Wikipedia nnwiki https://nn.wikipedia.org/wiki/Hovudside MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Filpeikar Spesial Diskusjon Brukar Brukardiskusjon Wikipedia Wikipedia-diskusjon Fil Fildiskusjon MediaWiki MediaWiki-diskusjon Mal Maldiskusjon Hjelp Hjelpdiskusjon Kategori Kategoridiskusjon Tema Temadiskusjon Undertekstar Undertekstdiskusjon Modul Moduldiskusjon Arrangement Arrangementsdiskusjon 0 14662 3674943 3308695 2026-09-27T11:33:45Z Johshh 122989 3674943 wikitext text/x-wiki [[Fil:Julius Schnorr von Carolsfeld- Ruth im Feld des Boaz.jpg|mini|Rut på åkeren til Boas. Måleri av Julius Schnorr von Carolsfeld]] '''''Ruts bok''''', òg kalla '''''Megillat Rut''''' ({{he|מְגִלַּת רוּת}}) i [[jødedommen]], er ein del av [[Bibelen]], den jødiske [[Tanákh]] og det kristne [[det gamle testamentet|Gamle testamentet]]. == Handlinga == Boka fortel om [[Rut i Bibelen|Rut]] og [[Orpa]], moabittiske kvinner som var gifte med dei jødiske brørne Mahlon og Kiljon. Svigermor deira var [[Naomi]]. Etter at dei alle var blitt [[enkje]]r, ville Naomi draga tilbake til [[Judea]], og bad svigerdøtrene om å dra tilbake til familiane sine. Orpa lystra til slutt, medan Rut nekta, for «dit du gjeng, vil eg og ganga, og der du stanar, vil eg og stana; ditt [[folk]] er mitt folk, og din [[Gud]] er min Gud; der du døyr, vil eg og døy, og der vil eg verta gravlagd. Herren late meg bøta for det både no og sidan um noko anna enn dauden fær skilja meg frå deg!» (''Ruts bok'' 1:16–17). I Israel levde dei to eit fattig liv. Rut sørgde for dei med plukka [[korn]]aks som var blitt igjen etter [[skurd]]en. Ho blei lagd merke til av [[Boas]], som eigde åkeren ho gjekk på og òg var i slekt med Naomi. Oppfordra av Naomi gav Rut han tydelege teikn om at ho var interessert i han. Etter ei stund fekk Boas ordna det slik at han kunne gifta seg med Rut, og ho blei slik stammor til mellom anna kong [[David I av Israel|David]]. == Megillat Rut i jødedommen == I [[Tenákh]] er ''Megillat Rut'' ein av dei fem [[megillá|megillót]] (småe bokrullane) som står i [[Ketubím]] (Skriftene), den tredje hovudbolken av Den hebraiske bibelen. Ein les ''Megillat Rut'' i [[synagoge]]n under [[sjabu‘ót]] (vekefesten, den jødiske pinsa). == Bakgrunnsstoff == * [https://bibel.smio.no/rut Rut] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{Tanákh}} 2wvkiuqhrfypk64lrxddecjwh48ngbc 0 14913 3674890 2859003 2026-09-26T20:53:17Z Johshh 122989 3674890 wikitext text/x-wiki '''''Femte Mosebok''''' er den femte boka i ''Mosebøkene'' eller ''[[Torá]]en'', og dermed den femte boka i den samaritanske og jødiske ''[[Torá]]en'', den femte boka i den jødiske ''[[Tanákh]]'' (den hebraiske Bibelen) og den femte boka i det kristne [[Det gamle testamentet|Gamle testamentet]]. Boka er samansett av fleire talar heldt av [[Moses]] til israelittane på slutten av ørkenvandringa. Desse talane inneheld svært spesifikke lovar, forbod og påbod for det israelske folket, inkludert eit oppatt-tak av [[dei ti boda]]. Dessutan inneheld dei den [[Jødedom|jødiske]] truvedkjenninga, [[Sjemá‘ Jisraél]], og eit tilbakeblikk på kva som har skjedd med jødane opp til denne tida. == Oversyn over 5. Mosebok == * 1–4 Innleiing, tilbakeblikk over ørkenvandringa. * 5–11 Generelle, formanande ord (paranese), [[Dei ti boda]] (dekalogen) (5), [[Sjemá]] (6,4ff) * 12–26 Lover og føresegner (kasuistisk), kultsentrering (12), historiske credo (26) * 27–34 Forbanningar og velsigningar, Mosessongen (32), Mosevelsigninga (33) == Døme på spesifikke forbod og påbod frå Femte mosebok == * ''14:9–10''<br />Dette kan de eta av alt det som lever i vatnet: Alt som har finnar og skjel, kan de eta. Men de må ikkje eta noko av det som ikkje har finnar og skjel. Det skal de halda for ureint. * ''19:14''<br />Du skal ikkje flytta merkesteinane mellom deg og grannen din, dei som fedrane har reist på den jorda du får i arv i det landet Herren din Gud lèt deg ta i eige. * ''21:1–4''<br />Når nokon finn ein mann som ligg drepen på marka i det landet Herren din Gud lèt deg få i eige, og ingen veit kven som har slege han i hel, skal dei eldste og domarane dine gå ut og mæla kor langt det er frå den drepne til dei byane som ligg der ikring. Og dei eldste i den byen som ligg nærast den drepne, skal ta ei kvige som ikkje har vore brukt til arbeid og aldri har hatt åk på seg, og leia henne ned i ein dal der det alltid renn vatn, og der det korkje vert pløgt eller sått. Der i dalen skal dei bryta nakken på kviga. == Bakgrunnsstoff == * [https://bibel.smio.no/femte-mosebok Femte mosebok] {{Tanákh}} [[Kategori:Torá|Mosebok5]] [[Kategori:Tanákh]] [[Kategori:Det gamle testamentet|Mosebok5]] extw1rshctl17658cd9ip7uzcbksiin 3674912 3674890 2026-09-27T07:03:05Z Ranveig 39 Forklaring av lenkje 3674912 wikitext text/x-wiki '''''Femte Mosebok''''' er den femte boka i ''Mosebøkene'' eller ''[[Torá]]en'', og dermed den femte boka i den samaritanske og jødiske ''[[Torá]]en'', den femte boka i den jødiske ''[[Tanákh]]'' (den hebraiske Bibelen) og den femte boka i det kristne [[Det gamle testamentet|Gamle testamentet]]. Boka er samansett av fleire talar heldt av [[Moses]] til israelittane på slutten av ørkenvandringa. Desse talane inneheld svært spesifikke lovar, forbod og påbod for det israelske folket, inkludert eit oppatt-tak av [[dei ti boda]]. Dessutan inneheld dei den [[Jødedom|jødiske]] truvedkjenninga, [[Sjemá‘ Jisraél]], og eit tilbakeblikk på kva som har skjedd med jødane opp til denne tida. == Oversyn over 5. Mosebok == * 1–4 Innleiing, tilbakeblikk over ørkenvandringa. * 5–11 Generelle, formanande ord (paranese), [[Dei ti boda]] (dekalogen) (5), [[Sjemá]] (6,4ff) * 12–26 Lover og føresegner (kasuistisk), kultsentrering (12), historiske credo (26) * 27–34 Forbanningar og velsigningar, Mosessongen (32), Mosevelsigninga (33) == Døme på spesifikke forbod og påbod frå Femte mosebok == * ''14:9–10''<br />Dette kan de eta av alt det som lever i vatnet: Alt som har finnar og skjel, kan de eta. Men de må ikkje eta noko av det som ikkje har finnar og skjel. Det skal de halda for ureint. * ''19:14''<br />Du skal ikkje flytta merkesteinane mellom deg og grannen din, dei som fedrane har reist på den jorda du får i arv i det landet Herren din Gud lèt deg ta i eige. * ''21:1–4''<br />Når nokon finn ein mann som ligg drepen på marka i det landet Herren din Gud lèt deg få i eige, og ingen veit kven som har slege han i hel, skal dei eldste og domarane dine gå ut og mæla kor langt det er frå den drepne til dei byane som ligg der ikring. Og dei eldste i den byen som ligg nærast den drepne, skal ta ei kvige som ikkje har vore brukt til arbeid og aldri har hatt åk på seg, og leia henne ned i ein dal der det alltid renn vatn, og der det korkje vert pløgt eller sått. Der i dalen skal dei bryta nakken på kviga. == Bakgrunnsstoff == * [https://bibel.smio.no/femte-mosebok Femte mosebok] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{Tanákh}} [[Kategori:Torá|Mosebok5]] [[Kategori:Tanákh]] [[Kategori:Det gamle testamentet|Mosebok5]] cqryul269we8llvt6ttpglhujvdfhuj 0 24838 3674916 3674690 2026-09-27T07:23:51Z Ranveig 39 Litt meir frå en: 3674916 wikitext text/x-wiki [[Fil:2017 Las mieszany na stoku Rudki, Masyw Śnieżnika, Sudety.jpg|mini|Blanda bar- og lauvskog i [[Śnieżnikafjella]] i [[Sudetane]].]] [[Fil:Latvian Forest Tomes pagasts, Ķeguma novads, Latvia.jpg|mini|Furuskog i [[Ķegums]] kommune i Latvia.]] [[Fil:Winter forest.jpg|mini|Bar lauvskog vinterstid]] [[File:Proportion_and_distribution_of_global_forest_area_by_climatic_domain,_2020.svg|mini|Proporsjonen og fordelinga av dei globale skogareala etter klimadomene, 2020.<ref name="Global Forest Resources Assessment">{{Cite book |title=Global Forest Resources Assessment 2020 – Key findings |publisher=Food and Agriculture Organization |year=2020 |isbn=978-92-5-132581-0 |location=Rome |doi=10.4060/ca8753en}}</ref>]] '''Skog''' er eit [[økosystem]] som er karakterisert av eit tett fellesskap av [[tre]].<ref>{{Kjelde www|url=http://dictionary.reference.com/browse/forest|tittel=Forest|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20141019171930/http://dictionary.reference.com/browse/forest|arkivdato=19 October 2014|verk=Dictionary.com|vitja=16. november 2014}}</ref> Mindre tredekte område i eit elles ope landskap blir kalla «lund» eller «holt». Ein vill og uframkomeleg skog kan kallast «[[jungel]]», eit omgrep som også i stor grad er blitt nytta om [[tropisk regnskog]]. Skogar høyre heime i område der [[nedbør]]en er større enn fordampinga. Om det på eit gitt område med klimatiske føresetnader for skogdanning på eit tidspunkt råder ein annan vegetasjonstype, anten pga. [[brann]] eller menneskeleg aktivitet, vil trea med den store høgda og kronene sine skugga ut annan vegetasjon, slik at skogen blir eit [[Økologisk suksesjon|klimakssamfunn]]. Det finst hundretals definisjonar av skog som blir brukt over heile verda, og dei inkluderer faktorar som tretettleik, trehøgd, bruk av jorda, juridisk status og økologisk funksjon.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.efi.int/files/attachments/publications/ir_06.pdf|tittel=Compilation of Forestry Terms and Definitions|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150605064820/http://www.efi.int/files/attachments/publications/ir_06.pdf|arkivdato=5. juni 2015|forfattar=Schuck|førenamn=Andreas|år=2002|utgjevar=[[European Forest Institute]]|vitja=16. november 2014}}</ref><ref name="cbd">{{Kjelde www|url=http://www.cbd.int/forest/definitions.shtml|tittel=Definitions: Indicative definitions taken from the Report of the ad hoc technical expert group on forest biological diversity|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20141219030427/http://www.cbd.int/forest/definitions.shtml|arkivdato=19. desember 2014|utgjevar=[[Convention on Biological Diversity]]|vitja=16. november 2014}}</ref> SN sin [[FAO|Mat- og landbruksorganisasjon]] (FAO) definerer ein skog som «land som strekker seg over 0,5 hektar med tre høgare enn 5 meter og eit [[Trekrone|trekronedekke]] på meir enn 10 prosent, eller tre som kan nå desse tersklane [[in situ]]. Det inkluderer ikkje land som hovudsakleg blir nytta til landbruks- eller byføremål.»<ref>{{Cite book |url=http://www.fao.org/3/I8661EN/i8661en.pdf |title=Global Forest Resources Assessment 2020 – Terms and definitions |publisher=[[Food and Agriculture Organization]] |year=2018 |location=Rome |archive-url=https://web.archive.org/web/20190809045851/http://www.fao.org/3/I8661EN/i8661en.pdf |archive-date=9. august 2019 |url-status=live}}</ref> Ved å bruka denne definisjonen kom ''Global Forest Resources Assessment 2025'' fram til at skog dekte 4,14 milliardar hektar (41,4 millionar km²), eller omtrent 31 prosent av heile landarealet i verda, i 2025.<ref name=":2">{{Cite book |last=FAO |url=https://openknowledge.fao.org/handle/20.500.14283/cd6709en |title=Global Forest Resources Assessment 2025 |date=2025 |publisher=FAO |isbn=978-92-5-140082-1 |language=en|doi=10.4060/cd6709en}}</ref> Ofte blir eit område definert som skog når det er så mange tre der at dei verker inn på [[Klima|lokalklimaet]], det vil seia at det er mindre vind og anna temperatur mellom trea enn om det ikkje hadde vore tre der. Når høgda på trea er over 5 meter og avstanden mellom dei er mindre enn 30 meter gjev dei ein slik påverknad på klimaet. Skog er det største landbaserte økosystemet på [[jorda]] etter område, og finst over heile verda.<ref name="yude">{{Cite journal|last=Pan|first=Yude|last2=Birdsey|first2=Richard A.|last3=Phillips|first3=Oliver L.|last4=Jackson|first4=Robert B.|year=2013|title=The Structure, Distribution, and Biomass of the World's Forests|url=http://www.nrs.fs.fed.us/pubs/jrnl/2013/nrs_2013_pan_001.pdf|journal=Annu. Rev. Ecol. Evol. Syst.|volume=44|issue=1|pages=593–62|bibcode=2013AREES..44..593P|doi=10.1146/annurev-ecolsys-110512-135914|archive-url=https://web.archive.org/web/20160807012240/http://www.nrs.fs.fed.us/pubs/jrnl/2013/nrs_2013_pan_001.pdf|archive-date=7 August 2016}}</ref> 45 prosent av skoglandet ligg på [[Tropisk skog|tropiske breiddegrader]]. Den nest største delen av skogar finst i [[Subarktisk klima|subarktiske klima]], følgd av [[Temperert regnskog|tempererte]] og [[Subtropisk klima|subtropiske]] soner.<ref name=":1">{{Cite book |url=https://doi.org/10.4060/ca8985en |title=The State of the World's Forests 2020. In brief – Forests, biodiversity and people |publisher=FAO & UNEP |year=2020 |isbn=978-92-5-132707-4 |location=Rome, Italy |doi=10.4060/ca8985en}}</ref> Skog står for 75&nbsp;% av den totale primære produksjonen av [[biosfæren]] på jorda, og inneheld 80&nbsp;% av [[Biomasse|plantebiomassen]] på jorda. Nettoprimærproduksjonen er estimert til 21,9 [[Tonn|gigatonn]] biomasse per år for [[tropisk skog]], 8,1 for temperert skog og 2,6 for boreal skog.<ref name="yude" /> Skogar dannar særskilde ulike [[biom]] på ulike breiddegrader og høgdenivå, og med ulike nedbørsnivå og [[evapotranspirasjon]].<ref>{{Cite book |last=Holdridge |first=L.R. |url=http://reddcr.go.cr/sites/default/files/centro-de-documentacion/holdridge_1966_-_life_zone_ecology.pdf |title=Life zone ecology |publisher=Tropical Science Center |location=San Jose, Costa Rica |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005035018/http://reddcr.go.cr/sites/default/files/centro-de-documentacion/holdridge_1966_-_life_zone_ecology.pdf |archive-date=5. oktober 2016 |url-status=live}}</ref> Desse bioma inkluderer boreal skog i subarktiske klima, tropisk fuktig skog og tropisk tørr skog rundt [[Tropane|ekvator]] og temperert skog på middelbreiddegradane. Det blir danna skog i område på jorda med høg nedbør, medan tørre vilkår vil medføra ein overgang til [[savanne]]. I område med middels nedbørsnivå går skogen raskt over til savanne når delen av jord som er dekka av tre fell under 40 til 45 prosent.<ref>{{Kjelde www|url=https://phys.org/news/2011-10-forest-savanna-quickly.html|tittel=Forest and savanna can switch quickly|forfattar=Edwards|førenamn=Lin|verk=Phys.org}}</ref> Undersøkingar utført i [[Amazonas-regnskogen]] viser at tre kan endra nedbørsfrekvensen over ein region, og frigjera vatn frå blada sine i påvente av regn, noko som kan utløysa regntida tidlegare. På grunn av dette byrjar regn i Amazonas to til tre månader tidlegare enn klimaet elles ville tillate.<ref>{{Kjelde www|url=https://climate.nasa.gov/news/2608/new-study-shows-the-amazon-makes-its-own-rainy-season/|tittel=New study shows the Amazon makes its own rainy season|forfattar=Rasmussen|førenamn=Carol|verk=nasa.gov}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=https://www.science.org/content/article/trees-amazon-make-their-own-rain|tittel=Trees in the Amazon make their own rain|forfattar=Loomis|førenamn=Ilima}}</ref> [[Avskoging]] i Amazonas og menneskeskapte [[Klimaendring|klimaendringar]] har potensial til å forstyrra denne prosessen, og føre til at skogen går over ein terskel der han går over til savanne.<ref>{{Kjelde www|url=https://news.mongabay.com/2022/09/more-droughts-are-coming-and-the-amazon-isnt-ready-study/|tittel=More droughts are coming, and the Amazon can't keep up: Study|forfattar=Kimbrough|førenamn=Liz|verk=Mongabay}}</ref> Avskoging truer mange skogøkosystem. Avskoging finn stad når menneske fjernar tre frå eit skogområde ved å hogga eller brenna dei, anten for å hausta [[tømmer]] eller for å rydda jorda til jordbruk. Det meste av avskoginga i dag skjer i tropiske skogar. Størstedelen av denne avskoginga er på grunn av produksjon av fire råvarer: [[Trevirke|tre]], oksekjøt, [[Soyabønne|soya]] og [[palmeolje]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.livescience.com/27692-deforestation.html|tittel=Deforestation: facts, causes & effects|forfattar=Derouin|førenamn=Sarah|verk=Live Science}}</ref> I løpet av dei siste 2000 åra har arealet med skogdekke i [[Europa]] blitt redusert frå 80&nbsp;% til 34&nbsp;%. Større skogområde er òg blitt rydda i [[Kina]] og i det austlege [[USA]],<ref>{{Kjelde www|url=https://education.nationalgeographic.org/resource/deforestation/|tittel=Deforestation|utgjevar=National Geographic}}</ref> der berre 0,1&nbsp;% av jorda ligg uforstyrra att.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.nps.gov/im/ncrn/eastern-deciduous-forest.htm|tittel=Eastern Deciduous Forest (U.S. National Park Service)|verk=nps.gov}}</ref> Nesten halvparten av skogareala på jorda (49 prosent) er relativt intakte, medan 9 prosent finst i fragment med lite eller inkje samband. Tropisk og boreal barskog er minst fragmentert, medan subtropisk tørr og temperert marin skog er blant dei mest fragmenterte. Om lag 80 prosent av skogareala i verda finst i parker som er større enn {{Omrekning|1|e6ha}} . Dei resterande 20 prosenta ligg i meir enn 34 millionar stykke rundt om i verda - det aller fleste av desse er mindre enn 1000 hektar i storleik.<ref name=":1" /> Menneskesamfunn og skogar kan påverka kvarandre positivt eller negativt.<ref>{{Cite book |title=Forests and Society: Sustainability and Life Cycles of Forests in Human Landscapes |publisher=CABI |year=2007 |isbn=978-1-84593-098-1 |editor-last=Vogt |editor-first=Kristina A |pages=30–59 |chapter=Global Societies and Forest Legacies Creating Today's Forest Landscapes}}</ref> Skogane kan gje folk økosystemtenester, og kan vera turområde og turistattraksjonar. Skogar kan òg påverke helsa til menneske. Menneskeleg aktivitet, inkludert ikkje-berekraftig bruk av skogressursar, kan påverke skogøkosystema negativt.<ref>{{Cite web|date=7. februar 2019|title=Deforestation and Its Effect on the Planet|url=https://www.nationalgeographic.com/environment/article/deforestation|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210219000000/https://www.nationalgeographic.com/environment/article/deforestation|archive-date=19. februar 2021|access-date=21. juli 2021|website=[[National Geographic]] Environment|language=en}}</ref> == Definisjonar == [[Fil:Spiny Forest Ifaty Madagascar.jpg|mini|Tornete skog ved Ifaty på [[Madagaskar]], med ulike artar av ''[[Adansonia]]'' (baobab), ''[[Alluaudia procera]]'' og annan vegetasjon.]] [[Fil:Cleared and replanted forest, Naver Forest, Sutherland - geograph.org.uk - 6539763.jpg|mini|Felt og nyplanta skog i Sutherland i Skottland.]] Sjølv om ordet «skog» er i utbreidd bruk, finst det ikkje ein universelt anerkjend nøyaktig definisjon av det. Det finst meir enn 800 definisjonar på «skog» som blir brukte i heile verda.<ref name="unep">{{cite web|url=http://www.unep.org/vitalforest/Report/VFG-01-Forest-definition-and-extent.pdf|url-status=dead|archive-date=26. juli 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100726000000/http://www.unep.org/vitalforest/Report/VFG-01-Forest-definition-and-extent.pdf|title=Forest definition and extent|date=27. januar 2010|publisher=United Nations Environment Programme|access-date=16. november 2014}}</ref> Sjølv om ein skog vanlegvis blir definert av at det finst tre der, kan eit område som ikkje har tre under mange definisjonar likevel bli rekna som ein skog dersom det har vokse tre der i fortida, tre kjem til å veksa der i framtida,<ref name="ap862">{{Kjelde www|url=http://www.fao.org/docrep/017/ap862e/ap862e00.pdf|tittel=Forest Resources Assessment Working Paper 180|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150924131113/http://www.fao.org/docrep/017/ap862e/ap862e00.pdf|arkivdato=24 September 2015|forfattar=MacDicken|førenamn=Kenneth|utgjevar=[[Food and Agriculture Organization]] of the United Nations Forestry Department|vitja=16 November 2014}}</ref> eller det er blitt juridisk definert som ein skog, uavhengig av vegetasjonstype.<ref name="ipcc">{{Kjelde www|url=http://www.ipcc.ch/ipccreports/sres/land_use/index.php?idp=46|tittel=Land Use, Land-Use Change and Forestry|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20141129020202/http://www.ipcc.ch/ipccreports/sres/land_use/index.php?idp=46|arkivdato=29. november 2014|år=2000|editor=Watson|utgjevar=[[Intergovernmental Panel on Climate Change]]|vitja=16 November 2014}}</ref><ref>{{Kjelde www|url=http://www.forestfacts.org/l_3/forests_1.htm#1p1|tittel=Facts on Forests and Forestry|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20150508030720/http://www.forestfacts.org/l_3/forests_1.htm#1p1|arkivdato=8. mai 2015|forfattar=Menzies|førenamn=Nicholas|utgjevar=ForestFacts.org, a subsidiary of GreenFacts.org|vitja=16. november 2014}}</ref> Det finst tre breie kategoriar av definisjonar av skog som er i bruk: administrative, bruk av land og landdekke.<ref name="ipcc" /> Administrative definisjonar er juridiske tildelingar, og treng ikkje spegla kva type vegetasjon som veks på ein stad; eit område kan juridisk kallast «skog» sjølv om det ikkje veks tre på det.<ref name="ipcc" /> Definisjonar som gjeld bruk av land er baserte på det primære føremålet med jorda det er snakk om. I ein slik definisjon blir eit område som blir nytta for å hausta tømmer, inkludert område som er blitt rydda gjennom hogst, sjukdom, brann eller til bygging av vegar og infrastruktur, definert som skog, sjølv om dei ikkje har tre. Definisjonane som gjeld landdekke definerer skog basert på tettleiken av tre, område med trekronedekke eller område av jorda som er dekka av tverrsnittet til stammane (basalareal) som når over ein viss terskel.<ref name="ipcc" /> Denne typen definisjon byggjer på at det finst nok tre til å nå terskelen, eller i det minste nok umogne tre som vil nå terskelen når dei blir eldre.<ref name="ipcc" /> Under definisjonane knytte til landdekke er det stor variasjon på kva tilhøve det er mellom skogen, mark og [[savanne]]. Nokre definisjonar krev svært høge nivå av trekronedekke, frå 60&nbsp;% til 100&nbsp;%,<ref>{{Kjelde www|url=http://www.museum.state.il.us/muslink/forest/htmls/intro_def.html|tittel=Introduction: Definition of a Forest|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20141029231145/http://www.museum.state.il.us/muslink/forest/htmls/intro_def.html|arkivdato=29. oktober 2014|utgjevar=MuseumLink Illinois|vitja=16. november 2014}}</ref> noko som ekskluderer mark- og savanneområde som har lågare dekke. Andre definisjonar reknar savanna som ein type skog, og inkluderer alle område med trekronedkeke på over 10%.<ref name="ap862" /> Nokre område som er dekka av tre er juridisk definerte som jordbruksområde, til dømes [[Gran|granplantasjar]], etter austerriksk skoglov, når trea blir dyrka til [[juletre]] og er under ei viss høgd. === Norske definisjonar === Skogforvaltaren [[Knut Skinnemoen]] har formulert denne definisjonen av «skog»: Skog er eit område der det veks tre, og som elles oppfyller følgjande krav: * Trea må kunne nå ei viss høgd. Denne høgda er ikkje fast, men ved definisjon av [[fjellskog]]grensa er ho foreslått sett til 3 meter. * Trea må stå så tett at dei gjensidig påverkar kvarandre. Ved definisjon av fjellskoggrensa er minsteavstanden i skog sett til 30 meter. * Det tresette arealet må ha ein viss storleik, i det minste så stor at tresamfunnet er skikka til varig produksjon av trevyrke. * Tettleik og areal må til saman gje opphav til eit skogklima som skil seg frå [[klima]]et i området utanom skogen (i «omgivelsene»). Etter § 2 i den norske [[Skogbrukslova]] er skogsmark etter lova grunn som er skogproduserande, eller som etter ei samla vurdering er best eigna for skogproduksjon, og som ikkje er nytta til andre formål.<ref>{{Citation|title=Lov om skogbruk (skogbrukslova) - Kapittel 1. Innleiande føresegner - Lovdata|url=https://lovdata.no/dokument/NL/lov/2005-05-27-31/KAPITTEL_1#%C2%A71|website=lovdata.no|accessdate=2026-09-26}}</ref> == Evolusjonshistorie == Dei fyrste kjende skogane på jorda oppstod i den midtre [[devontida]] (for kring 390 [[Mya|millionar år sidan]]), då [[Cladoxylopsida]]-plantar som ''[[Calamophyton]]'' utvikla seg.<ref>{{cite journal|author=Davies, Neil S.|author2= McMahon, William J. |author3=Berry, Christopher M.|year=2024|url=https://orca.cardiff.ac.uk/id/eprint/166971/1/davies-et-al-2024-earth-s-earliest-forest-fossilized-trees-and-vegetation-induced-sedimentary-structures-from-the.pdf|title=Earth's earliest forest: fossilized trees and vegetation-induced sedimentary structures from the Middle Devonian (Eifelian) Hangman Sandstone Formation, Somerset and Devon, SW England|journal=Journal of the Geological Society|volume=181 |issue=4 |article-number=jgs2023-204 |doi=10.1144/jgs2023-204|bibcode=2024JGSoc.181..204D |archive-url=https://web.archive.org/web/20240309154116/https://orca.cardiff.ac.uk/id/eprint/166971/1/davies-et-al-2024-earth-s-earliest-forest-fossilized-trees-and-vegetation-induced-sedimentary-structures-from-the.pdf|archive-date=2024-03-09|url-status=live}}</ref> I seindevon dukka ''[[Archaeopteris]]'' opp, ein plante som både var tre- og [[bregne]]aktig og kunne bli 20 meter høg eller meir.<ref name=Devonian>{{cite web|url=http://www.devoniantimes.org/opportunity/forests.html |title=The First Forests |website=Devonian Times |access-date=9. mars 2024 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160510000000/http://www.devoniantimes.org/opportunity/forests.html|archive-date=10. mai 2016}}</ref> Slike plantar spreidde seg raskt gjennom verda, frå ekvator til subpolare breiddegrader.<ref name=Devonian/> Desse plantane var dei fyrste ein kjenner til som danna skugge med blada sine, og danna mold ved røtene. ''Archaeopteris'' var lauvfellande, og blada fall på skogbotnen der skuggen, molda og planteavfallet danna tidlege skogar.<ref name=Devonian/> Det falne organiske materialet endra ferskvassmiljøet ved å senka farten på det og tilføra næring. Dette gjorde at ferskvassfisk kunne leva i det.<ref name=Devonian/> == Skogtypar == [[Fil:Hellyer Gorge, Tasmania.jpg|mini|Temperert regnskog i [[Hellyer Gorge]] på [[Tasmania]].]] Globalt skil ein gjerne mellom fire [[økosystem|hovudøkosystem]]. Innanfor kvart av dei finst det mange undergrupper. # [[Eviggrønn]], [[tropisk regnskog]] # [[Tropisk lauvfellande skog]] # [[Temperert regnskog]] # Lauvfellande [[temperert lauvskog]] # [[boreal barskog|Nordleg (boreal) barskog]] == Primær- og sekundærskog == [[Fil:Brussels Zonienwoud.jpg|mini|Tett, jamn urskog av bøk (''[[Fagus sylvatica]]'') som er klare til å bli regenererte av småtre i undersjiktet, i [[Brussel]]-delen av [[Forêt de Soignes]]/[[Zoniënwoud]].]] '''Primærskog''' er skog som aldri har vore vesentleg påverka av menneskeleg aktivitet, og der dei naturlige [[økologi]]ske prosessane føregår uforstyrra. Desse skogane har ein unik økologisk verdi, sidan dei inneheld eit rikt biologisk mangfald og lagrar store mengder karbon, noko som bidrar til å dempe klimaendringar. I Noreg brukar ein ofte omgrepet [[urskog]] om primærskog, medan omgrepet [[naturskog]] (gammalskog) viser til skog som har vore minimalt påverka av menneske. Slike skogar er viktige referanseområde for økologiske prosesser og bevaring av sjeldne [[art]]ar. '''Sekundærskog''' er skog som har vokse opp igjen etter at den opphavlege, naturlege skogen (primærskogen) er blitt fjerna, enten gjennom [[hogst]], [[brann]] eller annen menneskeleg eller naturleg påverknad. Denne typen skog kan ha ein annan samansetnad av arter og struktur enn den opphavlege skogen, og han kan variere i alder og grad av [[regenerering i biologi|regenerering]]. Sekundærskog speler ei viktig rolle i [[økosystem]]et ved å bidra til [[karbon]]lagring, [[erosjon]]skontroll og [[habitat]] for ulike artar. Han kan også vera eit viktig ressursområde for lokalbefolkninga. == Skogøkologi == [[Fil:A wild mushroom found in a forested area of Uttarakhand, India..jpg|mini|Sopp og planteavfall på botnsjiktet i ein skog i [[Uttarakhand]] i India.]] Ein skog inneheld mange komponentar som grovt kan delast inn i to kategoriar: biotiske (levande) og abiotiske (ikkje-levande). Dei levande delane kan vera [[tre]], [[busk]]ar, [[lian]]ar, [[gras]] og andre [[urt]]ete plantar, [[mose]], [[algar]], [[sopp]], [[insekt]], [[pattedyr]], [[fuglar]], [[reptil]], [[amfibium]] og mikroorganismar som lever på plantar og dyr og i jorda. Abiotiske faktorar er til dømes sollys, mineral og næringsinnhald i jorda, topografi og atmosfæriske faktorar/klima.<ref>{{Citation|url=https://catchfoundation.in/blogs/the-forest-ecosystem|website=catchfoundation.in|title=The Forest Ecosystem: A Symphony of Life and Survival|date=2024-12-12|accessdate=2026-09-27}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Woo|first=Jun-Hyuk|last2=Lee|first2=Min-Ki|last3=Chun|first3=Jung-Hwa|last4=Lee|first4=Chang-Bae|date=2025-11-07|title=Forest Strata and Abiotic Factors Primarily Regulate Understory Species Richness Rather than Forest Type in a Temperate Forest of South Korea|url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12649900/|journal=Biology|volume=14|issue=11|pages=1565|doi=10.3390/biology14111565|issn=2079-7737|pmc=12649900|pmid=41300355|doi-access=free}}</ref> Mange soppartar lever i tett forhold med rotsystemet til plantar, og dannar saman ei sopprot (mykorrhiza). Då lever soppen rundt rota på tre og plantar, og samarbeider med planten ved å kunna transportere vann og næringsstoff til planten og får karbohydratar frå fotosyntesen til planten i bytte. Det er også funne døme på at plantar kan utveksla næring og informasjon via soppnettet.<ref>{{cite news|url=https://www.npr.org/sections/health-shots/2021/05/04/993430007/trees-talk-to-each-other-mother-tree-ecologist-hears-lessons-for-people-too|title=Trees Talk To Each Other. 'Mother Tree' Ecologist Hears Lessons For People, Too|date=4. mai 2021|first=Dave|last=Davies|publisher=NPR|work=Fresh Air}}</ref> Døme på artar som lever i slike symbiotiske forhold er plantar som [[Bjørkeslekta|bjørk]], [[bøk]] og [[Furufamilien|furu]], og soppar som [[kantarell]], [[raud skrubbsopp]] og [[peparriske]]. Nokre artar er særskild viktige for økosystemet, og blir dei borte får det store konsekvensar for mange andre artar. Desse artane blir kalla [[nøkkelart]]ar. Nokre døme på slike artar er [[maur]], [[gran]], [[furu]] og [[blåbærlyng]]. Andre artar er mindre vanlige og har liten innverknad på økosystemet i skogen. I eit skogøkosystem av [[Norden|nordisk]] type delar ein gjerne skogen inn i fire sjikt: * Tresjiktet * Busksjiktet * Feltsjiktet, beståande av gras, urter og lyng * Botnsjiktet, beståande av mosar, lav og krypande urter Det er fyrst og fremst feltsjiktet som blir brukt som kjennemerke for dei økologiske tilhøva. Det karakteriserer fuktforholda, næringstilstanden og lysforholda. Ved klassifiseringa brukast lister med karakteristiske artar, såkalla [[indikatorart]]ar. Av dei opphavlege skogane i verda er det berre dei tropiske regnskogane som over større område har bevart den naturlege artssamansettinga og dermed kan kallast urskogar. Av dei andre skogtypane finst det i dag berre mindre urskogsområde, anten som eit resultat av freding eller fordi dei hittil har vore utilgjengelege for økonomisk utnytting. Skogane har vore i tilbakegang heilt sidan steinalderen på grunn av [[avskoging i Afrika|avskoging]] for beiting og oppdyrking. Dei boreale barskogane har ikkje minka i omfang i like stor grad som dei andre, men moderne [[skogbruk]] har gjennom flatehogst og planting påverka den naturlege artssamansetjinga sterkt i retning av einsarta og einsaldra [[bestand]]. == Skogbelte == [[Fil:Adirondacks 2016 Cascade mountain hike.jpg|mini|[[Adirondackfjella]] i [[Upstate New York|Upstate]] [[delstaten New York|New York]] utgjer den sørlegaste delen av det austlege boreale overgangsområdet, ein del av taiga-biomet.]] [[Fil:Doi Pui mountains, Chiang Mai, Thailand.jpg|mini|Blanda lauvfellande og eviggrøn tropisk regnskog i Doi Pui-fjella i Thailand.]] «Skogbelte» viser til eit geografisk belte av skog som strekkjer seg aust-vest mellom visse breiddegrader, og strekkjer seg over land på eitt eller flere kontinent. Skogbeltet er avgrensa ved at det som [[biom]] delar visse økologisk] karakteristikkar, vanlegvis at det omfattar artar med ein viss gruppelikskap (til dømes [[bartre]] eller [[lauvtre]]), og ein viss likskap med omsyn til [[habitat]] eller levesett (til dømes lauvfelling). Dei store skogbelta i verden er i praksis ofte avgrensa av hovudskogtype og klimabelte. Nokre skogbelte utgjer eit [[økosystem]], men omgrepet er i mange tilfelle ikkje heilt presist. Nokre viktige skogbelte omfattar blant anna: * Ein nordleg, boreal barskog utgjer verdas lengste skogbelte, [[taiga|taigaen]],<ref>{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009010600049|tittel=Damms illustrerte verdens land|forlag=Damm|isbn=8251790301|utgivelsessted=[Oslo]|side=|utgivelsesår=1997}}</ref><ref>{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011052605096|tittel=Russland|forfatter=Rogde, Isak|forlag=Gyldendal undervisning|isbn=8205284709|utgivelsessted=Oslo|utgivelsesår=2002}}</ref> langs den nordlege halvkula, mellom ca. 50°N og 70°N breidd. Beltet er 1000 til 2000 km breitt.<ref name=":0" /> [[Nord-Europa]], nordlege [[Russland]] og [[Japan]], [[Alaska]], [[Canada]] og nordlege delar av [[USA]] er i stor grad dekka av barskog. Beltet har eksistert i om lag 275 millionar år. Dominerande treslag er ulike artar av [[gran]], [[furu]], [[einer]] og [[lerk]]. * Det ''sommargrøne lauvskogbeltet'' er smalt eller usamanhengande i Sentral-Asia og vider seg ut i mot Atlanterhavet og Stillehavet. Store delar av Vest-Europa, inkludert sørlege og vestlege kystar av Skandinavia, er omfatta av beltet.<ref name=":0">{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2017062107026|tittel=Plantegeografi|forfatter=Hafsten, Ulf|forlag=Tapir|isbn=8251900050|utgivelsessted=Trondheim|side=|utgivelsesår=1972}}</ref> Ein [[temperert lauvskog]] strekker seg i eit belte sør for den boreale barskogen, mellom ca. 50°N og 40°N frå [[Kina]] via det midtre og sørlege [[Russland]] og [[Mellom-Europa]] til midtre delar og [[Sørstatane]] i [[USA]], utanom Florida. Beltet fell saman med verdas viktigaste [[Jordbruk|jordbruksområde]], og lauvskogen er i stor grad felt. I [[Norge]] blir denne skogen kalla ''varmekjær''. Viktige treslag er [[eik]], [[bøk]], [[lønn]], [[lind]], [[hassel]] og [[kastanje]]. * Temperert og subtropisk (indomalayisk) barskog finst i høgareliggande fjellområde i [[Himalaya]], [[Pakistan]], [[Iran]], [[Etiopia]] og [[Andesfjella]]. Her dominerer artar av furu og gran. * [[Tropisk lauvfellende skog]] er lauvskog i tropiske strøk med tørketid, og som feller lauvet om hausten. Utbreiingsområdet omfattar høgareliggande og tørkeprega delar av [[Søraust-Asia]] og [[India]]. Jordbruk og plantasjedrift medfører at skogbeltet er sterkt utsett for hogst. Eit viktig treslag er [[teak]]. * [[Tropisk regnskog]] er lauvskog i tropiske, [[Ekvator|ekvatoriale]] og fuktige strøk som ikkje feller lauvet. Utbreingsområdet omfattar Søraust-Asia, India, [[Kongo]], [[Vest-Afrika]] og [[Amazonasbekkenet]], mellom ca. 10°N og 10°S. Høg temperatur og fukt gjev ei svært rask rotning slik at jorda her blir verande næringsfattig og sårbar for hogst. Tropisk regnskog har eksistert i om lag 60 millionar år. Viktige artar er [[eukalyptus]], [[Palme|palmar]], lianar og [[Epifytt|slyngplantar]]. ** I [[Randsone|randsonene]] i nord og sør blir beltet tidvis kalla for tropisk ''monsunskog''. Monsunskogen feller lauvet i tørketida og er ikkje så tettvaksen som regnskogen og det finst ofte store samanhengande skogar med same slag tre.<ref>{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014041108177|tittel=Geografi for den høgre skolen|forfatter=Haffner, Einar|forlag=Damm|utgivelsessted=Oslo|side=|utgivelsesår=1960}}</ref> * Ein sørleg, [[austral barskog]] finst i dei mest sørliggande områda langs den sørlege halvkula, dvs. i sørlege [[Chile]], [[Argentina]], fjellområde i [[Sør-Afrika]] og i [[Australia]] og [[New Zealand]]. == Sjå au == * [[Dvergskog]] * [[Galleriskog]] == Kjelder == {{fotnoteliste}} * Knut Skinnemoen: ''Skogskjøtsel'' ([[Landbruksforlaget]], 1969) {{refopning}} *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skog|Skog]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 21. september 2026.'' *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Forest|Forest]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 26. september 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{Wiktionary}} {{commonskat}} * [http://html.hisf.no/ANF/NFL/2F/naturkultur.htm Ingvar Leiv Leknes: Skogen og livet der i notid og fortid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140902203111/http://html.hisf.no/ANF/NFL/2F/naturkultur.htm |date=2014-09-02 }} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Skog| ]] [[Kategori:Økologi]] [[Kategori:Økosystem]] opn0n75rvi17frci9cjk3d0qgfbnt6j 0 26276 3674948 3425240 2026-09-27T11:38:19Z Johshh 122989 3674948 wikitext text/x-wiki [[Fil:Bhs_psalm1.png|mini|Salme 1 skriven på hebraisk - nynorsk ''Sæl er den mann som ikkje gjeng i raad med ugudelege og ikkje stend paa veg med syndarar og ikkje sit i sæte med spottarar, men som hev si lyst i Herrens lov og grundar paa hans lov dag og natt.'']] '''Salmane''', òg kalla ''Davidssalmane'', er ei av visdomsbøkene i [[Bibelen]]. Boka inneheld poetiske tekstar og er den lengste boka i [[Bibelen]]. Mange av tekstane er retta til [[Gud]].<ref name=SNL/> [[Fil:Psałterz florianski1.jpg|mini|venstre|Salme 1 i Sankt Florian-psalteret frå 1300- eller 1400-talet.]] Boka omfatter i alt 150 [[salme|salmar]] i ulike sjangrar.<ref name=SNL>{{Cite journal|last=Eidsvåg|first=Gunnar Magnus|date=2019-10-31|title=Salmenes bok|url=http://snl.no/Salmenes_bok|journal=Store norske leksikon|language=nb}}</ref> Nokre salmar er vekselsongar som har vore bruka i tidlege jødiske gudstenesteritual (til dømes salme 15 og 24), andre er skrivne for kongevigsling (t.d. salme 2 og 110). Salme 1 og salme 119 er læresalmar, medan dei fleste andre som ber preg av å vere [[bøn]]er, [[profeti]], [[ordtak|fyndord]] og lovprisingsvers. Dei er knytte til vidt forskjellige tidsperiodar; nokre omtaler hendigar etter bortføringa til [[Babylon]]. Tekstene skal ha vore skrivne av [[Moses]], [[David av Israel|David]] (vel sytti salmar er ''Davidssalmar''), [[Salomo]] (12 salmar), [[Asaf]] og fleire andre, ikkje alle er namngjevne. Fleire av tekstane har overskrifter, og i nokre er det ført opp musikalske uttrykk som vi ikkje sikkert kan tyde i dag. ==Namn== Det [[hebraisk]]e namnet på Salmane er ''Tehillím'' ([[hebraisk skrift]] {{hebraisk|תְּהִלִּים}} [təhil'līm]) eller ''sefer tehillim'', 'lovprisingsboka'. Det [[gresk]]e er ''Psalmoi'' (Ψαλμοί [psal'moj]). Dette er avleidd av ''psalmos'', 'lovsong', frå ''psallein'', 'å syngja til harpeakkompagnement'. Bokmålsnamnet er ''Salmenes bok''. Ein har også omtalt samlinga som ''Psalteren'', etter psalterion, eit strengeinstrument.<ref name=SNL/> ==Inndeling== [[Fil:Old Jerusalem Yochanan ben Zakai Synagogue Painting Psalm 137 (2).jpg|mini|Måleri i Yohanan ben Zakkai-synagogen i Jerusalem med tekst frå to salmar i Salmane.]] Tradisjonelt vert ''Salmane'' delte inn i fem delar: ''Første bok'', kap. 1-41, ''Andre bok'', kap. 42-72, ''Tredje bok'', kap. 73-89, ''Fjerde bok'', kap 90-106, og ''Femte bok'', kap. 107-150. Kvar av desse bolkane sluttar med eit lovprisningsord. Heile salme 150 er ei lovprising som avsluttar heile salmesamlinga. Tekstane er eit godt eksempel på den semittiske poesien frå oldtida. Dei inneheld opptakingar og [[parallellisme|parallellstrofar]], som er typisk for litteraturen. Dei tek opp mange av dei religiøse tankane som resten av [[Tanákh|Den hebraiske bibelen]] held fram. Dei gjev uttrykk for både lovprising, sorg, bøn og andre kjensler. Nokre av salmane er ''akrostiske''; det vi seie at dei er inndelte i avsnitt som begynner på forskjellige bokstavar i [[det hebraiske alfabetet]]. Salmane har alltid vore sentrale i den [[jødedommen|jødiske]] gudsdyrkinga. Dei blir òg rekna som sentrale skrift i [[kristendommen]]. Dei bibelske salmane har vore førebilete for den kristne [[salme]]diktinga. Vi finn mange av orda att i [[salmebok]]a, til dømes desse linene frå den 127. salmen som vi finn att i fedrelandssalmen til [[Elias Blix|Blix]]: :''Dersom Herren ikkje byggjer huset'' :''arbeider dei faafengt som byggjer på det.'' ==Overlevering== Den eldste tilnærma fullstendige utgåva av den hebraiske teksten er handskriftet [[Codex Leningradensis]] frå 1008. Dette blir nytta i dei fleste moderne bibelutgåver, både kristne og jødiske. Det finst òg eldre hebraiske handskrift som [[Codex Aleppo]] frå 900-talet og kring tretti [[Daudehavstekstar]], men desse er ikkje fullstendige.<ref name=SNL/> Salmane blei saman med heile den hebraiske bibelen omsett til gresk i ein jødisk kontekst frå 200-talet f.Kr. til det første hundreåret. Desse omsetjingane blei kalla [[Septuaginta]]. Talet på handskrifter av Salmane er høgt samanlikna med andre bibelske bøker.<ref name=SNL/> ==Sjå òg== *[[Hallel]] == Kjelder == {{refstart}} * ''Kunnskapsforlagets store norske leksikon'' (1980) * [http://www.nynorsk.no/mu/smio/bibelen/?del=Det%20Gamle%20Testamentet&bok=Salmarne Bibelen (1921) (Studentmaallaget i Oslo)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928013111/http://www.nynorsk.no/mu/smio/bibelen/?del=Det%20Gamle%20Testamentet&bok=Salmarne |date=2007-09-28 }} * [http://www.bibel.no/Hovedmeny/Nettbibelen.aspx?book=PSA&part=1&lang=2 Tekst etter Bibelselskapet (1978/85)] ---- *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Salmenes bok|Salmenes bok]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 16. februar 2007.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff== * [https://bibel.smio.no/salmarne Salmarne] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{Tanákh}} n28pnihbebq2gno2xlvhywqicutq6oq 0 26653 3674940 3575691 2026-09-27T11:31:47Z Johshh 122989 3674940 wikitext text/x-wiki '''Tredje mosebok''' er ei av bøkene i [[Gamletestamentet]] i [[Bibel]]en. Boka vert òg kalla ''Leviticus'' (levitboka eller gudstenesteboka) på latin og engelsk. == Bakgrunnsstoff == * [https://bibel.smio.no/tridje-mosebok Tridje Mosebok] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{tanákh}} {{religionsspire}} [[Kategori:Det gamle testamentet|Mosebok3]] [[Kategori:Torá|Mosebok3]] 7nzqcnpiu7ytll5pp1xb35sezsfl89b 0 27625 3674952 3372257 2026-09-27T11:41:25Z Johshh 122989 3674952 wikitext text/x-wiki [[Fil:Rembrandt Harmensz. van Rijn - Jeremia treurend over de verwoesting van Jeruzalem - Google Art Project.jpg|right|mini|'Jeremia jamrar seg over øydelegginga av Jerusalem'. Måleri av [[Rembrandt van Rijn]], ca. 1630]] '''Jeremias bok''' ([[hebraisk]] {{he|יִרְמְיָהוּ}} [jirməjāhū]) er ei av bøkene i [[Tanákh]]/[[Gamletestamentet]] i [[Bibelen]]. Ho skildrar livet og spådommane til [[profet]]en [[Jeremia]], som levde medan [[tempelet i Jerusalem|tempelet]] til [[Salomo]] stod og då kongeriket [[Judea]] blei erobra av [[Babylonia|babylonarane]]. == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Book of Jeremiah|Book of Jeremiah]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 15. november 2005.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * [https://bibel.smio.no/jeremia eremia] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{tanákh}} {{religionsspire}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tanákh]] [[Kategori:Det gamle testamentet]] 8482ath6wuf8h6izr8k91jqnl3uamhz 0 33110 3674939 3583171 2026-09-27T11:31:08Z Johshh 122989 3674939 wikitext text/x-wiki {{infoboks bok}} '''Andre mosebok''' er ei av dei fem [[mosebøkene]] i [[Tanakh|den jødiske Bibelen]], [[Det gamle testamentet]]. Boka blir også kalla ''Exodus'', då ho handlar om hebrearane si utferd frå [[Egypt]] under leiinga til [[Moses]]. Innan [[jødedommen]] har boka namn etter dei innleiande orda ''Ve-eleh shemoth'' ('og dette er namna'), ofte forkorta til «shemoth» (שמות). ==Handling== Andre mosebok følgjer livet til [[Moses]]. [[Gud]] kallar Moses til å føre folket sitt, [[israelittane]], ut av Egypt. [[Farao]] i Egypt vil ikkje la folket reise, fordi Gud «vil gjera hjartet hans ubøyeleg, så han ikkje lèt folket fara.»<ref>{{bibel.no|2. Mos|4,21}}</ref> Gud lar så ei rekkje landeplager ramme Egypt, slik at Moses til slutt kan leia folket sitt. Han reddar dei frå hæren til farao ved [[Raudehavet]], der han deler havet så folket kan krysse det tørrlagde elveleiet. Etter at israelittane har kome seg ut frå Egypt, openberrar Gud seg for Moses på [[Sinaifjellet]] og gjev han [[dei ti bodorda]]. ==Bruk i samfunnet== I [[Sverige]] blei ''Andre Mosebok'' trykt som tillegg til den svenske landsloven i 1608 og brukt som svensk [[straffelov]]. I [[Christian Vs Norske Lov|Christian 5.s danske og norske lov]] frå 1683 og 1687 var sjette bok (straffelovene) ordna etter dei ti bodorda.<ref>Hilde Sandvik og Geir Atle Ersland: ''Norsk historie'' (s. 226), Samlaget, Oslo 2008, {{ISBN|978-82-521-5182-4}}</ref> ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Andre mosebok|Andre mosebok]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 14. desember 2024.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * [https://bibel.smio.no/andre-mosebok Andre Mosebok] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{tanakh}} {{religionsspire}} [[Kategori:Det gamle testamentet|Mosebok2]] [[Kategori:Tanákh]] [[Kategori:Torá|Mosebok2]] 9i2gvs45x0i1n99xlhy1il4yf8bbyi5 0 33111 3674941 2858997 2026-09-27T11:32:14Z Johshh 122989 3674941 wikitext text/x-wiki '''Fjerde mosebok''' er ei av dei fem [[mosebøkene]] i [[Tanakh|den jødiske Bibelen]], [[Det gamle testamentet]]. På fagspråket [[latin]] blir ho kalla ''numeri'' (tala) og på [[hebraisk]] ''ba-midbar'' במדבר, (i ørkenen). Boka inneheld ei oppteljing av dei israelske stammene og fortel om ferda frå [[Sinai]] til [[Moab]], og klagane til folket på vegen. == Bakgrunnsstoff == * [https://bibel.smio.no/fjorde-mosebok Fjorde Mosebok] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{tanakh}} {{religionsspire}} [[Kategori:Det gamle testamentet|Mosebok4]] [[Kategori:Tanákh]] [[Kategori:Torá|Mosebok4]] cfyrp9ig49vbdkdvduwhuwy252gyxbh 0 41301 3674938 3652830 2026-09-27T11:30:36Z Johshh 122989 3674938 wikitext text/x-wiki [[Fil:Genesis-gersom-ben-mose-soncin.jpg|mini|Tittelbladet frå fyrste mosebok i den hebraiske Bibelen av Geršom ben Moše Soncin (1494)]] '''Første Mosebok''', også kallla '''Genesis''' ([[hebraisk]] בראשית ''Bereshit'' 'I byrjinga', [[gresk]] Γένεσις ''Génesis'', 'Byrjing') er den første [[bok]]a i [[Bibelen]], både den [[jødedommen|jødiske]] [[Tanakh]] og det [[kristendommen|kristne]] [[Det gamle Testamentet|gamle testamentet]]. Ho utgjer første del av [[Pentateuken]] – samlinga av dei fem [[mosebøkene]]. Innan [[jødedomen]] kjem boka først i [[Torá]], og dermed i [[Tanákh]]. Boka består av urhistoria, med skapingsskildringa og Israelsfolket si tidlege historie, fedrehistoria, med slektshistoria frå Adam og Eva, gjennom Noah og Abraham og fram til Josef og Israelsfolket sitt eksil i Egypt. Første Mosebok sluttar med Josef sin død i Egypt. [[Alexander Seippel]] omsette boka til [[norsk]] i 1905.<ref>{{Citation|title=Indeks:Fyrste Mose-bok, eller Upphavsboki.djvu – Wikikilden|url=https://no.wikisource.org/wiki/Indeks:Fyrste_Mose-bok,_eller_Upphavsboki.djvu|website=no.wikisource.org|accessdate=2026-05-09|language=nb}}</ref> == 1. Mosebok sin struktur == # 1-5 [[Skapingskildringa]], [[Adam]] og [[Eva]], [[Kain]], [[Abel]] og slektslina fram til [[Noah]] # 6-11 Forteljinga om storflaumen, [[Noahs ark]] og slektslina fram til [[patriarken Abraham|Abraham]] # 12-26 Abraham, hans historie og slekt, [[matriarken Sara|Sara]] og [[patriarken Isak|Isak]] # 27-37 Forteljinga om [[patriarken Jakob|Jakob]] (Israel) og hans slekt # 38-51 Forteljinga om [[patriarken Josef|Josef]], israelfolket fer til Egypt ==Kjelder== {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * [https://bibel.smio.no/fyrste-mosebok Fyrste Mosebok] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{GT}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Det gamle testamentet|Mosebok1]] [[Kategori:Tanákh|Mosebok1]] [[Kategori:Torá|Mosebok1]] [[Kategori:Første Mosebok| ]] sijo5zb0y6ir4k8woqrie4vrj7nrybw 3674955 3674938 2026-09-27T11:45:45Z Ranveig 39 Fmt. 3674955 wikitext text/x-wiki [[Fil:Genesis-gersom-ben-mose-soncin.jpg|mini|Tittelbladet frå fyrste mosebok i den hebraiske Bibelen av Geršom ben Moše Soncin (1494)]] '''Første Mosebok''', også kallla '''Genesis''' ([[hebraisk]] בראשית ''Bereshit'' 'I byrjinga', [[gresk]] Γένεσις ''Génesis'', 'Byrjing') er den første [[bok]]a i [[Bibelen]], både den [[jødedommen|jødiske]] [[Tanakh]] og det [[kristendommen|kristne]] [[Det gamle Testamentet|gamle testamentet]]. Ho utgjer første del av [[Pentateuken]] – samlinga av dei fem [[mosebøkene]]. Innan [[jødedomen]] kjem boka først i [[Torá]], og dermed i [[Tanákh]]. Boka består av urhistoria, med skapingsskildringa og Israelsfolket si tidlege historie, fedrehistoria, med slektshistoria frå Adam og Eva, gjennom Noah og Abraham og fram til Josef og Israelsfolket sitt eksil i Egypt. Første Mosebok sluttar med Josef sin død i Egypt. [[Alexander Seippel]] omsette boka til [[norsk]] i 1905.<ref>{{Citation|title=Indeks:Fyrste Mose-bok, eller Upphavsboki.djvu – Wikikilden|url=https://no.wikisource.org/wiki/Indeks:Fyrste_Mose-bok,_eller_Upphavsboki.djvu|website=no.wikisource.org|accessdate=2026-05-09}}</ref> == 1. Mosebok sin struktur == # 1-5 [[Skapingskildringa]], [[Adam]] og [[Eva]], [[Kain]], [[Abel]] og slektslina fram til [[Noah]] # 6-11 Forteljinga om storflaumen, [[Noahs ark]] og slektslina fram til [[patriarken Abraham|Abraham]] # 12-26 Abraham, hans historie og slekt, [[matriarken Sara|Sara]] og [[patriarken Isak|Isak]] # 27-37 Forteljinga om [[patriarken Jakob|Jakob]] (Israel) og hans slekt # 38-51 Forteljinga om [[patriarken Josef|Josef]], israelfolket fer til Egypt ==Kjelder== {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * [https://bibel.smio.no/fyrste-mosebok Fyrste Mosebok] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{GT}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Det gamle testamentet|Mosebok1]] [[Kategori:Tanákh|Mosebok1]] [[Kategori:Torá|Mosebok1]] [[Kategori:Første Mosebok| ]] 4lp2pauvynh096ajkcd9iehdi7j0a08 0 42287 3674915 3674784 2026-09-27T07:09:53Z Ranveig 39 La inn igjen referansar som var falne ut, fiksa nbsøk. 3674915 wikitext text/x-wiki {{Infoboks forfattar | fødd = {{Fødselsdato og alder|år=1975|månad=01|dag=9}} | fødestad = [[Volda]] | yrke = Lærar | nasjonalitet = Norsk | periode = 1998- | debut = ''Slaven av blåbæret'' }} '''Gunnhild Øyehaug''' ({{datoar}}) er ein norsk forfattar. Ho voks opp i [[Ørsta]] og er busett i [[Bergen]]. Øyehaug skriv på nynorsk. Ho underviser ved [[Skrivekunst-akademiet i Hordaland]].<ref>{{Cite journal|last=Nilsen|first=Anne Grete|date=2020-02-26|title=Gunnhild Øyehaug|url=http://snl.no/Gunnhild_%C3%98yehaug|journal=Store norske leksikon|language=nb}}</ref> Gunnhild Øyehaug har hovudfag i litteraturvitskap og ho er tilsett som lærar ved [[Skrivekunstakademiet i Hordaland]]. Ho har vore med i redaksjonen for tidsskriftet [[Vagant]], og frå 2005 til 2009 redigerte ho tidsskriftet ''[[Kraftsentrum]]'' saman med [[Olaug Nilssen]]. Ho debuterte i 1998 med diktsamlinga ''Slaven av blåbæret''. I 2004 vart novellesamling ''Knutar'' nominert til [[Brageprisen]]. I 2005 vart ho plukka ut av Bjørnsonfestivalens kunstnariske råd til å representere Noreg i det internasjonale festivalsamarbeidet Scritture Giovani. Ho vart i 2006 tildelt [[Bjørnsonstipendet]], og i 2007 fekk ho Tanums Kvinnestipend. ==Utgjevingar== *''Slaven av blåbæret'' &ndash; diktsamling (1998) *''Knutar'' &ndash; novellesamling (2004) *''Stol og ekstase'' &ndash; essays og noveller (2006) *''Vente, blinke'' &ndash; roman (2008) *''Knutar+'' &ndash; noveller (2012) *''Undis Brekke'' &ndash; roman (2014) *''Kvinner i for store herreskjorter'' &ndash; filmmanus (saman med Yngvild Sve Flikke) (2015) *''Draumeskrivar'' &ndash; novellesamling (2016) *''Miniatyrlesingar'' &ndash; essay (2017) *''Presens maskin'' &ndash; roman (2018) *''Vonde blomar'' &ndash; noveller (2020) [[Kolon forlag]] *''Hjartet i skalkeskjulet'' &ndash; essay (2022) Kolon forlag. *''Gunnhild, kona till Eirik Blodøks &ndash;'' skodespel (2023) Kolon forlag *''Her kjem sola &ndash;'' roman (2024) Kolon forlag *''Samla noveller &ndash;'' noveller (2025) Kolon forlag ==Omsetjingar== *[[Sonja Åkesson]]: ''11 dikt om einsemd'' (2009) *[[Christophe Tarkos]]: ''Kasser'' (m. Cathrine Strøm, 2011) ==Prisar og utmerkingar== *[[Bjørnsonstipendet]] 2006, for «sitt skakke blikk på verda, sin absurde humor og si evne til å skape eit særeige, medvite språk» (juryen si grunngjeving) *[[Tanums Kvinnestipend]], 2007 *[[Nynorsk litteraturpris]] 2008 for ''Vente, blinke'' *[[Doblougprisen]], 2009 *[[Sultprisen]], 2009 *[[Prins Eugens kulturpris]], 2010 *[[O. Henry prize for short fiction]], 2022<ref>{{Citation|title=Announcing the Winners of the 2022 O. Henry Prize for Short Fiction|url=https://lithub.com/announcing-the-winners-of-the-2022-o-henry-prize-for-short-fiction/|website=Literary Hub|date=2022-04-04|accessdate=2025-08-18|language=en-US}}</ref> *[[Nynorsk litteraturpris]], 2024<ref>{{Citation|title=Nynorsk litteraturpris 2024 går til Gunnhild Øyehaug|url=https://www.forfattersentrum.no//artikler/nynorsk-litteraturpris-2024-gar-til-gunnhild-oyehaug|website=www.forfattersentrum.no|accessdate=2025-08-18|language=no}}</ref> * [[Nynorskstipendet til Vestland fylkeskommune]], 2025<ref>{{Citation|title=Gunnhild Øyehaug får nynorskstipend frå Vestland fylkeskommune|url=https://www.vestlandfylke.no/nyheitsarkiv/2025/gunnhild-oyehaug-far-nynorskstipend-fra-vestland-fylkeskommune/|website=www.vestlandfylke.no|accessdate=2025-12-12|language=nn}}</ref> * Aschehougprisen, 2026<ref>{{Citation|title=Gunnhild Øyehaug årets vinner av Aschehougprisen|url=https://www.aftenposten.no/kultur/i/Wv3l8g/gunnhild-oeyehaug-aarets-vinner-av-aschehougprisen|website=www.aftenposten.no|date=2026-08-27|accessdate=2026-09-26|language=nb}}</ref><ref>{{Citation|title=To store priser på noen få dager til Gunnhild Øyehaug|url=https://www.forfattersentrum.no//artikler/vi-gratulerer-gunnhild-oyehaug-med-aschehougprisen-2026|website=www.forfattersentrum.no|accessdate=2026-09-26|language=no}}</ref> * [[Samlagsprisen]], 2026<ref>{{Citation|title=Samlagsprisen til Gunnhild Øyehaug|url=https://www.mynewsdesk.com/no/samlaget/pressreleases/samlagsprisen-til-gunnhild-oeyehaug-3463383|website=Mynewsdesk|date=2026-08-31|accessdate=2026-09-26|language=no}}</ref> ==Kjelder== {{referansar}} ==Bakgrunnsstoff== * {{nbsok|2=bøker av|1=Gunnhild Øyehaug}} {{litteraturspire}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske romanforfattarar]] [[Kategori:Norske lyrikarar]] [[Kategori:Norske novelleforfattarar]] [[Kategori:Norske essayistar]] [[Kategori:Nynorskforfattarar]] [[Kategori:Folk frå Ørsta]] [[Kategori:Vinnarar av Doblougprisen]] [[Kategori:Vinnarar av Nynorsk litteraturpris]] [[Kategori:Vinnarar av Bjørnsonstipendet]] kzmbxv2r7k6r43v4nv6vk86yvy2e7de 0 46234 3674821 3673846 2026-09-26T12:54:34Z TU-nor 12071 3674821 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|by|kart=Map_cz_Tachov_kroton.svg | andre namn = | bilete = Impression from Tachov (4).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Tachov | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Tachov (2015).png | våpen = Tachov znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 947,76<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 35660 | folketal1type = kommune | folketal1 = 12510 | folketal_by = 11888 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Tachov'''{{mrk|[[tysk]] ''Tachau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tachov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. Byen ligg ved elva [[Mže]]. ==Historie== Området var folkesett av menneske kring 8000–6000 f.Kr. Den fyrste dokumentasjonen som nemner Tachov er frå 1115. Kong [[Ottokar II av Böhmen]] (1233–1278) bygde ei ny borg med eit stort rundt steintårn her. Han grunnla også ein by med ein mur rundt ved borga.