i ei høgd på 305 meter over havet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Geografispire}} {{Kommunar i provinsen Oristano}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i provinsen Oristano]] bqopp0ecgderuxdagattaujzc0ttzbn 0 362391 3674794 3132392 2026-09-26T11:27:44Z HerVal7752 105842 Geoboks 3674794 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune |bilete = Fordongianus - Panorama (05).JPG |provins = [[provinsen Oristano|Oristano]] |region = Sardinia |høgd = 35 |postnummer = 09083 |retningsnummer = 0783 }} '''Fordongianus''' ([[sardisk]] ''Fordongiànis'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Oristano]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har kring 850 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 39.48&nbsp;km²<ref>{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']</ref> og ligg i ei høgd på 35 meter over havet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Geografispire}} {{Kommunar i provinsen Oristano}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i provinsen Oristano]] b65cl7y93zycnwety9rfw8vnu11hh3c 0 362392 3674795 3132430 2026-09-26T11:28:58Z HerVal7752 105842 Geoboks 3674795 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune |bilete = Ghilarza - Panorama (03).JPG |provins = [[provinsen Oristano|Oristano]] |region = Sardinia |høgd = 290 |postnummer = 09074 |retningsnummer = 0785 }} '''Ghilarza''' ([[sardisk]] ''Ilàrtzi''&#8239;) er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Oristano]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har ikring 4&nbsp;200 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 55.46&nbsp;km²<ref>{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']</ref> og ligg i ei høgd på 290 meter over havet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Geografispire}} {{Kommunar i provinsen Oristano}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i provinsen Oristano]] 5hid6d2mzi9so73u8s8rg1lykypbw9h 0 362393 3674796 3132431 2026-09-26T11:29:57Z HerVal7752 105842 Geoboks 3674796 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune |provins = [[provinsen Oristano|Oristano]] |region = Sardinia |høgd = 112 |postnummer = 09090 |retningsnummer = 0783 }} '''Gonnoscodina''' ([[sardisk]] ''Gonnoscodìna'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Oristano]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har 450 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 8,82&nbsp;km²<ref>{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']</ref> og ligg i ei høgd på 112 meter over havet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Geografispire}} {{Kommunar i provinsen Oristano}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i provinsen Oristano]] 8ysnynr54ynm7dgkbdkcavs4xxc7s0h 0 362394 3674797 3132397 2026-09-26T11:31:05Z HerVal7752 105842 Geoboks 3674797 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune |provins = [[provinsen Oristano|Oristano]] |region = Sardinia |høgd = 220 |postnummer = 09090 |retningsnummer = 0783 }} '''Gonnosnò''' ([[sardisk]] ''Gonnonnò'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Oristano]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har omkring 700 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 15,46&nbsp;km²<ref>{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']</ref> og ligg i ei høgd på 220 meter over havet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Geografispire}} {{Kommunar i provinsen Oristano}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i provinsen Oristano]] qgi8nzhqd4rjpimdwmz8h4wiv7s1hmo 0 362395 3674798 3132396 2026-09-26T11:32:28Z HerVal7752 105842 Geoboks 3674798 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune |bilete = Gonnostramatza - Panorama (02).jpg |provins = [[provinsen Oristano|Oristano]] |region = Sardinia |høgd = 104 |postnummer = 09093 |retningsnummer = 0783 }} '''Gonnostramatza''' ([[sardisk]] ''Gonnostramàtza'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Oristano]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har kringom 800 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 17,64&nbsp;km²<ref>{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']</ref> og ligg i ei høgd på 104 meter over havet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Geografispire}} {{Kommunar i provinsen Oristano}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i provinsen Oristano]] nczxyy4ysh1eldpmqc869d2g8h41mk9 0 362396 3674799 3132398 2026-09-26T11:33:38Z HerVal7752 105842 Geoboks 3674799 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune |bilete = Panorama di Laconi.JPG |provins = [[provinsen Oristano|Oristano]] |region = Sardinia |høgd = 555 |postnummer = 08034 |retningsnummer = 0782 }} '''Laconi''' ([[sardisk]] ''Làconi''&#8239;) er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Oristano]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har rundt 1&nbsp;700 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 124,75&nbsp;km²<ref>{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']</ref> og ligg i ei høgd på 555 meter over havet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Geografispire}} {{Kommunar i provinsen Oristano}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i provinsen Oristano]] rgwsusn9x2c1m86uapexjhp6ue7t69a 0 362397 3674800 3132399 2026-09-26T11:34:42Z HerVal7752 105842 Geoboks 3674800 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune |bilete = Magomadas, panorama (01).jpg |provins = [[provinsen Oristano|Oristano]] |region = Sardinia |høgd = 263 |postnummer = 08010 |retningsnummer = 0785 }} '''Magomadas''' ([[sardisk]] ''Magumàdas'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Oristano]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har om lag 600 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 9,02&nbsp;km²<ref>{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']</ref> og ligg i ei høgd på 263 meter over havet. == Kjelder == {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Geografispire}} {{Kommunar i provinsen Oristano}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i provinsen Oristano]] 8vebgazqd4v91wqp5tidrwu60wz77qh 0 371217 3674618 3229194 2026-09-25T17:09:58Z Patandor 144836 korr med utgjevar 3674618 wikitext text/x-wiki {{Infoboks biografi}} '''Hans Rustad''' ({{fødd|13. desember|1950|Rustad, Hans}}) er ein norsk journalist, forleggjar og føredragshaldar. Han er kjent som grunnleggjar og redaktør for den konservative nettavisa [[Document.no]]. Rustad har tidlegare arbeidd som redaksjonsassistent i ''[[Verdens Gang]]'' og som journalist i ''[[Morgenbladet]]'' og [[Norsk Telegrambyrå]]. Som ung var han aktiv i [[Sosialistisk Ungdomsforbund]].<ref>{{Kjelde www |url= https://www.aftenbladet.no/magasin/i/82LVQ/Disse-tre-kontroversielle-redaktorene-er-enige-om-n-ting-Norge-er-ute-a-kjore|tittel= Disse tre kontroversielle redaktørene er enige om én ting: Norge er ute å kjøre|dato= 2017-09-09|vitja= 2019-08-14|utgjevar= [[Stavanger Aftenblad]]}}</ref> I 1985 leverte han hovudfagsoppgåva i historie ved [[Universitetet i Oslo]] om utføringa av og responsen på [[Holocaust]].<ref>{{Kilde www|url=https://bibsys-almaprimo.hosted.exlibrisgroup.com/primo_library/libweb/action/display.do?tabs=detailsTab&ct=display&fn=search&doc=BIBSYS_ILS71463892550002201&indx=1&recIds=BIBSYS_ILS71463892550002201&recIdxs=0&elementId=0&renderMode=poppedOut&displayMode=full&frbrVersion=&rfnGrpCounter=1&query=any,contains,Hans+Rustad&dscnt=0&search_scope=default_scope&scp.scps=scope:(SC_OPEN_ACCESS),scope:(DUO),scope:(%22UBO%22),primo_central_multiple_fe&vid=UBO&fctV=masteroppgave&vl(108994631UI0)=any&institution=UBO&queryTemp=Hans+Rustad&rfnGrp=1&tab=default_tab&fctN=facet_rtype&fromDL=&lang=nor&vl(freeText0)=Hans%20Rustad&dstmp=1488471999722|tittel=The holocaust: execution & response : an appraisal|besøksdato=2019-08-14|dato=1985-01-01|fornavn=Hans|etternavn=Rustad|forlag=HRustad}}</ref> I 1990 starta Rustad opp sitt eige forlag, Document forlag, og driv framleis som forleggjar. Forlaget har utgjeve fleire bøker innan politisk filosofi. ''Document.no'', som Rustad i dag er redaktør for, har vakse mykje i lesartal dei seinare åra. I 2019 opplyste nettstaden å ha over 400 000 ulike besøksadresser.<ref>{{Kjelde www |url= https://www.document.no/2019/02/11/document-430-000-unike-ip-adresser-i-januar-tippet-40-000-folgere-pa-facebook/|tittel= 430.000 brukere – 40.000 følgere på Facebook|dato= 2019-02-11|vitja= 2019-08-14|utgjevar= ''[[Document.no|Document]]''}}</ref> I 2018 vart Rustad medlem i [[Norsk Redaktørforening]].<ref>{{Kjelde www |url= https://www.nettavisen.no/nyheter/innenriks/documentno-redaktoren-far-vaere-med-i-redaktorforeningen/3423498927.html|tittel= Document.no-redaktøren får være med i Redaktørforeningen|dato= 2018-06-08|vitja= 2019-08-14|utgjevar= ''[[Nettavisen]]''}}</ref> == Kjelder == <references/> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Folk frå Eidsvoll]] [[Kategori:Norske journalistar]] [[Kategori:Norske redaktørar]] hlcit824gjwbr72xujpega1c6opx5ke 3674619 3674618 2026-09-25T17:10:27Z Patandor 144836 mer korr.. 3674619 wikitext text/x-wiki {{Infoboks biografi}} '''Hans Rustad''' ({{fødd|13. desember|1950|Rustad, Hans}}) er ein norsk journalist, forleggjar og føredragshaldar. Han er kjent som grunnleggjar og redaktør for den konservative nettavisa [[Document.no]]. Rustad har tidlegare arbeidd som redaksjonsassistent i ''[[Verdens Gang]]'' og som journalist i ''[[Morgenbladet]]'' og [[Norsk Telegrambyrå]]. Som ung var han aktiv i [[Sosialistisk Ungdomsforbund]].<ref>{{Kjelde www |url= https://www.aftenbladet.no/magasin/i/82LVQ/Disse-tre-kontroversielle-redaktorene-er-enige-om-n-ting-Norge-er-ute-a-kjore|tittel= Disse tre kontroversielle redaktørene er enige om én ting: Norge er ute å kjøre|dato= 2017-09-09|vitja= 2019-08-14|utgjevar= [[Stavanger Aftenblad]]}}</ref> I 1985 leverte han hovudfagsoppgåva i historie ved [[Universitetet i Oslo]] om utføringa av og responsen på [[Holocaust]].<ref>{{Kilde www|url=https://bibsys-almaprimo.hosted.exlibrisgroup.com/primo_library/libweb/action/display.do?tabs=detailsTab&ct=display&fn=search&doc=BIBSYS_ILS71463892550002201&indx=1&recIds=BIBSYS_ILS71463892550002201&recIdxs=0&elementId=0&renderMode=poppedOut&displayMode=full&frbrVersion=&rfnGrpCounter=1&query=any,contains,Hans+Rustad&dscnt=0&search_scope=default_scope&scp.scps=scope:(SC_OPEN_ACCESS),scope:(DUO),scope:(%22UBO%22),primo_central_multiple_fe&vid=UBO&fctV=masteroppgave&vl(108994631UI0)=any&institution=UBO&queryTemp=Hans+Rustad&rfnGrp=1&tab=default_tab&fctN=facet_rtype&fromDL=&lang=nor&vl(freeText0)=Hans%20Rustad&dstmp=1488471999722|tittel=The holocaust: execution & response : an appraisal|besøksdato=2019-08-14|dato=1985-01-01|fornavn=Hans|etternavn=Rustad|forlag=HRustad}}</ref> I 1990 starta Rustad opp sitt eige forlag, Document forlag, og driv framleis som forleggjar. Forlaget har utgjeve fleire bøker innan politisk filosofi. ''Document.no'', som Rustad i dag er redaktør for, har vakse mykje i lesartal dei seinare åra. I 2019 opplyste nettstaden å ha over 400 000 ulike besøksadresser.<ref>{{Kjelde www |url= https://www.document.no/2019/02/11/document-430-000-unike-ip-adresser-i-januar-tippet-40-000-folgere-pa-facebook/|tittel= 430.000 brukere – 40.000 følgere på Facebook|dato= 2019-02-11|vitja= 2019-08-14|utgjevar= [[Document.no|Document]]}}</ref> I 2018 vart Rustad medlem i [[Norsk Redaktørforening]].<ref>{{Kjelde www |url= https://www.nettavisen.no/nyheter/innenriks/documentno-redaktoren-far-vaere-med-i-redaktorforeningen/3423498927.html|tittel= Document.no-redaktøren får være med i Redaktørforeningen|dato= 2018-06-08|vitja= 2019-08-14|utgjevar= [[Nettavisen]]}}</ref> == Kjelder == <references/> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Folk frå Eidsvoll]] [[Kategori:Norske journalistar]] [[Kategori:Norske redaktørar]] qeh4z6jfbqqs8cqbzyrggvpx91pfgo1 3674665 3674619 2026-09-26T06:43:37Z Ranveig 39 Litt meir ref-flikk. 3674665 wikitext text/x-wiki {{Infoboks biografi}} '''Hans Rustad''' ({{fødd|13. desember|1950|Rustad, Hans}}) er ein norsk journalist, forleggjar og føredragshaldar. Han er kjent som grunnleggjar og redaktør for den konservative nettavisa [[Document.no]]. Rustad har tidlegare arbeidd som redaksjonsassistent i ''[[Verdens Gang]]'' og som journalist i ''[[Morgenbladet]]'' og [[Norsk Telegrambyrå]]. Som ung var han aktiv i [[Sosialistisk Ungdomsforbund]].<ref>{{Kjelde www |url= https://www.aftenbladet.no/magasin/i/82LVQ/Disse-tre-kontroversielle-redaktorene-er-enige-om-n-ting-Norge-er-ute-a-kjore|tittel= Disse tre kontroversielle redaktørene er enige om én ting: Norge er ute å kjøre|dato= 2017-09-09|vitja= 2019-08-14|blad= [[Stavanger Aftenblad]]}}</ref> I 1985 leverte han hovudfagsoppgåva i historie ved [[Universitetet i Oslo]] om utføringa av og responsen på [[Holocaust]].<ref>{{Kilde www|url=https://bibsys-almaprimo.hosted.exlibrisgroup.com/primo_library/libweb/action/display.do?tabs=detailsTab&ct=display&fn=search&doc=BIBSYS_ILS71463892550002201&indx=1&recIds=BIBSYS_ILS71463892550002201&recIdxs=0&elementId=0&renderMode=poppedOut&displayMode=full&frbrVersion=&rfnGrpCounter=1&query=any,contains,Hans+Rustad&dscnt=0&search_scope=default_scope&scp.scps=scope:(SC_OPEN_ACCESS),scope:(DUO),scope:(%22UBO%22),primo_central_multiple_fe&vid=UBO&fctV=masteroppgave&vl(108994631UI0)=any&institution=UBO&queryTemp=Hans+Rustad&rfnGrp=1&tab=default_tab&fctN=facet_rtype&fromDL=&lang=nor&vl(freeText0)=Hans%20Rustad&dstmp=1488471999722|tittel=The holocaust: execution & response : an appraisal|besøksdato=2019-08-14|dato=1985-01-01|fornavn=Hans|etternavn=Rustad|forlag=HRustad}}</ref> I 1990 starta Rustad opp sitt eige forlag, Document forlag, og driv framleis som forleggjar. Forlaget har utgjeve fleire bøker innan politisk filosofi. ''Document.no'', som Rustad i dag er redaktør for, har vakse mykje i lesartal dei seinare åra. I 2019 opplyste nettstaden å ha over 400 000 ulike besøksadresser.<ref>{{Kjelde www |url= https://www.document.no/2019/02/11/document-430-000-unike-ip-adresser-i-januar-tippet-40-000-folgere-pa-facebook/|tittel= 430.000 brukere – 40.000 følgere på Facebook|dato= 2019-02-11|vitja= 2019-08-14|nettstad= [[Document.no|Document]]}}</ref> I 2018 vart Rustad medlem i [[Norsk Redaktørforening]].<ref>{{Kjelde www |url= https://www.nettavisen.no/nyheter/innenriks/documentno-redaktoren-far-vaere-med-i-redaktorforeningen/3423498927.html|tittel= Document.no-redaktøren får være med i Redaktørforeningen|dato= 2018-06-08|vitja= 2019-08-14|blad= [[Nettavisen]]}}</ref> == Kjelder == <references/> {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Folk frå Eidsvoll]] [[Kategori:Norske journalistar]] [[Kategori:Norske redaktørar]] kyxzp4j1q5ymee88wkklruiljro86xp 0 376075 3674706 3493553 2026-09-26T09:28:45Z Inger Undheim 115686 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|1 */ 3674706 wikitext text/x-wiki [[Fil:Dufu.jpg|mini|Det finst ingen portrett av Du Fu frå samtida. Dette er ei seinare framstilling av diktaren.]] '''Du Fu''' ([[kinesisk skrift]] 杜甫, [[pinyin]] ''Dù Fǔ''; ({{levde|?|712|?|770|Du Fu}}) var ein kinesisk [[diktar]] og [[embetsmann]] som av mange blir rekna som den største kinesiske poeten gjennom tidene.<ref name="Bri">{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Du-Fu |title=Du Fu |year=2020 |work=Encyclopædia Britannica |accessdate=20. februar 2020}}</ref> Du Fu var ein nær ven av [[Li Bai]], men i motsetnad til venen, som sokna til [[taoismen]], var poesien til Du Fu djupt grunnfesta i verdisynet til [[konfutsianismen]]. Namnet hans kan òg skrivast som '''Tu Fu''' ([[Wade-Giles]]), '''Du Gongbu''' eller '''Du Shaoling'''. [[Stilnamn]]et (''zi'') hans er '''Zimei'''. Du Fu skreiv fengslande om familielivet og sosiale dygder. Han skildrar òg på levande vis det sosiale elendet, korrupsjonen og maktmisbruken som kom til å setje sitt preg på [[Tang-dynastiet]] med utbrotet av [[An Lushan-opprøret|An Lushan-oppreisten]] i [[755]], og har på den måten vore viktig for ettertida som sosialhistorikar. Han var ein meister i dei kinesiske diktformene, og nådde høgst i måten han nytta dei [[Metrikk|metriske]] verkemidla som var særmerkte for såkalla «regelrette vers» (''lü-chi''), ein verseform på åtte liner med fem eller sju stavingar i kvar line, inkludert eit enderim.<ref>Du Fu. (2018, 28. oktober). I ''Store norske leksikon''. Henta 19. februar 2020 frå https://snl.no/Du_Fu</ref> Til saman har kring 1500 dikt og nokre prosastykkje skrivne av Du Fu overlevt for ettertida.<ref>Perkins, D., red. (2013). «Du Fu». ''Encyclopedia of China: History and Culture''. London: Routledge. s. 135.</ref> == Livssoge == === Barne- og ungdomsår === Du Fu vart fødd i året 712. Det er uråd å seie sikkert kvar han vart fødd, men ein veit at ætta hans talde mange gjæve menn. Ein av forfedrane hans hadde til dømes vore ein leiande general, statens høgste prefekt og gift med ein medlem av keisarhuset. Oldefaren til Du Fu verka ei tid som [[magistrat]] på provinsnivå, og farfaren hans var ingen ringare enn den kjende poeten [[Du Shenyan]]. Faren var magistrat i [[Liaoning]], og på morssida nedstamma han frå [[Taizong av Tang]].<ref name="Dør2">Dørumsgaard, A. (1967), s. 6-7.</ref> [[Fil:Dufuschina.jpg|mini|Kina på den tida då Du Fu levde.]] Det er ikkje mykje ein veit om barndomen til Du Fu. Familien var ikkje rik, men var til gjengjeld høgt respektert. Mora døydde då Du Fu var liten, og difor var det ei tante som tok hand om guten gjennom oppveksten. Av dei fåe opplysingane Du Fu sjølv kjem med, heiter det at han allereie som sjuåring var dregen mot det heroiske, og det fyrste diktet han skreiv handla om [[føniksfuglen]]. I sitt niande leveår byrja han å arbeide med [[kalligrafi]], og tidleg i tenåra skal han for alvor ha byrja å fatte interesse for litteratur.<ref name="Dør3">Dørumsgaard, A. (1967), s. 8</ref> Du Fu hevda sjølv i seinare år at trongen til vin og sterk drikke hadde sitt opphav i ungdomsåra, og skriv sjølv at «vin var nødvendig for å mildne et kompromissløst Jeg, som på det sterkeste avskydde ondskap». Han unngjekk ofte sine eigne jamaldringar og søkte heller samlag med eldre. Saman med desse drakk han «inntil hverdagens vulgære problemer forsvandt og universet åpnet seg for våre sinn».<ref name="Dør2" /> Det var på denne tida – om lag 728 – at Du Fu fyrst la ut på sine mange streiftog i naturen. Han kryssa [[Huangelva]], og med tida vart reiserutene stendig lengre. I 730-åra reiste han heilt til sørkysten av den dåverande riksgrensa, der han særleg la vinn på å utforske gamle minnesmerke frå historisk tid og vakre utsyn. Denne siste reisen varte heilt til han omsider drog til hovudstaden [[Chang'an]] (dagens [[Xi'an]]) for å ta utdanning. === Fyrste opphald i hovudstaden === For å kunne oppnå ei stilling i staten, laut Du Fu som alle andre ta ein litterær eksamen som gjorde ein kvalifisert til å tene som embetsmann. Å få ein eksamen godkjend kunne vere vanskelegare sagt enn gjort, fordi resultata ifylgje [[Arne Dørumsgaard]] «...ofte avhang vel så meget av kandidatenes propagandavirksomhet på egne vegne, som av deres egentlige talent».<ref name="Dør3" /> Du Fu var ikkje flink til å reklamere for seg sjølv, og dessutan meinte han at evnene hans aleine var gode nok til å sørgje for eit godt eksamensresultat – på denne tida hadde dikta hans allereie vekt åtgaum i litterære krinsar, og skaffa han vener mellom eldre og meir røynde diktarar. [[Fil:Xiao yan ta.jpg|mini|left|Den vidgjetne [[Vesle villgås-pagoden]] i Chang'an vart bygd under Tang-dynastiet. Du Fu budde i hovudstaden i fleire omgangar. ]] Då dei keisarlege eksamenane vart gjennomført i 736 enda Du Fu opp med å stryke. Ein kan ikkje seie noko sikkert om kvifor det vart slik, men Dørumsgaard lanserer ein teori om at poesien han skreiv i eksamenssvaret rett og slett var for komplisert til at sensorane forstod innhaldet. Du Fu skreiv nemleg ein poesi som låg nærare den tungt [[Allusjon|alluderande]] poesien som vart skrive i [[Han-dynastiet|Han-tida]]. Det vanlege var at kandidatane skreiv poesi dei trudde sensorane ville setje pris på, og ifylgje Dørumsgaard er det ikkje usannsynleg at den akademiske stilen Du Fu la for dagen gjekk over hovudet på sensorane.<ref>Dørumsgaard, A. (1967), s. 8-9</ref> Resultatet var ikkje som Du Fu hadde venta, og i 737 forlét han hovudstaden. Dei neste åra var Du Fu jamleg på reisefot og vann seg mange vener. I 741 slo han seg ned i [[Shouyang]] og bygte seg eit lite hus. På denne tida byrja han for fyrste gong å kjenne fattigdomen på kroppen. Utan eksamen var moglegheitene for å få ei stilling som gav god løn heller små, og Du Fu laut sannsynlegvis livnære seg som privatlærar. Han skal òg ha spedd på innkomene ved å arbeide som sekretær for ein lokal stormann. På slutten av den åtte år lange perioden utanfor hovudstaden vart han kjend med den vidgjetne diktarkollegaen Li Bai og den noko eldre poeten [[Gao Shi]]. Li Bai vart gjennom åra ein ven Du Fu kom til å høgvyrde, og dei dikta han gjennom åra skreiv til Li Bai høyrer ifylgje Dørumsgaard til «...blandt de ypperste i hele hans produksjon».<ref>Dørumsgaard, A. (1967), s. 10</ref> === Attende i Chang'an === I 745 drog Du Fu attende til Chang'an, der han dei komande åra levde i fattigdom og oppheldt seg på dei små vertshusa som låg i utkanten av byen. Han freista enno ein gong å ta dei litterære eksamenane, men strauk for andre gong. Denne gongen låg skulda hjå statsminister [[Li Linfu]], som sytte for at alle kandidatane strauk fordi han ikkje ville ha utfordrarar som kunne påverke keisar [[Xuanzong av Tang]] ved hoffet. Motgangen gjorde Du Fu vonbroten, og på denne tida byrjar dikta hans å få ein meir pessimistisk tone. Denne pessimismen kom til å bane veg for den sosiale orienteringa som prega den seinare poesien hans. Dikt som «Palasset Kiu-cheng» og «En båtferd på sjøen Mei-Pei» er typiske for det mismotet som voks i Du Fu på denne tida. [[Fil:DuFuStatue2.jpg|mini|Byste av Du Fu i den rekonstruerte stråhytta hans.]] Han hadde etter kvart skjønt at krigspolitikken åt Li Linfu skapte misnøye i folkesetnaden, og at keisaren og rådgjevarane hans ikkje var klår over den uroa som rådde i landet. Medan den fyrste krigsdiktinga Du Fu skreiv hadde vore patriotisk og oppglødd, vart diktinga hans no kritisk til korleis krigføringa råka vanlege folk. Det fyrste store diktet hans med dette som tema er «En sang om stridsvogner» skrive vinteren 750, og ifylgje Dørumsgaard slo diktet an tonen for det som kom til å bli Du Fu sitt ''credo'' som diktar.<ref>Dørumsgaard, A. (1967), s. 11</ref> Våren 752 fekk Du Fu lov til å gå opp til eksamen for tredje gong. Denne gongen greidde han endeleg å oppnå ståkarakter. Dette førte likevel ikkje til at han fekk ei stilling, og etter ei tid laut han forlate byen atter ein gong og slo seg ned i landsbyen Tuling, der slekta heldt til. I løpet av opphaldet der gifta han seg med dotter av ein lokal embetsmann og kjøpte ein liten eigedom. Året etterpå var han attende i Chang'an, men fekk framleis ikkje tildelt ei stilling. Landsbyen Tuling hadde i mellomtida blitt råka av [[hungersnaud]], og Du Fu laut flytte familien til Fengxian. Etter ein ny periode utanfor hovudstaden vende han attende i 755 attende til Chang'an, der han skreiv eit [[Fu]]-dikt (eit slags prosadikt på rim) der han bønfall keisaren om å iallfall gje han ei lita stilling ved hoffet i ein litterær kapasitet, og no vart han endeleg høyrd: Fyrst fekk han tilbod om ei stilling som [[politi]]-kommisær i provinsen, ei stilling han takka høfleg nei til. I staden vart han førespegla ei mindre stilling ved hoffet, og drog heim til familien i Fengxian medan han venta på å bli teken opp i stillinga.<ref>Dørumsgaard, A. (1967), s. 14</ref> === An Lushan-oppreisten === Medan Du Fu var hjå familien i Fengxian braut [[An Lushan-opprøret|An Lushan-oppreisten]] ut 16. desember 755. Tilhøva i det kinesiske Tang-riket vart snøgt såpass kaotiske at Du Fu ikkje visste kva han skulle gjere, og så seint som i juli 756 sat han framleis i Fengxian. Til slutt tok han ei avgjerd om å flytte familien til ein liten landsby han vona kom til å skåne dei frå valdshandlingane. Så drog han for å finne keisaren og eksilregjeringa. Undervegs vart han teken til fange av opprørarane og ført til Chang'an. Vel framme i hovudstaden vart Du Fu – som var ein embetsmann utan stilling og dimed ein uviktig fange – sleppt fri frå fangenskapen. Du Fu vart verande i den opprørskontrollerte byen i eit års tid før han i mai 757 såg sitt snitt til å rømme frå byen og setje kursen mot keisarhoffet, som heldt til tjue mil utanfor Chang'an, i [[Fengxiang]].<ref>Dørumsgaard, A. (1967), s. 16</ref> I eit av sine mest kjende dikt, «Det som bekymrer mig mest», skildrar han på kjenslegripande vis gleda over å møte att keisaren og hoffet hans. Samstundes kjem det tydeleg fram at han er uroleg for familien sin: «''Nu tenker jeg på den stråtekte hytten i fjellet'' –;<br /> ''undres om noen står i den åpne døren''<br /> ''og kanskje venter på''<br /> ''at jeg skal komme igjen . . .''<br /> ''Det må være koldt mellom furustubbene hjemme;''<br /> ''tro om noen slapp fra det med livet?»''<ref>Dørumsgaard, A. (1967), s. 74.</ref> Keisaren lønte den attkomne Du Fu med ei lita stilling som [[sensor]] ved hoffet, og i løpet av tida hjå keisaren kom han òg saman med familien sin igjen.<ref>Dørumsgaard, A. (1967), s. 17</ref> Du Fu var ein pliktoppfyllande og ærleg tenar ved hoffet, som ikkje gjekk av vegen for å kritisere avgjerder han var usamd i.<ref>Dørumsgaard, A. (1967), s. 16.</ref> På eit tidspunkt sat han endåtil fengsla på mistanke om å tilhøyre ein løynd konspirasjon, men vart frikjent då klagemålet kom for retten. Ved hoffet var det ifylgje Dørumsgaard krefter i sving som freista å stagge innverknaden til framstegsvenlege embetsmenn ved å sørgje for at desse vart avsett og sendt for å administrere avsidesliggjande provinsar i riket.<ref>Dørumsgaard, A. (1967), s. 18.</ref> Du Fu mista sakte men sikkert mange av velgjerarane sine ved hoffet, og hamna i ein armod som var så stor at han tilmed måtte pantsetje kleda sine for å få råd til å kjøpe vin. I juli 758 fall han sjølv i unåde og vart forvist til Huangzhou, eit prefektur som låg mange mil austover. Der vart han utnemnd til undervisningskommissær. === Chengdu === Arbeidsbyrden i den nye stillinga er sannsynlegvis grunnen til at han skreiv få dikt i denne perioden, og når han fyrst skreiv var det gjerne medan han var ute på embetsreiser. I august 759 braut han opp frå Huangzhou etter å ha fått ein uavgrensa permisjon frå embetet sitt. Kjelder frå samtida hevdar at det var hungersnauden i området som fekk Du Fu til å seie frå seg stillinga, medan Dørumsgaard meiner at oppbrotet kan ha samanheng med at Du Fu var lei av at ingen lydde til råda han gav for å betre tilhøva i prefekturet.<ref>Dørumsgaard, A. (1967), s. 20.</ref> [[Fil:Cao tang shu ji.jpg|mini|Skrivestaden i den rekonstruerte stråhytta til Du Fu i Chengdu.]] Dei fyrste månadane etter permisjonen vart prega av eit flakkande tilvære og stor fattigdom for Du Fu og familien hans. I desember 759 sette dei kursen mot sør og kom til byen [[Chengdu]]. I Chengdu snudde lukka for Du Fu. Ifylgje sinologen [[William Hung]] var det sed og skikk i det gamle Kina at ein langvegsfarande mann i naud fekk hjelp og støtte. Du Fu var dessutan ein person som hadde von om å stige i embetsgradane, hadde tidlegare tent ved keisarhoffet og var diktar. Difor fekk han ved hjelp av private donasjonar bygt ei strå[[hytte]] på jord han fekk tildelt like utanfor bygrensa.<ref>Dørumsgaard, A. (1967), s. 24.</ref> Det tok likevel ikkje lang tid før nauden stod for døra att. Hausten 760 var Du Fu igjen i store vanskar, etter at velgjerarane hans hadde blitt flytta til andre provinsar. Denne stoda varte i eit års tid, fram til venen Yen Wu vart utnemnd til [[Guvernør|general-guvernør]] i Chengdu. Yen Wu var mykje yngre enn Du Fu, og ovundra poesien hans. Til alt overmål sette han òg pris på råd frå Du Fu. Denne lukkelege situasjonen heldt seg i snautt to og eit halvt år, då Yen Wu vart innkalla til hovudstaden for å sverje truskap til den nye keisaren. På den storpolitiske scena hadde nemleg keisar Xuanzong av Tang blitt tvungen til å abdisere til fordel for sonen [[Suzong av Tang]]. Medan Yen Wu var bortreist kom oppreisten til Chengdu: [[General]]en som tok til våpen og utnemnde seg sjølv til guvernør var ein omgangsven av Du Fu, som poeten mellom anna hadde dedisert eit dikt til. Difor flykta han så fort som råd frå Chengdu og tok avstand frå kuppet.<ref>Dørumsgaard, A. (1967), s. 26-27.</ref> Fyrst i 764 fekk Du Fu høve til å vende attende til stråhytta i Chengdu. Då var Yen Wu attende i byen og utnemnde venen sin til personleg rådgjevar i militære spørsmål. Men i mai 765 døydde Yen Wu brått, og Du Fu mista stillinga si.<ref>Dørumsgaard, A. (1967), s. 31-32.</ref> === Siste leveår og død === No drog han saman med familien på ein husbåt han åtte nedover [[Yangtse]]-elva. På denne tida byrja helsa hans å skrante, og då familien kom til [[Yunnan]] vart Du Fu sjuk. Då han endeleg friskna til segla familien vidare langs Yangtse og kom til [[Kuizhou]], der dei slo seg ned i åsane utanfor byen. Her heldt familien til dei neste par åra, og Du Fu skreiv over ein fjerdedel av dikta vi kjenner til i denne perioden. I 766 byrja han igjen å slite med å få endane til å møtest, men nett på denne tida vart ein gamal kjenning frå tida i Chengdu utnemnd til guvernør i området. Han utnemde Du Fu til sekretær og sytte for at poeten fekk husrom i guvernørbustaden, der han skreiv nokre av sine mest kjende dikt. Ved hjelp av rike pengegåver fekk han òg høve til å slå seg opp som godseigar. Han kjøpte fleire eigedomar, som mellom anna inkluderte ein romsleg sal, ein blomsterhage og nokre rismarker.<ref>Dørumsgaard, A. (1967), s. 33-34.</ref> Trass i at dei økonomiske utsiktene no hadde betra seg storleg, sleit han enno med helsa: [[malaria]], [[astma]], [[tuberkulose]] og symptom på [[sukkersjuke]] tæra på kreftene hans. På toppen av det heile lengta han tilbake til heimtraktene, og hadde eit ynske om å sjå att hovudstaden Chang'an ein siste gong før han døydde. I byrjinga av mars 768 braut han opp frå Kuizhou, selde eigedomane sine og drog vidare med husbåten sin. Jamvel om målet eigentleg var hovudstaden, ankra Du Fu opp utanfor [[Jiangling]] og leigde eit hus der. På denne tida kom det til ny strid med [[tibet]]anarane – som hadde invadert Kina i kjølvatnet av An Lushan-oppreisten – og Du Fu fann det best å flykte unna kamphandlingane.<ref>Dørumsgaard, A. (1967), s. 34-36.</ref> I dei siste leveåra flakka Du Fu mykje ikring. Ei god stund fann han husly i [[Gong'an]], der han igjen vart sjuk og sengeliggjande. Då han friskna til drog han og familien til Tanzhou (dagens [[Changsha]]), og på denne staden døydde Du Fu på seinåret 770. Han hadde innkvartert familien i byen, og låg sjølv sjuk og åleine i husbåten på elvebreidda. Det siste diktet han rakk å fullføre før han døydde var eit langt tilbakeblikk på alle dei vonbrota han hadde gjennomlidd, der han mellom anna skriv: «''Jeg har forskuslet det hele, og alt det jeg eier''<br /> ''er en betimelig tåre, som gjelder mig selv''».<ref name="Dør4">Dørumsgaard, A. (1967), s. 37.</ref> == Dikting == === Overlevering === Bortgangen til Du Fu vekte ikkje særleg merksemd i samtida, og det skulle ta fleire tiår før diktinga hans byrja å få merksemd. Den tidlegaste framstillinga av livet hans stammar frå 813, og er skriven av diktaren [[Yuan Zhen]]. Det gjekk nesten 250 år før den fyrste utgåva av Du Fu sine dikt i samling vart sett i hop i 1039, og den inneheldt berre ein tredjedel av den opphavlege produksjonen hans. Den endelege utgåva vart prenta i 1667 og talde 1457 dikt og 32 prosastykkje. Resten av den litterære produksjonen hans har gått tapt.<ref name="Dør4" /> [[Fil:Dongqichang Dufu Shi.jpg|mini|Ein kalligrafisk kopi av eit av Du Fu sine dikt.]] === Form === Du Fu blir av mange rekna som den mest formsikre poeten i Tang-tida.<ref>Børdahl, V. (1985). Tang-dynastiet: lyrikkens gullalder. I L. Lönnroth & P. Møller (Red.), ''Verdens litteraturhistorie. Bind 2. Middelalderen'' (s. 110). Oslo: Gyldendal.</ref> Dei beste dikta hans frå før 760 var oftast skrivne i den gamle og meir avslappa ''ku-t'i''-forma, som berre krev at linene har same lengd (vanlegvis fem eller sju ord) og at annankvar line rimar.<ref>Whincup, G. (1987). ''The Heart of Chinese Poetry''. New York: Anchor Press, Doubleday, s. 78.</ref> Poesien var elles i denne perioden kjenneteikna av ein grannsam metrikk, som nyttar seg av spesielle ljod- og rytmefenomen i [[Kinesisk|det kinesiske språket]], mellom dei ordtonen. Ein kan danne seg eit inntrykk av nett kor regelbundne desse dikta kunne vere ved å sjå på krava som vart stilt til ein av dei nye sjangrane på denne tida, ''lü-chi'', som kan omsetjast til «regelrette vers»: [[Fil:Du Fu - Kexi.jpg|mini|Diktet «Diverre» skrive på originalspråket på ein husvegg i [[Leiden]] i [[Nederland]].]] Eit regelrett dikt inneheld åtte verseliner, og desse linene lyt vere anten berre på fem stavingar, eller berre på sju stavingar. Heile diktet skal ha same rim, og andre- fjerde-. sjette- og åttande verseline skal alle rime, og ein kan òg la fyrstelina i diktet rime. Vidare skal dei fire mellomste linene vere parvis paralelle i den grammatiske oppbygginga og ha ei antitetisk tyding. Til sist skal stavingane ha nokså faste ordtonar ut frå kva plass dei har i linene. Ifylgje Vibeke Børdahl kravde det å dikte under slike strenge reglar «...nærmest akrobatiske språkferdigheter», men sluttresultatet endar likevel opp med å bli stemningsmetta, som til dømes i ''lü-chi''-diktet «Vår-syn» av Du Fu: «''Landet i ruiner, men fjell og elver er tilbake'' –;<br /> ''Våren kommer, gress og trær grønnes bak bymuren''<br /> ''Blomsterbladene faller som tårer''<br /> ''Forlatte fuglers skrik stanser mitt hjerte''<br /> ''Åsene brente i tre måneder''<br /> ''Brev hjemmefra var verd ti tusen gullstykker''<br /> ''Jeg stryker mitt hvite hode, håret tynnes''<br /> ''Det går ikke lenger å feste hårspennen»''.<ref>Børdahl, V. (1985), s. 111.</ref> Ifylgje professor Paul W. Kroll oppnår Du Fu i ''lü-chi'' og den stutte strofeforma ''jue ju'' ein utruleg kompleksitet i diksjon, symbolisme, bruk av [[konsonantar]] og kjensler, som for europeiske lesarar kan minne om dei seine [[sonett]]ane til den engelske diktaren [[Gerard Manley Hopkins]].<ref name="Cambridge">Kroll, P. W. (2010). Poetry of The T'ang-Dynasty. I V.H. Mair (Red.), ''The Columbia History of Chinese Literature'' (s. 300). New York: Columbia University Press.</ref> Den einaste forma Du Fu ikkje meistra særleg godt slik Kroll ser det, er [[prosadikt]]-sjangeren ''Fu'', som etter hans syn blir for kunstig og overlessa hjå Du Fu.<ref name="Cambridge" /> === Tema === Den tidlege poesien Du Fu skreiv lovprisa venleiken i naturen og klaga over den forgjengelege tida. Etter kvart som den politiske situasjonen i Tang-dynastiet forverra seg, byrja han å skrive dikt som var kritiske til den statlege krigspolitikken, og skildra med løynd [[satire]] den ovlivnaden som rådde ved hoffet. Som han mognast skreiv han stendig fleire dikt som gav uttrykk for medkjensle for menneska som i den kaotiske tida kring An Lushan-oppreisten vart påverka av meiningslause krigshandlingar.<ref name="Bri" /> {{sitat| |tekst= '''Eg går opp på fjellet åleine''' I ein skarp vind frå den vide himmelen klagar apane.<br/> Fuglar flyg heim over klår sjø og kvit sand<br/>blad fell som dropar frå ein foss:<br/>medan eg skodar elva som alltid strøymer.<br/> Eg har reist tre tusen mil. Med haust i hjarta<br/>og med mine hundre års sorger<br/>går eg opp på fjellet åleine. |opphav= Du Fu. Til norsk ved Paal-Helge Haugen (1966). |kjelde=<ref>{{ Kjelde bok | utgjeve år = 1966 | tittel = Kinesisk lyrikk | stad = Oslo |forfattar = Haugen, P.| forlag = Samlaget | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007052204058 | side = 52}}</ref> |kommentar= (Dei sju fyrste linene av diktet). |farge= |hermeteikn= nei |flyt= |vidde= 400 }} Jamvel om fleire poetar i samtida skreiv dikt som tok for seg verknadane av An Lushan-oppreisten, var det ingen som evna å fange dei sørgjelege konsekvensane krigshandlingane hadde for vanlege folk med ein [[patos]] som den Du Fu får fram i dikta sine. I fleire dikt syner han korleis krigen påverkar nygifte ektepar, eldre menneske og dei heimlause. I desse dikta plasserer Du Fu synsvinkelen hjå vanlege folk, som var dei som fekk lide mest i dei urolege åra då krigen raste i Tang-riket.<ref>Kroll, P.W. (2010), s. 299-300.</ref> Samstundes har mange av dikta eit personleg tonefall som gjer at dei framleis har ein direkte verknad på dagens lesarar.<ref>Haugen, P. (1966) ''Innleiing''. I ''Kinesisk lyrikk''. Oslo: Samlaget, s. 10.</ref> == Ettermæle == I Kina blir Du Fu av mange rekna som den største poeten i [[kinesisk litteratur]], og gjennom tidene har han blitt introdusert for vesterlandske lesarar som høvesvis ein kinesisk [[Vergil]], [[Shakespeare]], [[John Milton|Milton]], [[Robert Burns|Burns]], [[William Wordsworth|Wordsworth]], [[Victor Hugo|Hugo]] og [[Charles Baudelaire|Baudelaire]]. Jamvel om han døydde utan å vere ein vidgjeten mann, voks ryet hans i dei komande hundreåra i ein slik grad at han idag er å rekne som eit «kulturelt ikon» i Kina.<ref>Kroll, P.W. (2010), s. 299.</ref> For [[Konservatisme|konservative]] lesarar i Kina har han ifylgje Dørumsgaard blitt teken til inntekt for å oppretthalde ''[[status quo]]'' sidan han uttrykkjer ein ubøyeleg lojalitet overfor styremaktene, medan dei [[Radikalisme|radikale]] har funne inspirasjon i korleis han på gripande vis skildrar lidingane folkesetnaden vart utsett for og fordømer urett.<ref>Dørumsgaard, A. (1967), s. 39.</ref> Attdiktaren David Hinton held fram Du Fu som den mest framståande representanten for dei typiske særdraga i kinesisk dikting. Hinton meiner at diktinga hans er så rik og original, og har hatt ein så stor innverknad, at ein kan sjå heile den seinare kinesiske poesitradisjonen i ljos av forfattarskapen hans. Sjølv om Du Fu døydde som ein ukjend mann, kom poesien hans snart til å påverke fleire kjende diktarar. To døme er den endeframme sosialrealismen ein finn hjå [[Bai Juyi]] og den mørke, kvasi-surrealistiske introspeksjonen ein finn hjå [[Meng Jiao]]. Etter Tang-dynastiets fall vart diktinga hans eit førebilete for den komposisjonsmessig enkle og jordnære poesien som voks fram i løpet av [[Song-dynastiet]].<ref>Hinton, D. (1989). ''Introduction''. I ''The Selected Poems of Tu Fu''. New York: New Directions Publishing, s. viii.</ref> Du Fu har òg påverka mange diktarar i vesterlanda, og har blitt attdikta til fleire europeiske språk. Mellom desse kan ein nemne den amerikanske poeten [[Kenneth Rexroth]], som omsette Du Fu til engelsk og gav han fylgjande attest: «Ingen annen stor dikter er så helt igjennem ''verdslig'' som Tu Fu. Han kommer fra en modnere, sunnere kultur enn [[Homer]], og det er ikke engang nødvendig for ham å si at gudene – naturkreftenes og menneskehetens lidenskaper abstrahert – er lettferdige, utuktige, lastefulle, stridslystne og grusomme, og at bare den standhaftighet mennesket utviser i form av loyalitet, høisinn og medlidenhet kan frelse verden fra dens gang mot natten».<ref>Sitert frå Dørumsgaard, A. (1967), s. 40-41.</ref> Du Fu har blitt attdikta til norsk fleire gongar: av [[Paal-Helge Haugen]] i antologien ''Kinesisk lyrikk'' frå 1966, av Arne Dørumsgaard i ''Høstens lyre. Tu Fu i norsk gjendiktning'' frå 1967, og av [[Georg Johannesen]] i 1968 i ei attdikting med den enkle tittelen ''Tu Fu''. == Kjelder == *Dørumsgaard, A. (1967). ''Innledning''. I ''Høstens lyre. Tu Fu i norsk gjendiktning''. Oslo: Dreyer. == Fotnotar == {{fotnoteliste|2}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Kinesiske forfattarar]] [[Kategori:Kinesiskspråklege forfattarar]] [[Kategori:Folk frå Tang-dynastiet]] [[Kategori:Folk frå 700-talet]] [[Kategori:Utvalde artiklar 2020]] caumhzdf2hat7ht43nw1er9s5o5tdbt 0 383584 3674593 3668918 2026-09-25T14:20:08Z 90sveped 53941 /* Sesongoversikt */ 3674593 wikitext text/x-wiki {{kursiv tittel}} {{infoboks TV-serie}} '''''Maskorama''''' er eit fjernsynsprogram som er den norske utgåva av det internasjonale konseptet ''The Masked Singer''. [[Silje Nordnes]] er programleiar for ''Maskorama''.<ref name="Maskorama">{{Cite web|title=Silje Nordnes skal lede kjendis-gjettekonkurranse på NRK|url=https://www.nrk.no/kultur/internasjonal-suksess-kommer-til-norge-1.15201783|access-date=2020-10-16}}</ref> == Konsept == Konseptet går ut på at eit «detektivpanel», beståande av kjendisar, saman med publikum skal gjette kva for kjendisar som har ikledd seg spektakulære kostyme og masker og framfører eit musikalsk nummer av høg kvalitet. Deltakarane har fordreia stemme i alle samanhengar, bortsett frå når dei syng live. Etter at alle framsyningar har vorte gjennomførte, skal publikum røyste på sine favorittar, og den som får færrast røyster er ute av tevlinga og må «ta av seg maska og få sin identitet avslørt».<ref>{{Cite web|title=Silje Nordnes fronter nytt NRK-show med Jan Thomas, Nicolay Ramm og Marion Ravn|url=https://www.vg.no/rampelys/tv/i/41qgPR/silje-nordnes-fronter-nytt-nrk-show-med-jan-thomas-nicolay-ramm-og-marion-ravn|access-date=2020-10-16}}</ref><ref>{{Cite web|title=NRK med ny lørdagsunderholdning: - Helt ellevilt|url=https://kampanje.com/medier/2020/10/nrk-erstatter-stjernekamp-med-nytt-konsept/|access-date=2020-10-16}}</ref> === Detektivpanel og programleiar === Programleiar for ''Maskorama'' er [[Silje Nordnes]]. «Detektivpanelet» bestod i sesong 1–3 av stylisten [[Jan Thomas]], artisten [[Marion Ravn]] og programleiar og komikar [[Nicolay Ramm]].<ref>{{Kilde www|url=https://www.vg.no/rampelys/tv/i/41qgPR/silje-nordnes-fronter-nytt-nrk-show-med-jan-thomas-nicolay-ramm-og-marion-ravn|tittel=Silje Nordnes fronter nytt NRK-show med Jan Thomas, Nicolay Ramm og Marion Ravn|besøksdato=2020-10-16|verk=VG.no}}</ref> I tredje sesong var det i tillegg ein gjestedetektiv i kvart program. I sesong 4 tok skodespelar og komikar [[Robert Stoltenberg]] og radioprogramleiar [[Tete Lidbom]] over rollene som «detektivar» for Thomas og Ramm.<ref>{{Kilde www|url=https://www.tv2.no/underholdning/god-kveld-norge/nicolay-ramm-om-maskorama-exiten-det-er-jo-drit/16159085/|tittel=Nicolay Ramm om «Maskorama»-exiten: – Det er jo drit|besøksdato=2023-10-25|verk=TV2.no}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://www.nrk.no/presse/dette-er-det-nye-panelet-i-maskorama-1.16594596|tittel=Dette er det nye panelet i Maskorama|besøksdato=2023-10-16|verk=NRK.no}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/kEVGyA/her-er-det-nye-panelet-i-maskorama|tittel=Her er det nye panelet i «Maskorama»|besøksdato=2023-10-16|verk=VG.no}}</ref> I sesong 6 overtok artist [[Tone Damli]] rolla som «detektiv» for Ravn.<ref>{{Kilde www|url=https://www.nrk.no/presse/tone-damli-blir-ny-detektiv-i-maskorama-1.17543797|tittel=Tone Damli blir ny detektiv i Maskorama|besøksdato=2025-08-29|verk=NRK.no}}</ref> I sesong 7 overtek programleiar [[Leo Ajkic]] rolla som «detektiv» for Stoltenberg.<ref>{{Kilde www|url=https://www.nrk.no/artikkel/no-blir-nybakt-pappa-leo-detektiv-1526060|tittel=No blir nybakt pappa Leo detektiv|besøksdato=2026-08-21|verk=NRK.no}}</ref> == Sesongoversikt == {| class="wikitable" style="text-align:center; |+ |- ! Sesong !! Vinnar !! Andreplass !! Tredjeplass !! Premiere !! Finale |- | [[Maskorama (sesong 1)|1]] || [[Ulrikke Brandstorp]]<br><small>som «Trollet»</small> || [[Markus Bailey]]<br><small>som «Elgen»</small> || [[Herman Dahl]]<br><small>som «Vikingen»</small> || 7. november 2020 || 12. desember 2020 |- | [[Maskorama (sesong 2)|2]] || [[Didrik Solli-Tangen]]<br><small>som «Snømonsteret»</small> || [[Victor Sotberg]]<br><small>som «Draken»</small> || [[Ingeborg Walther]]<br><small>som «Bamsen»</small> || 6. november 2021 || 11. desember 2021 |- | [[Maskorama (sesong 3)|3]] || [[Bilal Saab]]<br><small>som «Zombien»</small> || [[Daniel Kvammen]]<br><small>som «Ulven»</small> || [[Øystein Pettersen]]<br><small>som «Rabagasten»</small> || 15. oktober 2022<ref name="dagbladet.no">{{Kilde www|url=https://www.dagbladet.no/kultur/premieredatoen-er-avslort/76901122|tittel=Premieredatoen er avslørt|besøksdato=2022-08-15|fornavn=Marcus|etternavn=Brenden|språk=nb|verk=Dagbladet.no}}</ref> || 19. november 2022 |- | [[Maskorama (sesong 4)|4]] || [[Kevin Vågenes]]<br><small>som «Kattepusen»</small> || [[Linnéa Myhre]]<br><small>som «Spirrevippen»</small> || [[Charlotte Frogner]]<br><small>som «Spøkelset»</small> || 11. november 2023<ref name="dagbladet.no"/> || 16. desember 2023 |- | [[Maskorama (sesong 5)|5]] || [[Kim Wigaard]]<br><small>som «Stein»</small> || [[Danby Choi]]<br><small>som «Moskusen»</small> || [[Tone Damli]]<br><small>som «Gladfisken»</small> || 9. november 2024 || 14. desember 2024 |- | [[Maskorama (sesong 6)|6]] || [[Per Fredrik Åsly|PelleK]]<br><small>som «Brokkolien»</small> ||[[Christine Dancke]]<br><small>som «Hundekvalpen»</small> || [[Emma Gunnarsen]]<br><small>som «Marionetten»</small> || 8. november 2025 || 13. desember 2025 |- | [[Maskorama (sesong 7)|7]] || || || || 24. oktober 2026 || |} == Podkast == Den 1. oktober 2021 vart det annonsert at [[NRK]] skal lansere ein podkast om ''Maskorama''. Programleiar for podkasten var [[Sarah Natasha Melbye]]. Totalt vart det sloppe 28 episodar av podkasten, i tillegg til at episodane vart sende på NRK Radio kvar torsdag og sundag. Podkasten hadde premiere 21. oktober 2021.<ref name="MaskPod">{{Kilde www|url=https://www.nrk.no/presse/nrk-med-maskoramapodkast-1.15667343|tittel=NRK med Maskoramapodkast|besøksdato=2021-10-01|verk=NRK.no}}</ref> Den 6. november 2023 vart det offentleggjort at det ikkje vart ein ny sesong av podkasten.<ref>{{Kilde www|url=https://www.kampanje.com/medier/nrk-kutter-maskorama-podkast-nadde-ikke-opp/455415|tittel=NRK kutter Maskorama-podkast: - Nådde ikke opp|besøksdato=2023-11-06|verk=Kampanje.com}}</ref> == Prisar og nominasjonar == {| class="wikitable" |- ! År !! Utmerking !! Kategori !! Nominert/vinnar !! Resultat |- | rowspan="3" | 2021 || rowspan="3" | [[Gullruten 2021|Gullruten]] || Beste underhaldningsprogram<ref>{{kilde www|url=https://www.nettavisen.no/livsstil/else-kass-furuseth-tok-til-tarene-over-gullruten-pris-veldig-rort/s/12-95-3424125094|tittel=Dette er årets Gullruten-vinnere|verk=nettavisen.no|dato=2021-05-08|besøksdato=2021-05-09}}</ref> || ''Maskorama'' || {{Vann}} |- | Beste grafiske design<ref>{{kilde www|url=https://rushprint.no/2021/05/gullrutens-fagpriser-her-er-vinnerne/|tittel=Gullrutens fagpriser: Her er vinnerne|verk=rushprint.no|dato=2021-05-07|besøksdato=2021-05-07}}</ref> || {{ikkerød|Petter Rydeng Ellingsæter}}, {{ikkerød|Eirik Olavssønn Aanonsen}}, {{ikkerød|Jørn Veberg}} og {{ikkerød|Susanne Flender}} || {{Vann}} |- | Beste kostyme<ref>{{kilde www|url=https://rushprint.no/2021/04/gullruten-fagprisene-2021-de-nominerte/|tittel=Gullruten fagprisene 2021: De nominerte|verk=rushprint.no|dato=2021-04-16|besøksdato=2021-05-09}}</ref> || [[Kjell A. Nordström (stylist)|Kjell A. Nordström]] || {{Nom}} |- | rowspan="6" | 2022 || rowspan="4" | [[Gullruten 2022|Gullruten]] || Beste underhaldingsprogram<ref>{{Kilde www|url=https://www.tv2.no/underholdning/14749781/|tittel=Disse er nominert til Gullruten|besøksdato=2022-04-27|dato=2022-04-27|språk=no-NB|verk=TV2.no}}</ref> || ''Maskorama'' || {{Nom}} |- | Beste programleder – underhalding || [[Silje Nordnes]] || {{Nom}} |- | Beste foto einkamera – underhalding<ref>{{kilde www|url=https://rushprint.no/2022/04/de-nominerte-til-gullrutens-fagpriser/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=de-nominerte-til-gullrutens-fagpriser|tittel=De nominerte til Gullrutens fagpriser|verk=rushprint.no|dato=2022-04-09|besøksdato=2022-04-10}}</ref> || {{ikkerød|Jan Kenneth Disen}} || {{Nom}} |- | Beste ljosdesign || {{ikkerød|Stein Phillips}} || {{Nom}} |- | rowspan="2" | [[Reality Awards 2022|Reality Awards]]<ref>{{kilde www|url=https://www.seher.no/kjendis/her-er-vinnerne/77167344|tittel=Her er vinnerne!