<ref name=history>{{cite web |title=Historie Města Tachova|url=https://www.tachov-mesto.cz/historie-mesta-tachova.html|publisher=Město Tachov|language=cs|access-date=2021-06-14}}</ref> Under [[Husittarkrigane]] (1419–1434) var byen kringsett fleire gonger og teken. Husittgeneralen [[Prokop den store]] sigra under [[slaget ved Tachov]] i 1427. Byen blei også kraftig skadd under [[Trettiårskrigen]] (1618–1648). Fram til 1918 var Tachov (som Tachau) del av [[Det austerrikske keisarriket]], og distriktshovudstad for Tachau. I 1938 blei byen okkupert av tyske styrkar som del av [[Sudetenland]]. Dei fleste tyskspråklege innbyggjarane blei forviste i 1945 (jf. [[Beneš-dekreta]]). Området blei deretter berre delvis folkesett att, for det meste av tsjekkarar og slovakarar, men også av tilflytta rumenarar og ukrainarar. Seinare blei det skipa ei [[uran]]gruve her som trekte til seg arbeidarar. Etter [[Fløyelsrevolusjonen]] som enda kommunisttida i 1989 blei gruva stengd. {{Befolkningsutviklingstabell |align=none|cols=3 |1869|5433 |1880|5572 |1890|5680 |1900|6590 |1910|7814 |1921|7902 |1930|8189 |1950|4843 |1961|5606 |1970|8435 |1980|11847 |1991|12833 |2001|12696 |2011|12548 |2021|12510 |kjelde=Folketeljingar<ref>{{cite web |title=Historický lexikon obcí České republiky 1869–2011 – Okres Tachov|url=https://www.czso.cz/documents/10180/20537734/130084150327.pdf/28cbd664-6c61-4c29-927a-0b3701d7fe76?version=1.2|publisher=Czech Statistical Office|pages=17–18|language=cs|date=2015-12-21}}</ref><ref>{{cite web |title=Population Census 2021: Population by sex|url=https://vdb.czso.cz/vdbvo2/faces/en/index.jsf?page=vystup-objekt-parametry&z=T&f=TABULKA&sp=A&skupId=4429&katalog=33515&pvo=SLD21001-OB-OK|work=Public Database|publisher=Tsjekkisk statistisk sentralbyrå|date=2021-03-27}}</ref>}} == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Tachov.png|mini|250px|Det administrative området til Tachov innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Tachov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Tachov omfattar 27 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Bor i Tachov|Bor]]''' * [[Brod nad Tichou]] * [[Broumov i Tachov|Broumov]] * [[Ctiboř i Tachov|Ctiboř]] * [[Částkov]] * [[Dlouhý Újezd]] * [[Halže]] * [[Hošťka]] * ''[[Chodová Planá]]'' * [[Chodský Újezd]] * [[Kočov]] * [[Lesná]] * [[Lestkov]] * [[Lom u Tachova]] * [[Milíře]] * [[Obora i Tachov|Obora]] * '''[[Planá i Tachov|Planá]]''' * '''[[Přimda]]''' * [[Rozvadov]] * [[Staré Sedliště]] * [[Staré Sedlo i Tachov|Staré Sedlo]] * ''[[Stráž i Tachov|Stráž]]'' * [[Studánka]] * '''[[Tachov]]''' * [[Tisová i Tachov|Tisová]] * [[Třemešné]] * [[Zadní Chodov]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Tachov SO || 34 790 || 35 328 || 35 660 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Tachov''' || 12 510 |- | style=text-align:left; | [[Planá i Tachov|Planá]] || 5 292 |- | style=text-align:left; | [[Bor i Tachov|Bor]] || 4 301 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chodová Planá}} || 1 805 |- | style=text-align:left; | [[Přimda]] || 1 404 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stráž i Tachov|Stráž}} || 1 203 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Sedliště}} || 1 190 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Tachov''' || 11 888 |- | style=text-align:left; | [[Planá i Tachov|Planá]] || 4 869 |- | style=text-align:left; | [[Bor i Tachov|Bor]] || 2 572 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chodová Planá}} || 1 546 |- | style=text-align:left; | [[Přimda]] || 816 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stráž i Tachov|Stráž}} || 791 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Sedliště}} || 745 |- |} ===Bydelar i Tachov=== Bydelane og tettstadene i Tachov: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Tachov || 7 134 |- ! '''Tachov by''' ! style=text-align:right; | 11 888 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bíletín}} || 13 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malý Rapotín}} || 30 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mýto i Tachov|Mýto}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Oldřichov}} || 80 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Světce}} || 37 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velký Rapotín}} || 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vilémov i Tachov|Vilémov}} || 136 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vítkov i Tachov|Vítkov}} || 136 |- ! Tachov kommune !style=text-align:right; | 12 510 |- |} == Kjende folk frå byen == * [[Moses Taku]] (1200-talet), rabbinar * [[Franz Rumpler]] (1848–1922), målar * [[Mordecai Schornstein]] (1869–1949), sjefrabbinar i København * [[Rudolf Böttger]] (1887–1973), målar * [[Karel Sperber]] (1910–1957), kirurg ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tachov|Tachov]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 4. februar 2023.'' {{refslutt}} <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == *[http://www.tachov-mesto.cz Tachov] {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Tachov]] [[Kategori:Kommunar i Tachov okres|Tachov]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Tachov]] 5u0oxxhx5jfuporov3qvclhxirooe2b 0 53333 3674942 2450483 2026-09-27T11:33:00Z Johshh 122989 3674942 wikitext text/x-wiki '''Josvas bok''' ([[hebr.]] {{he|סֵֽפֶר יְהוֹשֻֽׁעַ}} ['se:fer Jəho:'šua‘]) er den 6. boka i [[bibelen]]. Boka følgjer rett etter [[mosebøkene]] og er dimed rekna som den fyrste historieboka i det [[kristendommen|kristne]] [[gamle testamantet]], og den fyrste av dei tidlege profetane i det [[jødedommen|jødiske]] [[Tanákh]]. Josvas bok er nemnt for Josva, [[Moses]] sin etterfølgjar som leiaren for [[Jødar|det jødiske folket]], som er den viktigaste personlegdommen i hendingane som boka fortel om. Boka handlar om korleis [[Israelsstammane]] hærtok [[Kanaan]] etter å ha fare over [[elva Jordan]], og korleis det nytekne landet vart delt opp mellom dei tolv stammane. Dei siste delane av boka skildrar Josva sin siste talet til Israelarane, nasjonalpakta som var gjort i [[Sikem]], og Josva sin daude. == Bakgrunnsstoff == * [https://bibel.smio.no/josva Josva] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{religionsspire}} {{Tanákh}} j8ljzlb3yjlbkisytwwb56gy8lwzy6n 0 54861 3674953 3472001 2026-09-27T11:41:49Z Johshh 122989 3674953 wikitext text/x-wiki <!--''[[The book of Daniel|Daniels bok]]'' er òg den norske tittelen på ein roman av [[E. L. Doctorow]]--> '''Daniels bok''' ([[hebraisk]] ''Sefer Daniel'') er ei av bøkene i [[det gamle testamentet]]. Ho har namn etter protagonisten i skriftet, ein [[Daniel i Bibelen|Daniel]] som i følgje boka skal ha arbeidd i [[Babylonia]] i tida frå om lag 605 fvt. til kort etter 539 fvt. (eksiltida). I den eldste tradisjonen vert Daniels bok rekna som profetisk, men i den jødiske [[Tanakh]] vert Daniels bok rekna med i «skriftene», ikkje [[profet]]ane. I kristen tradisjon fylgjer ein vanlegvis rekkjefølgja frå [[Septuaginta]], der Daniels bok er plassert mellom Esekiel og Hosea. == Bakgrunnsstoff == * [https://bibel.smio.no/daniel Daniel] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{GT}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Det gamle testamentet]] qqyl4mjcr4bzo18stu07te7m9fbntqp 0 55146 3674959 3659057 2026-09-27T11:49:27Z Johshh 122989 3674959 wikitext text/x-wiki [[Fil:El Greco 034.jpg|mini|[[Evangelisten Johannes]] måla av [[El Greco]].]] '''Evangeliet etter Johannes''' (''Johannesevangeliet'') er ei bok som inngår i [[Det nye testamentet]]. Det forkortast ''Joh.''. På originalspråket har evangeliet tittelen Κατά Ιωάννην, ([[gresk]] for ''etter Johannes''). Symbolsk vert evangelisten [[Johannes]] gjerne framstilt som ei [[Evangelistsymbol|ørn]]. Innhaldsmessig skil Johannesevangeliet seg markant frå dei tre evangelia etter [[Evangeliet etter Matteus|Matteus]], [[Evangeliet etter Markus|Markus]] og [[Evangeliet etter Lukas|Lukas]]; desse tre vert kalla synoptiske evangelium, sidan det går an å jamføre dei kapittel for kapittel. Johannesevangeliet gjev eit noko anna bilete av [[Jesus Kristus|Jesu]] historiske vyrke,med unntak av sjølve lidingssoga. Det tek berre opp eit lite utval (sju) underverk som han skal ha utført, og framstiller dei som symbol for Jesu guddom. Johannesevangeliet inneheld få [[likning]]ar. Jesus talar i staden biletleg med underliggande meiningar. Det typiske for teologien i dette skriftet er den såkalla høgkristologien, dvs. at Jesus blir presentert som Messias/Kristus, verdsens frelsar, alt frå første side og jamstilt med Faderen (Eg og Faderen er eitt, Joh. 10,30). Johannesevangeliet har alltid vore rekna som det som var skrive sist av evangelia, slik er det òg plassert i [[Bibelen]]. Moderne forskarar daterer det til mellom 90-100 e Kr. Forfattaren er ukjend, men etter kristen tradisjon vart det nedskrive av læresveinen og [[apostelen Johannes]]. == Innhald == {{sitat3|tekst=I upphavet var ordet, <br/> og ordet var hjaa Gud,<br/> og ordet var Gud. |kjelde=Joh. 1,1}} ''Johannesprologen'' (kap. 1.1-18)<ref>[http://www.bibel.no/Hovedmeny/Nettbibelen.aspx?book=JHN&chapter=1&verse=1&lang=2 Joh. 1,1-18]</ref> innleier evangeliet. Prologen, som opphavleg kan vere skriven som ein salme, omtalar Kristi preeksistensielle tilvære som [[Logos]] (Ordet) hos [[Gud|Gud Faderen]] frå opphavet,og om korleis ordet vart menneske. Denne prologen skil seg mykje frå fødselsforteljingane vi finn i dei synoptiske evangelia. Johannesevangeliet er aleine om Jesu samtale med [[Nikodemos]]. Eit stort fokus ligg på [[påske]]veka. I siste halvdel av evangeliet (frå kap. 11) får vi høyre om hendingane rundt Jesu siste veke; hans død og oppstode. == Forfattarar og datering == [[Fil:P52 recto.jpg|mini|venstre|Papyrusfragment frå det andre hundreåret med tekst frå Johannesevangeliet]] Tradisjonen har sidan [[200-talet]] peika ut apostelen Johannes som forfattar. Denne er i [[evangeliet]] omtalt som ''den læresveinen som Jesus hadde kjær'' (Joh. 21.20).<ref>[http://www.bibel.no/Hovedmeny/Nettbibelen.aspx?book=JHN&chapter=21&verse=20&lang=2 Joh. 21,20]</ref> I 21.24 står det at det er den læresveinen som vitnar om hendingane i evangeliet. Somme har av dette slutta at det må vere nokre av tilhengarane hans som har skrive ned evangeliet, kanskje på oppdrag av evangelisten sjølv. Kritikarar har meint at kapittel 21 er eit seinare tillegg for å peike ut Johannes som forfattar. Dei fleste moderne forskarar reknar med at forfattaren er ein ukjend person, og at det er usannsynleg at han var augnevitne sidan nedteikningane skjedde så pass lang tid etter Jesu liv. Dei fleste av dagens forskarar held evangeliet for å ha vore skrive mellom år 90-100. Men ettersom [[tempel]]et i [[Jerusalem]] er skildra som om det eksisterer, kan det ha vore skrive ned før tempelet vart øydelagt i år 70. Det finst òg forskarar som meiner evangeliet først stod ferdig omkring år 140. Det eldste [[papyrus]]fragmentet med Johannesevangeliet er datert til perioden 110-160. Det inneheld Joh 18.31-33 og 18.37-38.<ref>[http://www.bibel.no/Hovedmeny/Nettbibelen.aspx?book=JHN&chapter=18&verse=31&lang=2 Joh. 18,31-38]</ref> I det minste desse avsnitta må då ha vore skrive før denne tida. == Målgruppe == {{sitat3|tekst=For so elska Gud verdi at han gav Son sin, den einborne, so kvar den som trur paa honom, ikkje skal verta fortapt, men hava ævelegt liv. |kjelde=Joh. 3,16 (etter [[Studentmaallaget si bibelumsetjing]], 1921)}} Dei tre synoptiske evangelia (Matteus, Markus og Lukas) skil seg frå Johannesevangeliet ved at Johannesevangeliet er tilpassa den romerske måten å rekne tida på. I Matt. 27.45<ref>[http://www.bibel.no/Hovedmeny/Nettbibelen.aspx?book=MAT&chapter=27&verse=45&lang=2 Mat. 27,45]</ref> er Jesus krossfest ved den sjette timen, men i Joh. 19:14<ref>[http://www.bibel.no/Hovedmeny/Nettbibelen.aspx?book=JHN&chapter=19&verse=14&lang=2 Joh. 19,14]</ref> står det at er Jesus hos [[Pontius Pilatus|Pilatus]] den sjette timen. Alle evangelia er likevel samde om at Jesus er hos Pilatus til morgongry. Årsaka till denne skilnaden er at Johannesevangeliet reknar døgnet frå midnatt til midnatt, presis som vi gjer i Europa i dag. Jødane rekna derimot med døgnet frå kvelden, slik at [[sabbat]]en begynner på fredag ettermiddag. Den jødiske tidfestinga er rekna om til romersk tidfesting, og denne skilnaden viser at Johannesevangeliet er skrive for eit publikum som reknar døgnet på romersk vis. == Referansar == {{fotnoteliste}} == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Johannesevangeliet|Johannesevangeliet]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 3. mars 2007.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{Commonskat|Gospel of John}} * [https://bibel.smio.no/evangeliet-etter-johannes Evangeliet etter Johannes] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{NT}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Det nye testamentet]] olzrns5oe96wzaewgw8q7ifpk6qc9bx 0 55771 3674956 3649522 2026-09-27T11:47:12Z Johshh 122989 /* Bakgrunnsstoff */ 3674956 wikitext text/x-wiki '''Evangeliet etter Matteus''' er eit av [[dei synoptiske evangelia]] og er i den kanoniske rekkjefølgja den første boka i [[Det nye testamentet]]. Evangeliet er etter tradisjonen skrive av [[apostel]]en [[Apostelen Matteus|Matteus]]. På [[gresk]] er tittelen Κατά Μαθθαίον eller Κατά Ματθαίον. [[Fil:Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|mini|''[[Caravaggio]]: Matteus’ inspirasjon'']] [[Evangelist]]en Matteus vert symbolisert med eit [[Evangelistsymbol|menneske]] med eller utan venger (ikkje ein engel, som det ofte vert sagt). == Innhald == Matteusevangeliet inneheld fem store talar som Jesus har halde: :1. [[Bergpreika]] (kap 5-7) :2. Utsendingstalen (kap 10) :3. Likningstalen (kap 13) :4. Disippeltalen (kap 18) :5. Talen med dei skriftlærde om endetida (kap 23-25) Det ser ut til at Matteus har strukturert evangeliet rundt desse talane, kvar tale sluttar med ein formel som viser at talen er over. Etter ei innleiing (prolog) i kapittel 1-2 følgjer fem blokkar, kvar av dei inneheld først forteljarstoff og så talestoff. Evangeliet sluttar, likt med dei andre evangelia, med eit klimaks i forteljinga om Jesu liding, død og oppstode. Unikt for Matteus er forteljingane om [[Jesus Kristus|Jesu]] fødsel og barndom, fleire [[likning]]ar (til dømes skatten og perla og dei ti brurmøyane) samt ein hel del Jesuord (til dømes om jordas salt og verdas ljos eller ulv i saueham). Matteusevangeliet er og aleine om ordet om [[Peter]] som klippa. Særstoffet utgjer i alt ein fjerdedel av evangeliet. Dessutan inneheld Matteusevangeliet mange sitat frå [[Det gamle testamentet]]. {{sitat3|tekst=Samla dykk ikkje skattar på jordi, der mol og makk et og øyder, og tjuver bryt seg inn og stel! |opphav=<small>Matt. 6,19 ([[Studentmaallaget si bibelumsetjing]] 1921)</small> }} == Teologi == Matteus legg vekt på at Jesus er Davids son, den [[Messias]] som var lova i Det gamle testamentet. Men [[Messias]] vart ikkje teken vel imot av alle [[israel]]arane. Han svarte ikkje til forventingane for korleis Messias skulle vere, og han omdefinerte Guds folk, slik at sjuke, ureine, innvandrarar med fleire vart tekne med blant Jesu læresveinar. Evangelisten kritiserer jødane hardt, ikkje minst dei lærde i landet. Samtidig har evangeliet med mange av Jesu rosande ord til jødane, fleire som ikkje er nemnde i dei andre evangelia. Meir enn dei andre evangelistane legg Matteus positiv vekt på lova (sjå [[Bergpreika]]). Når israelarane ikkje godtok Jesus som Messias, vart òg "[[heidning]]ane" innbodne til å ta del i [[Guds rike]], sjå til dømes i [[misjon]]sbodet som avsluttar Matteusevangeliet. Matteus legg òg vekt på at Jesu guddom: Engelen seier til [[Maria]] at barnet skal heite "[[Immanuel]]" som tyder "Gud med oss", Matt 1:23), Jesus lover at "der to eller tre er samla i mitt namn, der er eg mitt imellom dei" (Matt 18:20), og Jesu siste ord i evangeliet, "eg er med dykk alle dagar så lenge verda står" (Matt 28:20). {{sitat3|tekst= Gakk daa ut, og gjer alle folki til læresveinar, med di de døyper deim til namnet aat Faderen og Sonen og den Heilage Ande, og lærer deim aa halda alt det som eg hev bode dykk. Og sjaa, eg er med dykk alle dagar so lenge verdi stend! |kjelde=<small>Matt. 28,19-20</small> }} == Historie == Det ser ut til at Matteus har bruka [[Markusevangeliet]] som ei kjelde, eller kanskje både Markus og Matteus har bruka eit ukjend evangelium, ofte kalla Q-kjelda, som kjelde. Første gongen Matteus vert sitert, er i [[Ignatios av Antiochia|Ignatios']] brev som vart skrivne rundt [[105]]-[[110]] e.Kr.). Då var altså dette evangeliet kjent i store delar av [[kyrkja]]. Evangeliet har altså truleg vorte nedskrive ein gong mellom [[65]] - [[100]] e.Kr. Fleire av breva i Det nye testamentet, som er datert mellom 50 og 80 e.Kr., viser til Jesu undervisning slik ho er framstilt i Matteusevangeliet. Blant anna må forfattaren av [[Jakobs brev]] ha kjend innhaldet i Bergpreika. Det er uklart om desse nytestamentlege skrifta byggjer på minnet eller munnlege tradisjonar, eller om dei byggjer på framstillinga i evangeliet etter Matteus. Forfattaren viser ikkje til seg sjølv i evangeliet, men etter kyrkjeleg tradisjon vart det forfatta av [[apostel]]en [[Matteus]]. Forfattaren meistrar både [[gresk]] og [[hebraisk språk]] (og mest sannsynleg [[arameisk]]) (jf 1,22f; 2,23; 21,42) og kjenner godt til rabbinsk skrifttolking. Han er dermed godt kjend med jødisk historie, sedar, tankar og folkegrupper. Matteus vel ofte å sitere det ''hebraiske'' gamle testamentet og ikkje det greske. Det er ikkje unaturleg å konkludere med at forfattaren var ein skriftlærd jøde. Forfattarens språkkunnskapar gjer det problematisk å identifisere evangelisten [[Matteus]] med Jesu [[læresvein]], [[toll]]aren [[Matteus]] (Matt 10:1). === Stad === Det er vanskeleg å avgjere kor evangeliet er forfatta, men det kan vere skrive i Syria, gjerne i [[Antiokia]] (dagens [[Antakya]]). Antiokia hadde ei stor jødisk forsamling, og der voks det relativt tidleg fram ein stor kristen kyrkjelyd (jf [[Apostelgjerningane]] kap. 11). === Målgruppe === Den sterke tilknytinga til Det gamle testamentet og fleire jødiske trekk ved evangeliet gjer det sannsynleg at forfattaren har hatt jødekristne som målgruppe, men ikkje nødvendigvis ein spesiell kristen kyrkjelyd. == Bakgrunnsstoff == {{commonskat|Gospel of Matthew}} * [https://bibel.smio.no/evangeliet-etter-mattaeus Evangeliet etter Mattæus] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) == Litteratur == * Kjelder: Artikkelen byggjer på ei omsetjing frå svensk og norsk bokmåls Wikipedia * Brown, Raymond E., ''An introduction to the New Testament'', (The Anchor Bible reference library), New York : Doubleday, 1997. {{NT}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Det nye testamentet]] [[Kategori:Matteusevangeliet| ]] 4fvod6yc76dzphkbzv0l7tujtk5jriz 0 55860 3674957 3668585 2026-09-27T11:47:49Z Johshh 122989 /* Bakgrunnsstoff */ 3674957 wikitext text/x-wiki [[Fil:SchutternGospelsFolio71vIncMark.jpg|mini|Innleiinga til Markus-evangeliet. Handskrift frå [[mellomalderen]]]] '''Evangeliet etter Markus''', er eit av [[dei synoptiske evangelia]] og er i den [[kanon]]iske rekkefølgja den andre boka i [[Det nye testamentet]]. Etter tradisjonen skal evangeliet vere skrive av Johannes Markus, og det er det eldste og kortaste av evangelia. [[Evangelisten Markus]] vert symbolisert ved ei [[Evangelistsymbol|løve]] med eller utan venger. == Innhald == Evangeliet er skrive på [[gresk]]. Språket er enkelt med trekk frå gresk folkespråk, [[latin]] og [[semittiske språk]]. Evangelisten [[Markus]] er i blant meir detaljert enn til dømes [[Matteus]]; ofte skildrar han kjenslene til personane han fortel om. Markusevangeliet inneheld mindre talestoff enn dei andre evangelia og legg i staden meir vekt på handling. I staden for å fortelje kva [[Jesus Kristus|Jesus]] ''seier'', så fortel Markus kva han ''gjer''. Karakteristisk for språkføringa er ordet «straks» (frå gresk ''evtys''), det vert brukt for å drive handlinga framover. Det er vanleg å dele evangeliet inn i to hovuddelar med følgjande underinndelingar: Markus-evangeliet har ei stutt innleiing, her får ein høyre om [[døyparen Johannes]] og Jesu [[dåp]] og freisting. Så går handlinga over til å fortelja om Jesu virke i [[Galilea]]. Eit viktig vendepunkt er [[Apostelen Peter|Peter]] si vedkjenning i kapittel 8. Deretter fortel evangeliet om Jesus i [[Jerusalem]]. Evangeliet når eit klimaks i forteljinga om Jesu liding, død og oppstode. I dei eldste og beste handskriftene sluttar Markus-evangeliet med vers 16,8; vi får høyre om kvinnene som finn grava tom og får høyre at Jesus er oppstaden. Avslutninga, som fortel om Jesus som syner seg for læresveinane og Kristi himmelfart, må vere skriven til seinare. {{sitat3|tekst=Den som vil vera stor millom dykk, lyt tena dei andre, og den som vil vera den fyrste av dykk, lyt vera træl for dykk alle. For Menneskesonen er 'kje heller komen for å tenast, men for aa tena og gjeva sitt liv til løysepeng for mange.|opphav=<small>Mark. 10,43-45 ([[Studentmaallaget si bibelumsetjing]], 1921)</small>}} == Mysteriet == Markus-evangeliet fortel om Messias som ein løyndom eller ei gåte. ''Løyndom'', gresk ''mysterion''. I Markus-evangeliet opptrer fem løyndomsmotiv: * Den kristologiske løyndommen (at Jesus er Guds son) * Løyndommen om Menneskesonen (at Menneskesonen må lide) * Løyndommen om Gudsriket (at Gudsriket ikkje berre er framtid, men òg notid) * Løyndommen i likningane * Løyndommen i undergjerningane (som først vert forståelege etter Jesu død og oppstode) == Forfattar == [[Fil:MarkEvangelist.jpg|mini|''Illustrasjon av Markus – evangelieskrift frå 1500-talet'']] Tradisjonen frå oldkyrkja har halde Johannes Markus, ein av [[Apostelen Paulus|Paulus]]’ (og Peters) medarbeidarar, for å vere den som skreiv ned dette første evangeliet. Markus er nemnd i [[apostelgjerningane]] og brevlitteraturen. Det eldste vitnemål vi har til forfattarspørsmålet er [[Papias]] (ca. 65–ca. 145 e. Kr.), ein [[biskop]] i byen [[Hierapolis]] i [[Litleasia]] (dagens [[Tyrkia]]). Dessutan tyder ei evangelieoverskrift (gresk ''KATA MARKON'') frå ca 110 e. Kr. på at ein Markus har vore forfattaren.. Ingen andre er nemnde som moglege forfattarar Forfattaren skriv ein enkel gresk, han har kjennskap til [[arameisk språk]] og har hatt kjennskap til latin. Det har vore vanleg å rekne med at Markus-evangeliet (eller ein protoutgåve av dette evangeliet) har vore nytta som ei hovudkjelde òg for [[evangeliet etter Matteus|Matteus-evangeliet]]. Ein kritisk forskar vil konkludere med at forfattaren er ukjend, men det vil ikkje vere uråd å tenkje seg at Johannes Markus kan vere forfattaren av Evangeliet etter Markus. == Når og kor er det skrive? == Det er usemje om når evangeliet er skrive. Somme vil seie så tidleg som 40- eler 50-talet e Kr, eit fleirtal av forskarane meiner at 60- og 70-talet er nærare sanninga. Det er vanskeleg å avgjere kor evangeliet er forfatta, men det kan ha vore skrive i [[Roma]]. Der var det ein stor [[kristendommen|kristen]] kyrkjelyd, og både Paulus og Peter leid martyrdøden der. Både Ireneus og Clemens hevdar at Markus skreiv i Roma. == Målgruppe == Det at Markus brukar latinske uttrykk og at han forklarer jødiske skikkar og arameiske uttrykk, er blant momenta som peikar på evangeliet har vore skrive for ei heidningkristen forsamling. == Evangeliet etter Markus som teater == I 1995 skapte skodespealeren [[Svein Tindberg]] teaterhistorie då han, aleine på scena, framførte ''Evangeliet etter Markus'' i meir enn 200 teaterforestillingar. Regissør for oppsetjinga var [[Kjetil Bang-Hansen]]. Framføringa var nyskapande på den måten at historia vart framført som om det var første gongen ho vart fortalt, og evangelieteksten fekk stå på eigne føter, ordrett gjengjeven frå Mark. 1,1 til 16,8. ==Kjelder == {{refopning}} * Brown, Raymond E., ''An introduction to the New Testament'', (The Anchor Bible reference library), New York : Doubleday, 1997. ---- *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Evangeliet etter Markus|Evangeliet etter Markus]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 5. mars 2007.'' *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gospel of Mark|Gospel of Mark]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, og «[[:sv:Markusevangeliet|Markusevangeliet]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}} den 5. mars 2007.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == ;Nettstader {{commonskat|Gospel of Mark}} {{Wikisource2|:no:Evangeliet_etter_Markus}} * [https://bibel.smio.no/evangeliet-etter-markus Evangeliet etter Markus] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) ;Litteratur * Brown, Raymond E., ''An introduction to the New Testament'', (The Anchor Bible reference library), New York : Doubleday, 1997. {{NT}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Det nye testamentet]] hdd00x59x3twet0uub4ooiia3spmq9h 0 55932 3674958 3387237 2026-09-27T11:48:14Z Johshh 122989 /* Bakgrunnsstoff */ 3674958 wikitext text/x-wiki [[Fil:Byzantinischer Maler um 1020 003.jpg|mini|Byrjinga av Lukas-evangeliet på gresk i eit [[Austromarriket|bysantinsk]] manuskript frå rundt 1020.]] '''Evangeliet etter Lukas''' er eit av [[dei synoptiske evangelia]] og er i den [[kanoniske]] rekkefølgja den tredje boka i [[Det nye testamentet]]. Boka inneheld mellom anna [[Juleevangeliet]]. Både språklege og teologiske fellestrekk viser at Lukas-evangeliet (''Luk'') og [[Apostegjerningane]] ''Apg'' har same forfattar. [[Evangelisten Lukas]] vert [[symbol]]sk framstilt som ein [[Evangelistsymbol|okse]] med eller utan venger. == Datering == Som for dei tre andre evangelia er dateringa av Lukas-evangeliet usikker. Ho er avhengig av dateringa av [[Evangeliet etter Markus|Markus-evangeliet]], som Lukas kan ha brukt som kjelde, og av [[Apostelgjerningane]], som er skrivne etter evangelieteksten som eit framhald til denne. I vanleg historisk-kritisk bibelforsking vert Markus-evangeliet datert til ca. år [[70]] e.Kr., og Apostelgjerningane til eit år mellom [[80]] og [[100]] e.Kr.. Evangeliet etter Lukas må då ha vore skrive i tidsrommet 75-100 e.Kr. Etter ein meir konservativ tradisjon vert evangeliet datert til åra 40-60 e.Kr. [[Fil:Meister des Evangeliars Ottos III. 001.jpg|mini|[[Evangelisten Lukas]]. Miniatyr frå [[Reichenau]] frå rundt 1000.]] == Opphav == Som for dei andre evangelieskrifta er også opphavsmannen til ''Lukas-evangeliet'' ukjend. Det er ikkje heilt korrekt å kalle han «[[forfattar]]». Skrivande redaktør er ei rettare skildring av rolla hans, slik han sjølv skriv i innleiingsversa: «Mange har freista å skriva opp det som hende hjå oss, slik vi har fått det oppgjeve av dei som frå fyrste stund var augnevitne - - - eg har sett meg føre at eg vil skrive det opp for deg i samanheng.» {{sitat3|flyt=venstre|tekst=Det er alt mange som har teke seg til aa setja upp ei fraasegn um dei hendingarne som hev gjenge fyre seg hjaa oss, so som dei hev bore det fram dei som fraa fyrsten var augnevitne og ærendesveinar aat ordet. Difor hev eg og sett meg fyre at eg vilde granska alt vel fraa grunnen, og so skriva det upp aat deg, gjævaste Teofilus - , stykke for stykke, soleis som det heng saman, so du kann sjaa kor truverdig ho er den soga som du hev høyrt.|kjelde=Luk 1,1-4 ([[Studentmaalaget si bibelumsetjing]], 1921}} Opphavsmannen hevder altså ikkje sjølv å vere augnevitne, men å vere ein formidlar av eksisterande overleveringar. I følgje tradisjonen er opphavsmannen [[lækjar]]en [[Lukas]], som mellom anna er nemnd i Kol 4.14. Tradisjonen vert styrkt av det lærde språket i evangeliet, og at dedikasjonen i innleiingsversa har fellestrekk med medisinske læreboker frå oldtida. Men desse trekka har evangeliet òg til felles med historiebøker frå oldtida, og mange vil karakterisere forfattaren som ein historikar - ein som gjer greie for hendingane slik dei har skjedd. <br clear=all> == Innhald == {{Kolonnar |width=320px |col1 = * ''' ''Innleiing'' ''' kap&nbsp;1: 1-4 * ''' ''Forteljingar om Jesu barndom'' ''' kap&nbsp;1:5 - 2:52 ** ''Døyparen Johannes skal bli fødd '' 1:5 - 1:25 ** ''Bodskapen til Maria'' 1:26 - 1:38 ** ''Maria og Elisabet'' 1:39 - 1:46 ** ''Marias lovsong'' 1:47 - 1:56 ** ''Johannes blir fødd'' 1:57 - 1:67 ** ''Sakarjas lovsong'' 1:68 - 1:80 ** ''[[Juleevangeliet|Jesus blir fødd]]'' 2:1 - 2:20 ** ''Jesus får namn'' 2:21 ** ''Jesus blir boren fram i tempelet'' 2:22 - 2:28 ** ''Simeons lovsong'' 2:29 - 2:40 ** ''Jesus som tolvåring i tempelet'' 2:41 - 2:52 * ''' ''Jesus gjerningar vert førebudd'' ''' kap&nbsp;3:1 - 4:13 ** ''Døyparen Johannes står fram'' 3:1 - 3:20 ** ''Jesus blir døypt'' 3:21 - 3:22 ** ''Jesu ættetavle'' 3:23 - 3:38 ** ''Jesus blir freista'' 4:1 - 4:13 * ''' ''Jesus i Galilea'' ''' kap&nbsp;4:14 - 9:50 ** ''Jesus i synagogen i Nasaret'' 4:14 - 4:30 ** ''Ein dag i Kapernaum'' 4:31 - 4:42 ** ''Peters fiskefangst'' 5:1 - 5:11 ** ''Den spedalske mannen'' 5:12 - 5:16 ** ''Den lamme mannen'' 5:17 - 5:26 ** ''Jesus kallar Levi'' 5:27 - 5:28 ** ''Fest og faste'' 5:29 - 5:39 ** ''Jesus og sabbaten'' 6:1 - 6:11 ** ''Jesus kallar dei tolv apostlane '' 6:12 - 6:16 ** ''Jesus forkynner og lækjer'' 6:17 - 6:20 ** ''Slettepreika'' 6:20 – 6:49 *** ''Sæle og usæle'' *** ''Elsk fiendane dykkar!'' *** ''Døm ikkje!'' *** ''Treet og fruktene'' *** ''Huset bygd på fjell'' ** ''Offiseren i Kapernaum'' 7:1 - 7:10 ** ''Jesus vekkjer opp sonen til enkja i Nain'' 7:11 - 7:17 ** ''Jesus svarar døyparen Johannes'' 7:18 - 7:23 ** ''Jesus vitnar om Johannes'' 7:24 - 7:35 ** ''Kvinna som fekk syndene sine tilgjevne'' 7:36 - 7:50 ** ''Kvinner som følgde Jesus'' 8:1 - 8:3 ** ''Likninga om såmannen'' 8:4 - 8:15 ** ''Likninga om oljelampa'' 8:16 - 8:18 ** ''Jesu sanne skyldfolk'' 8:19 - 8:21 ** ''Jesus stiller stormen'' 8:22 - 8:25 ** ''Mannen frå gravholene'' 8:26 - 8:39 ** ''Dotter til Jairus og kvinna som rørte ved Jesu kappe'' 8:40 - 8:56 ** ''Jesus sender ut apostlane'' 9:1 - 9:6 ** ''Herodes spør om Jesus'' 9:7 - 9:9 ** ''Jesus mettar fem tusen'' 9:10 - 9:17 ** ''Peter vedkjenner seg si tru, og Jesus talar om at han skal døy og stå opp att'' 9:18 - 9:22 ** ''Å følgja Jesus'' 9:23 - 9:27 ** ''Disiplane får sjå Jesu herlegdom'' 9.28 - 9:36 ** ''Jesus lækjer ein gut med ei vond ånd'' 9:37 - 9:43 ** ''Jesus talar igjen om at han skal lida og døy'' 9:43 - 9:45 ** ''Kven er den største?'' 9:46 - 9:48 ** ''For eller imot'' 9:49 - 9:50 |col2 = * ''' ''Reisa til Jerusalem'' ''' kap&nbsp;9:51 - 19:28 ** ''Jesus og samaritanane'' 9:51 - 9:56 ** ''Jesus krev alt'' 9:57 - 9:62 ** ''Jesus sender ut dei syttito'' 10:1 - 10:12 ** ''Verop over byar i Galilea'' 10:13 - 10:16 ** ''Dei syttito kjem tilbake'' 10:17 - 10:20 ** ''Kven Sonen er'' 10:21 - 10:24 ** ''Den miskunnsame samaritanen'' 10:25 - 10:37 ** ''Jesus hos Marta og Maria'' 10:38 - 10:42 ** ''Jesus lærer disiplane å be'' 11:1 - 11:13 ** ''Jesu makt over vonde ånder'' 11:14 - 11:28 ** ''Ei vond ætt krev teikn'' 11:29 - 11:32 ** ''Lampa og auget'' 11:33 - 11:36 ** ''Mot dei skriftlærde og farisearane'' 11:37 - 11:54 ** ''Modig vedkjenning'' 12:1 - 12:12 ** ''Likninga om den rike bonden'' 12:13 - 12:21 ** ''Ver ikkje urolege! 12:22'' - 12:34 ** ''Ver førebudde når Menneskesonen kjem!'' 12:35 - 12:48 ** ''Ikkje fred, men strid'' 12:49 -12:53 ** ''Å tyda tida'' 12:54 - 12:59 ** ''Vend om!'' 13:1 - 13:5 ** ''Fikentreet som ikkje bar frukt'' 13:6 - 13:9 ** ''Jesus lækjer ei kvinne på sabbaten'' 13:10 - 13:17 ** ''Likningane om sennepsfrøet og surdeigen'' 13:18 - 13:21 ** ''Den tronge døra'' 13:22 - 13:30 ** ''Jesus og Herodes'' 13:31 - 13:22 ** ''Klage over Jerusalem '' 13:34 -13:35 ** ''Å lækja på sabbaten'' 14:1 - 14:6 ** ''Den som set seg sjølv lågt, skal setjast høgt'' 14:7 - 14:14 ** ''Det store gjestebodet'' 14:15 - 14:24 ** ''Kva det kostar å vera ein disippel'' 14:25 - 14:35 ** ''Likningane om sauen, mynten og sønene'' 15:1 - 15:32 ** ''Likninga om forvaltaren som handla klokt'' 16:1 - 16:13 ** ''Lova og Guds rike'' 16:14 - 16:18 ** ''Likninga om den rike mannen og Lasarus'' 16:19 - 16:31 ** ''Forføring og tilgjeving'' 17:1 - 17:4 ** ''Tru og teneste'' 17:5 - 17:10 ** ''Den takksame samaritanen'' 17:11 - 17:19 ** ''Når Guds rike kjem'' 17:20 - 17:37 ** ''Likninga om enkja og dommaren'' 18:1 - 18:8 ** ''Likninga om farisearen og tollaren'' 18:9 - 18:14 ** ''Jesus og borna'' 18:15 - 18:17 ** ''Jesus og den rike mannen'' 18:18 - 30 ** ''Jesus talar tredje gongen om at han skal døy og stå opp att'' 18:31 - 34 ** ''Den blinde mannen ved Jeriko'' 18:35 - 18:43 ** ''Sakkeus'' 19:1 - 19:10 ** ''Likninga om punda'' 19:11 - 19:27 |col3 = * ''' ''Jesus i Jerusalem'' ''' kap&nbsp;19:28 - 21:38 ** ''Jesus rid inn i Jerusalem'' 19:28 - 19:40 ** ''Jesus græt over Jerusalem '' 19:41 - 19:44 ** ''Tempelet skal vera eit bønehus'' 19:45 - 19:47 ** ''Jesu fullmakt'' 20:1 - 20:8 ** ''Likninga om vinbøndene og arvingen'' 20:9 - 20:19 ** ''Er det rett å svara skatt til keisaren?'' 20:20 - 20:26 ** ''Oppstoda frå dei døde'' 20:27 - 20:40 ** ''Kven Messias er'' 20:41 - 20:44 ** ''Åtvaring mot dei skriftlærde'' 20:45 - 20:47 ** ''Den fattige enkja som gav'' 21:1 - 21:4 ** ''Jesus talar om tidene som skal koma'' 21:5 - 21:38 * ''' ''Jesu liding og død'' ''' kap&nbsp;22:1 - 23:56 ** ''Samansverjing mot Jesus'' 22:1 - 22:6 ** ''Det siste måltidet'' 22:6 - 22:13 ** ''Nattverden'' 22:14 - 22:23 ** ''Avskilsord til dei tolv'' 22:24 - 22:38 ** ''I Getsemane'' 22:39 - 22:46 ** ''Jesus blir teken til fange'' 22:47 - 22:53 ** ''Peter fornektar Jesus'' 22:54 - 22:62 ** ''Jesus for Det høge rådet'' 22:63 - 22:71 ** ''Jesus for Pilatus'' 23:1 - 23:7 ** ''Jesus for Herodes'' 23:8 - 23:12 ** ''Pilatus feller dommen'' 23:13 - 23:25 ** ''Jesus blir krossfest'' 23:26 - 23:43 ** ''Jesus døyr'' 23:44 - 23:49 ** ''Jesus blir gravlagd'' 23:50 - 23:55 * ''' ''Oppstoda'' ''' kap&nbsp;24:1-53 ** ''Jesus står opp'' 24:1 - 24:12 ** ''Jesus syner seg for Emmaus-vandrarane'' 24:13 - 24:35 ** ''Jesus syner seg for læresveinane'' 24:36 - 23:43 ** ''Oppdrag og avskil'' 24:44 - 24:53 }} == Karakteristikk == Den språklege stilen er lærd. Jesu liding, død og oppstode står i sentrum. Formålet er å fortelje historia om Guds frelsande handlingar på ein måte som overtyder mottakaren slik at han trur det han høyrer eller les. Han fortel ei historie som [[Gud]]s plan; eit drama med [[Jesus Kristus]] og læresveinane hans i sentrum. Guds plan er skandaløs – Jesus er stadig i selskap med samfunnets utskot, slike som tollaren [[Sakkeus]] (Luk 19,1-10). Kvinner har ei viktig rolle som disiplar, han omtaler til og med ei profetkvinne (Luk 2,36). Skandalens høgdepunkt er avrettinga av hovudpersonen, Guds son, som utstøytt og vanhelga. Lukas tar i sitt evangelium med dei fleste av dei forteljingane som finst i Markus-evangeliet, men føyer til ein del nytt materiale, blant anna forteljinga om Jesu fødsel, det såkalla [[Juleevangeliet]] (Luk 2,1–20). {{sitat3|tekst=Nei, nar du gjer gjestebod, so bed fatige, kryplingar, halte, blinde! Daa vert du sæl; for dei hev ingen ting aa gjeva deg att, men du faar lika for det naar dei rettferdige stend upp att. |opphav=<small>Luk 14,13-14 ([[Studentmaallaget si bibelumsetjing]], 1921)</small> }} Ifølgje bibelforskarar er det truleg at Lukas hadde to skriftlege kjelder, dels [[Markusevangeliet]], dels ei tapt samling med jesusord, som vert kalla [[Q-kjelda]]. Andre forskarar har påstått at Lukas gir kvinner ei meir sentral rolle i historiene enn dei andre evangelistane.<ref>[http://catholic-resources.org/Bible/Synoptics_Women.htm], Women in the synoptic gospels</ref> Forskarane er også samde om at Lukasevangeliet mest truleg er skrive i eit gresk miljø.<ref>[http://catholic-resources.org/Bible/Evangelists.htm], Who Really Wrote the Gospels, and Why Should We Care?</ref> == Målgruppe == Forfattaren stiller skriftet til [[Teofilus]] – eit gresk namn som tyder «den som elskar Gud». Dette kan forståast på to måtar: Det kan vere ein mann ved namn [[Teofilus]] (som ikkje var uvanleg), eller det kan forståast symbolsk; at Teofilus er eit akronym som omfattar alle dei som vil ta imot bodskapen skriftet ber med seg. ==Kjelder== === Referansar === <references/> == Bakgrunnsstoff == {{Commonskat|Gospel of Luke}} * [https://bibel.smio.no/evangeliet-etter-lukas Evangeliet etter Lukas] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{NT}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Det nye testamentet]] [[Kategori:Utvalde artiklar 2012]] qm1lgicy3llj3h9ct0ru95pezh453fq 0 57304 3674960 3141285 2026-09-27T11:50:01Z Johshh 122989 /* Bakgrunnsstoff */ 3674960 wikitext text/x-wiki '''Apostelgjerningane''' er ei bok i [[Det nye testamentet]]. Boka følgjer rett etter dei fire [[evangelium|evangelia]] i [[Bibelen]], og er den siste av dei ''historiske bøkene'' i Det nye testamentet. Ho handlar om [[apostel|apostlane]] og deira verksemd den første tida etter [[krossfestinga av Jesus]]. {{sitat|tekst=Dei som no tok imot hans ord, dei vart døypte, og den dagen vart det lagt til umkring tri tusund sjæler. Og dei heldt trutt og fast ved læra aat apostlarne og samfundet og brødbrjotingi og bønerne. Og der kom otte paa kvar sjæl, og det vart gjort mange under og teikn ved apostlarne. Og alle dei truande heldt seg saman og hadde allting til sameiga.<br />Og eigedomarne sine og godset selde dei og skifte det ut til alle, etter som nokon hadde trong til.|opphav= Apg 2, 42-45 ([[Studentmaallaget si bibelumsetjing]], 1921) }} == Peter == Som [[Lukas-evangeliet]] vert apostelgjerningane innleia med ein dedikasjon til ''[[Teofilus]]''. Så held boka fram med [[Kristi himmelfartsdag|| Kristi himmelferd]], i tradisjonen datert til 14. mai år [[33]]. Deretter følgjer forteljinga om den første kristne [[kyrkjelyden]] som vart grunnlagt [[pinse]]dagen, 10 dagar etter Jesu himmelsferd. Her står [[apostelen Peter]] fram som ein leiar i kyrkjelyden, og Peters tale den første pinsedagen er gjengjeve. Boka fortel vidare om bøn og samhald i den første kyrkjelyden, og om sterk auke i talet på kristne læresveinar. Etter [[Heilage Stefan|Stefanus]] leid [[martyr]]døden starta ei bølgje av forfølging av dei kristne, slik at dei spreidde seg vide – og slik vart òg [[kristendommen]] spreidd i eit vidare område. == Paulus == [[Fil:Conversión de San Pablo.jpg|mini|høgre|Paulus si omvending]] Boka fortel vidare om [[Apostelen Paulus|Paulus]] si omvending på vegen til [[Damaskus]]. Etter forteljinga om den første [[heidningkristen|heidningkristne]] kyrkjelyden og forfølgingane som leidde til [[apostelen Jakob]]s martyrdød, går forfattaren over til å skildre misjonsferdene til Paulus. Paulus første misjonsferd, til mellom anna [[Kypros]] og [[Frygia]] i [[Litleasia]] (kap. 13 og 14), er sidan tidfesta rundt år 47, den andre, gjennom Litleasia til [[Hellas]] (kap. 15-18), er tidfesta til år 50-52 og den tredje, som òg gjekk gjennom Litleasia til Hellas] (kap. 18-21) er tidfesta til år 53-57. Boka vert avslutta med Paulus ferd med båt mot Roma. Reisa ender med forlis og berging på [[Malta]]. Derfrå reiste dei med eit nytt skip nordover og kjem til Roma ca. år 60. {{sitat|tekst=So stod daa Paulus fram midt paa Aeropogos og sagde:<br /> «De ateniske menner!<br />Eg ser ser at de i alle maatar er mykje annsame i dykkar gudsdyrking; for daa eg gjekk ikring og saag paa heilagdomarne dykkar, fann eg og eit altar med den innskrifti: «For ein ukjend Gud». Det som de daa dyrkar utan aa kjenne det, det forkynner eg dykk.» |opphav= Apg 17, 22-23 (Studentmaalaget si bibelumsetjing, 1921) }} == Boka == Etter tradisjonen er Apostelgjerningane nedskrivne av [[evangelisten Lukas]] i Roma rundt år [[64]]. Andre meiner boka er nedskriven i [[Filippi]], [[Alexandria]] eller [[Antiokia]]) . Hovudargumentet for årstalet er at verken Paulus’ eller Peters martyrdød rundt år [[64]] eller forfølgingane av dei kristne som keisar [[Nero]] starta på slutten av [[60-talet]] er nemnde. Apostlane Peter og Paulus er hovudpersonane i Apostelgjeningane. Verksemda til dei andre apostlane er berre så vidt nemnd. Så kjelder kan Lukas ha bruka dels munnlege opplysningar, dels skriftlege nedteikningar. Han stod i nært samband med Paulus, og kan ha reist i lag med han delar av misjonsreisene. Fleire av skildringane hans kan derfor ha vore sjølvopplevde. Men det kan òg tenkast at desse vi-passasjane berre er eit stilistisk verkemiddel forfattaren brukar. == Kjelder == {{refstart}} * Artikkelen byggjer på ei omsetjing av tilsvarande artikkel i Svensk Wikipedia. * Tidfesting dels etter Det norske bibelselskap (1978) * [http://www.bibel.no/Hovedmeny/Nettbibelen.aspx?book=ACT&part=2&lang=2 Tekst etter Bibelselskapet (2005)] {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{Commonskat|Acts of the Apostles}} * [https://bibel.smio.no/evangeliet-etter-johannes Apostelgjerningarne] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{NT}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Det nye testamentet]] 4yaln6lq9cz20e9er94on7oayp0ba52 0 57486 3674826 2975729 2026-09-26T13:03:55Z TU-nor 12071 3674826 wikitext text/x-wiki {{Infoboks fjell | kategori = [[fjellkjede]] | namn = Dei moravisk-schlesiske Beskidane | bilete = Smrk (Moravian-Silesian Beskids, CZE) - mountain in early spring.jpg | biletstorleik = | bilettekst = Nordsida av [[Smrk i Beskidane|Smrk]]massivet tidleg på våren | høgd = 1323 | land = Tsjekkia | land1 = Slovakia | fjellkjede = Beskidane | primærfaktor = | koordinatar = | lettrute = }} '''Dei moravisk-schlesiske Beskidane''' ([[tsjekkisk]] Moravskoslezské Beskydy) er ei fjellkjede i [[Tsjekkia]] med ein mindre del i [[Slovakia]]. Ein mindre austleg del av fjella er ein del av det historiske området [[Cieszyn Silesia]]. Dei moravisk-schlesiske Beskidane utgjer den største delen av det verna landskapet [[Beskydy]] (tsjekkisk: Chráněná krajinná oblast Beskydy eller CHKO Beskydy). 80 % av fjella er dekte av skog, hovudsakleg [[gran]], som i delar av området er kraftig øydelagd av utslepp frå industriområdet [[Ostrava]]. Området er ein populær feriestad både om vinteren (Bílá, Pustevny) og sommaren, med senter i landsbyar ved foten av fjella ([[Frýdlant nad Ostravicí]], [[Frenštát pod Radhoštěm]], [[Rožnov pod Radhoštěm]]). Dei moravisk-schlesiske Beskidane er ein del av [[Karpatane|Vest-Karpatane]], og består hovudsakleg av [[flysj]] med bratte skråningar (særleg i nord). Det høgaste punktet er [[Lysá hora]] med ei høgd på 1&nbsp;323 meter, og vert rekna som den mest regnfulle staden i Tsjekkia med ein midla årsnedbør på rundt 1&nbsp;500 mm. [[Radhošť i Beskidane|Radhošť]] på 1&nbsp;129 meter er eit anna velkjend fjell. Fjellkjeda er skild frå [[Dei schlesiske Beskidane]] i nord av [[Jablunkovpasset]] og frå [[Vsetínské vrchy]] i sør av elva Rožnovská [[Bečva]]. == Kjelder == <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Moravian-Silesian Beskids|Moravian-Silesian Beskids]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 20. mars 2007.'' </div> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Fjellkjeder i Tsjekkia]] [[Kategori:Fjellkjeder i Slovakia]] k5vkzso01ybvdvb8iw0wdcdjhdcka9f 0 57780 3674850 3674605 2026-09-26T14:46:28Z TU-nor 12071 3674850 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Pardubice CZ main square.JPG | bilettekst = Hovudtorget i Pardubice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Pardubice.svg | symbol = Pardubice CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Pardubice okres|Pardubice]] | grunnlagdtype = Først dokumentert | grunnlagd = 1295 | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =213,67<ref name="Areal"/> | areal1type = by | areal1 =77,7 | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 130165 | folketal1type = kommune | folketal1 = 89619 | folketal_by = 59457 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | lat_d=50 |lat_m=02 |lat_s=19 |lat_NS=N | long_d=15 |long_m=46 |long_s=45 |long_EW=E | høgd = 237 | nettside = http://www.mesto-pardubice.cz/en/ }} '''Pardubice'''{{mrk|[[tysk]] ''Pardubitz''}} ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Pardubice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. Mladá Boleslav har status som [[lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] (tsjekkisk ''statutární město'').<ref name="Lovbestemt"/> Pardubice ligg ved elva [[Elbe|Labe (Elbe)]], 104 km aust for [[Praha]]. Byen vart grunnlagd rundt 1340, men det hadde vore eit [[kloster]] her sidan tidleg på 1200-talet. Pardubice er ein viktig industriby, og her finst mellom anna ein kjemisk fabrikk (som produserer [[Semtex]], eit plastisk eksplosiv), eit oljeraffineri, ein fabrikk for tungt maskineri og elektronisk utstyr. Sidan 1874 har det vorte halde eit vidkjend hesteløp her, ''Velká Pardubická''. Det er sagt at dette er det hardaste hesteløpet på kontinentet. Pardubice har eit gamalt sentrum med mange restaurantar. Her finn ein eit gamalt tårn og eit nyleg renovert slott. [[Arnošt av Pardubice]], den første erkebiskopen i [[Praha]], vart fødd i Pardubice i 1297. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Pardubice.png|mini|250px|Det administrative området til Pardubice innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Pardubice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Pardubice har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Bydistrikt=== Som lovbestemt by har Plzeň rett til på eiga hand å opprette sjøvstyrande bydistrikt (tsjekkisk ''městské obvody'').<ref name="bydistrikt"/> Det er oppretta åtte slike distrikt. Grensene mellom dei følgjer ikkje alltid grensene mellom dei bydelane som ein ellers refererer til. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> 49 kommunar frå det administrative området til Pardubice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 66 kommunar frå det administrative området til Hradec Králové og 37 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Pardubice omfattar 56 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Barchov i Pardubice|Barchov]]* * [[Bezděkov i Pardubice|Bezděkov]] * [[Borek i Pardubice|Borek]]* * [[Bukovina nad Labem]]* * [[Bukovka]]* * [[Časy]]* * [[Čeperka]]* * [[Čepí]]* * [[Černá u Bohdanče]]* * [[Choteč i Pardubice|Choteč]]* * [[Chýšť]] * '''[[Dašice]]'''* * [[Dolany i Pardubice|Dolany]]* * [[Dříteč]]* * [[Dubany]]* * [[Hrobice]]* * [[Jezbořice]]* * [[Kasalice]] * [[Kostěnice]]* * [[Křičeň]]* * [[Kunětice]]* * [[Lány u Dašic]]* * '''[[Lázně Bohdaneč]]'''* * [[Libišany]]* * [[Malé Výkleky]] * [[Mikulovice]]* * [[Moravany i Pardubice|Moravany]]* * [[Němčice i Pardubice|Němčice]]* * [[Neratov]]* * [[Opatovice nad Labem]]* * [[Ostřešany]]* * '''[[Pardubice]]'''* * [[Plch]]* * [[Podůlšany]]* * [[Pravy]]* * [[Ráby]]* * [[Rohovládova Bělá]]* * [[Rohoznice i Pardubice|Rohoznice]]* * [[Rokytno]]* * [[Rybitví]]* * '''[[Sezemice]]'''* * [[Slepotice]] * [[Spojil]]* * [[Srch]]* * [[Srnojedy]]* * [[Staré Hradiště]]* * [[Staré Jesenčany]]* * [[Staré Ždánice]]* * [[Starý Mateřov]]* * [[Stéblová]]* * [[Třebosice]]* * [[Úhřetická Lhota]]* * [[Újezd u Sezemic]]* * [[Vlčí Habřina]] * [[Voleč]] * [[Živanice]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Pardubice SO || 120 979 || 126 780 || 130 165 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Pardubice''' || 89 619 |- | style=text-align:left; | [[Sezemice]] || 4 087 |- | style=text-align:left; | [[Lázně Bohdaneč]] || 3 407 |- | style=text-align:left; | [[Opatovice nad Labem]] || 2 786 |- | style=text-align:left; | [[Dašice]] || 2 211 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hradiště}} || 1 950 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Moravany i Pardubice|Moravany}} || 1 784 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Srch}} || 1 685 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mikulovice}} || 1 345 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rybitví}} || 1 345 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čeperka}} || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostřešany}} || 1 095 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Pardubice''' || 89 619 |- | style=text-align:left; | [[Lázně Bohdaneč]] || 3 407 |- | style=text-align:left; | [[Sezemice]] || 2 846 |- | style=text-align:left; | [[Opatovice nad Labem]] || 2 195 |- | style=text-align:left; | [[Dašice]] || 1 698 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rybitví}} || 1 345 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Srch}} || 1 316 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Moravany i Pardubice|Moravany}} || 1 251 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čeperka}} || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Hradiště}} || 1 173 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ostřešany}} || 1 095 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mikulovice}} || 1 043 |- |} ===Bydelar i Pardubice=== [[Fil:Katastrální mapa Pardubic.png|mini|250px|Matrikkelområde i Pardubice]] Bydelane og tettstadene i Pardubice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Bílé Předměstí{{mrk|name=a|inngår i matrikkelområdet Pardubice}} || 11 779 |- | style=text-align:left; | Cihelna{{mrk|name=a}} || 2 078 |- | style=text-align:left; | Pardubice–Staré Město{{mrk|name=a}} || 1 471 |- | style=text-align:left; | Polabiny{{mrk|name=a}} || 15 986 |- | style=text-align:left; | Zámek{{mrk|name=a}} || 1 |- | style=text-align:left; | Zelené Předměstí{{mrk|inngår i hovudsak i matrikkelområdet Pardubice med små delar i Nové Jesenčany og Dražkovice}} || 28 142 |- ! Pardubice indre by{{mrk|omfattar matrikkelområdet Pardubice}} ! style=text-align:right; | 59 457 |- | style=text-align:left; | Černá za Bory || 962 |- | style=text-align:left; | Doubravice{{mrk|inngår i matrikkelområdet Semtín}} || 481 |- | style=text-align:left; | Dražkovice || 677 |- | style=text-align:left; | Drozdice || 103 |- | style=text-align:left; | Hostovice{{mrk|tidlegare eigen kommune, innlemma i Pardubice frå 20.10.2006<ref name ="Změny"/><ref name="kommune_historie"/>}} || 275 |- | style=text-align:left; | Lány na Důlku || 433 |- | style=text-align:left; | Mnětice || 364 |- | style=text-align:left; | Nemošice || 1 294 |- | style=text-align:left; | Nové Jesenčany || 582 |- | style=text-align:left; | Ohrazenice || 2 124 |- | style=text-align:left; | Opočínek || 249 |- | style=text-align:left; | Pardubičky || 1 582 |- | style=text-align:left; | Popkovice || 472 |- | style=text-align:left; | Rosice || 2 155 |- | style=text-align:left; | Semtín || 91 |- | style=text-align:left; | Staré Čívice || 1 164 |- | style=text-align:left; | Staročernsko || 215 |- | style=text-align:left; | Studánka || 10 721 |- | style=text-align:left; | Svítkov || 4 065 |- | style=text-align:left; | Trnová || 2 106 |- | style=text-align:left; | Žižín{{mrk|inngår i matrikkelområdet Černá za Bory}} || 47 |- ! Pardubice kommune !style=text-align:right; | 89 619 |- |} ===Bydistrikt i Pardubice=== Dei 27 bydelane fordeler seg slik på dei sjølvstyrande bydistrikta:<ref name="bydistrikt"/> {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! scope="col" style="width: 150px;" | Bydistrikt ! scope="col" style="width: 120px;" | Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> ! Bydelar |- | style=text-align:left; | Pardubice I || 20 928 || style=text-align:left; | Bílé Předměstí<small> (del)</small>, Pardubice-Staré Město, Zámek, Zelené Předměstí<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Pardubice II || 18 064 || style=text-align:left; | Cihelna, Polabiny, Rosice<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Pardubice III || 15 275 || style=text-align:left; | Bílé Předměstí<small> (del)</small>, Studánka <small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Pardubice IV || 5 232 || style=text-align:left; | Bílé Předměstí<small> (del)</small>, Černá za Bory, Drozdice, Mnětice, Nemošice, Pardubičky, Staročernsko, Studánka<small> (del)</small>, Žižín |- | style=text-align:left; | Pardubice V || 16 505 || style=text-align:left; | Dražkovice, Nové Jesenčany, Zelené Předměstí<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Pardubice VI || 6 383 || style=text-align:left; | Lány na Důlku, Opočínek, Popkovice, Staré Čívice, Svítkov, Zelené Předměstí<small> (del)</small> |- | style=text-align:left; | Pardubice VII || 6957 || style=text-align:left; | Doubravice, Ohrazenice, Rosice<small> (del)</small>, Semtín, Trnová |- | style=text-align:left; | Pardubice VIII || 275 || style=text-align:left; | Hostovice |- ! Pardubice kommune !style=text-align:right; | 89 619 || |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pardubice|Pardubice]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 24. mars 2007.'' {{refslutt}} <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name="bydistrikt">{{cite web |title=Městské obvody |url=https://pardubice.eu/mestske-obvody |publisher= Město Pardubice |language=cs |access-date=2026-09-24 }}</ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="kommune_historie">{{cite web | title = Historický lexikon obcí České republiky – 1869–2011 | url = https://csu.gov.cz/docs/107508/10218bfa-fa30-486a-a4ab-4cd1eceacacd/13008415abc.pdf | dato = 2015-12-21 | vitja = 2026-09-26 | publisher = Český statistický úřad }}</ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Pardubice]] [[Kategori:Kommunar i Pardubice okres|Pardubice]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Pardubice]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Pardubice]] 62k1ujjzup39r2m7b34y35lrfb8fhcz 10 60390 3674964 1710092 2026-09-27T11:52:12Z Johshh 122989 3674964 wikitext text/x-wiki {{navboks|namn=NT|tittel=Bøkene i [[Det nye testamentet]] |gruppe1=Evangelia |liste1=[[Evangeliet etter Matteus|Matteus]]{{,}} [[Evangeliet etter Markus|Markus]]{{,}} [[Evangeliet etter Lukas|Lukas]]{{,}} [[Evangeliet etter Johannes|Johannes]] |liste2=[[Apostelgjerningane]] |gruppe3=Paulinske brev: |liste3=[[Paulus’ brev til romarane|Romarbrevet]]{{,}} [[Paulus’ fyrste brev til korintarane|1. korintarbrev]]{{,}} [[Paulus’ andre brev til korintarane|2. korintarbrev]]{{,}} [[Paulus’ brev til galatarane|Galatarbrevet]]{{,}} [[Paulus’ brev til efesarane|Efesarbrevet]]{{,}} [[Paulus’ brev til filipparane|Filipparbrevet]]{{,}} [[Paulus’ brev til kolossarane|Kolossarbrevet]]{{,}} [[Paulus’ fyrste brev til tessalonikarane|1. tessalonikarbrev]]{{,}} [[Paulus’ andre brev til tessalonikarane|2. tessalonikarbrev]]{{,}} [[Paulus’ fyrste brev til Timoteus|1. Timoteusbrev]]{{,}} [[Paulus’ andre brev til Timoteus|2. Timoteusbrev]]{{,}} [[Paulus’ brev til Titus|Titusbrevet]]{{,}} [[Paulus’ brev til Filemon|Filemonbrevet]] |gruppe4='''Andre brev''' |liste4=[[Brevet til hebrearane|Hebrearbrevet]]{{,}} [[Jakobs brev]]{{,}} [[Peters fyrste brev|1. Petersbrevet]]{{,}} [[Peters andre brev|2. Petersbrevet]]{{,}} [[Johannes’ fyrste brev|1. Johannesbrevet]]{{,}} [[Johannes’ andre brev|2. Johannesbrevet]]{{,}} [[Johannes’ tredje brev|3. Johannesbrevet]]{{,}} [[Judas’ brev|Judasbrevet]] |liste5=[[Johannes' openberring|Johannes’ openberring]] }} <includeonly> [[kategori:Det nye testamentet]] </includeonly> <noinclude> [[kategori:Kristendomsmalar]] </noinclude> siuw4y9lq7prqegwq0qqhzo0wcuve8m 0 60432 3674961 3617785 2026-09-27T11:50:33Z Johshh 122989 /* Bakgrunnsstoff */ 3674961 wikitext text/x-wiki [[Fil:Codex claromontanus greek (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible - Plate XXVII).jpg|mini|'''Rom.''' 7,4–7 frå [[Codex Claromontanus]] (ca. år 400 e.Kr.).]] '''Paulus’ brev til Romarane''', også kalla '''Romarbrevet''', er eit av breva i [[Det nye testamentet]] som har apostelen [[Apostelen Paulus|Paulus]] sitt namn, og i den [[Kanon (Bibelen)|kanoniske]] rekkefølgja er det den sjette boka i Det nye testamentet. Brevet blir rekna til dei breva som visseleg kan seiast å vere skrivne av Paulus. I norske bibeltilvisingar blir brevet etter [[Det Norske Bibelselskap|Bibelselskapet]] sin standard forkorta «Rom». Det er det lengste av dei paulinske breva. == Innhald == Brevet blir oftast inndelt i fire hovuddelar. Først ei innleiing (1,1–17), så ein dogmatisk hoveddel (1,18–11,36), ein etisk hovuddel (12,1–15,13) og ei avslutning (15,14–16,27). Det er då lett å sjå kvifor Romarbrevet har vorte sett på som Paulus si dogmatiske arv. [[Martin Luther]] kalla brevet ein «hovuddel av Det nye testamentet». == Forfattaren == [[Fil:Albrecht Dürer 027.jpg|mini|portrett|Paulus måla av [[Albrecht Dürer]].]] Forfattaren av brevet er [[Apostelen Paulus|Paulus]] (jf. 1,1), og det er ikkje nokon grunn til å tru at brevet ikkje er eit ekte Paulus-brev. (Det same gjeld [[Første Korintarbrev]], [[Andre Korintarbrev]], [[Galatarbrevet]], [[Filipparbrevet]], [[Første Tessalonikarbrev]] og [[Filemonbrevet]]). Brevet vart nedteikna med hjelp av ein skrivar, ''Tertius'' (jf. 16,22). Bibelforskarane er ikkje samde om Paulus sjølv står bak lovprisinga ([[doksologi]]en) i 16,25-27 (med bakgrunn i tekstkritiske problem, jf. [[Fader vår]]). == Datering == Det er ikkje lett å datere brevet nøyaktig. Truleg vart det skrive under den tredje misjonsreisa Paulus gjorde — ho blir oftast datert til om lag år [[53]]–[[57]]. Nøyaktig kva tid innanfor dette tidsrommet avheng av kvar ein trur han var då han skreiv det. Det mest trulege er at det vart skrive seint (år 56 eller 57). == Stad == Det er vanskeleg å seie kvar Paulus oppheldt seg då han skreiv brevet. Det er vanleg å gå ut i frå at han var i [[Korint]] eller i hamnebyen [[Kenkreæ]] rett ved. Av 15,25–29 går det nemleg fram at Paulus har avslutta innsamlinga av pengegåver til Kyrkjelyden i Jerusalem etter å ha vore i [[Provinsen Makedonia|Makedonia]] (mellom anna i [[Thessaloníki]]) og [[Akaia]] ([[Athen]]). Han bur dessutan hos [[Gaius]] (jf. 16,23) som òg blir nemnt som medlem av kyrkjelyden i Korint i 1 Kor 1,14. I tillegg blir [[Føbe]] nemnt; ho var [[diakon]] (gr. ''diakonos'') i Korints hamneby Kenkreæ. == Adressatar == Sjølv om adressaten er tydeleg nemnt i [[preskript]]et er det reist tvil om kyrkjelyden i Roma verkeleg er adressaten. == Sjå òg == * [[Det nye testamentet]] * [[Roma]] * [[Jesus Kristus]] == Litteratur == * Brown, Raymond E., ''An introduction to the New Testament'', (The Anchor Bible reference library), New York : Doubleday, 1997. == Bakgrunnsstoff == * [https://bibel.smio.no/paulus-brev-til-romarane Paulus’ brev til romarane] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{NT}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Det nye testamentet]] mroj2cp4fxbw2fn5w7d4eble11yiim9 0 60645 3674962 3423317 2026-09-27T11:51:06Z Johshh 122989 /* Bakgrunnsstoff */ 3674962 wikitext text/x-wiki [[Fil:Basel 2012-08 Mattes 1 (36).JPG|mini|Vers frå fyrste korintarbrev i [[Rosentalkapelle]] i [[Basel]].]] '''Paulus’ fyrste brev til korintarane''', også kalla '''fyrste korintarbrev''', er eit av breva som ber apostelen [[Apostelen Paulus|Paulus]]’ namn, og er i den [[Kanon i Bibelen|kanoniske]] rekkefølgja den sjuande boka i [[Det nye testamentet]]. Brevet blir rekna til de breva som med sikkerheit kan seiast å vere skrive av Paulus. I norske bibeltilvisingar etter [[Det Norske Bibelselskap|bibelselskapet]] sin standard blir namnet forkorta '''«1Kor»'''. == Innhald == Brevet er skrive som eit svar på eit brev korintarane har skrive til Paulus.<ref> ''Når det gjeld det de skreiv om...'' 1Kor 7,1a </ref> Paulus har òg skrive eit tidlegare brev til korintarane,<ref> ''Eg skreiv i brevet til dykk...'', 1Kor 5,9 </ref> dette brevet er gått tapt. Brevet står dermed som ein del av ei brevveksling mellom Paulus og kyrkjelyden i [[Korint]]. Utanom brevvekslinga har Paulus også fått munnlege rapportar frå medlemmer av kyrkjelyden i Korint.<ref> ''For nokre av Kloes sine folk har fortalt meg'' 1Kor 1,11 </ref><ref> ''Eg er glad for at Stefanus, Fortunatus og Akaikos er komne'' 1Kor 16,17. </ref> Nyheitene frå Korint er på mange måtar lite oppløftande, kyrkjelyden er delt og full av strid. Brevet formanar derfor om eining og samhald. 1Kor 1,10 blir av mange sett på som hovudtesen i brevet: ''Eg formanar dykk, sysken, ved vår Herre Jesu Kristi namn, at de må vere einige. La det ikkje vere splitting blant dykk, men stå saman i syn og tanke.''(NT05) Eit anna særpreg for innhaldet er de mange «Når det gjeld» (''peri de'') avsnitta, der Paulus svarer på ulike problemstillingar. Tema som offerkjøtt, ekteskapet og nådegåvene vert diskutert i desse avsnitta. Nokre forskarar peiker her på ein mogleg samanheng mellom desse avsnitta og brevet Paulus mottok frå Korint. Ein av de mest siterte delane av Bibelen er 1Kor 13. I Bibelselskapets omsetting av 1978 har det fått overskrifta «Kjærleikens veg », det er også kjent som «Kjærleikens evangelium». Det er her Paulus framheld at ingen nådegåver eller offer har verdi eller betydning om de ikkje er av kjærleik. Det er svært poetisk språk, og her frå stammar kjente sitat som «''Kjærleiken utheld alt, trur alt, håpar alt, toler alt''» (v.7) og «''Så vert dei ståande desse tre: Tru, håp og kjærleik. Men størst av dei er kjærleiken''» (v.13). == Forfattar, datering og stad == Bibelforskarane er samde om at dette brevet er skrive av apostelen [[Apostelen Paulus|Paulus]]. Det er truleg skrive år 55 eller 56 <ref>Gerhardson, s. 61</ref> i [[Efesus]] jfr. 1Kor 16.8 == Kjelder== * Gerhardson, Birger: ''En bok om nya testamentet''. Kristianstad 1993 <div class="references-small"> <references/> </div> == Bakgrunnsstoff == * [https://bibel.smio.no/paulus-fyrste-brev-til-korintarane Paulus’ fyrste brev til korintarane] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{NT}} {{autoritetsdata}} bpnhc9vvj3n1h4twdra7uxbdee771w7 0 62479 3674911 3674028 2026-09-27T07:02:59Z TU-nor 12071 3674911 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = 2007-KarlovyVary-143s.jpg | bilettekst = Utsyn over Karlovy Vary | kart = Karlovy Vary KV CZ.png | karttekst = Karlovy Vary innanfor distriktet [[Karlovy Vary okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Karlovy Vary med utvida fullmakter | flagg = Karlovy Vary (CZE) - flag.gif | symbol = Karlovy Vary COA.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Karlovy Vary okres| Karlovy Vary]] | grunnlagd = Rundt 1350 | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 1171,43<ref name="Areal"/> | areal1type = by | areal1 = 59,1 | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 81840 | folketal1type = kommune | folketal1 = 44323 | folketal_by = 11539 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> |lat_d=50 |lat_m=13 |lat_s= |lat_NS=N |long_d=13 |long_m=52 |long_s= |long_EW=E |høgd = 447 |tidssone = CET |utc_skilnad = +1 |postnummer =360 01 |nettside = [http://www.mmkv.cz/index.asp?menu=1 mmkv.cz] }} '''Karlovy Vary'''{{mrk|[[tysk]] ''Karlsbad''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Karlovy Vary okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]]. Han har status som [[lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] (tsjekkisk ''statutární město'').<ref name="Lovbestemt"/> Karlovy Vary er ein kurby som har namnet sitt etter [[Karl IV av det tysk-romerske riket]] som grunnla byen på 1370-talet. I byen er det varme kjelder som vert pumpa opp i brønnar. Vatnet held mellom 30 og 65 grader og luktar svakt av [[svovel]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Karlovy Vary.png|mini|250px|Det administrative området til Karlovy Vary innanfor regionen [[Karlovy Vary kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Karlovy Vary er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Karlovy Vary har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.<ref name="Lovbestemt"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Karlovy Vary|storbyområde]] for Karlovy Vary og områda rundt.<ref name="agg"/> 23 kommunar frå det administrative området til Karlovy Vary inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem ti kommunar frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Karlovy Vary omfattar 40 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]] og eit militærdistrikt. Av desse er 9 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Andělská Hora]]* * '''[[Bečov nad Teplou]]'''* * '''[[Bochov]]'''* * [[Božičany]]* * [[Bražec i Karlovy Vary|Bražec]] * [[Březová i Karlovy Vary|Březová]] * [[Černava]] * [[Chodov i Karlovy Vary|Chodov]]* * '''[[Chyše]]''' * [[Čichalov]] * [[Dalovice i Karlovy Vary|Dalovice]]* * [[Děpoltovice]]* * [[Hory i Karlovy Vary|Hory]]* * [[Jenišov]]* * '''[[Karlovy Vary]]'''* * [[Kolová]]* * '''[[Krásné Údolí]]''' * [[Kyselka]]* * [[Mírová]]* * '''[[Nejdek]]'''* * '''[[Nová Role]]'''* * [[Nové Hamry]] * [[Otovice i Karlovy Vary|Otovice]]* * [[Otročín]] * [[Pila i Karlovy Vary|Pila]]* * [[Pšov]] * [[Sadov]]* * [[Šemnice]]* * [[Smolné Pece]]* * [[Stanovice i Karlovy Vary|Stanovice]]* * [[Štědrá]] * [[Stružná]]* * [[Teplička]]* * '''[[Toužim]]''' * [[Útvina]] * [[Valeč]] * [[Verušičky]] * [[Vrbice i Karlovy Vary|Vrbice]] * [[Vysoká Pec i Karlovy Vary|Vysoká Pec]] * '''[[Žlutice]]''' * [[militærdistriktet Hradiště]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Karlovy Vary SO || 90 333 || 86 099 || 81 840 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Karlovy Vary''' || 44 323 |- | style=text-align:left; | [[Nejdek]] || 7 601 |- | style=text-align:left; | [[Nová Role]] || 4 046 |- | style=text-align:left; | [[Toužim]] || 3 457 |- | style=text-align:left; | [[Žlutice]] || 2 158 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dalovice i Karlovy Vary|Dalovice}} || 1 888 |- | style=text-align:left; | [[Bochov]] || 1 818 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sadov}} || 1 307 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jenišov}} || 1 071 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otovice i Karlovy Vary|Otovice}} || 985 |- | style=text-align:left; | [[Bečov nad Teplou]] || 909 |- | style=text-align:left; | ... |- | style=text-align:left; | [[Chyše]] || 552 |- | style=text-align:left; | ... |- | style=text-align:left; | [[Krásné Údolí]] || 379 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Karlovy Vary''' || 11 539 |- | style=text-align:left; | [[Rybáře]]{{mrk|name="a"|busetnad i kommunen Karlovy Vary}} || 9 204 |- | style=text-align:left; | [[Stará Role]]{{mrk|name="a"}} || 7 614 |- | style=text-align:left; | [[Drahovice]]{{mrk|name="a"}} || 6 796 |- | style=text-align:left; | [[Nejdek]] || 6 352 |- | style=text-align:left; | [[Nová Role]] || 3 247 |- | style=text-align:left; | [[Toužim]] || 2 699 |- | style=text-align:left; | [[Bohatice i Karlovy Vary|Bohatice]]{{mrk|name="a"}} || 2 317 |- | style=text-align:left; | [[Doubí]]{{mrk|name="a"}} || 2 049 |- | style=text-align:left; | [[Žlutice]] || 1 973 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dvory}}{{mrk|name="a"}} || 1 884 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dalovice i Karlovy Vary|Dalovice}} || 1 183 |- | style=text-align:left; | [[Bochov]] || 1 177 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tašovice}}{{mrk|name="a"}} || 1 031 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otovice i Karlovy Vary|Otovice}} || 985 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jenišov}} || 758 |- | style=text-align:left; | [[Bečov nad Teplou]] || 754 |- |} ===Bydelar i Karlovy Vary=== [[Fil:KV Karlovy Vary.png|mini|250px|Bydelane i Karlovy Vary]] Bydelane og tettstadene i Karlovy Vary: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Karlovy Vary || 11 539 |- ! '''Karlovy Vary by''' ! style=text-align:right; | 11 539 |- | style=text-align:left; | [[Bohatice i Karlovy Vary|Bohatice]] || 2 317 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Cihelny}} || 16 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čankov}} || 110 |- | style=text-align:left; | [[Doubí]] || 2 049 |- | style=text-align:left; | [[Drahovice]] || 6 796 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dvory}} || 1 884 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hůrky}} || 304 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Olšová Vrata}} || 379 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Počerny}} || 325 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rosnice}} || 185 |- | style=text-align:left; | [[Rybáře]] || 9 204 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sedlec i Karlovy Vary|Sedlec}} || 570 |- | style=text-align:left; | [[Stará Role]] || 7 614 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tašovice}} || 1 031 |- ! Karlovy Vary kommune !style=text-align:right; | 44 323 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == * [http://www.mmkv.cz/index.asp?menu=1 mmkv.cz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090627220956/http://www.mmkv.cz/index.asp?menu=1 |date=2009-06-27 }} {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] [[Kategori:Kommunar i Karlovy Vary okres|Karlovy Vary]] [[Kategori:Byar i Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] [[Kategori:Lovbestemte byar i Tsjekkia|Karlovy Vary]] axt6bhci86seh5g964mkeqa8g505us9 0 78383 3674806 3674782 2026-09-26T12:15:01Z Elisabeth Carrera (WMNO) 121180 Føyer til lenkje. 3674806 wikitext text/x-wiki [[Fil:Peloponnesian War.png|mini|400px|Kart over den greske verda då Peloponneskrigen starta]] '''Peloponneskrigen''' var ein serie av konfliktar mellom det [[athenske sjøforbundet]] og [[det peloponnesiske forbundet]] som var leidd av [[Sparta]]. Krigen varte frå [[431 f. Kr.|431]] til [[404 f. Kr.]] og vart dokumentert av den [[athen]]ske generalen og historikaren [[Tukydid]] i verket ''[[Peloponneskrigen (bok)|Historia om Peloponneskrigen]]''. Konflikten enda då Athen kapitulerte i 404 f. Kr. etter å ha mista flåten sin i slaget ved [[Aigospotamoi]]. {{historiespire}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Aten]] [[Kategori:Greske krigar]] hc2mgcdkvde87pl9uhyjogvq8ygwyzs 0 78805 3674947 2561793 2026-09-27T11:37:19Z Johshh 122989 3674947 wikitext text/x-wiki '''Jobs bok''' er ei bok i [[Det gamle testamentet]]/[[Tanakh]] som handlar om prøvelsane til Job. Skrifta skil seg ut ved at ho blandar diktarisk tekst med forteljing. Boka kan delast inn i tre delar: *Kap. 1 og 2: forteljande prolog, *Kap. 3-42:6: ein lang del med samtalar i poetisk form, *Kap. 42:7-17: forteljande epilog. Job er ein velståande mann. [[Djevelen]] prøver å få han til å slutta å tjena Gud ved å utsetta han for [[ulukke]]r, slik at han blir sjuk og fattig. Tre venner, Elifas, Bildad og Sofar, kjem for å trøysta han. Dei meiner han må ha gjort noko gale slik at han no blir straffa med ulukker. Mot slutten av forteljinga kjem ein fjerde person, Elihu, inn i soga, som talar på ein helt annan måte. ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jobs bok|Jobs bok]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, og «[[:nb:Job|Job]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}} den 9. januar 2008.'' </div> == Bakgrunnsstoff== * [https://bibel.smio.no/job Job] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{GT}} [[Kategori:Det gamle testamentet]] a47ojsc7c0v9hjhr8i8bv39d5h04bbe 0 90154 3674963 3126432 2026-09-27T11:51:52Z Johshh 122989 /* Bakgrunnsstoff */ 3674963 wikitext text/x-wiki [[Fil:Ottheinrich bible relevations 294r.jpg|mini|Illustrert side frå Johannes' openberring i Otteinrich-bibelen frå 1400-talet.]] '''Johannes' openberring''', òg kalla ''apokalypsen'', er den siste boka i [[Det nye testamentet]], tradisjonelt tilskriven [[apostelen Johannes]], son av Sebedeus. Boka gjev ei openberring av dei siste tider og verdsundergangen. == Innhald == {{sitat|tekst=Og eg høyrde ei høg røyst frå kongsstolen, som sagde: «Sjå, Guds bustad er hjå menneski, og han skal bu hjå deim; og dei skal vera hans folk, og Gud sjølv skal vera hjå deim og vera deira Gud. Og han skal turka kvar tåra av augo deira, og dauden skal ikkje meir vera til, og ikkje sorg og ikkje skrik og ikkje pinsla skal meir vera til; for dei fyrste ting er burtfarne.»|opphav=Op 21,3-4 ([[Studentmaalaget si bibelumsetjing]], 1921)}} Openberringa byrjar med ei helsing og held fram med brev til sju kyrkjelyder i [[Vesleasia]]; i [[Efesos]], [[Smyrna]], [[Pergamon]], [[Tyatira]], [[Sardes]], [[Filadelfia]] og [[Laodikea]]. Kvar helsing sluttar med orda «Den som har øyro, han høyre kva [[Den heilage Ande|Anden]] seier til kyrkjelydane!»<ref>[http://www.bibel.no/Hovedmeny/Nettbibelen.aspx?book=REV&chapter=2&verse=7&lang=2 Op 2,7 m.fl.]</ref> Så held openberringa fram med eit syn<ref>[http://www.bibel.no/Hovedmeny/Nettbibelen.aspx?book=REV&chapter=4&verse=1&lang=2 Op 4,1 ff]</ref>: Han såg fire skapningar som alle hadde med seks vengar, ein lik ei [[løve]], ein lik ein [[okse]], ein med menneskeandlet og ein som ei [[ørn]] i flòg. Skapningane omgav eit lam med sju augo og ein kongsstol; han som sat på kongsstolen hadde ei bok med sju segl. Når segla var brotne, vart det blese i sju basunar, og så følgde den store striden, følgd av sju skåler med plagar for menneskja før domen fell over [[Babylon]]. Så kjem Kristus att og sigrar, og vi får høyre om den nye himmelen og den nye jorda.<ref>[http://www.bibel.no/Hovedmeny/Nettbibelen.aspx?book=REV&chapter=21&verse=1&lang=2 Op 21,1]</ref> == Gåter == Openberringa brukar symbol frå [[Bibelen]], jødisk apokalyptisk litteratur og [[mytologi]]en i [[det nære austen]]. Eit døme på jødisk [[numerologi]] er dyrets tal, [[talet 666|666]].<ref>[http://www.bibel.no/Hovedmeny/Nettbibelen.aspx?book=REV&chapter=13&verse=18&lang=2 Op 13,18]</ref> Forfattaren er òg påverka av gresk-romersk [[astrologi]] og [[kosmogoni]]. [[Fil:Hans Memling 068.jpg|mini|upright|Johannes skriv ned openberringa på Patmos, måla av [[Hans Memling]] 1479]] == Forfattaren == Openberringa er tilskriven Johannes, Jesu [[læresvein]] og forfattar av [[Evangeliet etter Johannes]] og [[Johannes' brev]]. Men sidan det var tradisjon å hevde at akopalyptiske bøker var skrivne av kjende personar, er det like sannsynleg at forfattaren har vilt få lesarane til å tru at Johannes er forfattaren. [[Johannes]] var dessutan eit vanleg namn. Openberringa skal vere skriven på [[Pátmos|Patmos]], som [[romarriket|romarane]] brukte til straffekoloni. Forfattaren er delvis skriven på godt [[gresk]], men stilen er tildels ugrammatikalsk med [[arameisk]]e og [[hebraisk]]e uttrykksmåtar, kanskje eit medvite forsøk på å få stilen til å likne den vi finn i eldre skrifter. Openberringa er truleg skriven mot slutten av det fyrste hundreåret e.Kr., under keisar [[Domitian]]s regjeringstid. Kristenforfølgingane på den tida vart oppfatta som innleiinga til den siste trengselstida,<ref>«Johannes' åpenbaring» i Kunnskapsforlaget store norske leksikon, ISBN 82-573-0030-6 </ref> hendingar vi kan finne att i forteljingane i openberringa. == Kjelder == * J. R. Porter: ''Illustrert nøkkel til Bibelen'', Grøndahl Dreyer 1996 ISBN 82-504-2321-6 === Referansar === {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == {{Commonskat|Book of Revelation}} {{Wikifrasar}} * [https://bibel.smio.no/johannes-openberring Johannes’ openberring] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{NT}} {{spire|kristendom|litteratur}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Det nye testamentet]] llowe8ifxrfne277aax868js135p1nw 0 91989 3674944 3307679 2026-09-27T11:34:52Z Johshh 122989 3674944 wikitext text/x-wiki [[Fil:Ingeborg Psalter f27 Samuel anointing David.jpg|mini|[[Samuel (bibelsk person)|Samuel]] salver [[David]] til konge. Fra [[Ingeborg psalteret]], ca. 1200]] '''Samuelsbøkene''' ([[hebraisk]]: ''Sefer Sh'muel'' ספר שמואל) er ein del av den jødiske [[Tanakh]] og [[det gamle testamentet]] i den kristne [[Bibelen]]. Bøkene vart opphavleg skrivne på hebraisk som ein tekst, men i den kristne tradisjonen har dei blitt delt i fyrste og andre Samuelsbok. Desse er niande og tiande bok i Bibelen i den forma ho har i dag. Oppdelinga oppstod ved oversettinga av den hebraiske teksten til [[gresk]] i [[Septuaginta]]. Der vart denne boka og den hebraiske [[Kongebøkene|kongeboka]] (Sefer Melachim, ספר מלכים ) organisert i lag som fire "kongedømmebøker", noko som vart ført vidare i [[Vulgata]] som 1.-4. kongebok. Frå [[King James version]] vart Vulgatas fyrste og andre kongebok kjent som fyrste og andre Samuelsbok, mens Vulgatas tredje og fjerde kongebok vart fyrste og andre kongebok. Bøkene har sitt namn etter den bibelske skikkelsen [[Samuel (bibelsk person)|Samuel]], som reknast som den siste av dommarane og den fyrste av dei store [[profet]]ane i Bibelen. Hovudmotivet i bøkene er opprettinga av det jødiske kongedømet og liva og rivaliseringa mellom dei to fyrste kongane, [[Saul]] og [[David]]. Hendingane som er omtala her omtalast òg i [[krønikebøkene]]. Innhaldet kan grovt inndelast i fire: * Samuel vert fødd og kalla av Gud (1 Sam 1 - 7) * Saul vert konge, hans regjeringstid før David. (1 Sam 8 - 15) * Rivaliseringa mellom Saul og David (1 Sam 16 - 2 Sam 1) * David si regjeringstid som konge (2 Sam 2 - 2 Sam 24) == Bakgrunnsstoff == * [https://bibel.smio.no/fyrste-samuelsbok Fyrste Samuelsbok] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) * [https://bibel.smio.no/andre-samuelsbok Andre Samuelsbok] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{GT}} [[Kategori:Det gamle testamentet]] 4cd1w1e9f89bvpdrphcy5wa6e8ief4q 0 95706 3674951 3074407 2026-09-27T11:40:37Z Johshh 122989 3674951 wikitext text/x-wiki '''Høgsongen''', ''Høgsongen av [[Salomo]]'', er ei bok i [[Det gamle testamentet]]. {{sitat|tekst=«Inn i vinhuset hev han meg ført, Og hans merke yver meg det er kjærleik. <br />Aa, styrk meg med med druvekakor, Med eple meg kveik! For eg er sjuk av kjærleik. <br />Hans vinstre er under mitt hovud, med den høgre femnar han meg. <br />Eg hjarteleg bed dykk, Jerusalems døtter, Ved gaselleor og hindar i skog. At ikkje de vekkje eller eggje Kjærleik, fyrr sjølv han so vil!»|opphav=Høgs 2,4-7 ([[Studentmaalaget si bibelumsetjing]], 1921)}} Høgsongen er ei samling kjærleiksdikt, av ulikt opphav, truleg brukt ved [[bryllup]]sfestar og liknande høve. Dei er truleg folkedikting, men etter tradisjonen var dei skrivne av kong Salomo. Dette er neppe rett, men det kan ha bidratt til at samlinga kom inn i [[den bibelske kanonen]]. [[Fil:Gustave Moreau - Song of Songs (Cantique des Cantiques) - Google Art Project.jpg|mini|venstre|Illustrasjon til Høgsongen av [[Gustave Moreau]],]] Boka er skriven som ein poetisk dialog mellom ei kvinne og elskaren hennar, somme gonger kalla brura og brurgommen. Brodgommen er i tradsjonen namngjeven som kong Salomo, brura som [[Sulammit]] eller jenta frå [[Sjulam]]. Dikta er skrivne i eit høgstemd, erotisk språk. Brura er i [[kristendommen|kristen tradisjon]] sett som eit bilete på heile den kristne [[kyrkjelyd]]en, som budde seg på eit himmelsk møte med [[Jesus Kristus|Kristus]], den heilage kongen. Også i [[jødedommen|jødisk]] tradisjon er dikta i Høgsongen tolka [[allegori]]sk, som songar om tilhøvet mellom Gud og folket hans. == Kjelder == * ''Verdens litteraturhistorie'', [[Cappelens forlag]] 1971 * J.R Porter: ''Illustrert nøkkel til Bibelen'' [[Grøndahl og Dreyer Forlag]] 1996 ISBN 82-504-2321-6 ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} * [https://bibel.smio.no/hogsongen Høgsongen] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{Tanákh}} [[Kategori:Det gamle testamentet]] s6mtaaryxouf0que7do948w0glhwg74 0 96522 3674827 2851307 2026-09-26T13:04:42Z TU-nor 12071 3674827 wikitext text/x-wiki '''Radostowa''' er eit fjell i [[Polen]] og [[Świętokrzyskiefjella]] med ei høgd på 451 meter over havet. Ved foten av fjellet ligg [[Ciekoty]], heimstaden til den kjende polske forfattaren [[Stefan Żeromski]]. Namnet på fjellet liknar det [[Tsjekkia|tsjekkiske]] fjellet [[Radhošť i Beskidane|Radhošť]]. Begge namna kjem truleg frå den slaviske guden for gjestfridom, [[guden Radegast|Radhost]]. {{koord|50|54|N|20|49|E|vising=tittel|region:PL_type:mountain}} {{spir|geografi|Polen}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Fjell i Polen]] gqqpkkx5tj3ieshbo0800q9h7b8dtbx 0 108763 3674954 2531625 2026-09-27T11:45:34Z Johshh 122989 3674954 wikitext text/x-wiki '''Makkabearbøkene''' er to [[apokryfane|apokryfe]] bøker i [[Bibelen]], [[Fyrste makkabearbok]] og [[Andre makkabearbok]], og andre gammaltestamentlege [[pseudepigrafar]]. Tredje makkabearbok er ei historienovelle om [[jøde|jødane]] i [[Egypt]] og har ikkje direkte samband med [[makkabearane]]; fjerde makkabearbok drøftar «fornuftens herredømme over lidenskapane», og hentar stoff frå kapittel 6 og 7 i Andre makkabearbok. == Kjelde: == [http://www.kyrkja.no/?event=showwordFolder&FamID=8327 Kirkeleksikon] {{Tanákh}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Det gamle testamentet]] 8zpgvlwqj4buj9ncqg5w4lrmn14c3rt 0 113648 3674845 3674610 2026-09-26T14:12:13Z TU-nor 12071 3674845 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Tabor CZ aerial old town from north B1.jpg | bilettekst = Gamlebyen i Tábor | kart = | karttekst = | flagg = Vlajka města Tábor.gif | symbol = Tabor CoA CZ.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tábor okres|Tábor]] | borgarmeister = Hana Randová | grunnlagd = 1420 | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 1002,40<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 78640 | folketal1type = kommune | folketal1 = 33360 | folketal_by = 6510 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> | lat_d=49 |lat_m=24 |lat_s= |lat_NS=N | long_d=14 |long_m=39 |long_s= |long_EW=E | høgd = 437 | postnummer = 390 01 | nettstad = www.tabor.cz }} '''Tábor'''{{mrk|[[tysk]] ''Sobieslau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tábor okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. Han er kalla opp etter fjellet [[Tabor i Israel|Tabor]] i [[Israel]], men namnet vart raskt populært og tyder i dag noko slikt som «leir» på [[tsjekkisk]]<ref name="Profous/> Byen vart grunnlagd våren 1420 av Petr Hromádka av Jistebnice og Jan Bydlínský frå Bydlín, som høyrde til den mest radikale greina av [[hussittane]], og vart raskt kjend som [[taborittar]]. Byen er kjend for åra han fungerte som eit sosialistisk bondesamfunn. Denne anda vart hylla i [[Bedřich Smetana|Smetana]] sin «Song for Fridom», som vart gjort kjend i den engelsketalande verda av [[Paul Robeson]]. Den historiske delev av byen ligg på toppen av ein isolert ås, som er skild frå landområda omkring av elva [[Lužnice]] og ein stor innsjø, som hussittane gav det bibelske namnet [[Jordanelva|Jordán]]. Innsjøen, som vart danna i 1492, er det eldste reservoaret av sitt slag i Mellom-Europa. Tábor er historisk kjend fordi han vart erobra av kong [[Georg av Poděbrady]] i 1452, ei hending som gjorde ende på [[taborittar|taborittane]] sin innflytelse som politisk og relegiøs gruppe. Sjølv om mykje av dei gamle festningsverka er øydelagde er borga i Tábor (Hradiště Hory Tábor) framleis bevart med mange minner frå fortida. I sentrum av byen ligg Žižka-plassen som berre smale gater fører til, slik at det var vanskeleg å nå han i krigsperiodar. Under gamlebyen er ein labyrint av eit tunnelsystem, som oppstod då innbyggjarane grave ut kjellarar og knytte desse saman. Om lag 1&nbsp;km av tunnelsystemet er i dag ope for turistar. Midt på plassen står ein statue av [[Jan Žižka]], den største av husittarleiarane. Her ligg òg ei kyrkje og rådhuset. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Tábor.png|mini|250px|Det administrative området til Tábor innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Tábor er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Tábor omfattar 79 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 7 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Balkova Lhota]] * '''[[Bechyně]]''' * [[Bečice i Tábor|Bečice]] * [[Běleč]] * ''[[Borotín]]'' * [[Bradáčov]] * [[Březnice i Tábor|Březnice]] * [[Černýšovice]] * [[Chotoviny]] * [[Choustník]] * [[Chrbonín]] * '''[[Chýnov]]''' * [[Dlouhá Lhota i Tabor|Dlouhá Lhota]] * [[Dobronice u Bechyně]] * [[Dolní Hořice]] * [[Dolní Hrachovice]] * [[Dražice i Tábor|Dražice]] * [[Dražičky]] * [[Drhovice]] * [[Haškovcova Lhota]] * [[Hlasivo]] * [[Hodětín]] * [[Hodonice]] * [[Jedlany]] * '''[[Jistebnice]]''' * [[Košice i Tábor|Košice]] * [[Košín]] * [[Krátošice]] * [[Krtov]] * [[Libějice]] * [[Lom i Tábor|Lom]] * ''[[Malšice]]'' * [[Meziříčí]] * '''[[Mladá Vožice]]''' * [[Mlýny]] * ''[[Nadějkov]]'' * [[Nasavrky i Tábor|Nasavrky]] * [[Nemyšl]] * [[Nová Ves u Chýnova]] * [[Nová Ves u Mladé Vožice]] * [[Oldřichov]] * [[Opařany]] * '''[[Planá nad Lužnicí]]''' * [[Pohnánec]] * [[Pohnání]] * [[Pojbuky]] * [[Psárov]] * [[Radenín]] * [[Radětice]] * [[Radimovice u Tábora]] * [[Radimovice u Želče]] * [[Radkov i Tábor|Radkov]] * [[Rataje]] * [[Ratibořské Hory]] * [[Řemíčov]] * [[Řepeč]] * [[Rodná]] * [[Šebířov]] * '''[[Sezimovo Ústí]]''' * [[Skopytce]] * [[Skrýchov u Malšic]] * [[Slapsko]] * [[Slapy]] * [[Smilovy Hory]] * ''[[Stádlec]]'' * [[Sudoměřice u Bechyně]] * [[Sudoměřice u Tábora]] * [[Svrabov]] * '''[[Tábor]]''' * [[Turovec]] * [[Ústrašice]] * [[Vilice]] * [[Vlčeves]] * [[Vodice i Tábor|Vodice]] * [[Zadní Střítež]] * [[Záhoří i Tábor|Záhoří]] * [[Želeč]] * [[Zhoř u Mladé Vožice]] * [[Zhoř u Tábora]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Tábor SO || 80 753 || 79 336 || 78 640 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Tábor''' || 33 360 |- | style=text-align:left; | [[Sezimovo Ústí]] || 6 868 |- | style=text-align:left; | [[Bechyně]] || 4 870 |- | style=text-align:left; | [[Planá nad Lužnicí]] || 4 234 |- | style=text-align:left; | [[Mladá Vožice]] || 2 631 |- | style=text-align:left; | [[Chýnov]] || 2 455 |- | style=text-align:left; | [[Jistebnice]] || 2 039 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malšice}} || 1 818 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chotoviny}} || 1 801 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Opařany}} || 1 316 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Tábor''' || 25 625 |- | style=text-align:left; | [[Sezimovo Ústí]] || 6 868 |- | style=text-align:left; | [[Bechyně]] || 4 670 |- | style=text-align:left; | [[Planá nad Lužnicí]] || 3 012 |- | style=text-align:left; | [[Mladá Vožice]] || 2 196 |- | style=text-align:left; | [[Chýnov]] || 1 949 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Měšice i Tábor|Měšice}}{{mrk|name="a"|busetnad i kommunen Tabor}} || 1 759 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čekanice}}{{mrk|name="a"}} || 1 355 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klokoty}}{{mrk|name="a"}} || 1 092 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Malšice}} || 1 081 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horky i Tábor|Horky}}{{mrk|name="a"}} || 1 047 |- | style=text-align:left; | [[Jistebnice]] || 952 |} ===Bydelar i Tábor=== [[Fil:Katastrální mapa Tábora.png|mini|250px|Bydelane i Tábor]] Bydelane og tettstadene i Tábor: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Tábor || 25 625 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smyslov}} || 58 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Větrovy}} || 393 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všechov}} || 37 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zahrádka}} || 49 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záluží i Tábor|Záluží}} || 189 |- ! '''Tábor by''' ! style=text-align:right; | 26 351 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čekanice}} || 1 355 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čelkovice}} || 680 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hlinice}} || 208 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horky i Tábor|Horky}} || 1 047 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klokoty}} || 1 092 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Měšice i Tábor|Měšice}} || 1 759 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Náchod i Tábor|Náchod}} || 340 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stoklasná Lhota}} || 180 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zárybničná Lhota}} || 348 |- ! '''Tábor kommune''' ! style=text-align:right; | 33 360 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == {{refopning}} * ''Denne artikkelen bygger dels på «[[:en:Tábor|Tábor]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 14. november 2008.'' {{refslutt}} <references> <ref name="Profous>{{kjelde bok|forfattar=Antonín Profous|utgjeve=1957|tittel=Místní jména v Čechách: Jejich vznik, původní význam a změny; part 4, S-Ž|publisher=Czechoslovak Academy of Sciences|stad=Praha i Tsjekkoslovakia}}</ref> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == * [http://old.tabor.cz/1ja/index.htm Ei nettside om byen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050409144212/http://old.tabor.cz/1ja/index.htm |date=2005-04-09 }} * [http://sechtl-vosecek.ucw.cz/cml/dir/Tabor.html Historiske bilete av byen] * [http://old.tabor.cz/1ja/1historie/8.htm Tunnelane med bilete] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050327021316/http://old.tabor.cz/1ja/1historie/8.htm |date=2005-03-27 }} {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Sobeslav]] [[Kategori:Kommunar i Tábor okres|Sobeslav]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Sobeslav]] 7dfqiiumq3tjjxr3fog9c67s6pxdvsf 0 113979 3674908 3674653 2026-09-27T06:19:39Z TU-nor 12071 3674908 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Náměstí Míru (Svitavy).jpg | bilettekst = Fredsplassen i Svitavy | kart = | karttekst = | flagg = Svitavy CZ flag.svg | symbol = Svitavy znak 2.jpeg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Svitavy okres|Svitavy]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 351,61<ref name="Areal"/> | areal1type = By | areal1 = 31,33 | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 30246 | folketal1type = kommune | folketal1 = 16242 | folketal_by = 9412 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> |lat_d=49 |lat_m=45 |lat_s= |lat_NS=N |long_d=16 |long_m=28 |long_s= |long_EW=E |høgd = 435 |nettstad = www.svitavy.cz }} '''Svitavy'''{{mrk|[[tysk]] ''Zwittau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Svitavy okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]] med om lag 16&nbsp;000 innbyggjarar. == Historie == Byen vart grunnlagd rundt 1150 då munkar sette opp ei kyrkje her og det voks opp ein landsby rundt kyrkja. Eit hundreår seinare flytta tysktalande nybyggjarar til området. Frå 1256 var Svitavy underlagd biskopane av [[Olomouc]]. Byen har vorte øydelagd to gonger, under [[trettiårskrigen]] vart byen rasert, og i 1781 førte eit uhell til at byen brann til grunnen. I 1866 vart det arrangert våpenkvile her under [[den austerriksk-prøyssiske krigen]]. I 1930 var 88,4 % av innbyggjarane i byen tyskarar, men etter den [[andre verdskrigen]] vart tyskarane drivne bort. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Svitavy.png|mini|250px|Det administrative området til Svitavy innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Svitavy er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Svitavy omfattar 28 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Banín]] * [[Bělá nad Svitavou]] * [[Bohuňov]] * '''[[Březová nad Svitavou]]''' * [[Brněnec]] * [[Chrastavec]] * [[Dětřichov i Svitavy|Dětřichov]] * [[Hradec nad Svitavou]] * [[Javorník i Svitavy|Javorník]] * [[Kamenná Horka]] * [[Karle]] * [[Koclířov]] * [[Kukle]] * [[Lavičné]] * [[Mikuleč]] * [[Opatov]] * [[Opatovec]] * [[Pohledy]] * ''[[Radiměř]]'' * [[Rohozná]] * [[Rozhraní]] * [[Rudná i Svitavy|Rudná]] * [[Sklené i Svitavy|Sklené]] * [[Študlov]] * '''[[Svitavy]]''' * [[Vendolí]] * [[Vítějeves]] * [[Želivsko]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Svitavy SO || 31 844 || 31 075 || 30 246 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Svitavy''' || 16 242 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradec nad Svitavou}} || 1 611 |- | style=text-align:left; | [[Březová nad Svitavou]] || 1 566 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brněnec}} || 1 211 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Opatov}} || 1 126 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radiměř}} || 1 113 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Svitavy''' || 9 412 |- | style=text-align:left; | [[Lány i Svitavy|Lány]]{{mrk|name=a|busetnad i kommunen Svitany}} || 5 803 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hradec nad Svitavou}} || 1 611 |- | style=text-align:left; | [[Březová nad Svitavou]] || 1 566 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Opatov}} || 1 126 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Radiměř}} || 1 113 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lačnov}}{{mrk|name=a}} || 1 027 |- |} ===Bydelar i Svitavy=== Bydelane og tettstadene i Svitavy: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Svitavy-Město || 518 |- | style=text-align:left; | Předměstí || 8 894 |- ! Svitavy by ! style=text-align:right; | 9 412 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lačnov}} || 1 027 |- | style=text-align:left; | [[Lány i Svitavy|Lány]] || 5 803 |- ! Svitavy kommune ! style=text-align:right; | 16 242 |- |} == Bakgrunnsstoff == * [http://www.svitavy.cz/ Offisiell nettside] * [http://www.muzeum.svitavy.cz/ Bymuseum] * [http://www.bohemianet.com/pardubicky_kraj/svitavy/svitavy_en.htm/ Kort historie] ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Svitavy]] [[Kategori:Kommunar i Svitavy okres|Svitavy]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Svitavy]] fiajkstcw10dmwj7pwzab1ocmx9w1m9 0 118463 3674950 3515306 2026-09-27T11:39:49Z Johshh 122989 3674950 wikitext text/x-wiki {{sitat|tekst= Og tenk på din skapar i ungdomsdagarne, Fyrr dei vonde dagarne kjem, Og det lid til dei åri då du lyt segja: «Eg likar deim ikkje;» <br /> Fyrr soli myrkjest, Og ljoset og månen og stjernorne, Og skyer kjem att etter regnet; <br /> Den tid då hus-vaktmennerne skjelv, Og dei kraftige mennerne krøkjest, Og handkvern-gjentorne skoftar for dei er so få, Og dei som ser ut gjenom gluggarne dimmest, <br /> Og gatedørerne stengjest med kverne-duren spaknar; Då ein ris upp med fyrste fuglekvitring, Og alle songmøyar lågmælte vert; <br /> Då ein og er rædd for kvar ein bakke, Og skræmslor ventar på vegen, Og mandeltreet blømer, Og grashoppen karar seg fram, Og kapersberet dovnar; For menneskja fer til sitt æve-hus, Og gråtarane gjeng ikring på gata; - <br /> Fyrr sylvsnori slitnar, Og gullskåli brotnar, Og krukka ved kjelda gjeng sund, Og hjulet dett brotna i brunnen, <br /> Og moldi fer atter til jordi som fyrr ho var, Og åndi gjeng atter til Gud som ho gav. <br /> Fåfengt, fåfengt! segjer Preikaren, alt er fåfengt!|opphav=Forkynnaran 12,1-8 etter [[Studentmållagsbibelen]]}} '''Forkynnaren''' (i dei gamle bibelomsetjingane kalla '''Preikaren''') er ei bok i [[Det gamle testamentet]]. Boka har det greske namnet ''Ecclesiastes'' og det hebraiske namnet ''Kohleleth'' - begge orda tyder 'talaren'. Boka er truleg notat skrivne til bruk ved offentlege talar. Forfattaren presenterer seg som son åt David og konge i [[Jerusalem]],<ref>{{bibelvers|Fork|1,1}}</ref> og skal etter tradisjonen vere kong [[Salomo]]. Men boka viser eit heilt anna bilete av Salomo enn det tradisjonelle biletet av kongen. «Berre fåfengd, seier Forkynnaren, berre ideleg fåfengd! Kva vinning har mennesket av alt sitt strev, som det møder seg med under sola?»<ref>{{bibelvers|Fork|1,2}}</ref> Dette pessimistiske livssynet tyder på at boka er skriven i [[hellenisme|hellenistisk]] tid, omkring år 200 f.Kr. Boka har parallellar i kulturen i [[Det nære austen]] i [[oldtida]], der tema som at livet er eit strev og at døden er uungåeleg, går att. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * ''Verdens litteraturhistorie'', [[Cappelens forlag]] 1971 * J.R Porter: ''Illustrert nøkkel til Bibelen'' [[Grøndahl og Dreyer Forlag]] 1996 ISBN 82-504-2321-6 {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * [https://bibel.smio.no/preikaren Preikaren] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{GT}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Det gamle testamentet]] [[Kategori:Sukkót]] 5fbikmi8a6vs1t1gpacrpw0f4f1jvw0 0 118524 3674949 3670246 2026-09-27T11:39:01Z Johshh 122989 /* Bakgrunnsstoff */ 3674949 wikitext text/x-wiki [[File:Proverb scroll.PNG|thumb]]{{sitat|tekst=Refs ikkje spottaren, for då vil han hata deg, refs heller den vise, så elskar han deg.|opphav=Ordt. 9,8<ref>{{bibel.no|Ordt|9,8}}</ref>}} '''Salomos ordtøke''' er ei bok i [[Det gamle testamentet]]. Boka samlar [[israelitt]]aranes fond av folkeleg visdom. Samlinga har neppe direkte tilknyting til kong [[Salomo]], men han må ha vore ein velyndar av slik dikting. == Oppbygging == {{sitat|tekst=Som ein gullring i eit grisetryne er ei fager kvinne utan vit.|opphav=Ordt. 11,22<ref>{{bibel.no|Ordt.|11,22}}</ref>}} Boka kan delast i fem delar: <br /> Først ein tale som er skriven som ei formaning frå ein far til ein son. (Kap. 1-9)<ref>{{bibel.no|Ordt|1.1}} ff</ref> <br /> Så ei rad med fyndord av ymse slag. (Kap. 10-24)<ref>{{bibel.no|Ordt|10.1}} ff</ref> <br /> Så følgjer ei rad med [[ordtøke]] som skal vere etter Salomo, samla i regjeringstida til kong [[Hiskia]]. (Kap. 25-29)<ref>{{bibel.no|Ordt|25.1}} ff</ref> <br /> Til slutt følgjer ordtøka som vert tilskrivne [[Agur]] (Kap. 30)<ref>{{bibel.no|Ordt|30.1}} ff</ref> og Lemuel (Kap. 31).<ref>{{bibel.no|Ordt|31.1}} ff</ref> Desse to delane skil seg ut frå stilen i resten av boka. == Historie == {{sitat|tekst=Betre er lite med rettferd enn stor vinning med urett.|opphav=Ordt. 16,8<ref>{{bibel.no|Ordt|16,8}}</ref>}} Dei to eldste delane av boka er kapittel 10-22 og 25-29. Dei må ha vorte til under det [[israel]]ske kongedømet, omkring år 700 f.Kr, men sidan dette er samlingar av [[ordtøke]] som kan ha vore i bruk i lang tid, kan mange av ordtøka vere mykje eldre enn dette. Ordtøka har ei form som tyder på at dei har vore utveksla mellom intellektuelle. Dei har vore påverka av den breie visdomstradisjonen i [[Det nære austen]]. Ordtøka 22.17-23.12<ref>{{bibel.no|Ordt|22.17}} ff</ref> syner direkte tilknyting til den [[egypt]]iske visdomsboka som er tilskriven [[Amenmope]]. Ordtøka er sterkt opptatt av familieetikken, som er [[patriarkalsk]] med tydeleg påverknad av [[Jahve]]-religionen. == Kjelder == {{sitat|tekst=Det sømer seg ikkje for kongar, Lemuel,<br />det sømer seg ikkje for kongar å drikka vin<br />eller for fyrstar å nyta rusdrikk.<br />For då gløymer dei lov og vedtekt<br />og rengjer retten for kvar arming.|opphav=«Ord av Lemuel, konge i Massa, ord som mor hans hadde prenta inn i han» Ordt. 31,4 jf. vers 1<ref>{{bibel.no|Ordt|31,4}}</ref>}} * ''Verdens litteraturhistorie'', [[Cappelens forlag]] 1971 * J.R Porter: ''Illustrert nøkkel til Bibelen'' [[Grøndahl og Dreyer Forlag]] 1996 ISBN 82-504-2321-6 === Referansar === {{fotnoteliste}} == Bakgrunnsstoff == * [https://bibel.smio.no/salomos-ordtoke Salomos Ordtøke] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{GT}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Det gamle testamentet]] k6erfsdpu9t2m772jqwrp4no8baxkek 0 133499 3674945 3642352 2026-09-27T11:35:42Z Johshh 122989 3674945 wikitext text/x-wiki [[Fil:Elijah taken up into heaven (89401747).jpg|thumb|[[Gustave Doré]] sin illustrasjon av 2. Kongebok 2.11]] '''Kongebøkene''' ([[hebraisk]] ''Sefer Melachim'', ספר מלכים) er del av den jødiske [[Tanakh]] og den kristne [[Bibelen]] sitt [[Det gamle testamente|gamle testamente]]. Bøkene var opphavleg skrivne på hebraisk som ein tekst, men i den kristne tradisjonen har dei vorte delt i første og andre Kongebok. Desse er ellevte og tolvte bok i Bibelen i den forma han har i dag. Oppdelinga oppstod ved omsetjinga av den hebraiske teksten til [[gresk]] i [[Septuaginta]]. Der vart denne boka og den hebraiske [[Samuelsbøkene|samuelsbokenboka]] (Sefer Melachim, ספר מלכים ) saman organisert som fire "kongedømebøker", noko som vart vidareført i [[Vulgata]] som 1.-4. kongebok. Frå [[King James version]] vart Vulgata si første og andre kongebok kjend som første og andre Samuelsbok, medan Vulgata si tredje og fjerde kongebok vart første og andre kongebok. == Bakgrunnsstoff == * [https://bibel.smio.no/fyrste-kongebok Fyrste Kongebok] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) * [https://bibel.smio.no/andre-kongebok Andre Kongebok] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) {{GT}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Det gamle testamentet]] r413w7ow4a1ufkcgv5km768v4gt5q4c 0 138867 3674811 3514847 2026-09-26T12:23:43Z UtneLS 159317 Satte inn referanse til kilde 3674811 wikitext text/x-wiki [[Fil:Grauballemanden stor.jpg|mini|Myrliket Grauballemannen på [[Moesgård Museum]] ved Århus i Danmark.]] '''Myrlik''', òg kalla '''moselik''', er naturlege [[mumiar|mumifiserte]] [[lik|menneskelik]] (eller parter av menneskelik)<ref>{{Citation|title=Flere tusen mennesker har blitt funnet i myrer i Europa. Hva slags historier forteller 12.000 år med levninger?|url=https://www.forskning.no/arkeologi-humaniora/flere-tusen-mennesker-har-blitt-funnet-i-myrer-i-europa-hva-slags-historier-forteller-12000-ar-med-levninger/2142489|website=Forskning.no|date=2023-01-23|accessdate=2026-09-26|language=nb-NO|first=Lasse|last=Biørnstad}}</ref> frå gamal tid som er funne i [[myr]]er i Nord- og Vest-Europa<ref>Om andre arkeologiske funn i myrer, sjå artikkelen [[Myrfunn]]</ref>. Fleire av myrene har hatt ein særs god konserverande effekt på lika, og mange av dei har vore i så god stand at finnarane varsla politiet av di dei rekna med at det var tale om ei drapssak. Til dømes vart politiet varsla då myrliket [[Tollundmannen]] kom for dagen i 1950 under torvtaking i ei myr i nærleiken av byen [[Silkeborg]] på [[Jylland]] i [[Danmark]]. Ettersom så mange av desse funna er gjorde i danske myrar, er nemninga moselik, etter det [[dansk]]e ordet for myr, ''mose'', ofte nytta om slike funn i [[Noreg|norsk]] [[arkeologi|fagleg]] samanheng òg. Det er funne myrlik i Nederland, Nordvest-Tyskland, Jylland i Danmark, Storbritannia og Irland. Myrlika er hovudsakleg frå [[jernalderen|jarnalderen]], men òg frå eldre og yngre periodar. Til dømes er det svenske myrliket Bocstensmannen frå Bockstens Mosse i Halland (aust for Varberg) tidfesta til [[mellomalderen]], gjort fast til myra med trepålar gjennom kroppen i tida mellom 1350 og 1370<ref>[http://www.lansmuseet.varberg.se/default.asp. Bockstensmannen er utstilt på Länsmuseet Varberg, som har gjort dateringa]{{Død lenkje|date=oktober 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Nokre av myrlika kan sjølvsagt vere resultatet av ulukker eller av illgjerningar i gamal tid. Men mange av dei er dekte til og plasserte slik i myra at det tyder på at avrettinga og nedlegginga i myra har skjedd rituelt, som til dømes som ei ofring til maktene og/eller som straff for brotsverk. Stundom er dei døde heilt eller nesten nakne, og som oftast har dei vorte lagt i myra etter ei brutal handsaming, anten under avrettinga eller etterpå. Krania kan vere knuste, strupane skorne over, armer eller bein avbrotne eller knuste, og i nokre døme syner spor og restar etter reip eller reimar rundt halsen på liket at det har skjedd ei avretting ved henging eller stryping. Både menn, kvinner og barn har møtt lagnaden sin på dette viset.<ref>Glob 1977; Simek & Simek 1997</ref> == Kultisk og mytologisk bakgrunn for myrlik == Romaren [[Tacitus]] skriv i kapittel 12 i boka ''Germania'' frå om lag året hundre e.Kr. at [[Germania|germanarane]] drukna i myrer dei som hadde vanæra kroppen sin, hadde vore pysar eller hadde skulka unna i strid, og eit flettverk av vidjer vart lagt over liket<ref>Widts omsetjing til bokmål, Oslo 1968</ref>. Dei myrlika frå førkristen tid som kan tolkast som resultatet av reaksjonar på at vedkomande har brote normer og reglar, har ikkje med dødsstraff i vår moderne tyding av omgrepet å gjere. I den tida var det ideane om hemn som rådde grunnen. Tanken på straff som soning av brotsverk, eller for å skremme andre frå å gjere brotsverk, var ukjend i dei germanske ættesamfunna i førkristen tid. Normbrota var ei krenking av ætta, ikkje av det einskilde mennesket, og meininga med hemnen var å gjenopprette den krenkte ætta si ære, ikkje å straffe den skuldige. Difor skulle hemnen fyrst og fremst råke ætta til krenkaren, ofte ved at andre enn at brotsmannen sjølv vart drepne. Men når ein av ættas eigne kvinner eller menn stod bak det brotet på normer og reglar som hadde ramma ætta, måtte gjenopprettinga av ætta si ære gjerast på anna vis. Dette kan vere forklåringa på praksisen med å grave ned avretta menneske, kvinne som mann, i myrer, våtmark, eller anna område knytt til vatn og det våte, kan hende i strandsona. Avrettinga og nedgravinga har vore ei kultisk metode for å fjerne vedkomande frå ætta for alle tider. Etter at seremoniane var gjennomførte, kunne både guddomar og menneske så å seie rekne vedkomande for aldri å ha vore fødd eller gifta inn i ætta, og på dette viset vart ætta si ære gjenoppretta etter krenkinga. Denne kultiske eliminasjonsmetoden har hatt basis i den germanske mytologien, slik nokre av strofene i [[eddadikt]]et [[Voluspå]] kan tolkast som døme på<ref>Hoftun 2004, kapittel 17</ref>. Sjølv i dei områda av det germanske Nord-Europa der det av ulike årsaker ikkje er funne myrlik, har difor tilsvarande kultiske metodar vore nytta for liknande normbrot og krenkingar. == Nerthus-kulten == Ein hypotese går ut på at somme av myrlika er trælar som er ofra til gudinna [[Nerthus]]. Ifølgje ei skildring av Tacitus i kapitel 40 i boka Germania vart Nerthus vaska i ein sjø under eit årleg ritual, og folka som stod for dette vart teke av dage. Dei kan då ha vorte drukna i myra som offer til gudinna etter at dei rituelt hadde vaska gudebiletet. Det er ofte funne [[myrfunn|rituelle gjenstandar i myrer]], sameleis som lika, og frå same tid. Men det er truleg ikkje rett å sjå på nettopp myrlika som det arkeologiske funnmaterialet som skulle kunne indikere at det har vore praktisert ein kult for ei gudinne Nerthus i samsvar med skildringa til Tacitus. == Fotnotar == {{fotnoteliste}} == Litteratur == * Glob, P.V. 1971 [1965]. ''Mosefolket : Jernalderens Mennesker bevaret i 2000 År''. København: Gyldendal. ISBN 87-00-20201-0 ISBN 87-00-20202-9 * Hoftun, Oddgeir. 2004. ''Menneskers og makters egenart og samspill i norrøn mytologi''. Oslo: Solum Forlag. ISBN 82-560-1451-2 * Simek, Rudolf & Angela Simek. 1997. Bog People revisted: Iron Age Bog Corpses and their Relevance for the History of Germanic Religion, i Lecouteux, Claude & Olivier Gouchet (red.), ''Hugur. Mélanges d’histoire, de littératur et de mythologie offerts à Régis Boyer pour son soixante-cinquième anniversaire''. Paris: Presses de l’Université de Paris-Sorbonne. S. 51-85. ISBN 2-84050-089-2 * Tacitus, Cornelius, ''Germania'', omsett av Trygve Widt, ''Agricola og Germania''. Oslo 1968: H.Aschehoug & Co. (W. Nygaard). == Bakgrunnsstoff == * [http://oldtiden.natmus.dk/udstillingen/aeldre_jernalder/kvinden_fra_huldremose/menneskeofringer/language/dk/ Teikna på at lika er rituelt lagt ned i myrene (Nationalmuseet, København)]{{Død lenkje|date=oktober 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://oldtiden.natmus.dk/udstillingen/aeldre_jernalder/kvinden_fra_huldremose/moseligenes_kemi/language/dk/ Myrlikas kjemi og vilkåra for at dei skal kunne verte mumifisert i myrene (Nationalmuseet, København)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110606091149/http://oldtiden.natmus.dk/udstillingen/aeldre_jernalder/kvinden_fra_huldremose/moseligenes_kemi/language/dk/ |date=2011-06-06 }} * [http://www.moesmus.dk/page.asp?sideid=242&zcs=4 Det danske myrliket «Grauballemanden» på Moesgård Museum ved Århus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090305103209/http://www.moesmus.dk/page.asp?sideid=242&zcs=4 |date=2009-03-05 }} * [http://www.tollundmanden.dk/ Det danske myrliket «Tollundmanden» på Silkeborg Museum i Silkeborg] * [http://www.schloss-gottorf.de/alm/moorlei.htm Myrliket fra Vindeby (I), ein om lag 16 år gamal gut, utstilt på det arkeologiske museet på Gottorf (dansk: Gottorp) slott i byen Schleswig (Slesvig) i Tyskland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090514014836/http://www.schloss-gottorf.de/alm/moorlei.htm |date=2009-05-14 }} * [http://oldtiden.natmus.dk/udstillingen/aeldre_jernalder/kvinden_fra_huldremose/language/dk/ Dansk myrlik av kvinne frå Huldremose utstilt i Nationalmuseet i København] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100226065751/http://oldtiden.natmus.dk/udstillingen/aeldre_jernalder/kvinden_fra_huldremose/language/dk/ |date=2010-02-26 }} * [http://www.britishmuseum.org/explore/highlights/highlight_objects/pe_prb/l/lindow_man.aspx Engelsk myrlik, Lindowmannen (Lindow II), på British Museum, London] {{Commons|Category:Bog bodies|Myrlik}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Arkeologiske funn]] [[Kategori:Myrlik| ]] [[Kategori:Leivningar]] [[Kategori:Mumiar]] [[Kategori:Menneskeofring]] [[Kategori:Myr]] [[Kategori:Germansk religion]] [[Kategori:Norrøn religion]] [[Kategori:Myrfunn]] 5bdgidexlb779j2tag3xxm6k9tcc0wa 0 226806 3674902 3085457 2026-09-27T00:03:31Z Oursana 46182 -+Munch, Edvard - Telthusbakken with Gamle Aker Church (1880).jpg 3674902 wikitext text/x-wiki {{koord|59|55|24.506|N|10|44|56.267|E|type:landmark|vising=tittel}} [[Fil:Munch, Edvard - Telthusbakken with Gamle Aker Church (1880).jpg|mini|Telthusbakken og Gamle Aker kyrkje måla av [[Edvard Munch]] i 1880]] [[Fil:Telthusbakken20.JPG|mini|Øvre parten av Telthusbakken {{foto|Hans A. Rosbach}}]] '''Telthusbakken''' er namnet på ei gate i St. Hanshaugen bydel i [[Oslo]]. Gata går i aust-vestretning i sterk stigning opp frå [[Maridalsveien]] til kryss med gata [[Akersbakken]] oppe på høgda i nærleiken av [[Gamle Aker kyrkje]], og har namn etter eit [[telthus]] (ei vanleg, gamal nemning på eit [[Militærvesen|militært]] lagerbygg) som låg attmed Gamle Aker kyrkje på 1700-talet. Gata er smal, og vert berre nytta som fotgangargate og for køyring til eigedomane i stroket. Telthusbakken ligg i eit område som før i tida låg i Bymarka, utmarka kring [[Christiania]] (Oslo), og vart innlemma i byen i 1859. Her kunne det byggjast i si tid utan å ta omsyn til dei byggjeføresegnene som galdt for byen. Mange fattige familiar fann difor byggjegrunn her, og sette opp småhus i tre. Dette pregar gata i dag òg, ved at det på nordsida av gata ligg ei rad småhus i tre og mur, som trass at dei er bygd om til moderne bustandard og utgjer eit idyllisk innslag i bybiletet, minnar om dei vilkåra store, fattige familiar levde under i tidlegare tider. På det hellande arealet på sørsida av gata ligg det ein stor [[kolonihage]] (parsellhage). Kunstmålaren [[Edvard Munch]], som budde i eit husvære i Fossveien 7 på Grünerløkka i Oslo i ungdomstida, hadde utsyn til Telthusbakken, og måla i 1877–1882 fleire [[akvarell]]ar og [[oljemåleri]] med dette stroket som motiv. == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} * [[Knut Are Tvedt]] (red.): ''[[Oslo byleksikon]]'', Kunnskapsforlaget 2010, s. 563, ISBN 978-82-573-1760-7 {{autoritetsdata}} [[Kategori:Vegar i Oslo]] kimltv1zdvmynw3whaux17t0j2j2rs7 0 228581 3674891 2447153 2026-09-26T21:05:48Z Myazyk 147917 3674891 wikitext text/x-wiki '''Seret''' ([[ukrainsk]] Серет; eldgammelt navn: Pobuk) er en liten [[elv]] i byen [[Drohobytsj]] i [[Lviv oblast]] vest i [[Ukraina]]. Den er en venstre sideelv til [[Tysmenytsja]] (Dnjestrs nedbørfelt). Hydronymet Pobuk stammer sannsynligvis fra gammeløstslavisk ''побокъ'' (pobok), som betyr «ved siden av», «på begge sider» eller «til siden» (siden elven rant ved siden av den gammelrutenske bosetningen). Hydronymet ble først nevnt i skriftlige kilder i 1392. I Sovjetunionens tid ble hydronymet Seret offisielt tatt i bruk. Elven har sitt utspring i skogen vest for Drohobytsj. Bortenfor skogen ble det i 1972 anlagt et reservoar på elven og dens små sideelver, på folkemunne kjent som Franko-innsjøen (Ozero Ivana Franka). Den renner fra vest til øst gjennom Drohobytsj og svinger mot sørøst 600 meter før munningen. Underveis tar bekken imot to sideelver fra venstre og tre fra høyre. Seret renner i nærheten av Ivasyk-Telesyk-parken, krysser seksten gater og smau, samt jernbanelinjen til Boryslav. Rådhuset ligger nær elven. Den renner ut i Tysmenytsja fra venstre i den sørøstlige delen av byen, mellom gatene Tysmenytska og Ranevytska. Bekkens lengde er 8 km, bredden er opptil 2 m, og dybden er omtrent 0,5 meter. Elven er sterkt forurenset og har en utpreget ubehagelig lukt. Av alle arter er det bare mikroorganismer, villender og rotter som tåler vannet. ==Kjelder== <div class="references-small"> * ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Seret River (Drohobych)|Seret River (Drohobych)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 4. september 2012.'' * {{Cite web |url=http://www.drohobyczer-zeitung.com/2016/09/pobuk-seret.html |title=''Сивохіп Г.'' До пояснення мікрогідронімів Побук і Серет (лівої притоки Тисьмениці)//Drohobyczer Zeitung |accessdate=2016-09-07 |archive-date=2016-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160910025245/http://www.drohobyczer-zeitung.com/2016/09/pobuk-seret.html }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160910025245/http://www.drohobyczer-zeitung.com/2016/09/pobuk-seret.html |date=2016-09-10 }} * [http://dro-e.blogspot.com/2012/08/blog-post_8448.html] * [http://www.drohobyczer-zeitung.com/2012/10/blog-post_18.html Стаття про проблеми річки на сайті Drohobyczer Zeitung] * {{SgKP|VIII|344|Pobok}} * [http://resource.history.org.ua/item/0010093? Словник гідронімів України]&nbsp;— К.: Наукова думка, 1979.&nbsp;— С. 431 (Побук) </div> [[Kategori:Elvar i Ukraina]] [[Kategori:Lviv oblast]] p0ro5bizkrwlc3aho0b928yy4h1t6e1 3674896 3674891 2026-09-26T21:34:38Z Myazyk 147917 /* Kjelder */ 3674896 wikitext text/x-wiki '''Seret''' ([[ukrainsk]] Серет; eldgammelt navn: Pobuk) er en liten [[elv]] i byen [[Drohobytsj]] i [[Lviv oblast]] vest i [[Ukraina]]. Den er en venstre sideelv til [[Tysmenytsja]] (Dnjestrs nedbørfelt). Hydronymet Pobuk stammer sannsynligvis fra gammeløstslavisk ''побокъ'' (pobok), som betyr «ved siden av», «på begge sider» eller «til siden» (siden elven rant ved siden av den gammelrutenske bosetningen). Hydronymet ble først nevnt i skriftlige kilder i 1392. I Sovjetunionens tid ble hydronymet Seret offisielt tatt i bruk. Elven har sitt utspring i skogen vest for Drohobytsj. Bortenfor skogen ble det i 1972 anlagt et reservoar på elven og dens små sideelver, på folkemunne kjent som Franko-innsjøen (Ozero Ivana Franka). Den renner fra vest til øst gjennom Drohobytsj og svinger mot sørøst 600 meter før munningen. Underveis tar bekken imot to sideelver fra venstre og tre fra høyre. Seret renner i nærheten av Ivasyk-Telesyk-parken, krysser seksten gater og smau, samt jernbanelinjen til Boryslav. Rådhuset ligger nær elven. Den renner ut i Tysmenytsja fra venstre i den sørøstlige delen av byen, mellom gatene Tysmenytska og Ranevytska. Bekkens lengde er 8 km, bredden er opptil 2 m, og dybden er omtrent 0,5 meter. Elven er sterkt forurenset og har en utpreget ubehagelig lukt. Av alle arter er det bare mikroorganismer, villender og rotter som tåler vannet. == Kjelder == {{reflist}} == Bakgrunnsstoff == * {{cite web |forfattar=Syvokhip, H. |tittel=Do pojasnentsja mikrokidronimiv Pobuk i Seret (livoji prytoky Tysmenytsi) |utgjevar=Drohobyczer Zeitung |dato=2016-09-07 |henta=2016-09-07 |url=http://www.drohobyczer-zeitung.com/2016/09/pobuk-seret.html |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160910025245/http://www.drohobyczer-zeitung.com/2016/09/pobuk-seret.html |arkivdato=2016-09-10 |språk=uk}} * {{kjelde bok |tittel=Slovnyk hidronimiv Ukrayiny |utgjevar=Naukova dumka |stad=Kyjiv |år=1979 |side=431 |språk=uk |url=http://resource.history.org.ua/item/0010093}} * {{kjelde bok |forfattar=Kubijovyč, V. |tittel=Encyclopedia of Ukraine: Volume I: A-F plus Map and Gazetteer |utgjevar=University of Toronto Press |år=1984 |isbn=978-1-4426-5117-3 |språk=en}} * {{cite web |tittel=Pereosmyslyty chy znyshchyty: Jak dvoje studentiv u Drohobychi doslidyly zhakhlyvyj stan richky Seret? |utgjevar=Drohobych myskrada |dato=2019-07-11 |henta=2025-07-24 |url=https://drohobych-rada.gov.ua/pereosmyslyty-chy-znyshhyty-yak-dvoye-studentiv-u-drogobychi-doslidyly-zhahlyvyj-stan-richky-seret/ |språk=uk}} * {{cite web |tittel=Renovatsija richky. Jak mih by vyhljadaty Pobuk, jakby v noho ne zlyvaly pomiji |utgjevar=Drohobych.City |henta=2025-07-24 |url=https://drohobych.city/blogs/129160/yak-mig-bi-viglyadati-pobuk-yakbi-v-nogo-ne-zlivali-pomii |språk=uk}} * {{cite web |tittel=Statsttya pro richku v Drohopediï |utgjevar=Drohopediya |url=http://dro-e.blogspot.com/2012/08/blog-post_8448.html |språk=uk}} * {{cite web |tittel=Statsttya pro problemy richky na sajtij Drohobyczer Zeitung |utgjevar=Drohobyczer Zeitung |url=http://www.drohobyczer-zeitung.com/2012/10/blog-post_18.html |språk=uk}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/344 Pobok] i ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego'', t. VIII: Perepiatycha – Pożajście, Warszawa 1887, s. 344. [[Kategori:Elvar i Ukraina]] [[Kategori:Lviv oblast]] av2c4ofb4ovt415qdtul9xdmx57k3me 3674897 3674896 2026-09-26T21:45:04Z Myazyk 147917 /* Bakgrunnsstoff */ 3674897 wikitext text/x-wiki '''Seret''' ([[ukrainsk]] Серет; eldgammelt navn: Pobuk) er en liten [[elv]] i byen [[Drohobytsj]] i [[Lviv oblast]] vest i [[Ukraina]]. Den er en venstre sideelv til [[Tysmenytsja]] (Dnjestrs nedbørfelt). Hydronymet Pobuk stammer sannsynligvis fra gammeløstslavisk ''побокъ'' (pobok), som betyr «ved siden av», «på begge sider» eller «til siden» (siden elven rant ved siden av den gammelrutenske bosetningen). Hydronymet ble først nevnt i skriftlige kilder i 1392. I Sovjetunionens tid ble hydronymet Seret offisielt tatt i bruk. Elven har sitt utspring i skogen vest for Drohobytsj. Bortenfor skogen ble det i 1972 anlagt et reservoar på elven og dens små sideelver, på folkemunne kjent som Franko-innsjøen (Ozero Ivana Franka). Den renner fra vest til øst gjennom Drohobytsj og svinger mot sørøst 600 meter før munningen. Underveis tar bekken imot to sideelver fra venstre og tre fra høyre. Seret renner i nærheten av Ivasyk-Telesyk-parken, krysser seksten gater og smau, samt jernbanelinjen til Boryslav. Rådhuset ligger nær elven. Den renner ut i Tysmenytsja fra venstre i den sørøstlige delen av byen, mellom gatene Tysmenytska og Ranevytska. Bekkens lengde er 8 km, bredden er opptil 2 m, og dybden er omtrent 0,5 meter. Elven er sterkt forurenset og har en utpreget ubehagelig lukt. Av alle arter er det bare mikroorganismer, villender og rotter som tåler vannet. == Kjelder == {{reflist}} == Bakgrunnsstoff == * {{cite web |forfattar=Syvokhip, H. |tittel=До пояснення мікрогідронімів Побук і Серет (лівої притоки Тисьмениці) (Til forklaring av mikrohydronymene Pobuk og Seret (venstre sideelv til Tysmenytsja)|utgjevar=Drohobyczer Zeitung |dato=2016-09-07 |henta=2016-09-07 |url=http://www.drohobyczer-zeitung.com/2016/09/pobuk-seret.html |arkivurl=https://web.archive.org/web/20160910025245/http://www.drohobyczer-zeitung.com/2016/09/pobuk-seret.html |arkivdato=2016-09-10 |språk=uk}} * {{kjelde bok |tittel=Словник гідронімів України («Ordbok over Ukrainas hydronymer») |utgjevar=Naukova dumka |stad=Kyjiv |år=1979 |side=431 |språk=uk |url=http://resource.history.org.ua/item/0010093}} * {{kjelde bok |forfattar=Kubijovyč, V. |tittel=Encyclopedia of Ukraine: Volume I: A-F plus Map and Gazetteer |utgjevar=University of Toronto Press |år=1984 |isbn=978-1-4426-5117-3 |språk=en}} * {{cite web |tittel=Переосмислити чи знищити: Як двоє студентів у Дрогобичі дослідили жахливий стан річки Серет? (Å omtenke eller ødelegge: Hvordan to studenter i Drohobytsj undersøkte den forferdelige tilstanden til elven Seret?) |utgjevar=Drohobych myskrada |dato=2019-07-11 |henta=2025-07-24 |url=https://drohobych-rada.gov.ua/pereosmyslyty-chy-znyshhyty-yak-dvoye-studentiv-u-drogobychi-doslidyly-zhahlyvyj-stan-richky-seret/ |språk=uk}} * {{cite web |tittel=Реновація річки. Як міг би виглядати Побук, якби в нього не зливали помиї (Renovering av elven. Hvordan Pobuk kunne ha sett ut hvis man ikke helte kloakk i den) |utgjevar=Drohobych.City |henta=2025-07-24 |url=https://drohobych.city/blogs/129160/yak-mig-bi-viglyadati-pobuk-yakbi-v-nogo-ne-zlivali-pomii |språk=uk}} * {{cite web |tittel=Artikkel om elven i Drohopediya |utgjevar=Drohopediya |url=http://dro-e.blogspot.com/2012/08/blog-post_8448.html |språk=uk}} * {{cite web |tittel=Artikkel om elvens problemer på nettstedet Drohobyczer Zeitung |utgjevar=Drohobyczer Zeitung |url=http://www.drohobyczer-zeitung.com/2012/10/blog-post_18.html |språk=uk}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/344 Pobok] i ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego'', t. VIII: Perepiatycha – Pożajście, Warszawa 1887, s. 344. [[Kategori:Elvar i Ukraina]] [[Kategori:Lviv oblast]] 315u8vzxmorhtchxmmn75dpdjzgpwfr 3674913 3674897 2026-09-27T07:04:25Z Ranveig 39 Attenderulla endringane gjorde av [[Special:Contributions/Myazyk|Myazyk]] ([[User talk:Myazyk|diskusjon]]) til siste versjonen av [[User:Addbot|Addbot]] 2447153 wikitext text/x-wiki '''Seret''' ([[ukrainsk]] Серет) er ei lita [[elv]] i [[Ukraina]], ei sideelv i [[Tysmenytsja]]. Seret renn gjennom sentrum av [[Drohobytsj]], ein by i [[Lviv oblast]] vest i Ukraina. Elva renn frå ein innsjø i skogen i [[Ivano-Frankivsk oblast]] og er særs forureina med ei særeigen lukt. Berre enkelte [[mikroorganismar]] og ender lever i elva. ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Seret River (Drohobych)|Seret River (Drohobych)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 4. september 2012.'' </div> [[Kategori:Elvar i Ukraina]] [[Kategori:Lviv oblast]] phcdzi7jqv0sz9l7rau8o4diqdt8tzu 0 288167 3674924 3483251 2026-09-27T09:07:09Z Ranveig 39 Ref-flikk 3674924 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja }} '''Antarktisk krill''' (''Euphausia superba'') er ein type [[kril]] som er [[nøkkelart]] i det [[antarktis]]ke [[økosystem]]et i [[Sørishavet]]. Kvar kril kan bli opptil 6 cm lang og 2 gram tung. Antarktisk kril lever i store stimar, eller sverma, som kan ha opptil 10&nbsp;000–30&nbsp;000 individ per [[kubikkmeter]].<ref name="H+83">{{cite journal |author=William M. Hamner|author2= Peggy P. Hamner|author3= Steven W. Strand |author4=Ronald W. Gilmer |title=Behavior of Antarctic krill, ''Euphausia superba'': chemoreception, feeding, schooling and molting |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=220 |issue=4595 |pages=433–435 |year=1983 |doi=10.1126/science.220.4595.433 |pmid=17831417 |bibcode=1983Sci...220..433H}}</ref> Krilen lever i omtrent 6 år. Antarktisk kril lever på små [[planteplankton]] som tek opp energi frå [[sollys]].<ref name="KK79">{{cite journal | author = Uwe Kils |author2= Norbert Klages | title = Der Krill | language = de| journal = Naturwissenschaftliche Rundschau | year = 1979 | volume = 32 | issue = 10 | pages = 397–402 | url = http://www.ecoscope.com/naturwis.htm | access-date = 2014-10-14 | archive-date = 2016-03-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160305113959/http://www.ecoscope.com/naturwis.htm}}</ref> Krilen blir i sin tur eten av større dyr som selar, kvalar, fuglar og fiskar, ofte som hovudnæringskjelda. Ut frå total [[biomasse]], som ein reknar med ligg rundt 500 millionar tonn, kan antarktisk kril vera det mest utbreidde dyret på jorda.<ref name="NE97">{{cite book|author=Stephen Nicol |author2= Yoshinari Endo |year=1997 |url=http://www.fao.org/DOCREP/003/W5911E/W5911E00.HTM |series=Fisheries Technical Paper 367 |title=Krill Fisheries of the World |publisher=[[Food and Agriculture Organization]] |isbn=92-5-104012-5}}</ref> Krilen har eigne organ for [[bioluminescens]], lys laga av dyra sjølv. Lysorgana sit parvis ulike stader på kroppen. ==Kjelder== {{refstart}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Antarctic krill|Antarctic krill]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 14. oktober 2014.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * [http://www.ecoscope.com/krill «Virtuelt mikroskop»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20021218082407/http://www.ecoscope.com/krill/ |date=2002-12-18 }} av antarktisk kril ved ecoscope.com. *[http://www.antarctica.gov.au/webcams/krill-cam Krill cam]. Nettkamera av antarktisk kril i eit akvarium. {{spire|dyr}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Krepsdyr]] [[Kategori:Dyr i Antarktis]] [[Kategori:Sørishavet]] 90n6ergk074h2do5v0yc8z91655nryh 0 313785 3674937 3615391 2026-09-27T11:15:02Z Marcuspn 143881 3674937 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkartist | namn=AURORA | bilete = AURORA, Ravnedalen Live festival, Kristiansand, Norway (53867200364) (cropped).jpg | bilettekst = Aurora på scene i Ravnedalen Live i 2024<br><small>Foto: Birgit Fostervold</small> | fødd= 15. juni 1996<ref name=DB20190629>{{ Kilde bok | kapittel= En fri fugl|forfatter=Silje Kathrine Sviggum | tittel = Magasinet, vedlegg til Dagbladet 2019.06.29 | utgivelsessted = Oslo | url = http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_dagbladet_null_null_20190629_151_147_1 | side = 28-35}}</ref> }} '''Aurora Aksnes''' ({{datoar|fødestad=i [[Sandnes]]}})<ref name="Aurora Aksnes">{{Kilde www|url=http://www.brak.no/bransjesok/aurora-aksnes/ |tittel=Aurora Aksnes |nettside=brak.no |besøksdato=2016-05-15}}</ref> er ein norsk [[vokalist|songar]] og [[låtskrivar]] frå [[Os kommune i Hordaland|Os]]<ref name="Aurora Aksnes"/> kjend under artistnamnet '''AURORA'''. Ho er signert til plateselskapa [[Decca Records]], Glassnote Records og Petroleum Records.<ref>{{Kilde www|url=http://www.dagbladet.no/2014/09/30/kultur/musikk/aurora_aksnes/decca_records/35517390/ |tittel=Ville ikke gi The Beatles platekontrakt, men signerte norske Aurora (18) |verk=[[Dagbladet]] |forfatter=Jonas Pettersen |dato=2014-09-30 |besøksdato=2016-05-15}}</ref> Musikken hennar er ein kombinasjon av elektropop, [[folkemusikk]] og art pop; som vokalist har ho vorte beskriven som «eterisk». Ho spelte berre piano i byrjinga av karrieren, men seinare har ho også vore ansvarleg for [[perkusjon]] og andre aspekt ved musikkproduksjon. I tillegg til soloarbeidet har Aurora samarbeidd med og vore medlåtskrivar av songar for andre artistar, inkludert Askjell, Sub Urban, [[Sondre Lerche]], [[Tom Odell]] og Chemical Brothers. I 2022 jobba Aurora saman med filmkomponisten [[Hans Zimmer]], og gav vokalarbeid til ''Frozen Planet II-lydsporet''.<ref>{{Kilde avis|tittel=Frozen Planet II – Original Television Soundtrack|url=https://propermusic.com/products/hanszimmeradamlukasjameseveringhamfeataurora-frozenplanetiioriginaltelevisionsoundtrack?srsltid=AfmBOopoS1M0uBxwo_5fNKM55Uzs3ulmxgJyAftP8tu3I_gLXdhpbbwk|besøksdato=2024-09-09|utgiver=Proper Music|språk=en}}</ref> Saman framførte dei «Take Me Back Home» i [[Royal Albert Hall]] som ein del av [[BBC]] sine Earth Proms.<ref>{{Kilde avis|forfatter=Rhian; Daly|dato=2022-08-30|tittel=Watch AURORA perform with Hans Zimmer at Earth Prom 2022|url=https://www.nme.com/news/music/watch-aurora-perform-with-hans-zimmer-at-earth-prom-2022-3300817|besøksdato=2024-09-09|utgiver=NME||språk=en}}</ref> == Karriere == [[Fil:Aurora WBW (2).jpg|mini|Aurora Aksnes under ''Way Back When Festival'' i Tyskland i 2015.]] [[Fil:Aurora Stavernfestivalen 2018 (192156).jpg|mini|Aurora Aksnes på Stavernfestivalen i 2018. {{foto|Tore Sætre}}]] [[Fil:Aurora Sentrum Scene 2019 211359.jpg|miniatyr|Aurora på Sentrum Scene 22. mars 2019. {{foto|Stian Schløsser Møller}}]] Aurora vart i 2014 nominert som årets nykomar i P3 Gull.<ref name="P314">{{Kilde www|url=http://p3.no/musikk/dette-er-de-nominerte-til-p3-gull-2014/ |tittel=Dette er de nominerte til P3 gull |utgiver=[[P3]] |forfatter=Trine Aandahl, Mats Borch Bugge, Marius Asp |dato=2014-11-05 |besøksdato=2016-03-15}}</ref> Den 6. november 2015 gav ho ut singelen «Half the World Away», som er ein [[coverlåt]] av ein Oasis-song frå 1994. Singelen nådde ellevteplass på den britiske singellista. Den 11. desember 2015 framførte ho tre songar på [[Nobels fredspriskonsert]] på [[Telenor Arena]]; «Murder Song (5, 4, 3, 2, 1)», «Half the World Away» og «Runaway». Under [[Spellemannprisen|Spellemannprisen 2015]] vart ho kåra til årets nykomar og fekk dimed Gramostipendet på 250&nbsp;000 kroner.<ref name="Sp15V">{{Kilde avis |url=http://www.vg.no/rampelys/musikk/spellemannprisen/spellemann-2015-her-er-vinnerne/a/23606369/ |tittel=Spellemann 2015 – her er vinnerne |avis=VG |forfatter=Ingvill Dybfest Dahl; Stein Østbø |dato=2016-01-30 |besøksdato=2016-03-15}}</ref> Ho var dessutan nominert under klassa årets låt for «Running with the Wolves».<ref name="Sp15N">{{kilde www|url=https://www.nrk.no/1.12733439|tittel=Kan bli tidenes yngste Spellemann-vinnere|verk=nrk.no|dato=2016-01-05|besøksdato=2023-10-08}}</ref> Songen hennar «Conqueror» var med i det populære fotball-videospelet ''FIFA 16''.<ref>{{Kilde www|url=https://www.easports.com/no/fifa/news/2015/fifa-16-soundtrack|tittel=Musikken i FIFA 16|besøksdato=2016-03-23|verk=www.easports.com}}</ref> I januar 2016 vart ho av ''[[Rolling Stone]]'' lista som éin av ti nye artistar ein burde kjenna til.<ref>{{Kilde artikkel |url=http://www.rollingstone.com/music/pictures/10-new-artists-you-need-to-know-january-2016-20160125/aurora-20160125 |tittel=Aurora Photo - 10 New Artists You Need to Know: January 2016 |verk=Rolling Stone |forfatter=Suzy Exposito |dato=2016-01-25 |besøksdato=2016-03-15 |språk=en}}</ref> Den 11. mars 2016 vart [[debutalbum]]et hennar, ''All My Demons Greeting Me as a Friend'', gjeve ut. For albumet vann ho [[Spellemannprisen|Spellemannprisen 2016]] i klassa popsolist, og vann i tillegg klassa årets musikkvideo for videoen «I Went Too Far» regissert av Arni & Kinski. Albumet var dessutan nominert til årets album.<ref name="Sp16">{{kilde www|url=https://www.nrk.no/1.13347948|tittel=Marcus og Martinus ble Årets Spellemenn|verk=nrk.no|dato=2017-01-28|besøksdato=2023-10-08}}</ref> Det andre studioalbumet til Aurora, ''Infections of a Different Kind (Step 1)'', vart gjeve ut den 28. september 2018 og var planlagt som del éin av ein serie. Det andre albumet i serien, ''A Different Kind of Human (Step 2)'', vart gjeve ut den 7. juni 2019.<ref>{{Kilde avis |url=https://www.vg.no/rampelys/musikk/i/kJKzGA/plateanmeldelse-aurora-a-different-kind-of-human-step-2-euforiske-aurora |tittel=Plateanmeldelse: Aurora – «A Different Kind of Human (Step 2)»: Euforiske Aurora |avis=VG |forfatter=Maruis Asp |dato=2019-06-06 |besøksdato=2019-06-06}}</ref> Ho vart nominert til [[Spellemannprisen|Spellemannprisen 2018]] i klassa årets musikkvideo for videoen «Queendom» frå ''Infections of a Different Kind (Step 1)'', regissert av Kinga Burza.<ref name="Sp18">{{Kilde avis |url=https://www.vg.no/rampelys/musikk/i/WLp2Ma/spellemann-glipp-nominert-artist-falt-ut-av-listen |tittel=Spellemann-glipp – nominert artist falt ut av listen |avis=VG |dato=2019-02-08 |besøksdato=2019-02-11}}</ref> I november 2019 vart filmmusikken til [[animasjon]]sfilmen ''[[Frost 2]]'' av [[The Walt Disney Company|Disney]] gjeven ut, der Aurora tok del med bakgrunnsvokal på låten «Into the Unknown».<ref>{{Kilde avis |url=https://nypost.com/2019/11/21/meet-singer-aurora-the-secret-weapon-of-frozen-2/ |tittel=Meet singer Aurora, the secret weapon of ‘Frozen 2’ |avis=New York Post |forfatter=Johnny Olekinski |dato=2019-11-21 |besøksdato=2020-01-24 |språk=en}}</ref> Ho stod også for stemma til The Voice i filmen. Låten vert sunge av stemmeskodespelar Idina Menzel. I den norske versjonen av filmen er låten omsett til «I ukjent land» og er sunge av Lisa Stokke. Oscarakademiet kunngjorde den 20. januar 2020 at låten var nominert i kategorien Beste originalmusikk.<ref>{{Kilde avis |url=https://www.vg.no/rampelys/film/i/P92KOz/aurora-med-paa-oscar-nominert-sang |tittel=Aurora med på Oscar-nominert sang |avis=VG |forfatter=Ingvill Dybfest Dahl |dato=2020-01-13 |besøksdato=2020-01-24}}</ref> Den 23. januar 2020 vart det kjent at Aurora og Idina Menzel skulle framføra låten under den 92. Oscarutdelinga som fann stad den 9. februar 2020.<ref>{{Kilde avis |url=https://www.aftenposten.no/kultur/i/K3Rbl6/aurora-skal-opptre-paa-oscar-utdelingen |tittel=Aurora skal opptre på Oscar-utdelingen |avis=Aftenposten |byrå=NTB |dato=2020-01-24 |besøksdato=2020-01-24}}</ref> Etter framvisinga på prisseremonien fekk Aurora gode tilbakemeldingar frå internasjonal presse.<ref>{{Kilde www|url=https://www.aftenposten.no/kultur/i/8mKlnE/auroras-manager-det-er-utrolig-at-vi-er-kommet-hit|tittel=CNN om Auroras Oscar-opptreden: – Overjordisk stemme|besøksdato=2022-03-30|dato=2020-02-10|språk=nb|verk=www.aftenposten.no|sitat=HOLLYWOOD (Bergens Tidende): Det vart ingen Oscar til låten «Into The Unknown», der Aurora var ein av artistane. Men stemma hennar vart kalla «overjordisk» etter framvisinga.}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://popcrush.com/who-is-aurora-into-the-unknown/|tittel=Who Is Aurora? Meet the Norwegian Pop Star Singing With Idina Menzel at the 2020 Oscars|besøksdato=2022-03-30|dato=2020-02-09|språk=en|verk=PopCrush}}</ref> Under [[Spellemannprisen|Spellemannprisen 2021]] vann ho klassa for årets internasjonale suksess.<ref name="Sp21">{{kilde www|url=https://www.nrk.no/kultur/1.15935795|tittel=Disse fekk Spellemannprisar for 2021|verk=nrk.no|dato=2022-04-22|besøksdato=2022-04-22}}</ref> I januar 2022 gav ho ut sitt tredje album, ''The Gods We Can Touch''. Ho fekk P3-prisen under P3 Gull 2022 og fekk tre nominasjonar ved [[Spellemannprisen|Spellemannprisen 2022]] for albumet og låten «A Temporary High».<ref name="P322">{{kilde www|url=https://p3.no/alt-om-p3gull-2022/|tittel=Alt om P3 Gull 2022|verk=p3.no|dato=2022-11-26|besøksdato=2022-11-27}}</ref><ref name="Sp22">{{kilde www|url=https://www.dagsavisen.no/kultur/2023/03/03/karpe-nominert-til-syv-spellemenn-med-nykommerne-undergrunn-hakk-i-hael/|tittel=Karpe nominert til syv Spellemenn – med nykommerne Undergrunn hakk i hæl|verk=dagsavisen.no|dato=2023-03-03|besøksdato=2023-03-18}}</ref> 7. juni 2024 gav ho ut sitt fjerde album, ''What Happened to the Heart?''. Ho fekk to nominasjonar under [[Spellemannprisen|Spellemannprisen 2024]] for kategoriane årets utgiving og alternativ pop for albumet.<ref name="sp24">{{Kilde avis|url=https://www.nettavisen.no/kjendis/dette-er-de-nominerte-til-spellemannprisen-2024/s/5-95-2317175|tittel=Spellemann 2024: Dette er de nominerte|dato=2025-03-03|besøksdato=2025-04-13|utgiver=[[Nettavisen]]}}</ref> ==Diskografi== ===Studioalbum=== {| class="wikitable plainrowheaders" |+ |- ! scope="col" rowspan="2"| År ! scope="col" rowspan="2"| Album ! scope="col" | Listeplasseringar ! scope="col" rowspan="2"| Sertifiseringar ! scope="col" rowspan="2"| Sal/streaming |- ! scope="col" style="width:4em;font-size:85%;"| [[Norge|NOR]]<br><ref name="auroravg">{{Kilde avis|tittel=AURORA – VG-lista|url=https://www.vglista.no/artister/aurora/|utgiver=[[VG-lista]]|besøksdato=2025-04-13}}</ref> |- | 2016 | ''All My Demons Greeting Me as a Friend'' | align="center"|1 <small>(2×)</small> | align="center"| [[Norge|NOR]]<br>2× platina<ref name=ifpi>{{Kilde avis|tittel=Trofeoversikt – AURORA |url=https://ifpi.no/trofe/trofeoversikt/?aar=&searchterm=aurora |besøksdato=2024-12-31 |utgiver=[[International Federation of the Phonographic Industry#IFPI Norge|IFPI Norge]] |arkiv-url=https://web.archive.org/web/20210129113110/https://ifpi.no/trofe/trofeoversikt/?aar=&searchterm=aurora |arkiv-dato=2021-01-29 |url-status=yes}}</ref> <br>[[Danmark|DK]]<br>1× gull<ref>{{Kilde avis |tittel=Dansk albumsertifiseringar – AURORA – All My Demons Greeting Me As A Friend |url=http://ifpi.dk/node/14980 |besøksdato=2024-12-31 |utgiver=[[International Federation of the Phonographic Industry|IFPI Danmark]] |språk=dansk}}</ref> <br>[[Filippinane|PH]]<br>1× gull <br>[[Storbritannia|GB]]<br>1× sølv<ref>{{Kilde avis |tittel=Britiske albumsertifiseringar – AURORA – All My Demons Greeting Me As A Friend |url=https://www.bpi.co.uk/award/18445-4357-2 |besøksdato=2024-12-31 |utgiver=British Phonographic Industry |språk=en-GB}}</ref> | align="center"|[[Storbritannia|GB]]<br>{{formatnum:73383}}<ref name="GB-sal" /> <br>[[Filippinane|PH]]<br>{{formatnum:600000000}} |- | 2018 | ''Infections of a Different Kind (Step 1)'' | align="center"|7 | align="center"| [[Norge|NOR]]<br>1× platina<ref name=ifpi /> | align="center"| [[Storbritannia|GB]]<br>{{formatnum:11886}}<ref name="GB-sal" /> |- | 2019 | ''A Different Kind of Human (Step 2)'' | align="center"|4 | align="center"| [[Norge|NOR]]<br>1× platina<ref name=ifpi /> | align="center"| [[Storbritannia|GB]]<br>{{formatnum:20643}}<ref name="GB-sal" /> |- | 2022 | ''The Gods We Can Touch'' | align="center"|1 | align="center"| — | align="center"| [[Storbritannia|GB]]<br>{{formatnum:24220}}<ref name="GB-sal" /> <br>[[Kina|CN]]<br>{{formatnum:350000000}} |- | 2024 | ''What Happened to the Heart?'' | align="center"|5 | align="center"| — | align="center"| [[Storbritannia|GB]]<br>{{formatnum:7023}}<ref name="GB-sal">{{Kilde avis|tittel=Decca co-presidents salute 'magic artist' Aurora ahead of Friday night Glastonbury performance |url=https://www.musicweek.com/labels/read/decca-co-presidents-salute-magic-artist-aurora-ahead-of-friday-night-glastonbury-performance/090016 |dato=2024-06-26 |utgiver=Music Week |besøksdato=2025-01-15 |språk=en}}</ref> |} ===EP-ar=== {| class="wikitable plainrowheaders" |+ |- ! scope="col" rowspan="2"| År ! scope="col" rowspan="2"| EP-ar ! scope="col" | Listeplasseringar ! scope="col" rowspan="2"| Sertifiseringar ! scope="col" rowspan="2"| Sal/streaming |- ! scope="col" style="width:4em;font-size:85%;"| [[Norge|NOR]]<br><ref name="auroravg"/> |- | 2015 | ''Running with the Wolves'' | align="center"| — | align="center"| [[Norge|NOR]]<br>1× platina<ref name=ifpi /> | align="center"| — |} ===Singlar=== * «Puppet» (2012) * «Awakening» (2013) * «Under Stars» (2014) * «Runaway» (2015) * «Running with the Wolves» (2016) * «Murder Song (5, 4, 3, 2, 1)» (2015) * «Half the World Away» (2015) * «Conqueror» (2016) * «Warrior» (2016) * «I Went Too Far» * «Queendom» (2018) * «Forgotten Love» (2018) * «Animal» (2019) * «The Seed» (2019) * «The River» (2019) * «A Different Kind of Human» (2019) * «Apple Tree» (2019) * «Exist for Love» (2020) * «Cure for Me» (2021) * «Giving In to the Love» (2021) * «Paramour» (2021)<br/><small>(Sub Urban med Aurora)</small> * «Heathens» (2021) * «A Dangerous Thing» (2022) * «A Temporary High» (2022) * «The Woman I Am» (2022) * «Storm» (2022)<br/><small>(med Wu Qing-feng)</small> * «The Devil is Human» (2022) * «A Potion for Love» (2022) * «Your Blood» (2023) * «The Conflict of the Mind» (2024) * «Some Type of Skin» (2024) * «Animal Soul» (2024) * «Limousine» (2024)<br/><small>(Bring Me the Horizon med Aurora)</small> * «Starvation» (2024) * «Some Type of Skin» (2025)<br/><small>(med Atarashii Gakko)</small> * «The Flood» (2025) ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aurora (artist)|Aurora (artist)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 14. desember 2023.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Norske musikarar]] [[Kategori:Norske låtskrivarar]] 2ao1xz4hwaftwo5araazlmq2h5uaivq 0 345282 3674923 3519235 2026-09-27T09:06:17Z Ranveig 39 Ref-flikk 3674923 wikitext text/x-wiki [[Fil:Fynbos (3186649235).jpg|miniatyr|Fynbos]] '''Fynbos''' (frå [[afrikaans]] ''fyn'', 'fin, smal' og ''bos'', 'busk', uttalt {{IPA|ˈfɛi̯nbos|af}}) er eit plantesamfunn i dei sørvestlege delane av [[Sør-Afrika]]. Vegetasjonen består hovudsakleg av [[eviggrøn]]e [[busk]]ar og grasaktige plantar. Blada på buskane kan vera fine og nåleforma eller tjukke og lêraktige. Fynbos-området er elles kjenneteikna av stort [[biologisk mangfald]]<ref name=JManning>{{cite book | last = Manning | first = John | title = Field Guide to Fynbos | publisher = Struik Publishers | location = Cape Town | year = 2008 | isbn = 9781770072657 }}</ref> og ei høg grad av [[endemisme]] (mange artar som lever her, finst berre her).<ref>{{WWF ecoregion|id=at1202|name=Lowland fynbos and renosterveld |accessdate=26. januar 2010}}</ref> Fynbos utgjer rundt halvparten av den særmerkte floraregionen [[Cape floraregion|Cape]]. Det finst rundt 8&nbsp;500 ulike artar har, og oppimot 6&nbsp;000 av dei er endemiske.<ref name="panda.org">{{cite web|url=http://wwf.panda.org/what_we_do/where_we_work/fynbos/|title=Fynbos, South Africa|work=panda.org|accessdate=15. januar 2017}}</ref> == Generelt == [[Fil:Peninsula Shale Fynbos - DevilsPeak Cape Town.jpg|miniatyr|Fynbos med knollvekstar og sølvtre nær Devil's Peak ved [[Cape Town]].]] Området har [[middelhavsklima]] med tørre, varme somrar og vintrar som er regnfulle og kjølige, men frostfrie. Jorda er inndelt i seks florarike, og [[Cape floraregion|Kapplandet]] er rekna som eit eige florarike. Det er det minste florariket i verda, og det einaste som ligg i berre eitt land. Florariket omfattar 8700 planteartar, og 68 % av artane er [[endemisk]]e. Kapplandet har den høgaste artsrikdommen av plantar i heile verda med 1300 arter per {{Nowrap|10 000 km²}}.<ref name="panda.org"/> Til samanlikning har den søramerikanske [[regnskog]]en på andreplass berre 400 arter per {{Nowrap|10 000 km²}}. Ordet fynbos blir av og til brukt om all vegetasjonen i florariket, men det finst også andre vegetasjonstypar her, som [[karoo]] og [[skog]]. Fynbosbiomet omfattar to typar plantesamfunn - ''renosterveld'' og eigentleg fynbos. Plantesamfunnene minner mykje om tilsvarande vegetasjon andre stader med [[middelhavsklima|same klima]], som [[maquis]] og [[garrigue]] i middelhavslanda. Fynbosen veks i eit halvmåneforma område langs kysten frå Lambert's Bay og Nieuwoudtville i nord sørover til [[Cape Town]] og austover til [[Port Elizabeth]]. I fjella finst det artsfattig, fynbosliknande vegetasjon vidare aust til [[Grahamstown]]. Denne fjellfynbosen finst delvis utanfor grensene til Cape-florariket. Verdsarvområdet [[Cape floraregion]] blei skipa i 2004, og består av åtte verneområde, spreidd over store delar av [[Sør-Afrika]]. == Renosterveld == [[Fil:Tygerberg Nature Reserve - ShaleRenosterveld - Cape Town.jpg|miniatyr|Renosterveld ved Cape Town]] Artar i [[korgplantefamilien]] dominerer i renosterveld, særleg [[renosterbos]] (''Elytropappus rhinocerotis''), som har gjeve namn til vegetasjonstypen. ''Renoster'' er afrikaans for '[[nashorn]]'. Vegetasjonen består hovudsakleg av buskar med små, harde, grå blad. Buskene høyrer til [[biologisk slekt|slekter]] som ''Eriocephalus'', ''Felicia'', ''[[Stråblomslekta|Helichrysum]]'', ''Pteronia'' og ''Relhania'' i korgplantefamilien, ''Aspalathus'' i [[erteblomfamilien]], ''Anthospermum'' i [[maurefamilien]], ''Hermannia'' i [[kattostfamilien]] og ''Passerina'' i [[tysbastfamilien]]. [[Grasfamilien|Gras]] er også viktig i renostervelden, og det kan tenkast at buskane delvis har fortrengd graset etter at intensiv beiting frå husdyr tok til på 1700-talet. [[Knoll]]vekstar i [[sverdliljefamilien]], [[liljefamilien]] og [[orkidéfamilien]] er også viktige. Dei tre viktige [[biologisk familie|familiane]] i fynbosen - lyngfamilien, Proteaceae og Restionaceae - manglar nesten heilt. Vegetasjonstypen veks på fruktbar [[leire]] og [[silt]], og store delar av arealet blir no brukt til dyrking av [[kveite]]. Berre fem prosent av det opphavlege arealet er bevart. Renosterveld er avgrensa til område med ein årsnedbør mellom 250–600&nbsp;mm i året. Viss nedbøren er høgare, blir jorda vaska ut og fynbos oppstår i staden. Lågare nedbør fører til at karoo-vegetasjonen overtek. Renostervelden er eit produktivt økosystem, og her fanst det tidlegare fleire store planteetarar som [[fjellsebra]], [[kvagga]], [[blåbukk]], [[kuantilope]], [[elgantilope]], [[Dorcasantilope|bontebukk]], [[Afrikansk savanneelefant|elefant]], [[svart nashorn]] og [[afrikabøffel]]. Desse dyra blei jakta på av [[løve]], [[gepard]], [[hyenehund]], [[flekkhyene]] og [[leopard]]. Fjellsebra og leopard finst framleis i fjellområda, og det finst ein liten bestand av bontebukk. Dei andre artane er borte, og blåbukken og kvaggaen er globalt utrydda. == Fynbos == [[Fil:Peninsula Sandstone Fynbos - Cape Town 8.JPG|miniatyr|Fynbos på [[Cape-halvøya]]]] [[Fil:Fynbos (4575530933).jpg|mini|Fynbos i [[Swaartberg]] naturreservat.]] Fynbosvegetasjonen har tre hovudelement. Det første elementet består av artar i [[Restionaceae]]. Desse plantane minner om gras, og erstattar gras på næringsfattig jord med utprega vinterregn. Nokre definisjonar av fynbos krev at minst fem prosent av marka er dekt av artar frå Restionaceae. [[Halvgrasfamilien|Starr]] og mange grasartar som veks i fynbosen, minner om Restionaceae ved at dei har reduserte eller manglande blad og ein trådaktig stilk. Det andre elementet består av lyngaktige plantar med smale, [[Erikoide blader|erikoide]] blad. Dei fleste høyrer til [[lyngfamilien]], og [[poselyngslekta]] har over 600 arter i fynbosen. Plantar med tilsvarende [[Morfologi i biologi|morfologi]] finst også i korgplantefamilien, [[Bruniaceae]], erteblomfamilien, [[trollheggfamilien]] og tysbastfamilien. Artar i familien [[Proteaceae]] utgjer det tredje elementet. Dei har breie, tjukke blader og er dei høgaste plantane i vegetasjonstypen. I Kapplandet er denne familien nesten heilt avgrensa til fynbosen. Ein kjend art er [[sølvtre]]et ''Leucadendron argenteum''. Seks plantefamiliar er heilt eller nesten heilt endemiske for fynbosen: Bruniaceae, [[Geissolomataceae]], [[Grubbiaceae]], [[Penaeaceae]], [[Roridulaceae]] og [[Stilbaceae]]. Dei fleste av desse familiane har ganske få artar. Fynbos veks på utvaska, næringsfattig jord. Berggrunnen er ofte [[sandstein]], men viss årsnedbøren er høgare enn 600–800&nbsp;mm, kan fynbos gro på [[granitt]] og [[skifer]]. Viss årsnedbøren er lågare enn 200&nbsp;mm blir fynbos fortrengd av [[sukkulent]] karoo-vegetasjon. [[Biomasse]]n av dyr i fynbosen er ganske låg, men det er ein del endemiske artar av [[fuglar]], [[pattedyr]], [[Springpadder|froskar]], [[krypdyr]] og [[insekt]] her. Dyra er viktige for [[pollinering]] og frøspreiing, men beiting frå dyr påverkar vegetasjonen lite. Dette kjem delvis av at fynbosplantane er lite næringsrike. [[Fil:Fynbos after Fire - dead proteas and orange protea seeds - South Africa.jpg|mini|Fynbos etter brann, med daude protea-plantar og oransje protea-frø.]] Brannar er viktig for fynbosen, og vegetasjonen må brenna med 6–45 års mellomrom for å oppretthalda mangfoldet. Mange artar har frø i eldsikre kapslar, medan andre nytter [[maur]] som grev ned frøa på stader der dei er trygge for gnagarar og eld. Om fynbosen ikkje får brenna, mistar plantane livskrafta og blir erstatta av tre og kratt. På grunn av den næringsfattige jorda har fynbosen lita interesse for jordbruk, men på dei beste stadene er han delvis brukt til fruktdyrking og vingardar. Han har størst tyding for friluftsliv og som nedslagsfelt for vasskjelder. Dei største trugsmåla mot fynbosen er [[Framand art|framande artar]] og folkevekst. Innanfor grensene til millionbyen Cape Town er det til dømes to ulike senter for endemisme. Nye jordbruksmetodar og påsette brannar i feil årstid er også trugsmål. ==Bruk== [[Rooibos]] (''Aspalathus linearis'') og ''heuningbos'' (''Cyclopia intermedia'') har fått økonomisk tyding. Dei blir dyrka og hausta i store mengder i [[Cederberg]]-området og ekportert. Restio har vore brukt til taktekking gjennom ei årrekkje, ein bruk som har fortsett. Protea og andre blomar blir dyrka fleire stader og blomane selde eller eksporterte. Mange stader med middelhavsklima har fynbos-plantar blitt populære hageplantar, som [[aloe]] og [[pelargonium]], og som sommar- eller stoveplantar i kjøligare område. Ei rekkje fynbosplantar blir brukt i tradisjonell medisin. Berre eit fåtal er blitt vitskapleg testa, men blant dei som er blitt testa har ein funne medisinske eigenskapar.<ref>{{cite web|url=http://www.fynboshub.co.za/working-with-fynbos/|title=Working with fynbos - Fynbos Hub|work=fynboshub.co.za|accessdate=15 January 2017|archive-date=2017-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052109/http://www.fynboshub.co.za/working-with-fynbos/}}</ref><ref>{{cite web|url=http://tablemountain.net/blog/entry/pigs_ears_and_buchu_brandy_medicinal_plants_of_the_fynbos/|title=Pig’s ears and buchu brandy: medicinal plants of the fynbos – Table Mountain Aerial Cableway - Official Website|work=tablemountain.net|accessdate=15. januar 2017|archive-date=2017-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222105055/http://www.tablemountain.net/blog/entry/pigs_ears_and_buchu_brandy_medicinal_plants_of_the_fynbos/}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/ncnu02/v5-076.html|title=Commercialization of South African Indigenous Crops: Aspects of Research and Cultivation of Products|work=purdue.edu|accessdate=15. januar 2017}}</ref> ==Galleri== <gallery> Cape Fynbos - Gladiolus alatus.jpg|''Gladiolus alatus'' Erica mammosa flower.jpg|''Erica mammosa'' Protea cynaroides 5.jpg|''Protea cynaroides'' Elegia tectorum KirstenboshBotGard09292010C.JPG|''Elegia tectorum'' i familien Restionaceae Berzelia lanuginosa IMG 2404.JPG|''Berzelia lanuginosa'' i familien Bruniaceae 2 Large Silvertree - Leucadendron argenteum - CT.jpg|Sølvtreet ''Leucadendron argenteum'' Bontebok in fynbos.jpg|Bontebukk i fynbosen Anthobaphes violacea 5.jpg|[[Fynbossolfugl]] er endemisk for fynbosen </gallery> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * [http://www.plantzafrica.com/vegetation/fynbos.htm Vegetation of South Africa, Lesotho and Swaziland: Fynbos Biome] Besøkt 25. oktober 2014. * [https://web.archive.org/web/20141019111436/http://www.botany.uwc.ac.za/envfacts/fynbos/ UWC's Enviro-Facts Guide to Fynbos] Besøkt 25. oktober 2014. * {{Kilde bok | forfatter=O. Gjærevoll | utgivelsesår=1992 | tittel=Plantegeografi | utgave=2. | side=32–33, 50–51 | forlag=Tapir | url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009042800076 | isbn=82-519-1104-4}} * {{Kilde bok | forfatter=J. Manning | utgivelsesår=2007 | tittel=Field Guide to Fynbos | utgivelsessted=Cape Town | forlag=Struik Publishers | isbn=978-1-77007-265-7}} * {{Kilde bok | forfatter=N. Allsopp, J.F. Colville og G.A. Verboom | utgivelsesår=2014 | tittel=Fynbos: Ecology, Evolution, and Conservation of a Megadiverse Region | forlag=Oxford University Press | isbn=978-0-19-967958-4}} ---- *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fynbos|Fynbos]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, og «[[:en:Fynbos|Fynbos]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}} den 18. desember 2017.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Økologi]] [[Kategori:Sørafrikansk geografi]] ekqbckek9uiau64tjd9gstl8cq1sn6q 0 378157 3674946 3516006 2026-09-27T11:36:46Z Johshh 122989 3674946 wikitext text/x-wiki [[Fil:Neue-Welt-Übersetzung (Innenseite).jpg|thumb|Oppslag på ''Krønikebøkene'' i ein ny tysk Bibel.]] '''Krønikebøkene''' ([[hebraisk]] {{hebraisk|<big>דברי הימים</big>‬}}, ''Diḇrê hayyāmîm'', 'Dagenes hendingar') er opphavleig éi bok i [[Den hebraiske Bibelen]], delt opp i to i [[Det gamle testamentet]]: Første og Andre Krønikebok. I Bibelen følgjer Krønikebøkene etter Kongebøkene, deretter kjem ''[[Esras bok]]'' og ''[[Nehemjas bok]]'', og slik slutter dei historieorienterte bøkene i Det gamle testamentet.<ref>Japhet (1993), s. 1-2.</ref> Saman med Esra og Nehemja utgjer Krønikebøkene det som blir kalla [[det kronistiske historieverket]]. I [[Jødedommen|jødiske]] ''[[Tanákh]]'' (Den hebraiske Bibelen) er Krønikebøkene den siste boka i ''Ketuvim'' («Skriftene»), som i seg sjølv er den siste tredelen av ''Tanákh''. På midten av 200-talet f.Kr. omsette jødiske skriftlærde i [[Alexandria]] ''Tanákh'' til gresk, ''[[Septuaginta]]'', og delte Krønikebøkene i to delar, I og II ''Paralipoménōn'' (Παραλειπομένων), «ting etterlatne på den eine sida».<ref>Japhet (1993), s. 1.</ref> Det norske namnet, ''Krønikebøkene'', kjem frå [[Hieronymus]] på 400-talet e.Kr. i den [[latin]]ske omsetjinga som kalla dei ''chronikon'', ettersom ei [[krønike]] er ei historisk framstilling som skildrar hendingar i rekkjefølgja dei fann stad i. Den greske tittelen i ''Septuaginta'' viser til det som blei forbigått og utlate frå ''[[Samuelsbøkene]]'' og ''[[Kongebøkene]]'', men Krønikebøkene er på ingen måte berre eit supplement til desse bøkene. Krønikene byrjar ein [[genealogi]] (slektsregistrer) frå det aller første mennesket, [[Adam og Eva>Adam]], og fortset til ei bibelsk forteljing om historia til Israels og Judea (det sørlege og nordlege riket) i oldtida, og fram til kunngjeringa til [[Kyros den store]] (ca. 540 f.Kr.). == Samandrag == Krønikebøkene byrjar med forteljinga om Adam og gjev deretter ei bortimot fullstendig slektsliste fram til opprettinga av [[Det sameinte kongedømet Israel|det første kongedømet Israel]] (Første krønikebok 1–9). Det meste av resten av Første krønikebok, etter ei kort reiegjering av [[Saul av Israel|Saul]], tek for seg styret til [[David av Israel|David]] (Første krønikebok 11–29). Den neste lange seksjonen tek for seg sonen til David, [[Salomo]] (Andre krønikebok 1–9), og den siste delen handlar om [[kongedømet Judea]] med ein del referansar til [[Kongedømet Israel (Samaria)|det andre kongedømet Israel]] (Andre krønikebok 10–36). I det siste kapittelet er Judea øydelagt og folket er [[Det babylonske fangenskapet|teke med tvang til Babylon]]. I dei siste versa erobrar den persiske kong [[Kyros den store]] [[det nybabylonske riket]] og tillet at dei landforviste kan reisa tilbake til heimlanda sine, og gjev ordre om at [[tempelet i Jerusalem]] skal restaurerast.<ref>Coggins (2003), s. 282.</ref> == Kjelder == {{refopning}} <references /> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Krønikebøkene|Krønikebøkene]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 12. mai 2020.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff== * [https://bibel.smio.no/fyrste-kronikebok Fyrste Krønikebok] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) * [https://bibel.smio.no/andre-kronikebok Andre Krønikebok] i [[Studentmållagsbibelen]] (bibel.smio.no) ; Litteratur * Coggins, Richard J. (2003): «1 and 2 Chronicles», i: Dunn, James D. G.; Rogerson, John William: ''Eerdmans Commentary on the Bible'', Eerdmans. ISBN 9780802837110. * Japhet, Sara (1993): [https://books.google.com/?id=V0WjzZB2V7cC&printsec=frontcover&dq=Japhet,+Sara,+I+and+II+Chronicles:+A+Commentary#v=onepage&q&f=false ''I and II Chronicles: A Commentary''], SCM Press. ISBN 9780664226411. {{GT}} {{Autoritetsdata}} jsbdtq72b0cikvct0d0rn7rqnni7h6h 0 397751 3674824 3674609 2026-09-26T12:58:41Z TU-nor 12071 3674824 wikitext text/x-wiki '''Slatina''' kan vere: * [[Slatina i Andrijevica]], busetnad i kommunen [[Andrijevica]] i Montenegro * [[Slatina i Jablanica]], busetnad i kommunen [[Jablanica i Bosnia-Hercegovina|Jablanica]] i Bosnia-Hercegovina * [[Slatina i Kladno]], kommune i [[Kladno]] i distriktet Kladno okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Slatina i Klatovy]], kommune i [[Horažďovice]] i distriktet Klatovy okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Slatina i Kroatia]], bykommune i fylket Virovitica-Podravina i Kroatia * [[Slatina i Leposavić]], busetnad i kommunen [[Leposavić]] i Kosovo * [[Slatina i Levice]], kommune i distriktet [[Levice okres|Levice]] i regionen Nitra kraj i Slovakia * [[Slatina i Litoměřice]], ein kommune i [[Lovosice]] i distriktet Litoměřice okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Slatina i Novo Goražde]], busetnad i kommunen [[Novo Goražde]] i Bosnia-Hercegovina * [[Slatina i Plzeň-sever]], kommune i [[Kralovice]] i distriktet Plzeň-sever okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Slatina i Preseka]], busetnad i kommunen [[Preseka]] i Kroatia * [[Slatina i Romania]], by i Romania * [[Slatina i Slovakia]], elv i Slovakia * [[Slatina i Šmartno ob Paki]], busetnad i kommunen [[Šmartno ob Paki]] i Slovenia * [[Slatina i Sofia]], bydel i Sofia i Bulgaria * [[Slatina i Svitavy]], ein kommune i [[Moravská Třebová]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Slatina i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Slatina Peak]], fjell på Sør-Shetlandsøyane * [[Slatina ved Timiș]], sideelv til elva [[Timiș]] i Romania {{fleirtyding}} e1f7xi353xdbpjsc5i2y0odo11r8501 0 419004 3674925 3573481 2026-09-27T09:50:33Z Aboubacarkhoraa 110993 3674925 wikitext text/x-wiki {{Infoboks politikar}} '''Mamadi Doumbouya''' ({{datoar}}) er ein [[Guinea|guineansk]] [[offiser|militær offiser]] som sidan 1. oktober 2021 har vore fungerande president i [[Guinea]]. Doumbouya stod i spissen for eit [[statskupp]] 5. september 2021 der landets president [[Alpha Condé]] blei avsett og arrestert. Han tilhøyrer spesialstyrkane i Guinea og er tidlegare fransk [[legionær]]. Etter statskuppet kunngjorde Doumbouya i statlege media at regjeringa var oppløyst. Den 1. oktober blei han tatt i eid som fungerande president.<ref>{{kilde www | url=https://www.cnn.com/2021/10/01/africa/guinea-coup-leader-sworn-president-intl/index.html | tittel=Guinea swears in coup leader Mamady Doumbouya as interim president | blad=CNN | dato=1. oktober 2021}}</ref> == Biografi == Doumbouya var [[korporal]] i den franske [[framandlegionen]] før han kom tilbake til Guinea og blei leiar for spesialstyrkane i landet, ei eliteavdeling som blei starta av dåverande president Condé. Etter kvart steig han i gradene og blei oberst i 2020.<ref name=":0">{{kilde www | dato=5. september 2021 | tittel=Guinée : portrait du colonel Mamady Doumbouya, auteur du putsch du 5 septembre 2021 | url=https://africa24tv.com/guinee-portrait-du-colonel-mamady-doumbouya-auteur-du-putsch-du-5-septembre-2021/ | blad=Africa 24}}</ref><ref name=":1">{{kilde www | dato=5. september 2021 | tittel=Focus on Lt Col Mamady Doumbouya in Guinea 'coup' | url=https://www.independent.co.ug/focus-on-lt-col-mamady-doumbouya-in-guinea-coup/ | blad=The Independent (Uganda)}}</ref> == Statskuppet i 2021 == Doumbouya var hovudpersonen bak statskuppet i september 2021 der den guineanske presidenten Alpha Condé blei avsett.<ref name="coup">{{kilde www | dato=5. september 2021| tittel=Soldiers say Guinea constitution, gov't dissolved in apparent coup | blad=Yahoo! News | url=https://news.yahoo.com/soldiers-guinea-constitution-govt-dissolved-143429820.html}}</ref> Han stod etter kuppet fram på statleg TV og kunngjorde at hans gruppe hadde sett til side regjeringa og grunnlova.<ref>{{kilde www | tittel=Putschist say Guinea's president arrested, constitution and government dissolved | url=https://shafaq.com/en/World/Putschist-say-Guinea-s-president-arrested-constitution-and-government-dissolved | dato=5. september 2021 | blad=Shafaq}}</ref> For å rettferdiggjere kuppet siterte han den tidlegare [[Ghana|ghanesiske]] presidenten [[Jerry Rawlings]] som hadde uttalt at: «Om folket blir halde nede av sin elite, så er det dei militære si oppgåve å gje folket sin fridom.»<ref name="pmnews">{{kilde www | tittel=Guinean coup leader Col. Doumbouya: Why we struck, quotes Rawlings - P.M. News | url=https://pmnewsnigeria.com/2021/09/05/guinean-coup-leader-col-doumbouya-why-we-struck-quotes-rawlings/ | blad=PM News (pmnewsnigeria.com) | dato=5. september 2021}}</ref> Den 1. oktober 2021 blei Doumbouya tatt i eid som fungerande president i Mohammed V-palasset i [[Conakry]].<ref>{{kilde www | tittel=Guinea coup leader Mamady Doumbouya sworn in as interim president | blad= Al Jazeera | dato=1. oktober 2021 | url=https://www.aljazeera.com/news/2021/10/1/guinea-coup-mamady-doumbouya-interim}}</ref> Han la fram planar om å «atterreise staten» og gjennomføre «frie, pålitelege og gjennomsiktige» val. Han lova også å respektere nasjonale og internasjonale avtalar som landet hadde inngått.<ref name="bbc">{{kilde www | url=https://www.bbc.com/news/world-africa-58761621 | tittel=Mamady Doumbouya: Guinea coup leader sworn in as president | utgiver=BBC | dato=2. oktober 2021}}</ref> == Familie == Doumbouya er gift med {{ikkjeraud|Lauriane Doumbouya}} som tenestegjer i det franske {{ikkjeraud|Gendarmerie nationale}}.<ref name=slt>{{kilde www | forfatter=Abdul Rashid Thomas | tittel=Is dissent an act of faith in a democracy? Lessons from the Guinean military coup | url=https://www.thesierraleonetelegraph.com/is-dissent-an-act-of-faith-in-a-democracy-lessons-from-the-guinean-military-coup/ | blad=Sierra Leone Telegraph | dato=6. september 2021}}</ref> Paret har tre barn. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mamady Doumbouya|Mamady Doumbouya]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 9. oktober 2024.'' {{refslutt}} {{guineanske presidentar}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Guineanske presidentar]] rmw1nip6tp9a5k1p4fl1vi4mvsszz98 3674926 3674925 2026-09-27T09:50:50Z Aboubacarkhoraa 110993 Aboubacarkhoraa flytte sida [[Mamady Doumbouya]] til [[Mamadi Doumbouya]]: Feilstava tittel 3674925 wikitext text/x-wiki {{Infoboks politikar}} '''Mamadi Doumbouya''' ({{datoar}}) er ein [[Guinea|guineansk]] [[offiser|militær offiser]] som sidan 1. oktober 2021 har vore fungerande president i [[Guinea]]. Doumbouya stod i spissen for eit [[statskupp]] 5. september 2021 der landets president [[Alpha Condé]] blei avsett og arrestert. Han tilhøyrer spesialstyrkane i Guinea og er tidlegare fransk [[legionær]]. Etter statskuppet kunngjorde Doumbouya i statlege media at regjeringa var oppløyst. Den 1. oktober blei han tatt i eid som fungerande president.<ref>{{kilde www | url=https://www.cnn.com/2021/10/01/africa/guinea-coup-leader-sworn-president-intl/index.html | tittel=Guinea swears in coup leader Mamady Doumbouya as interim president | blad=CNN | dato=1. oktober 2021}}</ref> == Biografi == Doumbouya var [[korporal]] i den franske [[framandlegionen]] før han kom tilbake til Guinea og blei leiar for spesialstyrkane i landet, ei eliteavdeling som blei starta av dåverande president Condé. Etter kvart steig han i gradene og blei oberst i 2020.<ref name=":0">{{kilde www | dato=5. september 2021 | tittel=Guinée : portrait du colonel Mamady Doumbouya, auteur du putsch du 5 septembre 2021 | url=https://africa24tv.com/guinee-portrait-du-colonel-mamady-doumbouya-auteur-du-putsch-du-5-septembre-2021/ | blad=Africa 24}}</ref><ref name=":1">{{kilde www | dato=5. september 2021 | tittel=Focus on Lt Col Mamady Doumbouya in Guinea 'coup' | url=https://www.independent.co.ug/focus-on-lt-col-mamady-doumbouya-in-guinea-coup/ | blad=The Independent (Uganda)}}</ref> == Statskuppet i 2021 == Doumbouya var hovudpersonen bak statskuppet i september 2021 der den guineanske presidenten Alpha Condé blei avsett.<ref name="coup">{{kilde www | dato=5. september 2021| tittel=Soldiers say Guinea constitution, gov't dissolved in apparent coup | blad=Yahoo! News | url=https://news.yahoo.com/soldiers-guinea-constitution-govt-dissolved-143429820.html}}</ref> Han stod etter kuppet fram på statleg TV og kunngjorde at hans gruppe hadde sett til side regjeringa og grunnlova.<ref>{{kilde www | tittel=Putschist say Guinea's president arrested, constitution and government dissolved | url=https://shafaq.com/en/World/Putschist-say-Guinea-s-president-arrested-constitution-and-government-dissolved | dato=5. september 2021 | blad=Shafaq}}</ref> For å rettferdiggjere kuppet siterte han den tidlegare [[Ghana|ghanesiske]] presidenten [[Jerry Rawlings]] som hadde uttalt at: «Om folket blir halde nede av sin elite, så er det dei militære si oppgåve å gje folket sin fridom.»<ref name="pmnews">{{kilde www | tittel=Guinean coup leader Col. Doumbouya: Why we struck, quotes Rawlings - P.M. News | url=https://pmnewsnigeria.com/2021/09/05/guinean-coup-leader-col-doumbouya-why-we-struck-quotes-rawlings/ | blad=PM News (pmnewsnigeria.com) | dato=5. september 2021}}</ref> Den 1. oktober 2021 blei Doumbouya tatt i eid som fungerande president i Mohammed V-palasset i [[Conakry]].<ref>{{kilde www | tittel=Guinea coup leader Mamady Doumbouya sworn in as interim president | blad= Al Jazeera | dato=1. oktober 2021 | url=https://www.aljazeera.com/news/2021/10/1/guinea-coup-mamady-doumbouya-interim}}</ref> Han la fram planar om å «atterreise staten» og gjennomføre «frie, pålitelege og gjennomsiktige» val. Han lova også å respektere nasjonale og internasjonale avtalar som landet hadde inngått.<ref name="bbc">{{kilde www | url=https://www.bbc.com/news/world-africa-58761621 | tittel=Mamady Doumbouya: Guinea coup leader sworn in as president | utgiver=BBC | dato=2. oktober 2021}}</ref> == Familie == Doumbouya er gift med {{ikkjeraud|Lauriane Doumbouya}} som tenestegjer i det franske {{ikkjeraud|Gendarmerie nationale}}.<ref name=slt>{{kilde www | forfatter=Abdul Rashid Thomas | tittel=Is dissent an act of faith in a democracy? Lessons from the Guinean military coup | url=https://www.thesierraleonetelegraph.com/is-dissent-an-act-of-faith-in-a-democracy-lessons-from-the-guinean-military-coup/ | blad=Sierra Leone Telegraph | dato=6. september 2021}}</ref> Paret har tre barn. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mamady Doumbouya|Mamady Doumbouya]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 9. oktober 2024.'' {{refslutt}} {{guineanske presidentar}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Guineanske presidentar]] rmw1nip6tp9a5k1p4fl1vi4mvsszz98 3674929 3674926 2026-09-27T10:03:14Z Ranveig 39 +Ref. 3674929 wikitext text/x-wiki {{Infoboks politikar}} '''Mamadi Doumbouya''' ({{datoar}}) er ein [[Guinea|guineansk]] [[offiser|militær offiser]] som sidan 1. oktober 2021 har vore fungerande president i [[Guinea]]. Doumbouya stod i spissen for eit [[statskupp]] 5. september 2021 der landets president [[Alpha Condé]] blei avsett og arrestert. Han tilhøyrer spesialstyrkane i Guinea og er tidlegare fransk [[legionær]]. Etter statskuppet kunngjorde Doumbouya i statlege media at regjeringa var oppløyst. Den 1. oktober blei han tatt i eid som fungerande president.<ref>{{kilde www | url=https://www.cnn.com/2021/10/01/africa/guinea-coup-leader-sworn-president-intl/index.html | tittel=Guinea swears in coup leader Mamady Doumbouya as interim president | blad=CNN | dato=1. oktober 2021}}</ref> == Biografi == Doumbouya vart fødd i [[Kankan]] aust i Guinea.<ref>{{Citation|title=Biographie|url=https://presidence.gov.gn/biographie/|website=Présidence de la République de Guinée|accessdate=2026-09-27|language=fr-FR}}</ref> Han var [[korporal]] i den franske [[framandlegionen]] før han kom tilbake til Guinea og blei leiar for spesialstyrkane i landet, ei eliteavdeling som blei starta av dåverande president Condé. Etter kvart steig han i gradene og blei oberst i 2020.<ref name=":0">{{kilde www | dato=5. september 2021 | tittel=Guinée : portrait du colonel Mamady Doumbouya, auteur du putsch du 5 septembre 2021 | url=https://africa24tv.com/guinee-portrait-du-colonel-mamady-doumbouya-auteur-du-putsch-du-5-septembre-2021/ | blad=Africa 24}}</ref><ref name=":1">{{kilde www | dato=5. september 2021 | tittel=Focus on Lt Col Mamady Doumbouya in Guinea 'coup' | url=https://www.independent.co.ug/focus-on-lt-col-mamady-doumbouya-in-guinea-coup/ | blad=The Independent (Uganda)}}</ref> == Statskuppet i 2021 == Doumbouya var hovudpersonen bak statskuppet i september 2021 der den guineanske presidenten Alpha Condé blei avsett.<ref name="coup">{{kilde www | dato=5. september 2021| tittel=Soldiers say Guinea constitution, gov't dissolved in apparent coup | blad=Yahoo! News | url=https://news.yahoo.com/soldiers-guinea-constitution-govt-dissolved-143429820.html}}</ref> Han stod etter kuppet fram på statleg TV og kunngjorde at hans gruppe hadde sett til side regjeringa og grunnlova.<ref>{{kilde www | tittel=Putschist say Guinea's president arrested, constitution and government dissolved | url=https://shafaq.com/en/World/Putschist-say-Guinea-s-president-arrested-constitution-and-government-dissolved | dato=5. september 2021 | blad=Shafaq}}</ref> For å rettferdiggjere kuppet siterte han den tidlegare [[Ghana|ghanesiske]] presidenten [[Jerry Rawlings]] som hadde uttalt at: «Om folket blir halde nede av sin elite, så er det dei militære si oppgåve å gje folket sin fridom.»<ref name="pmnews">{{kilde www | tittel=Guinean coup leader Col. Doumbouya: Why we struck, quotes Rawlings - P.M. News | url=https://pmnewsnigeria.com/2021/09/05/guinean-coup-leader-col-doumbouya-why-we-struck-quotes-rawlings/ | blad=PM News (pmnewsnigeria.com) | dato=5. september 2021}}</ref> Den 1. oktober 2021 blei Doumbouya tatt i eid som fungerande president i Mohammed V-palasset i [[Conakry]].<ref>{{kilde www | tittel=Guinea coup leader Mamady Doumbouya sworn in as interim president | blad= Al Jazeera | dato=1. oktober 2021 | url=https://www.aljazeera.com/news/2021/10/1/guinea-coup-mamady-doumbouya-interim}}</ref> Han la fram planar om å «atterreise staten» og gjennomføre «frie, pålitelege og gjennomsiktige» val. Han lova også å respektere nasjonale og internasjonale avtalar som landet hadde inngått.<ref name="bbc">{{kilde www | url=https://www.bbc.com/news/world-africa-58761621 | tittel=Mamady Doumbouya: Guinea coup leader sworn in as president | utgiver=BBC | dato=2. oktober 2021}}</ref> == Familie == Doumbouya er gift med {{ikkjeraud|Lauriane Doumbouya}} som tenestegjer i det franske {{ikkjeraud|Gendarmerie nationale}}.<ref name=slt>{{kilde www | forfatter=Abdul Rashid Thomas | tittel=Is dissent an act of faith in a democracy? Lessons from the Guinean military coup | url=https://www.thesierraleonetelegraph.com/is-dissent-an-act-of-faith-in-a-democracy-lessons-from-the-guinean-military-coup/ | blad=Sierra Leone Telegraph | dato=6. september 2021}}</ref> Paret har tre barn. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mamady Doumbouya|Mamady Doumbouya]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 9. oktober 2024.'' {{refslutt}} {{guineanske presidentar}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Guineanske presidentar]] [[Kategori:Guineanske militære]] d1y7n87gqhfdo3ihegesbx0310g2eyb 3674930 3674929 2026-09-27T10:05:54Z Ranveig 39 3674930 wikitext text/x-wiki {{Infoboks politikar}} '''Mamadi Doumbouya''' ({{datoar}}) er ein [[Guinea|guineansk]] [[offiser|militær offiser]] som har vore fungerande president i [[Guinea]] sidan 1. oktober 2021. Doumbouya stod i spissen for eit [[statskupp]] 5. september 2021 der president [[Alpha Condé]] blei avsett og arrestert. Han tilhøyrer spesialstyrkane i Guinea og er tidlegare fransk [[legionær]]. Etter statskuppet kunngjorde Doumbouya i statlege media at regjeringa var oppløyst. Den 1. oktober blei han tatt i eid som fungerande president.<ref>{{kilde www | url=https://www.cnn.com/2021/10/01/africa/guinea-coup-leader-sworn-president-intl/index.html | tittel=Guinea swears in coup leader Mamady Doumbouya as interim president | blad=CNN | dato=1. oktober 2021}}</ref> == Biografi == Doumbouya blei fødd i [[Kankan]] aust i Guinea.<ref>{{Citation|title=Biographie|url=https://presidence.gov.gn/biographie/|website=Présidence de la République de Guinée|accessdate=2026-09-27|language=fr-FR}}</ref> Han var [[korporal]] i den franske [[framandlegionen]] før han kom tilbake til Guinea og blei leiar for spesialstyrkane i landet, ei eliteavdeling som blei starta av dåverande president Condé. Etter kvart steig han i gradene og blei oberst i 2020.<ref name=":0">{{kilde www | dato=5. september 2021 | tittel=Guinée : portrait du colonel Mamady Doumbouya, auteur du putsch du 5 septembre 2021 | url=https://africa24tv.com/guinee-portrait-du-colonel-mamady-doumbouya-auteur-du-putsch-du-5-septembre-2021/ | blad=Africa 24}}</ref><ref name=":1">{{kilde www | dato=5. september 2021 | tittel=Focus on Lt Col Mamady Doumbouya in Guinea 'coup' | url=https://www.independent.co.ug/focus-on-lt-col-mamady-doumbouya-in-guinea-coup/ | blad=The Independent (Uganda)}}</ref> == Statskuppet i 2021 == Doumbouya var hovudpersonen bak statskuppet i september 2021 der den guineanske presidenten Alpha Condé blei avsett.<ref name="coup">{{kilde www | dato=5. september 2021| tittel=Soldiers say Guinea constitution, gov't dissolved in apparent coup | blad=Yahoo! News | url=https://news.yahoo.com/soldiers-guinea-constitution-govt-dissolved-143429820.html}}</ref> Han stod etter kuppet fram på statleg TV og kunngjorde at hans gruppe hadde sett til side regjeringa og grunnlova.<ref>{{kilde www | tittel=Putschist say Guinea's president arrested, constitution and government dissolved | url=https://shafaq.com/en/World/Putschist-say-Guinea-s-president-arrested-constitution-and-government-dissolved | dato=5. september 2021 | blad=Shafaq}}</ref> For å rettferdiggjere kuppet siterte han den tidlegare [[Ghana|ghanesiske]] presidenten [[Jerry Rawlings]] som hadde uttalt at: «Om folket blir halde nede av sin elite, så er det dei militære si oppgåve å gje folket sin fridom.»<ref name="pmnews">{{kilde www | tittel=Guinean coup leader Col. Doumbouya: Why we struck, quotes Rawlings - P.M. News | url=https://pmnewsnigeria.com/2021/09/05/guinean-coup-leader-col-doumbouya-why-we-struck-quotes-rawlings/ | blad=PM News (pmnewsnigeria.com) | dato=5. september 2021}}</ref> Den 1. oktober 2021 blei Doumbouya tatt i eid som fungerande president i Mohammed V-palasset i [[Conakry]].<ref>{{kilde www | tittel=Guinea coup leader Mamady Doumbouya sworn in as interim president | blad= Al Jazeera | dato=1. oktober 2021 | url=https://www.aljazeera.com/news/2021/10/1/guinea-coup-mamady-doumbouya-interim}}</ref> Han la fram planar om å «atterreise staten» og gjennomføre «frie, pålitelege og gjennomsiktige» val. Han lova også å respektere nasjonale og internasjonale avtalar som landet hadde inngått.<ref name="bbc">{{kilde www | url=https://www.bbc.com/news/world-africa-58761621 | tittel=Mamady Doumbouya: Guinea coup leader sworn in as president | utgiver=BBC | dato=2. oktober 2021}}</ref> == Familie == Doumbouya er gift med {{ikkjeraud|Lauriane Doumbouya}} som tenestegjer i det franske {{ikkjeraud|Gendarmerie nationale}}.<ref name=slt>{{kilde www | forfatter=Abdul Rashid Thomas | tittel=Is dissent an act of faith in a democracy? Lessons from the Guinean military coup | url=https://www.thesierraleonetelegraph.com/is-dissent-an-act-of-faith-in-a-democracy-lessons-from-the-guinean-military-coup/ | blad=Sierra Leone Telegraph | dato=6. september 2021}}</ref> Paret har fire barn.