|verk=seher.no|dato=2022-09-16|besøksdato=2022-09-16}}</ref> || Beste underhaldingsprogram || ''Maskorama'' || {{Vann}} |- | Årets comeback || {{ikkerød|Arve Juritzen}} – ''Maskorama'' || {{Nom}} |- | rowspan="3" | 2023 || rowspan="3" | [[Gullruten 2023|Gullruten]]<ref>{{Kilde www|url=https://www.tv2.no/underholdning/disse-er-nominert-til-gullruten-2023/15664537/|tittel=Disse er nominert til «Gullruten 2023»|besøksdato=2023-04-17|dato=2023-04-17|språk=no-NB|verk=TV2.no}}</ref><ref>{{kilde www|url=https://rushprint.no/2023/04/vinnerne-av-gullrutens-fagpris-2023/|tittel=Vinnerne av Gullrutens Fagpriser 2023|verk=rushprint.no|dato=2023-04-25|besøksdato=2023-04-25}}</ref> || Beste underholdningsprogram || ''Maskorama'' || {{Nom}} |- | Beste foto einkamera – underhalding || {{ikkerød|Jan Kenneth Diesen}} || {{Vann}} |- | Beste kostyme || {{ikkerød|Kjell A. Nordström}} || {{Nom}} |- | rowspan=2 | 2025 || rowspan=2 | [[Gullruten 2025|Gullruten]]<ref>{{kilde www|url=https://www.tv2.no/17637751/|tittel=Dette er de nominerte|verk=tv2.no|dato=2025-04-10|besøksdato=2025-04-17}}</ref><ref>{{kilde www|url=https://rushprint.no/2025/04/de-nominerte-til-gullrutens-fagpriser-2025/|tittel=De nominerte til Gullrutens fagpriser 2025.|verk=rushprint.no|dato=2025-04-04|besøksdato=2025-04-17}}</ref> || Beste programleiar - underhaldning || [[Silje Nordnes]] || {{Nom}} |- | Beste ljosdesign || {{ikkerød|Stein Phillips}} || {{Nom}} |- | 2026 || [[Gullruten 2026|Gullruten]]<ref>{{kilde www|url=https://rushprint.no/2026/04/de-nominerte-til-gullruten-2026/|tittel=De nominerte til Gullruten 2026|verk=rushprint.no|dato=2026-04-14|besøksdato=2026-04-15}}</ref> || Beste programleiar - underhalding || [[Silje Nordnes]] || {{Nom}} |} == Referansar == {{Fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Maskorama|Maskorama]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 13. oktober 2021.'' {{refslutt}} {{Maskorama}} [[Kategori:Fjernsynsprogram frå NRK]] [[Kategori:Gullruten for beste TV-program]] [[Kategori:TV-program med vinnarar av Gullrutens fagpris]] r44o2nygrb0arjp6j86iymkiyatx70n 0 392565 3674744 3460912 2026-09-26T10:38:03Z Ranveig 39 Flikk 3674744 wikitext text/x-wiki {{geoboks|landsby|fylke=Northumberland|land=England |zoom=10 |bilete=Golden Moor, Denwick - geograph.org.uk - 2399458.jpg |bilettekst=Golden Moor i Denwick }} '''Denwick''' er ein liten landsby og ''civil parish'' (kommune) i [[Northumberland]] i England.<ref>{{webbref|författare=|url=http://data.ordnancesurvey.co.uk/doc/7000000000019226|titel=Ordnance Survey linked data|utgivare=Ordnance Survey|datum=|hämtdatum=2016-05-24}}</ref> Han har 267 innbyggjarar (2011).<ref>{{webbref|författare=ONS|url=http://www.neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadKeyFigures.do?a=7&b=11122684&c=Denwick&d=16&e=62&g=6452728&i=1001x1003x1032x1004&m=0&r=1&s=1464102992641&enc=1|titel=Denwick (parish)|utgivare=Neighbourhood statistics|hämtdatum=2016-05-24|arkivurl=https://web.archive.org/web/20161011024519/http://www.neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadKeyFigures.do?a=7&b=11122684&c=Denwick&d=16&e=62&g=6452728&i=1001x1003x1032x1004&m=0&r=1&s=1464102992641&enc=1|arkivdatum=2016-10-11}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161011024519/http://www.neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadKeyFigures.do?a=7&b=11122684&c=Denwick&d=16&e=62&g=6452728&i=1001x1003x1032x1004&m=0&r=1&s=1464102992641&enc=1 |date=2016-10-11 }}</ref> Staden ligg rundt 2 km nordaust for [[Alnwick]]. Namnet Denwick kjem frå gammalengelsk ''denu'', ‘dal’ og ''wīc'', ‘busetnad’ eller ‘gard’.<ref>https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780199609086.001.0001/acref-9780199609086-e-4286?rskey=li81Ew&result=1</ref> Uttalen av namnet i dag er ''Dénnick''.<ref>{{Citation|title=Broadcast English|url=https://digital.soas.ac.uk/AA00001234/00002/38?search=denwick|website=digital.soas.ac.uk|accessdate=2021-08-16|language=en|page=36|archive-date=2021-08-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210816151056/https://digital.soas.ac.uk/AA00001234/00002/38?search=denwick}}</ref> == Historie == Landsbyen blei planlagd og bygd på 1800-talet, ei tid med auka velstand i Northumberland, på eigedommen til hertugen av Northumberland. Det er funne spor etter busetnad frå staden frå bronsealderen.<ref>{{Cite web|title=Denwick|url=http://www.keystothepast.info/Pages/pgDetail.aspx?PRN=N13222|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150530024807/http://www.keystothepast.info/Pages/pgDetail.aspx?PRN=N13222|archive-date=30 May 2015|access-date=29 May 2015|website=Keys to the Past}}</ref> Kapellet i Denwick blei påkosta av Algernon George Percy, 6. hertugen av Northumberland i 1872, og held framleis jamleg gudstenester.<ref>{{Cite web|title=Denwick Chapel|url=http://www.alnwickanglican.com/denwick-chapel/|access-date=29 May 2015|website=St Michael's Church, Alnwick}}</ref> Dei fleste bygningane i landsbyen er eldre,<ref>{{Cite web|date=1970-01-01|title=Domesday Reloaded: DENWICK HAMLET CHURCH|url=https://www.bbc.co.uk/history/domesday/dblock/GB-420000-612000/page/6|access-date=2013-01-29|publisher=BBC}}</ref> mellom anna Denwick House, som blei bygd i 1808 og no er verna som ein ''grade II''-bygning.<ref>{{Cite web|title=Denwick House - Denwick - Northumberland - England|url=http://www.britishlistedbuildings.co.uk/en-236390-denwick-house-denwick-|access-date=2013-01-29|publisher=British Listed Buildings}}</ref> == Geografi == Kommunen er delt i to.<ref>{{Cite web|title=Keys To The Past, Ref No N13222|url=http://www.keystothepast.info/durhamcc/k2p.nsf/K2PDetail?readform&PRN=N13222|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060318034032/http://www.keystothepast.info/durhamcc/K2P.nsf/K2PDetail?readform&PRN=N13222|archive-date=2006-03-18|access-date=2013-01-29|publisher=Keystothepast.info}}</ref> Sjølve landsbyen Denwick ligg i hovuddelen av kommunen, nord for [[elva Aln]], i lag med størstedelen av Hulne Park. Den fråskilde sørdelen av soknet går så langt sør som [[Newton on the Moor]]. Denwick Burn, ei sideelv til Aln, renn forbi landsbyen i nord. Det finst fleire verna bygningar i soknet, mellom anna Denwick Bridge,<ref>{{Cite web|date=|title=Denwick Bridge|url=http://www.bridgesonthetyne.co.uk/denwick.html|access-date=2013-01-29|publisher=Bridgesonthetyne.co.uk}}</ref> Heiferlaw Tower,<ref>{{Cite web|date=|title=Heiferlaw Tower, Northumberland, conservation report by Robin Kent Architecture & Conservation|url=http://www.robinkent.com/326.html|access-date=2013-01-29|publisher=Robinkent.com}}</ref> Brizlee Tower og Hulne Priory. Fleire bustadhus er også verna med grade II.<ref>{{Cite web|last=Good Stuff IT Services|date=|title=Listed Buildings in Denwick, Northumberland, England|url=http://www.britishlistedbuildings.co.uk/england/northumberland/denwick|access-date=2013-01-29|publisher=British Listed Buildings}}</ref> Denwick ligg på ruta til buss 418 bus, driven av Travelsure.<ref>{{Cite web|date=|title=Station Information &#124; Transport Direct|url=http://www.transportdirect.info/Web2/JourneyPlanning/StopInformation.aspx?x=19%3a42%3a20&SID=ju2bapvussvo5445npacd455&IsSILanding=true|access-date=2013-01-29|publisher=Transportdirect.info}}{{Død lenkje|date=oktober 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Denne ruta går mellom Alnwick og [[Belford i Northumberland|Belford]].<ref>{{Cite web|title=New timetable from 1st October 2012|url=http://www.northumberland.gov.uk/idoc.ashx?docid=7b52af49-89df-4d20-a992-f95e61576a08&version=-1|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130131024645/http://www.northumberland.gov.uk/idoc.ashx?docid=7b52af49-89df-4d20-a992-f95e61576a08&version=-1|archive-date=2013-01-31|access-date=2013-01-28}}</ref> Hovudvegen gjennom landsbyen er B1340, som går direkte til Alnwick. Veggkrysset i Denwick mellom B1340 og A1 blei bygd på 1980-talet. {| rules="all" style="margin:auto; border:1px solid #999; border-right:2px solid #999; border-bottom:2px solid #999; background:#f3fff3;" cellspacing="0" cellpadding="4" |+ style="font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em" |Folkesetnad<ref>{{Cite web|date=|title=Denwick CP through time &#124; Population Statistics &#124; Total Population|url=http://www.visionofbritain.org.uk/data_cube_page.jsp?data_theme=T_POP&data_cube=N_TOT_POP&u_id=10313326&c_id=10001043&add=N|access-date=2013-01-29|publisher=Visionofbritain.org.uk}}</ref> !1891 !1901 !1911 !1921 !1931 !1951 !1961 !2001 |- | align="center" |682 | align="center" |662 | align="center" |713 | align="center" |668 | align="center" |593 | align="center" |441 | align="center" |451 | align="center" |266 |} ==Galleri== <gallery> Deanmoor Farm - geograph.org.uk - 2477661.jpg|Utsyn mot Deanmoor Farm i Denwick Hulne Park, Hulne Priory - geograph.org.uk - 2282165.jpg|Ruinane av Hulne Priory i Hulne Park Denwick Chapel - geograph.org.uk - 195153.jpg|Denwick Chapel Denwick_Chapel_interior.JPG|Inne i Denwick Chapel </gallery> == Kjelder == {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Denwick|Denwick]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 16. august 2021.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Landsbyar i Northumberland]] [[Kategori:Civil parish i Northumberland]] 6hfk17tfqs9wnhiwu3nqavxdhsg7csa 10 393942 3674592 3667805 2026-09-25T14:18:56Z 90sveped 53941 3674592 wikitext text/x-wiki {{Navboks |namn = Maskorama |tittel = ''[[Maskorama]]'' |tittelstil=background:#BFD7FF; color:white blue |overstil=background:#BFD7FF; color:white blue |innholdsklasse = hlist |gruppe1 = Programleiar |liste1 = *[[Silje Nordnes]] ([[Maskorama (sesong 1)|1]]–) |gruppe2 = Detektivpanelet |liste2 = *[[Jan Thomas]] ([[Maskorama (sesong 1)|1]]–[[Maskorama (sesong 3)|3]]) *[[Nicolay Ramm]] ([[Maskorama (sesong 1)|1]]–[[Maskorama (sesong 3)|3]]) *[[Marion Ravn]] ([[Maskorama (sesong 1)|1]]–[[Maskorama (sesong 5)|5]]) *[[Robert Stoltenberg]] ([[Maskorama (sesong 4)|4]]–[[Maskorama (sesong 6)|6]]) *[[Tete Lidbom]] ([[Maskorama (sesong 4)|4]]–) *[[Tone Damli]] ([[Maskorama (sesong 6)|6]]–) *[[Leo Ajkic]] ([[Maskorama (sesong 7)|7]]–) |gruppe3 = Sesongar |liste3 = *[[Maskorama (sesong 1)|1]] *[[Maskorama (sesong 2)|2]] *[[Maskorama (sesong 3)|3]] *[[Maskorama (sesong 4)|4]] *[[Maskorama (sesong 5)|5]] *[[Maskorama (sesong 6)|6]] *[[Maskorama (sesong 7)|7]] |gruppe4 = Vinnarar |liste4 = *[[Ulrikke Brandstorp]] ([[Maskorama (sesong 1)|1]]) *[[Didrik Solli-Tangen]] ([[Maskorama (sesong 2)|2]]) *[[Bilal Saab]] ([[Maskorama (sesong 3)|3]]) *[[Kevin Vågenes]] ([[Maskorama (sesong 4)|4]]) *[[Kim Wigaard]] ([[Maskorama (sesong 5)|5]]) *[[Per Fredrik Åsly|PelleK]] ([[Maskorama (sesong 6)|6]]) }} <noinclude> [[Kategori:Navigasjonsmalar]] [[Kategori:Maskorama| ]] </noinclude> 4squud4mwd20fnujw7f3q752lm1k595 0 397751 3674609 3671970 2026-09-25T15:05:12Z TU-nor 12071 3674609 wikitext text/x-wiki '''Slatina''' kan vere: * [[Slatina i Andrijevica]], busetnad i kommunen [[Andrijevica]] i Montenegro * [[Slatina i Jablanica]], busetnad i kommunen [[Jablanica i Bosnia-Hercegovina|Jablanica]] i Bosnia-Hercegovina * [[Slatina i Kladno]], kommune i [[Kladno]] i distriktet Kladno okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Slatina i Klatovy]], kommune i [[Horažďovice]] i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Slatina i Kroatia]], bykommune i fylket Virovitica-Podravina i Kroatia * [[Slatina i Leposavić]], busetnad i kommunen [[Leposavić]] i Kosovo * [[Slatina i Levice]], kommune i distriktet [[Levice okres|Levice]] i regionen Nitra kraj i Slovakia * [[Slatina i Litoměřice]], ein kommune i [[Lovosice]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Slatina i Novo Goražde]], busetnad i kommunen [[Novo Goražde]] i Bosnia-Hercegovina * [[Slatina i Plzeň-sever]], kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Slatina i Preseka]], busetnad i kommunen [[Preseka]] i Kroatia * [[Slatina i Romania]], by i Romania * [[Slatina i Slovakia]], elv i Slovakia * [[Slatina i Šmartno ob Paki]], busetnad i kommunen [[Šmartno ob Paki]] i Slovenia * [[Slatina i Sofia]], bydel i Sofia i Bulgaria * [[Slatina i Svitavy]], ein kommune i [[Moravská Třebová]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Slatina Peak]], fjell på Sør-Shetlandsøyane * [[Slatina ved Timiș]], sideelv til elva [[Timiș]] i Romania {{fleirtyding}} 1kyhfs2244tfu8eiwmhqlwpslkgxwhf 2 398835 3674567 3551611 2026-09-25T13:30:42Z HerVal7752 105842 Dagført 3674567 wikitext text/x-wiki {| style="float: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; width: 242px; border: #99B3FF solid 1px" |- |{{administrator}} |- |{{wikipedantar frå Rogaland}} |- |{{brukar nn}} |- |{{brukar nb}} |- |{{brukar en-4}} |- |{{brukar pt-3}} |- |{{brukar fr-3}} |- |{{brukar da-3}} |- |{{brukar sv-3}} |- |{{brukar fo-2}} |- |{{brukar is-2}} |- |{{Brukar sr-1}} |- |{{brukar ru-1}} |} '''Herman Valheim''' er [[statsvitar]] frå [[Universitetet i Stavanger]]. For tida masterstudent i [[Internasjonale studium]] ved [[Iscte – Instituto Universitário de Lisboa]] i [[Portugal]]. Rettar og legg til innhald i artiklar, innanfor dei fleste tema, med rett fagstoff, rett struktur og relevante kjeldetilvisingar. == Særlege fagfelt == Held for det meste på med arbeid innanfor: * [[Wikipedia:Mal|Malar]] * [[Vitskap]] * [[Politikk]] * [[Historie]] * [[Verksemd]]er == ''Vorte korrigert?'' == Alle artiklar skal vera på [[nynorsk]]. Grammatikken skal vera konsekvent og mest mogeleg i samsvar med [[rettskrivinga av 2012]]. I tillegg skal fagstoff som vert lagt til vera objektivt, relevant og korrekt – med påliteleg kjeldetilvising. Hærverk og desinformasjon vert fjerna utan atterhald. Om ein har nokre spurdagar eller er usamd med mine arbeid, ikkje hik med å taka [[Brukardiskusjon:HerVal7752|kontakt]]. Takk til deg som betrar Nynorsk Wikipedia! == Nyttige lenkjer == * Wikipediareiskapar: [[Wikipedia:Gode nynorskord|Gode nynorskord]], [[Wikipedia:Stilmanual|Stilmanual]] og [[Wikipedia:Retningsliner|Retningsliner]]. [[no:Bruker:HerVal7752]] [[fo:Brúkari:HerVal7752]] i8ik2rq7j3v8gjkzcg2hkbxp4u016nh 0 400872 3674710 3406408 2026-09-26T09:33:17Z Inger Undheim 115686 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|1 */ 3674710 wikitext text/x-wiki {{Infoboks biografi|nasjonalitet=Norsk|fødestad=Somalia|yrke=Modell, vernepleier|fødd=1991|nettstad=https://www.rawdah.no/|språk=Norsk, engelsk, somalisk}} '''Rawdah Mohamed''' ({{fødd-lua|1991}}) er ein norsk-somalisk modell, influensar, vernepleiar og aktivist.<ref>{{Cite web|title=Street Style Star Rawdah Mohamed is the Somali Muslim Model You Need to Follow|url=https://vmagazine.com/article/street-style-star-rawdah-mohamed-is-the-norweigan-muslim-model-you-need-to-follow/|access-date=2021-04-27}}</ref> Ho er kjend for sin klesstil og er òg sett på som ei framtredande talskvinne for rettane til muslimske kvinner. Ho jobbar for tida med modellfirmaet The Society Management. I april 2021 starta ho kampanjen #Handsoffmyhijab som gjekk viralt på [[sosiale medium]].<ref>{{Cite web|last=Mohamed|first=Rawdah|title=Model Rawdah Mohamed On Using Social Media to Challenge France's Proposed Hijab Ban|url=https://www.harpersbazaar.com/culture/politics/a36161757/rawdah-mohamed-hands-off-my-hijab/|access-date=2021-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|title=Online criticism grows over French proposal to ban hijab for children|url=https://www.euronews.com/2021/04/12/handsoffmyhijab-online-criticism-grows-over-proposed-french-law-banning-hijab-for-children|access-date=2021-04-27}}</ref> == Biografi == Rawdah vart fødd i Somalia. Ho og mora flykta til Noreg då ho var åtte år. I Noreg vart ho utsett for rasisme og mobbing av klassekameratane sine, spesielt for å ha på seg hijab og for hudfargen hennar.<ref>{{Cite web|last=Kell|first=Laura|title=Muslim Content Creators Share Their Own Stories of Islamophobia and Racism|url=https://www.harpersbazaararabia.com/featured-news/as-the-french-senate-votes-to-ban-the-hijab-for-under-18s-muslim-content-creators-share-their-own-stories-of}}</ref> == Karriere == Ho er aktiv som modell og har ca. 200.000 følgjarar på Instagram. Før ho satsa fullt ut på modellkarrieren jobba ho òg som vernepleiar. Ho har mellom anna deltatt på Oslo Fashion Week, Paris Fashion Week, Copenhagen Fashion Week og på Kjendisgallaen. Ho byrja sin internasjonale street style-karriere på Oslo Fashion Week i august 2019, som ho sjølv ser på som eit vendepunkt i modellkarrieren hennar.<ref>{{Cite web|last=Acielle|title=The Best Street Style at Oslo Fashion Week Spring 2019|url=https://www.vogue.com/slideshow/oslo-fashion-week-spring-2019-street-style|access-date=2021-04-27}}</ref> Under Oslo Fashion Week 2019 vart ho anerkjent for dei spennande antrekka sine spesielt innanfor street style.<ref>{{Cite web|last=Borrelli-Persson|first=Laird|title=How Rawdah Mohamed Is Challenging Modest Style Conventions and Fashion's Inclusivity Problem|url=https://www.vogue.com/vogueworld/article/how-rawdah-mohamed-is-challenging-modest-style-conventions-and-fashions-inclusivity-problem|access-date=2021-04-27}}</ref> I august 2019 vart Mohamed avbilda på framsida av det norske motemagasinet Costume Norge. Sidan den gong har Rawdah òg vore på framsidene til framtredande magasin som ''Vouge'' og ''V Magazine''.<ref name=":0">{{Cite web|title=Model Rawdah Mohamed looks majestic in Lebanese look|url=https://www.arabnews.com/node/1581861/lifestyle|access-date=2021-04-27}}</ref> I mars 2020 slapp [[NRK TV]] ein serie om Rawdah med ti episodar.<ref>{{Citation|title=Rawdahs tøffe kamp: – Hun kom rett bort og stumpet røyken på kinnet mitt|url=https://www.nrk.no/vestfoldogtelemark/xl/modell-rawdah-mohameds-vanskelige-vei-til-toppen-1.14936497|website=NRK|date=2020-03-28|accessdate=2022-10-07|language=nb-NO|first=Nils Fridtjof|last=Skumsvoll}}</ref><ref>{{Citation|title=Rawdah|url=https://tv.nrk.no/serie/rawdah|accessdate=2022-10-07|language=nb-NO}}</ref> ==Aktivisme== Mohamed deltok i sosiale medium-protesten mot avgjerda til det franske senatet om å forby muslimske jenter under 18 år frå å ha på seg hijab på offentlege stader ved å setja i gang kampanjen #Handsoffmyhijab.<ref name="aljazeera.com">{{Cite web|title='Law against Islam': French vote in favour of hijab ban condemned|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/4/9/a-law-against-islam|access-date=2021-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|last=Yeung|first=Peter|title=The Somali-Norwegian model campaigning for Muslim women's rights|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/5/13/muslim-women-are-always-left-out-qa-with-rawdah-mohamed|access-date=2021-06-01}}</ref> Ho la ut ein selfie på Instagram der ho skreiv «hands off my hijab» i handa. I mai 2021 vart ho offisielt utnemnd til redaktør for magasinet ''Vogue Scandinavia''.<ref name=Model>{{Cite web|title=Model behind 'hands off my hijab' post named editor of 'Vogue Scandinavia'|url=https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion/model-behind-hands-off-my-hijab-post-named-editor-of-vogue-scandinavia-1.1231642|access-date=2021-06-01}}</ref> Ho vart dermed den første kvinna med hijab som vart redaktør av eit motemagasin.<ref name=Model/> I september 2022 fanga ho merksemda til media då ho la ut ei rekke negative kommentarar om [[Elizabeth II av Storbritannia|Elizabeth II]] etter at det vart kjent at dronninga var død. Mohamed kunngjorde at ho feira døden til dronninga. Ho skreiv på instagram-historia si: «håper du brenner i helvete for det du og forfedrene dine gjorde. Min empati er med de 19 afrikanske og karibiske landene som ble herjet og slavebundet».<ref>{{Cite web|title=Raser etter dronningens død: – Håper du brenner i helvete|url=https://www.nettavisen.no/livsstil/raser-etter-dronningens-dod-haper-du-brenner-i-helvete/s/5-95-642754|access-date=11. september 2022|publisher=[[Nettavisen]]}}</ref> ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rawdah Mohamed|Rawdah Mohamed]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 6. oktober 2022.'' {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske modellar]] [[Kategori:Nordmenn av somalisk opphav]] gjw43lyi4p0g36e99w8lqmvgib3dglm 3674714 3674710 2026-09-26T09:44:42Z Ranveig 39 Fmt., fleire lenkjer 3674714 wikitext text/x-wiki {{Infoboks biografi|nasjonalitet=Norsk|fødestad=Somalia|yrke=Modell, vernepleier|fødd=1991|nettstad=https://www.rawdah.no/|språk=Norsk, engelsk, somalisk}} '''Rawdah Mohamed''' ({{fødd-lua|1991}}) er ein norsk-somalisk [[modell som yrke|modell]], [[influensar]], [[vernepleiar]] og [[aktivist]].<ref>{{Cite web|title=Street Style Star Rawdah Mohamed is the Somali Muslim Model You Need to Follow|url=https://vmagazine.com/article/street-style-star-rawdah-mohamed-is-the-norweigan-muslim-model-you-need-to-follow/|access-date=2021-04-27}}</ref> Ho er kjend for sin klesstil og er òg sett på som ei framtredande talskvinne for rettane til muslimske kvinner. Ho jobbar for tida med modellfirmaet The Society Management. I april 2021 starta ho kampanjen #Handsoffmyhijab som gjekk viralt på [[sosiale medium]].<ref>{{Cite web|last=Mohamed|first=Rawdah|title=Model Rawdah Mohamed On Using Social Media to Challenge France's Proposed Hijab Ban|url=https://www.harpersbazaar.com/culture/politics/a36161757/rawdah-mohamed-hands-off-my-hijab/|access-date=2021-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|title=Online criticism grows over French proposal to ban hijab for children|url=https://www.euronews.com/2021/04/12/handsoffmyhijab-online-criticism-grows-over-proposed-french-law-banning-hijab-for-children|access-date=2021-04-27}}</ref> == Biografi == Rawdah vart fødd i Somalia. Ho og mora flykta til Noreg då ho var åtte år. I Noreg vart ho utsett for rasisme og mobbing av klassekameratane sine, spesielt for å ha på seg [[hijab]] og for hudfargen sin.<ref>{{Cite web|last=Kell|first=Laura|title=Muslim Content Creators Share Their Own Stories of Islamophobia and Racism|url=https://www.harpersbazaararabia.com/featured-news/as-the-french-senate-votes-to-ban-the-hijab-for-under-18s-muslim-content-creators-share-their-own-stories-of}}</ref> == Karriere == Mohamed er aktiv som modell, og har ca. 200.000 følgjarar på [[Instagram]]. Før ho satsa fullt ut på modellkarrieren jobba ho òg som vernepleiar. Ho har mellom anna deltatt på Oslo Fashion Week, Paris Fashion Week, Copenhagen Fashion Week og på Kjendisgallaen. Ho byrja sin internasjonale street style-karriere på Oslo Fashion Week i august 2019, som ho sjølv ser på som eit vendepunkt i modellkarrieren.<ref>{{Cite web|last=Acielle|title=The Best Street Style at Oslo Fashion Week Spring 2019|url=https://www.vogue.com/slideshow/oslo-fashion-week-spring-2019-street-style|access-date=2021-04-27}}</ref> Under Oslo Fashion Week 2019 vart ho anerkjent for dei spennande antrekka sine spesielt innanfor street style.<ref>{{Cite web|last=Borrelli-Persson|first=Laird|title=How Rawdah Mohamed Is Challenging Modest Style Conventions and Fashion's Inclusivity Problem|url=https://www.vogue.com/vogueworld/article/how-rawdah-mohamed-is-challenging-modest-style-conventions-and-fashions-inclusivity-problem|access-date=2021-04-27}}</ref> I august 2019 vart Mohamed avbilda på framsida av det norske motemagasinet ''Costume Norge''. Sidan den gong har Rawdah òg vore på framsidene til framtredande magasin som ''Vouge'' og ''V Magazine''.<ref name=":0">{{Cite web|title=Model Rawdah Mohamed looks majestic in Lebanese look|url=https://www.arabnews.com/node/1581861/lifestyle|access-date=2021-04-27}}</ref> I mars 2020 slapp [[NRK TV]] ein serie om Rawdah Mohamed med ti episodar.<ref>{{Citation|title=Rawdahs tøffe kamp: – Hun kom rett bort og stumpet røyken på kinnet mitt|url=https://www.nrk.no/vestfoldogtelemark/xl/modell-rawdah-mohameds-vanskelige-vei-til-toppen-1.14936497|website=NRK|date=2020-03-28|accessdate=2022-10-07|language=nb-NO|first=Nils Fridtjof|last=Skumsvoll}}</ref><ref>{{Citation|title=Rawdah|url=https://tv.nrk.no/serie/rawdah|accessdate=2022-10-07|language=nb-NO}}</ref> ==Aktivisme== Mohamed deltok i sosiale medium-protesten mot avgjerda til [[det franske senatet]] om å forby muslimske jenter under 18 år frå å ha på seg hijab på offentlege stader ved å setja i gang kampanjen #Handsoffmyhijab.<ref name="aljazeera.com">{{Cite web|title='Law against Islam': French vote in favour of hijab ban condemned|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/4/9/a-law-against-islam|access-date=2021-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|last=Yeung|first=Peter|title=The Somali-Norwegian model campaigning for Muslim women's rights|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/5/13/muslim-women-are-always-left-out-qa-with-rawdah-mohamed|access-date=2021-06-01}}</ref> Ho la ut ein [[selfie]] på Instagram der ho skreiv «hands off my hijab» i handa. I mai 2021 vart ho offisielt utnemnd til redaktør for magasinet ''Vogue Scandinavia''.<ref name=Model>{{Cite web|title=Model behind 'hands off my hijab' post named editor of 'Vogue Scandinavia'|url=https://www.thenationalnews.com/lifestyle/fashion/model-behind-hands-off-my-hijab-post-named-editor-of-vogue-scandinavia-1.1231642|access-date=2021-06-01}}</ref> Ho vart dermed den første kvinna med hijab som vart redaktør av eit motemagasin.<ref name=Model/> I september 2022 fanga ho merksemda til media då ho la ut ei rekke negative kommentarar om [[Elizabeth II av Storbritannia|Elizabeth II]] etter at det vart kjent at dronninga var død. Mohamed kunngjorde at ho feira døden til dronninga. Ho skreiv på Instagram-historia si: «håper du brenner i helvete for det du og forfedrene dine gjorde. Min empati er med de 19 afrikanske og karibiske landene som ble herjet og slavebundet».<ref>{{Cite web|title=Raser etter dronningens død: – Håper du brenner i helvete|url=https://www.nettavisen.no/livsstil/raser-etter-dronningens-dod-haper-du-brenner-i-helvete/s/5-95-642754|access-date=11. september 2022|journal=[[Nettavisen]]}}</ref> ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rawdah Mohamed|Rawdah Mohamed]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 6. oktober 2022.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske modellar]] [[Kategori:Nordmenn av somalisk opphav]] h6fe3lkho1fnbmsyzrp5jx5qfd8vbs0 0 403931 3674607 3462302 2026-09-25T15:00:58Z Johshh 122989 /* Bakgrunnsstoff */ nbsøkmal 3674607 wikitext text/x-wiki {{infoboks leiar}} [[Fil:Joseph_Smith_Jr_3_generation_albumen_print.jpg|mini|[[Retusjert]] [[daguerrotypi]] frå tidleg på 1840-talet av Smith eller eit måleri av han.]] '''Joseph Smith jr'''. ({{Datoar}}) var ein [[USA|amerikansk]] religiøs leiar og grunnleggjaren av [[mormonismen]] og kyrkjelyden [[Siste dagars heilage|Dei siste dagars heilage]]. Då han var 24 gav Smith ut ''[[Mormons bok]]'', ein religiøs tekst Smith skulle ha omsett frå gudommelege gullplater. Dei neste 14 åra tiltrekte han seg tusenvis av tilhengarar, grunnla byar, bygde tempel og etablerte ei trusretning som framleis består. Han blei drepen i valdelege omstende medan han sat arrestert i Carthage i [[Illinois]]. == Liv == Joseph Smith var fødd i Sharon i [[Vermont]] i USA. I 1817 flytta han med familien til den vestlege delen av [[delstaten New York]], i eit område der det fleire gongar hadde vore religiøse vekkingar under [[den andre store vekkingsbølgja]]. Familien Smith trudde på [[openberring]]ar og [[profeti]]ar. Ifølgje Smith fekk han sjølv fleire openberringar tidleg på 1820-talet. Den fyrste skal ha vore ein [[teofani]]. I ei seinare openberring førte engelen Moroni han til ei nedgraven bok av gullplater der det var gravert inn ei jødisk-kristen forteljing frå Amerika i oldtida. I 1830 gav han ut det han hevda var ei engelsk omsetjing av desse platene, under tittelen ''Mormons bok''. Same året skipa han Kristi kyrkje, som han hevda var ei gjenoppretting av kyrkja til dei fyrste kristne. Medlemmene i kyrkja blei seinare omtalte som Dei siste dagars heilage, eller mormonarar. I 1831 flytta Smith og tilhengarane hans vestover til [[Kirtland]] i [[Ohio]], og grunnla også ein utpost i [[Independence i Missouri|Independence]] i [[Missouri]], der Smith planla å bygga ein by med namnet Sion. I 1833 blei mormonarane forviste av dei opphavlege nybyggarane i Missouri, som var urolege med tanke på den raske veksten i mormonsamfunnet. Forsamlinga i Kirtland gjekk i oppløysing i 1837 etter at nokre av medlemmene heldt Smith ansvarleg for ein [[Kirtland Safety Society|bankkollaps]]. Smith omorganiserte dei gjenverande medlemmene i det nordlege Missouri, men nærværet hans og politikk skapte spenning med nybyggarar som ikkje var knytte til rørsla. Etter [[Mormonkrigen i 1838|ein militær konflikt]] i 1838 blei Dei siste dagars heilage forviste frå delstaten, og Smith sett i fengsel. Han blei lauslaten og gjenforeina med tilhengarane sine i [[Nauvoo i Illinois|Nauvoo]] i [[Illinois]], der han fungerte som både religiøs og politisk leiar. I 1844 vekte Smith og bystyret i Nauvoo sinne blant ikkje-mormonarar ved å øydelegga ei trykkpresse som var blitt brukt til å trykka ''Nauvoo Expositor'', eit skrift som var kritisk til Smith si makt, og dessutan utøvinga hans av [[polygami]]. Under uroa som følgde blei han fengsla i Carthage i Illinois skulda for forræderi, og blei så drepen då ei folkemengd storma fengselsbygningen. I løpet av levetida si gav Smith ut mange [[Åpenbaringer (De siste dagers hellige)|openberringar]] og andre tekstar som, av etterfølgjarane hans, blir rekna som [[heilage bøker]]. Læra hans inkluderer unike oppfatningar av Guds natur, [[kosmologi]], familiestrukturar, politisk organisering og religiøst fellesskap. Etterfølgjarane hans rekna Smith som ein profet på lik linje med [[Moses]] og [[Profeten Elia|Elia]], om ikkje større. Det Smith hadde etterlate seg, la grunnlaget for ei rekke religiøse grupper, der dei største er [[Jesu Kristi Kyrkje av Siste Dagars Heilage|Jesu Kristi kyrkje av siste dagars heilage]] og [[Kristi Samfunn]]. ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Joseph Smith|Joseph Smith]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 17. februar 2023.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{official website}} * {{Nbsøk|Smith, Joseph|bøker av|bøker om}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Religionsstiftarar]] [[Kategori:Siste Dagars Heilage]] [[Kategori:Mormonisme]] [[Kategori:Folk frå Vermont]] jmlbulpghmhjibabtqt2r5lx68ywiw5 0 408927 3674727 3667440 2026-09-26T10:14:34Z Ranveig 39 +Ref. 3674727 wikitext text/x-wiki [[Fil:Karjalanpiirakka-20060227.jpg|thumb|Karelsk pirog utan eggesmør.]] [[Fil:Karjalanpiirakka with egg butter.jpg|thumb|Karelske pirogar med eggesmør.]] '''Karelske pirogar''' ([[finsk]] {{lang|fi|karjalanpiirakka}}, [[karelsk]] ''kalittoa, piiras'' eller ''šipainiekku'') er ein tradisjonell austersjøfinsk (finsk/karelsk/[[vepsisk]]) [[pirog]] som består av eit tynt [[rug|rugskal]] fylt med [[risengrynsgraut]] eller [[potetmos]].<ref name="uf"/><ref>{{Kilde www|url=https://www.nordisklitteratur.org/media/238743/no_oppskrifter_til_nordisk_gjestebud.pdf|tittel=Oppskrifter til nordisk gjestebud|besøksdato=2023-01-25}}</ref> Dei karelske pirogane var opphavlege ein delikatesse frå nord- og grensekarelen som blei spreidd til resten av [[Finland]] i og med evakueringa av karelane under [[andre verdskrigen]].<ref>{{Cite web|date=2019|title=Publication of the amended product specification following the approval of a minor amendment pursuant to the second subparagraph of Article 53(2) of Regulation (EU) No 1151/20122019/C 434/12|url=https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=uriserv:OJ.C_.2019.434.01.0025.01.ENG&toc=OJ:C:2019:434:TOC|language=en}}</ref> Matretten fekk samstundes namnet karelsk pirog. Det er søkt om EU-vern for produktet, der det vert kravd at deigen skal lagast av minst 50 prosent rug, og at fyllet berre kan bestå av ris, korn eller potet.<ref name=hakemus>{{kilde www | url = https://eur-lex.europa.eu/legal-content/FI/TXT/PDF/?uri=CELEX:52002XC0427(07)&from=FI | tittel = Erityisluonnetta koskevista todistuksista annetun neuvoston asetuksen (ETY) N:o 2082/92 8 artiklan 1 kohdassa toisessa alakohdassa tarkoitettu rekisteröintihakemuksen julkaiseminen (2002/C 102/08) | utgiver = EU:n virallinen lehti C102/2002, sivut 14–15 | dato = 27. april 2002 | besøksdato = 28. oktober 2018 }}</ref><ref name="päätös">{{kilde www|url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2003:046:0019:0019:FI:PDF|tittel=Komission asetus (EY) N:o 317/2003|utgiver=Euroopan unioni|nettside=eur-lex.europa.eu|dato=19. februar 2003|besøksdato=23. januar 2016}}</ref> Ellers finst det også blant anna gulrotfylte pirogar, men desse vil ikkje kunne bruke den beskytta nemninga karelske pirogar. == Kjelder == {{refopning}} <references> <ref name=uf>[http://www.uppslagsverket.fi/bin/view/Uppslagsverket/KarelskPirog "karelsk pirog".] Uppslagsverket.fi. Vitja 27. januar 2015.</ref> </references> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Karelske piroger|Karelske piroger]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 2. juli 2023.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *[[:en:b:Cookbook:Karelian_Pasties_(Karjalanpiirakat)|Oppskrift på karelske pirogar]] ved Wikibooks (engelsk) {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Finsk mat]] [[Kategori:Russisk mat]] [[Kategori:Bakverk]] rgp0i7v9i1g9u5f6gp5zrzvukbxdwwm 0 412568 3674637 3517893 2026-09-25T18:58:51Z Johshh 122989 3674637 wikitext text/x-wiki {{infoboks forfattar}} '''Johanna Louise Spyri''' (fødd ''Heusser'', {{datoar}}) var ein [[Sveits|sveitsisk]] [[forfattar]] som er best kjend for dei to romanane sine om [[Romanen Heidi|Heidi]] (1880 og 1881). Frå debuten i 1871 til ho døydde i 1901 gav ho ut 31 bøker. == Liv == Spyri var fødd i [[Hirzel]] i [[kantonen Zürich]] som det fjerde av dei seks borna til legen Johann Jacob Heusser og lyrikaren {{Ikkjeraud|Meta Heusser-Schweizer}}.<ref name="fembio">[http://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/johanna-spyri/ Biografi], fembio.org</ref> Ho voks opp i Hirzel, men som barn var ho mange somrar i området rundt [[Chur]] i [[Graubünden]], som mange av dei seinare forteljingane hennar er lagt til. Frå ho var 16 til ho var 18 budde ho i [[Yverdon]], der ho lærte seg fransk. Frå ho var 18 til ho var 25 budde ho heime, og hjelpt mora i hushaldet.<ref name="fembio">[http://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/johanna-spyri/ Biografi], fembio.org</ref> I 1852 gifta ho seg med advokaten og redaktøren {{Ikkjeraud|Bernhard Spyri}} (1821–1884), som frå var 1868 byskrivar i Zürich. Bernhard Spyri var ein venn av den eldre broren hennar Theodor, og også av [[Richard Wagner]].<ref name="db">[http://www.deutsche-biographie.de/pnd118616455.html Spyri, Johanna Louise]; deutsche-biographie.de</ref> Det fyrste litterære verket til Johanna Spyri var eit anonymt dikt til Wagner sin 40-årsdag i 1853.<ref name="db" /> Ekteparet fekk ein son, Bernhard, i 1855.<ref name="fembio">[http://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/johanna-spyri/ Biografi], fembio.org</ref> Ektemannen gjekk opp i arbeidet, og Johanna Spyri mistreivst i ekteskapet.<ref name="fembio" /> Både ektemannen Johann og sonen Bernhard døydde i 1884.<ref name="fembio">[http://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/johanna-spyri/ Biografi], fembio.org</ref> Som enke skreiv ho fleire [[barnebøker]], og etablerte ein vennskap med forfattaren [[Conrad Ferdinand Meyer]]. == Bøker == [[Fil:Heidi-chapter3c_-_You_can_have_that._I_have_plenty.jpg|mini|Heidi og Geite-Petter; frå ei engelsk utgåve av ''Heidi'' frå 1922. Av [[Jessie Willcox Smith]].]] På oppfordring frå ein venn av mora byrja ho å skriva. Debutboka ''Ein Blatt auf Vronys Grab'' (1871) er ei dyster skildring av ei kvinne som blir mishandla av den forfylla ektemannen sin. Boka blei ein suksess. Frå 1875 til 1892 sat Spyri i tilsynsnemnda for jenteskulen i Zürich. Den fyrste barneboka hennar, ''Heimathlos'', kom ut i 1878. Dette var den fyrste av bøkene hennar med «''Eine Geschichte für Kinder und auch für Solche, welche die Kinder lieb haben''» ('Ei forteljing for barn og for dei som elskar barn') på tittelsida. Formuleringa blei gjenteken på fleire av dei seinare bøkene hennar. I 1880 kom ''Heidis Lehr- und Wanderjahre'' ut, og blei ein verdssuksess. Boka blei skriven i løpet av nokre korte sommarveker i 1879.<ref name="db">[http://www.deutsche-biographie.de/pnd118616455.html Spyri, Johanna Louise]; deutsche-biographie.de</ref> I 1881 kom oppfølgjaren ''Heidi kann brauchen was es gelernt hat'' ut. Denne boka vart òg mykje lesen. Bøkene om Heidi er ein «oskepotthistorie» om ei foreldrelaus jente som kjem for å bu saman med bestefaren, ein eksentrisk type som bur avsides i [[dei sveitsiske Alpane]]. Ho blir seinare selskapsjente for ei svakeleg jente i ein rik familie i [[Frankfurt am Main]]. Verket har bidratt til å prega bildet av [[Sveits]] i utlandet som få andre litterære verk, men har òg blitt kritisert for konservative, likestillingsfiendtlege haldningar,<ref name="db" /> for svart/kvitt-aktige personskildringar og for å idyllisera det landlege livet.<ref name="LFBL">Kari Sønsthagen og [[Torben Weinreich]]. ''Leksikon for børnelitteratur''. Branner og Korch, 2003. ISBN 87-411-5970-5</ref> == Bibliografi (originaltitlar) == * 1871 ''Ein Blatt auf Vrony's Grab'' * 1872 ''Ihrer Keines vergessen.'' * 1872 ''Nach dem Vaterhause!'' * 1872 ''Verirrt und gefunden (Aus dem Leben)'' (noveller) * 1873 ''Aus früheren Tagen.'' * 1878 ''Heimathlos.'' (med historiene ''Am Silser- und am Gardasee'' og ''Wie Wiseli's Weg gefunden wird'') * 1879 ''Aus Nah und Fern.'' (med historiene ''Der Mutter Lied'' og ''Peppino, fast eine Räubergeschichte'') * 1879 ''Verschollen, nicht vergessen. Ein Erlebnis, meinen guten Freundinnen, den jungen Mädchen'' * 1880 ''Heidis Lehr- und Wanderjahre.'' * 1880 ''Aus unserem Lande.'' (med historiene ''Daheim und wieder draussen'' og ''Wie es in Waldhausen zugeht'') * 1880 ''Im Rhonethal'' * 1881 ''Am Sonntag'' * 1881 ''Heidi kann brauchen, was es gelernt hat.'' * 1881 ''Ein Landaufenthalt von Onkel Titus.'' * 1882 ''Kurze Geschichten für Kinder und auch für Solche, welche die Kinder lieb haben.'' (med fortellingene ''Beim Weiden-Joseph'', ''Rosen-Resli'', ''Der Toni von Kandergrund'', ''Und wer nur Gott zum Freunde hat, dem hilft er allerwegen!'' og ''In sicherer Hut'') * 1883 ''Zwei Volksschriften'' (med tekstene ''Ein goldener Spruch'' og ''Wie einer dahin kam, wo er nicht hin wollte'') * 1883 ''Wo Gritlis Kinder hingekommen sind.'' * 1884 ''Gritlis Kinder kommen weiter.'' * 1885 ''Aus dem Leben eines Advocaten'' * 1886 ''Kurze Geschichten für Kinder und auch für Solche, welche die Kinder lieb haben. Zweiter Band.'' (med fortellingene ''Moni der Geissbub'', ''Was der Grossmutter Lehre bewirkt'', ''Vom This, der doch etwas wird'', ''Am Felsensprung'' og ''Was Sami mit den Vögeln singt'') * 1887 ''Was soll denn aus ihr werden? Eine Erzählung für junge Mädchen'' * 1888 ''Aus den Schweizer Bergen.'' (med fortellingene ''In Hinterwald'', ''Die Elfe von Intra'' og ''Vom fröhlichen Heribli'') * 1888 ''Arthur und Squirrel.'' * 1889 ''Was aus ihr geworden ist. Eine Erzählung für junge Mädchen.'' * 1890 ''Cornelli wird erzogen.'' * 1891 ''Volksschriften von Johanna Spyri. Zweiter Band.'' (med tekstene ''In Leuchtensee'' og ''Wie es mit der Goldhalde gegangen ist'') * 1892 ''Schloss Wildenstein'' * 1901 ''Die Stauffer-Mühle'' == Ettermæle == Bøkene om Heidi er filma fleire gongar, mellom anna i den tysk-sveitsisk-australske tv-serien ''Heidi'' (1978), med [[Max von Sydow]] i 2005 og med [[Shirley Temple]] i 1937.<ref>{{IMDb namn}}</ref> Då det sveitsiske barnebokinstituttet blei stifta i 1968 tok det namnet sitt etter henne: ''Johanna Spyri-Stiftung''.<ref>[http://www.sikjm.ch/ueber-uns/geschichte/ Geschichte]; sikjm.ch</ref> Det blei skipa eit Johanna Spyri-Museum i 1981 etablert i skulebygningen i Hirzel, der Spyri sjølv hadde vore elev.<ref>[http://www.myswitzerland.com/en/spyri-museum.html Johanna-Spyri-Museum, Hirzel]; myswitzerland.com</ref> ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Johanna Spyri|Johanna Spyri]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 1. desember 2023.