<ref name=slt/><ref>{{Cite news |title=12 Quick Facts about Guinea's coup leader Mamady Doumbouya |url=https://pmnewsnigeria.com/2021/09/05/12-quick-facts-about-guineas-coup-leader-mamady-doumbouya/ |location=Lagos, Nigeria |date=5. september 2021 |access-date=10. august 2023 |newspaper=[[P.M. News]] |archive-date=5. september 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210905213554/https://pmnewsnigeria.com/2021/09/05/12-quick-facts-about-guineas-coup-leader-mamady-doumbouya/ |url-status=live}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mamady Doumbouya|Mamady Doumbouya]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 9. oktober 2024.'' {{refslutt}} {{guineanske presidentar}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Guineanske presidentar]] [[Kategori:Guineanske militære]] hh4ohlt6o9u5rtcfmsc9pqaomv1vkxl 0 430526 3674898 3674720 2026-09-26T23:15:32Z ~2026-50592-69 159422 /* Bidrag */ 3674898 wikitext text/x-wiki {{slettfordi|artikkelen manglar kjelder}} {{infoboks OGAE Second Chance Contest| |år = 2026 |stad = {{flaggikonESC|Sverige}} [[Älmhult]] |kringkasting = {{flaggikonESC|Sverige}} [[OGAE Sverige]] |deltakarland = 22 |debuterte = {{flaggESC|Montenegro}} |attende = {{flaggESC|Austerrike}}<br>{{flaggESC|Bulgaria}} |ikkje med = {{flaggESC|Armenia}}<br>{{flaggESC|Belgia}}<br>{{flaggESC|Irland}}<br>{{flaggESC|Island}}<br>{{flaggESC|San Marino}}<br>{{flaggESC|Slovenia}} |førre = [[OGAE Second Chance Contest 2025]] |neste = [[OGAE Second Chance Contest 2027]] }} '''OGAE Second Chance Contest 2026 (OGAE SCC 2026)''' er den førtiande gongen [[OGAE Second Chance Contest]] vert arrangert. Tevlinga vert halden i [[Sverige]], etter at Sverige vann tevlinga i [[OGAE Second Chance Contest 2025|2025]] med songen «On And On And On» av Klara Hammarström. For å kunne deltake i OGAE Second Chance Contest 2026, måtte ein ha delteke i ein av dei nasjonale finalane i [[Eurovision Song Contest 2026]]; men om eit bidrag hadde vunne ein nasjonal finale eller representert landet i Eurovision Song Contest same år, fekk ein ikkje delta. Tjue-to land deltok i OGAE Second Chance Contest 2026. [[Montenegro i Eurovision Song Contest|Montenegro]] deltok for fyrste gong i OGAE Second Chance Contest. [[Austerrike i Eurovision Song Contest|Austerrike]] og [[Bulgaria i Eurovision Song Contest|Bulgaria]] returnerte til tevlinga. [[Armenia i Eurovision Song Contest|Armenia]], [[Belgia i Eurovision Song Contest|Belgia]], [[Irland i Eurovision Song Contest|Irland]], [[Island i Eurovision Song Contest|Island]], [[San Marino i Eurovision Song Contest|San Marino]] og [[Slovenia i Eurovision Song Contest|Slovenia]], som deltok i 2025, deltok ikkje i 2026-utgåva av OGAE Second Chance Contest. ==Bidrag== {| class="sortable wikitable" |- ! rowspan=2| Nr. !! rowspan=2| Land !! rowspan=2| Artist !! rowspan=2| Song !! rowspan=2| Språk !! rowspan=2| Plass !! rowspan=2| Poeng !! Nasjonal finale |- ! Plass |- | align="center" |01 || {{flaggESC|Latvia}} || Emilija || «All We Ever Had» || [[Engelsk]] || align=center|22 || align="center" | 3|| align="center"|3 |- | align="center" |02 || {{flaggESC|Hellas}} || Zaf || «Asteio» || [[Gresk]] || align=center| 12|| align="center" |57 || align="center" |5 |- | align="center" |03 || {{flaggESC|Litauen}} || Shwr || «Contact» || Engelsk || align=center| 17|| align="center" |23 || align="center" |2 |- bgcolor=gold | align="center" |04 || {{flaggESC|Italia}} || Ditonellapiaga || «Che Fastidio» || [[Italiensk]] || align=center| 1|| align="center" |318 || align="center" |3 |- | align="center" |05 || {{flaggESC|Spania}} || Tony Grox & Lucycalys || «T Amaré» || [[Spansk]] || align=center| 9|| align="center" |104 || align="center"|1 |- | align="center" |06 || {{flaggESC|Portugal}} || Dinis Mota || «Jurei» || [[Portugisisk]] || align=center|19 || align="center" | 12|| align="center" |2 |- | align="center" |07 || {{flaggESC|Bulgaria}} || Dara || «Curse» || Engelsk || align=center| 10|| align="center" |75 || align="center" |2 |- | align="center" |08 || {{flaggESC|Serbia}} || Zejna || «Jugoslavija» || [[Serbisk]] og engelsk || align=center|6 || align="center" |176 || align="center" |2 |- | align="center" |09 || {{flaggESC|Tyskland}} || Wavvyboi || «Black Glitter» || Engelsk || align=center|14 || align="center" |30 || align="center" |2 |- | align="center" |10 || {{flaggESC|Luxembourg}} || Steve Castile || «Sweet Tooth» || Engelsk || align=center| 15|| align="center" | 26|| align="center"| 2 |- | align="center" |11 || {{flaggESC|Kroatia}} || Irma || «Ni Traga» || [[Kroatisk]] || align=center| 20|| align="center" |9 || align="center" |8 |- bgcolor=#cc9966 | align="center" |12 || {{flaggESC|Danmark}} || Ericka Jane || «Death Of Me» || Engelsk || align=center|3 || align="center" |226 || align="center" |2 |- | align="center" |13 || {{flaggESC|Austerrike}} || Bamlak Werner || «We Are Not Just One Thing» || Engelsk og [[tysk]] || align=center|21 || align="center" |5 || align="center" |3 |- | align="center" |14 || {{flaggESC|Estland}} || Noëp || «Days Like This» || Engelsk || align=center|13 || align="center" | 32|| align="center" |2 |- | align="center" |15 || {{flaggESC|Sverige}} || Greczula || «Half Of Me» || Engelsk || align=center|4 || align="center" |216 || align="center" |2 |- | align="center" |16 || {{flaggESC|Polen}} || Basia Giewont || «Zimna Woda» || [[Polsk]] || align=center| 16|| align="center" | 24|| align="center" |3 |- bgcolor=silver | align="center" |17 || {{flaggESC|Ukraina}} || [[Jerry Heil]] || «Catharticus» || Engelsk, [[latin]] og [[ukrainsk]] || align=center|2 || align="center" |240 || align="center" |3 |- | align="center" |18 || {{flaggESC|Montenegro}} <small>([[OGAE Rest of the World|ROW]])</small> || Lana & Đorđe || «Temperatura» || [[Montenegrinsk]] || align=center|11 || align="center" |61 || align="center" |3 |- | align="center" |19 || {{flaggESC|Noreg}} || Mileo || «Frankenstein» || Engelsk || align=center|7 || align="center" |148 || align="center" |4 |- | align="center" |20 || {{flaggESC|Malta}} || Matt Blxck || «Ejja Lejja Ħdejja 'L Hawn (The Flute)» || Engelsk og [[maltesisk]] || align=center|8 || align="center" |139 || align="center"|2 |- | align="center" |21 || {{flaggESC|Finland}} || Antti Paalanen || «Takatukka» || [[Finsk]] || align=center|5 || align="center" | 200|| align="center"|2 |- | align="center" |22 || {{flaggESC|Albania}} || Sheila || «Zemra E Tokës» || [[Albansk]] || align=center|18 || align="center" |22 || align="center" |3 |} ==12 poeng== {| class="wikitable plainrowheaders" |+ |- ! scope="col" | Gongar ! scope="col" | Land ! scope="col" | Land som gav 12 poeng |- | align="center" |16 | {{flaggESC|Sverige}} | {{flaggESC|Austerrike}}, {{flaggESC|Belgia}}, {{flaggESC|Bulgaria}}, {{flaggESC|Frankrike}}, {{flaggESC|Island}}, {{flaggESC|Latvia}}, {{flaggESC|Luxembourg}}, {{flaggESC|Malta}}, {{flaggESC|Nederland}}, [[OGAE Rest of the World|Rest of The World]], {{flaggESC|Spania}}, {{flaggESC|Storbritannia}}, {{flaggESC|Sveits}}, {{flaggESC|Tsjekkia}}, {{flaggESC|Tyrkia}}, {{flaggESC|Tyskland}} |- | align="center" |7 | {{flaggESC|Italia}} | {{flaggESC|Andorra}}, {{flaggESC|Danmark}}, {{flaggESC|Kypros}}, {{flaggESC|Nord-Makedonia}}, {{flaggESC|Noreg}}, {{flaggESC|Portugal}}, {{flaggESC|Sverige}} |- | align="center" |5 | {{flaggESC|Finland}} | {{flaggESC|Albania}}, {{flaggESC|Australia}}, {{flaggESC|Israel}}, {{flaggESC|Litauen}}, {{flaggESC|Polen}} |- | align="center" |3 | {{flaggESC|Albania}} | {{flaggESC|Armenia}}, {{flaggESC|Finland}}, {{flaggESC|Kroatia}} |- | rowspan="2" align="center" | 2 | {{flaggESC|Kroatia}} | {{flaggESC|Serbia}}, {{flaggESC|Slovenia}} |- | {{flaggESC|Polen}} | {{flaggESC|Ukraina}}, {{flaggESC|Ungarn}} |- | rowspan="3" align="center" | 1 | {{flaggESC|Malta}} | {{flaggESC|Irland}} |- | {{flaggESC|Spania}} | {{flaggESC|Italia}} |- | {{flaggESC|Ukraina}} | {{flaggESC|Estland}} |} ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{manglar kjelder|dato=2026}} {{OGAE Second Chance Contest}} [[Kategori:OGAE Second Chance Contest etter år]] [[Kategori:Musikk i 2025]] nekp68wdrdwr0pbb8nfum6bw6j4laok 3674899 3674898 2026-09-26T23:31:09Z ~2026-50592-69 159422 /* 12 poeng */ 3674899 wikitext text/x-wiki {{slettfordi|artikkelen manglar kjelder}} {{infoboks OGAE Second Chance Contest| |år = 2026 |stad = {{flaggikonESC|Sverige}} [[Älmhult]] |kringkasting = {{flaggikonESC|Sverige}} [[OGAE Sverige]] |deltakarland = 22 |debuterte = {{flaggESC|Montenegro}} |attende = {{flaggESC|Austerrike}}<br>{{flaggESC|Bulgaria}} |ikkje med = {{flaggESC|Armenia}}<br>{{flaggESC|Belgia}}<br>{{flaggESC|Irland}}<br>{{flaggESC|Island}}<br>{{flaggESC|San Marino}}<br>{{flaggESC|Slovenia}} |førre = [[OGAE Second Chance Contest 2025]] |neste = [[OGAE Second Chance Contest 2027]] }} '''OGAE Second Chance Contest 2026 (OGAE SCC 2026)''' er den førtiande gongen [[OGAE Second Chance Contest]] vert arrangert. Tevlinga vert halden i [[Sverige]], etter at Sverige vann tevlinga i [[OGAE Second Chance Contest 2025|2025]] med songen «On And On And On» av Klara Hammarström. For å kunne deltake i OGAE Second Chance Contest 2026, måtte ein ha delteke i ein av dei nasjonale finalane i [[Eurovision Song Contest 2026]]; men om eit bidrag hadde vunne ein nasjonal finale eller representert landet i Eurovision Song Contest same år, fekk ein ikkje delta. Tjue-to land deltok i OGAE Second Chance Contest 2026. [[Montenegro i Eurovision Song Contest|Montenegro]] deltok for fyrste gong i OGAE Second Chance Contest. [[Austerrike i Eurovision Song Contest|Austerrike]] og [[Bulgaria i Eurovision Song Contest|Bulgaria]] returnerte til tevlinga. [[Armenia i Eurovision Song Contest|Armenia]], [[Belgia i Eurovision Song Contest|Belgia]], [[Irland i Eurovision Song Contest|Irland]], [[Island i Eurovision Song Contest|Island]], [[San Marino i Eurovision Song Contest|San Marino]] og [[Slovenia i Eurovision Song Contest|Slovenia]], som deltok i 2025, deltok ikkje i 2026-utgåva av OGAE Second Chance Contest. ==Bidrag== {| class="sortable wikitable" |- ! rowspan=2| Nr. !! rowspan=2| Land !! rowspan=2| Artist !! rowspan=2| Song !! rowspan=2| Språk !! rowspan=2| Plass !! rowspan=2| Poeng !! Nasjonal finale |- ! Plass |- | align="center" |01 || {{flaggESC|Latvia}} || Emilija || «All We Ever Had» || [[Engelsk]] || align=center|22 || align="center" | 3|| align="center"|3 |- | align="center" |02 || {{flaggESC|Hellas}} || Zaf || «Asteio» || [[Gresk]] || align=center| 12|| align="center" |57 || align="center" |5 |- | align="center" |03 || {{flaggESC|Litauen}} || Shwr || «Contact» || Engelsk || align=center| 17|| align="center" |23 || align="center" |2 |- bgcolor=gold | align="center" |04 || {{flaggESC|Italia}} || Ditonellapiaga || «Che Fastidio» || [[Italiensk]] || align=center| 1|| align="center" |318 || align="center" |3 |- | align="center" |05 || {{flaggESC|Spania}} || Tony Grox & Lucycalys || «T Amaré» || [[Spansk]] || align=center| 9|| align="center" |104 || align="center"|1 |- | align="center" |06 || {{flaggESC|Portugal}} || Dinis Mota || «Jurei» || [[Portugisisk]] || align=center|19 || align="center" | 12|| align="center" |2 |- | align="center" |07 || {{flaggESC|Bulgaria}} || Dara || «Curse» || Engelsk || align=center| 10|| align="center" |75 || align="center" |2 |- | align="center" |08 || {{flaggESC|Serbia}} || Zejna || «Jugoslavija» || [[Serbisk]] og engelsk || align=center|6 || align="center" |176 || align="center" |2 |- | align="center" |09 || {{flaggESC|Tyskland}} || Wavvyboi || «Black Glitter» || Engelsk || align=center|14 || align="center" |30 || align="center" |2 |- | align="center" |10 || {{flaggESC|Luxembourg}} || Steve Castile || «Sweet Tooth» || Engelsk || align=center| 15|| align="center" | 26|| align="center"| 2 |- | align="center" |11 || {{flaggESC|Kroatia}} || Irma || «Ni Traga» || [[Kroatisk]] || align=center| 20|| align="center" |9 || align="center" |8 |- bgcolor=#cc9966 | align="center" |12 || {{flaggESC|Danmark}} || Ericka Jane || «Death Of Me» || Engelsk || align=center|3 || align="center" |226 || align="center" |2 |- | align="center" |13 || {{flaggESC|Austerrike}} || Bamlak Werner || «We Are Not Just One Thing» || Engelsk og [[tysk]] || align=center|21 || align="center" |5 || align="center" |3 |- | align="center" |14 || {{flaggESC|Estland}} || Noëp || «Days Like This» || Engelsk || align=center|13 || align="center" | 32|| align="center" |2 |- | align="center" |15 || {{flaggESC|Sverige}} || Greczula || «Half Of Me» || Engelsk || align=center|4 || align="center" |216 || align="center" |2 |- | align="center" |16 || {{flaggESC|Polen}} || Basia Giewont || «Zimna Woda» || [[Polsk]] || align=center| 16|| align="center" | 24|| align="center" |3 |- bgcolor=silver | align="center" |17 || {{flaggESC|Ukraina}} || [[Jerry Heil]] || «Catharticus» || Engelsk, [[latin]] og [[ukrainsk]] || align=center|2 || align="center" |240 || align="center" |3 |- | align="center" |18 || {{flaggESC|Montenegro}} <small>([[OGAE Rest of the World|ROW]])</small> || Lana & Đorđe || «Temperatura» || [[Montenegrinsk]] || align=center|11 || align="center" |61 || align="center" |3 |- | align="center" |19 || {{flaggESC|Noreg}} || Mileo || «Frankenstein» || Engelsk || align=center|7 || align="center" |148 || align="center" |4 |- | align="center" |20 || {{flaggESC|Malta}} || Matt Blxck || «Ejja Lejja Ħdejja 'L Hawn (The Flute)» || Engelsk og [[maltesisk]] || align=center|8 || align="center" |139 || align="center"|2 |- | align="center" |21 || {{flaggESC|Finland}} || Antti Paalanen || «Takatukka» || [[Finsk]] || align=center|5 || align="center" | 200|| align="center"|2 |- | align="center" |22 || {{flaggESC|Albania}} || Sheila || «Zemra E Tokës» || [[Albansk]] || align=center|18 || align="center" |22 || align="center" |3 |} ==12 poeng== {| class="wikitable plainrowheaders" |+ |- ! scope="col" | Gongar ! scope="col" | Land ! scope="col" | Land som gav 12 poeng |- | align="center" |12 | {{flaggESC|Italia}} | {{flaggESC|Albania}}, {{flaggESC|Australia}}, {{flaggESC|Finland}}, {{flaggESC|Israel}}, {{flaggESC|Litauen}}, {{flaggESC|Luxembourg}}, {{flaggESC|Malta}}, [[OGAE Rest of the World|Rest of The World]], {{flaggESC|Spania}}, {{flaggESC|Storbritannia}}, {{flaggESC|Ukraina}}, {{flaggESC|Ungarn}} |- | rowspan="2" align="center" |5 | {{flaggESC|Finland}} | {{flaggESC|Estland}}, {{flaggESC|Polen}}, {{flaggESC|Sveits}}, {{flaggESC|Sverige}}, {{flaggESC|Tsjekkia}} |- | {{flaggESC|Sverige}} | {{flaggESC|Andorra}}, {{flaggESC|Austerrike}}, {{flaggESC|Belgia}}, {{flaggESC|Latvia}}, {{flaggESC|Slovenia}} |- | rowspan="2" align="center" |4 | {{flaggESC|Danmark}} | {{flaggESC|Frankrike}}, {{flaggESC|Nederland}}, {{flaggESC|Noreg}}, {{flaggESC|Tyskland}} |- | {{flaggESC|Serbia}} | {{flaggESC|Danmark}}, {{flaggESC|Kroatia}}, {{flaggESC|Nord-Makedonia}}, {{flaggESC|Slovakia}} |- | align="center" |3 | {{flaggESC|Ukraina}} | {{flaggESC|Hellas}}, {{flaggESC|Italia}}, {{flaggESC|Portugal}} |- | align="center" | 2 | {{flaggESC|Malta}} | {{flaggESC|Kypros}}, {{flaggESC|Serbia}} |- | rowspan="2" align="center" | 1 | {{flaggESC|Hellas}} | {{flaggESC|Tyrkia}} |- | {{flaggESC|Spania}} | {{flaggESC|Bulgaria}} |- |} ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{manglar kjelder|dato=2026}} {{OGAE Second Chance Contest}} [[Kategori:OGAE Second Chance Contest etter år]] [[Kategori:Musikk i 2025]] 7ro5dyp5o5e222qy6fydmg7h3vkchqq 3674900 3674899 2026-09-26T23:32:57Z ~2026-50592-69 159422 /* Bidrag */ 3674900 wikitext text/x-wiki {{slettfordi|artikkelen manglar kjelder}} {{infoboks OGAE Second Chance Contest| |år = 2026 |stad = {{flaggikonESC|Sverige}} [[Älmhult]] |kringkasting = {{flaggikonESC|Sverige}} [[OGAE Sverige]] |deltakarland = 22 |debuterte = {{flaggESC|Montenegro}} |attende = {{flaggESC|Austerrike}}<br>{{flaggESC|Bulgaria}} |ikkje med = {{flaggESC|Armenia}}<br>{{flaggESC|Belgia}}<br>{{flaggESC|Irland}}<br>{{flaggESC|Island}}<br>{{flaggESC|San Marino}}<br>{{flaggESC|Slovenia}} |førre = [[OGAE Second Chance Contest 2025]] |neste = [[OGAE Second Chance Contest 2027]] }} '''OGAE Second Chance Contest 2026 (OGAE SCC 2026)''' er den førtiande gongen [[OGAE Second Chance Contest]] vert arrangert. Tevlinga vert halden i [[Sverige]], etter at Sverige vann tevlinga i [[OGAE Second Chance Contest 2025|2025]] med songen «On And On And On» av Klara Hammarström. For å kunne deltake i OGAE Second Chance Contest 2026, måtte ein ha delteke i ein av dei nasjonale finalane i [[Eurovision Song Contest 2026]]; men om eit bidrag hadde vunne ein nasjonal finale eller representert landet i Eurovision Song Contest same år, fekk ein ikkje delta. Tjue-to land deltok i OGAE Second Chance Contest 2026. [[Montenegro i Eurovision Song Contest|Montenegro]] deltok for fyrste gong i OGAE Second Chance Contest. [[Austerrike i Eurovision Song Contest|Austerrike]] og [[Bulgaria i Eurovision Song Contest|Bulgaria]] returnerte til tevlinga. [[Armenia i Eurovision Song Contest|Armenia]], [[Belgia i Eurovision Song Contest|Belgia]], [[Irland i Eurovision Song Contest|Irland]], [[Island i Eurovision Song Contest|Island]], [[San Marino i Eurovision Song Contest|San Marino]] og [[Slovenia i Eurovision Song Contest|Slovenia]], som deltok i 2025, deltok ikkje i 2026-utgåva av OGAE Second Chance Contest. ==Bidrag== {| class="sortable wikitable" |- ! rowspan=2| Nr. !! rowspan=2| Land !! rowspan=2| Artist !! rowspan=2| Song !! rowspan=2| Språk !! rowspan=2| Plass !! rowspan=2| Poeng !! Nasjonal finale |- ! Plass |- | align="center" |01 || {{flaggESC|Latvia}} || Emilija || «All We Ever Had» || [[Engelsk]] || align=center|22 || align="center" | 3|| align="center"|3 |- | align="center" |02 || {{flaggESC|Hellas}} || Zaf || «Asteio» || [[Gresk]] || align=center| 12|| align="center" |57 || align="center" |5 |- | align="center" |03 || {{flaggESC|Litauen}} || Shwr || «Contact» || Engelsk || align=center| 17|| align="center" |23 || align="center" |2 |- bgcolor=gold | align="center" |04 || {{flaggESC|Italia}} || Ditonellapiaga || «Che Fastidio!» || [[Italiensk]] || align=center| 1|| align="center" |318 || align="center" |3 |- | align="center" |05 || {{flaggESC|Spania}} || Tony Grox & Lucycalys || «T Amaré» || [[Spansk]] || align=center| 9|| align="center" |104 || align="center"|1 |- | align="center" |06 || {{flaggESC|Portugal}} || Dinis Mota || «Jurei» || [[Portugisisk]] || align=center|19 || align="center" | 12|| align="center" |2 |- | align="center" |07 || {{flaggESC|Bulgaria}} || Dara || «Curse» || Engelsk || align=center| 10|| align="center" |75 || align="center" |2 |- | align="center" |08 || {{flaggESC|Serbia}} || Zejna || «Jugoslavija» || [[Serbisk]] og engelsk || align=center|6 || align="center" |176 || align="center" |2 |- | align="center" |09 || {{flaggESC|Tyskland}} || Wavvyboi || «Black Glitter» || Engelsk || align=center|14 || align="center" |30 || align="center" |2 |- | align="center" |10 || {{flaggESC|Luxembourg}} || Steve Castile || «Sweet Tooth» || Engelsk || align=center| 15|| align="center" | 26|| align="center"| 2 |- | align="center" |11 || {{flaggESC|Kroatia}} || Irma || «Ni Traga» || [[Kroatisk]] || align=center| 20|| align="center" |9 || align="center" |8 |- bgcolor=#cc9966 | align="center" |12 || {{flaggESC|Danmark}} || Ericka Jane || «Death Of Me» || Engelsk || align=center|3 || align="center" |226 || align="center" |2 |- | align="center" |13 || {{flaggESC|Austerrike}} || Bamlak Werner || «We Are Not Just One Thing» || Engelsk og [[tysk]] || align=center|21 || align="center" |5 || align="center" |3 |- | align="center" |14 || {{flaggESC|Estland}} || Noëp || «Days Like This» || Engelsk || align=center|13 || align="center" | 32|| align="center" |2 |- | align="center" |15 || {{flaggESC|Sverige}} || Greczula || «Half Of Me» || Engelsk || align=center|4 || align="center" |216 || align="center" |2 |- | align="center" |16 || {{flaggESC|Polen}} || Basia Giewont || «Zimna Woda» || [[Polsk]] || align=center| 16|| align="center" | 24|| align="center" |3 |- bgcolor=silver | align="center" |17 || {{flaggESC|Ukraina}} || [[Jerry Heil]] || «Catharticus» || Engelsk, [[latin]] og [[ukrainsk]] || align=center|2 || align="center" |240 || align="center" |3 |- | align="center" |18 || {{flaggESC|Montenegro}} <small>([[OGAE Rest of the World|ROW]])</small> || Lana & Đorđe || «Temperatura» || [[Montenegrinsk]] || align=center|11 || align="center" |61 || align="center" |3 |- | align="center" |19 || {{flaggESC|Noreg}} || Mileo || «Frankenstein» || Engelsk || align=center|7 || align="center" |148 || align="center" |4 |- | align="center" |20 || {{flaggESC|Malta}} || Matt Blxck || «Ejja Lejja Ħdejja 'L Hawn (The Flute)» || Engelsk og [[maltesisk]] || align=center|8 || align="center" |139 || align="center"|2 |- | align="center" |21 || {{flaggESC|Finland}} || Antti Paalanen || «Takatukka» || [[Finsk]] || align=center|5 || align="center" | 200|| align="center"|2 |- | align="center" |22 || {{flaggESC|Albania}} || Sheila || «Zemra E Tokës» || [[Albansk]] || align=center|18 || align="center" |22 || align="center" |3 |} ==12 poeng== {| class="wikitable plainrowheaders" |+ |- ! scope="col" | Gongar ! scope="col" | Land ! scope="col" | Land som gav 12 poeng |- | align="center" |12 | {{flaggESC|Italia}} | {{flaggESC|Albania}}, {{flaggESC|Australia}}, {{flaggESC|Finland}}, {{flaggESC|Israel}}, {{flaggESC|Litauen}}, {{flaggESC|Luxembourg}}, {{flaggESC|Malta}}, [[OGAE Rest of the World|Rest of The World]], {{flaggESC|Spania}}, {{flaggESC|Storbritannia}}, {{flaggESC|Ukraina}}, {{flaggESC|Ungarn}} |- | rowspan="2" align="center" |5 | {{flaggESC|Finland}} | {{flaggESC|Estland}}, {{flaggESC|Polen}}, {{flaggESC|Sveits}}, {{flaggESC|Sverige}}, {{flaggESC|Tsjekkia}} |- | {{flaggESC|Sverige}} | {{flaggESC|Andorra}}, {{flaggESC|Austerrike}}, {{flaggESC|Belgia}}, {{flaggESC|Latvia}}, {{flaggESC|Slovenia}} |- | rowspan="2" align="center" |4 | {{flaggESC|Danmark}} | {{flaggESC|Frankrike}}, {{flaggESC|Nederland}}, {{flaggESC|Noreg}}, {{flaggESC|Tyskland}} |- | {{flaggESC|Serbia}} | {{flaggESC|Danmark}}, {{flaggESC|Kroatia}}, {{flaggESC|Nord-Makedonia}}, {{flaggESC|Slovakia}} |- | align="center" |3 | {{flaggESC|Ukraina}} | {{flaggESC|Hellas}}, {{flaggESC|Italia}}, {{flaggESC|Portugal}} |- | align="center" | 2 | {{flaggESC|Malta}} | {{flaggESC|Kypros}}, {{flaggESC|Serbia}} |- | rowspan="2" align="center" | 1 | {{flaggESC|Hellas}} | {{flaggESC|Tyrkia}} |- | {{flaggESC|Spania}} | {{flaggESC|Bulgaria}} |- |} ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{manglar kjelder|dato=2026}} {{OGAE Second Chance Contest}} [[Kategori:OGAE Second Chance Contest etter år]] [[Kategori:Musikk i 2025]] 1e4b8omb774pjln55xa7a2e12jzy4f8 3674901 3674900 2026-09-26T23:33:29Z ~2026-50592-69 159422 /* Bidrag */ 3674901 wikitext text/x-wiki {{slettfordi|artikkelen manglar kjelder}} {{infoboks OGAE Second Chance Contest| |år = 2026 |stad = {{flaggikonESC|Sverige}} [[Älmhult]] |kringkasting = {{flaggikonESC|Sverige}} [[OGAE Sverige]] |deltakarland = 22 |debuterte = {{flaggESC|Montenegro}} |attende = {{flaggESC|Austerrike}}<br>{{flaggESC|Bulgaria}} |ikkje med = {{flaggESC|Armenia}}<br>{{flaggESC|Belgia}}<br>{{flaggESC|Irland}}<br>{{flaggESC|Island}}<br>{{flaggESC|San Marino}}<br>{{flaggESC|Slovenia}} |førre = [[OGAE Second Chance Contest 2025]] |neste = [[OGAE Second Chance Contest 2027]] }} '''OGAE Second Chance Contest 2026 (OGAE SCC 2026)''' er den førtiande gongen [[OGAE Second Chance Contest]] vert arrangert. Tevlinga vert halden i [[Sverige]], etter at Sverige vann tevlinga i [[OGAE Second Chance Contest 2025|2025]] med songen «On And On And On» av Klara Hammarström. For å kunne deltake i OGAE Second Chance Contest 2026, måtte ein ha delteke i ein av dei nasjonale finalane i [[Eurovision Song Contest 2026]]; men om eit bidrag hadde vunne ein nasjonal finale eller representert landet i Eurovision Song Contest same år, fekk ein ikkje delta. Tjue-to land deltok i OGAE Second Chance Contest 2026. [[Montenegro i Eurovision Song Contest|Montenegro]] deltok for fyrste gong i OGAE Second Chance Contest. [[Austerrike i Eurovision Song Contest|Austerrike]] og [[Bulgaria i Eurovision Song Contest|Bulgaria]] returnerte til tevlinga. [[Armenia i Eurovision Song Contest|Armenia]], [[Belgia i Eurovision Song Contest|Belgia]], [[Irland i Eurovision Song Contest|Irland]], [[Island i Eurovision Song Contest|Island]], [[San Marino i Eurovision Song Contest|San Marino]] og [[Slovenia i Eurovision Song Contest|Slovenia]], som deltok i 2025, deltok ikkje i 2026-utgåva av OGAE Second Chance Contest. ==Bidrag== {| class="sortable wikitable" |- ! rowspan=2| Nr. !! rowspan=2| Land !! rowspan=2| Artist !! rowspan=2| Song !! rowspan=2| Språk !! rowspan=2| Plass !! rowspan=2| Poeng !! Nasjonal finale |- ! Plass |- | align="center" |01 || {{flaggESC|Latvia}} || Emilija || «All We Ever Had» || [[Engelsk]] || align=center|22 || align="center" | 3|| align="center"|3 |- | align="center" |02 || {{flaggESC|Hellas}} || Zaf || «Asteio» || [[Gresk]] || align=center| 12|| align="center" |57 || align="center" |5 |- | align="center" |03 || {{flaggESC|Litauen}} || Shwr || «Contact» || Engelsk || align=center| 17|| align="center" |23 || align="center" |2 |- bgcolor=gold | align="center" |04 || {{flaggESC|Italia}} || Ditonellapiaga || «Che Fastidio» || [[Italiensk]] || align=center| 1|| align="center" |318 || align="center" |3 |- | align="center" |05 || {{flaggESC|Spania}} || Tony Grox & Lucycalys || «T Amaré» || [[Spansk]] || align=center| 9|| align="center" |104 || align="center"|1 |- | align="center" |06 || {{flaggESC|Portugal}} || Dinis Mota || «Jurei» || [[Portugisisk]] || align=center|19 || align="center" | 12|| align="center" |2 |- | align="center" |07 || {{flaggESC|Bulgaria}} || Dara || «Curse» || Engelsk || align=center| 10|| align="center" |75 || align="center" |2 |- | align="center" |08 || {{flaggESC|Serbia}} || Zejna || «Jugoslavija» || [[Serbisk]] og engelsk || align=center|6 || align="center" |176 || align="center" |2 |- | align="center" |09 || {{flaggESC|Tyskland}} || Wavvyboi || «Black Glitter» || Engelsk || align=center|14 || align="center" |30 || align="center" |2 |- | align="center" |10 || {{flaggESC|Luxembourg}} || Steve Castile || «Sweet Tooth» || Engelsk || align=center| 15|| align="center" | 26|| align="center"| 2 |- | align="center" |11 || {{flaggESC|Kroatia}} || Irma || «Ni Traga» || [[Kroatisk]] || align=center| 20|| align="center" |9 || align="center" |8 |- bgcolor=#cc9966 | align="center" |12 || {{flaggESC|Danmark}} || Ericka Jane || «Death Of Me» || Engelsk || align=center|3 || align="center" |226 || align="center" |2 |- | align="center" |13 || {{flaggESC|Austerrike}} || Bamlak Werner || «We Are Not Just One Thing» || Engelsk og [[tysk]] || align=center|21 || align="center" |5 || align="center" |3 |- | align="center" |14 || {{flaggESC|Estland}} || Noëp || «Days Like This» || Engelsk || align=center|13 || align="center" | 32|| align="center" |2 |- | align="center" |15 || {{flaggESC|Sverige}} || Greczula || «Half Of Me» || Engelsk || align=center|4 || align="center" |216 || align="center" |2 |- | align="center" |16 || {{flaggESC|Polen}} || Basia Giewont || «Zimna Woda» || [[Polsk]] || align=center| 16|| align="center" | 24|| align="center" |3 |- bgcolor=silver | align="center" |17 || {{flaggESC|Ukraina}} || [[Jerry Heil]] || «Catharticus» || Engelsk, [[latin]] og [[ukrainsk]] || align=center|2 || align="center" |240 || align="center" |3 |- | align="center" |18 || {{flaggESC|Montenegro}} <small>([[OGAE Rest of the World|ROW]])</small> || Lana & Đorđe || «Temperatura» || [[Montenegrinsk]] || align=center|11 || align="center" |61 || align="center" |3 |- | align="center" |19 || {{flaggESC|Noreg}} || Mileo || «Frankenstein» || Engelsk || align=center|7 || align="center" |148 || align="center" |4 |- | align="center" |20 || {{flaggESC|Malta}} || Matt Blxck || «Ejja Lejja Ħdejja 'L Hawn (The Flute)» || Engelsk og [[maltesisk]] || align=center|8 || align="center" |139 || align="center"|2 |- | align="center" |21 || {{flaggESC|Finland}} || Antti Paalanen || «Takatukka» || [[Finsk]] || align=center|5 || align="center" | 200|| align="center"|2 |- | align="center" |22 || {{flaggESC|Albania}} || Sheila || «Zemra E Tokës» || [[Albansk]] || align=center|18 || align="center" |22 || align="center" |3 |} ==12 poeng== {| class="wikitable plainrowheaders" |+ |- ! scope="col" | Gongar ! scope="col" | Land ! scope="col" | Land som gav 12 poeng |- | align="center" |12 | {{flaggESC|Italia}} | {{flaggESC|Albania}}, {{flaggESC|Australia}}, {{flaggESC|Finland}}, {{flaggESC|Israel}}, {{flaggESC|Litauen}}, {{flaggESC|Luxembourg}}, {{flaggESC|Malta}}, [[OGAE Rest of the World|Rest of The World]], {{flaggESC|Spania}}, {{flaggESC|Storbritannia}}, {{flaggESC|Ukraina}}, {{flaggESC|Ungarn}} |- | rowspan="2" align="center" |5 | {{flaggESC|Finland}} | {{flaggESC|Estland}}, {{flaggESC|Polen}}, {{flaggESC|Sveits}}, {{flaggESC|Sverige}}, {{flaggESC|Tsjekkia}} |- | {{flaggESC|Sverige}} | {{flaggESC|Andorra}}, {{flaggESC|Austerrike}}, {{flaggESC|Belgia}}, {{flaggESC|Latvia}}, {{flaggESC|Slovenia}} |- | rowspan="2" align="center" |4 | {{flaggESC|Danmark}} | {{flaggESC|Frankrike}}, {{flaggESC|Nederland}}, {{flaggESC|Noreg}}, {{flaggESC|Tyskland}} |- | {{flaggESC|Serbia}} | {{flaggESC|Danmark}}, {{flaggESC|Kroatia}}, {{flaggESC|Nord-Makedonia}}, {{flaggESC|Slovakia}} |- | align="center" |3 | {{flaggESC|Ukraina}} | {{flaggESC|Hellas}}, {{flaggESC|Italia}}, {{flaggESC|Portugal}} |- | align="center" | 2 | {{flaggESC|Malta}} | {{flaggESC|Kypros}}, {{flaggESC|Serbia}} |- | rowspan="2" align="center" | 1 | {{flaggESC|Hellas}} | {{flaggESC|Tyrkia}} |- | {{flaggESC|Spania}} | {{flaggESC|Bulgaria}} |- |} ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{manglar kjelder|dato=2026}} {{OGAE Second Chance Contest}} [[Kategori:OGAE Second Chance Contest etter år]] [[Kategori:Musikk i 2025]] dxy8e70n6r8mz7fxo3353jjiheaxlsq 0 431372 3674837 3664889 2026-09-26T13:42:46Z Ranveig 39 Fmt. 3674837 wikitext text/x-wiki {{Infoboks avis}} '''Arbeideren''' var ei norsk avis som kom ut frå [[1894]] til [[1917]]. Ho var knytt tik arbeidarrørsla, fyrt som eit organ for Det norske Arbeiderforbund frå 1894, så for De forenede norske Arbeidersamfund, og frå 1906 for [[Arbeiderdemokratene]].<ref>{{Citation|title=Arbeideren (1884–1917)|url=https://lokalhistoriewiki.no/wiki/Arbeideren_(1884%E2%80%931917)|website=lokalhistoriewiki.no|accessdate=2026-08-01}}</ref> == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{Spire|avis}} {{use dmy dates}} {{autoritetsdata}} {{VISTITTEL:''Arbeideren'' (1894–1917)}} [[Kategori:Norske aviser etter namn]] [[Kategori:Skipingar i 1894]] [[Kategori:Skipingar i 1917]] ld6nmjc7cefx07c36ccyhid2w2s82xy 0 433182 3674866 3673957 2026-09-26T16:56:50Z TU-nor 12071 3674866 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Dolní Mokropsy a Stará Vráž, z Hladké skály (01).jpg | bilettekst = Utsyn over Černošice | kart = Cernosice PZ CZ.png | karttekst = Černošice innanfor distriktet [[Praha-západ okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Černošice med utvida fullmakter | flagg = Cernosice prapor.gif | symbol = Černošice znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Praha-západ okres|Praha-západ]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =580,36<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 161593 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7707 | folketal_by = 7707 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Černošice'''{{mrk|[[tysk]] ''Cernositz'' eller ''Tschernositz''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Praha-západ okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Černošice.png|mini|250px|Det administrative området til Černošice innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Černošice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Černošice omfattar 79 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 11 byar (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| *[[Bojanovice]] *[[Bratřínov]] *[[Březová-Oleško]] *[[Buš]] *[[Černolice]] *'''[[Černošice]]''' *[[Červený Újezd]] *[[Choteč i Praha-západ|Choteč]] *[[Chrášťany]] *'''[[Chýně]]''' *[[Chýnice]] *[[Číčovice]] *[[Čisovice]] *''[[Davle]]'' *[[Dobříč]] *'''[[Dobřichovice]]''' *[[Dobrovíz]] *[[Dolní Břežany]] *[[Drahelčice]] *[[Holubice]] *[[Horoměřice]] *'''[[Hostivice]]''' *[[Hradištko]] *[[Hvozdnice i Praha-západ|Hvozdnice]] *[[Jeneč]] *'''[[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]]''' *'''[[Jílové u Prahy]]''' *[[Jíloviště]] *[[Jinočany]] *[[Kamenný Přívoz]] *[[Karlík]] *[[Klínec]] *[[Kněževes]] *[[Kosoř]] *[[Kytín]] *[[Lety]] *'''[[Libčice nad Vltavou]]''' *[[Libeř]] *[[Lichoceves]] *[[Líšnice i Praha-západ|Líšnice]] *[[Měchenice]] *'''[[Mníšek pod Brdy]]''' *[[Nučice i Praha-západ|Nučice]] *[[Ohrobec]] *[[Okoř]] *[[Okrouhlo]] *[[Ořech]] *[[Petrov]] *[[Pohoří i Praha-západ|Pohoří]] *[[Průhonice]] *[[Psáry]] *[[Ptice]] *'''[[Řevnice]]''' *[[Řitka]] *[[Roblín]] *'''[[Roztoky i Praha-západ|Roztoky]]''' *'''[[Rudná]]''' *[[Slapy]] *[[Statenice]] *''[[Štěchovice i Praha-západ|Štěchovice]]'' *[[Středokluky]] *[[Svrkyně]] *[[Tachlovice]] *[[Třebotov]] *[[Trnová]] *[[Tuchoměřice]] *[[Tursko]] *[[Úholičky]] *[[Úhonice]] *[[Únětice]] *[[Velké Přílepy]] *[[Vestec]] *[[Vonoklasy]] *[[Vrané nad Vltavou]] *[[Všenory]] *[[Zahořany]] *[[Zbuzany]] *[[Zlatníky-Hodkovice]] *[[Zvole]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Černošice SO || 82 404 || 131 231 || 161 593 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]] || 10 645 |- | style=text-align:left; | [[Hostivice]] || 9 787 |- | style=text-align:left; | [[Roztoky i Praha-západ|Roztoky]] || 9 216 |- | style=text-align:left; | '''Černošice''' || 7 707 |- | style=text-align:left; | [[Mníšek pod Brdy]] || 6 351 |- | style=text-align:left; | [[Rudná]] || 5 158 |- | style=text-align:left; | [[Horoměřice]] || 5 151 |- | style=text-align:left; | [[Jílové u Prahy]] || 5 049 |- | style=text-align:left; | [[Chýně]] || 4 681 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Břežany]] || 4 676 |- | style=text-align:left; | [[Psáry]] || 4 289 |- | style=text-align:left; | [[Velké Přílepy]] || 3 821 |- | style=text-align:left; | [[Řevnice]] || 3 734 |- | style=text-align:left; | [[Dobřichovice]] || 3 669 |- | style=text-align:left; | [[Libčice nad Vltavou]] || 3 526 |- | style=text-align:left; | [[Průhonice]] || 2 923 |- | style=text-align:left; | [[Vestec]] || 2 860 |- | style=text-align:left; | [[Vrané nad Vltavou]] || 2 754 |- | style=text-align:left; | [[Hradištko]] || 2 481 |- | style=text-align:left; | [[Nučice i Praha-západ|Nučice]] || 2 433 |- | style=text-align:left; | [[Holubice]] || 2 331 |- | style=text-align:left; | [[Jinočany]] || 2 245 |- | style=text-align:left; | [[Štěchovice i Praha-západ|Štěchovice]] || 2 175 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zvole}} || 1 990 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Statenice}} || 1 903 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Davle}} || 1 874 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všenory}} || 1 744 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tuchoměřice}} || 1 742 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lety}} || 1 630 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Třebotov}} || 1 606 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libeř}} || 1 593 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ohrobec}} || 1 572 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zbuzany}} || 1 559 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kamenný Přívoz}} || 1 558 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červený Újezd}} || 1 533 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březová-Oleško}} || 1 473 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řitka}} || 1 464 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahelčice}} || 1 454 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlatníky-Hodkovice}} || 1 436 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jeneč}} || 1 350 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Středokluky}} || 1 298 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úhonice}} || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čisovice}} || 1 165 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrášťany}} || 1 053 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ořech}} || 1 017 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ptice}} || 1 011 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området:: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Hostivice]] || 9 655 |- | style=text-align:left; | [[Roztoky i Praha-západ|Roztoky]] || 9 216 |- | style=text-align:left; | '''Černošice''' || 7 707 |- | style=text-align:left; | [[Mníšek pod Brdy]] || 6 351 |- | style=text-align:left; | [[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]] || 6 112 |- | style=text-align:left; | [[Rudná]] || 5 158 |- | style=text-align:left; | [[Horoměřice]] || 5 151 |- | style=text-align:left; | [[Chýně]] || 4 681 |- | style=text-align:left; | [[Velké Přílepy]] || 3 821 |- | style=text-align:left; | [[Řevnice]] || 3 734 |- | style=text-align:left; | [[Dobřichovice]] || 3 669 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Břežany]] || 3 598 |- | style=text-align:left; | [[Libčice nad Vltavou]] || 3 526 |- | style=text-align:left; | [[Jílové u Prahy]] || 3 221 |- | style=text-align:left; | [[Vestec]] || 2 860 |- | style=text-align:left; | [[Průhonice]] || 2 857 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Jirčany]]{{mrk|Tettstad i kommunen [[Psáry]]}} || 2 796 |- | style=text-align:left; | [[Vrané nad Vltavou]] || 2 754 |- | style=text-align:left; | [[Nučice i Praha-západ|Nučice]] || 2 433 |- | style=text-align:left; | [[Jinočany]] || 2 245 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Osnice}}{{mrk|name="a"|Tettstad i kommunen [[Jesenice i Praha-západ|Jesenice]]}} || 1 920 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zvole}} || 1 794 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Všenory}} || 1 744 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tuchoměřice}} || 1 742 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zdiměřice}}{{mrk|name="a"}} || 1 687 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lety}} || 1 630 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ohrobec}} || 1 572 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zbuzany}} || 1 559 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozinec}}{{mrk|Tettstad i kommunen [[Holubice]]}} || 1 534 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Červený Újezd}} || 1 533 |- | style=text-align:left; | [[Psáry]] || 1 493 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Řitka}} || 1 464 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Drahelčice}} || 1 454 |- | style=text-align:left; | [[Hradištko]] || 1 387 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jeneč}} || 1 350 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Třebotov}} || 1 334 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Středokluky}} || 1 298 |- | style=text-align:left; | [[Štěchovice i Praha-západ|Štěchovice]] || 1 221 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Úhonice}} || 1 185 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Statenice}} || 1 141 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Davle}} || 1 127 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chrášťany}} || 1 053 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zlatníky-Hodkovice}} || 1 030 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ořech}} || 1 017 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Ptice}} || 1 011 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Cernosice]] [[Kategori:Kommunar i Praha-západ okres|Cernosice]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Cernosice]] abyvxxbcui17qjdt0snwujr24x25py4 0 433220 3674830 3674622 2026-09-26T13:10:49Z TU-nor 12071 3674830 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Příbram divadlo A. Dvořáka 1.jpg | bilettekst = Kulturhus i Příbram | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Pribram.svg | symbol = Příbram CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sentral-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Příbram okres|Příbram]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 795,64<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 69462 | folketal1type = kommune | folketal1 = 31711 | folketal_by = 29993 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Příbram'''{{mrk|[[tysk]] ''Pribram'' eller ''Przibrame''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Příbram okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sentral-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Příbram.PNG|mini|250px|Det administrative området til Příbram innanfor regionen [[Sentral-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Příbram er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Příbram omfattar 74 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bezděkov pod Třemšínem]] * [[Bohostice]] * [[Bohutín]] * [[Bratkovice]] * '''[[Březnice i Příbram|Březnice]]''' * [[Buková u Příbramě]] * [[Bukovany i Příbram|Bukovany]] * [[Čenkov]] * [[Cetyně]] * [[Chrást]] * [[Chraštice]] * [[Dlouhá Lhota i Příbram|Dlouhá Lhota]] * [[Dolní Hbity]] * [[Drahenice]] * [[Drahlín]] * [[Drásov]] * [[Dubenec i Příbram|Dubenec|]] * [[Dubno i Příbram|Dubno]] * [[Háje]] * [[Hluboš]] * [[Hlubyně]] * [[Horčápsko]] * [[Hudčice]] * [[Hvožďany]] * [[Jablonná]] * ''[[Jince]]'' * [[Kamýk nad Vltavou]] * [[Kotenčice]] * [[Koupě]] * [[Kozárovice]] * [[Křešín]] * [[Láz]] * [[Lazsko]] * [[Lešetice]] * [[Lhota u Příbramě]] * [[Milín]] * [[Modřovice]] * [[Narysov]] * [[Nepomuk]] * [[Nestrašovice]] * [[Občov]] * [[Obecnice]] * [[Obory]] * [[Ohrazenice i Příbram|Ohrazenice]] * [[Ostrov i Příbram|Ostrov]] * [[Pečice]] * [[Pičín]] * [[Počaply]] * [[Podlesí i Příbram|Podlesí]] * '''[[Příbram]]''' * [[Radětice]] * '''[[Rožmitál pod Třemšínem]]''' * [[Sádek i Příbram|Sádek]] * [[Sedlice i Příbram|Sedlice]] * [[Smolotely]] * [[Solenice]] * [[Starosedlský Hrádek]] * [[Suchodol]] * [[Svojšice i Příbram|Svojšice]] * [[Těchařovice]] * [[Tochovice]] * [[Třebsko]] * [[Trhové Dušníky]] * [[Tušovice]] * [[Věšín]] * [[Višňová i Příbram|Višňová]] * [[Volenice]] * [[Vrančice]] * [[Vranovice]] * [[Vševily]] * [[Vysoká u Příbramě]] * [[Zalužany]] * [[Zbenice]] * [[Zduchovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Příbram SO || 69 728 || 69 384 || 69 462 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Příbram''' || 31 711 |- | style=text-align:left; | [[Rožmitál pod Třemšínem]] || 4 185 |- | style=text-align:left; | [[Březnice i Příbram|Březnice]] || 3 433 |- | style=text-align:left; | [[Jince]] || 2 206 |- | style=text-align:left; | [[Milín]] || 2 121 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bohutín}} || 1 742 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubenec i Příbram|Dubenec}} || 1 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obecnice}} || 1 208 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podlesí}} || 1 066 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Příbram''' || 29 993 |- | style=text-align:left; | [[Březnice i Příbram|Březnice]] || 3 197 |- | style=text-align:left; | [[Rožmitál pod Třemšínem]] || 2 950 |- | style=text-align:left; | [[Jince]] || 2 039 |- | style=text-align:left; | [[Milín]] || 1 646 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubenec i Příbram|Dubenec}} || 1 238 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obecnice}} || 1 102 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podlesí}} || 1 066 |- |} ===Bydelar i Příbram=== [[Fil:PB Pribram.png|mini|250px|Bydelane i Příbram]] Bydelane og tettstadene i Příbram: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Příbram I || 2 461 |- | style=text-align:left; | Příbram II || 2 088 |- | style=text-align:left; | Příbram III || 3 486 |- | style=text-align:left; | Příbram IV || 1 650 |- | style=text-align:left; | Příbram V-Zdaboř || 3 919 |- | style=text-align:left; | Příbram VI-Březové Hory || 1 704 |- | style=text-align:left; | Příbram VII || 10 135 |- | style=text-align:left; | Příbram VIII || 4 209 |- | style=text-align:left; | Příbram IX || 341 |- ! '''Příbram by''' ! style=text-align:right; | 29 993 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brod i Příbram|Brod}} || 111 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bytíz}} || 24 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jerusalem i Příbram|Jerusalem}} || 100 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jesenice i Příbram|Jesenice}}{{mrk|Del av bydelen {{ikkjeraud|Jerusalem i Příbram|Jerusalem}}}} || 46 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kozičín}} || 233 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lazec}} || 287 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Orlov}} || 311 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zavržice}} || 43 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žežice}} || 563 |- ! '''Příbram kommune''' ! style=text-align:right; | 31 711 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sentral-Böhmen|Pribram]] [[Kategori:Kommunar i Příbram okres|Pribram]] [[Kategori:Byar i Sentral-Böhmen|Pribram]] ctj20i0wuyewux5mkjg5zy6oxsrl5ab 0 433253 3674835 3672427 2026-09-26T13:17:35Z TU-nor 12071 3674835 wikitext text/x-wiki {{geoboks|region | namn = Sør-Böhmen | andre namn = Jihočeský kraj | bilete = Jindrichuv hradec 2.jpg | bilettekst = Jindřichův Hradec-slottet | kart = Jihoceský kraj in Czech Republic.svg | karttekst = Sør-Böhmen innanfor Tsjekkia | flagg = Flag of South Bohemian Region.svg | symbol = Coat of arms of South Bohemian Region.png | land = Tsjekkia | regiontype = | region = | hovudstad = [[České Budějovice]] | areal = 10056,79<ref name="Areal"/> | folketal = 1415463 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Sør-Böhmen'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''Jihočeský kraj''}} er ein av 13 administrative [[Regionar i Tsjekkia|regionar]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Han ligg sørvest i landet og grenser i sørvest mot [[Tyskland]], i sør mot [[Austerrike]]. Administrasjonen ligg i [[České Budějovice]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:South Bohemia districts.png|mini|250px|Kart som viser distrikta i regionen Sør-Böhmen]]}} Tidlegare var regionen delt inn i 7 administrative [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy''). Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til 17 [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Her er eit oversyn over distrikta og dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter: {| class="wikitable" ! Region (''kraj'') !! Distrikt (''okres'') !! Kommune med utvida fullmakter (''SO ORP'') |- | rowspan=17 | [[Sør-Böhmen]] || rowspan=3 | [[České Budějovice okres|České Budějovice]] || [[České Budějovice|České Budějovice SO]] |- | [[Trhové Sviny|Trhové Sviny SO]] |- | [[Týn nad Vltavou|Týn nad Vltavou SO]] |- | rowspan=2 | [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] || [[Český Krumlov|Český Krumlov SO]] |- | [[Kaplice|Kaplice SO]] |- | rowspan=3 | [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] || [[Dačice|Dačice SO]] |- | [[Jindřichův Hradec|Jindřichův Hradec SO]] |- | [[Třeboň|Třeboň SO]] |- | rowspan=2 | [[Písek okres|Písek]] || [[Milevsko|Milevsko SO]] |- | [[Písek|Písek SO]] |- | rowspan=2 | [[Prachatice okres|Prachatice]] || [[Prachatice|Prachatice SO]] |- | [[Vimperk|Vimperk SO]] |- | rowspan=3 | [[Strakonice okres|Strakonice]] || [[Blatná|Blatná SO]] |- | [[Strakonice|Strakonice SO]] |- | [[Vodňany|Vodňany SO]] |- | rowspan=2 | [[Tábor okres|Tábor]] || [[Soběslav|Soběslav SO]] |- | [[Tábor|Tábor SO]] |- |} ==Folketal i distrikta== Folketalet i distrikta i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[České Budějovice okres]] || 178 506 || 186 462 || 196 897 |- | style=text-align:left; | [[Český Krumlov okres]]|| 59 551 || 60 498 || 59 118 |- | style=text-align:left; | [[Jindřichův Hradec okres]] || 92 887 || 90 604 || 87 256 |- | style=text-align:left; | [[Písek okres]] || 70 300 || 69 843 || 69 986 |- | style=text-align:left; | [[Prachatice okres]] || 51 387 || 50 028 || 49 379 |- | style=text-align:left; | [[Strakonice okres]] || 69 863 || 69 786 || 68 973 |- | style=text-align:left; | [[Tábor okres]] || 102 773 || 101 115 || 100 194 |- ! Sør-Böhmen !style=text-align:right; | 625 267 !style=text-align:right; | 628 336 !style=text-align:right; | 631 803 |- |} ===Byar i regionen=== Tabellen viser bykommunane i regionen. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Distrikt !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[České Budějovice]]''' || style=text-align:left; | [[České Budějovice okres|České Budějovice]] || 95 664 |- | style=text-align:left; | '''[[Tábor]]''' || style=text-align:left; | [[Tábor okres|Tábor]] || 33 360 |- | style=text-align:left; | '''[[Písek]]''' || style=text-align:left; | [[Písek okres|Písek]] || 29 609 |- | style=text-align:left; | '''[[Strakonice]]''' || style=text-align:left; | [[Strakonice okres|Strakonice]] || 21 909 |- | style=text-align:left; | '''[[Jindřichův Hradec]]''' || style=text-align:left; | [[Jindřichův Hradec okres|Jindřichův Hradec]] || 20 437 |- | style=text-align:left; | '''[[Český Krumlov]]''' || style=text-align:left; | [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] || 12 278 |- | style=text-align:left; | '''[[Prachatice]]''' || style=text-align:left; | [[Prachatice okres|Prachatice]] || 10 440 |- | style=text-align:left; | '''[[Třeboň]]''' || style=text-align:left; | Jindřichův Hradec || 7 951 |- | style=text-align:left; | '''[[Milevsko]]''' || style=text-align:left; | Písek || 7 889 |- | style=text-align:left; | '''[[Týn nad Vltavou]]''' || style=text-align:left; | České Budějovice || 7 602 |- | style=text-align:left; | '''[[Vimperk]]''' || style=text-align:left; | Prachatice || 7 185 |- | style=text-align:left; | '''[[Dačice]]''' || style=text-align:left; | Jindřichův Hradec || 7 022 |- | style=text-align:left; | '''[[Kaplice]]'''|| style=text-align:left; | Český Krumlov || 6 994 |- | style=text-align:left; | [[Sezimovo Ústí]] || style=text-align:left; | Tábor || 6 868 |- | style=text-align:left; | '''[[Vodňany]]''' || style=text-align:left; | Strakonice || 6 816 |- | style=text-align:left; | '''[[Soběslav]]''' || style=text-align:left; | Tábor || 6 801 |- | style=text-align:left; | '''[[Blatná]]''' || style=text-align:left; | Strakonice || 6 289 |- | style=text-align:left; | [[Veselí nad Lužnicí]] || style=text-align:left; | Tábor || 6 211 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || style=text-align:left; | České Budějovice || 5 310 |- | style=text-align:left; | '''[[Trhové Sviny]]''' || style=text-align:left; | České Budějovice || 5 137 |- | style=text-align:left; | [[Bechyně]] || style=text-align:left; | Tábor || 4 870 |- | style=text-align:left; | [[Protivín]] || style=text-align:left; | Písek || 4 663 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || style=text-align:left; | České Budějovice || 4 513 |- | style=text-align:left; | [[Planá nad Lužnicí]] || style=text-align:left; | Tábor || 4 234 |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany]] || style=text-align:left; | České Budějovice || 4 040 |- | style=text-align:left; | [[Velešín]] || style=text-align:left; | Český Krumlov || 3 778 |- | style=text-align:left; | [[Volary]] || style=text-align:left; | Prachatice || 3 652 |- | style=text-align:left; | [[Větřní]] || style=text-align:left; | Český Krumlov || 3 610 |- | style=text-align:left; | [[Suchdol nad Lužnicí]] || style=text-align:left; | Jindřichův Hradec || 3 485 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || style=text-align:left; | České Budějovice || 3 410 |- | style=text-align:left; | [[České Velenice]] || style=text-align:left; | Jindřichův Hradec || 3 327 |- | style=text-align:left; | [[Nová Bystřice]] || style=text-align:left; | Jindřichův Hradec || 3 089 |- | style=text-align:left; | [[Volyně]] || style=text-align:left; | Strakonice || 3 006 |- | style=text-align:left; | [[Mladá Vožice]] || style=text-align:left; | Tábor || 2 631 |- | style=text-align:left; | [[Netolice]] || style=text-align:left; | Prachatice || 2 521 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || style=text-align:left; | České Budějovice || 2 489 |- | style=text-align:left; | [[Chýnov]] || style=text-align:left; | Tábor || 2 455 |- | style=text-align:left; | [[Vyšší Brod]] || style=text-align:left; | Český Krumlov || 2 443 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady i České Budějovice|Nové Hrady]] || style=text-align:left; | České Budějovice || 2 442 |- | style=text-align:left; | [[Slavonice]] || style=text-align:left; | Jindřichův Hradec || 2 241 |- | style=text-align:left; | [[Nová Včelnice]] || style=text-align:left; | Jindřichův Hradec || 2 168 |- | style=text-align:left; | [[Kardašova Řečice]] || style=text-align:left; | Jindřichův Hradec || 2 147 |- | style=text-align:left; | [[Jistebnice]] || style=text-align:left; | Tábor || 2 039 |- | style=text-align:left; | [[Horní Planá]] || style=text-align:left; | Český Krumlov || 2 009 |- | style=text-align:left; | [[Vlachovo Březí]] || style=text-align:left; | Prachatice || 1 708 |- | style=text-align:left; | [[Lomnice nad Lužnicí]] || style=text-align:left; | Jindřichův Hradec || 1 701 |- | style=text-align:left; | [[Bavorov]] || style=text-align:left; | Strakonice || 1 614 |- | style=text-align:left; | [[Mirovice]] || style=text-align:left; | Písek || 1 570 |- | style=text-align:left; | [[Strmilov]] || style=text-align:left; | Jindřichův Hradec || 1 370 |- | style=text-align:left; | [[Husinec i Prachatice|Husinec]] || style=text-align:left; | Prachatice || 1 353 |- | style=text-align:left; | [[Sedlice i Blatná|Sedlice]] || style=text-align:left; | Strakonice || 1 232 |- | style=text-align:left; | [[Mirotice]] || style=text-align:left; | Písek || 1 203 |- | style=text-align:left; | [[Bělčice]] || style=text-align:left; | Strakonice || 997 |- | style=text-align:left; | [[Stráž nad Nežárkou]] || style=text-align:left; | Jindřichův Hradec || 844 |- | style=text-align:left; | [[Deštná]] || style=text-align:left; | Jindřichův Hradec || 696 |- | style=text-align:left; | [[Rožmberk nad Vltavou]] || style=text-align:left; | Český Krumlov || 343 |- |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Regionar i Tsjekkia]] [[Kategori:Sør-Böhmen| ]] g2wl7qdvxals4d082rppl53ap9336vg 0 433255 3674836 3670874 2026-09-26T13:17:58Z TU-nor 12071 3674836 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = České Budějovice okres | andre namn = okres České Budějovice | bilete = Hlincová Hora - aerial view, Budweis 04.jpg | bilettekst = Byen [[České Budějovice]] med omliggjande landskap | kart = Map CZ - district Ceske Budejovice.PNG | karttekst = České Budějovice okres innanfor regionen Sør-Böhmen | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | hovudstad = [[České Budějovice]] | areal = 1638,49<ref name="Areal"/> | folketal = 196897 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''České Budějovice okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres České Budějovice''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sør i regionen og grenser i sør mot [[Austerrike]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i České Budějovice okres: * [[České Budějovice|České Budějovice SO]] * [[Trhové Sviny|Trhové Sviny SO]] * [[Týn nad Vltavou|Týn nad Vltavou SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[České Budějovice|České Budějovice SO]] || 147 795 || 154 588 || 164 450 |- | style=text-align:left; | [[Trhové Sviny|Trhové Sviny SO]] || 17 119 || 18 250 || 18 925 |- | style=text-align:left; | [[Týn nad Vltavou|Týn nad Vltavou SO]] || 13 592 || 13 624 || 13 522 |- ! České Budějovice okres !style=text-align:right; | 178 506 !style=text-align:right; | 186 462 !style=text-align:right; | 196 897 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[České Budějovice]]''' || 95 664 |- | style=text-align:left; | '''[[Týn nad Vltavou]]''' || 7 602 |- | style=text-align:left; | [[Hluboká nad Vltavou]] || 5 310 |- | style=text-align:left; | '''[[Trhové Sviny]]''' || 5 137 |- | style=text-align:left; | [[Lišov i České Budějovice|Lišov]] || 4 513 |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany]] || 4 040 |- | style=text-align:left; | [[Zliv]] || 3 410 |- | style=text-align:left; | [[Rudolfov]] || 2 489 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady i České Budějovice|Nové Hrady]] || 2 442 |- |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia]] [[Kategori:Sør-Böhmen|Ceske Budejovice]] i9uldghfpb3z37gwcjejh2ltzn9agbh 0 433289 3674838 3673795 2026-09-26T14:02:07Z TU-nor 12071 3674838 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Trhové Sviny, kostel Nanebevzetí PM 01.jpg | bilettekst = Utsyn mot Trhové Sviny | kart = Trhove Sviny CB CZ.png | karttekst = Trhové Sviny innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Trhové Sviny med utvida fullmakter | flagg = Flag of Trhové Sviny.svg | symbol = Trhove Sviny CZ CoA.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 452,34<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 18925 | folketal1type = kommune | folketal1 = 5137 | folketal_by = 4225 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Trhové Sviny'''{{mrk|[[tysk]] ''Schweinitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Trhové Sviny.png|mini|250px|Det administrative området til Trhové Sviny innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Trhové Sviny er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen [[České Budějovice]] og områda rundt.<ref name="agg"/> Fire kommunar frå det administrative området til Trhové Sviny inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 69 kommunar frå det administrative området til [[České Budějovice]] og åtte frå andre administrative område. ===Kommunar=== Det administrative området til Trhové Sviny omfattar 16 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Borovany i České Budějovice|Borovany]]'''* * [[Čížkrajice]] * [[Horní Stropnice]] * [[Hranice i České Budějovice|Hranice]] * [[Jílovice i České Budějovice|Jílovice]] * [[Kamenná]] * [[Ločenice]] * [[Mladošovice]]* * '''[[Nové Hrady i České Budějovice|Nové Hrady]]''' * [[Olešnice i České Budějovice|Olešnice]] * [[Ostrolovský Újezd]]* * [[Petříkov]] * [[Slavče]] * [[Svatý Jan nad Malší]] * '''[[Trhové Sviny]]'''* * [[Žár]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Trhové Sviny SO || 17 119 || 18 250 || 18 925 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Trhové Sviny''' || 5 137 |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany]] || 4 040 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady i České Budějovice|Nové Hrady]] || 2 442 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Stropnice}} || 1 467 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jílovice i České Budějovice|Jílovice}} || 1 027 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Trhové Sviny''' || 4 225 |- | style=text-align:left; | [[Borovany i České Budějovice|Borovany]] || 2 828 |- | style=text-align:left; | [[Nové Hrady i České Budějovice|Nové Hrady]] || 1 887 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Stropnice}} || 837 |- |} ===Bydelar i Trhové Sviny=== Bydelane og tettstadene i Trhové Sviny: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Trhové Sviny || 4 191 |- | style=text-align:left; | Třebíčko || 34 |- ! '''Trhové Sviny by''' ! style=text-align:right; | 4 225 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březí}} || 36 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bukvice i Trhové Sviny|Bukvice}} || 66 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čeřejov}} || 59 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hrádek i Trhové Sviny|Hrádek}} || 43 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jedovary}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Něchov}} || 94 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nežetice}} || 30 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otěvěk}} || 275 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Pěčín}} || 33 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rankov}} || 103 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Todně}} || 113 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Veselka}} || 5 |- ! '''Trhové Sviny kommune''' ! style=text-align:right; | 5 137 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Trhove Sviny]] [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Trhove Sviny]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Trhove Sviny]] spb5k1ozxon56i11fdvvfcrn8tx26kx 0 433292 3674833 3670373 2026-09-26T13:16:01Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Nové Hrady]] til [[Nové Hrady i České Budějovice]]: Fleirtyding 3670373 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nové Hrady - náměstí Republiky, 2025-04, obr01.jpg | bilettekst = Sentralt torg Nové Hrady | kart = Nove Hrady CB CZ.png | karttekst = Nové Hrady innanfor distriktet [[České Budějovice okres]] og innanfor det administrative området til kommunen [[Trhové Sviny]] med utvida fullmakter | flagg = Nove hrady prapor.gif | symbol = Nové Hrady znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[České Budějovice okres|České Budějovice]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Trhové Sviny|Trhové Sviny SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2442 | folketal_by = 1887 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} ''' Nové Hrady'''{{mrk|[[tysk]] ''Gratzen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[České Budějovice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nové Hrady ligg administrativt under [[Trhové Sviny]], som er ein slik kommune. Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet České Budějovice|storbyområde]] for byen České Budějovice og områda rundt.<ref name="agg"/> Nové Hrady inngår i dette storbyområdet. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i České Budějovice okres|Nove Hrady]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Nove Hrady]] 7md6lyu3ybp2i40oh6j5sbu5zau7m34 0 433313 3674851 3672326 2026-09-26T15:04:24Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Domoradice]] til [[Domoradice i Český Krumlov]]: Fleirtyding 3672326 wikitext text/x-wiki {{geoboks|bydel | andre namn = | bilete = Domoradice, domy II.jpg | bilettekst = Gate i Domoradice | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Český Krumlov okres|Český Krumlov]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Český Krumlov|Český Krumlov SO]] | kommunetype = Kommune | kommune = [[Český Krumlov]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal | folketal = 2122 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Domoradice'''{{mrk|[[tysk]] ''Dumrowitz''}} er ein busetnad i [[Kommunar i Tsjekkia|kommunen]] [[Český Krumlov]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Český Krumlov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bydelar i Český Krumlov|Domoradice]] 7vdjr8fj1vf5xtuma930fbg5vwpk4ak 0 433439 3674817 3674545 2026-09-26T12:48:01Z TU-nor 12071 3674817 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Soběslav square.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Soběslav | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Soběslav.svg | symbol = Sobeslav crest Czech Republic.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Sør-Böhmen]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tábor okres|Tábor]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 324,01<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 13177 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6801 | folketal_by = 6510 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Soběslav'''{{mrk|[[tysk]] ''Sobieslau''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tábor okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Sør-Böhmen]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Soběslav.png|mini|250px|Det administrative området til Soběslav innanfor regionen [[Sør-Böhmen]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Soběslav er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Soběslav omfattar 31 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Borkovice]] * [[Budislav i Tábor|Budislav]] * [[Chotěmice]] * [[Dírná]] * [[Dráchov]] * [[Drahov]] * [[Hlavatce]] * [[Katov]] * [[Klenovice]] * [[Komárov i Tábor|Komárov]] * [[Mažice]] * [[Mezná]] * [[Myslkovice]] * [[Přehořov]] * [[Řípec]] * [[Roudná]] * [[Sedlečko u Soběslavě]] * [[Skalice i Tábor|Skalice]] * '''[[Soběslav]]''' * [[Svinyy]] * [[Třebějice]] * [[Tučapy]] * [[Val i Tábor|Val]] * [[Vesce]] * '''[[Veselí nad Lužnicí]]''' * [[Vlastiboř i Tábor|Vlastiboř]] * [[Vlkov i Tábor|Vlkov]] * [[Zálší i Tábor|Zálší]] * [[Žíšov]] * [[Zlukov]] * [[Zvěrotice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Soběslav SO || 22 020 || 21 779 || 21 554 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Soběslav''' || 6 801 |- | style=text-align:left; | [[Veselí nad Lužnicí]] || 6 211 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tučapy}} || 782 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klenovice}} || 662 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudná}} || 547 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Soběslav''' || 6 510 |- | style=text-align:left; | [[Veselí nad Lužnicí]] || 6 024 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tučapy}} || 570 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klenovice}} || 662 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roudná}} || 424 |} ===Bydelar i Soběslav=== Bydelane og tettstadene i Soběslav: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Soběslav I || 964 |- | style=text-align:left; | Soběslav II || 1 779 |- | style=text-align:left; | Soběslav III || 3 767 |- ! '''Soběslav by''' ! style=text-align:right; | 6 510 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chlebov}} || 190 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nedvědice}} || 101 |- ! '''Soběslav kommune''' ! style=text-align:right; | 6 801 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Sør-Böhmen|Sobeslav]] [[Kategori:Kommunar i Tábor okres|Sobeslav]] [[Kategori:Byar i Sør-Böhmen|Sobeslav]] brlqjst9c3kqmvwpwvaa9hhekpfvpn5 0 433619 3674804 3673648 2026-09-26T11:59:14Z TU-nor 12071 3674804 wikitext text/x-wiki '''Hrádek''' kan vise til: * [[Hrádek i Frýdek-Místek]], ein kommune i [[Jablunkov]] i distriktet Frýdek-Místek i regionen Mähren-Schlesien i Tsjekkia * [[Hrádek i Hradec Králové]], ein kommune i [[Hradec Králové]] i distriktet Hradec Králové okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Hrádek i Klatovy]], ein kommune i [[Sušice]] i distriktet Klatovy i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Hrádek i Rokycany]], ein kommune i Rokycany i distriktet Rokycany i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Hrádek i Trhové Sviny]], ein bydel i [[Trhové Sviny]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Hrádek i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Ústí nad Orlicí]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Hrádek nad Nisou]], ein kommune i Liberec i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} bquw8s8xd22a8akhmi0v2vc62kct96h 0 433639 3674860 3673784 2026-09-26T16:43:47Z TU-nor 12071 3674860 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Stříbro radnice červen 2022 (3).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Stříbro | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Stribro (Tachov).svg | symbol = Stribro (Tachov) CoA CZ.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Plzeň kraj|Plzeň]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Tachov okres|Tachov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 430,68<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 16552 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7519 | folketal_by = 7134 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Stříbro'''{{mrk|[[tysk]] ''Mies''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Tachov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Plzeň kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Stříbro.png|mini|250px|Det administrative området til Stříbro innanfor regionen [[Plzeň kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Stříbro er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Stříbro omfattar 2 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Benešovice]] * '''[[Bezdružice]]''' * [[Cebiv]] * '''[[Černošín]]''' * [[Erpužice]] * [[Horní Kozolupy]] * '''[[Kladruby i Tachov|Kladruby]]''' * [[Kokašice]] * [[Konstantinovy Lázně]] * [[Kostelec i Tachov|Kostelec]] * [[Kšice]] * [[Olbramov]] * [[Ošelín]] * [[Prostiboř]] * [[Skapce]] * '''[[Stříbro]]''' * [[Sulislav]] * [[Svojšín]] * [[Sytno]] * [[Trpísty]] * [[Únehle]] * [[Vranov i Tachov|Vranov]] * [[Záchlumí i Tachov|Záchlumí]] * [[Zhoř i Tachov|Zhoř]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stříbro SO || 16 649 || 16 589|| 16 552 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Stříbro''' || 7 519 |- | style=text-align:left; | [[Kladruby i Tachov|Kladruby]] || 1 557 |- | style=text-align:left; | [[Černošín]] || 1 131 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Konstantinovy Lázně}} || 895 |- | style=text-align:left; | [[Bezdružice]] || 870 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Stříbro''' || 7 134 |- | style=text-align:left; | [[Kladruby i Tachov|Kladruby]] || 1 279 |- | style=text-align:left; | [[Černošín]] || 897 |- | style=text-align:left; | [[Bezdružice]] || 770 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Konstantinovy Lázně}} || 692 |- |} ===Bydelar i Stříbro=== Bydelane og tettstadene i Stříbro: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Stříbro || 7 134 |- ! '''Stříbro by''' ! style=text-align:right; | 7 134 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Butov}} || 13 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jezerce}} || 30 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhota u Stříbra}} || 89 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Milíkov i Stříbro|Milíkov}} || 80 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Otročín}} || 37 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Těchlovice i Stříbro|Těchlovice}} || 136 |- ! Stříbro kommune !style=text-align:right; | 7 519 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Plzeň kraj|Stribro]] [[Kategori:Kommunar i Tachov okres|Stribro]] [[Kategori:Byar i Plzeň kraj|Stribro]] hu2upj1jo9r1lt9q8f6dqcnidgru35r 0 433728 3674822 3671848 2026-09-26T12:55:45Z TU-nor 12071 3674822 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kraslice radnice červen 2018 (2).jpg | bilettekst = Rådhuset i Kraslice | kart = Kraslice SO CZ.png | karttekst = Kraslice innanfor distriktet [[Sokolov okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Kraslice med utvida fullmakter | flagg = Flag of Kraslice.svg | symbol = Kraslice znak.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Karlovy Vary kraj|Karlovy Vary]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Sokolov okres| Sokolov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 264,50<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 12211 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6306 | folketal_by = 5834 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Kraslice'''{{mrk|[[tysk]] ''Graslitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Sokolov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Karlovy Vary kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Kraslice.png|mini|250px|Det administrative området til Kraslice innanfor regionen [[Karlovy Vary kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Kraslice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Kraslice omfattar 8 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bublava]] * [[Jindřichovice i Sokolov|Jindřichovice]] * '''[[Kraslice]]''' * '''[[Oloví]]''' * '''[[Přebuz]]''' * '''[[Rotava]]''' * [[Šindelová]] * [[Stříbrná]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kraslice SO || 14 106 || 13 155 || 12 211 |- |} ===Kommunar=== Kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kraslice''' || 6 306 |- | style=text-align:left; | [[Rotava]] || 2 636 |- | style=text-align:left; | [[Oloví]] || 1 557 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jindřichovice i Sokolov|Jindřichovice}} || 494 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stříbrná}} || 483 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bublava}} || 362 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Šindelová}} || 309 |- | style=text-align:left; | [[Přebuz]] || 64 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Kraslice''' || 5 834 |- | style=text-align:left; | [[Rotava]] || 2 583 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hory i Oloví|Hory}}{{mrk|busetnad i kommunen [[Oloví]]}} || 786 |- | style=text-align:left; | [[Oloví]] || 689 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stříbrná}} || 483 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jindřichovice i Sokolov|Jindřichovice}} || 453 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bublava}} || 362 |} ===Bydelar i Kraslice=== Bydelane og tettstadene i Kraslice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Kraslice || 5 834 |- ! '''Kraslice by''' ! style=text-align:right; | 5 834 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černá}} || 12 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čirá}} || 29 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hraničná}} || – |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kámen i Kraslice|Kámen}} || 7 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kostelní}} || 16 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Krásná i Kraslice|Krásná}} || 87 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Liboc}} || 11 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mlýnská}} || 18 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Počátky}} || 15 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sklená}} || 20 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sněžná}} || 31 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tisová i Kraslice|Tisová}} || 88 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Valtéřov}} || 3 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zelená Hora}} || 135 |- ! Kraslice kommune !style=text-align:right; | 6 306 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Karlovy Vary kraj|Kraslice]] [[Kategori:Kommunar i Sokolov okres|Kraslice]] [[Kategori:Byar i Karlovy Vary kraj|Kraslice]] fd0vdaf9ra6vwgrp7lodftu1obmyzpc 0 433881 3674862 3672151 2026-09-26T16:48:51Z TU-nor 12071 3674862 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Litvinov City3.jpg | bilettekst = De sentrale torget i Litvínov | kart = Litvinov MO CZ.png | karttekst = Litvínov innanfor distriktet [[Most okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Litvínov med utvida fullmakter | flagg = Flag of Litvinov.svg | symbol = Litvínov znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Most okres|Most]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 235,97<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 35328 | folketal1type = kommune | folketal1 = 22388 | folketal_by = 15059 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Litvínov'''{{mrk|tidlegare ''Horní Litvínov'', [[tysk]] ''Leutensdorf'', ''Ober Leitensdorf''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Most okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Litvínov.png|mini|250px|Det administrative området til Litvínov innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Litvínov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for Chomutov, Ústí nad Labem og områda rundt.<ref name="agg"/> Ni kommunar frå det administrative området til Litvínov inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 76 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Litvínov omfattar 11 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Brandov]]* * [[Český Jiřetín]]* * '''[[Hora Svaté Kateřiny]]'''* * '''[[Horní Jiřetín]]'''* * [[Klíny]] * '''[[Litvínov]]'''* * '''[[Lom i Most|Lom]]'''* * [[Louka u Litvínova]]* * [[Mariánské Radčice]]* * '''[[Meziboří]]'''* * [[Nová Ves v Horách]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Litvínov SO || 40 169 || 37 837 || 35 328 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litvínov''' || 22 388 |- | style=text-align:left; | [[Meziboří]] || 4 669 |- | style=text-align:left; | [[Lom i Most|Lom]] || 3 616 |- | style=text-align:left; | [[Horní Jiřetín]] || 2 090 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Louka u Litvínova}} || 663 |- | style=text-align:left; | ... |- | style=text-align:left; | [[Hora Svaté Kateřiny]] || 456 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Litvínov''' || 15 058 |- | style=text-align:left; | [[Meziboří]] || 4 669 |- | style=text-align:left; | [[Lom i Most|Lom]] || 2 744 |- | style=text-align:left; | [[Horní Jiřetín]] || 1 800 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Louka u Litvínova}} || 663 |- |} ===Bydelar i Litvínov=== Bydelane og tettstadene i Litvínov: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Horní Litvínov || 15 058 |- | style=text-align:left; | Dolní Litvínov || 43 |- ! '''Litvínov by''' ! style=text-align:right;| 15 101 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hamr i Litvínov|Hamr}} || 1 867 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Ves}} || 22 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chudeřín}} || 1 356 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Janov i Litvínov|Janov}} || 3 795 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Křížatky}} || 47 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lounice}} || 25 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Písečná i Litvínov|Písečná}} || 16 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Růžodol}} || - |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Šumná}} || 148 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Záluží i Litvínov|Záluží}} || 11 |- ! Litvínov kommune !style=text-align:right; | 17 386 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Litvinov]] [[Kategori:Kommunar i Most okres|Litvinov]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Litvinov]] a06w2w2kli7yufutfjq53xj2zkaxti5 0 433894 3674867 3672303 2026-09-26T16:59:33Z TU-nor 12071 3674867 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Most Hnevin (02) 2005-11-08.JPG | bilettekst = Hněvín-borga i Most | kart = Most MO CZ.png | karttekst = Most innanfor distriktet [[Most okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Most med utvida fullmakter | flagg = Flag of Most.svg | symbol = Most CoA.gif | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Ústí nad Labem kraj|Ústí nad Labem]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Most okres|Most]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 231,12<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 69837 | folketal1type = kommune | folketal1 = 61306 | folketal_by = 58951 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Most'''{{mrk|[[tysk]] ''Brüx'', [[latin]] ''Pons''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Most okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Ústí nad Labem kraj]] i [[Tsjekkia]]. Most har status som [[lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] (tsjekkisk ''statutární město'').<ref name="Lovbestemt"/> == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Most.png|mini|250px|Det administrative området til Most innanfor regionen [[Ústí nad Labem kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Most er ein slik by med utvida fullmakter. ===Lovbestemt by=== Most har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå år 2000 gjennom ''Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)''.<ref name="128/2000"/> ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Ústí nad Labem–Chomutov|storbyområde]] for Chomutov, Ústí nad Labem og områda rundt.<ref name="agg"/> 14 kommunar frå det administrative området til Most inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 25 kommunar frå det administrative området til Chomutov, 22 kommunar frå det administrative området til Ústí nad Labem og 71 kommunar frå ei rekkje andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Most omfattar 15 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bečov]]* * [[Bělušice i Most|Bělušice]] * [[Braňany]]* * [[Havraň]]* * [[Korozluky]]* * [[Lišnice i Most|Lišnice]]* * [[Lužice i Most|Lužice]]* * [[Malé Březno i Most|Malé Březno]]* * '''[[Most i Tsjekkia|Most]]'''* * [[Obrnice]]* * [[Patokryje]]* * [[Polerady i Most|Polerady]]* * [[Skršín]]* * [[Volevčice]]* * [[Želenice i Most|Želenice]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Most SO || 77 027 || 73 938 || 69 837 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Most''' || 61 306 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obrnice}} || 1 857 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bečov}} || 1 362 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Braňany}} || 1 174 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bělušice i Most|Bělušice}} || 798 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Most''' || 58 951 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Obrnice}} || 1 604 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bečov}} || 1 301 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Braňany}} || 1 147 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vtelno i Most|Vtelno}}{{mrk|busetnad i kommunen Most}} || 840 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bělušice i Most|Bělušice}} || 709 |- |} ===Bydelar i Most=== [[Fil:Most casti.png|mini|250px|Bydelane i Most]] Bydelane og tettstadene i Most: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Most || 58 951 |- ! '''Most by''' ! style=text-align:right;| 58 951 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Čepirohy}} || 462 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Komořany}} || 4 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rudolice}} || 234 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Souš}} || 543 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Starý Most}} || 45 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Velebudice}} || 227 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vtelno i Most|Vtelno}} || 840 |- ! Most kommune !style=text-align:right; | 61 306 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="Lovbestemt">{{cite web |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx |website=mvcr.cz |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia») |pages=16–18 |language=cs |date=2018 }}</ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Labem kraj|Most]] [[Kategori:Kommunar i Most okres|Most]] [[Kategori:Byar i Ústí nad Labem kraj|Most]] 1z7vgngxtbdzqxxybl37xycl13wakjz 0 433956 3674873 3674537 2026-09-26T17:11:09Z TU-nor 12071 3674873 wikitext text/x-wiki {{geoboks|region | namn = Liberec kraj | andre namn = Liberecký kraj | bilete = Ještěd 1.jpg | bilettekst = TV-tårn og restaurant på toppen av fjellet [[Ještěd]] nær [[Liberec]] | kart = Liberecký kraj in Czech Republic.svg | karttekst = Liberec kraj innanfor Tsjekkia | flagg = Flag of Liberec Region.svg | symbol = Liberec Region CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = | region = | hovudstad = [[Liberec]] | areal = 3163,43<ref name="Areal"/> | folketal = 435220 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Liberec kraj'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''Liberecký kraj''}} er ein av 13 administrative [[Regionar i Tsjekkia|regionar]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Han ligg nord i landet og grenser i nordvest mot [[Tyskland]], i nordaust mot [[Polen]]. Administrasjonen ligg i [[Liberec]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:Liberec districts.png|mini|250px|Kart som viser distrikta i Liberec kraj]]}} Tidlegare var regionen delt inn i 4 administrative [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy''). Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til 10 [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Her er eit oversyn over distrikta og dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter: {| class="wikitable" ! Region (''kraj'') !! Distrikt (''okres'') !! Kommune med utvida fullmakter (''SO ORP'') |- | rowspan=12 | [[Liberec kraj|Liberec]] || rowspan=2 | [[Česká Lípa okres|Česká Lípa]] || [[Česká Lípa|Česká Lípa SO]] |- | [[Nový Bor|Nový Bor SO]] |- | rowspan=4 | [[Jablonec nad Nisou okres|Jablonec nad Nisou]] || [[Jablonec nad Nisou|Jablonec nad Nisou SO]] |- | [[Tanvald|Tanvald SO]] |- | del av [[Turnov|Turnov SO]]{{mrk|name=Turnov|Sjølve byen Turnov ligg i distriktet [[Semily okres|Semily]], men det administrative området til kommunen omfattar òg område frå distrikta [[Jablonec nad Nisou okres|Jablonec nad Nisou]] og [[Liberec okres|Liberec]].}} |- | [[Železný Brod|Železný Brod SO]] |- | rowspan=3| [[Liberec okres|Liberec]] || [[Frýdlant|Frýdlant SO]] |- | [[Liberec|Liberec SO]] |- | del av [[Turnov|Turnov SO]]{{mrk|name=Turnov}} |- | rowspan=3| [[Semily okres|Semily]] || [[Jilemnice|Jilemnice SO]] |- | [[Semily|Semily SO]] |- | del av [[Turnov|Turnov SO]]{{mrk|name=Turnov}} |- |- |} ==Folketal i distrikta== Folketalet i distrikta i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Česká Lípa okres]] || 101 895 || 100 756 || 100 959 |- | style=text-align:left; | [[Jablonec nad Nisou okres]] || 88 154 || 88 200 || 89 446 |- | style=text-align:left; | [[Liberec okres]] || 162 780 || 169 878 || 174 225 |- | style=text-align:left; | [[Semily okres]] || 75 355 || 73 605 || 70 590 |- ! Liberec kraj !style=text-align:right; | 428 184 !style=text-align:right; | 432 439 !style=text-align:right; | 435 220 |- |} ===Byar i regionen=== Tabellen viser bykommunane i regionen. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Distrikt !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Liberec]]''' || style=text-align:left; | [[Liberec okres|Liberec]] || 104 340 |- | style=text-align:left; | '''[[Jablonec nad Nisou]]''' || style=text-align:left; | [[Jablonec nad Nisou okres|Jablonec nad Nisou]] || 44 486 |- | style=text-align:left; | '''[[Česká Lípa]]''' || style=text-align:left; | [[Česká Lípa okres|Česká Lípa]] || 35 890 |- | style=text-align:left; | '''[[Turnov]]''' || style=text-align:left; | [[Semily okres|Semily]] || 14 242 |- | style=text-align:left; | '''[[Nový Bor]]''' || style=text-align:left; | Česká Lípa || 11 433 |- | style=text-align:left; | '''[[Semily]]''' || style=text-align:left; | Semily || 7 998 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek nad Nisou]] || style=text-align:left; | Liberec || 7 611 |- | style=text-align:left; | '''[[Frýdlant]]''' || style=text-align:left; | Liberec || 7 255 |- | style=text-align:left; | [[Mimoň]] || style=text-align:left; | Česká Lípa || 6 101 |- | style=text-align:left; | [[Chrastava]] || style=text-align:left; | Liberec || 6 091 |- | style=text-align:left; | '''[[Tanvald]]''' || style=text-align:left; | Jablonec nad Nisou || 5 825 |- | style=text-align:left; | '''[[Železný Brod]]''' || style=text-align:left; | Jablonec nad Nisou || 5 734 |- | style=text-align:left; | [[Lomnice nad Popelkou]] || style=text-align:left; | Semily || 5 415 |- | style=text-align:left; | '''[[Jilemnice]]''' || style=text-align:left; | Semily || 5 247 |- | style=text-align:left; | [[Doksy i Česká Lípa|Doksy]] || style=text-align:left; | Česká Lípa || 5 177 |- | style=text-align:left; | [[Stráž pod Ralskem]] || style=text-align:left; | Česká Lípa || 4 377 |- | style=text-align:left; | [[Cvikov]] || style=text-align:left; | Česká Lípa || 4 334 |- | style=text-align:left; | [[Kamenický Šenov]] || style=text-align:left; | Česká Lípa || 3 796 |- | style=text-align:left; | [[Smržovka]] || style=text-align:left; | Jablonec nad Nisou || 3 771 |- | style=text-align:left; | [[Jablonné v Podještědí]] || style=text-align:left; | Liberec || 3 625 |- | style=text-align:left; | [[Nové Město pod Smrkem]] || style=text-align:left; | Liberec || 3 496 |- | style=text-align:left; | [[Desná i Jablonec nad Nisou|Desná]] || style=text-align:left; | Jablonec nad Nisou || 2 963 |- | style=text-align:left; | [[Hodkovice nad Mohelkou]] || style=text-align:left; | Liberec || 2 944 |- | style=text-align:left; | [[Zákupy]] || style=text-align:left; | Česká Lípa || 2 837 |- | style=text-align:left; | [[Český Dub]] || style=text-align:left; | Liberec || 2 752 |- | style=text-align:left; | [[Raspenava]] || style=text-align:left; | Liberec || 2 730 |- | style=text-align:left; | [[Rychnov u Jablonce nad Nisou]] || style=text-align:left; | Jablonec nad Nisou || 2 723 |- | style=text-align:left; | [[Hejnice i Liberec|Hejnice]] || style=text-align:left; | Liberec || 2 634 |- | style=text-align:left; | [[Velké Hamry]] ||style=text-align:left; | Jablonec nad Nisou || 2 617 |- | style=text-align:left; | [[Rokytnice nad Jizerou]] || style=text-align:left; | Semily || 2 482 |- | style=text-align:left; | [[Ralsko]] || style=text-align:left; | Česká Lípa || 2 087 |- | style=text-align:left; | [[Lučany nad Nisou]] || style=text-align:left; | Jablonec nad Nisou || 1 952 |- | style=text-align:left; | [[Žandov]] || style=text-align:left; | Česká Lípa || 1 844 |- | style=text-align:left; | [[Dubá]] || style=text-align:left; | Česká Lípa || 1 681 |- | style=text-align:left; | [[Jablonec nad Jizerou]] || style=text-align:left; | Semily || 1 491 |- | style=text-align:left; | [[Harrachov]] || style=text-align:left; | Jablonec nad Nisou || 1 346 |- | style=text-align:left; | [[Rovensko pod Troskami]] || style=text-align:left; | Semily || 1 294 |- | style=text-align:left; | [[Vysoké nad Jizerou]] || style=text-align:left; | Semily || 1 220 |- | style=text-align:left; | [[Osečná]] || style=text-align:left; | Liberec || 1 146 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Regionar i Tsjekkia]] [[Kategori:Liberec kraj| ]] 5qlz98bknnm40px22vjzwg9ja849str 0 433970 3674863 3673939 2026-09-26T16:51:24Z TU-nor 12071 3674863 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Česká Lípa náměstí 2.JPG | bilettekst = Rådhusplassen i Česká Lípa | kart = Ceska Lipa CL CZ.png | karttekst = Česká Lípa innanfor distriktet [[Česká Lípa okres]] og innanfor det administrative området til kommunen Česká Lípa med utvida fullmakter | flagg = Flag of Česká Lípa.svg | symbol = Česká Lípa CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Česká Lípa okres|Česká Lípa]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 871,97<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 75119 | folketal1type = kommune | folketal1 = 35890 | folketal_by = 33028 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Česká Lípa'''{{mrk|[[tysk]] ''Böhmisch Leipa''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Česká Lípa okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Česká Lípa.png|mini|250px|Det administrative området til Česká Lípa innanfor regionen [[Liberec kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Česká Lípa er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Liberec–Jablonec|storbyområde]] for Liberec, Jablonec og områda rundt.<ref name="agg"/> Ein kommune frå det administrative området til Česká Lípa inngår i storbyområdet, merkt med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 24 kommunar frå det administrative området til Liberec, 11 frå det administrative området til Jablonec og 11 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Česká Lípa omfattar 41 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 8 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bezděz]] * [[Blatce]] * [[Blíževedly]] * [[Bohatice i Česká Lípa|Bohatice]] * [[Brniště]] * '''[[Česká Lípa]]''' * [[Chlum i Česká Lípa|Chlum]] * '''[[Doksy i Česká Lípa|Doksy]]''' * '''[[Dubá]]''' * [[Dubnice]] * [[Hamr na Jezeře]]* * ''[[Holany]]'' * [[Horní Libchava]] * [[Horní Police]] * [[Jestřebí i Česká Lípa|Jestřebí]] * [[Kozly i Česká Lípa|Kozly]] * [[Kravaře i Česká Lípa|Kravaře]] * [[Kvítkov]] * [[Luka i Česká Lípa|Luka]] * '''[[Mimoň]]''' * [[Noviny pod Ralskem]] * [[Nový Oldřichov]] * [[Okna i Česká Lípa|Okna]] * [[Pertoltice pod Ralskem]] * [[Provodín]] * '''[[Ralsko]]''' * [[Skalka u Doks]] * [[Sosnová]] * '''[[Stráž pod Ralskem]]''' * [[Stružnice]] * [[Stvolínky]] * [[Tachov i Česká Lípa|Tachov]] * [[Tuhaň i Česká Lípa|Tuhaň]] * [[Velenice i Česká Lípa|Velenice]] * [[Velký Valtinov]] * [[Volfartice]] * [[Vrchovany]] * [[Zahrádky i Česká Lípa|Zahrádky]] * '''[[Zákupy]]''' * '''[[Žandov]]''' * [[Ždírec i Česká Lípa|Ždírec]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Česká Lípa SO || 75 932 || 74 803 || 75 119 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Česká Lípa''' || 35 890 |- | style=text-align:left; | [[Mimoň]] || 6 101 |- | style=text-align:left; | [[Doksy i Česká Lípa|Doksy]] || 5 177 |- | style=text-align:left; | [[Stráž pod Ralskem]] || 4 377 |- | style=text-align:left; | [[Zákupy]] || 2 837 |- | style=text-align:left; | [[Ralsko]] || 2 087 |- | style=text-align:left; | [[Žandov]] || 1 844 |- | style=text-align:left; | [[Dubá]] || 1 681 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brniště}} || 1 325 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Česká Lípa''' || 33 028 |- | style=text-align:left; | [[Mimoň]] || 5 985 |- | style=text-align:left; | [[Stráž pod Ralskem]] || 4 377 |- | style=text-align:left; | [[Doksy i Česká Lípa|Doksy]] || 4 050 |- | style=text-align:left; | [[Zákupy]] || 2 167 |- | style=text-align:left; | [[Ralsko]] || 2 087 |- | style=text-align:left; | [[Žandov]] || 1 352 |- | style=text-align:left; | [[Dubá]] || 1 135 |- |} ===Bydelar i Česká Lípa=== [[Fil:CL Česká Lípa.png|mini|250px|Bydelane i Česká Lípa]] Bydelane og tettstadene i Česká Lípa: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Česká Lípa || 33 028 |- ! '''Česká Lípa by''' ! style=text-align:right; | 33 028 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Častolovice}}{{mrk|tidlegare eigen kommune, men innlemma i kommunen Česká Lípa frå 1.1.2005<ref name="Častolovice"/>}} || 109 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dobranov}} || 383 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Libchava}} || 551 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dubice}} || 407 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Heřmaničky}} || 40 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lada i Česká Lípa|Lada}} || 258 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Manušice}} || 90 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Okřešice}} || 68 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Písečná i Česká Lípa|Písečná} || 83 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stará Lípa}} || 331 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vítkov}} || 95 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlčí Důl}} || 28 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žizníkov}} || 419 |- ! Česká Lípa kommune !style=text-align:right; | 35 890 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> <ref name="Častolovice">{{cite web |url=http://www2.czso.cz/csu/rso.nsf/i/2004_zmeny |tittel=Změny v území 2004 («Territorielle endringar i 2004») |archive-url=https://web.archive.org/web/20141114073556/http://www.czso.cz/csu/rso.nsf/i/2004_zmeny |archive-date=2014-11-14 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Liberec kraj|Ceska Lipa]] [[Kategori:Kommunar i Česká Lípa okres|Ceska Lipa]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Ceska Lipa]] i3rcj26ae9zbfiudt5bvjvpoffr90j4 0 434026 3674874 3673602 2026-09-26T17:11:30Z TU-nor 12071 3674874 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Liberec okres | andre namn = okres Liberec | bilete = Liberec, radnice, výhled 01.jpg | bilettekst = Utsyn over [[Liberec]] med fjellet [[Ještěd]] i bakgrunnen | kart = Map CZ - district Liberec.PNG | karttekst = Liberec okres innanfor regionen Liberec kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj]] | hovudstad = [[Liberec]] | areal = 989,35<ref name="Areal"/> | folketal = 100959 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Liberec okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Liberec''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sentralt i regionen og grenser i sør mot [[Sentral-Böhmen]], i nord mot [[Polen]] med ei kort grense mot [[Tyskland]] i vest. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Liberec okres: * [[Frýdlant|Frýdlant SO]] * [[Liberec|Liberec SO]] * del av [[Turnov|Turnov SO]]{{mrk|name=a|Kommunane {{ikkjeraud|Čtveřín}}, {{ikkjeraud|Kobyly}}, {{ikkjeraud|Lažany i Liberec|Lažany}}, {{ikkjeraud|Paceřice}}, {{ikkjeraud|Pěnčín i Liberec|Pěnčín}}, {{ikkjeraud|Příšovice}}, {{ikkjeraud|Radimovice i Liberec|Radimovice}}, {{ikkjeraud|Soběslavice}}, {{ikkjeraud|Svijanský Újezd}}, {{ikkjeraud|Svijany}}, {{ikkjeraud|Sychrov}}, {{ikkjeraud|Vlastibořice}} og {{ikkjeraud|Žďárek}}}} ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Frýdlant|Frýdlant SO]] || 24 285 || 24 124 || 23 696 |- | style=text-align:left; | [[Liberec|Liberec SO]] || 133 957 || 140 642 || 144 998 |- | style=text-align:left; | del av [[Turnov|Turnov SO]]{{mrk|name=a}} || 4 458 || 5 112 || 5 531 |- ! Liberec okres !style=text-align:right; | 162 780 !style=text-align:right; | 169 878 !style=text-align:right; | 174 225 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Liberec]]''' || 104 340 |- | style=text-align:left; | [[Hrádek nad Nisou]] || 7 611 |- | style=text-align:left; | '''[[Frýdlant]]''' || 7 255 |- | style=text-align:left; | [[Chrastava]] || 6 091 |- | style=text-align:left; | [[Jablonné v Podještědí]] || 3 625 |- | style=text-align:left; | [[Nové Město pod Smrkem]] || 3 496 |- | style=text-align:left; | [[Hodkovice nad Mohelkou]] || 2 944 |- | style=text-align:left; | [[Český Dub]] || 2 752 |- | style=text-align:left; | [[Raspenava]] || 2 730 |- | style=text-align:left; | [[Hejnice i Liberec|Hejnice]] || 2 634 |- | style=text-align:left; | [[Osečná]] || 1 146 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Liberec]] [[Kategori:Liberec kraj|Liberec]] j9zh8a45xeqms7rfkh63b7289b3mske 0 434035 3674875 3674648 2026-09-26T17:12:12Z TU-nor 12071 3674875 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Frýdlant, radnice 02.jpg | bilettekst = Rådhuset i Frýdlant | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = Frýdlant CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj|Liberec]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Liberec okres|Liberec]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 349,37<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 23696 | folketal1type = kommune | folketal1 = 7255 | folketal_by = 6356 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Frýdlant'''{{mrk|[[tysk]] ''Friedland''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Liberec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Frýdlant.png|mini|250px|Det administrative området til Frýdlant innanfor regionen [[Liberec kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Frýdlant er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Liberec–Jablonec|storbyområde]] for Liberec, Jablonec og områda rundt.<ref name="agg"/> Fem kommunar frå det administrative området til Frýdlant inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 24 kommunar frå det administrative området til Liberec, 11 frå det administrative området til Jablonec og 7 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Frýdlant omfattar 18 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 4 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bílý Potok]] * [[Bulovka]] * [[Černousy]]* * [[Dětřichov i Liberec|Dětřichov]]* * [[Dolní Řasnice]] * '''[[Frýdlant]]'''* * [[Habartice]] * '''[[Hejnice i Liberec|Hejnice]]''' * [[Heřmanice i Liberec|Heřmanice]]* * [[Horní Řasnice]] * [[Jindřichovice pod Smrkem]] * [[Krásný Les i Liberec|Krásný Les]] * [[Kunratice i Liberec|Kunratice]] * [[Lázně Libverda]] * '''[[Nové Město pod Smrkem]]''' * [[Pertoltice i Liberec|Pertoltice]] * '''[[Raspenava]]''' * [[Višňová i Liberec|Višňová]]* }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Frýdlant SO || 24 285 || 24 124 || 23 696 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Frýdlant''' || 7 255 |- | style=text-align:left; | [[Nové Město pod Smrkem]] || 3 496 |- | style=text-align:left; | [[Raspenava]] || 2 730 |- | style=text-align:left; | [[Hejnice i Liberec|Hejnice]] || 2 634 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Višňová i Liberec|Višňová}} || 1 288 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Frýdlant''' || 6 356 |- | style=text-align:left; | [[Nové Město pod Smrkem]] || 3 122 |- | style=text-align:left; | [[Raspenava]] || 2 730 |- | style=text-align:left; | [[Hejnice i Liberec|Hejnice]] || 2 360 |- |} ===Bydelar i Frýdlant=== Bydelane og tettstadene i Frýdlant: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Frýdlant || 6 356 |- ! '''Frýdlant by''' ! style=text-align:right; | 6 356 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Albrechtice u Frýdlantu}} || 159 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Větrov}} || 740 |- ! Frýdlant kommune !style=text-align:right; | 7 255 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Liberec kraj|Frydlant]] [[Kategori:Kommunar i Liberec okres|Frydlant]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Frydlant]] 3lmcxbqyuph3i3vetv9x43srtis2be3 0 434038 3674869 3672639 2026-09-26T17:06:10Z TU-nor 12071 3674869 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Hejnice from Ořešník.JPG | bilettekst = Utsyn over Hejnice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Hejnice LB CZ.svg | symbol = Hejnice CoA LB CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj|Liberec]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Liberec okres|Liberec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Frýdlant|Frýdlant SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2634 | folketal_by = 2360 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hejnice'''{{mrk|[[tysk]] ''Haindorf''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Liberec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hejnice ligg administrativt under [[Frýdlant]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Liberec okres|Hejnice]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Hejnice]] bm3p3uign848rborz1c1qiynu0dx2uw 3674870 3674869 2026-09-26T17:09:05Z TU-nor 12071 3674870 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Hejnice from Ořešník.JPG | bilettekst = Utsyn over Hejnice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Hejnice LB CZ.svg | symbol = Hejnice CoA LB CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj|Liberec]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Liberec okres|Liberec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Frýdlant|Frýdlant SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2634 | folketal_by = 2360 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hejnice'''{{mrk|[[tysk]] ''Haindorf''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Liberec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hejnice ligg administrativt under [[Frýdlant]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Liberec okres|Hejnice]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Hejnice]] q9hsw6ifej9pfzdoaffm5godmn5v4wu 3674871 3674870 2026-09-26T17:10:14Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Hejnice]] til [[Hejnice i Liberec]]: Fleirtyding 3674870 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Hejnice from Ořešník.JPG | bilettekst = Utsyn over Hejnice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Hejnice LB CZ.svg | symbol = Hejnice CoA LB CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Liberec kraj|Liberec]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Liberec okres|Liberec]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Frýdlant|Frýdlant SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2634 | folketal_by = 2360 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hejnice'''{{mrk|[[tysk]] ''Haindorf''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Liberec okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Liberec kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Hejnice ligg administrativt under [[Frýdlant]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Liberec okres|Hejnice]] [[Kategori:Byar i Liberec kraj|Hejnice]] q9hsw6ifej9pfzdoaffm5godmn5v4wu 0 434209 3674819 3674410 2026-09-26T12:51:08Z TU-nor 12071 /* Administrativ inndeling */ 3674819 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nový Bydžov - radnice (stav v květnu 2021).jpg | bilettekst = Rådhuset i Nový Bydžov | kart = | karttekst = | flagg = Novy Bydzov CZ Flag.gif | symbol = Coat of arms of Nový Bydžov.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Hradec Králové okres|Hradec Králové]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =214,25<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 17172 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6897 | folketal_by =5581 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nový Bydžov'''{{mrk|[[tysk]] ''Neubidschow'', ''Neu Bidschow''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Hradec Králové okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Nový Bydžov.png|mini|250px|Det administrative området til Nový Bydžov innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nový Bydžov er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> Tre kommunar frå det administrative området til Nový Bydžov inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 66 kommunar frå det administrative området til Hradec Králové, 49 kommunar frå Pardubice og 34 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Nový Bydžov omfattar 23 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Babice i Hradec Králové|Babice]]* * [[Barchov i Hradec Králové|Barchov]]* * [[Hlušice]] * [[Humburky]] * [[Kobylice]]* * [[Králíky i Hradec Králové|Králíky]] * [[Lužec nad Cidlinou]] * [[Měník]] * [[Mlékosrby]] * [[Myštěves]] * [[Nepolisy]] * '''[[Nový Bydžov]]''' * [[Ohnišťany]] * [[Petrovice i Hradec Králové|Petrovice]] * [[Prasek]] * [[Šaplava]] * [[Skřivany]] * [[Sloupno]] * [[Smidary]] * [[Starý Bydžov]] * [[Vinary i Hradec Králové|Vinary]] * [[Zachrašťany]] * [[Zdechovice i Hradec Králové|Zdechovice]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nový Bydžov SO || 17 053 || 17 288 || 17 172 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nový Bydžov''' || 6 897 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smidary}} || 1 526 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skřivany}} || 1 064 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nepolisy}} || 956 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hlušice}} || 672 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Nový Bydžov''' || 5 581 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skřivany}} || 1 064 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Smidary}} || 823 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nepolisy}} || 720 |- |} ===Bydelar i Nový Bydžov=== Bydelane og tettstadene i Nový Bydžov: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Nový Bydžov || 5 581 |- ! Nový Bydžov by ! style=text-align:right; | 5 581 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chudonice}} || 504 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nová Skřeněř}} || 62 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Skochovice}} || 204 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Stará Skřeněř}} || 129 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vysočany}} || 76 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zábědov}} || 325 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žantov}} || 16 |- ! Nový Bydžov kommune !style=text-align:right; | 6 897 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Novy Bydzov]] [[Kategori:Kommunar i Hradec Králové okres|Novy Bydzov]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Novy Bydzov]] h40wxs8royfq815xx2bsbt7niezx04g 0 434299 3674865 3674183 2026-09-26T16:54:46Z TU-nor 12071 3674865 wikitext text/x-wiki '''Lukavice''' kan vise til: * [[Lukavice i Chrudim]], ein kommune i [[Chrudim]] i distriktet Chrudim okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Lukavice i Rychnov nad Kněžnou]], ein kommune i [[Rychnov nad Kněžnou]] i distriktet Rychnov nad Kněžnou okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Lukavice i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Žamberk]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Dolní Lukavice]], ein kommune i [[Přeštice]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Horní Lukavice]], ein kommune i [[Přeštice]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} mfwhpdu179b3v7qiku10e7fm3t9mrrn 0 434309 3674847 3674038 2026-09-26T14:17:41Z TU-nor 12071 3674847 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Dvůr Králové nad Labem from air 2.jpg | bilettekst = Flyfoto av Dvůr Králové nad Labem | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Dvur Kralove nad Labem.svg | symbol = 2019 coat of arms of Dvůr Králové nad Labem.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Hradec Králové kraj|Hradec Králové]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Trutnov okres|Trutnov]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =257,83<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 26152 | folketal1type = kommune | folketal1 = 14950 | folketal_by = 13475 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Dvůr Králové nad Labem'''{{mrk|[[tysk]] ''Königinhof an der Elbe''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Trutnov okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Hradec Králové kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Dvůr Králové nad Labem.png|mini|250px|Det administrative området til Dvůr Králové nad Labem innanfor regionen [[Hradec Králové kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dvůr Králové nad Labem er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Dvůr Králové nad Labem omfattar 28 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er ein by (tsjekkisk ''město'') og 2 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bílá Třemešná]] * [[Bílé Poličany]] * [[Borovnice i Trutnov|Borovnice]] * [[Borovnička]] * ''[[Choustníkovo Hradiště]]'' * [[Dolní Brusnice]] * [[Doubravice i Trutnov|Doubravice]] * [[Dubenec i Trutnov|Dubenec]] * '''[[Dvůr Králové nad Labem]]''' * [[Horní Brusnice]] * [[Hřibojedy]] * [[Kocbeře]] * [[Kohoutov]] * [[Kuks]] * [[Lanžov]] * [[Libotov]] * [[Litíč]] * [[Mostek i Trutnov|Mostek]] * [[Nemojov]] * [[Stanovice i Trutnov|Stanovice]] * [[Třebihošť]] * [[Trotina]] * ''[[Velký Vřešťov]]'' * [[Vilantice]] * [[Vítězná]] * [[Vlčkovice v Podkrkonoší]] * [[Zábřezí-Řečice]] * [[Zdobín]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Dvůr Králové nad Labem SO || 27 231 || 26 645 || 26 152 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Dvůr Králové nad Labem''' || 14 950 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vítězná}} || 1 457 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bílá Třemešná}} || 1 312 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mostek}} || 1 158 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Nemojov}} || 787 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Dvůr Králové nad Labem''' || 13 475 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bílá Třemešná}} || 1 133 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mostek}} || 785 |- |} ===Bydelar i Dvůr Králové nad Labem=== Bydelane og tettstadene i Dvůr Králové nad Labem: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Dvůr Králové nad Labem || 13 475 |- ! Dvůr Králové nad Labem by ! style=text-align:right; | 13 475 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lipnice}} || 393 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Verdek}} || 211 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zboží}} || 165 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žireč}} || 481 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Žirecká Podstráň}} || 225 |- ! Dvůr Králové nad Labem kommune !style=text-align:right; | 14 950 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Hradec Králové kraj|Dvur Kralove]] [[Kategori:Kommunar i Trutnov okres|Dvur Kralove]] [[Kategori:Byar i Hradec Králové kraj|Dvur Kralove]] js192mjw7c4i1b2jzn7w5vbn8wuv6mj 0 434343 3674888 3674123 2026-09-26T18:15:24Z TU-nor 12071 /* Byar i regionen */ 3674888 wikitext text/x-wiki {{geoboks|region | namn = Pardubice kraj | andre namn = Pardubický kraj | bilete = Castle Kuneticka Hora.jpg | bilettekst = Borga Kunětická hora bak landsbyen {{ikkjeraud|Ráby}} vest i Pardubice kraj | kart = Pardubický kraj in Czech Republic.svg | karttekst = Pardubice kraj innanfor Tsjekkia | flagg = Flag of Pardubice Region.svg | symbol = Pardubice Region CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = | region = | hovudstad = [[Pardubice]] | areal = 4519,27<ref name="Areal"/> | folketal = 510037 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Pardubice kraj'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''Pardubický kraj''}} er ein av 13 administrative [[Regionar i Tsjekkia|regionar]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Han ligg sentralt i landet og grenser mot [[Polen]] i nordaust. Administrasjonen ligg i [[Pardubice]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:Pardubice districts.png|mini|250px|Kart som viser distrikta i Pardubice kraj]]}} Tidlegare var regionen delt inn i 4 administrative [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy''). Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til 15 [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Her er eit oversyn over distrikta og dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter: {| class="wikitable" ! Region (''kraj'') !! Distrikt (''okres'') !! Kommune med utvida fullmakter (''SO ORP'') |- | rowspan=15 | [[Pardubice kraj|Pardubice]] || rowspan=2 | [[Chrudim okres|Chrudim]] || [[Chrudim|Chrudim SO]] |- | [[Hlinsko|Hlinsko SO]] |- | rowspan=3 | [[Pardubice okres|Pardubice]] || [[Holice|Holice SO]] |- | [[Pardubice|Pardubice SO]] |- | [[Přelouč|Přelouč SO]] |- | rowspan=4 | [[Svitavy okres|Svitavy]] || [[Litomyšl|Litomyšl SO]] |- | [[Moravská Třebová|Moravská Třebová SO]] |- | [[Polička|Polička SO]] |- | [[Svitavy|Svitavy SO]] |- | rowspan=6 | [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] || [[Česká Třebová|Česká Třebová SO]] |- | [[Králíky|Králíky SO]] |- | [[Lanškroun|Lanškroun SO]] |- | [[Ústí nad Orlicí|Ústí nad Orlicí SO]] |- | [[Vysoké Mýto|Vysoké Mýto SO]] |- | [[Žamberk|Žamberk SO]] |- |} ==Folketal i distrikta== Folketalet i distrikta i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chrudim okres]] || 103 934 || 103 199 || 102 743 |- | style=text-align:left; | [[Pardubice okres]] || 160 658 || 168 423 || 173 206 |- | style=text-align:left; | [[Svitavy okres]] || 105 442 || 103 245 || 100 740 |- | style=text-align:left; | [[Ústí nad Orlicí okres]] || 138 247 || 136 760 || 133 348 |- ! Pardubice kraj !style=text-align:right; | 508 281 !style=text-align:right; | 511 627 !style=text-align:right; | 510 037 |- |} ===Byar i regionen=== Tabellen viser bykommunane i regionen. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Distrikt !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Pardubice]]''' || style=text-align:left; | [[Pardubice okres|Pardubice]] || 89 619 |- | style=text-align:left; | '''[[Chrudim]]''' || style=text-align:left; | [[Chrudim okres|Chrudim]] || 22 873 |- | style=text-align:left; | '''[[Svitavy]]''' || style=text-align:left; | [[Svitavy okres|Svitavy]] || 16 242 |- | style=text-align:left; | '''[[Česká Třebová]]''' || style=text-align:left; | [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] || 14 866 |- | style=text-align:left; | '''[[Ústí nad Orlicí]]''' || style=text-align:left; | Ústí nad Orlicí || 13 958 |- | style=text-align:left; | '''[[Vysoké Mýto]]''' || style=text-align:left; | Ústí nad Orlicí || 12 069 |- | style=text-align:left; | '''[[Litomyšl]]''' || style=text-align:left; | Svitavy || 10 027 |- | style=text-align:left; | '''[[Moravská Třebová]]''' || style=text-align:left; | Svitavy || 9 627 |- | style=text-align:left; | '''[[Lanškroun]]''' || style=text-align:left; | Ústí nad Orlicí || 9 470 |- | style=text-align:left; | '''[[Přelouč]]''' || style=text-align:left; | Pardubice || 9 276 |- | style=text-align:left; | '''[[Hlinsko]]''' || style=text-align:left; | Chrudim || 9 271 |- | style=text-align:left; | '''[[Polička]]''' || style=text-align:left; | Svitavy || 8 622 |- | style=text-align:left; | [[Choceň]] || style=text-align:left; | Ústí nad Orlicí || 8 422 |- | style=text-align:left; | '''[[Holice]]''' || style=text-align:left; | Pardubice || 6 745 |- | style=text-align:left; | [[Letohrad]] || style=text-align:left; | Ústí nad Orlicí || 6 170 |- | style=text-align:left; | '''[[Žamberk]]''' || style=text-align:left; | Ústí nad Orlicí || 5 788 |- | style=text-align:left; | [[Skuteč]] || style=text-align:left; | Chrudim || 5 036 |- | style=text-align:left; | [[Heřmanův Městec]] || style=text-align:left; | Chrudim || 4 769 |- | style=text-align:left; | [[Sezemice]] || style=text-align:left; | Pardubice || 4 087 |- | style=text-align:left; | [[Slatiňany]] || style=text-align:left; | Chrudim || 3 969 |- | style=text-align:left; | '''[[Králíky]]''' || style=text-align:left; | Ústí nad Orlicí || 3 876 |- | style=text-align:left; | [[Lázně Bohdaneč]] || style=text-align:left; | Pardubice || 3 407 |- | style=text-align:left; | [[Chrast]] || style=text-align:left; | Chrudim || 3 094 |- | style=text-align:left; | [[Jablonné nad Orlicí]] || style=text-align:left; | Ústí nad Orlicí || 2 905 |- | style=text-align:left; | [[Třemošnice]] || style=text-align:left; | Chrudim || 2 904 |- | style=text-align:left; | [[Chvaletice]] || style=text-align:left; | Pardubice || 2 806 |- | style=text-align:left; | [[Jevíčko]] || style=text-align:left; | Svitavy || 2 742 |- | style=text-align:left; | [[Luže]] || style=text-align:left; | Chrudim || 2 624 |- | style=text-align:left; | [[Dašice]] || style=text-align:left; | Pardubice || 2 211 |- | style=text-align:left; | [[Horní Jelení]] || style=text-align:left; | Pardubice || 2 037 |- | style=text-align:left; | [[Proseč]] || style=text-align:left; | Chrudim || 1 992 |- | style=text-align:left; | [[Hrochův Týnec]] || style=text-align:left; | Chrudim || 1 973 |- | style=text-align:left; | [[Seč i Chrudim|Seč]] || style=text-align:left; | Chrudim || 1 895 |- | style=text-align:left; | [[Ronov nad Doubravou]] || style=text-align:left; | Chrudim || 1 631 |- | style=text-align:left; | [[Nasavrky i Chrudim|Nasavrky]] || style=text-align:left; | Chrudim || 1 626 |- | style=text-align:left; | [[Březová nad Svitavou]] || style=text-align:left; | Svitavy || 1 566 |- | style=text-align:left; | [[Bystré i Svitavy|Bystré]] || style=text-align:left; | Svitavy || 1 463 |- | style=text-align:left; | [[Brandýs nad Orlicí]] || style=text-align:left; | Ústí nad Orlicí || 1 277 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Regionar i Tsjekkia]] [[Kategori:Pardubice kraj| ]] 1q6pb9dfukz1w2da9qitz94ubmh6jt8 0 434346 3674843 3674235 2026-09-26T14:07:57Z TU-nor 12071 3674843 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Chrudim okres | andre namn = okres Chrudim | bilete = Chrudim, Czech Republic - panoramio.jpg | bilettekst = Flyfoto av gamlebyen i distriktshovudstaden [[Chrudim]] | kart = Map CZ - district Chrudim.PNG | karttekst = Chrudim okres innanfor regionen Pardubice kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj]] | hovudstad = [[Chrudim]] | areal = 992,95<ref name="Areal"/> | folketal = 102743 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Chrudim okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Chrudim''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sørvest i regionen og grenser i vest mot [[Sentral-Böhmen]], i sør mot [[Vysočina kraj]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Chrudim okres: * [[Chrudim|Chrudim SO]] * [[Hlinsko|Hlinsko SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Chrudim|Chrudim SO]] || 82 110 || 82 143 || 82 337 |- | style=text-align:left; | [[Hlinsko|Hlinsko SO]] || 21 824 || 21 056 || 20 406 |- ! Chrudim okres !style=text-align:right; | 103 934 !style=text-align:right; | 103 199 !style=text-align:right; | 102 743 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Chrudim]]''' || 22 873 |- | style=text-align:left; | '''[[Hlinsko]]''' || 9 271 |- | style=text-align:left; | [[Skuteč]] || 5 036 |- | style=text-align:left; | [[Heřmanův Městec]] || 4 769 |- | style=text-align:left; | [[Slatiňany]] || 3 969 |- | style=text-align:left; | [[Chrast]] || 3 094 |- | style=text-align:left; | [[Třemošnice]] || 2 904 |- | style=text-align:left; | [[Luže]] || 2 624 |- | style=text-align:left; | [[Proseč]] || 1 992 |- | style=text-align:left; | [[Hrochův Týnec]] || 1 973 |- | style=text-align:left; | [[Seč i Chrudim|Seč]] || 1 895 |- | style=text-align:left; | [[Ronov nad Doubravou]] || 1 631 |- | style=text-align:left; | [[Nasavrky i Chrudim|Nasavrky]] || 1 626 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Chrudim]] [[Kategori:Pardubice kraj|Chrudim]] hkrrza3nyk3hku00710yhgqqholxyl5 0 434363 3674825 3674197 2026-09-26T12:59:44Z TU-nor 12071 3674825 wikitext text/x-wiki '''Seč''' kan vise til: * [[Seč i Chrudim]], ein kommune i [[Chrudim]] i distriktet Chrudim okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Seč i Plzeň-jih]], ein kommune i [[Blovice]] i distriktet Plzeň-jih okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Seč i Prievidza]], ein kommune i distriktet [[Prievidza okres]] i regionen Trenčín kraj i Slovakia * [[Seč i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Dolná Seč]], ein kommune i distriktet [[Levice okres]] i regionen Nitra kraj i Slovakia * [[Horná Seč]], ein kommune i distriktet [[Levice okres]] i regionen Nitra kraj i Slovakia * [[Rimavská Seč]], ein kommune i distriktet Rimavská Sobota okres i regionen Banská Bystrica kraj i Slovakia {{fleirtyding}} 9hpye5g5l03nz31oovnvugpchve8oe7 0 434364 3674844 3674437 2026-09-26T14:08:47Z TU-nor 12071 3674844 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Chrudim, Resselovo nám., severní strana (2018-07-01; 02).