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * {{Nbsøk|Spyri, Johanna|bøker av}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tyskspråklege forfattarar]] [[Kategori:Sveitsiske forfattarar]] [[Kategori:Barnebokforfattarar]] sqtr69jdvl2knbyyn7wkayewkkgkq5d 0 412668 3674695 3662860 2026-09-26T09:07:24Z Migne 2086 3674695 wikitext text/x-wiki {{infoboks OL-konkurranse}} [[Fil:National Speed Skating Oval Beijing 2.jpg|mini|Skeisehallen]] '''Skøyteløpa under vinter-OL 2022''' i [[Beijing]] vart avvikla på ein innandørs skeisebane i bydelen Chaoyang. For fyrste gong omfatta leikane tolv individuelle tevlingar og to i lagtempo, likt fordelt på menn og kvinner. Tevlingane vart avvikla i dagane frå laurdag 5. til laurdag 19. februar 2022. === 500 meter === {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="44%" | Utøvar ! width="30%" | Land ! width="16%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Gao Tingyu]] | align="left"| {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| 34,32 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| Cha Min-kyu | align="left"| {{flagg|Sør-Korea|lenke}} | align=left| 34,39 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| Wataru Morishige | align="left"| {{flagg|Japan|lenke}} | align=left| 34,50 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| Laurent Dubreuil | align="left"| {{flagg|Canada|lenke}} | align=left| 34,522 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align=left| Piotr Michalski | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 34,524 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| Kim Jun-ho | align="left"| {{flagg|Sør-Korea|lenke}} | align=left| 34,54 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| Artjom Arefjev | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| 34,56 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| Yuma Murakami | align="left"| {{flagg|Japan|lenke}} | align=left| 34,57 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| Viktor Musjtakov | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| 34,60 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| Ruslam Murasjov | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| 34,63 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 11. | align=left| Damian Żurek | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 34,734 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 12. | align=left| Merijn Scheperkamp | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 34,736 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 13. | align=left| [[Jordan Stoltz]] | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 34,85 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 14. | align=left| [[Kai Verbij]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 34,87 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 15. | align=left| [[Håvard Holmefjord Lorentzen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align=left| 34,921 |} Dato: 12. februar === 1000 m === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="45%" | Utøvar ! width="29%" | Land ! width="16%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Thomas Krol]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.07,92 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| Laurent Dubreuil | align="left"| {{flagg|Canada|lenke}} | align=left| 1.08,32 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| [[Håvard Holmefjord Lorentzen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align=left| 1.08,48 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| Piotr Michalski | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 1.08,56 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align=left| [[Ning Zhongyan]] | align="left"| {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| 1.08,60 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| Ihnat Halavazjuk | align="left"| {{flagg|Belarus|lenke}} | align=left| 1.08,64 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| Marten Liv | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.08,65 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| Viktor Musjtakov | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| 1.08,74 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| Cornelius Kersten | align="left"| {{flagg|Storbritannia|lenke}} | align=left| 1.08,79 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| Hein Otterspeer | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.08,80 |} </div> Dato: 18. februar {{clear}} === 1500 m === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="40%" | Utøvar ! width="35%" | Land ! width="15%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Kjeld Nuis]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.43.21 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| [[Thomas Krol]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.43,55 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| Kim Min-seok | align="left"| {{flagg|Sør-Korea|lenke}} | align=left| 1.44,24 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| [[Peder Kongshaug]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align=left| 1.44,39 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align=left| Connor Howe | align="left"| {{flagg|Canada|lenke}} | align=left| 1.44,86 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| Joey Mantia | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 1.45,26 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| [[Ning Zhongyan]] | align="left"| {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| 1.45,28 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| Sergej Trofimov | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| 1.45,32 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| Marcel Bosker | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.45,42 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| Seitaro Ichinohe | align="left"| {{flagg|Japan|lenke}} | align=left| 1.45,53 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 11. | align=left| Emery Lehman | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 1.45,78 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 12. | align=left| Allan Dahl Johansson | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align=left| 1.45,81 |} </div> Dato: 8. februar {{clear}} === 5&nbsp;000 m === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="40%" | Utøvar ! width="35%" | Land ! width="15%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Nils van der Poel]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | align=left| 6.08,8 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| [[Patrick Roest]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 6.09,3 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| [[Hallgeir Engebråten]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align=left| 6.09,8 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| Sergej Trofimov | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| 6.10,2 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align=left| [[Jorrit Bergsma]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 6.13,1 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| Aleksandr Rumjantsev | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| 6.15,0 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| Bart Swings | align="left"| {{flagg|Belgia|lenke}} | align=left| 6.16,90 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| Davide Ghiotto | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | align=left| 6.16,92 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| [[Sven Kramer]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 6.17,0 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| [[Ted-Jan Bloemen]] | align="left"| {{flagg|Canada|lenke}} | align=left| 6.19,1 |} </div> Dato: 6. februar {{clear}} === 10&nbsp;000 m === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="40%" | Utøvar ! width="35%" | Land ! width="15%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Nils van der Poel]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | align=left| 12.30,7 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| [[Patrick Roest]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 12.44,5 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| Davide Ghiotto | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | align=left| 12.45,9 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| [[Jorrit Bergsma]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 12.48,9 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align=left| Aleksandr Rumjantsev | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| 12.51,3 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| Graeme Fish | align="left"| {{flagg|Canada|lenke}} | align=left| 12.58,8 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| Patrick Beckert | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | align=left| 13.01,2 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| [[Ted-Jan Bloemen]] | align="left"| {{flagg|Canada|lenke}} | align=left| 13.01,3 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| Michele Malfatti | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | align=left| 13.01,4 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| Bart Swings | align="left"| {{flagg|Belgia|lenke}} | align=left| 13.02,43 |} </div> Dato: 11. februar {{clear}} === Fellesstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="40%" | Utøvar ! width="32%" | Land ! width="18%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| Bart Swings | align="left"| {{flagg|Belgia|lenke}} | align=left| 7.47,11 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| Chung Jae-won | align="left"| {{flagg|Sør-Korea|lenke}} | align=left| 7.47,18 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| [[Lee Seung-hun]] | align="left"| {{flagg|Sør-Korea|lenke}} | align=left| 7.47,204 |} </div> Dato: 19. februar {{clear}} === Lagtempo === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="35%" | Land ! width="40%" | Utøvarar ! width="15%" | Tid |- style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align="left" | {{flagg|Noreg}} | align="left" | [[Hallgeir Engebråten]]<br />[[Sverre Lunde Pedersen]]<br />[[Peder Kongshaug]] | align="left"| 3.38,0 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| Daniil Aldosjkin <br />Sergej Trofimov <br />Ruslan Zakharov | align="left"| 3.40,4 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| Casey Dawson <br />Joey Mantia <br />Emery Lehman | align="left"| 3.38,8 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align="left" |{{flagg|Nederland}} | align=left| <small> [[Patrick Roest]] <br />[[Sven Kramer]]<br /> Marcel Bosker </small> | align="left"| 3.41,6 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align="left"| {{flagg|Canada|lenke}} | align=left| <small> Jordan Belchos <br /> [[Ted-Jan Bloemen]] <br />Connor Howe </small> | align="left"| 3.40,3 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align="left" | {{flagg|Sør-Korea}} | align=left| <small> [[Lee Seung-hun]] <br /> Chung Jae-won<br /> Kim Min-seok </small> | align="left"| 3.53,7 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" |} </div> Dato: 15. februar {{clear}} ==Kvinner== === 500 meter === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="40%" | Utøvar ! width="32%" | Land ! width="18%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| Erin Jackson | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 37,04 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| [[Miho Takagi]] | align="left"| {{flagg|Japan|lenke}} | align=left| 37,12 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| Angelina Golikova | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| 37,21 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| Vanessa Herzog | align="left"| {{flagg|Austerrike|lenke}} | align=left| 37,28 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align=left| [[Jutta Leerdam]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 37,34 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| [[Femke Kok]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 37,39 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| Kim Min-sun | align="left"| {{flagg|Sør-Korea|lenke}} | align=left| 37,60 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| Darja Katsjanova | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| 37,65 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| Kaia Ziomek | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 37,70 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| Olga Fatkulina | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| 37,76 |} </div> Dato: 13. februar {{clear}} === 1000 m === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="40%" | Utøvar ! width="32%" | Land ! width="18%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Miho Takagi]] | align="left"| {{flagg|Japan|lenke}} | align=left| 1.13,19 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| [[Jutta Leerdam]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.13,83 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| [[Brittany Bowe]] | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 1.14,61 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| Angelina Golikova | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| 1.14,71 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align=left| [[Antoinette de Jong]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.14,92 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| [[Ireen Wüst]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.15,11 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| Kimi Goetz | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 1.15,40 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| Vanessa Herzog | align="left"| {{flagg|Austerrike|lenke}} | align=left| 1.15,644 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| Darja Katsjanova | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| 1.15,649 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| [[Nao Kodaira]] | align="left"| {{flagg|Japan|lenke}} | align=left| 1.15.650 |} </div> Dato: 17. februar {{clear}} === 1500 m === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="40%" | Utøvar ! width="32%" | Land ! width="18%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Ireen Wüst]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.53,28 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| Nana Takagi | align="left"| {{flagg|Japan|lenke}} | align=left| 1.53,72 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| [[Antoinette de Jong]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.54,82 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| Ayano Satō | align="left"| {{flagg|Japan|lenke}} | align=left| 1.54,92 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align=left| Marijke Groenewoud | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.54,97 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| [[Francesca Lollobrigida]] | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | align=left| 1.55,20 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| Jelizaveta Kazelina | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| 1.55.30 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| [[Miho Takagi]] | align="left"| {{flagg|Japan|lenke}} | align=left| 1.55,34 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| Jevgenija Dmitrijeva | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| 1.55,74 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| [[Brittany Bowe]] | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 1.55,81 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 11. | align=left| Han Mei | align="left"| {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| 1.56,08 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 12. | align="left" | [[Ragne Wiklund]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align=left| 1.56,46 |} </div> Dato: 7. februar {{clear}} === 3&nbsp;000 m === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="40%" | Utøvar ! width="32%" | Land ! width="18%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Irene Schouten]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 3.56,9 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| [[Francesca Lollobrigida]] | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | align=left| 3.58,0 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| Isabelle Weidemann | align="left"| {{flagg|Canada|lenke}} | align=left| 3.58,6 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| [[Martina Sáblíková]] | align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} | align=left| 4.00,3 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align="left" | [[Ragne Wiklund]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align=left| 4.01,4 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| [[Miho Takagi]] | align="left"| {{flagg|Japan|lenke}} | align=left| 4.01,7 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| Carlijn Achtereekte | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 4.02,2 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| [[Antoinette de Jong]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 4.02,3 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| Ayano Satō | align="left"| {{flagg|Japan|lenke}} | align=left| 4.03,40 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| Jevgenija Dmitrijeva | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| 4.03,42 |} </div> Dato: 5. februar {{clear}} === 5&nbsp;000 m === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="40%" | Utøvar ! width="32%" | Land ! width="18%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Irene Schouten]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 6.43,5 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| Isabelle Weidemann | align="left"| {{flagg|Canada|lenke}} | align=left| 6.48,1 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| [[Martina Sáblíková]] | align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} | align=left| 6.50,0 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| [[Francesca Lollobrigida]] | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | align=left| 6.51,7 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align="left" | [[Ragne Wiklund]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align=left| 6.56,3 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| Natalja Voronina | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| 6.56,9 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| Sanne in ’t Hof | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 6.59,7 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| Misaki Oshigiri | align="left"| {{flagg|Japan|lenke}} | align=left| 7.01,1 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| Maryna Sujeva | align="left"| {{flagg|Belarus|lenke}} | align=left| 7.02,9 |} </div> Dato: 10. februar {{clear}} === Fellesstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="40%" | Utøvar ! width="32%" | Land ! width="18%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Irene Schouten]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 8.14,73 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| Ivanie Blondin | align="left"| {{flagg|Canada|lenke}} | align=left| 8.14,79 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| [[Francesca Lollobrigida]] | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | align=left| 8.14,98 |} </div> Dato: 19. februar {{clear}} === Lagtempo === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="35%" | Land ! width="40%" | Utøvarar ! width="15%" | Tid |- style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align="left"| {{flagg|Canada|lenke}} | align=left| Ivanie Blondin<br /> Valérie Maltais <br /> Isabelle Weidemann | align="left"| 2.53,4 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align="left"| {{flagg|Japan|lenke}} | align=left| [[Miho Takagi]] <br /> Ayano Satō <br /> Nana Takagi | align="left"| 3.04,4 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align="left" |{{flagg|Nederland}} | align=left| [[Antoinette de Jong]] <br /> [[Irene Schouten]] <br />[[Ireen Wüst]] | align="left"| 2.56,8 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| <small> Natalja Voronina <br /> Jelizaveta Kazelina <br /> Jevgenija Dmitrijeva </small> | align="left"| 2.58,6 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align="left"| {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| <small> Ahenaer Adake <br /> Han Mei <br /> Li Qishi </small> | align="left"| 2.58,3 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align="left" | {{flagg|Noreg}} | align=left| <small> Marit Bøhm <br />Sofie Karoline Haugen <br />[[Ragne Wiklund]] </small> | align="left"| 3.02.1 |} </div> Dato: 24. februar {{clear}} ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Olympische Winterspiele 2022/Eisschnelllauf|Olympische Winterspiele 2022/Eisschnelllauf]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 5. desember 2023.'' {{refslutt}} [[Kategori:Lengdeløp på skeiser under vinter-OL]] [[Kategori:Øvingar under vinter-OL 2022]] hibuy2t6vjhckxxlh2rs4jtbug3bq8w 0 423363 3674563 3674544 2026-09-25T12:39:53Z Ranveig 39 Attenderulla endringa gjord av [[Special:Contributions/~2026-51564-20|~2026-51564-20]] ([[User talk:~2026-51564-20|diskusjon]]) til siste versjonen av [[User:Sigmundg|Sigmundg]] 3600810 wikitext text/x-wiki [[Fil:Grøfting av myr med gravemaskin.png|mini|Grøfting av myr med traktorgravar utstyrt med halvbelte i 1963/64.]] '''Grøfting av myr''' vart tidlegare utført for å gje betre veksttilhøve for [[skog]], eller i samband med [[nydyrking]]. Avstanden mellom [[grøft]]ene og kor djupe dei var vart avstemt etter kva slags myrtype det var<ref name="Lie">O. Lie og H. Aamodt, [https://core.ac.uk/download/pdf/285992413.pdf ''Grøfting av myr''], Opptak frå landbrukshalvtimen, 10. januar 1965.</ref>. Etter at myra hadde turka ut vart det [[Skogplanting|planta skog]] på ho, eller ho vert teken i bruk som [[eng]] og [[åker]]. Det vart grøfta mykje myr på 1930-talet og i tidsbolken 1950-1975<ref name="Dalen">L.S. Dalen, [https://www.forskning.no/skogbruk-bakgrunn-norsk-institutt-for-skog-og-landskap/bakgrunn-karbonet-i-myra/739942 ''Bakgrunn: Karbonet i myra''], forskning.no, 8. desember 2011.</ref>. Ein reknar med at grøfta areal i [[Noreg]] på 1990-talet var på 0,42 millionar [[hektar]], medan det i [[Sverige]] og [[Finland]] var så mykje som 1,4 respektivt 5,9 millionar hektar <ref name="Dalen"/>. == Grøftemetodar == [[Fil:Sesam grøftefres i Strandbygda i Elverum 1963.png|mini|Grøfting av myr med [[grøftefres]] i Strandbygda i [[Elverum]] hausten 1963.]] [[Fil:Resultat av grøftning i vandsyk skogmark.jpg|mini|venstre|Resultat av grøftning i vasssjuk skogsmark.]] På 1930-talet vart grøftinga utføra manuelt, med [[spade]] og [[hakke]], noko som var svært arbeidskrevjande. For å redusera bruken av manuell arbeidskraft tok ein etter kvart til å nytta [[grøftedynamitt]]. Dette var patronar som ein stakk 20-25 [[Centimeter|cm]] ned i jorda, i ein avstand på 30-40 cm. Med dynamitten var kostbar og representerte ofte 70-80 % av dei samla utgiftene, så prisen per meter vart om lag like høg som ved manuell grøfting. Utpå 1950-talet vart det teke i bruk [[traktorgravar|traktorgravar]]ar, som var utstyrte med [[Beltekøyretøy#Belte_for_traktor|halvbelte]] for å redusera [[marktrykk]]et. Det vart òg i nokon mon nytta [[grøftefres]]ar, som kom ned på eit djup på 50-60 cm når ein fresa i to omgangar<ref name="Lie"/>. [[Grøfteplog]]ar, ofte dregne av [[bulldosar]]ar, arbeidde ned til eit djup av rundt 55 cm<ref name="Lie"/>. Ved bruk av [[gravemaskin]] kunne ein grava så djupe ein ynskte, så samlegrøfter og [[kanal]]ar vart opptekne med [[traktor]]monterte gravemaskinar. == Konsekvensar for miljøet == Myr bind [[Karbondioksid|CO₂]] og når myra turkar opp vil ho avgje CO₂ til [[Jordatmosfæren|atmonfæra]], noko som er med på å auka [[drivhuseffekten]]. Etter som skogen veks til vil han ta opp CO₂ frå atmonfæra, og slik redusa drivhuseffekten. Men det kan gå fleire tiår for nyplanta tre vert så store at dette tek til å kompansera for utsleppa frå myra. Når skogen er hogstmoden vart han felt og det går nye tiår før han på nytt tek opp nemeverdige mengder med CO₂. Dette er eit tema som det vert forska på<ref name="Dalen"/>, men temaet er kontroversiellt på grunn av interessekonfliktene mellom [[Skogbruk|skogbruksnæringa]] og [[miljøvern]]arar. Når gamal myr vert teken i bruk som jordbruksareal får ein som oftast ikkje nokon gevinst i form av CO₂-opptak. Forutan å lagra CO₂ fungerer myr som ein [[svamp]] som absorberer vatn når det [[regn]]ar, slik at faren for [[flaum]] vert redusert<ref name=#SABIMA#>[https://www.sabima.no/trua-natur/myr/ ''Hvorfor er myr viktig?''], SABIMA</ref>. Ho fungerer òg som eit filter som reinskar vatnet før det når [[elv]]ane. [[Biolog]]ane framhevar at myr er eit viktig leveområde for [[fugl]]ar og [[insekt]]<ref>D.P. Batzer og S.A. Wissinger, ''Ecologi of insect communities in nontidal wetlands'', Annual Review of Entomology, 1996, vol. 41, ss. 76-100.</ref>. Andre faktorar som talar for bevaring av myr er ho inneheld viktig vitskapeleg informasjon, som til dømes [[pollen]] og plantemateriale, langt attover i tid<ref>C.E. Jensen, [https://www.forskning.no/klima-naturvern-kronikk/myra-er-ikke-bare-et-co2-lager/1255790 ''Myra er ikke bare et CO2-lager''], forskning.no, 2. november 2018.</ref>. [[Arkeologi|Arkeologar]] vil gjerne ta vare på myr av di den [[oksygen]]fattige jorda gjer at [[organisk materiale]] rotnar svært sakte. Alle desse faktorane har ført til at ein har slutta å grøfta myr. == Referansar == {{referanseliste}} [[Kategori:Myr]] [[Kategori:Jordbruk]] [[Kategori:Skogbruk]] 1la7pcnfa030ucrq5w5i1475a1ogs1o 0 428050 3674693 3644045 2026-09-26T09:06:13Z Migne 2086 3674693 wikitext text/x-wiki {{Infoboks_OL |nr. = 25 |sesong = vinter |bilete = 2026 Winter Olympics logo.svg |vertsby = [[Milano]] og [[Cortina d'Ampezzo]] |opna = 6. februar 2026 |opna av = |eldtennar = |avslutta = 22. februar 2026 |menn = |kvinner = |utøvarar = |førre = [[Vinter-OL 2022|Beijing 2022]] |neste = }} '''Vinter-OL 2026''', dei 25. [[olympiske vinterleikane]], vart avvikla frå 6. til 22. februar 2026. Dei [[Italia|italienske]] byane [[Milano]] og [[Cortina d'Ampezzo]] vart vald som vertsbyar i 2019.<ref name="ioc-election"/> ==Idrettsgreiner== * Aking og bobsleigh * [[Ishockey under Vinter-OL 2026|Ishockey]] * [[Skøyteløp under Vinter-OL 2026|Skøyteløp]] * [[Kunstløp under Vinter-OL 2026|Kunstløp]] * [[Alpine greiner under Vinter-OL 2026|Alpine greiner]] * [[Nordiske greiner under vinter-OL 2026|Nordiske greiner]] * [[Skiskyting under Vinter-OL 2026|Skiskyting]] == Referansar == {{refopning}} <references> <ref name="ioc-election"> {{Kjelde www |url = https://www.olympics.com/en/news/milan-cortina-awarded-the-olympic-winter-games-2026 |tittel = Milano Cortina awarded the Olympic Winter Games 2026 |vitja = 2025-11-21 |utgjevar = International Olympic Committee |språk = engelsk }} </ref> </references> {{refslutt}} {{spire|idrett}} {{Nasjonar under vinter-OL 2026}} {{OL}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Vinter-OL 2026| ]] r2v8zm6m65ix3tv5uovf98b9w244pv9 3674694 3674693 2026-09-26T09:06:45Z Migne 2086 /* Idrettsgreiner */ 3674694 wikitext text/x-wiki {{Infoboks_OL |nr. = 25 |sesong = vinter |bilete = 2026 Winter Olympics logo.svg |vertsby = [[Milano]] og [[Cortina d'Ampezzo]] |opna = 6. februar 2026 |opna av = |eldtennar = |avslutta = 22. februar 2026 |menn = |kvinner = |utøvarar = |førre = [[Vinter-OL 2022|Beijing 2022]] |neste = }} '''Vinter-OL 2026''', dei 25. [[olympiske vinterleikane]], vart avvikla frå 6. til 22. februar 2026. Dei [[Italia|italienske]] byane [[Milano]] og [[Cortina d'Ampezzo]] vart vald som vertsbyar i 2019.<ref name="ioc-election"/> ==Idrettsgreiner== * Aking og bobsleigh * [[Ishockey under vinter-OL 2026|Ishockey]] * [[Skøyteløp under vinter-OL 2026|Skøyteløp]] * [[Kunstløp under vinter-OL 2026|Kunstløp]] * [[Alpine greiner under vinter-OL 2026|Alpine greiner]] * [[Nordiske greiner under vinter-OL 2026|Nordiske greiner]] * [[Skiskyting under vinter-OL 2026|Skiskyting]] == Referansar == {{refopning}} <references> <ref name="ioc-election"> {{Kjelde www |url = https://www.olympics.com/en/news/milan-cortina-awarded-the-olympic-winter-games-2026 |tittel = Milano Cortina awarded the Olympic Winter Games 2026 |vitja = 2025-11-21 |utgjevar = International Olympic Committee |språk = engelsk }} </ref> </references> {{refslutt}} {{spire|idrett}} {{Nasjonar under vinter-OL 2026}} {{OL}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Vinter-OL 2026| ]] qelmy2c5q7451mxry1z5cnskgaplpkq 0 428183 3674776 3672103 2026-09-26T10:48:03Z Ranveig 39 Ref-flikk 3674776 wikitext text/x-wiki {{Infoboks Junior Eurovision Song Contest | namn = Junior Eurovision Song Contest 2025 | finalen = [[13. desember]] [[2025]] | stad = {{flaggikonJESC|Georgia}} {{ikkjeraud|Gymnastic Hall}}<br>[[Tbilisi]] i [[Georgia]] | programleiar = {{ikkjeraud|David Aladashvili}}<br>{{ikkjeraud|Liza Tsiklauri}} | varigskap = | kringkastar = {{ikkjeraud|Georgias offentlige kringkasting}} (GPB) | opningsnummer i finalen = | pausenummer i finalen = | deltakarland = 18 | debuterte = | attende = {{flaggJESC|Aserbajdsjan}}<br>{{flaggJESC|Kroatia}}<br>{{flaggJESC|Montenegro}} | trekte seg = | ikkje med = {{flaggJESC|Estland}}<br>{{flaggJESC|Tyskland}} | kart = | karttekst = | vinnarland = | song = | artist = | førre = [[Junior Eurovision Song Contest 2024]] | neste = ''[[Junior Eurovision Song Contest 2026]]'' |bilete=}} '''Junior Eurovision Song Contest 2025 (JESC 2025)''' er den 23. gongen [[Junior Eurovision Song Contest]] vert arrangert. Tevlinga blir halden i [[Tbilisi]] i [[Georgia]], etter at [[Georgia i Junior Eurovision Song Contest|Georgia]] vann tevlinga for fjerde gong med songen «To My Mom», framført av {{ikkjeraud|Andria Putkaradze}}.<ref>{{Cite web |date=2024-11-16 |title=Georgia wins 22nd Junior Eurovision Song Contest and sets new competition record |url=https://www.ebu.ch/news/2024/11/georgia-wins-22nd-junior-eurovision-song-contest-and-sets-new-competition-record |access-date=2024-11-17 |website=[[European Broadcasting Union]] |language=en |quote=Unlike in the Eurovision Song Contest, JESC winners do not automatically have to host the following year’s event. We will be working with all our Members, including the winning broadcaster GPB, over the next few weeks to identify and then announce the host broadcaster for next year.}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-05-13|title=Georgia to host Junior Eurovision Song Contest 2025 in Tbilisi|url=https://junioreurovision.tv/story/georgia-host-junior-eurovision-2025|url-status=live|access-date=2025-05-13|last=|first=|work=JuniorEurovision.tv}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-05-13|title=Georgia to host Junior Eurovision Song Contest 2025 on December 13|url=https://1tv.ge/lang/en/news/georgia-to-host-junior-eurovision-song-contest-2025-on-december-13/|url-status=live|access-date=2025-05-13|last=|first=|work=1tv.ge}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-05-13|title=Gov't Administration Head announces up to 20 countries for JESC 2025, spectacular show at New Sports Palace|url=https://1tv.ge/lang/en/news/govt-administration-head-announces-up-to-20-countries-for-jesc-2025-spectacular-show-at-new-sports-palace/|url-status=live|access-date=2025-05-13|last=|first=|work=1tv.ge}}</ref> Programleiarar for Junior Eurovision Song Contest 2025 er {{ikkjeraud|David Aladashvili}} og {{ikkjeraud|Liza Tsiklauri}}.<ref>{{Kilde www|tittel=David Aladashvili and Liza Tsiklauri will host Junior Eurovision 2025|url=https://junioreurovision.tv/story/david-aladashvili-and-liza-tsiklauri-host-junior-eurovision-2025|verk=junioreurovision.tv|utgiver=European Broadcasting Union|dato=2025-11-07|besøksdato=2025-11-07}}</ref> Atten land deltek i tevlinga.<ref>{{Cite web |date=2025-10-01 |title=18 countries will take part in Junior Eurovision 2025 |url=https://junioreurovision.tv/story/18-countries-participating-junior-eurovision-2025 |access-date=2025-10-01 |website=Junioreurovision.tv |publisher=EBU}}</ref> [[Aserbajdsjan i Junior Eurovision Song Contest|Aserbajdsjan]], [[Kroatia i Junior Eurovision Song Contest|Kroatia]] og [[Montenegro i Junior Eurovision Song Contest|Montenegro]] returnerte til tevlinga etter å ha sist ha deltatt i høvesvis [[Junior Eurovision Song Contest 2021|2021]], [[Junior Eurovision Song Contest 2014|2014]] og [[Junior Eurovision Song Contest 2015|2015]], medan [[Estland i Junior Eurovision Song Contest|Estland]] og [[Tyskland i Junior Eurovision Song Contest|Tyskland]] valde å stå over konkurransen.<ref>{{Cite web |last=Kook |first=Urmet |date=2024-12-11 |title=Nõukogu kinnitas ERR-i 2025. aasta eelarve koos kärbetega |trans-title=Council approves ERR's 2025 budget with cuts |url=https://www.err.ee/1609547842/noukogu-kinnitas-err-i-2025-aasta-eelarve-koos-karbetega |access-date=2024-12-11 |website=[[Eesti Rahvusringhääling]] |language=et}}</ref><ref>{{Cite web |last= |date=2025-03-11 |title=Deutschland sagt Teilnahme am Junior ESC 2025 ab |trans-title=Germany cancels participation in the Junior ESC 2025 |url=https://www.eurovision.de/news/Deutschland-sagt-Teilnahme-am-Junior-ESC-2025-ab,jesc438.html |access-date=2025-04-06 |website=Eurovision.de |publisher=[[Norddeutscher Rundfunk]] |language=de}}</ref> Vinnaren av Junior Eurovision Song Contest 2024 blei [[Frankrike i Junior Eurovision Song Contest|Frankrike]] med songen «{{ikkjeraud|Ce monde}}», framført av {{ikkjeraud|Lou Deleuze}}.<ref name=Vinner>{{Kilde www|url=https://junioreurovision.tv/story/lou-deleuze-wins-junior-eurovision-2025-france|tittel=Lou Deleuze wins Junior Eurovision 2025 for France|besøksdato=2025-12-13|verk=Junioreurovision.tv}}</ref> Dette var den fjerde sigeren til Frankrike i Junior Eurovision Song Contest, etter å ha vunne tevlinga i [[Junior Eurovision Song Contest 2020|2020]], [[Junior Eurovision Song Contest 2022|2022]] og [[Junior Eurovision Song Contest 2023|2023]]. [[Ukraina i Junior Eurovision Song Contest|Ukraina]], [[Georgia i Junior Eurovision Song Contest|Georgia]], [[Armenia i Junior Eurovision Song Contest|Armenia]] og [[Spania i Junior Eurovision Song Contest|Spania]] utgjorde resten av topp fem. == Arrangør == Junior Eurovision Song Contest 2025 vil bli arrangert i [[Tbilisi]] i [[Georgia]], etter at Georgia vann [[Junior Eurovision Song Contest 2024|2024-konkurransen]] med songen «To My Mom», framført av Andria Putkaradze. Dette blir andre gongen Georgia er vertskap for tevlinga; førre gong var i [[Junior Eurovision Song Contest 2017|2017]], òg då i Tbilisi.<ref>{{Cite web |date=2025-05-13 |title=საქართველო 2025 წლის საბავშვო ევროვიზიის კონკურსს 13 დეკემბერს უმასპინძლებს |trans-title=Georgia to host the 2025 Junior Eurovision Song Contest on December 13 |url=https://1tv.ge/news/saqartvelo-2025-wlis-sabavshvo-evroviziis-konkurss-13-dekembers-umaspindzlebs/ |access-date=2025-05-13 |website=[[First Channel (Georgian TV channel)|1TV]] |publisher=[[Georgian Public Broadcaster]] (GPB) |language=ka}}</ref> Den utvalde arenaen for konkurransen er Gymnastic Hall i Olympic City, med 1 294 sitjeplassar. Hallen vart bygd til European Youth Summer Olympic Festival i 2015, der han husa turnøvingane.<ref name=":2">{{Cite web |last=Michał |date=2025-11-24 |title=Gruzja być może zmieniła arenę Eurowizji Junior 2025? |trans-title=Georgia may have changed the venue for Junior Eurovision 2025? |url=https://escspot.pl/2025/11/24/gruzja-byc-moze-zmienila-arene-eurowizji-junior-2025/ |access-date=2025-11-24 |website=ESCSpot |language=pl}}</ref> Konkurransen i 2025 blir den første i historia til arrangementet utan akkreditert presse.<ref>{{Cite web |last=Mancheño |first=José Miguel |date=2025-10-08 |title=Eurovisión Junior 2025 no contará con prensa acreditada en Tiflis |trans-title=Junior Eurovision 2025 will not have accredited press in Tbilisi |url=https://www.escplus.es/eurovision-junior/2025/eurovision-junior-2025-no-contara-con-prensa-acreditada-en-tiflis/ |access-date=2025-10-08 |website=ESCplus España |language=es}}</ref> === Vertslandsprossess === I motsetnad til [[Eurovision Song Contest]] får ikkje den vinnande kringkastaren av Junior Eurovision automatisk retten til å vere vertskap for neste utgåve. Likevel har det sidan [[Junior Eurovision Song Contest 2011|2011]] (med unntak av [[Junior Eurovision Song Contest 2012|2012]], [[Junior Eurovision Song Contest 2015|2015]], [[Junior Eurovision Song Contest 2018|2018]] og [[Junior Eurovision Song Contest 2024|2024]]) vore vanleg at vinnarane tek på seg vertskapsrolla, og sidan [[Junior Eurovision Song Contest 2019|2019]] har den vinnande kringkastaren hatt førsterett til å takke ja eller nei til å arrangere neste års konkurranse. I 2024 fekk den franske kringkastaren France Télévisions denne retten, men valde til slutt å takke nei.<ref name="spain2">{{Cite web |date=2024-02-14 |title=Spain will host Junior Eurovision 2024 |url=https://junioreurovision.tv/story/spain-will-host-junior-eurovision-2024 |access-date=2024-02-14 |website=Junioreurovision.tv |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU)}}</ref> Den 16. november 2024, etter landet sin siger i 2024-konkurransen, kunngjorde Tinatin Berdzenishvili, administrerande direktør i den georgiske offentlege kringkastaren (GPB), at dei ville innleie samtalar med [[Den europeiske kringkastingsunionen]] (EBU) om å vere vertskap for 2025-konkurransen.<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-11-17 |title=თინათინ ბერძენიშვილი – თამამად შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ქვეყანა მზად არის საბავშვო ევროვიზიის მასპინძლობისთვის |trans-title=Tinatin Berdzenishvili – we can confidently say that the country is ready to host the Junior Eurovision Song Contest |url=https://1tv.ge/news/tinatin-berdzenishvili-tamamad-shegvidzlia-vtqvat-rom-qveyana-mzad-aris-sabavshvo-evroviziis-maspindzlobistvis/ |access-date=2024-11-17 |website=1TV |publisher=GPB |language=ka}}</ref> Kort tid etter hevda den offisielle [[Facebook]]-sida til kringkastaren sin kanal 1TV at tevlinga i 2025 ville bli arrangert i Georgia,<ref>{{Cite web |date=2024-11-16 |title=საქართველო საბავშვო ევროვიზია 2025-ის მასპინძელი ქვეყანა იქნება |trans-title=Georgia is the host country of Junior Eurovision 2025 |url=https://www.facebook.com/1stchannel.1tv.ge/posts/pfbid0dW1oMM9uewj7xUWPSziagNMvcDe34cEY79VUam1KAehLeQErteLtue9hoZ7TgH7l |access-date=2024-11-16 |website=[[Facebook]] |publisher=1TV |language=ka}}</ref> men seinare same dag opplyste EBU at det enno ikkje var valt ein vert, og at dei ville samarbeide med «alle medlemmene sine» for å finne ein.<ref>{{Cite web |date=2024-11-16 |title=Georgia wins 22nd Junior Eurovision Song Contest and sets new competition record |url=https://www.ebu.ch/news/2024/11/georgia-wins-22nd-junior-eurovision-song-contest-and-sets-new-competition-record |access-date=2024-11-17 |publisher=EBU |quote="Unlike in the Eurovision Song Contest, JESC winners do not automatically have to host the following year’s event. We will be working with all our Members, including the winning broadcaster GPB, over the next few weeks to identify and then announce the host broadcaster for next year."}}</ref> Den 4. april 2025 hevda den nederlandske kringkastaren AVROTROS at konkurransen ville finne stad i Georgia,<ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2025-04-04 |title=Junior Eurovision 2025 to be Held in Georgia? |url=https://eurovoix.com/2025/04/04/junior-eurovision-2025-to-be-held-in-georgia/ |access-date=2025-04-04 |website=Eurovoix}}</ref> men trekte attende uttalen same dag.<ref>{{Cite web |last=Mancheño |first=José Miguel |date=2025-04-04 |title=La emisora neerlandesa AVROTROS filtra que Eurovisión Junior 2025 se celebrará en Georgia |trans-title=Dutch broadcaster AVROTROS leaks that Junior Eurovision 2025 will be held in Georgia |url=https://www.escplus.es/eurovision-junior/2025/la-emisora-neerlandesa-avrotros-filtra-que-eurovision-junior-2025-se-celebrara-en-georgia/ |access-date=2025-04-04 |website=ESCplus España |language=es}}</ref> Den 9. april 2025 publiserte den georgiske statlege innkjøpsetaten dokument som sa at den georgiske regjeringa, EBU og GPB hadde blitt einige om å arrangere tevlinga i Tbilisi den 13. desember 2025;<ref>{{Cite web |last=Tkeshelashvili |first=Shota |date=2025-04-09 |title=2025 წლის 13 დეკემბერს თბილისში საბავშო ევროვიზია გაიმართება, კულტურის სამინისტრო შესყიდვებს იწყებს |trans-title=Junior Eurovision Song Contest will be held in Tbilisi on 13 December 2025, the Ministry of Culture begins procurement |url=https://bm.ge/news/2025-tslis-13-dekembers-tbilisshi-sabavsho-evrovizia-gaimarteba-kulturis-saministro-shesyidvebs-itsyebs |access-date=2025-04-10 |website=Business Media |language=ka}}</ref> dette vart stadfesta av EBU den 13. mai.<ref>{{Cite web |date=2025-05-13 |title=Georgia to host Junior Eurovision Song Contest 2025 in Tbilisi |url=https://junioreurovision.tv/story/georgia-host-junior-eurovision-2025 |access-date=2025-05-13 |website=Junioreurovision.tv |language=en}}</ref> I mai 2025 hevda leiaren for den georgiske regjeringsadministrasjonen, Levan Zhorzholiani, at konkurransen ville bli halden i «den vesle hallen i New Sports Palace»,<ref>{{Cite web |last=Berdzenishvili |first=Mariam |date=2025-05-13 |title=ლევან ჟორჟოლიანი – საბავშვო ევროვიზიისთვის საქართველოს 20-მდე ქვეყნის წარმომადგენლები ეწვევიან, ღონისძიებას ახალი სპორტის სასახლე უმასპინძლებს, მაყურებელს დაუვიწყარი შოუ ელოდება |trans-title=Levan Zhorzholiani – Representatives of about 20 countries will visit Georgia for the Junior Eurovision Song Contest, the event will be hosted by the New Sports Palace, an unforgettable show awaits the audience |url=https://1tv.ge/news/levan-djordjoliani-sabavshvo-evroviziistvis-saqartvelos-20-mde-qveynis-warmomadgeneli-ewveva-ghonisdziebas-akhali-sportis-sasakhle-umaspindzlebs-da-mayurebels-dauviwyari-shou-elodeba/ |access-date=2025-05-14 |website=1TV |publisher=GPB |language=ka}}</ref> identifisert av media som Olympic Palace, som òg var vertskap i 2017;<ref>{{Cite web |last=Mancheño |first=José Miguel |date=2025-06-15 |title=Dudas con los posibles recintos en Tiflis para Eurovisión Junior 2025. ¿Dónde se celebrará el festival? |trans-title=Questions about possible venues in Tbilisi for Junior Eurovision 2025. Where will the festival be held? |url=https://www.escplus.es/eurovision-junior/2025/dudas-con-los-posibles-recintos-en-tiflis-para-eurovision-junior-2025-donde-se-celebrara-el-festival/ |access-date=2025-06-15 |website=ESCplus España |language=es}}</ref> dette vart gjenteke av fleire deltakande kringkastarar mellom juni og september<ref name=":6">{{Cite web |date=2025-06-23 |title=Crna Gora na Junior Evroviziji 2025: Povratak na dječiju muzičku scenu Evrope |trans-title=Montenegro at Junior Eurovision 2025: Return to the children's music scene of Europe |url=https://rtcg.me/magazin/eurosong/721724/crna-gora-na-junior-evroviziji-2025-povratak-na-djeciju-muzicku-scenu-evrope.html |publisher=[[Radio and Television of Montenegro]] (RTCG) |language=cnr}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2025-06-28 |title=Un racconto infinito – Presentazione dell'offerta 2025/2026 |trans-title=An infinite tale – Presentation of the 2025/2026 offer |url=https://www.rai.it/dl/doc/1751014611132_RAIPLAY%20-%20RAI%20KIDS%20-%20PRODUZIONE%20TV%20.pdf |access-date=2025-06-28 |publisher=[[RAI]] |page=14 |language=it}}</ref><ref name=":22">{{Cite web |last= |first= |date=2025-09-22 |title=La Repubblica di San Marino è pronta ad ospitare Junior Eurovision Song Contest nel 2026 |trans-title=The Republic of San Marino is ready to host the Junior Eurovision Song Contest in 2026 |url=https://www.sanmarinortv.sm/news/cultura-c6/la-repubblica-di-san-marino-e-pronta-ad-ospitare-junior-eurovision-song-contest-nel-2026-a280641 |access-date=2025-09-22 |publisher=[[San Marino RTV]] (SMRTV) |language=it}}</ref> før EBU stadfesta det 1. oktober.<ref name=":5">{{Cite web |date=2025-10-01 |title=18 countries will take part in Junior Eurovision 2025 |url=https://junioreurovision.tv/story/18-countries-participating-junior-eurovision-2025 |access-date=2025-10-01 |website=Junioreurovision.tv |publisher=EBU}}</ref> Den 24. november 2025 kom det rapportar om at konkurransen var blitt flytta til Gymnastic Hall i Olympic City, òg det i Tbilisi, på grunn av at Olympic Palace ikkje var tilgjengeleg for eit vurderingsbesøk kravd av EBU;<ref name=":2" /> dette vart raskt stadfesta via den offisielle nettsida til tevlinga.<ref>{{Cite web |title=Tbilisi 2025 |url=https://junioreurovision.tv/event/tbilisi-2025 |access-date=2025-11-24 |website=Junioreurovision.tv |publisher=EBU}}</ref> == Produksjon == I juni 2025 kunngjorde EBU at Martin Österdahl ville tre tilbake frå rolla si som administrerande tilsynsførar for konkurransen, og at ESC-direktør Martin Green mellombels ville overta oppgåvene hans.<ref>{{Cite web |date=2025-06-27 |title=Martin Österdahl to step down as Executive Supervisor of the Eurovision Song Contest this summer |url=https://www.ebu.ch/news/2025/06/martin-osterdahl-to-step-down-as-executive-supervisor-of-the-eurovision-song-contest-this-summer |access-date=2025-06-27 |website=ebu.ch |publisher=EBU |language=en}}</ref> Den 1. oktober vart Gert Kark utpeikt til referansegruppa for konkurransen, der han tok over plassen etter Österdahl.<ref>{{Cite web |last=Oktawia |date=2025-10-01 |title=EBU ujawnia zmiany w grupie sterującej Eurowizji Junior |trans-title=The EBU reveals changes to Junior Eurovision steering group |url=https://escspot.pl/2025/10/01/ebu-grupa-sterujaca-eurowizja-junior/ |access-date=2025-10-01 |website=ESCSpot |language=pl}}</ref><ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2025-10-02 |title=Junior Eurovision Song Contest Steering Group Changes Ahead of Tbilisi |url=https://eurovoix.com/2025/10/02/junior-eurovision-song-contest-steering-group-changes-ahead-of-tbilisi/ |access-date=2025-10-02 |website=Eurovoix}}</ref> Nokre dagar seinare vart det gjort kjent at han skulle tene i den nyoppretta rolla som administrerande produsent for ESC. Kark hadde tidlegare arbeidd som prosjektleiar for konkurransen sidan 2016.<ref>{{Cite web |last=Mazoyer |first=Vincent |date=2025-10-08 |title=Gert Kark joins the Eurovision Reference Group – as “EBU ESC Executive Producer” |url=https://escxtra.com/2025/10/08/gert-kark-joins-the-eurovision-reference-group-as-ebu-esc-executive-producer |access-date=2025-10-08 |work=ESCXtra}}</ref> Marvin Dietmann vil, som i førre utgåve, ha rolla som kunstnarisk leiar.<ref>{{Cite web |date=2025-11-03 |title=საბავშვო ევროვიზიაზე მასპინძელ საქართველოს ანიტა აბგარიანი წარადგენს |trans-title=Anita Abgariani will represent host Georgia at Junior Eurovision |url=https://on.ge/story/149956-საბავშვო-ევროვიზიაზე-მასპინძელ-საქართველოს-ანიტა-აბგარიანი-წარადგენს |access-date=2025-11-06 |website=On.ge |language=ka}}</ref> I juli 2025 løyvde den georgiske regjeringa 8,1 millionar lari (2,6 millionar [[euro]]) frå reservefondet sitt til å arrangere konkurransen;<ref>{{Cite web |last=Oktawia |date=2025-11-06 |title=Gruzja finalnie przeznaczy 2,9 miliona euro na organizację Eurowizji Junior 2025 |trans-title=Georgia will ultimately allocate €2.9 million to organising the Junior Eurovision Song Contest 2025 |url=https://escspot.pl/2025/11/06/gruzja-koszt-organizacji-eurowizja-junior-2025/ |access-date=2025-11-06 |website=ESCSpot |language=pl}}</ref> dette beløpet hadde auka til 9 millionar lari (2,9 millionar euro) i november 2025.<ref>{{Cite web |last=Mghebrishvili |first=Viktoria |date=2025-08-13 |title=საბავშვო ევროვიზია 2025-ის ორგანიზებისთვის, მთავრობამ სარეზერვო ფონდიდან ₾8.1 მლნ გამოყო |trans-title=The government has allocated ₾8.1 million from the reserve fund for the organization of Junior Eurovision 2025 |url=https://bm.ge/news/sabavshvo-evrovizia-2025-is-organizebistvis-mtavrobam-sarezervo-fondidan-gel81-mln-gamoyo |access-date=2025-08-13 |website=Business Media |language=ka}}</ref> Giga Kukhianidze avslørte at han var musikkprodusenten for showet.<ref>{{Cite web|url=https://escspot.pl/2025/11/25/giga-kukhianidze-producent-muzyczny-eurowizji-junior-2025/|title=Giga Kukhianidze będzie producentem muzycznym 🇬🇪 Eurowizji Junior 2025|website=ESC Spot.com|trans-title=Giga Kukhianidze will be the 🇬🇪 music producer of the Junior Eurovision Song Contest 2025|language=pl}}</ref> === Slagord, visuell identitet og scenedesign === I august 2025 kunngjorde ESC-direktør Martin Green at «United by Music», det faste slagordet til [[Eurovision Song Contest]] sidan november 2023, òg ville bli teke i bruk av [[Junior Eurovision Song Contest]] for å samle dei to arrangementa under same merkevarefamilie.<ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2025-08-19 |title='United by Music' Becomes the Slogan for Junior Eurovision |url=https://eurovoix.com/2025/08/19/united-by-music-slogan-for-junior-eurovision/ |access-date=2025-08-19 |website=Eurovoix}}</ref> Den 9. september 2025 sleppte EBU ein fornya versjon av den generiske logoen, modellert etter den fornya logoen for hovudkonkurransen som skal innførast i 2026-utgåva, designa av det [[Sheffield]]-baserte merkevarestudioet Pals.<ref>{{Cite web |last=Andersson |first=Rafaell |date=2025-09-09 |title=New Junior Eurovision Song Contest Logo Revealed |url=https://eurovoix.com/2025/09/09/new-junior-eurovision-song-contest-logo-revealed/ |access-date=2025-09-09 |website=Eurovoix}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bamford |first=Abbey |date=2025-09-03 |title=Eurovision unveils new global identity for 70th anniversary designed by a one-woman agency in Sheffield |url=https://www.creativeboom.com/news/eurovision-unveils-new-global-identity-for-70th-anniversary-designed-by-a-one-woman-agency-in-sheffield/ |access-date=2025-09-03 |website=Creative Boom |language=en}}</ref> Den 1. oktober 2025 avduka GPB temagrafikken og scenedesignet for 2025-konkurransen. Den visuelle identiteten inneheld ein spesialtilpassa ordlogo for slagordet, som kombinerer enkle store bokstavar med handskrivne element som «speiglar den leiken kreativiteten til dei unge artistane som representerer landa sine», med trådar av livlege fargar i bakgrunnen. Scena var inspirert av fjella, slotta, dei befestede landsbyane og tårna i det georgiske landskapet, med hovudelementet ein framstilling av doli-tromma.<ref name=":5" /> === Programleiarar === Den 7. november 2025 blei David Aladashvili og Liza Tsiklauri kunngjorde som programleiarar for showet. Aladashvili er programleiar for musikkprogram hos GPB og fast vert for talentprogrammet ''Ranina'', som har vore Georgia si artistutveljing til konkurransen sidan 2018, medan Tsiklauri er nyheitsanker og journalist som tidlegare leia opningsseremonien for EuroBasket 2022 i Tbilisi.<ref>{{Cite web |date=2025-11-07 |title=David Aladashvili and Liza Tsiklauri will host Junior Eurovision 2025 |url=https://junioreurovision.tv/story/david-aladashvili-and-liza-tsiklauri-host-junior-eurovision-2025 |access-date=2025-11-07 |website=Junioreurovision.tv |publisher=EBU}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-11-07 |title=საბავშვო ევროვიზიის კონკურსის წამყვანები ლიზა წიკლაური და დავით ალადაშვილი იქნებიან |trans-title=The hosts of the Junior Eurovision Song Contest will be Liza Tsiklauri and Davit Aladashvili |url=https://1tv.ge/news/sabavshvo-evroviziis-konkursis-wamyvanebi-liza-wiklauri-da-davit-aladashvili-iqnebian/ |access-date=2025-11-07 |website=[[First Channel (Georgian TV channel)|First Channel]] |publisher=[[Georgian Public Broadcaster]] |language=ka}}</ref> == Deltakande land == {|class="sortable wikitable plainrowheaders" style="font-size:95%;" |- ! Startnr.