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Chrudim | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Chrudim CZ.svg | symbol = Chrudim CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Chrudim okres|Chrudim]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =746,24<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 82337 | folketal1type = kommune | folketal1 = 22873 | folketal_by = 21768 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Chrudim'''{{mrk|[[tysk]] tidlegare ''Crudim''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Chrudim okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Chrudim.png|mini|250px|Det administrative området til Chrudim innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Chrudim er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> 18 kommunar frå det administrative området til Chrudim inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 66 kommunar frå det administrative området til Hradec Králové, 49 kommunar frå det administrative området til Pardubice og 19 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Chrudim omfattar 86 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 12 byar (tsjekkisk ''město'') og 3 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Běstvina]] * [[Biskupice i Chrudim|Biskupice]] * [[Bítovany]] * ''[[Bojanov]]'' * [[Bor u Skutče]] * [[Bořice]] * [[Bousov]] * [[Bylany]]* * [[Čankovice]] * [[České Lhotice]] * '''[[Chrast]]''' * ''[[Chroustovice]]'' * '''[[Chrudim]]'''* * [[Ctětín]] * [[Dolní Bezděkov]] * [[Dřenice]]* * [[Dvakačovice]] * '''[[Heřmanův Městec]]'''* * [[Hluboká i Chrudim|Hluboká]] * [[Hodonín i Chrudim|Hodonín]] * [[Honbice]]* * [[Horka i Chrudim|Horka]] * [[Horní Bradlo]] * [[Hošťalovice]] * '''[[Hrochův Týnec]]''' * [[Hroubovice]] * [[Jenišovice i Chrudim|Jenišovice]] * [[Klešice]]* * [[Kněžice i Chrudim|Kněžice]] * [[Kočí]]* * [[Kostelec u Heřmanova Městce]] * [[Krásné i Chrudim|Krásné]] * [[Křižanovice]] * [[Lány i Chrudim|Lány]]* * [[Leštinka]] * [[Libkov i Chrudim|Libkov]] * [[Liboměřice]] * [[Licibořice]] * [[Lipovec i Chrudim|Lipovec]] * [[Lozice]] * [[Lukavice i Chrudim|Lukavice]] * '''[[Luže]]''' * [[Míčov-Sušice]] * [[Mladoňovice]] * [[Morašice i Chrudim|Morašice]]* * [[Mrákotín]] * [[Nabočany]]* * [[Načešice]]* * '''[[Nasavrky i Chrudim|Nasavrky]]''' * [[Orel i Chrudim|Orel]]* * [[Ostrov i Chrudim|Ostrov]] * [[Perálec]] * [[Podhořany u Ronova]] * [[Prachovice]] * [[Předhradí i Chrudim|Předhradí]] * [[Přestavlky i Chrudim|Přestavlky]] * '''[[Proseč]]''' * [[Prosetín]] * [[Rabštejnská Lhota]] * [[Řestoky]] * '''[[Ronov nad Doubravou]]''' * [[Rosice i Chrudim|Rosice]] * [[Rozhovice]]* * '''[[Seč i Chrudim|Seč]]''' * '''[[Skuteč]]''' * '''[[Slatiňany]]'''* * [[Smrček]] * [[Sobětuchy]]* * [[Stolany]] * [[Střemošice]] * [[Svídnice i Chrudim|Svídnice]] * '''[[Třemošnice]]''' * [[Třibřichy]]* * [[Trojovice]] * [[Tuněchody]]* * [[Úherčice]] * [[Úhřetice]]* * [[Vápenný Podol]] * [[Vejvanovice]] * [[Vrbatův Kostelec]] * [[Vyžice]] * [[Zaječice]] * [[Zájezdec]] * [[Zderaz]] * [[Žlebské Chvalovice]] * ''[[Žumberk]]'' }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Chrudim SO || 82 110 || 82 143 || 82 337 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Chrudim''' || 22 873 |- | style=text-align:left; | [[Skuteč]] || 5 036 |- | style=text-align:left; | [[Heřmanův Městec]] || 4 769 |- | style=text-align:left; | [[Slatiňany]] || 3 969 |- | style=text-align:left; | [[Chrast]] || 3 094 |- | style=text-align:left; | [[Třemošnice]] || 2 904 |- | style=text-align:left; | [[Luže]] || 2 624 |- | style=text-align:left; | [[Proseč]] || 1 992 |- | style=text-align:left; | [[Hrochův Týnec]] || 1 973 |- | style=text-align:left; | [[Seč i Chrudim|Seč]] || 1 895 |- | style=text-align:left; | [[Ronov nad Doubravou]] || 1 631 |- | style=text-align:left; | [[Nasavrky i Chrudim|Nasavrky]] || 1 626 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Prachovice}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rosice i Chrudim|Rosice}} || 1 324 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Chroustovice}} || 1 193 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zaječice}} || 1 025 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Sobětuchy}} || 1 023 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Chrudim''' || 21 768 |- | style=text-align:left; | [[Heřmanův Městec]] || 4 290 |- | style=text-align:left; | [[Skuteč]] || 3 732 |- | style=text-align:left; | [[Slatiňany]] || 3 037 |- | style=text-align:left; | [[Třemošnice]] || 2 491 |- | style=text-align:left; | [[Chrast]] || 2 460 |- | style=text-align:left; | [[Hrochův Týnec]] || 1 580 |- | style=text-align:left; | [[Luže]] || 1 449 |- | style=text-align:left; | [[Ronov nad Doubravou]] || 1 435 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Prachovice}} || 1 367 |- | style=text-align:left; | [[Seč i Chrudim|Seč]] || 1 228 |- | style=text-align:left; | [[Nasavrky i Chrudim|Nasavrky]] || 1 202 |- | style=text-align:left; | [[Proseč]] || 1 029 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zaječice}} || 1 006 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Rosice i Chrudim|Rosice}} || 955 |- |} ===Bydelar i Chrudim=== [[Fil:CR Chrudim.png|mini|250px|Bydelane i Chrudim]] Bydelane og tettstadene i Chrudim: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Chrudim I || 693 |- | style=text-align:left; | Chrudim II || 5 200 |- | style=text-align:left; | Chrudim III || 6 571 |- | style=text-align:left; | Chrudim IV || 9 304 |- ! Chrudim by ! style=text-align:right; | 21 768 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Medlešice}} || 601 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Topol}} || 222 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vestec i Chrudim|Vestec}} || 110 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vlčnov}} || 172 |- ! Chrudim kommune !style=text-align:right; | 22 873 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Chrudim]] [[Kategori:Kommunar i Chrudim okres|Chrudim]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Chrudim]] jaeyp0w4c90y5pg6ucve419sfl1iahv 0 434377 3674841 3674215 2026-09-26T14:06:37Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Nasavrky]] til [[Nasavrky i Chrudim]]: Fleirtyding 3674215 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Nasavrky - kostel svatého Jiljí.jpg | bilettekst = Kyrkje i Nasavrky | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Nasavrky (Chrudim).svg | symbol = Znak obce Nasavrky.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Chrudim okres|Chrudim]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Chrudim|Chrudim SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1626 | folketal_by = 1202 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Nasavrky'''{{mrk|[[tysk]] ''Nassaberg''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Chrudim okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Nasavrky ligg administrativt under [[Chrudim]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Chrudim okres|Nasavrky]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Nasavrky]] oks6ocd6qocz96u3gbv34o1w9dwraid 0 434387 3674831 3674247 2026-09-26T13:12:02Z TU-nor 12071 3674831 wikitext text/x-wiki {{om}} {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kostel Svatého Martina v Holicích.jpg | bilettekst = Kyrkje i Holice | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Holice.svg | symbol = Znak města Holice.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Pardubice okres|Pardubice]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal =213,67<ref name="Areal"/> | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 18006 | folketal1type = kommune | folketal1 = 6745 | folketal_by = 4766 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Holice'''{{mrk|[[tysk]] ''Holitz''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Pardubice okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Holice.png|mini|250px|Det administrative området til Holice innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Holice er ein slik by med utvida fullmakter. ===Storbyområde=== Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Hradec Králové–Pardubice|storbyområde]] for Hradec Králové, Pardubice og områda rundt.<ref name="agg"/> 3 kommunar frå det administrative området til Holice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 66 kommunar frå det administrative området til Hradec Králové, 49 kommunar frå det administrative området til Pardubice og 34 kommunar frå andre administrative område i regionen. ===Kommunar=== Det administrative området til Holice omfattar 14 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Býšť]]* * [[Chvojenec]]* * [[Dolní Roveň]] * [[Dolní Ředice]]* * '''[[Holice]]''' * '''[[Horní Jelení]]''' * [[Horní Ředice]] * [[Jaroslav i Pardubice|Jaroslav]] * [[Ostřetín]] * [[Poběžovice u Holic]] * [[Trusnov]] * [[Uhersko]] * [[Veliny]] * [[Vysoké Chvojno]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Holice SO || 15 480 || 17 190 || 18 006 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Holice''' || 6 745 |- | style=text-align:left; | [[Horní Jelení]] || 2 037 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Roveň}} || 1 993 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Býšť}} || 1 686 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Ředice}} || 1 023 |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Holice''' || 4 766 |- | style=text-align:left; | [[Horní Jelení]] || 1 898 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Holice}}{{mrk|busetnad i kommunen Holice}} || 1 193 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Ředice}} || 1 023 |- |} ===Bydelar i Holice=== Bydelane og tettstadene i Holice: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Holice || 4 766 |- ! Holice by ! style=text-align:right; | 4 766 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kamenec}} || 55 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Koudelka}} || 253 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podhráz}} || 128 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Podlesí i Holice|Podlesí}} || 255 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Roveňsko}} || 95 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Staré Holice}} || 1 193 |- ! Holice kommune !style=text-align:right; | 6 745 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="agg">{{Kjelde www |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR |vitja=2026-09-05 |utgjevar=EY Audit}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Holice]] [[Kategori:Kommunar i Pardubice okres|Holice]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Holice]] ne66szgc8bv01gi0qlggckez1ug7dhv 0 434472 3674849 3674646 2026-09-26T14:20:28Z TU-nor 12071 3674849 wikitext text/x-wiki '''Javorník''' kan vise til: * [[Javorník i Benešov]], ein kommune i [[Vlašim]] i distriktet Benešov okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Javorník i Svitavy]], ein kommune i [[Svitavy]] i distriktet Svitavy okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Javorník i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Veľký Javorník]], eit fjell i fjellkjeda [[Javorníky]] mellom Tsjekkia og Slovakia {{fleirtyding}} sp0gpqldugtkdf8ipfu6vmbh4cnf651 0 434478 3674886 3674662 2026-09-26T17:59:31Z TU-nor 12071 3674886 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Ústí nad Orlicí okres | andre namn = okres Ústí nad Orlicí | bilete = Ústí nad Orlicí náměstí.JPG | bilettekst = Sentralt torg i distriktshovudstaden [[Ústí nad Orlicí]] | kart = Map CZ - district Usti nad Orlici.PNG | karttekst = Ústí nad Orlicí okres innanfor regionen Pardubice kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj]] | hovudstad = [[Ústí nad Orlicí]] | areal = 1267,41<ref name="Areal"/> | folketal = 133348 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Ústí nad Orlicí okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Ústí nad Orlicí''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg nordaust i regionen og grenser i aust mot [[Olomouc kraj]], i nordvest mot [[Hradec Králové kraj]] og i nord mot [[Polen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Ústí nad Orlicí okres: * [[Česká Třebová|Česká Třebová SO]] * [[Králíky|Králíky SO]] * [[Lanškroun|Lanškroun SO]] * [[Ústí nad Orlicí|Ústí nad Orlicí SO]] * [[Vysoké Mýto|Vysoké Mýto SO]] * [[Žamberk|Žamberk SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Česká Třebová|Česká Třebová SO]] || 19 446 || 18 208 || 17 363 |- | style=text-align:left; | [[Králíky|Králíky SO]] || 9 500 || 8 712 || 8 114 |- | style=text-align:left; | [[Lanškroun|Lanškroun SO]] || 21 750 || 22 727 || 22 248 |- | style=text-align:left; | [[Ústí nad Orlicí|Ústí nad Orlicí SO]] || 26 793 || 26 207 || 25 568 |- | style=text-align:left; | [[Vysoké Mýto|Vysoké Mýto SO]] || 32 016 || 32 034 || 31 731 |- | style=text-align:left; | [[Žamberk|Žamberk SO]] || 28 742 || 28 872 || 28 324 |- ! Ústí nad Orlicí okres !style=text-align:right; | 138 247 !style=text-align:right; | 136 760 !style=text-align:right; | 133 348 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Česká Třebová]]''' || 14 866 |- | style=text-align:left; | '''[[Ústí nad Orlicí]]''' || 13 958 |- | style=text-align:left; | '''[[Vysoké Mýto]]''' || 12 069 |- | style=text-align:left; | '''[[Lanškroun]]''' || 9 470 |- | style=text-align:left; | [[Choceň]] || 8 422 |- | style=text-align:left; | [[Letohrad]] || 6 170 |- | style=text-align:left; | '''[[Žamberk]]''' || 5 788 |- | style=text-align:left; | '''[[Králíky]]''' || 3 876 |- | style=text-align:left; | [[Jablonné nad Orlicí]] || 2 905 |- | style=text-align:left; | [[Brandýs nad Orlicí]] || 1 277 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Usti]] [[Kategori:Pardubice kraj|Usti]] j75p4xwklzmgc19132vkxn0e9gv7xe8 0 434488 3674918 3674704 2026-09-27T08:38:35Z Migne 2086 3674918 wikitext text/x-wiki [[Fil:Speed skating pictogram.svg|mini|]] '''Skøyteløpa under vinter-OL 2026''' i [[Milano]] vart avvikla på ein innandørs skeisebane i kommunen [[Rho i Italia|Rho]]. Arrangementet omfatta tolv individuelle tevlingar og to i lagtempo, likt fordelt på menn og kvinner. Tevlingane vart avvikla i dagane frå laurdag 7. til laurdag 21. februar 2026. [[Jordan Stoltz]] frå [[USA]] og [[Francesca Lollobrigida]] frå [[Italia]] vann kvar sine to gullmedaljar. Norske [[Sander Eitrem]] vart olympisk meister på 5&nbsp;000 meter, medan landskvinna [[Ragne Wiklund]] sikra seg to sølvmedaljar og ein bronsemedalje. === 500 meter === {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="44%" | Utøvar ! width="30%" | Land ! width="16%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Jordan Stoltz]] | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 33,77 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| Jenning de Boo | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 33,88 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| Laurent Dubreuil | align="left"| {{flagg|Canada|lenke}} | align=left| 34,26 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| Damian Żurek | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 34,35 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align=left| Piotr Michalski | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 34,461 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| [[Tatsuya Shinhama]] | align="left"| {{flagg|Japan}} | align=left| 34,466 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| [[Gao Tingyu]] | align="left"| {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| 34,47 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| Marek Kania | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 34,48 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| Jevgenij Kosjkin | align="left"| {{flagg|Kasakhstan|lenke}} | align=left| 34,56 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| Wataru Morishige | align="left"| {{flagg|Japan|lenke}} | align=left| 34,62 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 11. | align=left| Xue Zhiwen | align="left" | {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| 34,66 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 12. | align=left| Kim Jun-ho | align="left"| {{flagg|Sør-Korea|lenke}} | align=left| 34,68 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 13. | align=left| Bjørn Magnussen | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align=left| 34,72 |} Dato: 12. februar mp0bwxijescnuc1b17ka4vwyey5tm02 3674919 3674918 2026-09-27T09:00:20Z Migne 2086 3674919 wikitext text/x-wiki [[Fil:Speed skating pictogram.svg|mini|]] '''Skøyteløpa under vinter-OL 2026''' i [[Milano]] vart avvikla på ein innandørs skeisebane i kommunen [[Rho i Italia|Rho]]. Arrangementet omfatta tolv individuelle tevlingar og to i lagtempo, likt fordelt på menn og kvinner. Tevlingane vart avvikla i dagane frå laurdag 7. til laurdag 21. februar 2026. [[Jordan Stoltz]] frå [[USA]] og [[Francesca Lollobrigida]] frå [[Italia]] vann kvar sine to gullmedaljar. Norske [[Sander Eitrem]] vart olympisk meister på 5&nbsp;000 meter, medan landskvinna [[Ragne Wiklund]] sikra seg to sølvmedaljar og ein bronsemedalje. === 500 meter === {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="44%" | Utøvar ! width="30%" | Land ! width="16%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Jordan Stoltz]] | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 33,77 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| Jenning de Boo | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 33,88 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| Laurent Dubreuil | align="left"| {{flagg|Canada|lenke}} | align=left| 34,26 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| Damian Żurek | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 34,35 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align=left| Piotr Michalski | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 34,461 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| [[Tatsuya Shinhama]] | align="left"| {{flagg|Japan}} | align=left| 34,466 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| [[Gao Tingyu]] | align="left"| {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| 34,47 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| Marek Kania | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 34,48 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| Jevgenij Kosjkin | align="left"| {{flagg|Kasakhstan|lenke}} | align=left| 34,56 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| Wataru Morishige | align="left"| {{flagg|Japan|lenke}} | align=left| 34,62 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 11. | align=left| Xue Zhiwen | align="left" | {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| 34,66 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 12. | align=left| Kim Jun-ho | align="left"| {{flagg|Sør-Korea|lenke}} | align=left| 34,68 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 13. | align=left| Bjørn Magnussen | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align=left| 34,72 |} </div> Dato: 18. februar {{clear}} === 1000 m === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="45%" | Utøvar ! width="29%" | Land ! width="16%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Jordan Stoltz]] | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 1.06,28 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| Jenning de Boo | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.06,78 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| [[Ning Zhongyan]] | align="left"| {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| 1.07,34 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| Damian Żurek | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 1.07,41 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align=left| 1.07,58 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| [[Kjeld Nuis]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.07,65 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| Marten Liv | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.08,17 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| Laurent Dubreuil | align="left"| {{flagg|Canada|lenke}} | align=left| 1.08,21 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| Cornelius Kersten | align="left"| {{flagg|Storbritannia|lenke}} | align=left| 1.08,48 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| Hein Otterspeer | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.08,53 |} </div> Dato: 18. februar {{clear}} === 1500 m === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="40%" | Utøvar ! width="35%" | Land ! width="15%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Ning Zhongyan]] | align="left"| {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| 1.41,98 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| [[Jordan Stoltz]] | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 1.42,75 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| [[Kjeld Nuis]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.42,82 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| 1.43,05 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align=left| [[Peder Kongshaug]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align=left| 1.43,41 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| Joey Mantia | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 1.43,93 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| Kim Min-seok | align="left"| {{flagg|Sør-Korea|lenke}} | align=left| 1.45,13 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| Sergej Trofimov | align="left"| {{flagg|Russland|lenke}} | align=left| 1.45,18 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| Marcel Bosker | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.45,36 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| Seitaro Ichinohe | align="left"| {{flagg|Japan|lenke}} | align=left| 1.45,37 |} </div> Dato: 8. februar {{clear}} mk6v1xfwyjskt28y202sfikdese6qnm 3674920 3674919 2026-09-27T09:01:12Z Migne 2086 3674920 wikitext text/x-wiki [[Fil:Speed skating pictogram.svg|mini|]] '''Skøyteløpa under vinter-OL 2026''' i [[Milano]] vart avvikla på ein innandørs skeisebane i kommunen [[Rho i Italia|Rho]]. Arrangementet omfatta tolv individuelle tevlingar og to i lagtempo, likt fordelt på menn og kvinner. Tevlingane vart avvikla i dagane frå laurdag 7. til laurdag 21. februar 2026. [[Jordan Stoltz]] frå [[USA]] og [[Francesca Lollobrigida]] frå [[Italia]] vann kvar sine to gullmedaljar. Norske [[Sander Eitrem]] vart olympisk meister på 5&nbsp;000 meter, medan landskvinna [[Ragne Wiklund]] sikra seg to sølvmedaljar og ein bronsemedalje. === 500 meter === {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="44%" | Utøvar ! width="30%" | Land ! width="16%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Jordan Stoltz]] | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 33,77 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| Jenning de Boo | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 33,88 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| Laurent Dubreuil | align="left"| {{flagg|Canada|lenke}} | align=left| 34,26 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| Damian Żurek | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 34,35 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align=left| Piotr Michalski | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 34,461 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| [[Tatsuya Shinhama]] | align="left"| {{flagg|Japan}} | align=left| 34,466 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| [[Gao Tingyu]] | align="left"| {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| 34,47 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| Marek Kania | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 34,48 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| Jevgenij Kosjkin | align="left"| {{flagg|Kasakhstan|lenke}} | align=left| 34,56 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| Wataru Morishige | align="left"| {{flagg|Japan|lenke}} | align=left| 34,62 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 11. | align=left| Xue Zhiwen | align="left" | {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| 34,66 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 12. | align=left| Kim Jun-ho | align="left"| {{flagg|Sør-Korea|lenke}} | align=left| 34,68 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 13. | align=left| Bjørn Magnussen | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align=left| 34,72 |} </div> Dato: 18. februar {{clear}} === 1000 m === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="45%" | Utøvar ! width="29%" | Land ! width="16%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Jordan Stoltz]] | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 1.06,28 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| Jenning de Boo | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.06,78 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| [[Ning Zhongyan]] | align="left"| {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| 1.07,34 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| Damian Żurek | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 1.07,41 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align=left| Joep Wennemars | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.07,58 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| [[Kjeld Nuis]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.07,65 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| Daniele Di Stefano | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | align=left| 1.08,17 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| Laurent Dubreuil | align="left"| {{flagg|Canada|lenke}} | align=left| 1.08,21 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| Conor McDermott-Mustowy | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 1.08,48 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| 1.08,53 |} </div> Dato: 18. februar {{clear}} === 1500 m === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="40%" | Utøvar ! width="35%" | Land ! width="15%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Ning Zhongyan]] | align="left"| {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| 1.41,98 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| [[Jordan Stoltz]] | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 1.42,75 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| [[Kjeld Nuis]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.42,82 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| Joep Wennemars | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.43,05 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align=left| [[Peder Kongshaug]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align=left| 1.43,41 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| Daniele Di Stefano | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | align=left| 1.43,93 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| Kim Min-seok | align="left"| {{flagg|Ungarn|lenke}} | align=left| 1.45,13 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| Gabriel Odor | align="left"| {{flagg|Austerrike|lenke}} | align=left| 1.45,18 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| [[Sander Eitrem]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align=left| 1.45,36 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| Vladimir Semirunniy | align="left"| {{flagg|Polen|lenke}} | align=left| 1.45,37 |} </div> Dato: 8. februar {{clear}} 3y9lpcq3hggfu5inng7p0mqlcd345yj 3674921 3674920 2026-09-27T09:03:34Z Migne 2086 /* 1000 m */ 3674921 wikitext text/x-wiki [[Fil:Speed skating pictogram.svg|mini|]] '''Skøyteløpa under vinter-OL 2026''' i [[Milano]] vart avvikla på ein innandørs skeisebane i kommunen [[Rho i Italia|Rho]]. Arrangementet omfatta tolv individuelle tevlingar og to i lagtempo, likt fordelt på menn og kvinner. Tevlingane vart avvikla i dagane frå laurdag 7. til laurdag 21. februar 2026. [[Jordan Stoltz]] frå [[USA]] og [[Francesca Lollobrigida]] frå [[Italia]] vann kvar sine to gullmedaljar. Norske [[Sander Eitrem]] vart olympisk meister på 5&nbsp;000 meter, medan landskvinna [[Ragne Wiklund]] sikra seg to sølvmedaljar og ein bronsemedalje. === 500 meter === {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="44%" | Utøvar ! width="30%" | Land ! width="16%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Jordan Stoltz]] | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 33,77 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| Jenning de Boo | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 33,88 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| Laurent Dubreuil | align="left"| {{flagg|Canada|lenke}} | align=left| 34,26 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| Damian Żurek | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 34,35 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align=left| Piotr Michalski | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 34,461 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| [[Tatsuya Shinhama]] | align="left"| {{flagg|Japan}} | align=left| 34,466 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| [[Gao Tingyu]] | align="left"| {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| 34,47 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| Marek Kania | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 34,48 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| Jevgenij Kosjkin | align="left"| {{flagg|Kasakhstan|lenke}} | align=left| 34,56 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| Wataru Morishige | align="left"| {{flagg|Japan|lenke}} | align=left| 34,62 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 11. | align=left| Xue Zhiwen | align="left" | {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| 34,66 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 12. | align=left| Kim Jun-ho | align="left"| {{flagg|Sør-Korea|lenke}} | align=left| 34,68 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 13. | align=left| Bjørn Magnussen | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align=left| 34,72 |} </div> Dato: 18. februar {{clear}} === 1000 m === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="45%" | Utøvar ! width="29%" | Land ! width="16%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Jordan Stoltz]] | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 1.06,28 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| Jenning de Boo | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.06,78 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| [[Ning Zhongyan]] | align="left"| {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| 1.07,34 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| Damian Żurek | align="left" | {{flagg|Polen}} | align=left| 1.07,41 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align=left| Joep Wennemars | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.07,58 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| [[Kjeld Nuis]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.07,65 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| Daniele Di Stefano | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | align=left| 1.08,17 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| Laurent Dubreuil | align="left"| {{flagg|Canada|lenke}} | align=left| 1.08,21 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| Conor McDermott-Mustowy | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 1.08,48 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| Koo Kyung-min | align="left"| {{flagg|Sør-Korea|lenke}} | align=left| 1.08,53 |} </div> Dato: 18. februar {{clear}} === 1500 m === <div style="float:left; text-align:left; padding-right:15px;"> {| class="wikitable" style="color:black; background-color:#FFFFFF; width: 450px;" |- style="color:black; background-color:#EFEFEF; text-align:left;" ! width="10%" | Plass ! width="40%" | Utøvar ! width="35%" | Land ! width="15%" | Tid |- align="center" valign="top" style="color:black; background-color:#F7F6A8;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Gold medal with cup.svg|20px|Gull]] | align=left| [[Ning Zhongyan]] | align="left"| {{flagg|Kina|lenke}} | align=left| 1.41,98 |- style="color:black; background-color:#DCE5E5;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Silver medal with cup.svg|20px|Sølv]] | align=left| [[Jordan Stoltz]] | align="left"| {{flagg|USA|lenke}} | align=left| 1.42,75 |- style="color:black; background-color:#FFDAB9;" ! style="text-align:center;" | [[Fil:Bronze medal with cup.svg|20px|Bronse]] | align=left| [[Kjeld Nuis]] | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.42,82 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 4. | align=left| Joep Wennemars | align="left"| {{flagg|Nederland|lenke}} | align=left| 1.43,05 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 5. | align=left| [[Peder Kongshaug]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align=left| 1.43,41 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 6. | align=left| Daniele Di Stefano | align="left"| {{flagg|Italia|lenke}} | align=left| 1.43,93 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 7. | align=left| Kim Min-seok | align="left"| {{flagg|Ungarn|lenke}} | align=left| 1.45,13 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 8. | align=left| Gabriel Odor | align="left"| {{flagg|Austerrike|lenke}} | align=left| 1.45,18 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 9. | align=left| [[Sander Eitrem]] | align="left"| {{flagg|Noreg|lenke}} | align=left| 1.45,36 |- style="color:black; background-color:#FFFFFF;" ! style="text-align:center;" | 10. | align=left| Vladimir Semirunniy | align="left"| {{flagg|Polen|lenke}} | align=left| 1.45,37 |} </div> Dato: 8. februar {{clear}} saqy0kpz5rkcy5wnuqtuykgh14rv7vk 0 434502 3674808 3674788 2026-09-26T12:20:25Z Elisabeth Carrera (WMNO) 121180 la til [[Kategori:Greske krigar]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674808 wikitext text/x-wiki   {{Infoboks bok}} '''''Peloponneskrigen''''', eller '''''Historia om Peloponneskrigen''''', eller '''''Peloponneskrigens historie''''', er ein bok om [[Peloponneskrigen]] i [[Hellas i antikken|antikkens Hellas]], skriven av [[Thukydides|Thukydides]], ein [[Aten|athensk]] general som kjempa i krigen. Boka er betrakta som ein klassikar, og er ein av de første verkelege akademiske verk innan historiefaget. Boken blei i løpet av antikken delt inn i åtte forskjellige bøker av seinare redaktørar. == Omsetting == * ''Peloponnesarkrigen'' : første og andre bind / Thukydides ; til {{Bibsys-oria|pid=07023258x|tekst=Oppføring i bibsys}}rsk ved [[Henning Mørland]] ISBN 978-82-03-19206-7 (no) {{Bibsys-oria|pid=07023258x|tekst=Oppføring i bibsys}} == Kjeldar == <references /> == Bakgrunnsstoff == * [https://snl.no/Thukydid Thukydid, Store norske leksikon] * [http://denstoredanske.dk/Geografi_og_historie/Gr%C3%A6kenland/Det_klassiske_Gr%C3%A6kenland/Thukydid Thukydid, Gyldendal - Den store dansken] [[Kategori:Greske krigar]] [[Historia til Peloponnes]] gksjz2xetn3q9efwtk2e4w1i9fgsqbi 3674809 3674808 2026-09-26T12:21:37Z Elisabeth Carrera (WMNO) 121180 la til [[Kategori:Historia til Peloponnes]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674809 wikitext text/x-wiki   {{Infoboks bok}} '''''Peloponneskrigen''''', eller '''''Historia om Peloponneskrigen''''', eller '''''Peloponneskrigens historie''''', er ein bok om [[Peloponneskrigen]] i [[Hellas i antikken|antikkens Hellas]], skriven av [[Thukydides|Thukydides]], ein [[Aten|athensk]] general som kjempa i krigen. Boka er betrakta som ein klassikar, og er ein av de første verkelege akademiske verk innan historiefaget. Boken blei i løpet av antikken delt inn i åtte forskjellige bøker av seinare redaktørar. == Omsetting == * ''Peloponnesarkrigen'' : første og andre bind / Thukydides ; til {{Bibsys-oria|pid=07023258x|tekst=Oppføring i bibsys}}rsk ved [[Henning Mørland]] ISBN 978-82-03-19206-7 (no) {{Bibsys-oria|pid=07023258x|tekst=Oppføring i bibsys}} == Kjeldar == <references /> == Bakgrunnsstoff == * [https://snl.no/Thukydid Thukydid, Store norske leksikon] * [http://denstoredanske.dk/Geografi_og_historie/Gr%C3%A6kenland/Det_klassiske_Gr%C3%A6kenland/Thukydid Thukydid, Gyldendal - Den store dansken] [[Kategori:Greske krigar]] [[Kategori:Historia til Peloponnes]] [[Historia til Peloponnes]] 1iu364tk5y2dtx4j37ej6rp9p0nh8qf 3674810 3674809 2026-09-26T12:22:03Z Elisabeth Carrera (WMNO) 121180 Rettar min eigen feil. 3674810 wikitext text/x-wiki   {{Infoboks bok}} '''''Peloponneskrigen''''', eller '''''Historia om Peloponneskrigen''''', eller '''''Peloponneskrigens historie''''', er ein bok om [[Peloponneskrigen]] i [[Hellas i antikken|antikkens Hellas]], skriven av [[Thukydides|Thukydides]], ein [[Aten|athensk]] general som kjempa i krigen. Boka er betrakta som ein klassikar, og er ein av de første verkelege akademiske verk innan historiefaget. Boken blei i løpet av antikken delt inn i åtte forskjellige bøker av seinare redaktørar. == Omsetting == * ''Peloponnesarkrigen'' : første og andre bind / Thukydides ; til {{Bibsys-oria|pid=07023258x|tekst=Oppføring i bibsys}}rsk ved [[Henning Mørland]] ISBN 978-82-03-19206-7 (no) {{Bibsys-oria|pid=07023258x|tekst=Oppføring i bibsys}} == Kjeldar == <references /> == Bakgrunnsstoff == * [https://snl.no/Thukydid Thukydid, Store norske leksikon] * [http://denstoredanske.dk/Geografi_og_historie/Gr%C3%A6kenland/Det_klassiske_Gr%C3%A6kenland/Thukydid Thukydid, Gyldendal - Den store dansken] [[Kategori:Greske krigar]] [[Kategori:Historia til Peloponnes]] 9obdhya850l2sl9o0hg1g1pqmvy4w8q 0 434505 3674805 2026-09-26T12:10:47Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Ústí nad Orlicí - Square.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Ústí nad Orlicí | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Ústí nad Orlicí.svg | symbol = Ústí nad Orlicí.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | arealtype = Areal…» 3674805 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Ústí nad Orlicí - Square.jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Ústí nad Orlicí | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Ústí nad Orlicí.svg | symbol = Ústí nad Orlicí.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 190,52<ref name="Areal"/> | areal1type = By | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 25568 | folketal1type = kommune | folketal1 = 13958 | folketal_by = 8978 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Ústí nad Orlicí'''{{mrk|[[tysk]] ''Wildenschwert''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Ústí nad Orlicí okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Ústí nad Orlicí.PNG|mini|250px|Det administrative området til Ústí nad Orlicí innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Ústí nad Orlicí er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Ústí nad Orlicí omfattar 16 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er to byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * '''[[Brandýs nad Orlicí]]''' * [[České Libchavy]] * [[Dlouhá Třebová]] * [[Dolní Dobrouč]] * [[Hnátnice]] * [[Hrádek i Ústí nad Orlicí|Hrádek]] * [[Jehnědí]] * [[Libchavy]] * [[Orlické Podhůří]] * [[Řetová]] * [[Řetůvka]] * [[Sopotnice]] * [[Sudislav nad Orlicí]] * '''[[Ústí nad Orlicí]]''' * [[Velká Skrovnice]] * [[Voděrady i Ústí nad Orlicí|Voděrady]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Ústí nad Orlicí SO || 26 793 || 26 207 || 25 568 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Ústí nad Orlicí''' || 13 958 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Dobrouč]] || 2 440 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Libchavy}} || 1 734 |- | style=text-align:left; | [[Brandýs nad Orlicí]] || 1 277 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dlouhá Třebová}} || 1 256 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Ústí nad Orlicí''' || 8 978 |- | style=text-align:left; | [[Hylváty]]{{mrk|busetnad i kommunen Ústí nad Orlicí}} || 3 017 |- | style=text-align:left; | [[Dolní Dobrouč]] || 2 055 |- | style=text-align:left; | [[Brandýs nad Orlicí]] || 1 277 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dlouhá Třebová}} || 1 256 |- |} ===Bydelar i Ústí nad Orlicí=== Bydelane og tettstadene i Ústí nad Orlicí: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Ústí nad Orlicí || 8 978 |- ! Ústí nad Orlicí by ! style=text-align:right; | 8 978 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Černovír}} || 295 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Dolní Houžovec}} || 52 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Houžovec}} || 48 |- | style=text-align:left; | [[Hylváty]] || 3 017 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kerhartice}} || 888 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Knapovec}} || 326 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Oldřichovice}} || 354 |- ! Ústí nad Orlicí kommune ! style=text-align:right; | 13 958 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} * {{Offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Usti]] [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Orlicí okres|Usti]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Usti]] 4aw8om5or45apm8w8ohg50srrvss3w5 0 434506 3674807 2026-09-26T12:20:22Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Brandýs nad Orlicí (06).jpg | bilettekst = Utsyn mot Brandýs nad Orlicí | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Brandys nad Orlici CZ.svg | symbol = Brandýs nad Orlicí.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | distrikttype = Adminis…» 3674807 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Brandýs nad Orlicí (06).jpg | bilettekst = Utsyn mot Brandýs nad Orlicí | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Brandys nad Orlici CZ.svg | symbol = Brandýs nad Orlicí.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Ústí nad Orlicí|Ústí nad Orlicí SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 1277 | folketal_by = 1277 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Brandýs nad Orlicí'''{{mrk|[[tysk]] ''Brandeis an der Adler''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Ústí nad Orlicí okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Brandýs nad Orlicí ligg administrativt under [[Ústí nad Orlicí]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Orlicí okres|Brandys]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Brandys]] gm9amnn6otzi1wg1xfzz3yv2ycgup7u 0 434507 3674812 2026-09-26T12:25:30Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kostel svatého Mikuláše v Dolní Dobrouči 02.jpg | bilettekst = Kyrkje i Dolní Dobrouč | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Dolni Dobrouc.svg | symbol = Dolní Dobrouč.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | distrikttype = Adm…» 3674812 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kostel svatého Mikuláše v Dolní Dobrouči 02.jpg | bilettekst = Kyrkje i Dolní Dobrouč | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Dolni Dobrouc.svg | symbol = Dolní Dobrouč.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Ústí nad Orlicí|Ústí nad Orlicí SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2440 | folketal_by = 2055 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Dolní Dobrouč'''{{mrk|[[tysk]] ''Liebenthal''}} er ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Ústí nad Orlicí okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dolní Dobrouč ligg administrativt under [[Ústí nad Orlicí]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Orlicí okres|Dolni Dobrouc]] 39w9b8ufkn0ybwklt2ba97wdtl70l4i 0 434508 3674813 2026-09-26T12:32:07Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kaple Hylváty.JPG | bilettekst = Kapell i Hylváty | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrik…» 3674813 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Kaple Hylváty.JPG | bilettekst = Kapell i Hylváty | kart = | karttekst = | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Ústí nad Orlicí|Ústí nad Orlicí SO]] | kommune = [[Ústí nad Orlicí]] | arealtype = | areal = | folketal = 3017 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Hylváty'''{{mrk|[[tysk]] ''Hilbetten''}} er ein busetnad i [[Kommunar i Tsjekkia|kommunen]] [[Ústí nad Orlicí ]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Ústí nad Orlicí okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Bydelar i Ústí nad Orlicí|Hylvaty]] keqguxnxy3rdk9uo2yn7k267eis2y1o 14 434509 3674814 2026-09-26T12:33:31Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Bydelar i tsjekkiske byar|Usti]] [[Kategori:Ústí nad Orlicí]]» 3674814 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Bydelar i tsjekkiske byar|Usti]] [[Kategori:Ústí nad Orlicí]] gd0dvw5q9k60i52hd1lhdu2snb7rarw 14 434510 3674815 2026-09-26T12:34:25Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Usti]]» 3674815 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Usti]] 7ka8rqgtlfnorw2kauk11p4lcnejhr9 0 434511 3674816 2026-09-26T12:45:16Z BriteJorunn 159398 under arbeid 3674816 wikitext text/x-wiki {{Infoboks forfattar}} '''Alette Stangeland''' (1859–1917) var ein norsk forfattar og lærar som gav ut bøker under psevdonymet ''Aasta Smith-Rieder''. Ho arbeidde i Stavanger som lærar i 40 år. <ref>{{Artikkelkjelde|url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_bergensaftenbladbergenattenattini_null_null_19170914_153_214_1|publikasjon=Bergens Aftenblad|dato=14.09.1917}}</ref> == Kjelder == <references /> mr0dycej2z8ikput60n3gv6d48ic5yy 3674876 3674816 2026-09-26T17:17:42Z Elisabeth Carrera (WMNO) 121180 Tilføyelser. 3674876 wikitext text/x-wiki {{Infoboks forfattar}} '''Alette Stangeland''' (1859–1917) var ein norsk forfattar og lærar som gav ut bøker under psevdonymet ''Aasta Smith-Rieder''. Ho arbeidde i Stavanger som lærar i 40 år. <ref>{{Artikkelkjelde|url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_bergensaftenbladbergenattenattini_null_null_19170914_153_214_1|publikasjon=Bergens Aftenblad|dato=14.09.1917}}</ref> == Kjelder == <references /> {{Autoritetsdata}} {{STANDARDSORTERING:Stangeland, Alette }} o7jo5hgxdzzy3v41abdau7nz17clbmp 3674881 3674876 2026-09-26T17:47:13Z Elisabeth Carrera (WMNO) 121180 Endrar kjelde. 3674881 wikitext text/x-wiki {{Infoboks forfattar}} '''Alette Stangeland''' (1859–1917) var ein norsk forfattar og lærar som gav ut bøker under psevdonymet ''Aasta Smith-Rieder''. Ho arbeidde i Stavanger som lærar i 40 år.<ref>{{Kjelde bok|tittel=Bergens Aftenblad (1889-1942)|dato=14.09.1917|stad=Bergen|url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_bergensaftenbladbergenattenattini_null_null_19170914_153_214_1|side=5}}</ref> == Kjelder == <references /> {{Spire}} {{Autoritetsdata}} {{STANDARDSORTERING:Stangeland, Alette}} 0y5gqstfqgh522i6xm29is298ybtfdl 3674884 3674881 2026-09-26T17:55:19Z Elisabeth Carrera (WMNO) 121180 Under arbeid, endrar kjelde. 3674884 wikitext text/x-wiki {{Infoboks forfattar}} '''Alette Stangeland''' (1859–1917) var ein norsk forfattar og lærar som gav ut bøker under psevdonymet ''Aasta Smith-Rieder''. Ho arbeidde i Stavanger som lærar i 40 år.<ref>{{Kilde avis|tittel=Bergens Aftenblad (1889-1942)|url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_bergensaftenbladbergenattenattini_null_null_19170914_153_214_1|dato=1917-09-14|side=5|språk=no}}</ref> {{Kilde avis|tittel=USA, Canada og Mexico får fotball-VM 2026|url=https://www.abcnyheter.no/nyheter/sport/2018/06/13/195405801/usa-canada-og-mexico-far-fotball-vm-2026|besøksdato=2018-06-13|dato=2018-06-13|språk=no}} == Kjelder == <references /> {{Spire}} {{Autoritetsdata}} {{STANDARDSORTERING:Stangeland, Alette}} 9fcwiypfhdpa03j99mau6gvtdizm87b 3674887 3674884 2026-09-26T18:09:21Z Elisabeth Carrera (WMNO) 121180 Ryddar. 3674887 wikitext text/x-wiki {{Infoboks forfattar}} '''Alette Stangeland''' (1859–1917) var ein norsk forfattar og lærar som gav ut bøker under psevdonymet ''Aasta Smith-Rieder''. Ho arbeidde i Stavanger som lærar i 40 år.<ref>{{Kilde avis|tittel=Bergens Aftenblad (1889-1942)|url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavis_bergensaftenbladbergenattenattini_null_null_19170914_153_214_1|dato=1917-09-14|side=5|språk=no}}</ref> == Kjelder == <references /> {{Spire}} {{Autoritetsdata}} {{STANDARDSORTERING:Stangeland, Alette}} 5zj9eb2u5sl8zdviluwas7ar0dka1qr 3674910 3674887 2026-09-27T07:02:16Z Ranveig 39 +Malar, kat. 3674910 wikitext text/x-wiki {{Infoboks forfattar}} '''Alette Stangeland''' ({{datoar}}) var ein norsk forfattar og lærar som gav ut bøker under psevdonymet '''Aasta Smith-Rieder'''.<ref name=":1" /> Ho arbeidde i Stavanger som lærar i 40 år.<ref name=":1">{{Kilde avis|tittel=Dødsfald|blad=Bergens Aftenblad|url=https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digavis_bergensaftenbladbergenattenattini_null_null_19170914_153_214_1?page=3|dato=1917-09-14|side=5|språk=nb}}</ref> == Bibliografi == * 1904: ''Min vidunderlige livsdrøm'', Lutherstiftelsen, Kristiania * 1905: ''Mormor'', Lutherstiftelsen, Kristiania * 1907: ''Vestenfra'', Lutherstiftelsen, Kristiania * 1909: ''Under de lave bjelker'', Lutherstiftelsen, Kristiania * 1913: ''Når kaldskodden kommer'', Lutherstiftelsen, Kristiania * 1915: ''Mens taren brænder'', Cappelen, Kristiania * 1917: ''Studentens julebesøk'', Cappelen, Kristiania == Kjelder == <references /> == Bakgrunnsstoff == *{{nbsøk|Smith-Rieber, Aasta|bøker av}} {{Spire}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske lærarar]] [[Kategori:Norske forfattarar]] [[Kategori:Folk frå Stavanger]] a2978b8kv4kvlhec0xmndqrdohamvk2 0 434512 3674818 2026-09-26T12:48:56Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Zálší''' kan vise til: * [[Zálší i Tábor]], ein kommune i [[Soběslav]] i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Zálší i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3674818 wikitext text/x-wiki '''Zálší''' kan vise til: * [[Zálší i Tábor]], ein kommune i [[Soběslav]] i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Zálší i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} rtnj66rsrhuwlvohnymtj77bfrvkem9 0 434513 3674820 2026-09-26T12:51:59Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Vinary''' kan vise til: * [[Vinary i Hradec Králové]], ein kommune i [[Nový Bydžov]] i distriktet Hradec Králové okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Vinary i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3674820 wikitext text/x-wiki '''Vinary''' kan vise til: * [[Vinary i Hradec Králové]], ein kommune i [[Nový Bydžov]] i distriktet Hradec Králové okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Vinary i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} frui8bwkp85ksnc64ctw3ko81nvzqfx 0 434514 3674823 2026-09-26T12:56:34Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Tisová''' kan vise til: * [[Tisová i Kraslice]], ein busetnad i kommunen [[Kraslice]] i distriktet Sokolov okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Tisová i Tachov]], ein kommune i [[Tachov]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Tisová i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3674823 wikitext text/x-wiki '''Tisová''' kan vise til: * [[Tisová i Kraslice]], ein busetnad i kommunen [[Kraslice]] i distriktet Sokolov okres i regionen Karlovy Vary kraj i Tsjekkia * [[Tisová i Tachov]], ein kommune i [[Tachov]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Tisová i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 1qtioyfnxcn4tcjrdd12slqny5s88qp 0 434515 3674828 2026-09-26T13:05:41Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Radhošť''' kan vise til: * [[Radhošť i Beskidane]], eit fjell i [[Dei moravisk-schlesiske Beskidane]] * [[Radhošť i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3674828 wikitext text/x-wiki '''Radhošť''' kan vise til: * [[Radhošť i Beskidane]], eit fjell i [[Dei moravisk-schlesiske Beskidane]] * [[Radhošť i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} hpufk3qud1yx63op6lxvlqmq6lmitjt 3674829 3674828 2026-09-26T13:08:38Z TU-nor 12071 3674829 wikitext text/x-wiki '''Radhošť''' kan vise til: * [[Radhošť i Beskidane]], eit fjell i [[Dei moravisk-schlesiske Beskidane]] i Tsjekkia * [[Radhošť i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} t3m3gchzcxuejrjew6pbbvffn1mzcqm 0 434516 3674832 2026-09-26T13:12:49Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Podlesí''' kan vise til: * [[Podlesí i Holice]], ein busetnad i kommunen [[Holice]] i distriktet Pardubice okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Podlesí i Příbram]], ein kommune i [[Příbram]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Podlesí i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3674832 wikitext text/x-wiki '''Podlesí''' kan vise til: * [[Podlesí i Holice]], ein busetnad i kommunen [[Holice]] i distriktet Pardubice okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Podlesí i Příbram]], ein kommune i [[Příbram]] i distriktet Příbram okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Podlesí i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} qm9sol4gsptpxyfykx09j40as6yuyxy 0 434517 3674834 2026-09-26T13:16:01Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Nové Hrady]] til [[Nové Hrady i České Budějovice]]: Fleirtyding 3674834 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Nové Hrady i České Budějovice]] libnm68cn2457buqjgza31se3lanfiq 3674839 3674834 2026-09-26T14:04:44Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Nové Hrady i České Budějovice]] 3674839 wikitext text/x-wiki '''Nové Hrady''' kan vise til: * [[Nové Hrady i České Budějovice]], ein kommune i [[České Budějovice]] i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nové Hrady i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} sdx35kl03lwg8f0d73zpqv4n8objsr2 3674840 3674839 2026-09-26T14:05:05Z TU-nor 12071 3674840 wikitext text/x-wiki '''Nové Hrady''' kan vise til: * [[Nové Hrady i České Budějovice]], ein kommune i distriktet České Budějovice okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nové Hrady i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} nn3nbxt1s88ap4yedft0o9b4gc4qvtz 0 434518 3674842 2026-09-26T14:06:37Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Nasavrky]] til [[Nasavrky i Chrudim]]: Fleirtyding 3674842 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Nasavrky i Chrudim]] qu69pbenci7ygxme5qqcqgj8ij96mho 3674846 3674842 2026-09-26T14:13:40Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Nasavrky i Chrudim]] 3674846 wikitext text/x-wiki '''Nasavrky''' kan vise til: * [[Nasavrky i Chrudim]], ein kommune i distriktet Chrudim okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia * [[Nasavrky i Tábor]], ein kommune i [[Tábor]] i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Nasavrky i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} qe7njvy12n955qgy34tu1ndrusr527o 0 434519 3674848 2026-09-26T14:18:42Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Mostek''' kan vise til: * [[Mostek i Trutnov]], ein kommune i [[Dvůr Králové nad Labem]] i distriktet Trutnov okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Mostek i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3674848 wikitext text/x-wiki '''Mostek''' kan vise til: * [[Mostek i Trutnov]], ein kommune i [[Dvůr Králové nad Labem]] i distriktet Trutnov okres i regionen Hradec Králové kraj i Tsjekkia * [[Mostek i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 89k4lix1of3sccvgzcwfdfw8j4sgw9c 0 434520 3674852 2026-09-26T15:04:25Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Domoradice]] til [[Domoradice i Český Krumlov]]: Fleirtyding 3674852 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Domoradice i Český Krumlov]] tlgftn8x0r8icismzj6g5zr84zq5kkk 3674853 3674852 2026-09-26T15:10:09Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Domoradice i Český Krumlov]] 3674853 wikitext text/x-wiki '''Domoradice''' kan vise til * [[Domoradice i Český Krumlov]], ein busetnad i kommunen [[Český Krumlov]] i distriktet Český Krumlov okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Domoradice i Vysoké Mýto]], ein busetnad i kommunen [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} dpqvssh5r6vjegseeqvvgqdiss41d4i 3674854 3674853 2026-09-26T15:10:26Z TU-nor 12071 3674854 wikitext text/x-wiki '''Domoradice''' kan vise til * [[Domoradice i Český Krumlov]], ein busetnad i kommunen Český Krumlov i distriktet Český Krumlov okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia * [[Domoradice i Vysoké Mýto]], ein busetnad i kommunen [[Vysoké Mýto]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} fw6z97an5h75pbbsolqxezas2kim18a 0 434521 3674855 2026-09-26T15:17:32Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Náměstí Přemysla Otakara II. (Vysoké Mýto) (cropped).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Vysoké Mýto | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Vysoke Myto.svg | symbol = Vysoké Mýto - znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]]…» 3674855 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Náměstí Přemysla Otakara II. (Vysoké Mýto) (cropped).