<ref>{{Cite web |date=2025-11-04 |title=Junior Eurovision 2025 running order announced |url=https://junioreurovision.tv/story/junior-eurovision-2025-running-order |access-date=2025-11-04 |website=Junioreurovision.tv |publisher=EBU}}</ref> ! Land ! Artist ! Sang ! Språk ! Plass ! Poeng |- ! scope="row" style="text-align:center;" |01 |{{flaggJESC|Malta}} |{{ikkjeraud|Eliza Borg}}<ref>{{Cite web |last=Farren |first=Neil |date=2025-10-18 |title=🇲🇹 Malta: Eliza Borg to Junior Eurovision 2025 |url=https://eurovoix.com/2025/10/18/malta-eliza-borg-to-junior-eurovision-2025/ |access-date=2025-10-18 |website=Eurovoix}}</ref> |«{{ikkjeraud|I Believe av Eliza Borg|I Believe}}» |[[Engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |11 | scope="row" style="text-align:center;" |92 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |02 |{{flaggJESC|Aserbajdsjan}}<ref>{{Cite web|date=2025-08-16|title=🇦🇿 Azerbaijan: Junior Eurovision 2025 Participation Confirmed|url=https://eurovoix.com/2025/08/16/azerbaijan-junior-eurovision-2025-participation-confirmed/|url-status=live|access-date=2025-08-17|last=Farren|first=Neil|work=Eurovoix}}</ref> |{{ikkjeraud|Yağmur Nəsrullayeva|Yağmur}}<ref>{{Cite web |date=2025-09-23 |title=Yağmur will fly Azerbaijan's flag in Tbilisi |url=https://junioreurovision.tv/story/yagmur-azerbaijan-jesc-tbilisi |access-date=2025-09-23 |website=Junioreurovision.tv |publisher=EBU}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jabbarov |first=Elvin |date=2025-09-23 |title='Uşaq Avroviziya 2025' təmsilçimiz bəlli oldu – Yağmur Nəsrullayeva |trans-title=Our representative for Junior Eurovision 2025 has been announced – Yaghmur Nasrullayeva |url=https://12xal.org/2025/09/23/jesc2025aze/ |access-date=2025-09-23 |website=12xal |language=az}}</ref> |«{{ikkjeraud|Miau miau}}» |[[Aserbajdsjansk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |15 | scope="row" style="text-align:center;" |66 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |03 |{{flaggJESC|Kroatia}}<ref>{{Cite web |date=2025-04-16 |title=The Voice Kids otvara novu sezonu, a prošlogodišnji pobjednik ide na Eurosong |trans-title=The Voice Kids opens a new season, and last year's winner goes to Eurovision |url=https://magazin.hrt.hr/zabava/the-voice-kids-otvara-novu-sezonu-a-proslogodisnji-pobjednik-ide-na-eurosong-12113743 |access-date=2025-04-16 |website=[[Hrvatska radiotelevizija]] |language=hr}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-04-16 |title=Pobjednik showa The Voice Kids predstavljat će Hrvatsku na Dječjem Eurosongu |trans-title=The winner of The Voice Kids will represent Croatia at the Junior Eurovision |url=https://www.index.hr/magazin/clanak/pobjednik-showa-the-voice-kids-predstavljat-ce-hrvatsku-na-djecjem-eurosongu/2662206.aspx |access-date=2025-04-16 |website=[[Index.hr]] |language=hr}}</ref> |{{ikkjeraud|Marino Vrgoč}}<ref>{{Cite web |last=Prkić |first=Ivana |date=2025-04-16 |title=Marino Vrgoč hrvatski je predstavnik na Dječjem Eurosongu 2025! |trans-title=Marino Vrgoč is the Croatian representative at the Junior Eurovision 2025! |url=https://eurosong.hr/marino-vrgoc-hrvatski-je-predstavnik-na-djecjem-eurosongu-2025/ |access-date=2025-04-16 |website=Eurosong.hr |language=hr}}</ref> |«{{ikkjeraud|Snovi}}» |[[Kroatisk]] | scope="row" style="text-align:center;" |14 | scope="row" style="text-align:center;" |70 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |04 |{{flaggJESC|San Marino}}<ref>{{Cite web|date=2024-11-29|title=🇸🇲 San Marino: Junior Eurovision 2025 Participation Confirmed|url=https://eurovoix.com/2024/11/29/san-marino-junior-eurovision-2025-confirmed/|url-status=live|access-date=2024-11-29|last=Granger|first=Anthony|work=Eurovoix}}</ref><ref>{{Cite web|date=2024-11-29|title=Junior Eurovision, Pedini Amati incontra le Idols, "siamo fieri di voi" e riconferma la partecipazione di San Marino nel 2025|url=https://eurovoix.com/2024/11/29/san-marino-junior-eurovision-2025-confirmed/|url-status=live|access-date=2024-11-29|last=Fabbri|first=Monica|work=San Marino RTV}}</ref> |{{ikkjeraud|Martina Cervellin|Martina Crv}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2025-09-08 |title=Eurovision Song Contest 2026: San Marino c'è. Martina Crv in gara allo Junior |trans-title=Eurovision Song Contest 2026: San Marino is in. Martina Crv to compete in the Junior contest |url=https://www.sanmarinortv.sm/news/cultura-c6/eurovision-song-contest-2026-san-marino-c-e-martina-crv-in-gara-allo-junior-a280008 |access-date=2025-09-08 |website=[[San Marino RTV]] |language=it}}</ref> |«{{ikkjeraud|Beyond the Stars}}» |[[Italiensk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |9 | scope="row" style="text-align:center;" |125 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |05 |{{flaggJESC|Armenia}}<ref>{{Cite web |date=2025-04-07 |title=Բարի գալուստ «Մանկական Եվրատեսիլ 2025» մրցույթի հայաստանյան մասնակցի ընտրության լսումների գրանցման էջ |trans-title=Welcome to the registration page for the auditions for the Armenian entry for the Junior Eurovision Song Contest 2025 |url=https://www.eurovision.am/hy/app |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250704150858/https://www.eurovision.am/hy/app |archive-date=2025-07-04 |access-date=2025-07-04 |website=[[Armenias offentlige TV-selskap]] |language=hy}}</ref> |{{ikkjeraud|Albert Armenakjan}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2025-10-21 |title=Albert will represent Armenia at the Junior Eurovision Song Contest 2025 |url=https://www.eurovision.am/en/junior/news/2025/10/21/Albert-will-represent-Armenia-at-the-Junior-Eurovision-Song-Contest-2025/1373 |access-date=2025-10-21 |website=Eurovision.am |publisher=AMPTV}}</ref> |«{{ikkjeraud|Brave Heart}}» |[[Armensk]] | scope="row" style="text-align:center;" |4 | scope="row" style="text-align:center;" |175 |- bgcolor="silver" ! scope="row" style="text-align:center;" |06 |{{flaggJESC|Ukraina}} |{{ikkjeraud|Sofija Nersesian}} |«{{ikkjeraud|Motanka}}» |[[Ukrainsk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |2 | scope="row" style="text-align:center;" |177 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |07 |{{flaggJESC|Irland}}<ref>{{Cite web|date=2025-01-05|title=🇮🇪 Ireland: TG4 Confirms Junior Eurovision 2025 Participation|url=https://eurovoix.com/2025/01/21/ireland-tg4-confirms-junior-eurovision-2025-participation/|url-status=live|access-date=2025-01-21|last=Farren|first=Neil|work=Eurovoix}}</ref> |{{ikkjeraud|Lottie O'Driscoll Murray}}<ref>{{Cite web |last=Farren |first=Neil |date=2025-10-19 |title=🇮🇪 Ireland: Lottie O’Driscoll Murray to Junior Eurovision 2025 |url=https://eurovoix.com/2025/10/19/ireland-lottie-odriscoll-murray-to-junior-eurovision-2025/ |access-date=2025-10-19 |website=Eurovoix}}</ref> |«{{ikkjeraud|Rúin}}» |[[Irsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |18 | scope="row" style="text-align:center;" |44 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |08 |{{flaggJESC|Nederland}}<ref>{{Cite web|date=2024-09-25|title=🇳🇱 Netherlands: Junior Eurovision 2025 Participation Confirmed|url=https://eurovoix.com/2024/09/22/netherlands-junior-eurovision-2025-participation-confirmed/|url-status=live|access-date=2024-09-22|last=Farren|first=Neil|work=Eurovoix}}</ref> |{{ikkjeraud|Meadow Isselt|Meadow}}<ref>{{Cite web |date=2025-09-20 |title=Meadow wint finale Junior Songfestival en gaat naar Georgië: ‘Kan het niet geloven’ |trans-title=Meadow wins Junior Songfestival final and goes to Georgia: 'I can't believe it' |url=https://myprivacy.dpgmedia.nl/consent?siteKey=V9f6VUvlHxq9wKIN&callbackUrl=https%3A%2F%2Fwww.ad.nl%2Fprivacy-gate%2Faccept-tcf2%3FredirectUri%3D%252Fshow%252Fmeadow-wint-finale-junior-songfestival-en-gaat-naar-georgie-kan-het-niet-geloven%7Ea13e0bed%252F |access-date=2025-09-20 |publisher=[[Algemeen Dagblad]] |language=nl}}</ref> |«{{ikkjeraud|Freeze av Meadow|Freeze}}» |[[Nederlandsk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |10 | scope="row" style="text-align:center;" |93 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |09 |{{flaggJESC|Polen}}<ref>{{Cite web |last=Jasińska |first=Marta |date=2024-12-10 |title=Postępowanie WNZ-001037/24 – Postępowanie otwarte pn.: Usługa sceno-techniczna zakładająca uzyskanie pożądanego przez TVP zmysłu wizualnego według projektu scenografa z wykorzystaniem sprzętu własnego (Multimedia) Zleceniobiorcy z ubezpieczeniem, transportem i obsługą do audycji "Szansa n sukces – Wiosna SNS Opole 2025 + Jesień SNS EJ [Eurowizja Junior] 2025 + Jesień SNS Opole 2026" |trans-title=Proceedings WNZ-001037/24 – Open proceeding entitled: Stage-technical service to achieve the visual sense desired by TVP according to the stage designer's design with the use of the Contractor's own equipment (Multimedia) with insurance, transport and service for the program "Szansa na sukces – Spring SNS Opole 2025 + Autumn SNS EJ [Junior Eurovision] 2025 + Autumn SNS Opole 2026" |url=https://tvp.eb2b.com.pl/open-preview-auction.html/13590/postepowanie-otwarte-pn-usluga-sceno-techniczna-zakladajaca-uzyskanie-pozadanego-przez-tvp-zmyslu-wizualnego-wedlug-projektu-scenografa-z-wykorzystaniem-sprzetu-wlasnego-multimedia-zleceniobiorcy-z-ubezpieczeniem-transportem-i-obsluga-do-audycji-sz |access-date=2024-12-10 |publisher=[[Telewizja Polska|TVP]] |language=pl |archive-date=2024-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241213183227/https://tvp.eb2b.com.pl/open-preview-auction.html/13590/postepowanie-otwarte-pn-usluga-sceno-techniczna-zakladajaca-uzyskanie-pozadanego-przez-tvp-zmyslu-wizualnego-wedlug-projektu-scenografa-z-wykorzystaniem-sprzetu-wlasnego-multimedia-zleceniobiorcy-z-ubezpieczeniem-transportem-i-obsluga-do-audycji-sz}}</ref> |{{ikkjeraud|Marianna Kłos}}<ref>{{Cite web|date=2025-06-02|title=Poland has its singer for Tbilisi: Meet Marianna Kłos|url=https://junioreurovision.tv/story/poland-singer-tbilisi-marianna-klos|url-status=live|access-date=2025-06-01|last=|first=|work=JuniorEurovision.tv}}</ref> |«{{ikkjeraud|Brightest Light}}» |[[Polsk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |8 | scope="row" style="text-align:center;" |139 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |10 |{{flaggJESC|Nord-Makedonia}}<ref>{{Cite web |date=2025-05-16 |title=Повик за аудиција за Јуниорски Евросонг 2025 |trans-title=Call for auditions for Junior Eurovision 2025 |url=https://mrt.com.mk/node/128483 |access-date=2025-05-16 |website=[[Makedonska radiotelevizija]] |language=mk}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-06-13|title=Нела Манческа ќе ја претставува Македонија на Јуниорски Евросонг 2025 во Тбилиси, Грузија|trans-title=Nela Mančeska will represent Macedonia at Junior Eurovision 2025 in Tbilisi, Georgia|url=https://mrt.com.mk/node/129564|access-date=2025-06-13 |website=[[Makedonska radiotelevizija]] |language=mk}} </ref> |{{ikkjeraud|Nela Mantsjeska}}<ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2025-06-13 |title=North Macedonia: Nela Mančeska Selected for Junior Eurovision 2025 |url=https://eurovoix.com/2025/06/13/north-macedonia-nela-manceska-junior-eurovision-2025/ |access-date=2025-06-13 |website=Eurovoix |language=en}}</ref> |«{{ikkjeraud|Miracle (Nela Mantsjeska-sang)|Miracle}}»<ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2025-11-04 |title=North Macedonia: Nela Mančeska's 'Miracle' to be Released on November 7 |url=https://eurovoix.com/2025/11/04/north-macedonia-nela-manceskas-miracle-to-be-released-on-november-7/ |access-date=2025-11-04 |website=Eurovoix}}</ref> |[[Makedonsk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |7 | scope="row" style="text-align:center;" |141 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |11 |{{flaggJESC|Montenegro}}<ref>{{Cite web |date=2025-06-23 |title=Crna Gora na Junior Evroviziji 2025: Povratak na dječiju muzičku scenu Evrope |trans-title=Montenegro at Junior Eurovision 2025: Return to the children's music scene of Europe |url=https://rtcg.me/magazin/eurosong/721724/crna-gora-na-junior-evroviziji-2025-povratak-na-djeciju-muzicku-scenu-evrope.html |publisher=[[Radio i televizija Crne Gore]] |language=cnr}}</ref> |{{ikkjeraud|Asja Džogović}}<ref>{{Cite web |date=2025-09-03 |title=Asja Džogović predstavlja Crnu Goru na Dječijoj Evroviziji 2025 |trans-title=Asja Džogović represents Montenegro at Junior Eurovision 2025 |url=https://rtcg.me/magazin/eurosong/749589/asja-dzogovic-predstavlja-crnu-goru-na-djecijoj-evroviziji-2025.html |access-date=2025-09-03 |website=[[Radio i televizija Crne Gore]] |language=cnr}}</ref> |«{{ikkjeraud|I tužna i srećna priča}}»<ref>{{Cite web|date=2025-10-22|title=🇲🇪 Montenegro: Asja Džogović to Perform “I tužna i srećna priča” at Junior Eurovision 2025|url=https://eurovoix.com/2025/10/23/🇲🇪-montenegro-asja-dzogovic-to-perform-i-tuzna-i-srecna-prica-at-junior-eurovision-2025/|url-status=live|access-date=2025-10-23|last=Farren|first=Neil|work=Eurovoix}}</ref> |[[Montenegrinsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |17 | scope="row" style="text-align:center;" |49 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |12 |{{flaggJESC|Italia}}<ref>{{Cite web|date=2025-01-05|title=🇮🇹 Italy: Junior Eurovision 2025 Participation Confirmed|url=https://eurovoix.com/2025/01/05/italy-junior-eurovision-2025-participation-confirmed/|url-status=live|access-date=2025-01-05|last=Farren|first=Neil|work=Eurovoix}}</ref> |{{ikkjeraud|Leonardo Giovannangeli}}<ref>{{cite web |title=Leonardo Giovannangeli will be performing for Italy in Tbilisi |url=https://junioreurovision.tv/story/leonardo-giovannangeli-rockstar-italy-tbilisi-2025 |website=junioreurovision.tv |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |access-date=30. september 2025 |language=en |date=30. september 2025}}</ref> |«{{ikkjeraud|Rockstar av Leonardo Giovannangeli|Rockstar}}» |[[Italiensk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |12 | scope="row" style="text-align:center;" |73 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |13 |{{flaggJESC|Portugal}}<ref>{{Cite web |last=López |first=José David |date=2025-03-09 |title=Portugal confirma su participación en Eurovisión Junior 2025 |trans-title=Portugal confirms participation in Junior Eurovision 2025 |url=https://www.escplus.es/eurovision-junior/2025/portugal-confirma-su-participacion-en-eurovision-junior-2025/ |access-date=2025-03-09 |website=ESCplus España |language=es}}</ref> |{{ikkjeraud|Inês Gonçalves}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2025-07-14 |title=Eurovisão Júnior 2025: Inês Gonçalves representa Portugal |trans-title=Junior Eurovision 2025: Inês Gonçalves represents Portugal |url=https://media.rtp.pt/festivaldacancao/artigos/eurovisao-junior-2025-ines-goncalves-representa-portugal/ |access-date=2025-07-14 |website=[[Rádio e Televisão de Portugal]] |publisher= |language=pt-PT}}</ref> |«{{ikkjeraud|Para onde vai o amor?}}» |[[Portugisisk]] | scope="row" style="text-align:center;" |13 | scope="row" style="text-align:center;" |73 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |14 |{{flaggJESC|Spania}}<ref>{{Cite web |last=Borrego |first=Daniel |last2=Campos |first2=Patri |date=2025-05-26 |title=España participará en Eurovisión Junior 2025: ¿Quién será el sucesor de Chloe DelaRosa? |trans-title=Spain will participate in Junior Eurovision 2025: Who will be Chloe DelaRosa's successor? |url=https://www.rtve.es/television/20250526/eurovision-junior-2025-espana-casting/16596815.shtml |access-date=2025-05-26 |website=[[RTVE]] |language=es}}</ref> |{{ikkjeraud|Gonzalo Pinillos}}<ref>{{cite web |title=Tbilisi 2025: Gonzalo Pinillos will sing for Spain |url=https://junioreurovision.tv/story/tbilisi-2025-gonzalo-pinillos-spain |website=junioreurovision.tv |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |access-date=23. juli 2025 |date=23. juli 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Gonzalo Pinillos, representante de España en Eurovisión Junior 2025 |url=https://www.rtve.es/television/20250723/gonzalo-pinillos-representante-espana-eurovision-junior-2025/16674846.shtml |website=RTVE.es |publisher=[[RTVE]] |access-date=23. juli 2025 |language=es |date=23. juli 2025}}</ref> |«{{ikkjeraud|Érase una vez (Once Upon a Time)}}» |[[Spansk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |5 | scope="row" style="text-align:center;" |152 |- bgcolor="cc9966" ! scope="row" style="text-align:center;" |15 |{{flaggJESC|Georgia}} |{{ikkjeraud|Anita Abgariani}}<ref>{{Cite web|date=2025-11-01|title=🇬🇪 Georgia: Anita Abgariani to Junior Eurovision 2025|url=https://eurovoix.com/2025/11/01/georgia-anita-abgariani-to-junior-eurovision-2025/|url-status=live|access-date=2025-11-04|last=Farren|first=Neil|work=Eurovoix}}</ref> |«{{ikkjeraud|Shine Like a Star}}» |[[Georgisk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |3 | scope="row" style="text-align:center;" |176 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |16 |{{flaggJESC|Kypros}}<ref>{{Cite web |date=2025-07-14 |title=Διαγωνισμός ΡΙΚ για το Junior Eurovision 2025 |trans-title=RIK contest for Junior Eurovision 2025 |url=https://www.cna.org.cy/article/8749618/diagonismos-rik-gia-to-junior-eurovision-2025 |access-date=2025-07-14 |website=[[Cyprus News Agency]] |language=el-CY}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-01-05|title=🇨🇾 Cyprus: Junior Eurovision 2025 Participation Confirmed|url=https://eurovoix.com/2025/07/14/cyprus-junior-eurovision-2025-participation-confirmed/|url-status=live|access-date=2025-07-14|last=Farren|first=Neil|work=Eurovoix}}</ref> |{{ikkjeraud|Rafaélla Pantelí}} og {{ikkjeraud|Khrístos Georgiou}}<ref>{{Cite web |date=2025-09-23 |title=Rafaella Panteli and Christos Georgiou to sing for Cyprus in Tbilisi |url=https://junioreurovision.tv/story/rafaella-panteli-and-christos-georgiou-cyprus-jesc-2026 |access-date=2025-09-23 |website=Junioreurovision.tv |publisher=EBU}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-09-23 |title=Το ΡΙΚ ανακοινώνει τον εκπρόσωπό της Kύπρου στη Junior Eurovision 2025 |trans-title=RIK announces Cyprus' representative at Junior Eurovision 2025 |url=https://corporate.rik.cy/δελτία-τύπου/το-ρικ-ανακοινώνει-τον-εκπρόσωπό-της-kύπρου-στη-junior-eurovision-2025 |access-date=2025-09-23 |publisher=[[Cyprus Broadcasting Corporation]] |language=el-CY}}</ref> |«{{ikkjeraud|Away (Rafaélla og Khristos-sang)|Away}}» |[[Gresk]] og [[engelsk]] | scope="row" style="text-align:center;" |16 | scope="row" style="text-align:center;" |50 |- style="font-weight:bold;color:black;background:gold;" ! scope="row" style="text-align:center;" |17 |{{flaggJESC|Frankrike}}<ref>{{Cite web|date=2025-01-05|title=🇫🇷 France: Junior Eurovision 2025 Participation Confirmed|url=https://eurovoix.com/2025/07/15/france-junior-eurovision-2025-participation-confirmed/|url-status=live|access-date=2025-07-15|last=Farren|first=Neil|work=Eurovoix}}</ref> |{{ikkjeraud|Lou Deleuze}}<ref>{{Cite web|date=2025-09-29|title=🇫🇷 France: Lou Deleuze to Junior Eurovision 2025|url=https://eurovoix.com/2025/09/29/france-lou-deleuze-to-junior-eurovision-2025/|url-status=live|access-date=2025-09-29|last=Farren|first=Neil|work=Eurovoix}}</ref> |«Ce monde» |[[Fransk]] | scope="row" style="text-align:center;" |1 | scope="row" style="text-align:center;" |248 |- ! scope="row" style="text-align:center;" |18 |{{flaggJESC|Albania}}<ref>{{Cite web|date=2025-01-05|title=🇦🇱 Albania: Junior Eurovision 2025 Participation Confirmed|url=https://eurovoix.com/2025/05/11/albania-junior-eurovision-2025-participation/|url-status=live|access-date=2025-05-11|last=Granger|first=Anthony|work=Eurovoix}}</ref> |{{ikkjeraud|Kroni Pula}}<ref>{{Cite web |last=|first=|date=2025-06-02 |title=Kroni Pula rrëmben trofeun e Festivalit 63 të Fëmijëve, kënga “Fruta perime” do përfaqësojë Shqipërinë në Junior Eurovision në dhjetor |url=https://rtsh.al/kroni-pula-rremben-cmimin-e-pare-ne-festivalin-63-te-femijeve-kenga-fruta-perime-perfaqesuese-e-shqiperise-ne-junior-eurovision-ne-dhjetor/ |access-date=2025-06-01 |website=RTSH.al |language=sq}}</ref> |«{{ikkjeraud|Fruta perime}}» |[[Albansk]] | scope="row" style="text-align:center;" |6 | scope="row" style="text-align:center;" |145 |} == Sjå òg == * [[Eurovision Song Contest 2025]] == Referansar == {{reflist}} == Bakgrunnsstoff== * [https://junioreurovision.tv Nettstaden til Junior Eurovision Song Contest] {{Junior Eurovision Song Contest}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Junior Eurovision Song Contest etter år|2025]] [[Kategori:Musikktevlingar i 2025]] [[Kategori:2025 i Georgia]] 6f3lep8dro8lun5qykgomlt3gursabr 0 430526 3674639 3661621 2026-09-25T20:18:31Z ~2026-51720-58 159382 /* Bidrag */ 3674639 wikitext text/x-wiki {{infoboks OGAE Second Chance Contest| |år = 2026 |stad = {{flaggikonESC|Sverige}} [[Älmhult]] |kringkasting = {{flaggikonESC|Sverige}} [[OGAE Sverige]] |deltakarland = 22 |debuterte = {{flaggESC|Montenegro}} |attende = {{flaggESC|Austerrike}}<br>{{flaggESC|Bulgaria}} |ikkje med = {{flaggESC|Armenia}}<br>{{flaggESC|Belgia}}<br>{{flaggESC|Irland}}<br>{{flaggESC|Island}}<br>{{flaggESC|San Marino}}<br>{{flaggESC|Slovenia}} |førre = [[OGAE Second Chance Contest 2025]] |neste = [[OGAE Second Chance Contest 2027]] }} '''OGAE Second Chance Contest 2026 (OGAE SCC 2026)''' er den førtiande gongen [[OGAE Second Chance Contest]] vert arrangert. Tevlinga vert halden i [[Sverige]], etter at Sverige vann tevlinga i [[OGAE Second Chance Contest 2025|2025]] med songen «On And On And On» av Klara Hammarström. For å kunne deltake i OGAE Second Chance Contest 2026, måtte ein ha delteke i ein av dei nasjonale finalane i [[Eurovision Song Contest 2026]]; men om eit bidrag hadde vunne ein nasjonal finale eller representert landet i Eurovision Song Contest same år, fekk ein ikkje delta. Tjue-to land deltok i OGAE Second Chance Contest 2026. [[Montenegro i Eurovision Song Contest|Montenegro]] deltok for fyrste gong i OGAE Second Chance Contest. [[Austerrike i Eurovision Song Contest|Austerrike]] og [[Bulgaria i Eurovision Song Contest|Bulgaria]] returnerte til tevlinga. [[Armenia i Eurovision Song Contest|Armenia]], [[Belgia i Eurovision Song Contest|Belgia]], [[Irland i Eurovision Song Contest|Irland]], [[Island i Eurovision Song Contest|Island]], [[San Marino i Eurovision Song Contest|San Marino]] og [[Slovenia i Eurovision Song Contest|Slovenia]], som deltok i 2025, deltok ikkje i 2026-utgåva av OGAE Second Chance Contest. ==Bidrag== {| class="sortable wikitable" |- ! rowspan=2| Nr. !! rowspan=2| Land !! rowspan=2| Artist !! rowspan=2| Song !! rowspan=2| Språk !! rowspan=2| Plass !! rowspan=2| Poeng !! Nasjonal finale |- ! Plass |- | align="center" |01 || {{flaggESC|Latvia}} || Emilija || «All We Ever Had» || [[Engelsk]] || align=center|22 || align="center" | 3|| align="center"|3 |- | align="center" |02 || {{flaggESC|Hellas}} || Zaf || «Asteio» || [[Gresk]] || align=center| 12|| align="center" |57 || align="center" |5 |- | align="center" |03 || {{flaggESC|Litauen}} || Shwr || «Contact» || Engelsk || align=center| 17|| align="center" |23 || align="center" |2 |- bgcolor=gold | align="center" |04 || {{flaggESC|Italia}} || Ditonellapiaga || «Che Fastidio» || [[Italiensk]] || align=center| 1|| align="center" |318 || align="center" |3 |- | align="center" |05 || {{flaggESC|Spania}} || Tony Grox & Lucycalys || «T Amaré» || [[Spansk]] || align=center| 9|| align="center" |104 || align="center"|1 |- | align="center" |06 || {{flaggESC|Portugal}} || Dinis Mota || «Jurei» || [[Portugisisk]] || align=center|19 || align="center" | 12|| align="center" |2 |- | align="center" |07 || {{flaggESC|Bulgaria}} || Dara || «Curse» || Engelsk || align=center| 10|| align="center" |75 || align="center" |2 |- | align="center" |08 || {{flaggESC|Serbia}} || Zejna || «Jugoslavija» || [[Serbisk]] og engelsk || align=center|6 || align="center" |176 || align="center" |2 |- | align="center" |09 || {{flaggESC|Tyskland}} || Wavvyboi || «Black Glitter» || Engelsk || align=center|14 || align="center" |30 || align="center" |2 |- | align="center" |10 || {{flaggESC|Luxembourg}} || Steve Castile || «Sweet Tooth» || Engelsk || align=center| 15|| align="center" | 26|| align="center"| 2 |- | align="center" |11 || {{flaggESC|Kroatia}} || Irma || «Ni Traga» || [[Kroatisk]] || align=center| 20|| align="center" |9 || align="center" |8 |- bgcolor=#cc9966 | align="center" |12 || {{flaggESC|Danmark}} || Ericka Jane || «Death Of Me» || Engelsk || align=center|3 || align="center" |226 || align="center" |2 |- | align="center" |13 || {{flaggESC|Austerrike}} || Bamlak Werner || «We Are Not Just One Thing» || Engelsk og [[tysk]] || align=center|21 || align="center" |5 || align="center" |3 |- | align="center" |14 || {{flaggESC|Estland}} || Noëp || «Days Like This» || Engelsk || align=center|13 || align="center" | 32|| align="center" |2 |- | align="center" |15 || {{flaggESC|Sverige}} || Greczula || «Half Of Me» || Engelsk || align=center|4 || align="center" |216 || align="center" |2 |- | align="center" |16 || {{flaggESC|Polen}} || Basia Giewont || «Zimna Woda» || [[Polsk]] || align=center| 16|| align="center" | 24|| align="center" |3 |- bgcolor=silver | align="center" |17 || {{flaggESC|Ukraina}} || [[Jerry Heil]] || «Catharticus» || Engelsk, [[latin]] og [[ukrainsk]] || align=center|2 || align="center" |240 || align="center" |3 |- | align="center" |18 || {{flaggESC|Montenegro}} <small>([[OGAE Rest of the World|ROW]])</small> || Lana & Đorđe || «Temperatura» || [[Montenegrinsk]] || align=center|11 || align="center" |61 || align="center" |3 |- | align="center" |19 || {{flaggESC|Noreg}} || Mileo || Frankenstein || Engelsk || align=center|7 || align="center" |148 || align="center" |4 |- | align="center" |20 || {{flaggESC|Malta}} || Matt Blxck || «Ejja Lejja Ħdejja 'L Hawn (The Flute)» || Engelsk og [[maltesisk]] || align=center|8 || align="center" |139 || align="center"|2 |- | align="center" |21 || {{flaggESC|Finland}} || Antti Paalanen || «Takatukka» || [[Finsk]] || align=center|5 || align="center" | 200|| align="center"|2 |- | align="center" |22 || {{flaggESC|Albania}} || Sheila || «Zemra E Tokës» || [[Albansk]] || align=center|18 || align="center" |22 || align="center" |3 |} ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{manglar kjelder|dato=2026}} {{OGAE Second Chance Contest}} [[Kategori:OGAE Second Chance Contest etter år]] [[Kategori:Musikk i 2025]] ny45dc9qqq7gn2xm6ypbgr9ilpnntf9 3674670 3674639 2026-09-26T07:00:44Z ~2026-51523-50 159383 /* Bidrag */ 3674670 wikitext text/x-wiki {{infoboks OGAE Second Chance Contest| |år = 2026 |stad = {{flaggikonESC|Sverige}} [[Älmhult]] |kringkasting = {{flaggikonESC|Sverige}} [[OGAE Sverige]] |deltakarland = 22 |debuterte = {{flaggESC|Montenegro}} |attende = {{flaggESC|Austerrike}}<br>{{flaggESC|Bulgaria}} |ikkje med = {{flaggESC|Armenia}}<br>{{flaggESC|Belgia}}<br>{{flaggESC|Irland}}<br>{{flaggESC|Island}}<br>{{flaggESC|San Marino}}<br>{{flaggESC|Slovenia}} |førre = [[OGAE Second Chance Contest 2025]] |neste = [[OGAE Second Chance Contest 2027]] }} '''OGAE Second Chance Contest 2026 (OGAE SCC 2026)''' er den førtiande gongen [[OGAE Second Chance Contest]] vert arrangert. Tevlinga vert halden i [[Sverige]], etter at Sverige vann tevlinga i [[OGAE Second Chance Contest 2025|2025]] med songen «On And On And On» av Klara Hammarström. For å kunne deltake i OGAE Second Chance Contest 2026, måtte ein ha delteke i ein av dei nasjonale finalane i [[Eurovision Song Contest 2026]]; men om eit bidrag hadde vunne ein nasjonal finale eller representert landet i Eurovision Song Contest same år, fekk ein ikkje delta. Tjue-to land deltok i OGAE Second Chance Contest 2026. [[Montenegro i Eurovision Song Contest|Montenegro]] deltok for fyrste gong i OGAE Second Chance Contest. [[Austerrike i Eurovision Song Contest|Austerrike]] og [[Bulgaria i Eurovision Song Contest|Bulgaria]] returnerte til tevlinga. [[Armenia i Eurovision Song Contest|Armenia]], [[Belgia i Eurovision Song Contest|Belgia]], [[Irland i Eurovision Song Contest|Irland]], [[Island i Eurovision Song Contest|Island]], [[San Marino i Eurovision Song Contest|San Marino]] og [[Slovenia i Eurovision Song Contest|Slovenia]], som deltok i 2025, deltok ikkje i 2026-utgåva av OGAE Second Chance Contest. ==Bidrag== {| class="sortable wikitable" |- ! rowspan=2| Nr. !! rowspan=2| Land !! rowspan=2| Artist !! rowspan=2| Song !! rowspan=2| Språk !! rowspan=2| Plass !! rowspan=2| Poeng !! Nasjonal finale |- ! Plass |- | align="center" |01 || {{flaggESC|Latvia}} || Emilija || «All We Ever Had» || [[Engelsk]] || align=center|22 || align="center" | 3|| align="center"|3 |- | align="center" |02 || {{flaggESC|Hellas}} || Zaf || «Asteio» || [[Gresk]] || align=center| 12|| align="center" |57 || align="center" |5 |- | align="center" |03 || {{flaggESC|Litauen}} || Shwr || «Contact» || Engelsk || align=center| 17|| align="center" |23 || align="center" |2 |- bgcolor=gold | align="center" |04 || {{flaggESC|Italia}} || Ditonellapiaga || «Che Fastidio» || [[Italiensk]] || align=center| 1|| align="center" |318 || align="center" |3 |- | align="center" |05 || {{flaggESC|Spania}} || Tony Grox & Lucycalys || «T Amaré» || [[Spansk]] || align=center| 9|| align="center" |104 || align="center"|1 |- | align="center" |06 || {{flaggESC|Portugal}} || Dinis Mota || «Jurei» || [[Portugisisk]] || align=center|19 || align="center" | 12|| align="center" |2 |- | align="center" |07 || {{flaggESC|Bulgaria}} || Dara || «Curse» || Engelsk || align=center| 10|| align="center" |75 || align="center" |2 |- | align="center" |08 || {{flaggESC|Serbia}} || Zejna || «Jugoslavija» || [[Serbisk]] og engelsk || align=center|6 || align="center" |176 || align="center" |2 |- | align="center" |09 || {{flaggESC|Tyskland}} || Wavvyboi || «Black Glitter» || Engelsk || align=center|14 || align="center" |30 || align="center" |2 |- | align="center" |10 || {{flaggESC|Luxembourg}} || Steve Castile || «Sweet Tooth» || Engelsk || align=center| 15|| align="center" | 26|| align="center"| 2 |- | align="center" |11 || {{flaggESC|Kroatia}} || Irma || «Ni Traga» || [[Kroatisk]] || align=center| 20|| align="center" |9 || align="center" |8 |- bgcolor=#cc9966 | align="center" |12 || {{flaggESC|Danmark}} || Ericka Jane || «Death Of Me» || Engelsk || align=center|3 || align="center" |226 || align="center" |2 |- | align="center" |13 || {{flaggESC|Austerrike}} || Bamlak Werner || «We Are Not Just One Thing» || Engelsk og [[tysk]] || align=center|21 || align="center" |5 || align="center" |3 |- | align="center" |14 || {{flaggESC|Estland}} || Noëp || «Days Like This» || Engelsk || align=center|13 || align="center" | 32|| align="center" |2 |- | align="center" |15 || {{flaggESC|Sverige}} || Greczula || «Half Of Me» || Engelsk || align=center|4 || align="center" |216 || align="center" |2 |- | align="center" |16 || {{flaggESC|Polen}} || Basia Giewont || «Zimna Woda» || [[Polsk]] || align=center| 16|| align="center" | 24|| align="center" |3 |- bgcolor=silver | align="center" |17 || {{flaggESC|Ukraina}} || [[Jerry Heil]] || «Catharticus» || Engelsk, [[latin]] og [[ukrainsk]] || align=center|2 || align="center" |240 || align="center" |3 |- | align="center" |18 || {{flaggESC|Montenegro}} <small>([[OGAE Rest of the World|ROW]])</small> || Lana & Đorđe || «Temperatura» || [[Montenegrinsk]] || align=center|11 || align="center" |61 || align="center" |3 |- | align="center" |19 || {{flaggESC|Noreg}} || Mileo || «Frankenstein» || Engelsk || align=center|7 || align="center" |148 || align="center" |4 |- | align="center" |20 || {{flaggESC|Malta}} || Matt Blxck || «Ejja Lejja Ħdejja 'L Hawn (The Flute)» || Engelsk og [[maltesisk]] || align=center|8 || align="center" |139 || align="center"|2 |- | align="center" |21 || {{flaggESC|Finland}} || Antti Paalanen || «Takatukka» || [[Finsk]] || align=center|5 || align="center" | 200|| align="center"|2 |- | align="center" |22 || {{flaggESC|Albania}} || Sheila || «Zemra E Tokës» || [[Albansk]] || align=center|18 || align="center" |22 || align="center" |3 |} ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{manglar kjelder|dato=2026}} {{OGAE Second Chance Contest}} [[Kategori:OGAE Second Chance Contest etter år]] [[Kategori:Musikk i 2025]] cljd29lot93v3yhggffya9bfbkjrmmv 3674720 3674670 2026-09-26T09:59:12Z Ranveig 39 Sletteforslag - ingen kjelder. 3674720 wikitext text/x-wiki {{slettfordi|artikkelen manglar kjelder}} {{infoboks OGAE Second Chance Contest| |år = 2026 |stad = {{flaggikonESC|Sverige}} [[Älmhult]] |kringkasting = {{flaggikonESC|Sverige}} [[OGAE Sverige]] |deltakarland = 22 |debuterte = {{flaggESC|Montenegro}} |attende = {{flaggESC|Austerrike}}<br>{{flaggESC|Bulgaria}} |ikkje med = {{flaggESC|Armenia}}<br>{{flaggESC|Belgia}}<br>{{flaggESC|Irland}}<br>{{flaggESC|Island}}<br>{{flaggESC|San Marino}}<br>{{flaggESC|Slovenia}} |førre = [[OGAE Second Chance Contest 2025]] |neste = [[OGAE Second Chance Contest 2027]] }} '''OGAE Second Chance Contest 2026 (OGAE SCC 2026)''' er den førtiande gongen [[OGAE Second Chance Contest]] vert arrangert. Tevlinga vert halden i [[Sverige]], etter at Sverige vann tevlinga i [[OGAE Second Chance Contest 2025|2025]] med songen «On And On And On» av Klara Hammarström. For å kunne deltake i OGAE Second Chance Contest 2026, måtte ein ha delteke i ein av dei nasjonale finalane i [[Eurovision Song Contest 2026]]; men om eit bidrag hadde vunne ein nasjonal finale eller representert landet i Eurovision Song Contest same år, fekk ein ikkje delta. Tjue-to land deltok i OGAE Second Chance Contest 2026. [[Montenegro i Eurovision Song Contest|Montenegro]] deltok for fyrste gong i OGAE Second Chance Contest. [[Austerrike i Eurovision Song Contest|Austerrike]] og [[Bulgaria i Eurovision Song Contest|Bulgaria]] returnerte til tevlinga. [[Armenia i Eurovision Song Contest|Armenia]], [[Belgia i Eurovision Song Contest|Belgia]], [[Irland i Eurovision Song Contest|Irland]], [[Island i Eurovision Song Contest|Island]], [[San Marino i Eurovision Song Contest|San Marino]] og [[Slovenia i Eurovision Song Contest|Slovenia]], som deltok i 2025, deltok ikkje i 2026-utgåva av OGAE Second Chance Contest. ==Bidrag== {| class="sortable wikitable" |- ! rowspan=2| Nr. !! rowspan=2| Land !! rowspan=2| Artist !! rowspan=2| Song !! rowspan=2| Språk !! rowspan=2| Plass !! rowspan=2| Poeng !! Nasjonal finale |- ! Plass |- | align="center" |01 || {{flaggESC|Latvia}} || Emilija || «All We Ever Had» || [[Engelsk]] || align=center|22 || align="center" | 3|| align="center"|3 |- | align="center" |02 || {{flaggESC|Hellas}} || Zaf || «Asteio» || [[Gresk]] || align=center| 12|| align="center" |57 || align="center" |5 |- | align="center" |03 || {{flaggESC|Litauen}} || Shwr || «Contact» || Engelsk || align=center| 17|| align="center" |23 || align="center" |2 |- bgcolor=gold | align="center" |04 || {{flaggESC|Italia}} || Ditonellapiaga || «Che Fastidio» || [[Italiensk]] || align=center| 1|| align="center" |318 || align="center" |3 |- | align="center" |05 || {{flaggESC|Spania}} || Tony Grox & Lucycalys || «T Amaré» || [[Spansk]] || align=center| 9|| align="center" |104 || align="center"|1 |- | align="center" |06 || {{flaggESC|Portugal}} || Dinis Mota || «Jurei» || [[Portugisisk]] || align=center|19 || align="center" | 12|| align="center" |2 |- | align="center" |07 || {{flaggESC|Bulgaria}} || Dara || «Curse» || Engelsk || align=center| 10|| align="center" |75 || align="center" |2 |- | align="center" |08 || {{flaggESC|Serbia}} || Zejna || «Jugoslavija» || [[Serbisk]] og engelsk || align=center|6 || align="center" |176 || align="center" |2 |- | align="center" |09 || {{flaggESC|Tyskland}} || Wavvyboi || «Black Glitter» || Engelsk || align=center|14 || align="center" |30 || align="center" |2 |- | align="center" |10 || {{flaggESC|Luxembourg}} || Steve Castile || «Sweet Tooth» || Engelsk || align=center| 15|| align="center" | 26|| align="center"| 2 |- | align="center" |11 || {{flaggESC|Kroatia}} || Irma || «Ni Traga» || [[Kroatisk]] || align=center| 20|| align="center" |9 || align="center" |8 |- bgcolor=#cc9966 | align="center" |12 || {{flaggESC|Danmark}} || Ericka Jane || «Death Of Me» || Engelsk || align=center|3 || align="center" |226 || align="center" |2 |- | align="center" |13 || {{flaggESC|Austerrike}} || Bamlak Werner || «We Are Not Just One Thing» || Engelsk og [[tysk]] || align=center|21 || align="center" |5 || align="center" |3 |- | align="center" |14 || {{flaggESC|Estland}} || Noëp || «Days Like This» || Engelsk || align=center|13 || align="center" | 32|| align="center" |2 |- | align="center" |15 || {{flaggESC|Sverige}} || Greczula || «Half Of Me» || Engelsk || align=center|4 || align="center" |216 || align="center" |2 |- | align="center" |16 || {{flaggESC|Polen}} || Basia Giewont || «Zimna Woda» || [[Polsk]] || align=center| 16|| align="center" | 24|| align="center" |3 |- bgcolor=silver | align="center" |17 || {{flaggESC|Ukraina}} || [[Jerry Heil]] || «Catharticus» || Engelsk, [[latin]] og [[ukrainsk]] || align=center|2 || align="center" |240 || align="center" |3 |- | align="center" |18 || {{flaggESC|Montenegro}} <small>([[OGAE Rest of the World|ROW]])</small> || Lana & Đorđe || «Temperatura» || [[Montenegrinsk]] || align=center|11 || align="center" |61 || align="center" |3 |- | align="center" |19 || {{flaggESC|Noreg}} || Mileo || «Frankenstein» || Engelsk || align=center|7 || align="center" |148 || align="center" |4 |- | align="center" |20 || {{flaggESC|Malta}} || Matt Blxck || «Ejja Lejja Ħdejja 'L Hawn (The Flute)» || Engelsk og [[maltesisk]] || align=center|8 || align="center" |139 || align="center"|2 |- | align="center" |21 || {{flaggESC|Finland}} || Antti Paalanen || «Takatukka» || [[Finsk]] || align=center|5 || align="center" | 200|| align="center"|2 |- | align="center" |22 || {{flaggESC|Albania}} || Sheila || «Zemra E Tokës» || [[Albansk]] || align=center|18 || align="center" |22 || align="center" |3 |} ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{manglar kjelder|dato=2026}} {{OGAE Second Chance Contest}} [[Kategori:OGAE Second Chance Contest etter år]] [[Kategori:Musikk i 2025]] sv5gm77m7bp9qkeyleatmxn7n7em8fz 0 431505 3674583 3667713 2026-09-25T13:47:36Z TU-nor 12071 3674583 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | andre namn = okres Banská Štiavnica | bilete = Banská Štiavnica zhora.jpg | bilettekst = Utsyn over byen [[Banská Štiavnica]] | kart = Okres stiavnica.png | karttekst = Distriktet Banská Štiavnica okres innanfor regionen Banská Bystrica kraj | land = Slovakia | regiontype = Kraj | region = Banská Bystrica kraj | hovudstad = [[Banská Štiavnica]] | areal = 292,29<ref name="Areal"/> | folketal = 15649 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal"/> }} '''Banská Štiavnica okres'''{{mrk|[[slovakisk]] ''okres Banská Štiavnica'', [[ungarsk]] ''Selmecbányai járás''}} er eit av 13 administrative [[Distrikt i Slovakia|distrikt]] i [[Regionar i Slovakia|regionen]] [[Banská Bystrica kraj]] i [[Slovakia]].<ref name ="Distrikt"/><ref name ="Regionar"/> Distriktet ligg vest i regionen og grenser i vest mot [[Nitra kraj]]. Hovudsete er byen [[Banská Štiavnica]]. == Kommunar == Distriktet omfattar 15 [[Kommunar i Slovakia|kommunar]]. Bykommunar er utheva.<ref name ="Bykommunar"/> {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Baďan]] *[[Banská Belá]] *'''[[Banská Štiavnica]]''' *[[Banský Studenec]] *[[Beluj]] *[[Dekýš]] *[[Ilija]] *[[Kozelník]] *[[Močiar]] *[[Podhorie i Banská Štiavnica|Podhorie]] *[[Počúvadlo]] *[[Prenčov]] *[[Štiavnické Bane]] *[[Svätý Anton]] *[[Vysoká i Banská Štiavnica|Vysoká]] }} Dei største kommunane i dei siste folketeljingane:<ref name ="Folketal"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2021 |- | style=text-align:left; | '''[[Banská Štiavnica]]''' || 10 874 || 10 409 || 9 628 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svätý Anton}} || 1 141 || 1 217 || 1 222 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Banská Belá}} || 1 218 || 1 244 || 1 171 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štiavnické Bane}} || 827 || 824 || 813 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Prenčov}} || 617 || 596 || 637 |- !Banská Štiavnica okres !style=text-align:right; | 17 151 !style=text-align:right; | 16 595 !style=text-align:right; | 15 649 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name ="Regionar">{{Kjelde www |url=http://statoids.com/usk.html |tittel=Regions of Slovakia |vitja=2026-08-06 |verk=statoids.com}} </ref> <ref name ="Distrikt">{{Kjelde www |url=http://statoids.com/usk.html |tittel=Districts of Slovakia |vitja=2026-08-07 |verk=statoids.com}} </ref> <ref name ="Bykommunar">{{Kjelde www |url=https://www.guidetoslovakia.com/slovakia/regional-division-in-slovakia/list-of-cities-in-slovakia/ |tittel=Guide To Slovakia: List of cities in Slovakia |vitja=2026-08-07 |verk=Guide To Slovakia}} </ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://datacube.statistics.sk/#!/view/en/vbd_dem/om7015rr/v_om7015rr_00_00_00_en |tittel=Population Density - SR-Area-Reg-District, U-R [om7015rr] |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> <ref name ="Folketal">{{Kjelde www |url=https://statdata.statistics.sk/public/ui/dc/domov/data-view/753eba74-7637-40f7-ac89-b7717973f2f0 |tittel=STATdata: Population: Population, Housing, and Dwelling Census |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Slovakia|Banska Stiavnica]] [[Kategori:Banská Bystrica kraj|Banska Stiavnica]] akg6stbhl6uoeornj1o3ybcfkws4w5r 0 431698 3674595 3672651 2026-09-25T14:24:31Z TU-nor 12071 3674595 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|bydel |bilete = Bratislava stanica konskej železnice 01.jpg |bilettekst= Den tidlegare stasjonen for hestejernbanen i&nbsp;Nové Mesto er med på kommunevåpenet |flagg = |symbol = Coat of Arms of Nové Mesto.svg |kart = Bratislava boroughs map Nové Mesto.svg |karttekst = Nové Mesto innanfor Bratislava |land = Slovakia |regiontype = Kraj |region = [[Bratislava kraj|Bratislava]] |fylketype = Okres |fylke = [[Bratislava III okres|Bratislava III]] |grunnlagdtype = Først nemnd i |grunnlagd = 1279 | folketal = 44458 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal"/> |høgd = 137 |postnummer = 83101, 83102, 83103, 83104 |retningsnummer = +421-2 |bilnummer = BA, BL, BT }} '''Nové Mesto'''{{mrk|[[tysk]] ''Neustadt'', [[ungarsk]] ''Pozsony-Újváros'', tidlegare òg slovakisk ''Kvetná dolina'', tysk ''Blumenthal'', ungarsk ''Pozsony-Virágvölgy''}} er ein bydel i [[Bratislava]] og inngår i [[distrikt i Slovakia|distriktet]] [[Bratislava III okres|Bratislava III]] i [[Regionar i Slovakia|regionen]] [[Bratislava kraj]]. == Innbyggjarar == Folketalet ved dei siste folketeljingane:<ref name ="Folketal"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2021 |- | style=text-align:left; | Nové Mesto || 37 418 || 36 314 || 44 458 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger dels på «[[:en:Nové Mesto, Bratislava|Nové Mesto, Bratislava]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}} 8. august 2026.'' {{refslutt}} <references> <ref name ="Folketal">{{Kjelde www |url=https://statdata.statistics.sk/public/ui/dc/domov/data-view/753eba74-7637-40f7-ac89-b7717973f2f0 |tittel=STATdata: Population: Population, Housing, and Dwelling Census |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> </references> {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bydelar i Bratislava|Nove Mesto]] 3y5yv6fm9q371t2lao7ipsle4clzoum 0 431703 3674590 3665668 2026-09-25T14:17:08Z TU-nor 12071 3674590 wikitext text/x-wiki {{Omdirigering|Staré Mesto}} {{geoboks|bydel |bilete = Hlavné námestie-The napoleonic soldier, Old Town Hall and Roland Fountain-Bratislava.JPG |bilettekst= Hovudtorget i Staré Mesto |flagg = Stare Mesto-bratislava i-flag.svg |symbol = Coat of Arms of Staré Mesto.svg |kart = Bratislava boroughs map Staré Mesto.svg |karttekst = Staré Mesto innanfor Bratislava |land = Slovakia |regiontype = Kraj |region = [[Bratislava kraj|Bratislava]] |fylketype = Okres |fylke = [[Bratislava I okres|Bratislava I]] |grunnlagdtype = Først nemnd i |grunnlagd = 907 | folketal = 46080 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal"/> |høgd = 138 |postnummer = 8110X |retningsnummer = +421-2 |bilnummer = BA, BL, BT }} '''Staré Mesto'''{{mrk|[[tysk]] ''Altstadt'', [[ungarsk]] ''Vereknye''}}, gamlebyen i [[Bratislava]], er ein bydel som åleine utgjer [[distrikt i Slovakia|distriktet]] [[Bratislava I okres|Bratislava I]] i [[Regionar i Slovakia|regionen]] [[Bratislava kraj]]. == Innbyggjarar == Folketalet ved dei siste folketeljingane:<ref name ="Folketal"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2021 |- | style=text-align:left; | Staré Mesto || 44 798 || 38 655 || 46 080 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger dels på «[[:en:Old Town, Bratislava|Old Town, Bratislava]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}} 8. august 2026.'' {{refslutt}} <references> <ref name ="Folketal">{{Kjelde www |url=https://statdata.statistics.sk/public/ui/dc/domov/data-view/753eba74-7637-40f7-ac89-b7717973f2f0 |tittel=STATdata: Population: Population, Housing, and Dwelling Census |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> </references> {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bydelar i Bratislava|Stare Mesto]] la19u0wfbo7fb0mttzc8s5b8aa1jp0p 3674596 3674590 2026-09-25T14:26:13Z TU-nor 12071 3674596 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|bydel |bilete = Hlavné námestie-The napoleonic soldier, Old Town Hall and Roland Fountain-Bratislava.JPG |bilettekst= Hovudtorget i Staré Mesto |flagg = Stare Mesto-bratislava i-flag.svg |symbol = Coat of Arms of Staré Mesto.svg |kart = Bratislava boroughs map Staré Mesto.svg |karttekst = Staré Mesto innanfor Bratislava |land = Slovakia |regiontype = Kraj |region = [[Bratislava kraj|Bratislava]] |fylketype = Okres |fylke = [[Bratislava I okres|Bratislava I]] |grunnlagdtype = Først nemnd i |grunnlagd = 907 | folketal = 46080 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal"/> |høgd = 138 |postnummer = 8110X |retningsnummer = +421-2 |bilnummer = BA, BL, BT }} '''Staré Mesto'''{{mrk|[[tysk]] ''Altstadt'', [[ungarsk]] ''Vereknye''}}, gamlebyen i [[Bratislava]], er ein bydel som åleine utgjer [[distrikt i Slovakia|distriktet]] [[Bratislava I okres|Bratislava I]] i [[Regionar i Slovakia|regionen]] [[Bratislava kraj]]. == Innbyggjarar == Folketalet ved dei siste folketeljingane:<ref name ="Folketal"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2021 |- | style=text-align:left; | Staré Mesto || 44 798 || 38 655 || 46 080 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger dels på «[[:en:Old Town, Bratislava|Old Town, Bratislava]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}} 8. august 2026.'' {{refslutt}} <references> <ref name ="Folketal">{{Kjelde www |url=https://statdata.statistics.sk/public/ui/dc/domov/data-view/753eba74-7637-40f7-ac89-b7717973f2f0 |tittel=STATdata: Population: Population, Housing, and Dwelling Census |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> </references> {{fotnoteliste}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bydelar i Bratislava|Stare Mesto]] 9l2qeglb1yieb922orey55fgglkj26b 0 432189 3674628 3666669 2026-09-25T17:49:59Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Bystré]] til [[Bystré i Vranov nad Topľou]]: Fleirtyding 3666669 wikitext text/x-wiki {{geoboks|landsby |bilete = Bystre kościół 18.08.08 p.jpg |bilettekst= Kyrkje i Bystré |flagg = Bystre-vranov nad toplou-flag.svg |symbol = |regiontype = Kraj |region = [[Prešov kraj|Prešov]] |fylketype = Okres |fylke = [[Vranov nad Topľou okres|Vranov nad Topľou]] |grunnlagdtype = Først nemnd i |grunnlagd = 1312 | folketal = 2745 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal"/> |høgd = 180 |postnummer = 943 4 |retningsnummer = +421-57 |bilnummer = VT }} '''Bystré'''{{mrk|[[ungarsk]] ''Tapolybeszterce'', tidlegare ''Tapolybisztra''}} er ein landsby og ein kommune nordaust i [[Slovakia]] i regionen [[Prešov kraj]] og distriktet [[Vranov nad Topľou okres]]. == Innbyggjarar == Folketalet ved dei siste folketeljingane:<ref name ="Folketal"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001 !! Folketal 2011 !! Folketal 2021 |- | style=text-align:left; | Bystré || 2 650 || 2 669 || 2 745 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger dels på «[[:en:Bystré, Vranov nad Topľou District|Bystré, Vranov nad Topľou District]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}} 16. august 2026.'' {{refslutt}} <references> <ref name ="Folketal">{{Kjelde www |url=https://statdata.statistics.sk/public/ui/dc/domov/data-view/753eba74-7637-40f7-ac89-b7717973f2f0 |tittel=STATdata: Population: Population, Housing, and Dwelling Census |vitja=2026-08-07 |verk=Štatistický úrad Slovenskej republiky}} </ref> </references> {{fotnoteliste}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Vranov nad Topľou okres|Bystre]] eg3hhsojmqg6gig5ta6kxj61aknsycg 0 432350 3674705 3674184 2026-09-26T09:20:07Z TU-nor 12071 3674705 wikitext text/x-wiki '''Ostrov''' kan vise til: * [[Ostrov]], by i Pskov oblast i Russland * [[Ostrov i Benešov]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Ostrov i Chrudim]], ein kommune i [[Chrudim]] i distriktet Chrudim okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Ostrov i Karlovy Vary]], ein kommune med utvida fullmakter i distriktet Karlovy Vary okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Ostrov i Piešťany]], ein kommune i distriktet [[Piešťany okres]] i regionen Trnava kraj i Slovakia * [[Ostrov i Prachatice]], ein bydel i [[Prachatice]] i distriktet Prachatice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Ostrov i Příbram]], ein kommune i [[Příbram]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Ostrov i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Lanškroun]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 3bl3hxio5lp8sgj5fsimcmvgqc78si8 14 432514 3674772 3667273 2026-09-26T10:45:08Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674772 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-feil]] ge77eicjie7nlgbut7ssgr284aonp3u 14 432543 3674767 3667302 2026-09-26T10:44:23Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674767 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-feil]] ge77eicjie7nlgbut7ssgr284aonp3u 14 432545 3674771 3667305 2026-09-26T10:45:00Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674771 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-feil]] ge77eicjie7nlgbut7ssgr284aonp3u 14 432546 3674743 3667306 2026-09-26T10:34:21Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-vedlikehald]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674743 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-vedlikehald]] pez95xfqzj8us2eei90iumzekd6i1nf 14 432547 3674765 3667307 2026-09-26T10:43:57Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674765 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-feil]] ge77eicjie7nlgbut7ssgr284aonp3u 14 432548 3674736 3667308 2026-09-26T10:26:59Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-vedlikehald]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674736 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-vedlikehald]] pez95xfqzj8us2eei90iumzekd6i1nf 14 432549 3674741 3667309 2026-09-26T10:30:00Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-vedlikehald]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674741 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-vedlikehald]] pez95xfqzj8us2eei90iumzekd6i1nf 14 432550 3674770 3667310 2026-09-26T10:44:51Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674770 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-feil]] ge77eicjie7nlgbut7ssgr284aonp3u 14 432552 3674760 3667312 2026-09-26T10:43:06Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674760 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-feil]] ge77eicjie7nlgbut7ssgr284aonp3u 14 432553 3674731 3667313 2026-09-26T10:21:17Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-vedlikehald]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674731 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-vedlikehald]] pez95xfqzj8us2eei90iumzekd6i1nf 14 432554 3674739 3667314 2026-09-26T10:28:39Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-vedlikehald]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674739 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-vedlikehald]] pez95xfqzj8us2eei90iumzekd6i1nf 14 432555 3674753 3667315 2026-09-26T10:40:41Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674753 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-feil]] ge77eicjie7nlgbut7ssgr284aonp3u 14 432556 3674757 3667316 2026-09-26T10:42:45Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674757 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-feil]] ge77eicjie7nlgbut7ssgr284aonp3u 14 432558 3674733 3667318 2026-09-26T10:24:26Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-vedlikehald]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674733 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-vedlikehald]] pez95xfqzj8us2eei90iumzekd6i1nf 14 432559 3674769 3667319 2026-09-26T10:44:41Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674769 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-feil]] ge77eicjie7nlgbut7ssgr284aonp3u 14 432563 3674764 3667323 2026-09-26T10:43:47Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674764 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-feil]] ge77eicjie7nlgbut7ssgr284aonp3u 14 432565 3674768 3667325 2026-09-26T10:44:27Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674768 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-feil]] ge77eicjie7nlgbut7ssgr284aonp3u 14 432566 3674732 3667326 2026-09-26T10:24:00Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-vedlikehald]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674732 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-vedlikehald]] pez95xfqzj8us2eei90iumzekd6i1nf 14 432568 3674762 3667328 2026-09-26T10:43:25Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674762 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-feil]] ge77eicjie7nlgbut7ssgr284aonp3u 14 432569 3674773 3667329 2026-09-26T10:45:53Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-vedlikehald]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674773 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-vedlikehald]] pez95xfqzj8us2eei90iumzekd6i1nf 14 432570 3674763 3667330 2026-09-26T10:43:35Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674763 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-feil]] ge77eicjie7nlgbut7ssgr284aonp3u 14 432571 3674742 3667331 2026-09-26T10:33:25Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-vedlikehald]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674742 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-vedlikehald]] pez95xfqzj8us2eei90iumzekd6i1nf 14 432573 3674761 3667333 2026-09-26T10:43:15Z Ranveig 39 la til [[Kategori:CS1-feil]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674761 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] [[Kategori:CS1-feil]] ge77eicjie7nlgbut7ssgr284aonp3u 14 432600 3674774 3667368 2026-09-26T10:46:58Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Kategori:CS1-kjelder på Cypriot Greek (el-cy)]] til [[Kategori:CS1-kjelder på kypriotisk gresk (el-cy)]] 3667368 wikitext text/x-wiki {{CS1 language sources|el-cy}} oo2fned1xdffb8dyod6xkek0eptloh8 0 432880 3674663 3668638 2026-09-26T05:32:38Z TU-nor 12071 3674663 wikitext text/x-wiki '''Sázava''' kan vise til: * [[Sázava]], ei sideelv til Moldau i Tsjekkia * [[Sázava i Benešov]], ein by og kommune i distriktet [[Benešov okres]] i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Sázava i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Lanškroun]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} bln2x6nk0ms6klmnczysm768waehmrf 3674664 3674663 2026-09-26T05:33:08Z TU-nor 12071 3674664 wikitext text/x-wiki '''Sázava''' kan vise til: * [[Sázava]], ei sideelv til Moldau i Tsjekkia * [[Sázava i Benešov]], ein by og kommune i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Sázava i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Lanškroun]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} ff4b3inl1ty3qf7wfhfhdisyd0bakzd 0 432897 3674644 3674218 2026-09-26T04:01:15Z TU-nor 12071 3674644 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Vlasim Zizkovo od SV DSCN2283.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i Vlašim | kart = | karttekst = Det administrative området til Vlašim innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]] | flagg = Flag of Vlašim.svg | symbol = Vlašim, Czech Republic - coat of arms.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Benešov okres|Benešov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 495,96<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 25563 | folketal1type = kommune | folketal1 = 11284 | folketal_by = 9990 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Vlašim'''{{mrk|[[tysk]] ''Wlaschim''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Benešov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Vlašim.PNG|mini|250px|Det administrative området til Vlašim innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Vlašim er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Vlašim omfattar 48 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og 5 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bernartice i Benešov|Bernartice]] * [[Bílkovice]] * [[Blažejovice]] * [[Borovnice i Benešov|Borovnice]] * ''[[Čechtice]]'' * [[Chlum i Benešov|Chlum]] * [[Chmelná]] * [[Ctiboř i Benešov|Ctiboř]] * [[Děkanovice]] * [[Dolní Kralovice]] * [[Dunice]] * [[Hradiště i Benešov|Hradiště]] * [[Hulice]] * [[Javorník i Benešov|Javorník]] * [[Kamberk]] * [[Keblov]] * [[Kladruby i Benešov|Kladruby]] * [[Kondrac]] * ''[[Křivsoudov]]'' * [[Kuňovice]] * [[Libež]] * [[Loket i Benešov|Loket]] * ''[[Louňovice pod Blaníkem]]'' * [[Miřetice i Benešov|Miřetice]] * [[Mnichovice i Benešov|Mnichovice]] * ''[[Načeradec]]'' * [[Ostrov i Benešov|Ostrov]] * [[Pavlovice]] * [[Pravonín]] * [[Psáře]] * [[Radošovice i Benešov|Radošovice]] * [[Rataje]] * [[Řimovice]] * [[Šetějovice]] * [[Slověnice]] * [[Snět]] * [[Soutice]] * [[Strojetice]] * [[Studený]] * [[Tehov]] * [[Tichonice]] * [[Tomice]] * '''[[Trhový Štěpánov]]''' * [[Veliš i Benešov|Veliš]] * '''[[Vlašim]]''' * [[Vracovice]] * [[Všechlapy]] * ''[[Zdislavice]]'' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vlašim SO || 26 008 || 25 482 || 25 563 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vlašim''' || 11 284 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čechtice}} || 1 384 |- | style=text-align:left; | [[Trhový Štěpánov]] || 1 344 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Načeradec}} || 1 051 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Kralovice}} || 857 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vlašim''' || 9 990 |- | style=text-align:left; | [[Trhový Štěpánov]] || 966 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čechtice}} || 949 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Načeradec}} || 686 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Domašín i Vlašim|Domašín}} || 618 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Vlasim]] [[Kategori:Kommunar i Benešov okres|Vlasim]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Vlasim]] d89jrnade3zqunuzfo2dxv4ynt4axqu 0 432907 3674620 3673734 2026-09-25T17:18:42Z TU-nor 12071 3674620 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Beroun náměstí s radnicí 5.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Beroun | kart = Beroun BE CZ.png | karttekst = Beroun innanfor distriktet [[Beroun okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Beroun med utvida fullmakter | flagg = Vlajka města Beroun.svg | symbol = Beroun znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Beroun okres| Beroun]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 415,66<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 67908 | folketal1type = kommune | folketal1 = 20551 | folketal_by =20551 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Beroun'''{{mrk|[[tysk]] ''Beraun''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Beroun okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Beroun.PNG|mini|250px|Det administrative området til Beroun innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Beroun er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Beroun omfattar 49 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bavoryně]] * '''Beroun''' * [[Broumy]] * [[Bubovice]] * [[Bykoš]] * [[Chodouň]] * [[Chrustenice]] * [[Chyňava]] * [[Hlásná Třebaň]] * [[Hudlice]] * [[Hýskov]] * ''[[Karlštejn]]'' * [[Koněprusy]] * [[Korno]] * '''[[Králův Dvůr]]''' * [[Kublov]] * [[Libomyšl]] * ''[[Liteň]]'' * [[Loděnice]] * [[Lužce]] * [[Málkov i Beroum|Málkov]] * [[Měňany]] * [[Mezouň]] * [[Mořina]] * [[Mořinka]] * [[Nenačovice]] * [[Nesvačily]] * [[Nižbor]] * [[Nový Jáchymov]] * [[Otročiněves]] * [[Podbrdy]] * [[Skuhrov i Beroum|Skuhrov]] * [[Srbsko]] * [[Stašov i Beroun|Stašov]] * [[Suchomasty]] * [[Svatá]] * [[Svatý Jan pod Skalou]] * [[Svinaře]] * [[Tetín i Beroum|Tetín]] * [[Tmaň]] * [[Trubín]] * [[Trubská]] * [[Vinařice i Beroum|Vinařice]] * [[Vráž]] * [[Všeradice]] * [[Vysoký Újezd i Beroum|Vysoký Újezd]] * [[Zadní Třebaň]] * '''[[Zdice]]''' * [[Železná]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Beroun SO || 49 145 || 57 228 || 67 908 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Beroun''' || 20 551 |- | style=text-align:left; | [[Králův Dvůr]] || 10 004 |- | style=text-align:left; | [[Zdice]] || 4 115 |- | style=text-align:left; | [[Hýskov]] || 2 096 |- | style=text-align:left; | [[Nižbor]] || 2 090 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loděnice}} || 1 984 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chyňava}} || 1 922 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysoký Újezd i Beroum|Vysoký Újezd}} || 1 692 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hlásná Třebaň}} || 1 292 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Liteň}} || 1 247 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hudlice}} || 1 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vráž}} || 1 235 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tmaň}} || 1 210 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrustenice}} || 1 074 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Beroun''' || 19 867 |- | style=text-align:left; | [[Králův Dvůr]] || 4 354 |- | style=text-align:left; | [[Zdice]] || 3 719 |- | style=text-align:left; | [[Hýskov]] || 2 096 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Počaply}} || 1 826 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Loděnice}} || 1 676 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Levín}} || 1 429 |- | style=text-align:left; | [[Nižbor]] || 1 368 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chyňava}} || 1 300 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysoký Újezd i Beroum|Vysoký Újezd}} || 1 253 |- |} ===Bydelar i Beroun=== [[Fil:BE Beroun.png|mini|250px|Bydelane i Beroun]] Bydelane og tettstadene i Beroun: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Beroun-Město]] || 15 398 |- | style=text-align:left; | [[Beroun-Závodí]] || 2 836 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Beroun-Centrum}} || 921 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Beroun-Zavadilka}} || 712 |- ! '''Beroun by''' ! style=text-align:right; | 19 867 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Beroun-Zdejcina}} || 324 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Beroun-Jarov}} || 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Beroun-Hostim}} || 122 |- ! '''Beroun kommune''' ! style=text-align:right; | 20 551 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Beroun]] [[Kategori:Kommunar i Beroun okres|Beroun]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Beroun]] dq3s88t5nt3iwxr3k911xx0an4z7esr 0 432924 3674552 3674446 2026-09-25T12:26:21Z TU-nor 12071 3674552 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kladno CZ Town Hall 01.jpg | bilettekst = Rådhuset i Kladno | kart = Kladno KL CZ.png | karttekst = Kladno innanfor distriktet [[Kladno okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Kladno med utvida fullmakter | flagg = Flag of Kladno.svg | symbol = Kladno CoA.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Kladno okres| Kladno]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 350,89<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 126069 | folketal1type = kommune | folketal1 = 67756 | folketal_by =22585 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kladno'''{{mrk|[[tysk]] ''Kladen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Kladno okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Kladno har status som [[lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] (tsjekkisk ''statutární město'').<ref name="Lovbestemt"/> == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Kladno.PNG|mini|250px|Det administrative området til Kladno innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kladno er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Kladno har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå år 2000 gjennom ''Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)''.<ref name="128/2000"/> ===Kommunar=== Det administrative området til Kladno omfattar 48 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Běleč]] * [[Běloky]] * [[Blevice]] * [[Brandýsek]] * [[Braškov]] * [[Bratronice]] * '''[[Buštěhrad]]''' * [[Cvrčovice]] * [[Doksy i Kladno|Doksy]] * [[Dolany i Kladno|Dolany]] * [[Dřetovice]] * [[Družec]] * [[Horní Bezděkov]] * [[Hostouň i Kladno|Hostouň]] * [[Hradečno]] * [[Hřebeč]] * [[Kačice]] * [[Kamenné Žehrovice]] * '''Kladno''' * [[Koleč]] * [[Kyšice]] * [[Lány i Kladno|Lány]]{{mrk|Overført frå [[Rakovník okres]] til [[Kladno okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Lhota i Kladno|Lhota]] * [[Libochovičky]] * '''[[Libušín]]''' * [[Lidice]] * [[Makotřasy]] * [[Malé Kyšice]] * [[Malé Přítočno]] * [[Otvovice]] * [[Pavlov]] * [[Pchery]] * [[Pletený Újezd]] * [[Slatina i Kladno|Slatina]] * [[Stehelčeves]] * '''[[Stochov]]''' * [[Svárov]] * [[Svinařov]] * [[Třebichovice]] * [[Třebusice]] * [[Tuchlovice]] * '''[[Unhošť]]''' * [[Velká Dobrá]] * [[Velké Přítočno]] * [[Vinařice]] * [[Zájezd]] * [[Zákolany]] * [[Žilina i Kladno|Žilina]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kladno SO || 114 640 || 120 058 || 126 069 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kladno''' || 67 756 |- | style=text-align:left; | [[Stochov]] || 5 279 |- | style=text-align:left; | [[Unhošť]] || 5 161 |- | style=text-align:left; | [[Buštěhrad]] || 3 859 |- | style=text-align:left; | [[Libušín]] || 3 137 |- | style=text-align:left; | [[Vinařice]] || 2 811 |- | style=text-align:left; | [[Tuchlovice]] || 2 746 |- | style=text-align:left; | [[Lány i Kladno|Lány]] || 2 229 |- | style=text-align:left; | [[Brandýsek]] || 2 144 |- | style=text-align:left; | [[Hřebeč]] || 2 102 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pchery}} || 1 923 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velká Dobrá}} || 1 853 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doksy i Kladno|Doksy}} || 1 712 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kamenné Žehrovice}} || 1 644 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hostouň i Kladno|Hostouň}} || 1 562 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kačice}} || 1 195 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stehelčeves}} || 1 140 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Braškov}} || 1 118 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Družec}} || 1 044 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Kročehlavy]]{{mrk|name = "a"|Tettstad i Kladno kommune}} || 34 972 |- | style=text-align:left; | '''Kladno''' || 22 585 |- | style=text-align:left; | [[Unhošť]] || 5 161 |- | style=text-align:left; | [[Švermov]]{{mrk|name = "a"}} || 5 038 |- | style=text-align:left; | [[Stochov]] || 4 423 |- | style=text-align:left; | [[Buštěhrad]] || 3 859 |- | style=text-align:left; | [[Libušín]] || 3 137 |- | style=text-align:left; | [[Vinařice]] || 2 811 |- | style=text-align:left; | [[Rozdělov]]{{mrk|name = "a"}} || 2 678 |- | style=text-align:left; | [[Tuchlovice]] || 2 326 |- | style=text-align:left; | [[Hřebeč]] || 2 061 |- | style=text-align:left; | [[Dubí i Kladno|Dubí]]{{mrk|name = "a"}} || 2 059 |- | style=text-align:left; | [[Lány i Kladno|Lány]] || 2 046 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velká Dobrá}} || 1 853 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Doksy i Kladno|Doksy}} || 1 712 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kamenné Žehrovice}} || 1 644 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hostouň i Kladno|Hostouň}} || 1 562 |- | style=text-align:left; | [[Brandýsek]] || 1 427 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kačice}} || 1 195 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stehelčeves}} || 1 140 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pchery}} || 1 135 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Braškov}} || 1 118 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Družec}} || 1 044 |- |} ===Bydelar i Kladno === [[Fil:Katastrální mapa Kladna.png|mini|250px|Bydelane i Kladno]] Bydelane og tettstadene i Kladno: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Kročehlavy]] || 34 972 |- | style=text-align:left; | '''Kladno''' || 22 585 |- | style=text-align:left; | [[Švermov]]{{mrk|Švermov omfattar dei to nabolaga {{ikkjeraud|Motyčín}} og {{ikkjeraud|Hnidousy}}}} || 5 038 |- | style=text-align:left; | [[Rozdělov]] || 2 678 |- | style=text-align:left; | [[Dubí i Kladno|Dubí]] || 2 059 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vrapice}} || 424 |- ! '''Kladno kommune''' ! style=text-align:right; | 67 756 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Kladno]] [[Kategori:Kommunar i Kladno okres|Kladno]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Kladno]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Kladno]] cr80g0a7b2aucyk36zn3w2h6hfoa1e8 0 432935 3674548 3669022 2026-09-25T12:18:48Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Lány]] til [[Lány i Kladno]]: Fleirtyding 3669022 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = IMG 0086 Lany m.jpg | bilettekst = Utsyn over Lány | kart = Lany KL CZ.png | karttekst = Lány innanfor distriktet [[Kladno okres]] og kommunen med utvida fullmakter [[Kladno]] | flagg = Vlajka obce Lany KL CZ flag.svg | symbol = Znak obce lany KL CZ CoA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Kladno okres|Kladno]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Kladno|Kladno SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2229 | folketal_by = 2046 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Lány''' er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Kladno okres]]{{mrk|Overført frå [[Rakovník okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Lány ligg administrativt under [[Kladno]], som er ein slik kommune. == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Kladno okres|Lany]] qtwsep02x73kay4d9w7k6hmzikidrkn 0 433012 3674584 3672456 2026-09-25T13:54:38Z TU-nor 12071 3674584 wikitext text/x-wiki {{forveksling|Melnik}} {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Mělník náměstí s radnicí.JPG | bilettekst = Det sentrale torget og rådhuset i Mělník | kart = Melnik ME CZ.png | karttekst = Mělník innanfor distriktet [[Mělník okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Mělník med utvida fullmakter | flagg = Flag of Mělník 2016 CZ.svg | symbol = Mělník CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Mělník okres|Mělník]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 456,76<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 44732 | folketal1type = kommune | folketal1 = 19588 | folketal_by = 19588 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Mělník'''{{mrk|[[tysk]] ''Melnik''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Mělník okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Mělník.png|mini|250px|Det administrative området til Mělník innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Mělník er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Mělník omfattar 39 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Býkev]] * [[Byšice]] * [[Čečelice]] * [[Chorušice]] * [[Cítov]] * [[Dobřeň]] * [[Dolní Beřkovice]] * [[Dolní Zimoř]] * [[Horní Počaply]] * [[Hořín]] * [[Hostín]] * [[Jeviněves]] * [[Kadlín]] * [[Kanina]] * [[Kly]] * [[Kokořín]] * [[Lhotka]] * '''[[Liběchov]]''' * [[Liblice]] * [[Lobeč]] * [[Lužec nad Vltavou]] * [[Malý Újezd]] * [[Medonosy]] * [[Mělnické Vtelno i Mělník|Mělnické Vtelno]] * '''[[Mělník]]''' * '''[[Mšeno]]''' * [[Nebužely]] * [[Nosálov]] * [[Řepín]] * [[Spomyšl]] * [[Stránka]] * [[Střemy]] * [[Tuhaň i Mělník|Tuhaň]] * [[Tupadly]] * [[Velký Borek]] * [[Vidim]] * [[Vraňany]] * [[Vysoká i Mělník|Vysoká]] * [[Želízy]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Mělník SO || 40 202 || 43 092 || 44 732 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Mělník''' || 19 588 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kly}} || 1 629 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Beřkovice}} || 1 505 |- | style=text-align:left; | [[Mšeno]] || 1 451 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lužec nad Vltavou}} || 1 423 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Byšice}} || 1 354 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cítov}} || 1 221 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Počaply}} || 1 179 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velký Borek}} || 1 119 |- | style=text-align:left; | [[Liběchov]] || 1 095 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malý Újezd}} || 1 091 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mělnické Vtelno}} || 1 001 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Mělník''' || 19 588 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kly}} || 1 629 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Byšice}} || 1 354 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lužec nad Vltavou}} || 1 347 |- | style=text-align:left; | [[Mšeno]] || 1 221 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cítov}} || 1 148 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Beřkovice}} || 1 099 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Počaply}} || 1 058 |- | style=text-align:left; | [[Liběchov]] || 951 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Melnik]] [[Kategori:Kommunar i Mělník okres|Melnik]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Melnik]] qsuwnay5jojl608ry25c633gtui3hev 0 433017 3674559 3673989 2026-09-25T12:31:41Z TU-nor 12071 3674559 wikitext text/x-wiki '''Nová Ves''' kan vise til: * [[Nová Ves i České Budějovice]], ein kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Český Krumlov]], ein kommune i [[Český Krumlov]] i distriktet Český Krumlov okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Horšovský Týn]], ein busetnad i kommunen [[Horšovský Týn]] i distriktet Domažlice okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves i Košice]], ein bydel i byen Košice i Slovakia * [[Nová Ves i Liberec]], ein kommune i [[Liberec]] i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves i Louny]], ein kommune i [[Louny]] i distriktet Louny i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves i Mělník]], ein kommune i [[Mělník]] i distriktet Mělník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Stod i Tsjekkia|Stod]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves i Praha-východ]], ein kommune i [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Rychnov nad Kněžnou]], ein kommune i [[Kostelec nad Orlicí]] i distriktet Rychnov nad Kněžnou okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves i Sokolov]], ein kommune i [[Sokolov]] i distriktet Sokolov okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves i Strakonice]], ein kommune i [[Strakonice]] i distriktet Strakonice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves i Teplice]], ein busetnad i kommunen [[Teplice]] i distriktet Teplice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves i Veľký Krtíš]], ein kommune i distriktet [[Veľký Krtíš okres]] i regionen Banská Bystrica kraj i Slovakia * [[Nová Ves nad Nisou]], ein kommune i [[Jablonec nad Nisou]] i distriktet Jablonec nad Nisou okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves pod Pleší]], ein kommune i [[Dobříš]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves u Chýnova]], ein kommune i [[Tábor]] i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves u Litomyšle]], ein busetnad i kommunen [[Litomyšl]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Nová Ves u Mladé Vožice]], ein kommune i [[Tábor]] i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nová Ves v Horách]], ein kommune i [[Litvínov]] i distriktet Most i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} iocja78hmk3m30nglbp7rbmx4cee6q2 0 433189 3674643 3670003 2026-09-26T03:50:23Z TU-nor 12071 3674643 wikitext text/x-wiki '''Rudná''' kan vise til: * [[Rudná]], ein kommune i distriktet Praha-západ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Rudná i Rožňava]], ein kommune i distriktet [[Rožňava okres]] i regionen Košice kraj i Slovakia * [[Rudná i Svitavy]], ein kommune i [[Svitavy]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} n1egduvug31wfivmls24mrvtltqwwna 0 433220 3674622 3674432 2026-09-25T17:22:17Z TU-nor 12071 3674622 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Příbram divadlo A. Dvořáka 1.jpg | bilettekst = Kulturhus i Příbram | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Pribram.svg | symbol = Příbram CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Příbram okres|Příbram]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 795,64<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 69462 | folketal1type = kommune | folketal1 = 31711 | folketal_by = 29993 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Příbram'''{{mrk|[[tysk]] ''Pribram'' eller ''Przibrame''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Příbram okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Příbram.PNG|mini|250px|Det administrative området til Příbram innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Příbram er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Příbram omfattar 74 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bezděkov pod Třemšínem]] * [[Bohostice]] * [[Bohutín]] * [[Bratkovice]] * '''[[Březnice i Příbram|Březnice]]''' * [[Buková u Příbramě]] * [[Bukovany i Příbram|Bukovany]] * [[Čenkov]] * [[Cetyně]] * [[Chrást]] * [[Chraštice]] * [[Dlouhá Lhota i Příbram|Dlouhá Lhota]] * [[Dolní Hbity]] * [[Drahenice]] * [[Drahlín]] * [[Drásov]] * [[Dubenec i Příbram|Dubenec|]] * [[Dubno i Příbram|Dubno]] * [[Háje]] * [[Hluboš]] * [[Hlubyně]] * [[Horčápsko]] * [[Hudčice]] * [[Hvožďany]] * [[Jablonná]] * ''[[Jince]]'' * [[Kamýk nad Vltavou]] * [[Kotenčice]] * [[Koupě]] * [[Kozárovice]] * [[Křešín]] * [[Láz]] * [[Lazsko]] * [[Lešetice]] * [[Lhota u Příbramě]] * [[Milín]] * [[Modřovice]] * [[Narysov]] * [[Nepomuk]] * [[Nestrašovice]] * [[Občov]] * [[Obecnice]] * [[Obory]] * [[Ohrazenice i Příbram|Ohrazenice]] * [[Ostrov i Příbram|Ostrov]] * [[Pečice]] * [[Pičín]] * [[Počaply]] * [[Podlesí]] * '''[[Příbram]]''' * [[Radětice]] * '''[[Rožmitál pod Třemšínem]]''' * [[Sádek i Příbram|Sádek]] * [[Sedlice i Příbram|Sedlice]] * [[Smolotely]] * [[Solenice]] * [[Starosedlský Hrádek]] * [[Suchodol]] * [[Svojšice i Příbram|Svojšice]] * [[Těchařovice]] * [[Tochovice]] * [[Třebsko]] * [[Trhové Dušníky]] * [[Tušovice]] * [[Věšín]] * [[Višňová i Příbram|Višňová]] * [[Volenice]] * [[Vrančice]] * [[Vranovice]] * [[Vševily]] * [[Vysoká u Příbramě]] * [[Zalužany]] * [[Zbenice]] * [[Zduchovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Příbram SO || 69 728 || 69 384 || 69 462 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Příbram''' || 31 711 |- | style=text-align:left; | [[Rožmitál pod Třemšínem]] || 4 185 |- | style=text-align:left; | [[Březnice i Příbram|Březnice]] || 3 433 |- | style=text-align:left; | [[Jince]] || 2 206 |- | style=text-align:left; | [[Milín]] || 2 121 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bohutín}} || 1 742 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubenec i Příbram|Dubenec}} || 1 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obecnice}} || 1 208 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podlesí}} || 1 066 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Příbram''' || 29 993 |- | style=text-align:left; | [[Březnice i Příbram|Březnice]] || 3 197 |- | style=text-align:left; | [[Rožmitál pod Třemšínem]] || 2 950 |- | style=text-align:left; | [[Jince]] || 2 039 |- | style=text-align:left; | [[Milín]] || 1 646 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubenec i Příbram|Dubenec}} || 1 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obecnice}} || 1 102 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podlesí}} || 1 066 |- |} ===Bydelar i Příbram=== [[Fil:PB Pribram.png|mini|250px|Bydelane i Příbram]] Bydelane og tettstadene i Příbram: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Příbram I || 2 461 |- | style=text-align:left; | Příbram II || 2 088 |- | style=text-align:left; | Příbram III || 3 486 |- | style=text-align:left; | Příbram IV || 1 650 |- | style=text-align:left; | Příbram V-Zdaboř || 3 919 |- | style=text-align:left; | Příbram VI-Březové Hory || 1 704 |- | style=text-align:left; | Příbram VII || 10 135 |- | style=text-align:left; | Příbram VIII || 4 209 |- | style=text-align:left; | Příbram IX || 341 |- ! '''Příbram by''' ! style=text-align:right; | 29 993 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brod i Příbram|Brod}} || 111 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bytíz}} || 24 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jerusalem i Příbram|Jerusalem}} || 100 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jesenice i Příbram|Jesenice}}{{mrk|Del av bydelen {{ikkjeraud|Jerusalem i Příbram|Jerusalem}}}} || 46 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozičín}} || 233 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lazec}} || 287 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Orlov}} || 311 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zavržice}} || 43 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žežice}} || 563 |- ! '''Příbram kommune''' ! style=text-align:right; | 31 711 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Pribram]] [[Kategori:Kommunar i Příbram okres|Pribram]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Pribram]] 3aa6h8g5alxppdwnj7klid0x2qfswfk 0 433487 3674707 3671985 2026-09-26T09:30:57Z TU-nor 12071 3674707 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Sušice Šumava.JPG | bilettekst = Utsyn over Sušice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Sušice-znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Klatovy okres|Klatovy]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 780,69<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 23141 | folketal1type = kommune | folketal1 = 10549 | folketal_by =9780 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Sušice'''{{mrk|[[tysk]] ''Horaschdowitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Klatovy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Sušice.png|mini|250px|Det administrative området til Sušice innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Sušice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Sušice omfattar 30 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Budětice]] * [[Bukovník]] * [[Čímice]] * [[Dlouhá Ves]] * [[Dobršín]] * [[Domoraz]] * [[Dražovice]] * [[Frymburk]] * '''[[Hartmanice i Klatovy|Hartmanice]]''' * [[Hlavňovice]] * [[Horská Kvilda]] * [[Hrádek i Klatovy|Hrádek]] * '''[[Kašperské Hory]]''' * ''[[Kolinec]]'' * [[Modrava]] * [[Mokrosuky]] * [[Nezamyslice]] * [[Nezdice na Šumavě]] * [[Petrovice u Sušice]] * [[Podmokly]] * [[Prášily]] * '''[[Rabí]]''' * '''[[Rejštejn]]''' * [[Soběšice]] * [[Srní]] * [[Strašín]] * '''[[Sušice]]''' * [[Velhartice]] * [[Žichovice]] * [[Žihobce]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Sušice SO || 25 200 || 23 955 || 23 141 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Sušice''' || 10 549 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kolinec}} || 1 401 |- | style=text-align:left; | [[Kašperské Hory]] || 1 361 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrádek}} || 1 307 |- | style=text-align:left; | [[Hartmanice i Klatovy|Hartmanice]] || 916 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Rabí]] || 506 |- | style=text-align:left; | ... || |- | style=text-align:left; | [[Rejštejn]] || 245 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Sušice''' || 9 780 |- | style=text-align:left; | [[Kašperské Hory]] || 1 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kolinec}} || 761 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrádek}} || 709 |- |} ===Bydelar i Sušice=== Bydelane og tettstadene i Sušice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Sušice I || 597 |- | style=text-align:left; | Sušice II || 7 893 |- | style=text-align:left; | Sušice III || 1 290 |- ! Sušice by ! style=text-align:right; | 9 780 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Albrechtice i Sušice|Albrechtice}} || 81 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červené Dvorce}} || 123 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chmelná}} || 151 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Divišov}} || 32 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Staňkov}} || 22 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Humpolec}} || – |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milčice}} || 18 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nuzerov}} || 12 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Páteček}} || 17 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rok}} || 41 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stráž i Sušice|Stráž}} || 2 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Volšovy}} || 202 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vrabcov}} || 21 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záluží i Sušice|Záluží}} || 47 |- ! Sušice kommune !style=text-align:right; | 10 549 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Susice]] [[Kategori:Kommunar i Klatovy okres|Susice]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Susice]] or5dg356ew0yktruy8webiawixjr7a8 0 433494 3674627 3671025 2026-09-25T17:48:22Z TU-nor 12071 3674627 wikitext text/x-wiki '''Hartmanice''' kan vise til: * [[Hartmanice i České Budějovice]], ein kommune i [[Týn nad Vltavou]] i distriktet České Budějovice okress i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia *[[Hartmanice i Klatovy]], ein kommune i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Hartmanice i Svitavy]], ein kommune i [[Polička]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} dhg44hv3bcvl8098yggda6k29cq6e7o 0 433932 3674703 3673700 2026-09-26T09:19:03Z TU-nor 12071 3674703 wikitext text/x-wiki '''Petrovice''' kan vise til: * [[Petrovice i Bytča]], ein kommune i distriktet [[Bytča okres]] i regionen Žilina kraj i Slovakia * [[Petrovice i Hradec Králové]], ein kommune i [[Nový Bydžov]] i distriktet Hradec Králové okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Petrovice i Kalesija]], ein busetnad i kommunen [[Kalesija]] i kantonen Tuzla innanfor Føderasjonen Bosnia-Hercegovina i Bosnia-Hercegovina * [[Petrovice i Příbram]], ein kommune i [[Sedlčany]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Petrovice i Rakovník]] ein kommune i [[Rakovník]] i distriktet Rakovník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Petrovice i Ústí nad Labem]], ein kommune i [[Ústí nad Labem]] i distriktet Ústí nad Labem okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Petrovice i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Lanškroun]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Petrovice I]], ein kommune i [[Kutná Hora]] i distriktet Kutná Hora okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Petrovice II]], ein kommune i [[Kutná Hora]] i distriktet Kutná Hora okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Petrovice u Sušice]], ein kommune i [[Sušice]] i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 45dfftdhuxqvynssbrzrtb18it0dn43 0 434011 3674738 3672570 2026-09-26T10:28:19Z TU-nor 12071 3674738 wikitext text/x-wiki '''Skuhrov''' kan vise til: * [[Skuhrov i Beroum]]. ein kommune i [[Beroun]] i distriktet Beroun okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Skuhrov i Česká Třebová]], ein busetnad i kommunen [[Česká Třebová]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Skuhrov i Jablonec nad Nisou]], ein kommune i [[Železný Brod]] i distriktet Jablonec nad Nisou okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} dkebnezjina1hxjg139o3nd1qnfmgwd 0 434034 3674684 3674469 2026-09-26T08:06:04Z Migne 2086 /* 12,5 km fellesstart */ 3674684 wikitext text/x-wiki {{infoboks OL-konkurranse}} '''Skiskyting under vinter-OL 2026''' vart avvikla i tida 8. til 21. februar 2026 og fann stad i [[Rasen-Antholz]] i provinsen Sør-Tirol i [[Italia]]. Leikane omfatta 11 øvingar, fem for menn og like mange for kvinner, samt ein mixstafett der laga stilte med to kvinnelege og to mannlege utøvarar. 198 utøvarar frå 30 land var påmeld tevlingane. == Menn == === 10 kilometer === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 22.53,1 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.06,8 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.09,0 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Émilien Jacquelin]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 23.09,2 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Sebastian Samuelsson]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 23.18,1 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.36,1 | 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 23.39,8 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.51,3 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 23.55,2 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | Philipp Horn | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 24.02,3 | 0+1 |} </div> Fredag 13. februar <div style="clear:both;"></div> === 12,5 km jaktstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" |31.11,9 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 31.32,5 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left"| [[Émilien Jacquelin]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.41,6 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.51,4 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 31.56,7 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 32.18,5 | 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.25,4 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align=left| Campbell Wright | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | style="text-align:right" | 31.25,4 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left"| Tommaso Giacomel | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 32.27,1 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 32.46,9 | 0+1 |} </div> Laurdag 14. februar <div style="clear:both;"></div> === 20 km normal === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 51.31,5 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" |51.46,3 | 0+1+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 52.19,8 | 0+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align=left| Olli Hiidensalo | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | style="text-align:right" | 53.01,2 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | Philipp Nawrath | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 53.03,0 | 1+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left"| Tommaso Giacomel | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 53.59,0 | 1+1+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Sebastian Samuelsson]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 54.00,8 | 0+0+0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 54.20,9 | 1+2+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 54.26,2 | 0+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 54,32,2 | 2+0+0+2 |} </div> Tysdag 10. februar <div style="clear:both;"></div> === 15 km fellesstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 39.17,1 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | +10,5 | 0+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | +27,6 | 1+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left" | Philipp Horn | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | +35,5 | 0+0+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | +1.48,1 | 0+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | Michal Krčmář | align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} | style="text-align:right" | +2.03,6 | 0+0+1+4 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | Philipp Nawrath | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | +2.05,3 | 0+1+1+3 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | +2.07,4 | 1+2+0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left" | Otto Invenius | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | style="text-align:right" | +2.24,7 | 0+0+3+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | Vitalij Mandzyn | align="left" | {{flagg|Ukraina|lenke}} | style="text-align:right" | +2.30,7 | 0+0+2+3 |} </div> Fredag 20. februar <div style="clear:both;"></div> === 4 x 7,5 km stafett === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="490" |- bgcolor="#EFEFEF" |- ! Plass ! Land ! Utøvarar ! Tid ! Rundar<br />+ Bom |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | align="left" | Fabien Claude <br /> [[Émilien Jacquelin]] <br /> [[Quentin Fillon Maillet]] <br /> [[Éric Perrot]] | style="text-align:right" | 1.19.55,2 |style="text-align:center"| 0+1 1+3<br />0+0 0+1<br />0+1 0+1<br />0+0 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align="left" | [[Martin Uldal]] <br /> [[Johan-Olav Botn]] <br /> [[Sturla Lægreid]] <br /> [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | style="text-align:right" | +9,8 |style="text-align:center"| 0+2 0+0<br />0+3 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}} | align="left"| Viktor Brandt <br />Jesper Nelin <br /> [[Martin Ponsiluoma]] <br /> [[Sebastian Samuelsson]] | style="text-align:right" | +57,5 |style="text-align:center"| 0+1 0+1<br />0+0 0+0<br />0+2 0+0<br />0+2 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | align="left" | <small> Justus Strelow <br /> David Zobel <br /> Philipp Nawrath <br /> Philipp Horn </small> | style="text-align:right" | +1.48,3 |style="text-align:center"| 0+0 0+2<br />0+0 0+3<br />0+1 0+3<br />0+3 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align="left"| <small> Sean Doherty <br /> Maxime Germain <br /> Paul Schommer <br /> Campbell Wright </small> | style="text-align:right" | +2.27,4 |style="text-align:center"| 0+1 0+3<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0<br />0+3 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} | align="left"| <small> Tomáš Mikyska <br /> Vítězslav Hornig <br /> Petr Hák <br /> Michal Krčmář </small> | style="text-align:right" | +2.31,3 |style="text-align:center"| 0+0 0+2<br />0+0 0+2<br />0+1 0+3<br />0+0 0+2 |} </div> Tysdag 17. februar <div style="clear:both;"></div> == Kvinner == === 7,5 kilometer sprint === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Maren Kirkeeide]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 20.40,8 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| Océane Michelon | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 20.44,6 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left"| [[Lou Jeanmonnot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 21.04,5 | 0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| Milena Todorova | align="left"| {{flagg|Bulgaria|lenke}} | style="text-align:right" | 21.20,8 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Lisa Vittozzi]] | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 21.21,4 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | Suvi Minkkinen | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | style="text-align:right" | 21.30,4 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Franziska Preuß]] | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 21.40,9 | 0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left"| Kamila Żuk | align="left"| {{flagg|Polen|lenke}} | style="text-align:right" | 21.50,1 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left" | Anna Andexer | align="left"| {{flagg|Austerrike|lenke}} | style="text-align:right" | 21.50,2 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Ingrid Tandrevold]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 21.52,6 | 0+2 |} </div> 14. februar <div style="clear:both;"></div> === 10 km jaktstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Lisa Vittozzi]] | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 30.11,8 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left" | [[Maren Kirkeeide]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 30.40,6 | 0+1+0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left" | Suvi Minkkinen | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | style="text-align:right" | 30.46,1 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Lou Jeanmonnot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.01,2 | 0+1+1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left"| Océane Michelon | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.08,9 | 2+0+1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Franziska Preuß]] | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 31.19,8 | 0+0+0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | Lora Khristova | align="left"| {{flagg|Bulgaria|lenke}} | style="text-align:right" | 31.24,0 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Hanna Öberg]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 31.31,5 | 1+0+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left" | [[Dorothea Wierer]] | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 31.42,1 | 0+1+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align=left| Linn Persson | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 31.47,2 | 0+0+2+0 |} </div> 15. februar <div style="clear:both;"></div> === 15 km normal === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left"| [[Julia Simon]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 41.15,6 | 0+1+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| [[Lou Jeanmonnot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 42.08,7 | 0+1+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left" | Lora Khristova | align="left"| {{flagg|Bulgaria|lenke}} | style="text-align:right" | 42.20,1 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left" | Vanessa Voigt | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 42.33,0 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Dorothea Wierer]] | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" |42.49,5 | 0+1+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left"| Camille Bened | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 42.52,3 | 0+0+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align=left| Lea Maier | align="left"| {{flagg|Sveits|lenke}} | style="text-align:right" | 42.53,0 | 0+1+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | Janina Hettich-Walz | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 43.18,9 | 1+1+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align=left| Linn Persson | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 43.28,2 | 0+1+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Franziska Preuß]] | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 43.33,5 | 0+0+0+2 |} </div> 11. februar <div style="clear:both;"></div> === 12,5 km fellesstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left"| Océane Michelon | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 37.18,1 | 1+0+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| [[Julia Simon]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 37.34,7 | 0+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| Tereza Voborníková | align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} | style="text-align:right" | 37.35,5 | 1+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align=left| Anna Magnusson | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 37.44,7 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Dorothea Wierer]] | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 37.48,1 | 0+1+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Elvira Öberg]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 37.50,0 | 0+0+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | Vanessa Voigt | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 37.54,3 | 0+0+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Karoline Knotten]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 38.01,9 | 1+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left" | Anna Andexer | align="left"| {{flagg|Austerrike|lenke}} | style="text-align:right" | 38.17,3 | 0+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Hanna Öberg]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 38.21,2 | 1+1+1+0 |} </div> 11. februar <div style="clear:both;"></div> === 4 x 6 km stafett === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="490" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Land ! Utøvarar ! Tid ! Rundar<br />+ Bom |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | align="left" | Camille Bened <br />[[Lou Jeanmonnot]] <br /> Océane Michelon <br /> [[Julia Simon]] | style="text-align:right" | 1.10.22,7 |style="text-align:center"| 0+0 1+3<br />0+2 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | align="left" | Linn Persson <br /> Anna Magnusson<br /> [[Elvira Öberg]] <br /> [[Hanna Öberg]] | style="text-align:right" | +51,3 |style="text-align:center"| 0+1 0+1<br />1+3 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align="left" | Marthe Kråkstad Johansen <br /> Juni Arnekleiv <br /> [[Karoline Knotten]] <br />[[Maren Kirkeeide]] | style="text-align:right" | +1.07,6 |style="text-align:center"| 0+0 0+2<br />0+1 0+0<br />0+0 0+1<br />0+1 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | align="left" | <small> Julia Tannheimer <br /> [[Franziska Preuß]] <br /> Janina Hettich-Walz <br /> Vanessa Voigt </small> | style="text-align:right" | +1.29,1 |style="text-align:center"| 0+0 0+2<br />0+0 1+3<br />0+1 0+3<br />0+0 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} | align="left" | <small> Jessica Jislová <br /> Lucie Charvátová <br /> Tereza Voborníková <br /> Tereza Vinklárková </small> | style="text-align:right" | +2.07,5 |style="text-align:center"| 0+0 0+2<br />0+1 0+2<br />0+1 0+1<br />1+3 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left"| {{flagg|Polen|lenke}} | align="left" | <small> Anna Mąka <br /> Kamila Żuk <br /> Joanna Jakieła <br /> Natalia Sidorowicz </small> | style="text-align:right" | +2.14,8 |style="text-align:center"| 0+1 0+3<br />0+0 0+2<br />0+0 0+3<br />0+0 0+3 |} </div> Onsdag 18. februar <div style="clear:both;"></div> {{spire}} [[Kategori:Vinter-OL 2026]] [[Kategori:Skiskyting under vinter-OL]] [[Kategori:Idrettstilskipingar i Italia]] 1fds7wbfuxsmy2wil5jrehgw5lzwd9h 3674686 3674684 2026-09-26T08:23:20Z Migne 2086 /* 4 x 6 km stafett */ 3674686 wikitext text/x-wiki {{infoboks OL-konkurranse}} '''Skiskyting under vinter-OL 2026''' vart avvikla i tida 8. til 21. februar 2026 og fann stad i [[Rasen-Antholz]] i provinsen Sør-Tirol i [[Italia]]. Leikane omfatta 11 øvingar, fem for menn og like mange for kvinner, samt ein mixstafett der laga stilte med to kvinnelege og to mannlege utøvarar. 198 utøvarar frå 30 land var påmeld tevlingane. == Menn == === 10 kilometer === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 22.53,1 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.06,8 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.09,0 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Émilien Jacquelin]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 23.09,2 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Sebastian Samuelsson]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 23.18,1 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.36,1 | 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 23.39,8 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 23.51,3 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 23.55,2 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | Philipp Horn | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 24.02,3 | 0+1 |} </div> Fredag 13. februar <div style="clear:both;"></div> === 12,5 km jaktstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" |31.11,9 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 31.32,5 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left"| [[Émilien Jacquelin]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.41,6 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.51,4 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 31.56,7 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 32.18,5 | 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.25,4 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align=left| Campbell Wright | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | style="text-align:right" | 31.25,4 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left"| Tommaso Giacomel | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 32.27,1 | 1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 32.46,9 | 0+1 |} </div> Laurdag 14. februar <div style="clear:both;"></div> === 20 km normal === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 51.31,5 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| [[Éric Perrot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" |51.46,3 | 0+1+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 52.19,8 | 0+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align=left| Olli Hiidensalo | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | style="text-align:right" | 53.01,2 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | Philipp Nawrath | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 53.03,0 | 1+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left"| Tommaso Giacomel | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 53.59,0 | 1+1+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Sebastian Samuelsson]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 54.00,8 | 0+0+0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 54.20,9 | 1+2+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align=left| [[Martin Ponsiluoma]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 54.26,2 | 0+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 54,32,2 | 2+0+0+2 |} </div> Tysdag 10. februar <div style="clear:both;"></div> === 15 km fellesstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Skiskyttaren Johannes Dale|Johannes Dale]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 39.17,1 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align=left| [[Sturla Lægreid]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | +10,5 | 0+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left" | [[Quentin Fillon Maillet]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | +27,6 | 1+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left" | Philipp Horn | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | +35,5 | 0+0+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | +1.48,1 | 0+0+2+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | Michal Krčmář | align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} | style="text-align:right" | +2.03,6 | 0+0+1+4 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | Philipp Nawrath | align="left" | {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | +2.05,3 | 0+1+1+3 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Johan-Olav Botn]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | +2.07,4 | 1+2+0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left" | Otto Invenius | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | style="text-align:right" | +2.24,7 | 0+0+3+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | Vitalij Mandzyn | align="left" | {{flagg|Ukraina|lenke}} | style="text-align:right" | +2.30,7 | 0+0+2+3 |} </div> Fredag 20. februar <div style="clear:both;"></div> === 4 x 7,5 km stafett === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="490" |- bgcolor="#EFEFEF" |- ! Plass ! Land ! Utøvarar ! Tid ! Rundar<br />+ Bom |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | align="left" | Fabien Claude <br /> [[Émilien Jacquelin]] <br /> [[Quentin Fillon Maillet]] <br /> [[Éric Perrot]] | style="text-align:right" | 1.19.55,2 |style="text-align:center"| 0+1 1+3<br />0+0 0+1<br />0+1 0+1<br />0+0 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align="left" | [[Martin Uldal]] <br /> [[Johan-Olav Botn]] <br /> [[Sturla Lægreid]] <br /> [[Vetle Sjåstad Christiansen]] | style="text-align:right" | +9,8 |style="text-align:center"| 0+2 0+0<br />0+3 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}} | align="left"| Viktor Brandt <br />Jesper Nelin <br /> [[Martin Ponsiluoma]] <br /> [[Sebastian Samuelsson]] | style="text-align:right" | +57,5 |style="text-align:center"| 0+1 0+1<br />0+0 0+0<br />0+2 0+0<br />0+2 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | align="left" | <small> Justus Strelow <br /> David Zobel <br /> Philipp Nawrath <br /> Philipp Horn </small> | style="text-align:right" | +1.48,3 |style="text-align:center"| 0+0 0+2<br />0+0 0+3<br />0+1 0+3<br />0+3 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align="left"| <small> Sean Doherty <br /> Maxime Germain <br /> Paul Schommer <br /> Campbell Wright </small> | style="text-align:right" | +2.27,4 |style="text-align:center"| 0+1 0+3<br />0+0 0+0<br />0+1 0+0<br />0+3 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} | align="left"| <small> Tomáš Mikyska <br /> Vítězslav Hornig <br /> Petr Hák <br /> Michal Krčmář </small> | style="text-align:right" | +2.31,3 |style="text-align:center"| 0+0 0+2<br />0+0 0+2<br />0+1 0+3<br />0+0 0+2 |} </div> Tysdag 17. februar <div style="clear:both;"></div> == Kvinner == === 7,5 kilometer sprint === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Maren Kirkeeide]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 20.40,8 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| Océane Michelon | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 20.44,6 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left"| [[Lou Jeanmonnot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 21.04,5 | 0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| Milena Todorova | align="left"| {{flagg|Bulgaria|lenke}} | style="text-align:right" | 21.20,8 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Lisa Vittozzi]] | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 21.21,4 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | Suvi Minkkinen | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | style="text-align:right" | 21.30,4 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | [[Franziska Preuß]] | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 21.40,9 | 0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left"| Kamila Żuk | align="left"| {{flagg|Polen|lenke}} | style="text-align:right" | 21.50,1 | 1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left" | Anna Andexer | align="left"| {{flagg|Austerrike|lenke}} | style="text-align:right" | 21.50,2 | 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Ingrid Tandrevold]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 21.52,6 | 0+2 |} </div> 14. februar <div style="clear:both;"></div> === 10 km jaktstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left" | [[Lisa Vittozzi]] | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 30.11,8 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left" | [[Maren Kirkeeide]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 30.40,6 | 0+1+0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left" | Suvi Minkkinen | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | style="text-align:right" | 30.46,1 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| [[Lou Jeanmonnot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.01,2 | 0+1+1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left"| Océane Michelon | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 31.08,9 | 2+0+1+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Franziska Preuß]] | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 31.19,8 | 0+0+0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | Lora Khristova | align="left"| {{flagg|Bulgaria|lenke}} | style="text-align:right" | 31.24,0 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Hanna Öberg]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 31.31,5 | 1+0+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left" | [[Dorothea Wierer]] | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 31.42,1 | 0+1+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align=left| Linn Persson | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 31.47,2 | 0+0+2+0 |} </div> 15. februar <div style="clear:both;"></div> === 15 km normal === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left"| [[Julia Simon]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 41.15,6 | 0+1+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| [[Lou Jeanmonnot]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 42.08,7 | 0+1+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left" | Lora Khristova | align="left"| {{flagg|Bulgaria|lenke}} | style="text-align:right" | 42.20,1 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left" | Vanessa Voigt | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 42.33,0 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Dorothea Wierer]] | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" |42.49,5 | 0+1+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left"| Camille Bened | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 42.52,3 | 0+0+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align=left| Lea Maier | align="left"| {{flagg|Sveits|lenke}} | style="text-align:right" | 42.53,0 | 0+1+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | Janina Hettich-Walz | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 43.18,9 | 1+1+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align=left| Linn Persson | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 43.28,2 | 0+1+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Franziska Preuß]] | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 43.33,5 | 0+0+0+2 |} </div> 11. februar <div style="clear:both;"></div> === 12,5 km fellesstart === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Utøvar ! Land ! Tid ! Bomskot |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left"| Océane Michelon | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 37.18,1 | 1+0+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| [[Julia Simon]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | style="text-align:right" | 37.34,7 | 0+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align=left| Tereza Voborníková | align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} | style="text-align:right" | 37.35,5 | 1+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align=left| Anna Magnusson | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 37.44,7 | 0+0+0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | [[Dorothea Wierer]] | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | style="text-align:right" | 37.48,1 | 0+1+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left" | [[Elvira Öberg]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 37.50,0 | 0+0+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 7 | align="left" | Vanessa Voigt | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | style="text-align:right" | 37.54,3 | 0+0+0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 8 | align="left" | [[Karoline Knotten]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | style="text-align:right" | 38.01,9 | 1+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 9 | align="left" | Anna Andexer | align="left"| {{flagg|Austerrike|lenke}} | style="text-align:right" | 38.17,3 | 0+0+1+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 10 | align="left" | [[Hanna Öberg]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | style="text-align:right" | 38.21,2 | 1+1+1+0 |} </div> 11. februar <div style="clear:both;"></div> === 4 x 6 km stafett === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="490" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Land ! Utøvarar ! Tid ! Rundar<br />+ Bom |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | align="left" | Camille Bened <br />[[Lou Jeanmonnot]] <br /> Océane Michelon <br /> [[Julia Simon]] | style="text-align:right" | 1.10.22,7 |style="text-align:center"| 0+0 1+3<br />0+2 0+0<br />0+0 0+1<br />0+0 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| {{flagg|Sverige|lenke}} | align="left" | Linn Persson <br /> Anna Magnusson<br /> [[Elvira Öberg]] <br /> [[Hanna Öberg]] | style="text-align:right" | +51,3 |style="text-align:center"| 0+1 0+1<br />1+3 0+0<br />0+0 0+0<br />0+1 0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align="left" | Marthe Kråkstad Johansen <br /> Juni Arnekleiv <br /> [[Karoline Knotten]] <br />[[Maren Kirkeeide]] | style="text-align:right" | +1.07,6 |style="text-align:center"| 0+0 0+2<br />0+1 0+0<br />0+0 0+1<br />0+1 0+2 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | align="left" | <small> Julia Tannheimer <br /> [[Franziska Preuß]] <br /> Janina Hettich-Walz <br /> Vanessa Voigt </small> | style="text-align:right" | +1.29,1 |style="text-align:center"| 0+0 0+2<br />0+0 1+3<br />0+1 0+3<br />0+0 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left"| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} | align="left" | <small> Jessica Jislová <br /> Lucie Charvátová <br /> Tereza Voborníková <br /> Tereza Vinklárková </small> | style="text-align:right" | +2.07,5 |style="text-align:center"| 0+0 0+2<br />0+1 0+2<br />0+1 0+1<br />1+3 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left"| {{flagg|Polen|lenke}} | align="left" | <small> Anna Mąka <br /> Kamila Żuk <br /> Joanna Jakieła <br /> Natalia Sidorowicz </small> | style="text-align:right" | +2.14,8 |style="text-align:center"| 0+1 0+3<br />0+0 0+2<br />0+0 0+3<br />0+0 0+3 |} </div> Onsdag 18. februar <div style="clear:both;"></div> === Mixstafett 4 x 6 km === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| style="border:1px solid #808080; color:black; background-color:#EFEFEF;" cellspacing="2" cellpadding="2" width="470" |- bgcolor="#EFEFEF" ! Plass ! Land ! Utøvarar ! Tid ! Rundar<br />+ Bom |- align="center" valign="top" bgcolor="#F7F6A8" ! [[Fil:Gold medal with cup.svg|16px|Gull]] | align="left"| {{flagg|Frankrike|lenke}} | align="left" | [[Éric Perrot]] <br /> [[Quentin Fillon Maillet]] <br />[[Lou Jeanmonnot]]<br />[[Julia Simon]] | style="text-align:right" | 1.04.15,5 |style="text-align:center"| 0+0 0+1 <br /> 0+3 0+2<br /> 0+1 0+0 <br /> 0+0 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#DCE5E5" ! [[Fil:Silver medal with cup.svg|16px|Sølv]] | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | align="left"| Tommaso Giacomel <br /> Lukas Hofer <br /> [[Dorothea Wierer]] <br />[[Lisa Vittozzi]] | style="text-align:right" | +25,8 |style="text-align:center"| 0+0 0+2 <br /> 0+0 0+2 <br /> 0+0 0+1 <br /> 0+0 0+0 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFDAB9" ! [[Fil:Bronze medal with cup.svg|16px|Bronse]] | align="left"| {{flagg|Tyskland|lenke}} | align="left" | Justus Strelow <br /> Philipp Nawrath <br /> Vanessa Voigt <br /> [[Franziska Preuß]] | style="text-align:right" | +1.05,3 |style="text-align:center"| 0+0 0+0 <br /> 0+0 0+0 <br /> 0+0 0+0 <br /> 0+0 1+3 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 4 | align="left" | {{flagg|Noreg|lenke}} | align="left"|<small> [[Martin Uldal]] <br /> [[Vetle Sjåstad Christiansen]] <br /> [[Karoline Knotten]] <br /> [[Maren Kirkeeide]] <br /> </small> | style="text-align:right" | +1.37,2 |style="text-align:center"| 0+0 0+0 <br /> 0+0 0+1 <br /> 0+2 0+0 <br /> 0+0 2+3 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 5 | align="left" | {{flagg|Sverige|lenke}} | align="left"|<small> [[Sebastian Samuelsson]] <br /> [[Martin Ponsiluoma]] <br /> Anna Magnusson <br /> [[Hanna Öberg]] </small> | style="text-align:right" | +1.40,8 |style="text-align:center"| 0+0 2+3 <br /> 0+2 0+0 <br /> 0+1 0+0 <br /> 0+0 0+1 |- align="center" valign="top" bgcolor="#FFFFFF" ! 6 | align="left"| {{flagg|Finland|lenke}} | align="left"|<small> Olli Hiidensalo <br /> Tero Seppälä <br /> Inka Hämäläinen <br /> Suvi Minkkinen | style="text-align:right" | +1.56,5 |style="text-align:center"| 0+0 0+0 <br /> 0+1 0+3 <br /> 0+1 0+2 <br /> 0+0 0+0 |} </div> Sundag 8. februar <div style="clear:both;"></div> ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Olympische Winterspiele 2026/Biathlon|Olympische Winterspiele 2026/Biathlon]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}}, den 26. september 2026.'' {{refslutt}} [[Kategori:Vinter-OL 2026]] [[Kategori:Skiskyting under vinter-OL]] [[Kategori:Idrettstilskipingar i Italia]] bfnpaciidf9hq0etxarwotb4dt56b4m 0 434035 3674648 3673868 2026-09-26T04:08:14Z TU-nor 12071 3674648 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Frýdlant, radnice 02.jpg | bilettekst = Rådhuset i Frýdlant | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Frýdlant CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj|Liberec]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Liberec okres|Liberec]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 349,37<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 23696 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7255 | folketal_by = 6356 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Frýdlant'''{{mrk|[[tysk]] ''Friedland''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Liberec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Frýdlant.png|mini|250px|Det administrative området til Frýdlant innanfor regionen [[Liberec kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Frýdlant er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Liberec–Jablonec|storbyområde]] for Liberec, Jablonec og områda rundt.<ref name="agg"/> Fem kommunar frå det administrative området til Frýdlant inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 24 kommunar frå det administrative området til Liberec, 11 frå det administrative området til Jablonec og 7 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Frýdlant omfattar 18 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bílý Potok]] * [[Bulovka]] * [[Černousy]]* * [[Dětřichov i Liberec|Dětřichov]]* * [[Dolní Řasnice]] * '''[[Frýdlant]]'''* * [[Habartice]] * '''[[Hejnice]]''' * [[Heřmanice i Liberec|Heřmanice]]* * [[Horní Řasnice]] * [[Jindřichovice pod Smrkem]] * [[Krásný Les i Liberec|Krásný Les]] * [[Kunratice i Liberec|Kunratice]] * [[Lázně Libverda]] * '''[[Nové Město pod Smrkem]]''' * [[Pertoltice i Liberec|Pertoltice]] * '''[[Raspenava]]''' * [[Višňová i Liberec|Višňová]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Frýdlant SO || 24 285 || 24 124 || 23 696 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Frýdlant''' || 7 255 |- | style=text-align:left; | [[Nové Město pod Smrkem]] || 3 496 |- | style=text-align:left; | [[Raspenava]] || 2 730 |- | style=text-align:left; | [[Hejnice]] || 2 634 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Višňová i Liberec|Višňová}} || 1 288 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Frýdlant''' || 6 356 |- | style=text-align:left; | [[Nové Město pod Smrkem]] || 3 122 |- | style=text-align:left; | [[Raspenava]] || 2 730 |- | style=text-align:left; | [[Hejnice]] || 2 360 |- |} ===Bydelar i Frýdlant=== Bydelane og tettstadene i Frýdlant: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Frýdlant || 6 356 |- ! '''Frýdlant by''' ! style=text-align:right; | 6 356 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Albrechtice u Frýdlantu}} || 159 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Větrov}} || 740 |- ! Frýdlant kommune !style=text-align:right; | 7 255 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Liberec kraj|Frydlant]] [[Kategori:Kommunar i Liberec okres|Frydlant]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Frydlant]] faunzevv9wc1xb5r4gjx3j4chbo93sa 0 434040 3674600 3673946 2026-09-25T14:49:21Z TU-nor 12071 3674600 wikitext text/x-wiki '''Nové Město''' kan vise til: * [[Nové Město i Broumov]], ein busetnad i kommunen [[Broumov]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Nové Město i Hradec Králové]], ein kommune i [[Hradec Králové]] i distriktet Hradec Králové okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Nové Město i Liberec]], ein busetnad i kommunen [[Liberec]] i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Nové Město i Praha]], ein bydel i Praha i Tsjekkia * [[Nové Město na Moravě]], ein vintersportsstad i distriktet Nové Město okres i regionen Vysočina kraj i Tsjekkia * [[Nové Město nad Metují]], ein kommune i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové i Tsjekkia * [[Nové Město okres]], eit distrikt i regionen Vysočina kraj i Tsjekkia * [[Nové Město pod Smrkem]], ein kommune i Frýdlant i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Děčín II–Nové Město]], ein bydel i [[Děčín]] i distriktet Děčín okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia Sjå òg: *[[Nové Mesto (fleirtyding)]] {{fleirtyding}} lu2yko47u7qjxl30a0qn8cd5jd83h6f 3674601 3674600 2026-09-25T14:52:34Z TU-nor 12071 3674601 wikitext text/x-wiki '''Nové Město''' kan vise til: * [[Nové Město i Broumov]], ein busetnad i kommunen [[Broumov]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Nové Město i Hradec Králové]], ein kommune i [[Hradec Králové]] i distriktet Hradec Králové okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Nové Město i Jičín]], ein busetnad i kommunen [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Nové Město i Liberec]], ein busetnad i kommunen [[Liberec]] i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Nové Město i Praha]], ein bydel i Praha i Tsjekkia * [[Nové Město na Moravě]], ein vintersportsstad i distriktet Nové Město okres i regionen Vysočina kraj i Tsjekkia * [[Nové Město nad Metují]], ein kommune i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové i Tsjekkia * [[Nové Město okres]], eit distrikt i regionen Vysočina kraj i Tsjekkia * [[Nové Město pod Smrkem]], ein kommune i Frýdlant i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Děčín II–Nové Město]], ein bydel i [[Děčín]] i distriktet Děčín okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia Sjå òg: *[[Nové Mesto (fleirtyding)]] {{fleirtyding}} 8k17x4c3ayyr2kasstrnsaz65dnc8ry 0 434178 3674649 3673870 2026-09-26T04:09:31Z TU-nor 12071 3674649 wikitext text/x-wiki '''Storbyområdet Liberec–Jablonec''' ([[tsjekkisk]] ''Liberecko-jablonecká aglomerace'') er oppretta for byane Liberec og Jablonec nad Nisou og områda rundt som eit verktøy i økonomisk planlegging.<ref name="agg"/> Det inngår 24 kommunar frå det administrative området til [[Liberec]], 11 frå [[Jablonec nad Nisou]], fem frå [[Frýdlant]], fire frå [[Tanvald]], to frå [[Železný Brod]] og ein frå [[Česká Lípa]]. Dei innrekna kommunane hadde ved folketeljinga i 2021 eit samla folketal på 218&nbsp;455 innbyggjarar.<ref name="Folketal2021"/> ==Kommunar== ===Frå Liberec=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bílá i Liberec|Bílá}} || 954 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bílý Kostel nad Nisou}} || 1 063 |- | style=text-align:left; | [[Český Dub]] || 2 752 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotyně}} || 987 |- | style=text-align:left; | [[Chrastava]] || 6 091 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dlouhý Most}} || 947 |- | style=text-align:left; | [[Hodkovice nad Mohelkou]] || 2 944 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek nad Nisou]] || 7 611 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Janovice v Podještědí}} || 95 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Janův Důl}} || 170 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jeřmanice}} || 575 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křižany}} || 849 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kryštofovo Údolí}} || 388 |- | style=text-align:left; | [[Liberec]] || 104 340 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mníšek}} || 1 639 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves i Liberec|Nová Ves}} || 914 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Oldřichov v Hájích}} || 779 |- | style=text-align:left; | [[Osečná]] || 1 146 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Proseč pod Ještědem}} || 418 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rynoltice}} || 787 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Šimonovice}} || 1 414 |- | style=text-align:left; | [[Stráž nad Nisou]] || 2 341 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Světlá pod Ještědem}} || 951 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdislava}} || 282 |- ! Liberec ! style=text-align:right; | 140 437 |- |} ===Frå Jablonec nad Nisou=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bedřichov}} || 335 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dalešice}} || 208 |- | style=text-align:left; | [[Jablonec nad Nisou]] || 44 486 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Janov nad Nisou}} || 1 428 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Josefův Důl i Jablonec nad Nisou|Josefův Důl}} || 899 |- | style=text-align:left; | [[Lučany nad Nisou]] || 1 952 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Maršovice i Jablonec nad Nisou|Maršovice}} || 602 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Ves nad Nisou}} || 824 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pulečný}} || 454 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rádlo}} || 932 |- | style=text-align:left; | [[Rychnov u Jablonce nad Nisou]] || 2 723 |- ! Jablonec nad Nisou ! style=text-align:right; | 54 843 |- |} ===Frå Frýdlant=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černousy}} || 312 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dětřichov i Liberec|Dětřichov}} || 696 |- | style=text-align:left; | [[Frýdlant]] || 7 255 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmanice i Liberec|Heřmanice}} || 269 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Višňová i Liberec|Višňová}} || 1 288 |- ! Frýdlant ! style=text-align:right; | 9 820 |- |} ===Frå Tanvald=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Albrechtice v Jizerských horách}} || 332 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jiřetín pod Bukovou}} || 427 |- | style=text-align:left; | [[Smržovka]] || 3 771 |- | style=text-align:left; | [[Tanvald]] || 5 825 |- ! Tanvald ! style=text-align:right; | 10 355 |- |} ===Frå Železný Brod=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pěnčín i Jablonec nad Nisou|Pěnčín}} || 1 976 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skuhrov i Jablonec nad Nisou|Skuhrov}} || 594 |- ! Železný Brod ! style=text-align:right; | 2 570 |- |} ===Frå Česká Lípa=== {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hamr na Jezeře}} || 430 |- ! Česká Lípa ! style=text-align:right; | 430 |- |} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Storbyområde i Tsjekkia|Liberec]] [[Kategori:Liberec]] [[Kategori:Jablonec nad Nisou]] 5j92902qvwmazcoz9eftq8v1wrmu0na 0 434205 3674779 3674153 2026-09-26T11:02:27Z TU-nor 12071 3674779 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = KralikyNamesti.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Králíky | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Kraliky CZ.svg | symbol = Králíky.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 158,61<ref name="Areal"/> | areal1type = By | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 8114 | folketal1type = kommune | folketal1 = 3876 | folketal_by = 3128 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Králíky'''{{mrk|[[tysk]] ''Grulich''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Ústí nad Orlicí okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Králíky.png|mini|250px|Det administrative området til Králíky innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Králíky er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Králíky omfattar 5 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. * [[Červená Voda]] * [[Dolní Morava]] * '''[[Králíky]]''' * [[Lichkov]] * ''[[Mladkov]]'' ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Králíky SO || 9 500 || 8 712 || 8 114 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Králíky''' || 3 876 |- | style=text-align:left; | [[Červená Voda]] || 2 869 |- | style=text-align:left; | [[Mladkov]] || 506 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lichkov}} || 491 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Morava}} || 372 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Králíky''' || 3 128 |- | style=text-align:left; | [[Červená Voda]] || 2 221 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lichkov}} || 491 |- | style=text-align:left; | [[Mladkov]] || 380 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Morava}} || 258 |- |} ===Bydelar i Králíky=== Bydelane og tettstadene i Králíky: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Králíky || 3 128 |- ! Králíky by ! style=text-align:right; | 3 128 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červený Potok}} || 76 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Boříkovice}} || 189 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Hedeč}} || 71 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Lipka}} || 105 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmanice i Králíky|Heřmanice}} || 69 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Boříkovice}} || 3 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Hedeč}} || 7 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Lipka}} || 83 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kopeček}} || 2 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Prostřední Lipka}} || 143 |- ! Králíky kommune ! style=text-align:right; | 3 876 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} * {{Offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Kraliky]] [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Orlicí okres|Kraliky]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Kraliky]] qemu23ah866jauv8nhm773tuyuf9its 0 434231 3674613 3673800 2026-09-25T15:28:56Z TU-nor 12071 3674613 wikitext text/x-wiki '''Březina''' kan vise til: * [[Březina i Jičín]], ein kommune i [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Březina i Jindřichův Hradec]], ein kommune i [[Jindřichův Hradec]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Březina i Mladá Boleslav]], ein kommune i [[Mnichovo Hradiště]] i distriktet Mladá Boleslav okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Březina i Rokycany]], ein kommune i [[Rokycany]] i distriktet Rokycany okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Březina i Svitavy]], ein kommune i [[Moravská Třebová]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 2cjvavh9qw8tiikw4qqcblv13epnb4f 0 434232 3674599 3673950 2026-09-25T14:48:43Z TU-nor 12071 3674599 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Czechia, Jicin, Wallenstein's square in Spring.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Jičín | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Jicin.svg | symbol = Jicin CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Jičín okres|Jičín]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =596,76<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 48294 | folketal1type = kommune | folketal1 = 15904 | folketal_by = 14832 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Jičín'''{{mrk|[[tysk]] ''Jitschin'', ''Gitschin''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Jičín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Jičín.png|mini|250px|Det administrative området til Jičín innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Jičín er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Jičín omfattar 77 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 7 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bačalky]] * [[Běchary]] * [[Brada-Rybníček]] * [[Březina i Jičín|Březina]] * [[Budčeves]] * [[Bukvice i Jičín|Bukvice]] * [[Butoves]] * [[Bystřice i Jičín|Bystřice]] * [[Češov]] * [[Cholenice]] * [[Choteč i Jičín|Choteč]] * [[Chyjice]] * [[Dětenice]] * [[Dílce]] * [[Dolní Lochov]] * [[Dřevěnice]] * [[Holín]] * '''[[Jičín]]''' * [[Jičíněves]] * [[Jinolice]] * [[Kacákova Lhota]] * [[Kbelnice]] * [[Kněžnice]] * [[Konecchlumí]] * '''[[Kopidlno]]''' * [[Kostelec i Jičín|Kostelec]] * [[Kovač]] * [[Kozojedy i Jičín|Kozojedy]] * [[Kyje (okres Jičín)|Kyje]] * '''[[Lázně Bělohrad]]''' * '''[[Libáň]]''' * [[Libošovice]] * [[Libuň]] * [[Lužany i Jičín|Lužany]] * [[Markvartice i Jičín|Markvartice]] * [[Mladějov]] * ''[[Mlázovice]]'' * [[Nemyčeves]] * [[Ohařice]] * [[Ohaveč]] * [[Osek (okres Jičín)|Osek]] * [[Ostružno]] * ''[[Podhradí i Jičín|Podhradí]]'' * [[Podůlší]] * [[Radim i Jičín|Radim]] * [[Rokytňany]] * [[Samšina]] * [[Šárovcova Lhota]] * [[Sběř]] * [[Sedliště i Jičín|Sedliště]] * [[Sekeřice]] * [[Slatiny]] * [[Slavhostice]] * [[Soběraz]] * '''[[Sobotka]]''' * [[Staré Hrady]] * [[Staré Místo]] * [[Střevač]] * [[Svatojanský Újezd]] * [[Třtěnice]] * [[Tuř]] * [[Údrnice]] * [[Újezd pod Troskami]] * [[Úlibice]] * [[Valdice]] * [[Veliš i Jičín|Veliš]] * [[Vitiněves]] * [[Volanice]] * [[Vrbice i Jičín|Vrbice]] * [[Vršce]] * '''[[Vysoké Veselí]]''' * [[Zámostí-Blata]] * [[Zelenecká Lhota]] * '''[[Železnice]]''' * [[Žeretice]] * [[Židovice i Jičín|Židovice]] * [[Žlunice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Jičín SO || 46 207 || 48 231 || 48 294 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Jičín''' || 15 904 |- | style=text-align:left; | [[Lázně Bělohrad]] || 3 581 |- | style=text-align:left; | [[Valdice]] || 2 373 |- | style=text-align:left; | [[Sobotka]] || 2 300 |- | style=text-align:left; | [[Kopidlno]] || 2 039 |- | style=text-align:left; | [[Libáň]] || 1 850 |- | style=text-align:left; | [[Železnice]] || 1 304 |- | style=text-align:left; | [[Vysoké Veselí]] || 874 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Jičín''' || 14 832 |- | style=text-align:left; | [[Valdice]] || 2 373 |- | style=text-align:left; | [[Sobotka]] || 1 986 |- | style=text-align:left; | [[Lázně Bělohrad]] || 1 924 |- | style=text-align:left; | [[Kopidlno]] || 1 723 |- | style=text-align:left; | [[Libáň]] || 1 584 |- | style=text-align:left; | [[Železnice]] || 1 109 |- | style=text-align:left; | [[Vysoké Veselí]] || 813 |- |} ===Bydelar i Jičín=== [[Fil:JC Jičín.png|mini|250px|Bydelane i Jičín]] Bydelane og tettstadene i Jičín: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Holínské Předměstí || 2 013 |- | style=text-align:left; | Nové Město i Jičín|Nové Město || 4 659 |- | style=text-align:left; | Pražské Předměstí || 244 |- | style=text-align:left; | Sedličky || 216 |- | style=text-align:left; | Soudná || 209 |- | style=text-align:left; | Staré Město || 507 |- | style=text-align:left; | Valdické Předměstí || 6 984 |- ! Jičín by ! style=text-align:right; | 14 832 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dvorce}}{{mrk|inngår i bydelen {{ikkjeraud|Robousy}}}} || 33 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hubálov}} || 68 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Moravčice}} || 18 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Popovice}} || 405 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Robousy}} || 548 |- ! Jičín kommune !style=text-align:right; | 15 904 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Jicin]] [[Kategori:Kommunar i Jičín okres|Jicin]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Jicin]] eewqtbjytsl1dubp6pw4pfip7x0j9fw 0 434258 3674778 3673880 2026-09-26T11:00:05Z TU-nor 12071 3674778 wikitext text/x-wiki '''Heřmanice''' kan vise til: * [[Heřmanice i Králíky]], ein busetnad i kommunen [[Králíky]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Heřmanice i Liberec]], ein kommune i [[Frýdlant]] i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Heřmanice i Náchod]], ein kommune i [[Jaroměř]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Heřmanice i Nová Paka]], ein busetnad i kommunen [[Nová Paka]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} ek09n3z0veds0z69ucn89lpadvtqnkd 0 434262 3674631 3673909 2026-09-25T17:57:49Z TU-nor 12071 3674631 wikitext text/x-wiki '''Borová''' kan vise til: * [[Borová i Náchod]], ein kommune i [[Náchod]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Borová i Svitavy]], ein kommune i [[Polička]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Borová i Trnava]], ein kommune i [[Trnava okres]] i regionen Trnava kraj i Slovakia * [[Borová Lada]], ein kommune i [[Vimperk]] i distriktet Prachatice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} stap4d4vz0h7jp5hyb2sxqsw9atyaqt 3674632 3674631 2026-09-25T17:58:25Z TU-nor 12071 3674632 wikitext text/x-wiki '''Borová''' kan vise til: * [[Borová i Náchod]], ein kommune i [[Náchod]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Borová i Svitavy]], ein kommune i [[Polička]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Borová i Trnava]], ein kommune i distriktet [[Trnava okres]] i regionen Trnava kraj i Slovakia * [[Borová Lada]], ein kommune i [[Vimperk]] i distriktet Prachatice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} h50mex4y9g9j9q0s56w32y65xhm2t8b 0 434298 3674803 3674010 2026-09-26T11:57:56Z TU-nor 12071 3674803 wikitext text/x-wiki '''Voděrady''' kan vise til: * [[Voděrady i Rychnov nad Kněžnou]], ein kommune i [[Rychnov nad Kněžnou]] i distriktet Rychnov nad Kněžnou okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Voděrady i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Ústí nad Orlicí]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Černé Voděrady]], ein kommune i [[Říčany]] i distriktet Praha-východ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Polní Voděrady]], ein kommune i [[Kolín]] i distriktet Kolín okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} f7p9dn57n1d54hsy8tl9xpctznage8m 0 434351 3674614 3674145 2026-09-25T15:30:25Z TU-nor 12071 3674614 wikitext text/x-wiki '''Biskupice''' kan vise til: * [[Biskupice i Chrudim]], ein kommune i [[Chrudim]] i distriktet Chrudim okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Biskupice i Lučenec]], ein kommune i distriktet [[Lučenec okres]] i regionen Banská Bystrica kraj i Slovakia * [[Biskupice i Svitavy]], ein kommune i [[Moravská Třebová]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Podunajské Biskupice]], ein bydel i Bratislava og i distriktet Bratislava II i regionen Bratislava kraj i Slovakia {{fleirtyding}} j0zcbikbdzo5m32rnwpnfqsnnwdk97v 0 434438 3674660 3674478 2026-09-26T04:53:08Z TU-nor 12071 3674660 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Svitavy okres | andre namn = okres Svitavy | bilete = Svitavy, Náměstí Míru (2023).jpg | bilettekst = Gate i gamlebyen i distriktshovudstaden [[Svitavy]] | kart = Map CZ - district Svitavy.PNG | karttekst = Chrudim okres innanfor regionen Pardubice kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj]] | hovudstad = [[Svitavy]] | areal = 1378,66<ref name="Areal"/> | folketal = 100740 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Svitavy okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Svitavy''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg søraust i regionen og grenser i sør mot [[Vysočina kraj]] og [[Sør-Mähren]], i aust mot [[Olomouc kraj]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Svitavy okres: * [[Litomyšl|Litomyšl SO]] * [[Moravská Třebová|Moravská Třebová SO]] * [[Polička|Polička SO]] * [[Svitavy|Svitavy SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Litomyšl|Litomyšl SO]] || 26 219 || 26 454 || 26 268 |- | style=text-align:left; | [[Moravská Třebová|Moravská Třebová SO]] || 27 776 || 26 354 || 25 146 |- | style=text-align:left; | [[Polička|Polička SO]] || 19 603 || 19 362 || 19 080 |- | style=text-align:left; | [[Svitavy|Svitavy SO]] || 31 844 || 31 075 || 30 246 |- ! Svitavy okres !style=text-align:right; | 105 442 !style=text-align:right; | 103 245 !style=text-align:right; | 100 740 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Svitavy]]''' || 16 242 |- | style=text-align:left; | '''[[Litomyšl]]''' || 10 027 |- | style=text-align:left; | '''[[Moravská Třebová]]''' || 9 627 |- | style=text-align:left; | '''[[Polička]]''' || 8 622 |- | style=text-align:left; | [[Jevíčko]] || 2 742 |- | style=text-align:left; | [[Březová nad Svitavou]] || 1 566 |- | style=text-align:left; | [[Bystré i Svitavy|Bystré]] || 1 463 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Svitavy]] [[Kategori:Pardubice kraj|Svitavy]] oprfjntt1nqlodnax7q11yx28nbhrqz 3674661 3674660 2026-09-26T05:04:11Z TU-nor 12071 3674661 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Svitavy okres | andre namn = okres Svitavy | bilete = Svitavy, Náměstí Míru (2023).jpg | bilettekst = Gate i gamlebyen i distriktshovudstaden [[Svitavy]] | kart = Map CZ - district Svitavy.PNG | karttekst = Svitavy okres innanfor regionen Pardubice kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj]] | hovudstad = [[Svitavy]] | areal = 1378,66<ref name="Areal"/> | folketal = 100740 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Svitavy okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Svitavy''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg søraust i regionen og grenser i sør mot [[Vysočina kraj]] og [[Sør-Mähren]], i aust mot [[Olomouc kraj]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Svitavy okres: * [[Litomyšl|Litomyšl SO]] * [[Moravská Třebová|Moravská Třebová SO]] * [[Polička|Polička SO]] * [[Svitavy|Svitavy SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Litomyšl|Litomyšl SO]] || 26 219 || 26 454 || 26 268 |- | style=text-align:left; | [[Moravská Třebová|Moravská Třebová SO]] || 27 776 || 26 354 || 25 146 |- | style=text-align:left; | [[Polička|Polička SO]] || 19 603 || 19 362 || 19 080 |- | style=text-align:left; | [[Svitavy|Svitavy SO]] || 31 844 || 31 075 || 30 246 |- ! Svitavy okres !style=text-align:right; | 105 442 !style=text-align:right; | 103 245 !style=text-align:right; | 100 740 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Svitavy]]''' || 16 242 |- | style=text-align:left; | '''[[Litomyšl]]''' || 10 027 |- | style=text-align:left; | '''[[Moravská Třebová]]''' || 9 627 |- | style=text-align:left; | '''[[Polička]]''' || 8 622 |- | style=text-align:left; | [[Jevíčko]] || 2 742 |- | style=text-align:left; | [[Březová nad Svitavou]] || 1 566 |- | style=text-align:left; | [[Bystré i Svitavy|Bystré]] || 1 463 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Svitavy]] [[Kategori:Pardubice kraj|Svitavy]] mk8xxn244h0al96kw1vlcmyey26q5ih 0 434448 3674549 2026-09-25T12:18:49Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Lány]] til [[Lány i Kladno]]: Fleirtyding 3674549 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Lány i Kladno]] 1ck24yp572nn8ldyrtgr920b6ky928n 3674551 3674549 2026-09-25T12:23:06Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Lány i Kladno]] 3674551 wikitext text/x-wiki '''Lány''' kan vise til: * [[Lány i Kladno]], ein kommune i distriktet Kladno okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Lány i Litomyšl]], ein busetnad i kommunen [[Litomyšl]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} dguepm0k60mm7u7sgksz48gezgwqo7s 3674658 3674551 2026-09-26T04:47:30Z TU-nor 12071 3674658 wikitext text/x-wiki '''Lány''' kan vise til: * [[Lány i Kladno]], ein kommune i distriktet Kladno okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Lány i Litomyšl]], ein busetnad i kommunen [[Litomyšl]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Lány i Svitavy]], ein busetnad i kommunen [[Svitavy]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} h8ra0eyt0qdrg1cw3i7cuzt54jp8zl2 3674659 3674658 2026-09-26T04:47:46Z TU-nor 12071 3674659 wikitext text/x-wiki '''Lány''' kan vise til: * [[Lány i Kladno]], ein kommune i distriktet Kladno okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Lány i Litomyšl]], ein busetnad i kommunen [[Litomyšl]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Lány i Svitavy]], ein busetnad i kommunen Svitavy i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} q4wn7gx9u79qgvqtgsngdi8km5jcjzu 14 434449 3674561 2026-09-25T12:34:52Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Pardubice kraj|Svitavy]]» 3674561 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Pardubice kraj|Svitavy]] 1p96ff4fly6nmkw50hp80mv87pzyptg 0 434450 3674585 2026-09-25T14:10:52Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Vysoká''' kan vise til: ===Fjell=== * [[Vysoká i Hostýnsko-vsetínská hornatina]], eit fjell i fjellkjeda [[Hostýnsko-vsetínská hornatina]] i Tsjekkia * [[Vysoká i Høge Tatra]], eit fjell i fjellkjeda [[Høge Tatra]] i Slovakia * [[Vysoká i Karpatane]], eit fjell i Dei vesle Karpatane i Slovakia ===Stader=== * [[Vysoká i Banská Štiavnica]], ein kommune i distriktet [[Banská Štiavnica okres]] i regionen Banská Bystrica kraj i Slovakia * Vysoká i…» 3674585 wikitext text/x-wiki '''Vysoká''' kan vise til: ===Fjell=== * [[Vysoká i Hostýnsko-vsetínská hornatina]], eit fjell i fjellkjeda [[Hostýnsko-vsetínská hornatina]] i Tsjekkia * [[Vysoká i Høge Tatra]], eit fjell i fjellkjeda [[Høge Tatra]] i Slovakia * [[Vysoká i Karpatane]], eit fjell i Dei vesle Karpatane i Slovakia ===Stader=== * [[Vysoká i Banská Štiavnica]], ein kommune i distriktet [[Banská Štiavnica okres]] i regionen Banská Bystrica kraj i Slovakia * [[Vysoká i Mělník]], ein kommune i [[Mělník]] i distriktet Mělník okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Vysoká i Sabinov]], ein kommune i distriktet [[Sabinov okres]] i regionen Prešov kraj i Slovakia * [[Vysoká i Svitavy]], ein kommune i [[Moravská Třebová]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Vysoká nad Kysucou]], ein kommune i distriktet Čadca i regionen Žilina kraj i Slovakia * [[Vysoká nad Labem]], ein kommune i [[Hradec Králové]] i distriktet Hradec Králové okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Vysoká nad Uhom]], ein kommune i distriktet [[Michalovce okres]] i regionen Košice kraj i Slovakia * [[Vysoká pri Morave]], ein kommune i distriktet Malacky okres i regionen Bratislava kraj i Slovakia * [[Vysoká u Příbramě]], ein kommune i [[Příbram]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Vysoká Libyně]], ein kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Vysoká Srbská]], ein kommune i [[Náchod]] i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia Sjå og [[Vysoká Pec]]. {{fleirtyding}} ju7vo1pyotwujjxtoxtq0qsu166beb3 0 434451 3674587 2026-09-25T14:13:43Z Roarjo 183 ei samling av bregnesporar (''sporangiar'') 3674587 wikitext text/x-wiki [[Fil:SoriDicksonia.jpg|mini|Undersida av eit fruktbart blad hos ''[[Dicksonia antarctica]]''. Kvar sirkelforma, brun struktur er ein enkeltståande sorus]] '''Sporehop''' eller '''Sorus''' (fleirtal: '''sori''')<ref name=snl2/> er ei samling av ''sporangiar'', strukturar som produserer og inneheld [[Spore til formeiring|sporar]] til formeiring hos [[bregnar]] og [[sopp]].<ref name=snl/> <!-- Det ny-latinske ordet ''sorus'' kjem frå det gammalgreske ''σωρός'' (sōrós), som tyder «haug», «stabel», «hop» og liknande.--> Hos bregnar dannar sori ein gulaktig eller brunaktig masse langs kanten eller på undersida av eit fruktbart bregneblad (frond). Hos enkelte artar er dei under utvikling verna av eit skjell eller eit tynt vevslag kalla ''[[Slør i biologien|slør]]'' (indusium),<ref name=uio/> som dannar eit dekke. Når sporangiar modnast, skrumpar sløret inn slik at sporane kan sleppast fri. Sporangia sprekk deretter opp og frigjer sporane. Forma, plasseringa og utforminga av sori er ofte viktige kjenneteikn for identifikasjon av bregneartar. Sori kan vere runde eller linjeforma. Dei kan vere ordna i rekkjer, anten parallelt med eller på skrå i høve til bladstilken (costa), eller vere spreidde utan noko fast mønster. Dei kan sitje langs kanten av bregnebladet eller vere plasserte eit stykke innanfor kanten på ''bladplata''. Om slør finst eller ikkje, blir òg brukt til å skilje mellom ulike bregnetakson. == Galleri == <gallery> Сорус папоротника Polypodium aureum.jpg|Sorus på ''[[Phlebodium aureum]]'' Scattered-sori.jpg|Spreidde sori Linear sori.jpg|Lineære sori Dense sori.jpg|Sori som dekker heile undersida av eit blad ([[:wikt:acrostichoid|acrostichoid]]) Immature sorus.jpg|Bregnesorus med umodne ''sporangiar'' Round sori.jpg|Sirkelforma sori med modne ''sporangiar'' Rumohra adiantiformis sori 01.jpg|Sori med slør på forskjellige utviklingsstadium Triphragmium ulmariae, Meadowsweet Rust.jpg|Soppsori på ein plante Large Sori (fern).JPG|Store sori Polypodium vulgare, sores (Matthieu Gauvain).JPG|''Polypodium vulgare'' Sword fern sori, scale bar 1 mm.tif|Ein svertbregne der sløra (indusia) har opna seg og syner sporangia </gallery> == Kjelder == {{reflist|refs= <ref name=uio>{{Kjelde www|tittel = Sorus - Institutt for biovitenskap|url = http://www.mn.uio.no/ibv/tjenester/kunnskap/plantefys/leksikon/s/sorus.html|verk = www.mn.uio.no|vitja = 25. september 2026}}</ref> <ref name=snl>{{snl|sorus|sorus}}</ref> <ref name=snl2>{{snl|sporehop|sporehop}}</ref> }} {{refopning}} * ''Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Sorus|Sorus]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 25. september 2026'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonscat}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Bregnar]] k7hfaabfh8dtyd223u646pp5tdq979p 3674667 3674587 2026-09-26T06:53:41Z Ranveig 39 Flikk 3674667 wikitext text/x-wiki [[Fil:SoriDicksonia.jpg|mini|Undersida av eit fruktbart blad hos ''[[Dicksonia antarctica]]''. Kvar sirkelforma, brun struktur er ein enkeltståande sorus]] '''Sporehop''' eller '''sorus''' (fleirtal ''sori'')<ref name=snl2/> er ei samling av ''sporangiar'', strukturar som produserer og inneheld [[Spore til formeiring|sporar]] til formeiring hos [[bregnar]] og [[sopp]].<ref name=snl/> <!-- Det ny-latinske ordet ''sorus'' kjem frå det gammalgreske ''σωρός'' (sōrós), som tyder «haug», «stabel», «hop» og liknande.--> Hos bregnar dannar sori ein gulaktig eller brunaktig masse langs kanten eller på undersida av eit fruktbart bregneblad (frond). Hos enkelte artar er dei under utvikling verna av eit skjell eller eit tynt vevslag kalla ''[[Slør i biologien|slør]]'' (indusium),<ref name=uio/> som dannar eit dekke. Når sporangiar modnast, skrumpar sløret inn slik at sporane kan sleppast fri. Sporangia sprekk deretter opp og frigjer sporane. Forma, plasseringa og utforminga av sori er ofte viktige kjenneteikn for identifikasjon av bregneartar. Sori kan vere runde eller linjeforma. Dei kan vere ordna i rekkjer, anten parallelt med eller på skrå i høve til bladstilken (costa), eller vere spreidde utan noko fast mønster. Dei kan sitje langs kanten av bregnebladet eller vere plasserte eit stykke innanfor kanten på ''bladplata''. Om slør finst eller ikkje, blir òg brukt til å skilje mellom ulike bregnetakson. == Galleri == <gallery> Сорус папоротника Polypodium aureum.jpg|Sorus på ''[[Phlebodium aureum]]'' Scattered-sori.jpg|Spreidde sori Linear sori.jpg|Lineære sori Dense sori.jpg|Sori som dekker heile undersida av eit blad ([[:en:wikt:acrostichoid|acrostichoid]]) Immature sorus.jpg|Bregnesorus med umodne sporangiar. Round sori.jpg|Sirkelforma sori med modne sporangiar. Rumohra adiantiformis sori 01.jpg|Sori med slør på forskjellige utviklingsstadium. Triphragmium ulmariae, Meadowsweet Rust.jpg|Soppsori på ein plante Large Sori (fern).JPG|Store sori Polypodium vulgare, sores (Matthieu Gauvain).JPG|''Polypodium vulgare'' Sword fern sori, scale bar 1 mm.tif|Ein svertbregne der sløra (indusia) har opna seg og syner sporangia. </gallery> == Kjelder == {{reflist|refs= <ref name=uio>{{Kjelde www|tittel = Sorus - Institutt for biovitenskap|url = http://www.mn.uio.no/ibv/tjenester/kunnskap/plantefys/leksikon/s/sorus.html|verk = www.mn.uio.no|vitja = 25. september 2026}}</ref> <ref name=snl>{{snl|sorus|sorus}}</ref> <ref name=snl2>{{snl|sporehop|sporehop}}</ref> }} {{refopning}} * ''Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Sorus|Sorus]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 25. september 2026'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonscat}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Bregnar]] o2fyxxaqi4dfmv1swhdsgrzg2batzvs 0 434452 3674588 2026-09-25T14:15:07Z Roarjo 183 Omdirigerer til [[Sporehop]] 3674588 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Sporehop]] ljyr4a2ivb22d92g0xa4po04pag518l 0 434453 3674589 2026-09-25T14:15:37Z Roarjo 183 Omdirigerer til [[Sporehop]] 3674589 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Sporehop]] ljyr4a2ivb22d92g0xa4po04pag518l 0 434454 3674591 2026-09-25T14:18:20Z 90sveped 53941 Oppretta sida med «{{framtidig hending}} <!--{{infoboks TV-serie|tittel=Maskorama}}--> '''Den sjuande sesongen av ''[[Maskorama]]''''' har premiere på [[NRK1]] [[24. oktober]] [[2026]].<ref>{{Kilde www|url=https://www.nrk.no/publikum/billetter-til-maskorama-2026-1.17985537|tittel=Billetter til Maskorama 2026|besøksdato=2026-08-21|verk=NRK.no}}</ref> Programleiar for den sjuande sesongen er [[Silje Nordnes]]. I «detektivpanelet» sit [[Tone Damli]], [[Tete Lidbom]] og [[Leo Ajkic]], so…» 3674591 wikitext text/x-wiki {{framtidig hending}} <!--{{infoboks TV-serie|tittel=Maskorama}}--> '''Den sjuande sesongen av ''[[Maskorama]]''''' har premiere på [[NRK1]] [[24. oktober]] [[2026]].<ref>{{Kilde www|url=https://www.nrk.no/publikum/billetter-til-maskorama-2026-1.17985537|tittel=Billetter til Maskorama 2026|besøksdato=2026-08-21|verk=NRK.no}}</ref> Programleiar for den sjuande sesongen er [[Silje Nordnes]]. I «detektivpanelet» sit [[Tone Damli]], [[Tete Lidbom]] og [[Leo Ajkic]], som tek over rolla for {{ikkjeraud|Robert Stoltenberg}}.<ref>{{Kilde www|url=https://www.nrk.no/artikkel/no-blir-nybakt-pappa-leo-detektiv-1526060|tittel=No blir nybakt pappa Leo detektiv|besøksdato=2026-08-21|verk=NRK.no}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/2pyo3B/leo-ajkic-blir-ny-detektiv-i-maskorama|tittel=Leo Ajkic blir ny detektiv i Maskorama|besøksdato=2026-08-21|verk=VG.no}}</ref> {{ikkjeraud|Kjell A. Nordström (stylist)|Kjell A. Nordstrøm}} stod for kostyma i den sjuande sesongen av ''Maskorama''.<ref name="Maskorama2026">{{Kilde www|url=https://www.nrk.no/artikkel/her-er-maskene-i-arets-maskorama-1528439|tittel=Her er maskene i årets «Maskorama»|besøksdato=2026-09-25|verk=NRK.no}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://www.vg.no/rampelys/i/PdbW4b/maskorama-er-tilbake-se-kostymene-for-2026|tittel=Dette er maskene i «Maskorama» 2026|besøksdato=2026-09-25|verk=VG.no}}</ref> ==Deltakarar== {| class="wikitable" style="text-align:center; " |- ! rowspan="2" | Figur<ref name="Maskorama2026"/> ! rowspan="2" | Kjendis ! rowspan="2" | Kjend som ! colspan="7" | Episode |- ! width=25pt| 1 ! width=25pt| 2 ! width=25pt| 3 ! width=25pt| 4 ! width=25pt| 5 ! width=25pt| 6 ! width=25pt| 7 |- ! Ekornet | colspan=2 {{n/a}} | | | | | | | |- ! Herr bæsj | colspan=2 {{n/a}} | | | | | | | |- ! Humla | colspan=2 {{n/a}} | | | | | | | |- ! Piggsvinet | colspan=2 {{n/a}} | | | | | | | |- ! Pingvinen | colspan=2 {{n/a}} | | | | | | | |- ! Piraten | colspan=2 {{n/a}} | | | | | | | |- ! Riksløva | colspan=2 {{n/a}} | | | | | | | |- ! Vulkanen | colspan=2 {{n/a}} | | | | | | | |- |} {{Legend|lightgreen|Den maskerte songaren gjekk vidare til neste runde.}} {{Legend|lightblue|Den maskerte songaren var i faresona, men gjekk vidare til neste runde.}} {{Legend|salmon|Den maskerte songaren rauk ut av ''Maskorama'' og måtte avsløre identiteten sin.}} ==Merknadar== {{Merknadar}} == Kjelder == {{reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Maskorama (sesong 7)|Maskorama]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 25. september 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * [https://tv.nrk.no/serie/maskorama/sesong/7 Maskorama (sesong 7) på NRK nett-TV.] {{Maskorama}} {{Autoritetsdata}} {{DISPLAYTITLE:''Maskorama'' (sesong 7)}} [[Kategori:Fjernsynsprogram frå NRK]] [[Kategori:Kultur i 2026]] mcgr4x8uwke1u0f8hf1zzx7o5r1f4wi 0 434455 3674594 2026-09-25T14:21:02Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''[[Staré Mesto]]''' er ein bydel i Bratislava i Slovakia. '''Staré Mesto''' kan òg vise til: * [[Staré Mesto i Košice]], ein bydel i Košice som inngår i distriktet Košice I i regionen Košice kraj Sjå òg *[[Staré Město]] {{fleirtyding}}» 3674594 wikitext text/x-wiki '''[[Staré Mesto]]''' er ein bydel i Bratislava i Slovakia. '''Staré Mesto''' kan òg vise til: * [[Staré Mesto i Košice]], ein bydel i Košice som inngår i distriktet Košice I i regionen Košice kraj Sjå òg *[[Staré Město]] {{fleirtyding}} pxpfebgkndwh80sr66yiq11934b6r1h 0 434456 3674598 2026-09-25T14:45:04Z 90sveped 53941 Omdirigerer til [[Maskorama (sesong 7)]] 3674598 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Maskorama (sesong 7)]] d1tgd8606rvur83d64f4xnmstmir0r3 0 434457 3674602 2026-09-25T14:52:43Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Staré Město''' kan vise til: * [[Staré Město i Jičín]], ein busetnad i kommunen [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Staré Město i Liberec]], ein busetnad i kommunen [[Liberec]] i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Staré Město i Praha]], ein bydel i Praha i Tsjekkia * [[Staré Město nad Metují]], ein busetnad i kommunen Náchod i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Krá…» 3674602 wikitext text/x-wiki '''Staré Město''' kan vise til: * [[Staré Město i Jičín]], ein busetnad i kommunen [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Staré Město i Liberec]], ein busetnad i kommunen [[Liberec]] i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Staré Město i Praha]], ein bydel i Praha i Tsjekkia * [[Staré Město nad Metují]], ein busetnad i kommunen Náchod i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Staré Město pod Landštejnem]], ein kommune i [[Jindřichův Hradec]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Pardubice-Staré Město]], ein bydel i [[Pardubice]] i distriktet Pardubice okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Dolní Staré Město]], ein busetnad i kommunen [[Trutnov]] i distriktet Trutnov okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Horní Staré Město]], ein busetnad i kommunen Trutnov i distriktet Trutnov okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Děčín III–Staré Město]], ein bydel i [[Děčín]] i distriktet Děčín okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia Sjå òg: *[[Staré Mesto (fleirtyding)]] {{fleirtyding}} 1lm2z64932pdbdrnpgihwsubiqc99kv 3674603 3674602 2026-09-25T14:54:25Z TU-nor 12071 3674603 wikitext text/x-wiki '''Staré Město''' kan vise til: * [[Staré Město i Jičín]], ein busetnad i kommunen [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Staré Město i Liberec]], ein busetnad i kommunen [[Liberec]] i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Staré Město i Praha]], ein bydel i Praha i Tsjekkia * [[Staré Město nad Metují]], ein busetnad i kommunen Náchod i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Staré Město pod Landštejnem]], ein kommune i [[Jindřichův Hradec]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Dolní Staré Město]], ein busetnad i kommunen [[Trutnov]] i distriktet Trutnov okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Horní Staré Město]], ein busetnad i kommunen Trutnov i distriktet Trutnov okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Děčín III–Staré Město]], ein bydel i [[Děčín]] i distriktet Děčín okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Pardubice-Staré Město]], ein bydel i [[Pardubice]] i distriktet Pardubice okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia Sjå òg: *[[Staré Mesto (fleirtyding)]] {{fleirtyding}} ktpjoridu1ed335bosjnbcwkv3jah6x 3674604 3674603 2026-09-25T14:54:37Z TU-nor 12071 3674604 wikitext text/x-wiki '''Staré Město''' kan vise til: * [[Staré Město i Jičín]], ein busetnad i kommunen [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Staré Město i Liberec]], ein busetnad i kommunen [[Liberec]] i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Staré Město i Praha]], ein bydel i Praha i Tsjekkia * [[Staré Město nad Metují]], ein busetnad i kommunen Náchod i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Staré Město pod Landštejnem]], ein kommune i [[Jindřichův Hradec]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Dolní Staré Město]], ein busetnad i kommunen [[Trutnov]] i distriktet Trutnov okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Horní Staré Město]], ein busetnad i kommunen Trutnov i distriktet Trutnov okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Děčín III–Staré Město]], ein bydel i [[Děčín]] i distriktet Děčín okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Pardubice–Staré Město]], ein bydel i [[Pardubice]] i distriktet Pardubice okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia Sjå òg: *[[Staré Mesto (fleirtyding)]] {{fleirtyding}} k8zd8deo1b9ej2vwgs0s9yqqskpgl95 3674606 3674604 2026-09-25T14:55:43Z TU-nor 12071 3674606 wikitext text/x-wiki '''Staré Město''' kan vise til: * [[Staré Město i Jičín]], ein busetnad i kommunen [[Jičín]] i distriktet Jičín okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Staré Město i Liberec]], ein busetnad i kommunen [[Liberec]] i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Staré Město i Praha]], ein bydel i Praha i Tsjekkia * [[Staré Město nad Metují]], ein busetnad i kommunen Náchod i distriktet Náchod okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Staré Město pod Landštejnem]], ein kommune i [[Jindřichův Hradec]] i distriktet Jindřichův Hradec okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Pardubice-Staré Město]], ein bydel i [[Pardubice]] i distriktet Pardubice okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Dolní Staré Město]], ein busetnad i kommunen [[Trutnov]] i distriktet Trutnov okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Horní Staré Město]], ein busetnad i kommunen Trutnov i distriktet Trutnov okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Děčín III–Staré Město]], ein bydel i [[Děčín]] i distriktet Děčín okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia Sjå òg: *[[Staré Mesto (fleirtyding)]] {{fleirtyding}} 1lm2z64932pdbdrnpgihwsubiqc99kv 0 434458 3674608 2026-09-25T15:02:18Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «Sjå: * [[Staré Město]] * [[Staré Mesto (fleirtyding)]] {{fleirtyding}}» 3674608 wikitext text/x-wiki Sjå: * [[Staré Město]] * [[Staré Mesto (fleirtyding)]] {{fleirtyding}} tf5q1urp6ydy5i0ehqhkx4jwpmq6yte 3674666 3674608 2026-09-26T06:46:57Z Ranveig 39 La til forklaring. Men andre wikiar har berre ei omdirigering for denne skrivemåten, kanskje like greitt å gjera her? 3674666 wikitext text/x-wiki '''Stare Mesto''' kan visa til fleire stader med ulike skrivemåtar. Sjå: * [[Staré Město]] (fleirtyding) * [[Staré Mesto (fleirtyding)]] {{fleirtyding}} 0bixp1qotf3slpj2qlo4hf74f2r2j89 0 434459 3674611 2026-09-25T15:08:46Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Radkov''' kan vise til: * [[Radkov i Svitavy]], ein kommune i [[Moravská Třebová]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Radkov i Tábor]], ein kommune i [[Tábor]] i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3674611 wikitext text/x-wiki '''Radkov''' kan vise til: * [[Radkov i Svitavy]], ein kommune i [[Moravská Třebová]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Radkov i Tábor]], ein kommune i [[Tábor]] i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} i12vy1sbosv9a2co36j2onwxph06rxb 0 434460 3674612 2026-09-25T15:26:17Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Koruna''' er [[Tsjekkisk koruna|ei mynteining i Tsjekkia]] og ei tidlegare mynteining i Slovakia før landet gjekk over til [[euro]]. Koruna var òg [[Valuta|mynteininga i Tsjekkoslovakia]] før landet vart delt. '''Koruna''' kan òg vise til: * [[Koruna i Svitavy]], ein kommune i [[Moravská Třebová]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Zlatá Koruna]], ein kommune i [[Český Krumlov]] i distriktet Český Krumlov okres i regione…» 3674612 wikitext text/x-wiki '''Koruna''' er [[Tsjekkisk koruna|ei mynteining i Tsjekkia]] og ei tidlegare mynteining i Slovakia før landet gjekk over til [[euro]]. Koruna var òg [[Valuta|mynteininga i Tsjekkoslovakia]] før landet vart delt. '''Koruna''' kan òg vise til: * [[Koruna i Svitavy]], ein kommune i [[Moravská Třebová]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Zlatá Koruna]], ein kommune i [[Český Krumlov]] i distriktet Český Krumlov okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia {{fleirtyding}} 53fsixj5f60ndgbiw7b63dqpbkfq7lp 0 434461 3674616 2026-09-25T16:06:50Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Moravská Třebová-náměstí s radnicí.jpg | bilettekst = Rådhusplasen i Moravská Třebová | kart = | karttekst = | flagg = Moravská Třebová flag CZ.svg | symbol = Moravská Třebová CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | arealtype = Areal A…» 3674616 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Moravská Třebová-náměstí s radnicí.jpg | bilettekst = Rådhusplasen i Moravská Třebová | kart = | karttekst = | flagg = Moravská Třebová flag CZ.svg | symbol = Moravská Třebová CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 417,27<ref name="Areal"/> | areal1type = By | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 25146 | folketal1type = kommune | folketal1 = 9627 | folketal_by = 8982 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Moravská Třebová'''{{mrk|[[tysk]] ''Mährisch Trübau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Svitavy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Moravská Třebová.png|mini|250px|Det administrative området til Moravská Třebová innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Moravská Třebová er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Moravská Třebová omfattar 33 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bělá u Jevíčka]] * [[Bezděčí u Trnávky]] * [[Biskupice i Svitavy)|Biskupice]] * [[Borušov]] * [[Březina i Svitavy|Březina]] * [[Březinky]] * [[Dětřichov u Moravské Třebové]] * [[Dlouhá Loučka]] * [[Gruna]] * [[Hartinkov]] * [[Chornice]] * [[Janůvky]] * [[Jaroměřice]] * '''[[Jevíčko]]''' * [[Koruna i Svitavy|Koruna]] * [[Křenov]] * [[Kunčina]] * [[Linhartice]] * [[Malíkov]] * [[Městečko Trnávka]] * [[Mladějov na Moravě]] * '''[[Moravská Třebová]]''' * [[Radkov i Svitavy|Radkov]] * [[Rozstání]] * [[Rychnov na Moravě]] * [[Slatina i Svitavy|Slatina]] * [[Staré Město i Svitavy|Staré Město]] * [[Třebařov]] * [[Útěchov]] * [[Víska u Jevíčka]] * [[Vranová Lhota]] * [[Vrážné]] * [[Vysoká i Svitavy|Vysoká]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Moravská Třebová SO || 27 776 || 26 354 || 25 146 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Moravská Třebová''' || 9 627 |- | style=text-align:left; | [[Jevíčko]] || 2 742 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Městečko Trnávka}} || 1 305 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunčina}} || 1 298 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jaroměřice}} || 1 157 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Moravská Třebová''' || 8 982 |- | style=text-align:left; | [[Jevíčko]] || 2 678 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jaroměřice}} || 1 113 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunčina}} || 929 |- |} ===Bydelar i Moravská Třebová=== Bydelane og tettstadene i Moravská Třebová: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Město || 1 064 |- | style=text-align:left; | Předměstí || 7 149 |- | style=text-align:left; | Sušice || 507 |- | style=text-align:left; | Udánky || 262 |- ! Moravská Třebová by ! style=text-align:right; | 8 982 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Boršov}} || 645 |- ! Moravská Třebová kommune ! style=text-align:right; | 9 627 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} * {{Offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Moravska]] [[Kategori:Kommunar i Svitavy okres|Moravska]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Moravska]] ktttymcef5sirot1nac1pw3vebbsldq 0 434462 3674617 2026-09-25T16:15:06Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Jevíčko.jpg | bilettekst = Kyrkje i Jevíčko | kart = | karttekst = | flagg = Jevíčko flag.jpg | symbol = Jevíčko CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]…» 3674617 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Jevíčko.jpg | bilettekst = Kyrkje i Jevíčko | kart = | karttekst = | flagg = Jevíčko flag.jpg | symbol = Jevíčko CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Moravská Třebová|Moravská Třebová SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2742 | folketal_by = 2678 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Jevíčko'''{{mrk|[[tysk]] ''Gewitsch''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Svitavy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Jevíčko ligg administrativt under [[Moravská Třebová]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Svitavy okres|Jevicko]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Jevicko]] rcwwpt7d2nhc3byisqp2qfs1vl65eb6 0 434463 3674621 2026-09-25T17:20:11Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Stašov''' kan vise til: * [[Stašov i Beroun]], ein kommune i [[Beroun]] i distriktet Beroun okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Stašov i Svitavy]], ein kommune i [[Polička]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3674621 wikitext text/x-wiki '''Stašov''' kan vise til: * [[Stašov i Beroun]], ein kommune i [[Beroun]] i distriktet Beroun okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Stašov i Svitavy]], ein kommune i [[Polička]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} s7xw140eyeg3bvoscti54dgd733n3ix 0 434464 3674623 2026-09-25T17:23:31Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Sádek''' kan vise til: * [[Sádek i Příbram]], ein kommune i [[Příbram]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Sádek i Svitavy]], ein kommune i [[Polička]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3674623 wikitext text/x-wiki '''Sádek''' kan vise til: * [[Sádek i Příbram]], ein kommune i [[Příbram]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Sádek i Svitavy]], ein kommune i [[Polička]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} griduw36wkkk6gdoxc3lqdzmbw6rsht 0 434465 3674624 2026-09-25T17:27:51Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Pomezí''' kan vise til: * [[Pomezí i Svitavy]], ein kommune i [[Polička]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Pomezí nad Ohří]], ein kommune i [[Cheb]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3674624 wikitext text/x-wiki '''Pomezí''' kan vise til: * [[Pomezí i Svitavy]], ein kommune i [[Polička]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Pomezí nad Ohří]], ein kommune i [[Cheb]] i distriktet Cheb okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} bw6c4fqxly30vaks0vna1kcpcjk4rut 0 434466 3674625 2026-09-25T17:43:41Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Jedlová''' kan vise til: * Jedlová (Tannenberg), ein fjelltopp i [[Lausitzerfjella]] i Sudetane på grensa mellom Tyskland og Tsjekkia * [[Jedlová i Svitavy]], ein kommune i [[Polička]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Nižná Jedľová]], ein kommune i distriktet [[Svidník okres]] i regionen Prešov kraj i Slovakia * [[Vyšná Jedľová]], ein kommune i distriktet [[Svidník okres]] i regionen Prešov kraj i Slovakia {{fleirt…» 3674625 wikitext text/x-wiki '''Jedlová''' kan vise til: * Jedlová (Tannenberg), ein fjelltopp i [[Lausitzerfjella]] i Sudetane på grensa mellom Tyskland og Tsjekkia * [[Jedlová i Svitavy]], ein kommune i [[Polička]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Nižná Jedľová]], ein kommune i distriktet [[Svidník okres]] i regionen Prešov kraj i Slovakia * [[Vyšná Jedľová]], ein kommune i distriktet [[Svidník okres]] i regionen Prešov kraj i Slovakia {{fleirtyding}} 85iccjrgxrtwd04b1su3alfpcml6l0l 3674626 3674625 2026-09-25T17:46:51Z TU-nor 12071 3674626 wikitext text/x-wiki '''Jedlová''' kan vise til: * [[Jedlová]], ein fjelltopp i [[Lausitzerfjella]] i Sudetane på grensa mellom Tyskland og Tsjekkia * [[Jedlová i Svitavy]], ein kommune i [[Polička]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Nižná Jedľová]], ein kommune i distriktet [[Svidník okres]] i regionen Prešov kraj i Slovakia * [[Vyšná Jedľová]], ein kommune i distriktet [[Svidník okres]] i regionen Prešov kraj i Slovakia {{fleirtyding}} mqbreuosk9g7l0u0utj970swmjd3d9e 0 434467 3674629 2026-09-25T17:50:00Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Bystré]] til [[Bystré i Vranov nad Topľou]]: Fleirtyding 3674629 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Bystré i Vranov nad Topľou]] nebch1jq05aaml986197geyef49ijfm 3674630 3674629 2026-09-25T17:56:01Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Bystré i Vranov nad Topľou]] 3674630 wikitext text/x-wiki '''Bystré''' kan vise til: * [[Bystré i Svitavy]], ein kommune i [[Polička]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Bystré i Vranov nad Topľou]], ein kommune i distriktet Vranov nad Topľou okres i regionen Prešov kraj i Slovakia {{fleirtyding}} s9c3q6wm2mzlej0xrfwrf799y253yvh 3674635 3674630 2026-09-25T18:17:42Z TU-nor 12071 3674635 wikitext text/x-wiki '''Bystré''' kan vise til: * [[Bystré i Svitavy]], ein kommune i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Bystré i Vranov nad Topľou]], ein kommune i distriktet Vranov nad Topľou okres i regionen Prešov kraj i Slovakia {{fleirtyding}} fafz9gku421xu11t4vb3sys72o3u7us 0 434468 3674633 2026-09-25T18:10:39Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = 2012-08-27 13-18-28 Pentax JH.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Polička | kart = | karttekst = | flagg = Polička flag CZ.svg | symbol = Polička CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | arealtype = Areal Administrative område til kommunar med…» 3674633 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = 2012-08-27 13-18-28 Pentax JH.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Polička | kart = | karttekst = | flagg = Polička flag CZ.svg | symbol = Polička CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 272,67<ref name="Areal"/> | areal1type = By | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 19080 | folketal1type = kommune | folketal1 = 8622 | folketal_by = 8094 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Polička'''{{mrk|[[tysk]] ''Politschka''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Svitavy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Polička.png|mini|250px|Det administrative området til Polička innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Polička er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Polička omfattar 20 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Borová i Svitavy|Borová]] * [[Březiny]] * '''[[Bystré i Svitavy|Bystré]]''' * [[Hartmanice i Svitavy|Hartmanice]] * [[Jedlová i Svitavy|Jedlová]] * [[Kamenec u Poličky]] * [[Korouhev]] * [[Květná]] * [[Nedvězí]] * [[Oldřiš]] * '''[[Polička]]''' * [[Pomezí i Svitavy|Pomezí]] * [[Pustá Kamenice]] * [[Pustá Rybná]] * [[Sádek i Svitavy|Sádek]] * [[Stašov i Svitavy|Stašov]] * ''[[Svojanov]]'' * [[Široký Důl]] * [[Telecí]] * [[Trpín]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Polička SO || 19 603 || 19 362 || 19 080 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Polička''' || Polička 8 622 |- | style=text-align:left; | [[Bystré i Svitavy|Bystré]] || 1 463 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pomezí i Svitavy|Pomezí}} || 1 251 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jedlová i Svitavy|Jedlová}} || 1 020 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borová i Svitavy|Borová}} || 997 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Polička''' || Polička 8 622 |- | style=text-align:left; | [[Bystré i Svitavy|Bystré]] || 1 426 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pomezí i Svitavy|Pomezí}} || 1 251 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jedlová i Svitavy|Jedlová}} || 1 020 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borová i Svitavy|Borová}} || 997 |- |} ===Bydelar i Polička=== Bydelane og tettstadene i Polička: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Polička-Město || 568 |- | style=text-align:left; | Dolní Předměstí || 1 916 |- | style=text-align:left; | Horní Předměstí || 5 610 |- ! Polička by ! style=text-align:right; | 8 094 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lezník}} || 215 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Modřec}} || 137 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střítež}} || 176 |- ! Polička kommune ! style=text-align:right; | 8 622 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} * {{Offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Policka]] [[Kategori:Kommunar i Svitavy okres|Policka]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Policka]] 390bgllgf4mc7b9657papvtshhlz9i2 3674651 3674633 2026-09-26T04:15:01Z TU-nor 12071 3674651 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = 2012-08-27 13-18-28 Pentax JH.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Polička | kart = | karttekst = | flagg = Polička flag CZ.svg | symbol = Polička CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 272,67<ref name="Areal"/> | areal1type = By | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 19080 | folketal1type = kommune | folketal1 = 8622 | folketal_by = 8094 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Polička'''{{mrk|[[tysk]] ''Politschka''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Svitavy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Polička.png|mini|250px|Det administrative området til Polička innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Polička er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Polička omfattar 20 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Borová i Svitavy|Borová]] * [[Březiny]] * '''[[Bystré i Svitavy|Bystré]]''' * [[Hartmanice i Svitavy|Hartmanice]] * [[Jedlová i Svitavy|Jedlová]] * [[Kamenec u Poličky]] * [[Korouhev]] * [[Květná]] * [[Nedvězí]] * [[Oldřiš]] * '''[[Polička]]''' * [[Pomezí i Svitavy|Pomezí]] * [[Pustá Kamenice]] * [[Pustá Rybná]] * [[Sádek i Svitavy|Sádek]] * [[Stašov i Svitavy|Stašov]] * ''[[Svojanov]]'' * [[Široký Důl]] * [[Telecí]] * [[Trpín]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Polička SO || 19 603 || 19 362 || 19 080 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Polička''' || 8 622 |- | style=text-align:left; | [[Bystré i Svitavy|Bystré]] || 1 463 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pomezí i Svitavy|Pomezí}} || 1 251 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jedlová i Svitavy|Jedlová}} || 1 020 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borová i Svitavy|Borová}} || 997 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Polička''' || 8 622 |- | style=text-align:left; | [[Bystré i Svitavy|Bystré]] || 1 426 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pomezí i Svitavy|Pomezí}} || 1 251 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jedlová i Svitavy|Jedlová}} || 1 020 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Borová i Svitavy|Borová}} || 997 |- |} ===Bydelar i Polička=== Bydelane og tettstadene i Polička: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Polička-Město || 568 |- | style=text-align:left; | Dolní Předměstí || 1 916 |- | style=text-align:left; | Horní Předměstí || 5 610 |- ! Polička by ! style=text-align:right; | 8 094 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lezník}} || 215 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Modřec}} || 137 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Střítež}} || 176 |- ! Polička kommune ! style=text-align:right; | 8 622 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} * {{Offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Policka]] [[Kategori:Kommunar i Svitavy okres|Policka]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Policka]] awtix75ixgzq6czojxebka3fjrhw59x 0 434469 3674634 2026-09-25T18:16:44Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Náměstí v Bystrém.jpg | bilettekst = Det sentral torget i Bystré | kart = | karttekst = | flagg = Bystre SY CZ flag.svg | symbol = Znak města Bystré.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida f…» 3674634 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Náměstí v Bystrém.jpg | bilettekst = Det sentral torget i Bystré | kart = | karttekst = | flagg = Bystre SY CZ flag.svg | symbol = Znak města Bystré.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Polička|Polička SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2742 | folketal_by = 2678 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Bystré'''{{mrk|[[tysk]] ''Bistrau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Svitavy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Bystré ligg administrativt under [[Polička]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Svitavy okres|Bystre]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Bystre]] 4q7ubj2pvnoqq1mbltw474yinjof2fw 14 434470 3674636 2026-09-25T18:34:11Z Johannes Richter (WMDE) 136731 +hiddencat 3674636 wikitext text/x-wiki __LØYNDKAT__ [[Kategori:Automatisk innlagde vedlikehaldskategoriar]] i4idtjy9ssknoiy5y2672sot1b0cc8h 0 434471 3674642 2026-09-26T03:48:47Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Sklené''' kan vise til: * [[Sklené i Svitavy]], ein kommune i [[Svitavy]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Sklené Teplice]], ein kommune i distriktet [[Žiar nad Hronom okres]] i regionen Banská Bystrica kraj i Slovakia * [[Sklené i Turčianske Teplice]], ein kommune i distriktet [[Turčianske Teplice okres]] i regionen Žilina kraj i Slovakia {{fleirtyding}}» 3674642 wikitext text/x-wiki '''Sklené''' kan vise til: * [[Sklené i Svitavy]], ein kommune i [[Svitavy]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Sklené Teplice]], ein kommune i distriktet [[Žiar nad Hronom okres]] i regionen Banská Bystrica kraj i Slovakia * [[Sklené i Turčianske Teplice]], ein kommune i distriktet [[Turčianske Teplice okres]] i regionen Žilina kraj i Slovakia {{fleirtyding}} hfh1ij1wsegd90upia5o4gb7coao1qr 0 434472 3674645 2026-09-26T04:02:38Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Javorník''' kan vise til: ===Stader=== * [[Javorník i Benešov]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Javorník i Svitavy]], ein kommune i [[Svitavy]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Slovenski Javornik]], ein busetnad i kommunen Jesenice i regionen Gorenjska i Slovenia ===Fjell=== * Javornik, eit [[fjell i Slovenia]] * [[Veľký Javorník]], eit fjell i fjellkjeda Ja…» 3674645 wikitext text/x-wiki '''Javorník''' kan vise til: ===Stader=== * [[Javorník i Benešov]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Javorník i Svitavy]], ein kommune i [[Svitavy]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Slovenski Javornik]], ein busetnad i kommunen Jesenice i regionen Gorenjska i Slovenia ===Fjell=== * Javornik, eit [[fjell i Slovenia]] * [[Veľký Javorník]], eit fjell i fjellkjeda [[Javorníky]] mellom Tsjekkia og Slovakia {{fleirtyding}} opgg2scjzobpqcgbzec7qde0io09vcx 3674646 3674645 2026-09-26T04:04:00Z TU-nor 12071 3674646 wikitext text/x-wiki '''Javorník''' kan vise til: * [[Javorník i Benešov]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Javorník i Svitavy]], ein kommune i [[Svitavy]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Veľký Javorník]], eit fjell i fjellkjeda [[Javorníky]] mellom Tsjekkia og Slovakia {{fleirtyding}} 5tt2zb8zak98qk6lpxq7c808ubz8xdi 0 434473 3674650 2026-09-26T04:09:48Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Dětřichov''' kan vise til: * [[Dětřichov i Liberec]], ein kommune i [[Frýdlant]] i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Dětřichov i Svitavy]], ein kommune i [[Svitavy]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Dětřichov u Moravské Třebové]], ein kommune i [[Moravská Třebová]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3674650 wikitext text/x-wiki '''Dětřichov''' kan vise til: * [[Dětřichov i Liberec]], ein kommune i [[Frýdlant]] i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Dětřichov i Svitavy]], ein kommune i [[Svitavy]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Dětřichov u Moravské Třebové]], ein kommune i [[Moravská Třebová]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} pt1rcgadffwotrspg0u1wc07b07m18z 0 434474 3674654 2026-09-26T04:34:48Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Březová nad Svitavou.JPG | bilettekst = Utsyn mot Březová nad Svitavou | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Brezova nad Svitavou.svg | symbol = BŘEZOVÁ NAD SVITAVOU ZNAK s damaskem.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | distrikttype = Administrativ…» 3674654 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Březová nad Svitavou.JPG | bilettekst = Utsyn mot Březová nad Svitavou | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Brezova nad Svitavou.svg | symbol = BŘEZOVÁ NAD SVITAVOU ZNAK s damaskem.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Svitavy|Svitavy SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1566 | folketal_by = 1566 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Březová nad Svitavou'''{{mrk|[[tysk]] ''Brüsau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Svitavy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Březová nad Svitavou ligg administrativt under [[Svitavy]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Svitavy okres|Brezova]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Brezova]] 8k02k8q73bj9o9etwymf09afkc1x69y 0 434475 3674655 2026-09-26T04:43:18Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kaple Neposkvrněného početí Panny Marie, Svitavy-Lány 2.jpg | bilettekst = Kapell i Lány | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekki…» 3674655 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kaple Neposkvrněného početí Panny Marie, Svitavy-Lány 2.jpg | bilettekst = Kapell i Lány | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Svitavy|Svitavy SO]] | kommune = [[Svitavy]] | arealtype = | areal = | folketal = 5803 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Lány'''{{mrk|tidlegare ''Čtyřicet Lánů'', [[tysk]] ''Vierzighuben''}} er ein busetnad i [[Kommunar i Tsjekkia|kommunen]] [[Svitavy]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Svitavy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bydelar i Svitavy|Lany]] asij6imqszmlz5y3igekjeio0jfxhl9 3674748 3674655 2026-09-26T10:39:23Z TU-nor 12071 3674748 wikitext text/x-wiki {{geoboks|Bydel | andre namn = | bilete = Kaple Neposkvrněného početí Panny Marie, Svitavy-Lány 2.jpg | bilettekst = Kapell i Lány | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Svitavy|Svitavy SO]] | kommune = [[Svitavy]] | arealtype = | areal = | folketal = 5803 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Lány'''{{mrk|tidlegare ''Čtyřicet Lánů'', [[tysk]] ''Vierzighuben''}} er ein busetnad i [[Kommunar i Tsjekkia|kommunen]] [[Svitavy]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Svitavy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bydelar i Svitavy|Lany]] n0d10edkx159tzfzeuczezi1gufvo7n 14 434476 3674656 2026-09-26T04:44:42Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Bydelar i tsjekkiske byar|Svitavy]] [[Kategori:Svitavy]]» 3674656 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Bydelar i tsjekkiske byar|Svitavy]] [[Kategori:Svitavy]] 953wc76tcln721hq6jcrkjrgoukglwd 14 434477 3674657 2026-09-26T04:46:25Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Svitavy]]» 3674657 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Svitavy]] cy4hwsb3dqrigg7hvu35jyc8j8sc75p 0 434478 3674662 2026-09-26T05:21:06Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|distrikt | namn = Ústí nad Orlicí okres | andre namn = okres Ústí nad Orlicí | bilete = Ústí nad Orlicí náměstí.JPG | bilettekst = Sentralt torg i distriktshovudstaden [[Ústí nad Orlicí]] | kart = Map CZ - district Usti nad Orlici.PNG | karttekst = Ústí nad Orlicí okres innanfor regionen Pardubice kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj]] | hovudstad =…» 3674662 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Ústí nad Orlicí okres | andre namn = okres Ústí nad Orlicí | bilete = Ústí nad Orlicí náměstí.JPG | bilettekst = Sentralt torg i distriktshovudstaden [[Ústí nad Orlicí]] | kart = Map CZ - district Usti nad Orlici.PNG | karttekst = Ústí nad Orlicí okres innanfor regionen Pardubice kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj]] | hovudstad = [[Ústí nad Orlicí]] | areal = 1267,41<ref name="Areal"/> | folketal = 133348 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Ústí nad Orlicí okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Ústí nad Orlicí''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg nordaust i regionen og grenser i aust mot [[Olomouc kraj]], i nordvest mot [[Hradec Králové kraj]] og i nord mot [[Polen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Orlicí okres: * [[Česká Třebová|Česká Třebová SO]] * [[Králíky|Králíky SO]] * [[Lanškroun|Lanškroun SO]] * [[Ústí nad Orlicí|Ústí nad Orlicí SO]] * [[Vysoké Mýto|Vysoké Mýto SO]] * [[Žamberk|Žamberk SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Česká Třebová|Česká Třebová SO]] || 19 446 || 18 208 || 17 363 |- | style=text-align:left; | [[Králíky|Králíky SO]] || 9 500 || 8 712 || 8 114 |- | style=text-align:left; | [[Lanškroun|Lanškroun SO]] || 21 750 || 22 727 || 22 248 |- | style=text-align:left; | [[Ústí nad Orlicí|Ústí nad Orlicí SO]] || 26 793 || 26 207 || 25 568 |- | style=text-align:left; | [[Vysoké Mýto|Vysoké Mýto SO]] || 32 016 || 32 034 || 31 731 |- | style=text-align:left; | [[Žamberk|Žamberk SO]] || 28 742 || 28 872 || 28 324 |- ! Ústí nad Orlicí okres !style=text-align:right; | 138 247 !style=text-align:right; | 136 760 !style=text-align:right; | 133 348 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Usti]] [[Kategori:Pardubice kraj|Usti]] rhap9oq2ybj8oklqm7i0pkwf6pmhrcl 0 434479 3674668 2026-09-26T06:54:39Z Ranveig 39 Omdirigerer til [[Flysch]] 3674668 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Flysch]] 6ju3o2zq1yry0ibia6l3xm06h617jn5 0 434480 3674673 2026-09-26T07:03:55Z Ranveig 39 Omdirigerer til [[Karpatane]] 3674673 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Karpatane]] cob8vj3hh4p9qw2ssox9efzjp34wooc 0 434481 3674674 2026-09-26T07:04:10Z Ranveig 39 Omdirigerer til [[Karpatane]] 3674674 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Karpatane]] cob8vj3hh4p9qw2ssox9efzjp34wooc 0 434482 3674676 2026-09-26T07:25:10Z Ranveig 39 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:no:Special:Redirect/revision/21158797|Tropisk lauvfellende skog]]» 3674676 wikitext text/x-wiki '''Tropisk lauvfallande skog''' er ein type fuktskog og eit [[biom]] som dekkar [[Tropane|tropiske]] strøk som har [[tørketid]]. [[Fil:Fût_émergeant.jpg|mini|Tropisk lauvfallande skog i Khao Yai nasjonalpark i Thailand]] Årsnedbøren kan på visse stadar vera minst like høg som i [[Tropisk regnskog|regnskogen]], men fordelinga over året er mindre jamn. Den tropiske lauvfellande skogen har størst utbreiing i [[Søraust-Asia]] og i [[India]], men slik skog finst òg andre stadar, til dømes i [[Afrika]]. Dette er blant dei tettast folkesette områda på jorda, og skogen er blitt kraftig desimert på grunn av [[Landbruk|jordbruk]]. Dei gjenverande skogane blir utsette for plantasjedrift og treslagskifte, sidan verdfulle treslag som [[teak]] blir planta i stor skala. == Vegetasjon == Skogen skil seg frå den tropiske regnskogen ved at han er mindre artsrik og mindre høgvaksen. Dei fleste artane som dannar det øvre, dominerande kronetaket feller lauvet i den tørre årstida. Artane i undersjiktet er ofte [[Eviggrøn|eviggrøne]]. Til skilnad frå regnskogen dannar mange treslag nokså einsarta bestander. Teak er eit vanleg treslag, og [[bambus]] er særmerkt for dette biomet. Dødt organisk materiale hopar seg opp på bakken i tørketida, men blir raskt brote ned i regntida. [[Skogbrann]] er ein viktig økologisk faktor. == Kjelder == {{fotnoteliste}}{{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Tropisk lauvfellande skog|Tropisk lauvfellande skog]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 26. september 2026.'' {{refslutt}} [[Kategori:Biom]] [[Kategori:Skogar]] j0bkukxdyo92j0ljrdvp0go8tyqx4bb 3674677 3674676 2026-09-26T07:25:58Z Ranveig 39 3674677 wikitext text/x-wiki [[Fil:Fût_émergeant.jpg|mini|Tropisk lauvfallande skog i Khao Yai nasjonalpark i Thailand.]] '''Tropisk lauvfallande skog''' er ein type [[skog|fuktskog]] og eit [[biom]] som dekkar [[Tropane|tropiske]] strøk som har [[tørketid]]. Årsnedbøren kan på visse stadar vera minst like høg som i [[Tropisk regnskog|regnskogen]], men fordelinga over året er mindre jamn. Den tropiske lauvfellande skogen har størst utbreiing i [[Søraust-Asia]] og i [[India]], men slik skog finst òg andre stadar, til dømes i [[Afrika]]. Dette er blant dei tettast folkesette områda på jorda, og skogen er blitt kraftig desimert på grunn av [[Landbruk|jordbruk]]. Dei gjenverande skogane blir utsette for plantasjedrift og treslagskifte, sidan verdfulle treslag som [[teak]] blir planta i stor skala. == Vegetasjon == Skogen skil seg frå den tropiske regnskogen ved at han er mindre artsrik og mindre høgvaksen. Dei fleste artane som dannar det øvre, dominerande kronetaket feller lauvet i den tørre årstida. Artane i undersjiktet er ofte [[Eviggrøn|eviggrøne]]. Til skilnad frå regnskogen dannar mange treslag nokså einsarta bestander. Teak er eit vanleg treslag, og [[bambus]] er særmerkt for dette biomet. Dødt organisk materiale hopar seg opp på bakken i tørketida, men blir raskt brote ned i regntida. [[Skogbrann]] er ein viktig økologisk faktor. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Tropisk lauvfellende skog|Tropisk lauvfellende skog]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 26. september 2026.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Biom]] [[Kategori:Skogar]] kmb00mpccdpv20qo7wrtz3dev6w8kgk 2 434483 3674679 2026-09-26T07:29:34Z Ranveig 39 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:en:Special:Redirect/revision/1374837008|Forest]]» 3674679 wikitext text/x-wiki [[File:Proportion_and_distribution_of_global_forest_area_by_climatic_domain,_2020.svg|mini|Proporsjonen og fordelinga av dei globale skogareala etter klimadomene, 2020.<ref name=":0">{{Cite book |title=Global Forest Resources Assessment 2020 – Key findings |publisher=[[Food and Agriculture Organization]] |year=2020 |isbn=978-92-5-132581-0 |location=Rome |doi=10.4060/ca8753en}}</ref>]] '''Skog''' er eit [[økosystem]] som er karakterisert av eit tett fellesskap av [[tre]].<ref>{{Kjelde www|url=http://dictionary.reference.com/browse/forest|tittel=Forest|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20141019171930/http://dictionary.reference.com/browse/forest|arkivdato=19 October 2014|verk=Dictionary.com|vitja=16 November 2014}}</ref> Det finst hundretals definisjonar av skog som blir brukt over heile verda, og dei inkluderer faktorar som tretettleik, trehøgd, bruk av jorda, juridisk status og økologisk funksjon.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.efi.int/files/attachments/publications/ir_06.pdf|tittel=Compilation of Forestry Terms and Definitions|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150605064820/http://www.efi.int/files/attachments/publications/ir_06.pdf|arkivdato=5 June 2015|forfattar=Schuck|førenamn=Andreas|år=2002|utgjevar=[[European Forest Institute]]|vitja=16 November 2014}}</ref><ref name="cbd">{{Kjelde www|url=http://www.cbd.int/forest/definitions.shtml|tittel=Definitions: Indicative definitions taken from the Report of the ad hoc technical expert group on forest biological diversity|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20141219030427/http://www.cbd.int/forest/definitions.shtml|arkivdato=19 December 2014|utgjevar=[[Convention on Biological Diversity]]|vitja=16 November 2014}}</ref> SN sin [[FAO|Mat- og landbruksorganisasjon]] (FAO) definerer ein skog som "land som strekker seg over 0,5 hektar med tre høgare enn 5 meter og eit trekronedekke på meir enn 10 prosent, eller tre som kan nå desse tersklane [[in situ]]. Det inkluderer ikkje land som hovudsakleg blir nytta til landbruks- eller byføremål".<ref>{{Cite book |url=http://www.fao.org/3/I8661EN/i8661en.pdf |title=Global Forest Resources Assessment 2020 – Terms and definitions |publisher=[[Food and Agriculture Organization]] |year=2018 |location=Rome |archive-url=https://web.archive.org/web/20190809045851/http://www.fao.org/3/I8661EN/i8661en.pdf |archive-date=9 August 2019 |url-status=live}}</ref> Ved å bruka denne definisjonen kom ''Global Forest Resources Assessment 2025'' fram til at skog dekte 4,14 milliardar hektar (41,4 millionar km²), eller omtrent 31 prosent av heile landarealet i verda, i 2025.<ref name=":2">{{Cite book |last=FAO |url=https://openknowledge.fao.org/handle/20.500.14283/cd6709en |title=Global Forest Resources Assessment 2025 |date=2025 |publisher=FAO |isbn=978-92-5-140082-1 |language=English |doi=10.4060/cd6709en}}</ref> Skog er det største landbaserte økosystemet på [[jorda]] etter område, og finst over heile verda.<ref name="yude">{{Cite journal|last=Pan|first=Yude|last2=Birdsey|first2=Richard A.|last3=Phillips|first3=Oliver L.|last4=Jackson|first4=Robert B.|year=2013|title=The Structure, Distribution, and Biomass of the World's Forests|url=http://www.nrs.fs.fed.us/pubs/jrnl/2013/nrs_2013_pan_001.pdf|journal=Annu. Rev. Ecol. Evol. Syst.|volume=44|issue=1|pages=593–62|bibcode=2013AREES..44..593P|doi=10.1146/annurev-ecolsys-110512-135914|archive-url=https://web.archive.org/web/20160807012240/http://www.nrs.fs.fed.us/pubs/jrnl/2013/nrs_2013_pan_001.pdf|archive-date=7 August 2016}}</ref> 45 prosent av skoglandet ligg på [[Tropisk skog|tropiske breiddegrader]]. Den nest største delen av skogar finst i [[Subarktisk klima|subarktiske klima]], følgd av [[Temperert regnskog|tempererte]] og [[Subtropisk klima|subtropiske]] soner.<ref name=":1">{{Cite book |url=https://doi.org/10.4060/ca8985en |title=The State of the World's Forests 2020. In brief – Forests, biodiversity and people |publisher=[[Food and Agriculture Organization|FAO]] & UNEP |year=2020 |isbn=978-92-5-132707-4 |location=Rome, Italy |doi=10.4060/ca8985en}}</ref> Skog står for 75 % av den totale primære produksjonen av [[biosfæren]] på jorda, og inneheld 80 % av [[Biomasse|plantebiomassen]] på jorda. Nettoprimærproduksjonen er estimert til 21,9 [[Tonn|gigatonn]] biomasse per år for [[tropisk skog]], 8,1 for temperert skog og 2,6 for boreal skog.<ref name="yude" /> Skogar dannar særskilde ulike [[biom]] på ulike breiddegrader og høgdenivå, og med ulike nedbørsnivå og [[evapotranspirasjon]].<ref>{{Cite book |last=Holdridge |first=L.R. |url=http://reddcr.go.cr/sites/default/files/centro-de-documentacion/holdridge_1966_-_life_zone_ecology.pdf |title=Life zone ecology |publisher=Tropical Science Center |location=San Jose, Costa Rica |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005035018/http://reddcr.go.cr/sites/default/files/centro-de-documentacion/holdridge_1966_-_life_zone_ecology.pdf |archive-date=5 October 2016 |url-status=live}}</ref> Desse bioma inkluderer boreal skog i subarktiske klima, tropisk fuktig skog og tropisk tørr skog rundt [[Tropane|ekvator]] og temperert skog på middelbreiddegradane. Det blir danna skog i område på jorda med høg nedbør, medan tørre vilkår vil medføra ein overgang til [[savanne]]. I område med middels nedbørsnivå går skogen raskt over til savanne når delen av jord som er dekka av tre fell under 40 til 45 prosent.<ref>{{Kjelde www|url=https://phys.org/news/2011-10-forest-savanna-quickly.html|tittel=Forest and savanna can switch quickly|forfattar=Edwards|førenamn=Lin|verk=Phys.org}}</ref> Undersøkingar utført i [[Amazonas-regnskogen]] viser at tre kan endra nedbørsfrekvensen over ein region, og frigjera vatn frå blada sine i påvente av regn, noko som kan utløysa regntida tidlegare. På grunn av dette byrjar regn i Amazonas to til tre månader tidlegare enn klimaet elles ville tillate.<ref>{{Kjelde www|url=https://climate.nasa.gov/news/2608/new-study-shows-the-amazon-makes-its-own-rainy-season/|tittel=New study shows the Amazon makes its own rainy season|forfattar=Rasmussen|førenamn=Carol|verk=nasa.gov}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.science.org/content/article/trees-amazon-make-their-own-rain|tittel=Trees in the Amazon make their own rain|forfattar=Loomis|førenamn=Ilima}}</ref> [[Avskoging]] i Amazonas og menneskeskapte [[Klimaendring|klimaendringar]] har potensial til å forstyrra denne prosessen, og føre til at skogen går over ein terskel der han går over til savanne.<ref>{{Kjelde www|url=https://news.mongabay.com/2022/09/more-droughts-are-coming-and-the-amazon-isnt-ready-study/|tittel=More droughts are coming, and the Amazon can't keep up: Study|forfattar=Kimbrough|førenamn=Liz|verk=Mongabay}}</ref> Avskoging truer mange skogøkosystem. Avskoging finn stad når menneske fjernar tre frå eit skogområde ved å hogga eller brenna dei, anten for å hausta [[tømmer]] eller for å rydda jorda til jordbruk. Det meste av avskoginga i dag skjer i tropiske skogar. Størstedelen av denne avskoginga er på grunn av produksjon av fire råvarer: [[Trevirke|tre]], oksekjøt, [[Soyabønne|soya]] og [[palmeolje]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.livescience.com/27692-deforestation.html|tittel=Deforestation: facts, causes & effects|forfattar=Derouin|førenamn=Sarah|verk=Live Science}}</ref> I løpet av dei siste 2000 åra har arealet med skogdekke i [[Europa]] blitt redusert frå 80 % til 34 %. Større skogområde er òg blitt rydda i [[Kina]] og i det austlege [[USA]],<ref>{{Kjelde www|url=https://education.nationalgeographic.org/resource/deforestation/|tittel=Deforestation|utgjevar=National Geographic}}</ref> der berre 0,1 % av jorda ligg uforstyrra att.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nps.gov/im/ncrn/eastern-deciduous-forest.htm|tittel=Eastern Deciduous Forest (U.S. National Park Service)|verk=nps.gov}}</ref> Nesten halvparten av skogareala på jorda (49 prosent) er relativt intakte, medan 9 prosent finst i fragment med lite eller inkje samband. Tropisk og boreal barskog er minst fragmentert, medan subtropisk tørr og temperert marin skog er blant dei mest fragmenterte. Om lag 80 prosent av skogareala i verda finst i parker som er større enn {{Omrekning|1|e6ha}} . Dei resterande 20 prosenta ligg i meir enn 34 millionar stykke rundt om i verda - det aller fleste av desse er mindre enn 1000 hektar i storleik.<ref name=":1" /> Menneskesamfunn og skogar kan påverka kvarandre positivt eller negativt.<ref>{{Cite book |title=Forests and Society: Sustainability and Life Cycles of Forests in Human Landscapes |publisher=CABI |year=2007 |isbn=978-1-84593-098-1 |editor-last=Vogt |editor-first=Kristina A |pages=30–59 |chapter=Global Societies and Forest Legacies Creating Today's Forest Landscapes}}</ref> Skogane kan gje folk økosystemtenester, og kan vera turområde og turistattraksjonar. Skogar kan òg påverke helsa til menneske. Menneskeleg aktivitet, inkludert ikkje-berekraftig bruk av skogressursar, kan påverke skogøkosystema negativt.<ref>{{Cite web archived|date=7 February 2019|title=Deforestation and Its Effect on the Planet|url=https://www.nationalgeographic.com/environment/article/deforestation|url-status=dead|archive-date=19 February 2021|access-date=21 July 2021|website=[[National Geographic]] Environment|language=en}}</ref> <nowiki> [[Kategori:Økosystem]] [[Kategori:Tre]] [[Kategori:Habitat]] [[Kategori:Skogar]]</nowiki> 2lk48p2qyko1evdwjgyn280j41yw6kd 0 434484 3674680 2026-09-26T07:37:27Z Ranveig 39 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:no:Special:Redirect/revision/23234992|Johann Sigismund Kusser]]» 3674680 wikitext text/x-wiki '''Johann Sigismund Kusser''' (1660-1727) var ein tysk [[kapellmeister]] og [[komponist]]. == Liv og virke == Johann Sigismund var son av ein evangelisk [[kantor]] i Bratislava. I 1674 flytta familien til [[Stuttgart]]. To år seinare drog Kusser til [[Paris]] og [[Versailles]], der han fekk god kjennskap til den franske [[Barokkmusikk|barokkmusikken]] og opplæring i komposisjon av den franske hoffkomponisten [[Jean-Baptiste Lully]]. Etter seks år i Paris verka Kusser ved hoffa i [[Baden-Baden]] og [[Ansbach]], før han i oktober 1683 la ut på ei reise gjennom Tyskland. I 1690 blei han den fyrste kapellmeisteren i det nye Opernhaus am Hagenmarkt i [[Braunschweig]]. Året etter gifta han seg med Hedwig Melusine von Damm, som var dotter av ein rådsherre i Braunschweig. Medan han var i byen, skreiv Kusser åtte operaer som utvida det italienskdominerte repertoaret til operahuset. På grunn av usemjer med [[Libretto|librettisten]] og hoffdiktaren [[Friedrich Christian Bressand]], flytta Kusser til [[Hamburg]] og arbeidde ved Oper am Gänsemarkt. Mot slutten av 1695 forlet Kusser Hamburg og var blant anna verksam i [[Nürnberg]] og [[Augsburg]], før Eberhard Ludvig av Württemberg i 1699 tilsette han ved hoffet i [[Stuttgart]]. Året etter blei Kusser utnemnd til hoffkapellmeister. På slutten av 1704 flytta han til [[London]], der han arbeidde som privatlærar og komponist. Han reiste vidare til [[Dublin]] i 1707 og blei i 1711 «Chappel-Master of [[Trinity College i Dublin|Trinity College]]». I 1716 blei han utnemnd til «Chief Composer» og «Master of the Music, attending His Majesties State in Ireland». Kusser påverka den etterfølgjande generasjonen komponistar, som [[Reinhard Keiser]], [[Johann Mattheson]], [[Georg Philipp Telemann]], [[Christoph Graupner]], [[Georg Caspar Schürmann]] og [[Georg Friedrich Händel]], men blir sjølv sjeldant spelt no. == Kjelder == {{Autoritetsdata}} == Kjelder == * Arrey von Dommer: «Kusser, Johann Sigismund». I Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Bind 4, Duncker & Humblot, Leipzig 1876, s. 535–537. * Klaus Zelm: «Kusser, Johann Sigismund.» I Neue Deutsche Biographie (NDB). Bind 13, Duncker & Humblot, Berlin 1982, <nowiki>ISBN 3-428-00194-X</nowiki>, s. 342 f. (digitalisering). == Litteratur == * Johannes Wiesner, Kusser, Johann Sigismund, i Horst-Rüdiger Jarck, Dieter Lent o.a. (red.): ''Braunschweigisches Biographisches Lexikon. 8. bis 18. Jahrhundert'', Braunschweig 2006, ISBN 3-937664-46-7, s. 421. * Johann Georg Walther (1732) ''Musicalisches Lexicon'', Leipzig, s. 189. {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Folk frå Bratislava]] [[Kategori:Operakomponistar]] [[Kategori:Barokkomponistar]] [[Kategori:Tyske komponistar]] q8bajh1isncwn7yfnr86129iiqgs81a 3674681 3674680 2026-09-26T07:39:00Z Ranveig 39 3674681 wikitext text/x-wiki {{infoboks musikar}} '''Johann Sigismund Kusser''' ({{levde-lua|1660-1727}}) var ein tysk [[kapellmeister]] og [[komponist]] som verka i fleire land i Europa. == Liv og virke == Johann Sigismund var son av ein evangelisk [[kantor]] i Bratislava. I 1674 flytta familien til [[Stuttgart]]. To år seinare drog Kusser til [[Paris]] og [[Versailles]], der han fekk god kjennskap til den franske [[Barokkmusikk|barokkmusikken]] og opplæring i komposisjon av den franske hoffkomponisten [[Jean-Baptiste Lully]]. Etter seks år i Paris verka Kusser ved hoffa i [[Baden-Baden]] og [[Ansbach]], før han i oktober 1683 la ut på ei reise gjennom Tyskland. I 1690 blei han den fyrste kapellmeisteren i det nye Opernhaus am Hagenmarkt i [[Braunschweig]]. Året etter gifta han seg med Hedwig Melusine von Damm, som var dotter av ein rådsherre i Braunschweig. Medan han var i byen, skreiv Kusser åtte operaer som utvida det italienskdominerte repertoaret til operahuset. På grunn av usemjer med [[Libretto|librettisten]] og hoffdiktaren [[Friedrich Christian Bressand]], flytta Kusser til [[Hamburg]] og arbeidde ved Oper am Gänsemarkt. Mot slutten av 1695 forlet Kusser Hamburg og var blant anna verksam i [[Nürnberg]] og [[Augsburg]], før Eberhard Ludvig av Württemberg i 1699 tilsette han ved hoffet i [[Stuttgart]]. Året etter blei Kusser utnemnd til hoffkapellmeister. På slutten av 1704 flytta han til [[London]], der han arbeidde som privatlærar og komponist. Han reiste vidare til [[Dublin]] i 1707 og blei i 1711 «Chappel-Master of [[Trinity College i Dublin|Trinity College]]». I 1716 blei han utnemnd til «Chief Composer» og «Master of the Music, attending His Majesties State in Ireland». Kusser påverka den etterfølgjande generasjonen komponistar, som [[Reinhard Keiser]], [[Johann Mattheson]], [[Georg Philipp Telemann]], [[Christoph Graupner]], [[Georg Caspar Schürmann]] og [[Georg Friedrich Händel]], men blir sjølv sjeldant spelt no. == Kjelder == * Arrey von Dommer: «Kusser, Johann Sigismund». I Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Bind 4, Duncker & Humblot, Leipzig 1876, s. 535–537. * Klaus Zelm: «Kusser, Johann Sigismund.» I Neue Deutsche Biographie (NDB). Bind 13, Duncker & Humblot, Berlin 1982, <nowiki>ISBN 3-428-00194-X</nowiki>, s. 342 f. (digitalisering). == Litteratur == * Johannes Wiesner, Kusser, Johann Sigismund, i Horst-Rüdiger Jarck, Dieter Lent o.a. (red.): ''Braunschweigisches Biographisches Lexikon. 8. bis 18. Jahrhundert'', Braunschweig 2006, ISBN 3-937664-46-7, s. 421. * Johann Georg Walther (1732) ''Musicalisches Lexicon'', Leipzig, s. 189. {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Folk frå Bratislava]] [[Kategori:Operakomponistar]] [[Kategori:Barokkomponistar]] [[Kategori:Tyske komponistar]] rb9jcr9f9fd3vxlntamfdt22b7nhmua 3674682 3674681 2026-09-26T07:41:12Z Ranveig 39 3674682 wikitext text/x-wiki {{infoboks musikar}} '''Johann Sigismund Kusser''' ({{levde-lua|1660-1727}}) var ein tysk [[kapellmeister]] og [[komponist]] som verka i fleire land i Europa. == Liv og virke == Johann Sigismund var son av ein evangelisk [[kantor]] i Bratislava. I 1674 flytta familien til [[Stuttgart]]. To år seinare drog Kusser til [[Paris]] og [[Versailles]], der han fekk god kjennskap til den franske [[Barokkmusikk|barokkmusikken]] og opplæring i komposisjon av den franske hoffkomponisten [[Jean-Baptiste Lully]]. Etter seks år i Paris verka Kusser ved hoffa i [[Baden-Baden]] og [[Ansbach]], før han i oktober 1683 la ut på ei reise gjennom Tyskland. I 1690 blei han den fyrste kapellmeisteren i det nye Opernhaus am Hagenmarkt i [[Braunschweig]]. Året etter gifta han seg med Hedwig Melusine von Damm, som var dotter av ein rådsherre i Braunschweig. Medan han var i byen, skreiv Kusser åtte operaer som utvida det italienskdominerte repertoaret til operahuset. På grunn av usemjer med [[Libretto|librettisten]] og hoffdiktaren [[Friedrich Christian Bressand]], flytta Kusser til [[Hamburg]] og arbeidde ved Oper am Gänsemarkt. Mot slutten av 1695 forlet Kusser Hamburg og var blant anna verksam i [[Nürnberg]] og [[Augsburg]], før Eberhard Ludvig av Württemberg i 1699 tilsette han ved hoffet i [[Stuttgart]]. Året etter blei Kusser utnemnd til hoffkapellmeister. På slutten av 1704 flytta han til [[London]], der han arbeidde som privatlærar og komponist. Han reiste vidare til [[Dublin]] i 1707 og blei i 1711 «Chappel-Master of [[Trinity College i Dublin|Trinity College]]». I 1716 blei han utnemnd til «Chief Composer» og «Master of the Music, attending His Majesties State in Ireland». Kusser påverka den etterfølgjande generasjonen komponistar, som [[Reinhard Keiser]], [[Johann Mattheson]], [[Georg Philipp Telemann]], [[Christoph Graupner]], [[Georg Caspar Schürmann]] og [[Georg Friedrich Händel]], men blir sjølv sjeldan spelt no. == Kjelder == * Arrey von Dommer: «Kusser, Johann Sigismund». I Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Bind 4, Duncker & Humblot, Leipzig 1876, s. 535–537. * Klaus Zelm: «Kusser, Johann Sigismund.» I Neue Deutsche Biographie (NDB). Bind 13, Duncker & Humblot, Berlin 1982, <nowiki>ISBN 3-428-00194-X</nowiki>, s. 342 f. (digitalisering). {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Johann Sigismund Kusser|Johann Sigismund Kusser]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 26. september 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == ;Litteratur * Johannes Wiesner, Kusser, Johann Sigismund, i Horst-Rüdiger Jarck, Dieter Lent o.a. (red.): ''Braunschweigisches Biographisches Lexikon. 8. bis 18. Jahrhundert'', Braunschweig 2006, ISBN 3-937664-46-7, s. 421. * Johann Georg Walther (1732) ''Musicalisches Lexicon'', Leipzig, s. 189. ;Nettstader * {{IMSLP|id=Kusser, Johann Sigismund}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Folk frå Bratislava]] [[Kategori:Operakomponistar]] [[Kategori:Barokkomponistar]] [[Kategori:Tyske komponistar]] [[Kategori:Komponistar frå 1600-talet]] [[Kategori:Komponistar frå 1700-talet]] ihelekptkgjsl40adhqrk6wicpa7zhk 0 434486 3674697 2026-09-26T09:08:43Z Tinymonty 25757 Tinymonty flytte sida [[Filtkattefot]] til [[Fjellkattefot]] over ei omdirigering: Nytt namn vert tilrådd av ADB 3674697 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Fjellkattefot]] ppujygthosbnndzfbeyqdojs1jr34fa 1 434487 3674699 2026-09-26T09:08:43Z Tinymonty 25757 Tinymonty flytte sida [[Diskusjon:Filtkattefot]] til [[Diskusjon:Fjellkattefot]] over ei omdirigering: Nytt namn vert tilrådd av ADB 3674699 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Diskusjon:Fjellkattefot]] 2ugy50u9oupp08i2dk60vrrxvhr426q 0 434488 3674704 2026-09-26T09:19:32Z Migne 2086 Oppretta sida med «[[Fil:Speed skating pictogram.svg|mini|]] '''Skøyteløpa under vinter-OL 2026''' i [[Milano]] vart avvikla på ein innandørs skeisebane i kommunen [[Rho i Italia|Rho]]. Arrangementet omfatta tolv individuelle tevlingar og to i lagtempo, likt fordelt på menn og kvinner. Tevlingane vart avvikla i dagane frå laurdag 7. til laurdag 21. februar 2026. [[Jordan Stoltz]] frå [[USA]] og [[Francesca Lollobrigida]] frå [[Italia]] vann kvar sine to gullmedaljar. Norske S…» 3674704 wikitext text/x-wiki [[Fil:Speed skating pictogram.svg|mini|]] '''Skøyteløpa under vinter-OL 2026''' i [[Milano]] vart avvikla på ein innandørs skeisebane i kommunen [[Rho i Italia|Rho]]. Arrangementet omfatta tolv individuelle tevlingar og to i lagtempo, likt fordelt på menn og kvinner. Tevlingane vart avvikla i dagane frå laurdag 7. til laurdag 21. februar 2026. [[Jordan Stoltz]] frå [[USA]] og [[Francesca Lollobrigida]] frå [[Italia]] vann kvar sine to gullmedaljar. Norske [[Sander Eitrem]] vart olympisk meister på 5&nbsp;000 meter, medan landskvinna [[Ragne Wiklund]] sikra seg to sølvmedaljar og ein bronsemedalje. 2dvhb9vj3g4wb6sn32qmu8ari96plhp 0 434489 3674708 2026-09-26T09:32:03Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Albrechtice''' kan vise til: * [[Albrechtice i Sušice]], ein busetnad i kommunen [[Sušice]] i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Albrechtice i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Lanškroun]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Albrechtice nad Orlicí]], ein kommune i [[Kostelec nad Orlicí]] i distriktet Rychnov nad Kněžnou okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * Albrechtice…» 3674708 wikitext text/x-wiki '''Albrechtice''' kan vise til: * [[Albrechtice i Sušice]], ein busetnad i kommunen [[Sušice]] i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Albrechtice i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Lanškroun]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Albrechtice nad Orlicí]], ein kommune i [[Kostelec nad Orlicí]] i distriktet Rychnov nad Kněžnou okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Albrechtice nad Vltavou]], ein kommune i [[Písek]] i distriktet Písek okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Albrechtice u Frýdlantu]], ein busetnad i kommunen [[Frýdlant]] i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Albrechtice v Jizerských horách]], ein kommune i [[Tanvald]] i distriktet Jablonec nad Nisou okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} eavzea9vpj9oq4sdsmovkehxo1t4nz4 0 434490 3674709 2026-09-26T09:33:08Z Migne 2086 Oppretta sida med «'''Nordiske greiner under vinter-OL 2026''' bestod av 19 øvingar som vart avvikla i tida 7. til 19. februar 2026 og fann stad i kommunane Tesero og Predazzo i [[Trento-provinsen]] i [[Italia]], om lag 50 kilometer sørvest for OL-byen [[Cortina d'Ampezzo]]. Øvingsprogrammet omfatta seks langrennsøvingar kvar for menn og kvinner, tre kombinertrenn, tre hopprenn for menn og to for kvinner. For fyrste gong stod ei lagtevling i skihopp med både menn og kvinner på prog…» 3674709 wikitext text/x-wiki '''Nordiske greiner under vinter-OL 2026''' bestod av 19 øvingar som vart avvikla i tida 7. til 19. februar 2026 og fann stad i kommunane Tesero og Predazzo i [[Trento-provinsen]] i [[Italia]], om lag 50 kilometer sørvest for OL-byen [[Cortina d'Ampezzo]]. Øvingsprogrammet omfatta seks langrennsøvingar kvar for menn og kvinner, tre kombinertrenn, tre hopprenn for menn og to for kvinner. For fyrste gong stod ei lagtevling i skihopp med både menn og kvinner på programmet. jkhesu268yasjtzzncus2khf2wmhh2h 10 434491 3674712 2026-09-26T09:37:35Z Ranveig 39 Oppretta sida med «<noinclude> {{Dokumentasjonsunderside}} </noinclude> Dette er ein sporingskategori for CS1-referansar som nyttar språkparameteren {{para|language|{{{1}}}}}. Sider i denne kategorien skal berre leggjast til av CS1-malar og [[Modul:Citation/CS1]]. <includeonly> <!-- KATEGORIAR UNDER DENNE LINJA --> [[Kategori:CS1-malar]] </includeonly>» 3674712 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{Dokumentasjonsunderside}} </noinclude> Dette er ein sporingskategori for CS1-referansar som nyttar språkparameteren {{para|language|{{{1}}}}}. Sider i denne kategorien skal berre leggjast til av CS1-malar og [[Modul:Citation/CS1]]. <includeonly> <!-- KATEGORIAR UNDER DENNE LINJA --> [[Kategori:CS1-malar]] </includeonly> ls3upih8u8gl5ws910o0c89xgek8vvg 14 434492 3674713 2026-09-26T09:42:16Z Ranveig 39 Oppretta sida med «{{CS1 language sources|nb}}» 3674713 wikitext text/x-wiki {{CS1 language sources|nb}} de5e0nbjvqgzxe311emu30f7qjkj8w5 0 434493 3674715 2026-09-26T09:45:20Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Barokní sloup se sochou PM Immaculaty z roku 1684.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i Lanškroun | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Lanskroun CZ.svg | symbol = Lanškroun.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | arealtype = Area…» 3674715 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Barokní sloup se sochou PM Immaculaty z roku 1684.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i Lanškroun | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Lanskroun CZ.svg | symbol = Lanškroun.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 275,21<ref name="Areal"/> | areal1type = By | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 22248 | folketal1type = kommune | folketal1 = 9470 | folketal_by = 8595 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Lanškroun'''{{mrk|[[tysk]] ''Landskron''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Ústí nad Orlicí okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Polička.png|mini|250px|Det administrative området til Polička innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Lanškroun er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Lanškroun omfattar 22 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Albrechtice i Ústí nad Orlicí|Albrechtice]] * [[Anenská Studánka]] * [[Čenkovice]] * [[Cotkytle]] * [[Damníkov]] * ''[[Dolní Čermná]]'' * [[Horní Čermná]] * [[Horní Heřmanice]] * [[Horní Třešňovec]] * [[Krasíkov]] * '''[[Lanškroun]]''' * [[Lubník]] * [[Luková]] * [[Ostrov i Ústí nad Orlicí|Ostrov]] * [[Petrovice i Ústí nad Orlicí|Petrovice]] * [[Rudoltice]] * [[Sázava i Ústí nad Orlicí|Sázava]] * [[Strážná]] * [[Tatenice]] * [[Trpík]] * [[Výprachtice]] * [[Žichlínek]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Lanškroun SO || 21 750 || 22 727 || 22 248 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Lanškroun''' || 9 470 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rudoltice}} || 1 846 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Čermná}} || 1 324 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žichlínek}} || 971 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Čermná}} || 952 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Lanškroun''' || 8 595 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rudoltice}} || 1 846 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Čermná}} || 1 210 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žichlínek}} || 971 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třešňovec}}{{mrk|busetnad i kommunen Lanškroun}} || 875 |- |} ===Bydelar i Lanškroun=== Bydelane og tettstadene i Lanškroun: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Lanškroun-Vnitřní Město || 488 |- | style=text-align:left; | Ostrovské Předměstí || 2 670 |- | style=text-align:left; | Žichlínské Předměstí || 5 437 |- ! Lanškroun by ! style=text-align:right; | 8 595 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třešňovec}} || 875 |- ! Lanškroun kommune ! style=text-align:right; | 9 470 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} * {{Offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Lanskroun]] [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Orlicí okres|Lanskroun]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Lanskroun]] p0qkmrtvbjwlrhmhuk2l43qvrlmqdt7 3674717 3674715 2026-09-26T09:52:19Z TU-nor 12071 3674717 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Barokní sloup se sochou PM Immaculaty z roku 1684.JPG | bilettekst = Det sentrale torget i Lanškroun | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Lanskroun CZ.svg | symbol = Lanškroun.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 275,21<ref name="Areal"/> | areal1type = By | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 22248 | folketal1type = kommune | folketal1 = 9470 | folketal_by = 8595 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Lanškroun'''{{mrk|[[tysk]] ''Landskron''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Ústí nad Orlicí okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Lanškroun.png|mini|250px|Det administrative området til Lanškroun innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Lanškroun er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Lanškroun omfattar 22 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Albrechtice i Ústí nad Orlicí|Albrechtice]] * [[Anenská Studánka]] * [[Čenkovice]] * [[Cotkytle]] * [[Damníkov]] * ''[[Dolní Čermná]]'' * [[Horní Čermná]] * [[Horní Heřmanice]] * [[Horní Třešňovec]] * [[Krasíkov]] * '''[[Lanškroun]]''' * [[Lubník]] * [[Luková]] * [[Ostrov i Ústí nad Orlicí|Ostrov]] * [[Petrovice i Ústí nad Orlicí|Petrovice]] * [[Rudoltice]] * [[Sázava i Ústí nad Orlicí|Sázava]] * [[Strážná]] * [[Tatenice]] * [[Trpík]] * [[Výprachtice]] * [[Žichlínek]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Lanškroun SO || 21 750 || 22 727 || 22 248 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Lanškroun''' || 9 470 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rudoltice}} || 1 846 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Čermná}} || 1 324 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žichlínek}} || 971 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Čermná}} || 952 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Lanškroun''' || 8 595 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rudoltice}} || 1 846 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Čermná}} || 1 210 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žichlínek}} || 971 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třešňovec}}{{mrk|busetnad i kommunen Lanškroun}} || 875 |- |} ===Bydelar i Lanškroun=== Bydelane og tettstadene i Lanškroun: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Lanškroun-Vnitřní Město || 488 |- | style=text-align:left; | Ostrovské Předměstí || 2 670 |- | style=text-align:left; | Žichlínské Předměstí || 5 437 |- ! Lanškroun by ! style=text-align:right; | 8 595 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Třešňovec}} || 875 |- ! Lanškroun kommune ! style=text-align:right; | 9 470 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} * {{Offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Lanskroun]] [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Orlicí okres|Lanskroun]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Lanskroun]] e5erzu2bk928nc0l6lmytupfsp06fp9 14 434494 3674716 2026-09-26T09:46:36Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Kommunar i Pardubice kraj|Usti]]» 3674716 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Kommunar i Pardubice kraj|Usti]] ad6alqyngefbf9hymildm644ee3gwvl 0 434495 3674721 2026-09-26T10:01:32Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''[[Rybník]]''' er ein by i Schlesiske voivodskap i Polen. '''Rybnik''' kan òg vise til: * [[Rybník i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Česká Třebová]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3674721 wikitext text/x-wiki '''[[Rybník]]''' er ein by i Schlesiske voivodskap i Polen. '''Rybnik''' kan òg vise til: * [[Rybník i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Česká Třebová]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} okjt932l20xqox49fexaxmhdbiu2uxh 3674722 3674721 2026-09-26T10:01:47Z TU-nor 12071 3674722 wikitext text/x-wiki '''[[Rybnik]]''' er ein by i Schlesiske voivodskap i Polen. '''Rybnik''' kan òg vise til: * [[Rybník i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Česká Třebová]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 86k7be3ueug07bmdmzwmjworg2wezyp 14 434496 3674729 2026-09-26T10:16:02Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Kategori:CS1 maint: Multiple names: editors list]] til [[Kategori:CS1 maint: multiple names: editors list]] 3674729 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[:Kategori:CS1 maint: multiple names: editors list]] 51a88zoam3r8trm6fv870ardubcitqj 0 434497 3674740 2026-09-26T10:29:23Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Česká Třebová, Staré náměstí, od Nádražní ke Klácelově.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Česká Třebová | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Ceska Trebova CZ.svg | symbol = Česká Třebová.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad…» 3674740 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Česká Třebová, Staré náměstí, od Nádražní ke Klácelově.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Česká Třebová | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Ceska Trebova CZ.svg | symbol = Česká Třebová.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 79,70<ref name="Areal"/> | areal1type = By | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 17363 | folketal1type = kommune | folketal1 = 14866 | folketal_by = 10154 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Česká Třebová'''{{mrk|[[tysk]] ''Böhmisch Trübau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Ústí nad Orlicí okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Česká Třebová.PNG|mini|250px|Det administrative området til Česká Třebová innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Česká Třebová er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Česká Třebová omfattar 5 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. * '''[[Česká Třebová]]''' * [[Přívrat]] * [[Rybník i Ústí nad Orlicí|Rybník]] * [[Semanín]] * [[Třebovice]] ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Česká Třebová SO || 19 446 || 18 208 || 17 363 |- |} ===Kommunar=== Kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Česká Třebová''' || 14 866 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rybník i Ústí nad Orlicí|Rybník}} || 811 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Třebovice}} || 733 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Semanín}} || 602 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přívrat}} || 351 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Česká Třebová''' || 10 154 |- | style=text-align:left; | [[Parník]]{{mrk|name=a|busetnad i kommunen Česká Třebová}} || 2 589 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhotka}}{{mrk|name=a}} || 1 681 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rybník i Ústí nad Orlicí|Rybník}} || 811 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Třebovice}} || 733 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Semanín}} || 602 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Přívrat}} || 351 |- |} ===Bydelar i Česká Třebová=== Bydelane og tettstadene i Česká Třebová: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Česká Třebová || 10 154 |- ! Česká Třebová by ! style=text-align:right; | 10 154 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozlov i Česká Třebová|Kozlov}} || 120 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhotka}} || 1 681 |- | style=text-align:left; | [[Parník]] || 2 589 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skuhrov i Česká Třebová|Skuhrov}} || 206 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svinná}} || 116 |- ! Česká Třebová kommune ! style=text-align:right; | 14 866 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} * {{Offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Ceska]] [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Orlicí okres|Ceska]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Ceska]] s192sa0wwvmlbjmyzetogx77cnimot3 0 434498 3674746 2026-09-26T10:39:00Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|bydel | andre namn = | bilete = Česká Třebová, Bezručova.jpg | bilettekst = Bustadgate i Parník | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | distrikttype = Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO…» 3674746 wikitext text/x-wiki {{geoboks|bydel | andre namn = | bilete = Česká Třebová, Bezručova.jpg | bilettekst = Bustadgate i Parník | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Česká Třebová|Česká Třebová SO]] | kommune = [[Česká Třebová]] | arealtype = | areal = | folketal = 2589 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Parník'''{{mrk|[[tysk]] ''Parnig''}} er ein busetnad i [[Kommunar i Tsjekkia|kommunen]] [[Česká Třebová]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Ústí nad Orlicí okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bydelar i Česká Třebová|Parnik]] 8ue7ecz5ng7qm3w473a3o2igsllnjrf 14 434499 3674754 2026-09-26T10:41:41Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Bydelar i tsjekkiske byar|Ceska Trebova]] [[Kategori:Česká Třebová]]» 3674754 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Bydelar i tsjekkiske byar|Ceska Trebova]] [[Kategori:Česká Třebová]] 2xkrv535vdks96e1lg8eimri7ewj4gc 14 434500 3674758 2026-09-26T10:42:51Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Ceska Trebova]]» 3674758 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Ceska Trebova]] eaehvmfriszuw46o9cdfxcuox6tylyv 14 434501 3674775 2026-09-26T10:46:58Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Kategori:CS1-kjelder på Cypriot Greek (el-cy)]] til [[Kategori:CS1-kjelder på kypriotisk gresk (el-cy)]] 3674775 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[:Kategori:CS1-kjelder på kypriotisk gresk (el-cy)]] 661j3mxqjsifmcvk02j495q5ofv1y8w 0 434502 3674786 2026-09-26T11:14:46Z BriteJorunn 159398 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:no:Special:Redirect/revision/25883878|Peloponneserkrigen (bok)]]» 3674786 wikitext text/x-wiki   '''''Peloponneskrigen''''', eller '''''Historia om Peloponneskrigen''''', eller '''''Peloponneskrigens historie''''', er ein bok om [[Peloponneskrigen]] i [[Hellas i antikken|antikkens Hellas]], skriven av [[Thukydides|Thukydid]], ein [[Aten|athensk]] general som kjempa i krigen. Boka er betrakta som ein klassikar, og er ein av de første verkelege akademiske verk innan historiefaget. Boken blei i løpet av antikken delt inn i åtte forskjellige bøker av seinare redaktørar. * ''Peloponnesarkrigen'' : første og andre bind / Thukydides ; til {{Bibsys-oria|pid=07023258x|tekst=Oppføring i bibsys}}rsk ved [[Henning Mørland]] ISBN 978-82-03-19206-7 (no) {{Bibsys-oria|pid=07023258x|tekst=Oppføring i bibsys}} == Kjeldar == <references /> == Bakgrunnsstoff == * [https://snl.no/Thukydid Thukydid, Store norske leksikon] * [http://denstoredanske.dk/Geografi_og_historie/Gr%C3%A6kenland/Det_klassiske_Gr%C3%A6kenland/Thukydid Thukydid, Gyldendal - Den store dansken] 778d6my5gpkfdwwl42xya8vdphb2qwk 3674788 3674786 2026-09-26T11:17:14Z BriteJorunn 159398 Føyd til infoboks 3674788 wikitext text/x-wiki   {{Infoboks bok}} '''''Peloponneskrigen''''', eller '''''Historia om Peloponneskrigen''''', eller '''''Peloponneskrigens historie''''', er ein bok om [[Peloponneskrigen]] i [[Hellas i antikken|antikkens Hellas]], skriven av [[Thukydides|Thukydid]], ein [[Aten|athensk]] general som kjempa i krigen. Boka er betrakta som ein klassikar, og er ein av de første verkelege akademiske verk innan historiefaget. Boken blei i løpet av antikken delt inn i åtte forskjellige bøker av seinare redaktørar. == Omsetting == * ''Peloponnesarkrigen'' : første og andre bind / Thukydides ; til {{Bibsys-oria|pid=07023258x|tekst=Oppføring i bibsys}}rsk ved [[Henning Mørland]] ISBN 978-82-03-19206-7 (no) {{Bibsys-oria|pid=07023258x|tekst=Oppføring i bibsys}} == Kjeldar == <references /> == Bakgrunnsstoff == * [https://snl.no/Thukydid Thukydid, Store norske leksikon] * [http://denstoredanske.dk/Geografi_og_historie/Gr%C3%A6kenland/Det_klassiske_Gr%C3%A6kenland/Thukydid Thukydid, Gyldendal - Den store dansken] qfg5aib26hnqiofhtpsk9t8usymgse5 0 434503 3674787 2026-09-26T11:15:00Z Ranveig 39 Omdirigerer til [[Urfolk i USA]] 3674787 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Urfolk i USA]] qg2n2d57x2vi6lz2n0fv7qy3r5fbc8n 0 434504 3674791 2026-09-26T11:24:29Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Obec-Cervena-Voda-01.jpg | bilettekst = Utsyn over Červená Voda | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Cervena Voda.svg | symbol = Červená Voda.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | distrikttype = Administrative område til kommu…» 3674791 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Obec-Cervena-Voda-01.jpg | bilettekst = Utsyn over Červená Voda | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Cervena Voda.svg | symbol = Červená Voda.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Králíky|Králíky SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2869 | folketal_by = 2221 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Červená Voda'''{{mrk|[[tysk]] ''Mährisch Rothwasser''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Ústí nad Orlicí okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Červená Voda ligg administrativt under [[Králíky]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Orlicí okres|Cervena]] nbqmb16madengelofxl2iihy4v0gi6f