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Vysoké Mýto | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Vysoke Myto.svg | symbol = Vysoké Mýto - znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 281,84<ref name="Areal"/> | areal1type = By | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 31731 | folketal1type = kommune | folketal1 = 12069 | folketal_by = 11465 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Vysoké Mýto'''{{mrk|[[tysk]] ''Hohenmaut'', ''Hohenmauth''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Ústí nad Orlicí okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Vysoké Mýto.png|mini|250px|Det administrative området til Vysoké Mýto innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Vysoké Mýto er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Vysoké Mýto omfattar 40 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Běstovice]] * [[Bošín]] * [[Bučina]] * ''[[České Heřmanice]]'' * [[Dobříkov]] * [[Džbánov]] * [[Hrušová]] * '''[[Choceň]]''' * [[Javorník i Ústí nad Orlicí|Javorník]] * [[Koldín]] * [[Kosořín]] * [[Leština]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Chrudim okres]] til [[Ústí nad Orlicí okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Libecina]] * [[Mostek i Ústí nad Orlicí|Mostek]] * [[Nasavrky i Ústí nad Orlicí|Nasavrky]] * [[Nové Hrady i Ústí nad Orlicí|Nové Hrady]]{{mrk|name="a"}} * [[Oucmanice]] * [[Plchovice]] * [[Podlesí i Ústí nad Orlicí|Podlesí]] * [[Pustina]] * [[Radhošť i Ústí nad Orlicí|Radhošť]]{{mrk|name="b"|Overført frå [[Pardubice okres]] til [[Ústí nad Orlicí okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Řepníky]]{{mrk|name="a"}} * [[Seč i Ústí nad Orlicí|Seč]] * [[Skořenice]] * [[Slatina i Ústí nad Orlicí|Slatina]] * [[Sruby]] * [[Stradouň]]{{mrk|name="a"}} * [[Sudslava]] * [[Svatý Jiří i Ústí nad Orlicí|Svatý Jiří]] * [[Tisová i Ústí nad Orlicí|Tisová]] * [[Týnišťko]]{{mrk|name="b"}} * [[Újezd u Chocně]] * [[Vinary i Ústí nad Orlicí|Vinary]]{{mrk|name="a"}} * [[Vraclav]] * [[Vračovice-Orlov]] * '''[[Vysoké Mýto]]''' * [[Zádolí]] * [[Zálší i Ústí nad Orlicí|Zálší]] * [[Zámrsk]] * [[Zářecká Lhota]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vysoké Mýto SO || 32 016 || 32 034 || 31 731 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vysoké Mýto''' || 12 069 |- | style=text-align:left; | [[Choceň]] || 8 422 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vraclav}} || 756 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zámrsk}} || 717 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|České Heřmanice}} || 599 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vysoké Mýto''' || xx xxx |- | style=text-align:left; | [[Choceň]] || 7 928 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vraclav}} || 547 |- |} ===Bydelar i Vysoké Mýto=== Bydelane og tettstadene i Vysoké Mýto: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vysoké Mýto-Město || 807 |- | style=text-align:left; | Choceňské Předměstí || 1 677 |- | style=text-align:left; | Litomyšlské Předměstí || 6 275 |- | style=text-align:left; | Pražské Předměstí || 2 706 |- ! Vysoké Mýto by ! style=text-align:right; | 11 465 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brteč}} || 98 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Domoradice i Vysoké Mýto|Domoradice}}{{mrk|Tidlegare eigen kommune, innlemma i Vysoké Mýto frå 1.1.2003<ref name ="Změny"/><ref name="kommune_historie"/>}} || 166 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Knířov}} || 46 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhůta}} || 102 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svařeň}} || 85 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vanice}} || 107 |- ! Vysoké Mýto kommune ! style=text-align:right; | 12 069 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="kommune_historie">{{cite web | title = Historický lexikon obcí České republiky – 1869–2011 | url = https://csu.gov.cz/docs/107508/10218bfa-fa30-486a-a4ab-4cd1eceacacd/13008415abc.pdf | dato = 2015-12-21 | vitja = 2026-09-26 | publisher = Český statistický úřad }}</ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} * {{Offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Vysoke]] [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Orlicí okres|Vysoke]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Vysoke]] n4o2tpzs7f25p0rro27ejt7vnuyov8n 3674885 3674855 2026-09-26T17:56:52Z TU-nor 12071 3674885 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Náměstí Přemysla Otakara II. (Vysoké Mýto) (cropped).jpg | bilettekst = Det sentrale torget i Vysoké Mýto | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Vysoke Myto.svg | symbol = Vysoké Mýto - znak.png | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 281,84<ref name="Areal"/> | areal1type = By | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 31731 | folketal1type = kommune | folketal1 = 12069 | folketal_by = 11465 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Vysoké Mýto'''{{mrk|[[tysk]] ''Hohenmaut'', ''Hohenmauth''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Ústí nad Orlicí okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Vysoké Mýto.png|mini|250px|Det administrative området til Vysoké Mýto innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Vysoké Mýto er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Vysoké Mýto omfattar 40 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Běstovice]] * [[Bošín]] * [[Bučina]] * ''[[České Heřmanice]]'' * [[Dobříkov]] * [[Džbánov]] * [[Hrušová]] * '''[[Choceň]]''' * [[Javorník i Ústí nad Orlicí|Javorník]] * [[Koldín]] * [[Kosořín]] * [[Leština]]{{mrk|name="a"|Overført frå [[Chrudim okres]] til [[Ústí nad Orlicí okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Libecina]] * [[Mostek i Ústí nad Orlicí|Mostek]] * [[Nasavrky i Ústí nad Orlicí|Nasavrky]] * [[Nové Hrady i Ústí nad Orlicí|Nové Hrady]]{{mrk|name="a"}} * [[Oucmanice]] * [[Plchovice]] * [[Podlesí i Ústí nad Orlicí|Podlesí]] * [[Pustina]] * [[Radhošť i Ústí nad Orlicí|Radhošť]]{{mrk|name="b"|Overført frå [[Pardubice okres]] til [[Ústí nad Orlicí okres]] frå 1.1.2007<ref name ="Změny"/>}} * [[Řepníky]]{{mrk|name="a"}} * [[Seč i Ústí nad Orlicí|Seč]] * [[Skořenice]] * [[Slatina i Ústí nad Orlicí|Slatina]] * [[Sruby]] * [[Stradouň]]{{mrk|name="a"}} * [[Sudslava]] * [[Svatý Jiří i Ústí nad Orlicí|Svatý Jiří]] * [[Tisová i Ústí nad Orlicí|Tisová]] * [[Týnišťko]]{{mrk|name="b"}} * [[Újezd u Chocně]] * [[Vinary i Ústí nad Orlicí|Vinary]]{{mrk|name="a"}} * [[Vraclav]] * [[Vračovice-Orlov]] * '''[[Vysoké Mýto]]''' * [[Zádolí]] * [[Zálší i Ústí nad Orlicí|Zálší]] * [[Zámrsk]] * [[Zářecká Lhota]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vysoké Mýto SO || 32 016 || 32 034 || 31 731 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vysoké Mýto''' || 12 069 |- | style=text-align:left; | [[Choceň]] || 8 422 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vraclav}} || 756 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zámrsk}} || 717 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|České Heřmanice}} || 599 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''Vysoké Mýto''' || 11 465 |- | style=text-align:left; | [[Choceň]] || 7 928 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vraclav}} || 547 |- |} ===Bydelar i Vysoké Mýto=== Bydelane og tettstadene i Vysoké Mýto: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Vysoké Mýto-Město || 807 |- | style=text-align:left; | Choceňské Předměstí || 1 677 |- | style=text-align:left; | Litomyšlské Předměstí || 6 275 |- | style=text-align:left; | Pražské Předměstí || 2 706 |- ! Vysoké Mýto by ! style=text-align:right; | 11 465 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Brteč}} || 98 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Domoradice i Vysoké Mýto|Domoradice}}{{mrk|Tidlegare eigen kommune, innlemma i Vysoké Mýto frå 1.1.2003<ref name ="Změny"/><ref name="kommune_historie"/>}} || 166 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Knířov}} || 46 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lhůta}} || 102 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svařeň}} || 85 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Vanice}} || 107 |- ! Vysoké Mýto kommune ! style=text-align:right; | 12 069 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Změny">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/stc/zmeny_hranic_okresu_k_1_1_2007 |tittel= Změny hranic okresů k 1. 1. 2007 |vitja=2026-08-29 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name="kommune_historie">{{cite web | title = Historický lexikon obcí České republiky – 1869–2011 | url = https://csu.gov.cz/docs/107508/10218bfa-fa30-486a-a4ab-4cd1eceacacd/13008415abc.pdf | dato = 2015-12-21 | vitja = 2026-09-26 | publisher = Český statistický úřad }}</ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} * {{Offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Vysoke]] [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Orlicí okres|Vysoke]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Vysoke]] o9ob0f3xdq2h03ebacif936cmitwbvk 0 434522 3674856 2026-09-26T15:26:25Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Choceň, náměstí Tyršovo, mariánský sloup a radnice.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Choceň med rådhuset | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Chocen CZ.svg | symbol = Choceň.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | distriktt…» 3674856 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Choceň, náměstí Tyršovo, mariánský sloup a radnice.jpg | bilettekst = Sentralt torg i Choceň med rådhuset | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Chocen CZ.svg | symbol = Choceň.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Vysoké Mýto|Vysoké Mýto SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 8422 | folketal_by = 7928 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Choceň'''{{mrk|[[tysk]] ''Chotzen''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Ústí nad Orlicí okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Choceň ligg administrativt under [[Vysoké Mýto]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Orlicí okres|Chocen]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Chocen]] e4pok95b1snom65n9n3qdpupsq3qjr0 0 434523 3674857 2026-09-26T15:49:04Z Roarjo 183 trelevande øgle i i [[Mellom-Amerika]] og [[Sør-Amerika]] 3674857 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua|taksonomi_WD=ja }} '''Grøniguan'''<ref name=nb/> (''Iguana iguana'') er ein art i familien [[Iguanidae]], ei stor og morfologisk variert gruppe av [[reptil]] i [[«den nye verda»]]. Han har naturleg utbreiing i [[Mellom-Amerika]] og [[Sør-Amerika]]. == Skildring == Dette er ei stor trelevande [[øgle]]. Dei fleste iguanane av denne arten blir vanlegvis opptil 1,5 meter lange, men einskilde blir 2 meter lange frå snutespissen til haletuppen. Hannane har ei snute–kloakk-lengd på 30–40 cm, medan hoene er om lag 10 cm kortare. Halen er svært lang og noko flattrykt frå sidene. Vanlegvis er kroppsvekta 4-6 kg, men somme individ kan vege 8 kg.<ref name=waza/> Han har eit smalt hovud, med avrunda snute sett ovanfrå og avskoren snute sett frå sida. Augo er store og har vertikalt elliptiske [[pupill]]ar. Framlemmane er kraftige og har fingrar med svært sterke klør. Vaksne hannar har ein særleg stor strupelapp med trekanta skjel langs kanten som gjev han eit sagtanna utsjåande. Ved basis av hovudet byrjar ei rekkje breie og langstrekte skjel som held fram langs midten av ryggen over kroppen og halen. På sidene av hovudet har han eit avlangt, rundt skjold. Langs sidene av nakken har han vanlegvis tornar. Trass i namnet er ''Iguana iguana'' ikkje heilt grøn. Mange individ er snarare grågrøne eller har eit tydeleg innslag av brunt. Farga endrar seg med alderen, hannar har også ein tendens til å skifte til oransje farge i paringssesongen. [[Fil:Costa Rica - Casona Río Fortuna 04c.jpg|mini|høgre|Grøniguan i ein park i [[Costa Rica]]]] Arten finst frå [[Mexico]] til [[Brasil]] og [[Pantanal]] i [[Paraguay]], og dessutan på øyar i [[Dei små antillane]] og som [[forvilla art|forvilla]] populasjon i [[Florida]] i [[USA]]. I Mexico finst arten på [[Stillehavet|stillehavssida]], hovudsakleg frå [[Sinaloa]] til [[Chiapas]]. På [[Atlanterhavet|atlanterhavssida]] finst han frå [[Veracruz]] til [[Yucatánhalvøya]].<ref name=repDB/><ref name=iucn/> Grøniguan lever i [[tropisk regnskog|tropisk skog]] og [[mangrovar]], og i mindre grad i tørre og halvtørre område. Han føretrekkjer eit varmt eller svært varmt og fuktig eller halvtørt klima. Arten finst frå havnivå opp til nær 1000 meter over havnivå. Grøniguan er utelukkande ein [[planteetar]], i naturen et han hovudsakleg blad frå lauvverk og noko moden frukt. I enkelte land har grøniguan ei kulinarisk tyding. Kjøtet frå både jaktfanga og oppdrettsdyr blir nytta som mat. Det blir kalla «grøne kyllingar», fordi kjøtet minner om kyllingkjøt. Ein kjend rett av iguan i Mellom-Amerika er ''sopa de garrobo''.<ref name=recetassalvador/> == Galleri == <gallery mode=packed heights="200px"> Green iguana (Iguana iguana) juvenile head.jpg|[[Juvenil]] grøniguan på den karibiske øya [[Grand Cayman]] Iguana Verde.JPG|Hann med oransje fargetone i paringssesongen, Chiapas i México]] Ecuador - Guayaquil - Parque seminario - Parque de las iguanas.jpg|Parkattraksjon i [[Guayaquil]], [[Ecuador]] Iguana.ogg|thumb|right|Grøniguan som beitar på ''[[Bougainvillea]]''-blad </gallery> == Kjelder == {{reflist|2|refs= <ref name=waza>[http://www.waza.org/en/zoo/choose-a-species/reptiles/lizards-and-tuatara/iguana-iguana Green Iguana – Iguana iguana : WAZA : World Association of Zoos and Aquariums] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160514053626/http://www.waza.org/en/zoo/choose-a-species/reptiles/lizards-and-tuatara/iguana-iguana|date=14. mai 2016}}. WAZA. Henta 26. september 2026</ref> <ref name=nb>{{Kjelde bok |utgjeve år=1987 |tittel=Verdens dyr |isbn=8202091063 |stad=Oslo |forlag=Den norske Bokklubben |url=https://www.nb.no/items/8b2ffc09303eb60f3c0c820377fad23e?page=118 |side=116}}</ref> <ref name=iucn>{{cite iucn |author=Bock, B. |author2=Malone, C.L. |author3=Knapp, C. |author4=Aparicio, J. |author5=Avila-Pires, T.C.S. |author6=Cacciali, P. |author7=Caicedo, J.R. |author8=Chaves, G. |author9=Cisneros-Heredia, D.F. |author10=Gutiérrez-Cárdenas, P. |author11=Lamar, W. |author12=Moravec, J. |author13=Perez, P. |author14=Porras, L.W. |author15=Rivas, G. |author16=Scott, N. |author17=Solórzano, A. |author18=Sunyer, J. |year=2022 |title=''Iguana iguana'' |volume=2022 |article-number=e.T174481A218317281 |doi=10.2305/IUCN.UK.2022-2.RLTS.T174481A218317281.en |access-date=26. september 2026 }}</ref> <ref name=recetassalvador>{{Kjelde www |url=https://www.recetassalvador.com/recetas/sopas/sopa-de-garrobo |tittel=How to Make Garrobo Soup |utgjevar=Recetas de El Salvador |vitja=26. september 2026 }}</ref> <ref name=repDB>{{Kjelde www |url=https://reptile-database.reptarium.cz/Iguana/iguana?exact%5B0%5D=species |tittel=Iguana iguana (LINNAEUS, 1758) |utgjevar=The Reptile Database |vitja=26. september 2026 }}</ref> }} {{refopning}} * ''Denne artikkelen er ei omsetjing av innleinga til «[[:es:Iguana iguana|Iguana iguana]]» frå {{Wikipedia-utgåve|es}}, den 26. september 2026'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonscat}} {{artslenkjer}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Øgler]] [[Kategori:Iguanar]] [[Kategori:Dyr i Sør-Amerika]] [[Kategori:Dyr i Mellom-Amerika]] k8gn0uz7gq2q9auraojduwm79nxtje8 0 434524 3674858 2026-09-26T15:53:20Z Roarjo 183 Omdirigerer til [[Grøniguan]] 3674858 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Grøniguan]] jrl1ehz8p6l2mnh4geqb8m5k3cyk0ek 0 434525 3674859 2026-09-26T15:53:49Z Roarjo 183 Omdirigerer til [[Grøniguan]] 3674859 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Grøniguan]] jrl1ehz8p6l2mnh4geqb8m5k3cyk0ek 0 434526 3674861 2026-09-26T16:44:30Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Záchlumí''' kan vise til: * [[Záchlumí i Tachov]], ein kommune i [[Stříbro]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Záchlumí i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Žamberk]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3674861 wikitext text/x-wiki '''Záchlumí''' kan vise til: * [[Záchlumí i Tachov]], ein kommune i [[Stříbro]] i distriktet Tachov okres i regionen Plzeň kraj i Tsjekkia * [[Záchlumí i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Žamberk]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} empxg4knnrfv6ks4k2lihwfroj3ddxv 0 434527 3674864 2026-09-26T16:52:52Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Písečná''' kan vise til: * [[Písečná i Česká Lípa]], ein busetnad i [[Česká Lípa]] i distriktet Česká Lípa okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Písečná i Litvínov]], ein busetnad i [[Litvínov]] i distriktet Most okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Písečná i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Žamberk]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3674864 wikitext text/x-wiki '''Písečná''' kan vise til: * [[Písečná i Česká Lípa]], ein busetnad i [[Česká Lípa]] i distriktet Česká Lípa okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Písečná i Litvínov]], ein busetnad i [[Litvínov]] i distriktet Most okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Písečná i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Žamberk]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} q1yf1qluecoeprlntaig1p599xsiisf 0 434528 3674868 2026-09-26T17:02:36Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «'''Líšnice''' kan vise til: * [[Lišnice i Most]], ein kommune i [[Most i Tsjekkia|Most]] i Most okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Líšnice i Praha-západ]], ein kommune i [[Černošice]] i distriktet Praha-západ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Líšnice i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Žamberk]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}}» 3674868 wikitext text/x-wiki '''Líšnice''' kan vise til: * [[Lišnice i Most]], ein kommune i [[Most i Tsjekkia|Most]] i Most okres i regionen Ústí nad Labem kraj i Tsjekkia * [[Líšnice i Praha-západ]], ein kommune i [[Černošice]] i distriktet Praha-západ okres i regionen Sentral-Böhmen i Tsjekkia * [[Líšnice i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Žamberk]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 2vx3wzl51rwnqsoxyjooi9xhz06oc1c 0 434529 3674872 2026-09-26T17:10:14Z TU-nor 12071 TU-nor flytte sida [[Hejnice]] til [[Hejnice i Liberec]]: Fleirtyding 3674872 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Hejnice i Liberec]] 9jvhqi3mlekbizq0l1zb15jwz7dc2ts 3674877 3674872 2026-09-26T17:17:42Z TU-nor 12071 Fjerna omdirigering til [[Hejnice i Liberec]] 3674877 wikitext text/x-wiki '''Hejnice''' kan vise til: * [[Hejnice i Liberec|Hejnice i Liberec]], ein kommune i [[Hejnice]] i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Hejnice i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Žamberk]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} 0q8mbma6mrozw27cy0qwah5vzezdmv0 3674878 3674877 2026-09-26T17:18:26Z TU-nor 12071 3674878 wikitext text/x-wiki '''Hejnice''' kan vise til: * [[Hejnice i Liberec|Hejnice i Liberec]], ein kommune i i distriktet Liberec okres i regionen Liberec kraj i Tsjekkia * [[Hejnice i Ústí nad Orlicí]], ein kommune i [[Žamberk]] i distriktet Ústí nad Orlicí okres i regionen Pardubice kraj i Tsjekkia {{fleirtyding}} h0kplae63h5vmyh1tmsn8oaci60nxkg 0 434530 3674879 2026-09-26T17:39:18Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Radnice v Žamberku.jpg | bilettekst = Rådhuset i Žamberk | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Zamberk.svg | symbol = COA Znak města Žamberk.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | arealtype = Areal Administrative område til kom…» 3674879 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Radnice v Žamberku.jpg | bilettekst = Rådhuset i Žamberk | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Zamberk.svg | symbol = COA Znak města Žamberk.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | areal = 281,53<ref name="Areal"/> | areal1type = By | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]] | folketal = 28324 | folketal1type = kommune | folketal1 = 5788 | folketal_by = 5788 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Žamberk'''{{mrk|[[tysk]] ''Senftenberg''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Ústí nad Orlicí okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:ORP Lanškroun.png|mini|250px|Det administrative området til Lanškroun innanfor regionen [[Pardubice kraj]]]]}} Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Žamberk er ein slik by med utvida fullmakter. ===Kommunar=== Det administrative området til Žamberk omfattar 27 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 3 byar (tsjekkisk ''město'') og ein marknadsby (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift. {{Columns-list|colwidth=20em| * [[Bystřec]] * [[Česká Rybná]] * [[České Petrovice]] * [[Dlouhoňovice]] * [[Hejnice i Ústí nad Orlicí|Hejnice]] * [[Helvíkovice]] * '''[[Jablonné nad Orlicí]]''' * [[Jamné nad Orlicí]] * [[Kameničná]] * [[Klášterec nad Orlicí]] * ''[[Kunvald]]'' * '''[[Letohrad]]''' * [[Líšnice i Ústí nad Orlicí|Líšnice]] * [[Lukavice i Ústí nad Orlicí|Lukavice]] * [[Mistrovice]] * [[Nekoř]] * [[Orličky]] * [[Pastviny]] * [[Písečná i Ústí nad Orlicí|Písečná]] * [[Sobkovice]] * [[Studené]] * [[Šedivec]] * [[Těchonín]] * [[Verměřovice]] * [[Záchlumí i Ústí nad Orlicí|Záchlumí]] * '''[[Žamberk]]''' * [[Žampach]] }} ==Folketal== Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Žamberk SO || 28 742 || 28 872 || 28 324 |- |} ===Kommunar=== Dei største kommunane i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Kommune !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Letohrad]] || 6 170 |- | style=text-align:left; | '''[[Žamberk]]''' || 5 788 |- | style=text-align:left; | [[Jablonné nad Orlicí]] || 2 905 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lukavice i Ústí nad Orlicí|Lukavice}} || 1 153 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bystřec}} || 1 121 |- |} ===Byar og tettstader=== Dei største tettstadene i det administrative området: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | '''[[Žamberk]]''' || 5 788 |- | style=text-align:left; | [[Letohrad]] || 3 921 |- | style=text-align:left; | [[Jablonné nad Orlicí]] || 2 905 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lukavice i Ústí nad Orlicí|Lukavice}} || 1 153 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Bystřec}} || 1 121 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Orlice}}{{mrk|name=a|Busetnad i kommunen [[Letohrad]]}} || 1 028 |- | style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Kunčice}}{{mrk|name=a}} || 1 016 |- |} ===Bydelar i Žamberk=== Bydelane og tettstadene i Žamberk: {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! Bydel/tettstad !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | Žamberk || 5 788 |- ! Žamberk by ! style=text-align:right; | 5 788 |- ! Žamberk kommune ! style=text-align:right; | 5 788 |- |} ==Merknader== {{merknadar}} ==Kjelder== <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} * {{Offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Pardubice kraj|Zamberk]] [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Orlicí okres|Zamberk]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Zamberk]] qdx9e5uaqbrnsd4jhqg4bgnn9ntayk5 0 434531 3674880 2026-09-26T17:45:51Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Letohrad nám DSCN0622.JPG | bilettekst = Husrekkje ved det sentrale torget i Letohrad | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Letohrad CZ.svg | symbol = Letohrad CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | distrikttype = Administra…» 3674880 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Letohrad nám DSCN0622.JPG | bilettekst = Husrekkje ved det sentrale torget i Letohrad | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Letohrad CZ.svg | symbol = Letohrad CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Žamberk|Žamberk SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 6170 | folketal_by = 2905 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Letohrad'''{{mrk|tidlegare ''Kyšperk'', [[tysk]] ''Geiersberg''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Ústí nad Orlicí okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Letohrad ligg administrativt under [[Žamberk]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Orlicí okres|Letohrad]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Letohrad]] s1bbvjumpo65swuhxl7hl8837zteo7j 3674882 3674880 2026-09-26T17:51:08Z TU-nor 12071 3674882 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Letohrad nám DSCN0622.JPG | bilettekst = Husrekkje ved det sentrale torget i Letohrad | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Letohrad CZ.svg | symbol = Letohrad CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Žamberk|Žamberk SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 6170 | folketal_by = 3921 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Letohrad'''{{mrk|tidlegare ''Kyšperk'', [[tysk]] ''Geiersberg''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Ústí nad Orlicí okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Letohrad ligg administrativt under [[Žamberk]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Orlicí okres|Letohrad]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Letohrad]] eoawd0fkawsxq7jucvhnqi7yaazyoil 0 434532 3674883 2026-09-26T17:51:37Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Jablonné celk DSCN0628.JPG | bilettekst = Frå sentrum i Jablonné nad Orlicí | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Jablonne nad Orlici CZ.svg | symbol = Jablonné nad Orlicí coat of arms.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | distr…» 3674883 wikitext text/x-wiki {{geoboks|kommune | andre namn = | bilete = Jablonné celk DSCN0628.JPG | bilettekst = Frå sentrum i Jablonné nad Orlicí | kart = | karttekst = | flagg = Flag of Jablonne nad Orlici CZ.svg | symbol = Jablonné nad Orlicí coat of arms.jpg | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Pardubice kraj|Pardubice]] | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]] | fylke = [[Ústí nad Orlicí okres|Ústí nad Orlicí]] | distrikttype = [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO ORP]] | distrikt = [[Žamberk|Žamberk SO]] | arealtype = | areal = | folketaltype = Folketal kommune | folketal = 2905 | folketal_by = 2905 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Jablonné nad Orlicí'''{{mrk|[[tysk]] ''Gabel an der Adler''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Ústí nad Orlicí okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Pardubice kraj]] i [[Tsjekkia]]. == Administrativ inndeling == Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Jablonné nad Orlicí ligg administrativt under [[Žamberk]], som er ein slik kommune. ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Kommunar i Ústí nad Orlicí okres|Jablonne]] [[Kategori:Byar i Pardubice kraj|Jablonne]] kgteea6qzclnfqlxabpm83oz9q4wm3d 0 434535 3674903 2026-09-27T02:22:37Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|region | namn = Vysočina kraj | andre namn = Kraj Vysočina | bilete = Trebic vnitrni mesto hradek.jpg | bilettekst = Utsyn over byen [[Třebíč]] | kart = Kraj Vysocina in Czech Republic.svg | karttekst = Vysočina kraj innanfor Tsjekkia | flagg = Flag of Vysocina Region.svg | symbol = Vysocina Region CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = | region = | hovudstad = [[Pardubice]] | areal = 6795,67<ref name="Areal"/> | folketal = 497661…» 3674903 wikitext text/x-wiki {{geoboks|region | namn = Vysočina kraj | andre namn = Kraj Vysočina | bilete = Trebic vnitrni mesto hradek.jpg | bilettekst = Utsyn over byen [[Třebíč]] | kart = Kraj Vysocina in Czech Republic.svg | karttekst = Vysočina kraj innanfor Tsjekkia | flagg = Flag of Vysocina Region.svg | symbol = Vysocina Region CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = | region = | hovudstad = [[Pardubice]] | areal = 6795,67<ref name="Areal"/> | folketal = 497661 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Vysočina kraj'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''Kraj Vysočina''}} er ein av 13 administrative [[Regionar i Tsjekkia|regionar]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Han ligg sentralt sør i landet. Administrasjonen ligg i [[Jihlava]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:Vysocina districts.png|mini|250px|Kart som viser distrikta i Vysočina kraj]]}} Tidlegare var regionen delt inn i 5 administrative [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy''). Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til 15 [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Her er eit oversyn over distrikta og dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter: {| class="wikitable" ! Region (''kraj'') !! Distrikt (''okres'') !! Kommune med utvida fullmakter (''SO ORP'') |- | rowspan=15 | [[Vysočina kraj|Vysočina]] || rowspan=3 | [[Havlíčkův Brod okres|Havlíčkův Brod]] || [[Havlíčkův Brod|Havlíčkův Brod SO]] |- | [[Chotěboř|Chotěboř SO]] |- | [[Světlá nad Sázavou|Světlá nad Sázavou SO]] |- | rowspan=2 | [[Jihlava okres|Jihlava]] || [[Jihlava|Jihlava SO]] |- | [[Telč|Telč SO]] |- | rowspan=3 | [[Pelhřimov okres|Pelhřimov]] || [[Humpolec|Humpolec SO]] |- | [[Pacov|Pacov SO]] |- | [[Pelhřimov|Pelhřimov SO]] |- | rowspan=3 | [[Třebíč okres|Třebíč]] || [[Moravské Budějovice|Moravské Budějovice SO]] |- | [[Náměšť nad Oslavou|Náměšť nad Oslavou SO]] |- | [[Třebíč|Třebíč SO]] |- | rowspan=4 | [[Žďár nad Sázavou okres|Žďár nad Sázavou]] || [[Bystřice nad Pernštejnem|Bystřice nad Pernštejnem SO]] |- | [[Nové Město na Moravě|Nové Město na Moravě SO]] |- | [[Velké Meziříčí|Velké Meziříčí SO]] |- | [[Žďár nad Sázavou|Žďár nad Sázavou SO]] |- |} ==Folketal i distrikta== Folketalet i distrikta i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Havlíčkův Brod okres]] || 95 040 || 94 217 || 92 907 |- | style=text-align:left; | [[Jihlava okres]] || 109 856 || 110 522 || 111 324 |- | style=text-align:left; | [[Pelhřimov okres]] || 72 984 || 71 914 || 70 785 |- | style=text-align:left; | [[Třebíč okres]] || 114 636 || 111 693 || 107 997 |- | style=text-align:left; | [[Žďár nad Sázavou okres]] || 119 627 || 117 219 || 114 648 |- ! Pardubice kraj !style=text-align:right; | 512 143 !style=text-align:right; | 505 565 !style=text-align:right; | 497 661 |- |} ===Byar i regionen=== Tabellen viser bykommunane i regionen. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Distrikt !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Regionar i Tsjekkia]] [[Kategori:Vysočina kraj| ]] essioryqso4fdlp6xs8qyftz636r59j 3674928 3674903 2026-09-27T09:54:34Z TU-nor 12071 3674928 wikitext text/x-wiki {{geoboks|region | namn = Vysočina kraj | andre namn = Kraj Vysočina | bilete = Trebic vnitrni mesto hradek.jpg | bilettekst = Utsyn over byen [[Třebíč]] | kart = Kraj Vysocina in Czech Republic.svg | karttekst = Vysočina kraj innanfor Tsjekkia | flagg = Flag of Vysocina Region.svg | symbol = Vysocina Region CoA CZ.svg | land = Tsjekkia | regiontype = | region = | hovudstad = [[Jihlava]] | areal = 6795,67<ref name="Areal"/> | folketal = 497661 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Vysočina kraj'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''Kraj Vysočina''}} er ein av 13 administrative [[Regionar i Tsjekkia|regionar]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Han ligg sentralt sør i landet. Administrasjonen ligg i [[Jihlava]]. == Administrativ inndeling == {{stack|[[Fil:Vysocina districts.png|mini|250px|Kart som viser distrikta i Vysočina kraj]]}} Tidlegare var regionen delt inn i 5 administrative [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy''). Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til 15 [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Her er eit oversyn over distrikta og dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter: {| class="wikitable" ! Region (''kraj'') !! Distrikt (''okres'') !! Kommune med utvida fullmakter (''SO ORP'') |- | rowspan=15 | [[Vysočina kraj|Vysočina]] || rowspan=3 | [[Havlíčkův Brod okres|Havlíčkův Brod]] || [[Havlíčkův Brod|Havlíčkův Brod SO]] |- | [[Chotěboř|Chotěboř SO]] |- | [[Světlá nad Sázavou|Světlá nad Sázavou SO]] |- | rowspan=2 | [[Jihlava okres|Jihlava]] || [[Jihlava|Jihlava SO]] |- | [[Telč|Telč SO]] |- | rowspan=3 | [[Pelhřimov okres|Pelhřimov]] || [[Humpolec|Humpolec SO]] |- | [[Pacov|Pacov SO]] |- | [[Pelhřimov|Pelhřimov SO]] |- | rowspan=3 | [[Třebíč okres|Třebíč]] || [[Moravské Budějovice|Moravské Budějovice SO]] |- | [[Náměšť nad Oslavou|Náměšť nad Oslavou SO]] |- | [[Třebíč|Třebíč SO]] |- | rowspan=4 | [[Žďár nad Sázavou okres|Žďár nad Sázavou]] || [[Bystřice nad Pernštejnem|Bystřice nad Pernštejnem SO]] |- | [[Nové Město na Moravě|Nové Město na Moravě SO]] |- | [[Velké Meziříčí|Velké Meziříčí SO]] |- | [[Žďár nad Sázavou|Žďár nad Sázavou SO]] |- |} ==Folketal i distrikta== Folketalet i distrikta i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Havlíčkův Brod okres]] || 95 040 || 94 217 || 92 907 |- | style=text-align:left; | [[Jihlava okres]] || 109 856 || 110 522 || 111 324 |- | style=text-align:left; | [[Pelhřimov okres]] || 72 984 || 71 914 || 70 785 |- | style=text-align:left; | [[Třebíč okres]] || 114 636 || 111 693 || 107 997 |- | style=text-align:left; | [[Žďár nad Sázavou okres]] || 119 627 || 117 219 || 114 648 |- ! Pardubice kraj !style=text-align:right; | 512 143 !style=text-align:right; | 505 565 !style=text-align:right; | 497 661 |- |} ===Byar i regionen=== Tabellen viser bykommunane i regionen. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Distrikt !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Regionar i Tsjekkia]] [[Kategori:Vysočina kraj| ]] 64m7i4rdjco7q4zgb0mbdt4q55o4vuw 14 434536 3674904 2026-09-27T02:25:06Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «[[Kategori:Regionar i Tsjekkia]]» 3674904 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Regionar i Tsjekkia]] 1k4hlwxsm33fhoit000vufyi7htcsbj 0 434537 3674905 2026-09-27T06:02:41Z Sigmundg 835 Oppretta sida med «{{Infoboks biografi}} '''Jeppe Tranholm-Mikkelsen''' ({{fødd|10. oktober|1962|Tranholm-Mikkelsen, Jeppe}}) er ein [[Danmark|dansk]] [[diplomat]], som sidan 2022 har vore departementssjef i [[Udenrigsministeriet]]. Han er [[Candidatus scientiarum politices|cand.scient.pol.]] frå [[Univeritetet i Århus]] (1992)<ref name="Tranholm"/>. Han har vore rådgjevar til fleire danske [[statsminister]]ar. Fra 2007 til 2010 var han dansk [[ambassadør]] i [[Kina]]; deretter var…» 3674905 wikitext text/x-wiki {{Infoboks biografi}} '''Jeppe Tranholm-Mikkelsen''' ({{fødd|10. oktober|1962|Tranholm-Mikkelsen, Jeppe}}) er ein [[Danmark|dansk]] [[diplomat]], som sidan 2022 har vore departementssjef i [[Udenrigsministeriet]]. Han er [[Candidatus scientiarum politices|cand.scient.pol.]] frå [[Univeritetet i Århus]] (1992)<ref name="Tranholm"/>. Han har vore rådgjevar til fleire danske [[statsminister]]ar. Fra 2007 til 2010 var han dansk [[ambassadør]] i [[Kina]]; deretter vart han dansk ambassadør i [[Den europeiske unionen|EU]]. Frå 2015 til 2022 var han [[generalsekretær]] i [[Rådet for Den europeiske unionen]]. Han spela ein sentral rolle under forhandlingane som førte fram til [[Nice-traktaten]] og under forhandlingane mellom EU og [[Storbrittania]] etter at landet forlet EU<ref name="Ryborg"/>. I fylgje DR var Tranholm-Mikkelsen ein nøkkelperson under forhandlingane om avtalen mellom [[Grønland]], Danmark og [[USA]] som gjorde slutt på [[grønlandskrisa]] i 2026. <references> <ref name="Tranholm">[https://www.consilium.europa.eu/da/press/press-releases/2015/04/21/new-secretary-general-mikkelsen/ ''Jeppe Tranholm-Mikkelsen udnævnt til ny generalsekretær for Rådet''], Pressemelding frå Rådet for Den europeiske unionen, 21. april 2015.</ref> <ref name="Ryborg">[https://www.dr.dk/nyheder/indland/groenland/traktattaemmeren-fra-nordjylland ''Traktattæmmeren fra Nordjylland'']. DR, 26. september 2026.</ref> </references> [[Kategori:Danske diplomatar]] a4j61t6cguycnyoji1lr42szbv6gn0m 3674914 3674905 2026-09-27T07:05:58Z Ranveig 39 Flikk 3674914 wikitext text/x-wiki {{Infoboks biografi}} '''Jeppe Tranholm-Mikkelsen''' ({{fødd|10. oktober|1962|Tranholm-Mikkelsen, Jeppe}}) er ein [[Danmark|dansk]] [[diplomat]], som sidan 2022 har vore departementssjef i [[Udenrigsministeriet]]. Han er [[Candidatus scientiarum politices|cand.scient.pol.]] frå [[Univeritetet i Århus]] (1992)<ref name="Tranholm"/>. Han har vore rådgjevar til fleire danske [[statsminister]]ar. Fra 2007 til 2010 var han dansk [[ambassadør]] i [[Kina]]; deretter vart han dansk ambassadør i [[Den europeiske unionen|EU]]. Frå 2015 til 2022 var han [[generalsekretær]] i [[Rådet for Den europeiske unionen]]. Han spela ei sentral rolle under forhandlingane som førte fram til [[Nice-traktaten]] og under forhandlingane mellom EU og [[Storbrittania]] etter at landet forlet EU<ref name="Ryborg"/>. I fylgje DR var Tranholm-Mikkelsen ein nøkkelperson under forhandlingane om avtalen mellom [[Grønland]], Danmark og [[USA]] som gjorde slutt på [[grønlandskrisa]] i 2026. ==Kjelder== <references> <ref name="Tranholm">[https://www.consilium.europa.eu/da/press/press-releases/2015/04/21/new-secretary-general-mikkelsen/ ''Jeppe Tranholm-Mikkelsen udnævnt til ny generalsekretær for Rådet''], Pressemelding frå Rådet for Den europeiske unionen, 21. april 2015.</ref> <ref name="Ryborg">[https://www.dr.dk/nyheder/indland/groenland/traktattaemmeren-fra-nordjylland ''Traktattæmmeren fra Nordjylland'']. DR, 26. september 2026.</ref> </references> [[Kategori:Danske diplomatar]] 092pc5bpb48u84pcbhxe17mzd81of4c 0 434538 3674906 2026-09-27T06:03:29Z Roarjo 183 iguanart som berre finst på [[Galápagosøyane]] 3674906 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua|taksonomi_WD=ja }} '''Haviguan''' (''Amblyrhynchus cristatus'') er ein [[Iguanidae|iguanart]] som berre finst på [[Galápagosøyane]]. Han er unik blant nolevande [[øgle]]r ved at han er eit [[marin]]t [[krypdyr]] med evne til å søkje etter [[algar]] i havet; algar utgjer nesten heile kosthaldet til denne arten.<ref name=arkive/> Haviguan er den einaste nolevande øglearten som oppheld seg i eit marint miljø. Store hannar kan dukke for å finne denne matkjelda, medan hoer og mindre hannar beitar i fjøresona ved lågvatn. Dei lever hovudsakleg i koloniar på steinar og berg nær havkanten, der dei solar seg etter opphald i det relativt kalde vatnet eller i fjøresona. Dei kan også observerast i myrområde, mangroveskogar og på strender.<ref name=cornell/> Store hannar forsvarer territorium i ein kort periode, medan mindre hannar nyttar andre strategiar i samband med paring. Etter paringa grev hoa eit reirhol i bakken og legg eggane der; ho forlèt dei så, slik at dei blir klekte på eiga hand nokre månader seinare.<ref name=Wikelski2004/> Utsjånaden til haviguanane varierer mellom dei ulike øyane, og det er skildra fleire underartar.<ref name=Miralles2017/> Sjølv om det framleis finst relativt mange individ og arten er lokalt talrik,<ref name=GalConservancy/> blir denne verna arten rekna som [[Truga artar|truga]] – hovudsakleg på grunn av [[El Niño]]-syklusar, innførte predatorar og tilfeldige hendingar som oljeutslepp.<ref name="iucn"/> == Galleri== <gallery widths="200px" heights="155px"> File:Galápagos marine iguana.jpg|''A. c. albemarlensis'' på Isabela Island File:Marine Iguana (A. c. cristatis), male, Fernandina Island.jpg|''A. c. cristatus'' på Fernandina Island File:Marine Iguana (A. c. hassi), male, Santa Cruz Island.jpg|''A. c. hassi'' på Santa Cruz Island File:Dry landing excursion to Isla Lobos - Amblyrhynchus cristatus - Marine iguana (16503527890).jpg|''A. c. mertensi'' på Isla Lobos, utanfor San Cristóbal Island File:Marine Iguana (A. c. nanus), male, Genovesa Island.jpg|''A. c. nanus'' på Genovesa Island File:Marine-Iguana-Espanola.jpg|''A. c. venustissimus'' på Española Island File:Marine Iguana (A. c. mertensi), Santiago Island, Ecuador.jpg|''A. c. wikelskii'' på Santiago Island Marine Iguana (Amblyrhynchus cristatus) feeding underwater off Fernandina Island, Galápagos Islands.jpg|Haviguan beitar på algar ved øya Fernandina </gallery> == Kjelder == {{reflist|2|refs= <ref name="iucn">{{Cite journal |author=Nelson, K. |author2=Snell, H. |author3=Wikelski, M. |name-list-style=amp |title=''Amblyrhynchus cristatus'' |journal=The IUCN Red List of Threatened Species |volume=2020 |page=e.T1086A3222951 |date=2020 |doi=10.2305/IUCN.UK.2020-2.RLTS.T1086A177552193.en |doi-access=free }}</ref> <ref name=arkive>{{cite web | title = Galapagos Marine Iguana | url = http://www.arkive.org/galapagos-marine-iguana/amblyrhynchus-cristatus/ | publisher = ARKive | access-date = 27. september 2026 | archive-url = https://web.archive.org/web/20161124025939/http://www.arkive.org/galapagos-marine-iguana/amblyrhynchus-cristatus/ | archive-date = 24. november 2016 }}</ref> <ref name=cornell>{{Kjelde www |tittel=Marine Iguanas |url=https://www.geo.cornell.edu/geology/GalapagosWWW/MarineIguanas.html |utgjevar=Cornell University |vitja=27. september 2026 |arkiv_url=http://www.geo.cornell.edu/geology/GalapagosWWW/MarineIguanas.html |arkivdato=2. april 2019}}</ref> <ref name=Wikelski2004>{{cite journal |author1=Wikelski, M. |author2=Nelson, K. |year=2004 |title=Conservation of Galápagos Marine Iguanas (Amblyrhynchus cristatus) |url=https://journals.ku.edu/iguana/article/view/17148 |journal=Iguana |volume=11 |issue=4 |pages=189–197 }}</ref> <ref name=Miralles2017>{{cite journal |author=Miralles |author2=Macleod |author3=Rodríguez |author4=Ibáñez |author5=Jiménez-Uzcategui |author6=Quezada |author7=Vences |author8= Steinfartz |name-list-style=amp| year=2017 |title=Shedding Light On the Imps of Darkness: An Integrative Taxonomic Revision of the Galápagos Marine Iguanas (Genus Amblyrhynchus) |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=XX |issue=3 |pages=1–33 |doi=10.1093/zoolinnean/zlx007| doi-access=free }}</ref> <ref name=GalConservancy>{{cite web| url=https://www.galapagos.org/about_galapagos/about-galapagos/biodiversity/reptiles/ |title=Iguanas and Lizards |publisher=Galapagos Conservancy |access-date=27. september 2026}}</ref> }} {{refopning}} * ''Denne artikkelen er ei omsetjing av innleinga til «[[:en:Marine iguana|Marine iguana]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 27. september 2026'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonscat}} {{artslenkjer}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Øgler]] [[Kategori:Iguanar]] [[Kategori:Dyr i Sør-Amerika]] [[Kategori:Dyr i Mellom-Amerika]] 5msxbmj53nx2h599r57qjcdx72dqpz9 3674909 3674906 2026-09-27T06:24:27Z Roarjo 183 Norsk namn på øyane i Galápagos-øygruppa 3674909 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua|taksonomi_WD=ja }} '''Haviguan''' (''Amblyrhynchus cristatus'') er ein [[Iguanidae|iguanart]] som berre finst på [[Galápagosøyane]]. Han er unik blant nolevande [[øgle]]r ved at han er eit [[marin]]t [[krypdyr]] med evne til å søkje etter [[algar]] i havet; algar utgjer nesten heile kosthaldet til denne arten.<ref name=arkive/> Haviguan er den einaste nolevande øglearten som oppheld seg i eit marint miljø. Store hannar kan dukke for å finne denne matkjelda, medan hoer og mindre hannar beitar i fjøresona ved lågvatn. Dei lever hovudsakleg i koloniar på steinar og berg nær havkanten, der dei solar seg etter opphald i det relativt kalde vatnet eller i fjøresona. Dei kan også observerast i myrområde, mangroveskogar og på strender.<ref name=cornell/> Store hannar forsvarer territorium i ein kort periode, medan mindre hannar nyttar andre strategiar i samband med paring. Etter paringa grev hoa eit reirhol i bakken og legg eggane der; ho forlèt dei så, slik at dei blir klekte på eiga hand nokre månader seinare.<ref name=Wikelski2004/> Utsjånaden til haviguanane varierer mellom dei ulike øyane, og det er skildra fleire underartar.<ref name=Miralles2017/> Sjølv om det framleis finst relativt mange individ og arten er lokalt talrik,<ref name=GalConservancy/> blir denne verna arten rekna som [[Truga artar|truga]] – hovudsakleg på grunn av [[El Niño]]-syklusar, innførte predatorar og tilfeldige hendingar som oljeutslepp.<ref name="iucn"/> == Galleri== <gallery widths="200px" heights="155px"> Galápagos marine iguana.jpg|''A. c. albemarlensis'' på [[Isabela i Galápagos-øygruppa|Isabela]] Marine Iguana (A. c. cristatis), male, Fernandina Island.jpg|''A. c. cristatus'' på [[Fernandina i Galápagos-øygruppa|Fernandina]] Marine Iguana (A. c. hassi), male, Santa Cruz Island.jpg|''A. c. hassi'' på [[Santa Cruz i Galápagos-øygruppa|Santa Cruz]] Dry landing excursion to Isla Lobos - Amblyrhynchus cristatus - Marine iguana (16503527890).jpg|''A. c. mertensi'' på Isla Lobos, utanfor [[San Cristóbal i Galápagos-øygruppa|San Cristóbal]] Marine Iguana (A. c. nanus), male, Genovesa Island.jpg|''A. c. nanus'' på [[Genovesa i Galápagos-øygruppa|Genovesa]] Marine-Iguana-Espanola.jpg|''A. c. venustissimus'' på [[Española i Galápagos-øygruppa|Española]] Marine Iguana (A. c. mertensi), Santiago Island, Ecuador.jpg|''A. c. wikelskii'' på [[Santiago i Galápagos-øygruppa|Santiago]] Marine Iguana (Amblyrhynchus cristatus) feeding underwater off Fernandina Island, Galápagos Islands.jpg|Haviguan beitar på algar ved øya Fernandina </gallery> == Kjelder == {{reflist|2|refs= <ref name="iucn">{{Cite journal |author=Nelson, K. |author2=Snell, H. |author3=Wikelski, M. |name-list-style=amp |title=''Amblyrhynchus cristatus'' |journal=The IUCN Red List of Threatened Species |volume=2020 |page=e.T1086A3222951 |date=2020 |doi=10.2305/IUCN.UK.2020-2.RLTS.T1086A177552193.en |doi-access=free }}</ref> <ref name=arkive>{{cite web | title = Galapagos Marine Iguana | url = http://www.arkive.org/galapagos-marine-iguana/amblyrhynchus-cristatus/ | publisher = ARKive | access-date = 27. september 2026 | archive-url = https://web.archive.org/web/20161124025939/http://www.arkive.org/galapagos-marine-iguana/amblyrhynchus-cristatus/ | archive-date = 24. november 2016 }}</ref> <ref name=cornell>{{Kjelde www |tittel=Marine Iguanas |url=https://www.geo.cornell.edu/geology/GalapagosWWW/MarineIguanas.html |utgjevar=Cornell University |vitja=27. september 2026 |arkiv_url=http://www.geo.cornell.edu/geology/GalapagosWWW/MarineIguanas.html |arkivdato=2. april 2019}}</ref> <ref name=Wikelski2004>{{cite journal |author1=Wikelski, M. |author2=Nelson, K. |year=2004 |title=Conservation of Galápagos Marine Iguanas (Amblyrhynchus cristatus) |url=https://journals.ku.edu/iguana/article/view/17148 |journal=Iguana |volume=11 |issue=4 |pages=189–197 }}</ref> <ref name=Miralles2017>{{cite journal |author=Miralles |author2=Macleod |author3=Rodríguez |author4=Ibáñez |author5=Jiménez-Uzcategui |author6=Quezada |author7=Vences |author8= Steinfartz |name-list-style=amp| year=2017 |title=Shedding Light On the Imps of Darkness: An Integrative Taxonomic Revision of the Galápagos Marine Iguanas (Genus Amblyrhynchus) |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=XX |issue=3 |pages=1–33 |doi=10.1093/zoolinnean/zlx007| doi-access=free }}</ref> <ref name=GalConservancy>{{cite web| url=https://www.galapagos.org/about_galapagos/about-galapagos/biodiversity/reptiles/ |title=Iguanas and Lizards |publisher=Galapagos Conservancy |access-date=27. september 2026}}</ref> }} {{refopning}} * ''Denne artikkelen er ei omsetjing av innleinga til «[[:en:Marine iguana|Marine iguana]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 27. september 2026'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonscat}} {{artslenkjer}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Øgler]] [[Kategori:Iguanar]] [[Kategori:Dyr i Sør-Amerika]] [[Kategori:Dyr i Mellom-Amerika]] 2rkhia5eye8h5dx44vvzkpcm16hnyaf 0 434539 3674907 2026-09-27T06:06:14Z Roarjo 183 Omdirigerer til [[Haviguan]] 3674907 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Haviguan]] 86tfcbzrzdwvjfd6iq1xayz00hq3y0a 0 434540 3674917 2026-09-27T08:07:39Z Ranveig 39 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:no:Special:Redirect/revision/25669224|Biomasse]]» 3674917 wikitext text/x-wiki '''Biomasse''' viser til den totale vekta av [[Livet|levande organismar]] i ein viss samanheng. I [[biologi]] blir omgrepet nytta for å oppgje [[Bestand|bestanden]] av organismar av ein bestemt type eller på ein gjeven stad, men uttrykket blir òg nytta som generell nemning på brensle frå tre og plantar, gjødsel, skogsavfall og brenntorv til bruk i oppvarming. == Omgrepsavklaring == Biomasse er massen til levande organismar, og omgrepet dekkar alt frå muskelvev til organ i eit dyr, eller delar av ein plante, til dømes biomassen av lauv. Ein kan òg snakka om biomassen til eit individ, av alle individ av ein art, delar av eit [[økosystem]], til dømes biomassen frå alt plankton i ein [[innsjø]], biomassen til alle boreale [[skogar]] eller omgrepet kan brukast på eit planetarisk nivå, der ein kan snakka om biomassen til alle [[fotosyntetiserande]] organismar.<ref name="Smil">{{Cite book |last=Smil, Vaclav |url=https://vaclavsmil.com/2012/12/21/harvesting-the-biosphere-what-we-have-taken-from-nature |title=Harvesting the Biosphere: What We Have Taken from Nature |date=2013 |publisher=MIT Press |isbn=978-0-262-31227-1 |page=13–20 |language=engelsk |access-date=2024-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240509182636/https://vaclavsmil.com/2012/12/21/harvesting-the-biosphere-what-we-have-taken-from-nature/ |archive-date=2024-05-09}}</ref> Ein skil mellom autotrofe organismar, som kan ernæra seg sjølv, og ''heterotrofe organismar'', som skaffar seg næring ved å eta andre organismar.<ref name="Smil" /> == I biologien == Biomasse blir ofte nytta som bestandsmål på organismar der tal på individ ville vore upraktisk, til dømes mengda av artar med sterkt varierande storleik, slik som mange tre, eller der individa er svært små, slik som mengda bakteriar i eit økosystem. Ofte vil målet vera brukt om mengda på levande virke på eit gitt område, til dømes biomassen av meitemakk per kvadratkilometer dyrka mark, eller total biomasse i ein kvadratkilometer skog. Totalt biomasse på eit gitt område vil alltid vera avhengig av mengda tilgjengeleg energi for det lågaste [[Trofisk nivå|trofiske nivået]], i dei aller fleste tilfelle [[sollys]] for [[plantar]]. I ørkenar vil biomassen vera avgrensa av tilgjengeleg [[vatn]] i staden. == Biomasse som brensel == I teorien kan alt biologisk materiale nyttast som biomasse, og i dag blirskogflis, slakteavfall, halm og husdyrgødsel nytta til å produsera [[energi]]. Massen består av blant anna [[karbon]] og [[hydrogen]], og har difor stor energitettleik. Ein del biomasse kan vidareforedlast til [[biodiesel]] eller andre drivstoff. == Sjå òg == * [[Bioenergi]] == Kjelder == <references /> {{use dmy dates}}{{Autoritetsdata}} [[Kategori:Energi]] [[Kategori:Økologi]] [[Kategori:Miljø]] nhh8lr36nfp8icar8iufaqgex36ttnq 3674922 3674917 2026-09-27T09:03:37Z Ranveig 39 3674922 wikitext text/x-wiki [[Fil:Above ground biomass 2020 ESA516637.jpg|mini|Biomassekart frå ESA sitt Climate Change Initiative frå 2020.]] '''Biomasse''' er materiale danna av [[mikroorganismar]], [[plantar]] og [[dyr]].<ref>{{Cite book |title=IUPAC Compendium of Chemical Terminology |publisher=International Union of Pure and Applied Chemistry |year=2025 |edition=5. |pages=148}}</ref> Det kan visa til den totale vekta av levande organismar i ein viss samanheng. I [[biologi]] blir omgrepet nytta for å oppgje [[Bestand|bestanden]] av organismar av ein bestemt type eller på ein gjeven stad, men uttrykket blir òg nytta som generell nemning på brensle frå tre og plantar, gjødsel, skogsavfall og brenntorv til bruk i oppvarming. == Omgrepsavklaring == Biomasse er massen til levande organismar, og omgrepet dekkar alt frå muskelvev til organ i eit dyr, eller delar av ein plante, til dømes biomassen av lauv. Ein kan òg snakka om biomassen til eit individ, av alle individ av ein art, delar av eit [[økosystem]], til dømes biomassen frå alt plankton i ein [[innsjø]], biomassen til alle boreale [[skogar]] eller omgrepet kan brukast på eit planetarisk nivå, der ein kan snakka om biomassen til alle [[fotosyntetiserande]] organismar.<ref name="Smil">{{Cite book |last=Smil, Vaclav |url=https://vaclavsmil.com/2012/12/21/harvesting-the-biosphere-what-we-have-taken-from-nature |title=Harvesting the Biosphere: What We Have Taken from Nature |date=2013 |publisher=MIT Press |isbn=978-0-262-31227-1 |page=13–20 |language=engelsk |access-date=2024-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240509182636/https://vaclavsmil.com/2012/12/21/harvesting-the-biosphere-what-we-have-taken-from-nature/ |archive-date=2024-05-09}}</ref> Ein skil mellom autotrofe organismar, som kan ernæra seg sjølv, og ''heterotrofe organismar'', som skaffar seg næring ved å eta andre organismar.<ref name="Smil" /> == I biologien == Biomasse blir ofte nytta som bestandsmål på organismar der tal på individ ville vore upraktisk, til dømes mengda av artar med sterkt varierande storleik, slik som mange tre, eller der individa er svært små, slik som mengda bakteriar i eit økosystem. Ofte vil målet vera brukt om mengda på levande virke på eit gitt område, til dømes biomassen av meitemakk per kvadratkilometer dyrka mark, eller total biomasse i ein kvadratkilometer skog. Eit estimat frå 2017 av den totale mengda biomasse i [[biosfæren]] var kring 550 gigatonn karbon. Ein stor del av dette var landbaserte plantar (kring 450 Gt C).<ref>{{Cite journal |last=Bar-On |first=Yinon M. |last2=Philips |first2=Rob |last3=Milo |first3=Ron |date=2017 |title=The biomass distribution on Earth |url=http://www.pnas.org/cgi/doi/10.1073/pnas.1711842115 |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |volume=115 |issue=25 |pages=1}}</ref> Totalt biomasse på eit gitt område vil alltid vera avhengig av mengda tilgjengeleg energi for det lågaste [[Trofisk nivå|trofiske nivået]], i dei aller fleste tilfelle [[sollys]] for [[plantar]]. I ørkenar vil biomassen vera avgrensa av tilgjengeleg [[vatn]] i staden. == Biomasse som brensle == [[Fil:Wood pellet production.jpg|mini|Omdanning av tremateriale til pellets.]] Biomasse kan vera fornybart organisk materiale som kan nyttast som brensle, anten for å avgje varme direkte eller omforma til væske eller gass. I teorien kan alt biologisk materiale nyttast som biomasse, og i dag blirskogflis, slakteavfall, halm og husdyrgødsel nytta til å produsera [[energi]].<ref>{{Cite web |title=Biomass explained - U.S. Energy Information Administration (EIA) |url=https://www.eia.gov/energyexplained/biomass/ |access-date=2026-01-14 |website=www.eia.gov}}</ref> Massen består av blant anna [[karbon]] og [[hydrogen]], og har difor stor energitettleik. Ein del biomasse kan vidareforedlast til [[biodiesel]] eller andre drivstoff. == Sjå òg == * [[Bioenergi]] == Kjelder == <references /> ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Biomasse|Biomasse]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 27. september 2026.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Energi]] [[Kategori:Økologi]] [[Kategori:Miljø]] sp62lighcysbz7fbshgjyg89iwsegtu 0 434541 3674927 2026-09-27T09:50:51Z Aboubacarkhoraa 110993 Aboubacarkhoraa flytte sida [[Mamady Doumbouya]] til [[Mamadi Doumbouya]]: Feilstava tittel 3674927 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Mamadi Doumbouya]] etsmevxncwl7xw6r64pn651az8aq0og 0 434542 3674931 2026-09-27T10:16:24Z TU-nor 12071 Oppretta sida med «{{geoboks|distrikt | namn = Jihlava okres | andre namn = okres Jihlava | bilete = Telč Castle 03.jpg | bilettekst = Borga i byen [[Telč]] | kart = Map CZ - district Jihlava.PNG | karttekst = Jihlava okres innanfor regionen Vysočina kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Vysočina kraj]] | hovudstad = [[Jihlava]] | areal = 1199,24<ref name="Areal"/> | folketal = 111324 | folketal_i_år = 2…» 3674931 wikitext text/x-wiki {{geoboks|distrikt | namn = Jihlava okres | andre namn = okres Jihlava | bilete = Telč Castle 03.jpg | bilettekst = Borga i byen [[Telč]] | kart = Map CZ - district Jihlava.PNG | karttekst = Jihlava okres innanfor regionen Vysočina kraj | flagg = | symbol = | land = Tsjekkia | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]] | region = [[Vysočina kraj]] | hovudstad = [[Jihlava]] | areal = 1199,24<ref name="Areal"/> | folketal = 111324 | folketal_i_år = 2021<ref name="Folketal2021"/> }} '''Jihlava okres'''{{mrk|[[tsjekkisk]] ''okres Jihlava''}} er eit [[Distrikt i Tsjekkia|distrikt]] (tsjekkisk ''okres'', fleirtal ''okresy'') i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Vysočina kraj]] i [[Tsjekkia]].<ref name ="129/2000"/> Det ligg sentralt i regionen og grenser i sørvest mot [[Sør-Böhmen]]. == Administrativ inndeling == Distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,<ref name="320/2002"/> men dei har framleis ein funksjon for aktivitetane til ulike etatar og for statistiske føremål. Det administrative ansvaret til distrikta vart ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').<ref name ="128/2000"/> Dei administrative områda til kommunar med utvida fullmakter i Jihlava okres: * [[Jihlava|Jihlava SO]] * [[Telč|Telč SO]] ==Folketal i distriktet== Folketalet i distriktet i dei siste folketeljingane: {| class="wikitable"; style=text-align:right; |- ! !! Folketal 2001<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2011<ref name ="Historisk folketal"/> !! Folketal 2021<ref name ="Folketal2021"/> |- | style=text-align:left; | [[Jihlava|Jihlava SO]] || 96 444 || 97 904 || 98 782 |- | style=text-align:left; | [[Telč|Telč SO]] || 13 814 || 13 036 || 12 542 |- ! Jihlava okres !style=text-align:right; | 110 258{{mrk|name=a|Innrekna kommunen Věžnice, som seinare er overført til det administrative området til [[Havlíčkův Brod]].}} !style=text-align:right; | 110 940{{mrk|name=a}} !style=text-align:right; | 111 324 |- |} ===Byar i distriktet=== Tabellen viser bykommunane i distriktet. Bykommunar med utvida fullmakter er utheva. {| class="wikitable"; style=text-align:right; ! By !! Folketal 2021<ref name="Folketal2021"/> |- |} ==Merknader== {{merknadar}} == Kjelder == <references> <ref name="128/2000">{{cite web |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="129/2000">{{cite web |title=Zákon č. 129/2000 Sb.: Zákon o krajích (krajské zřízení) («Lov av 15.05.2000 om regionar (etablering av regionar)») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-129 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name="320/2002">{{cite web |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene») |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320 |website=zakonyprolidi.cz |language=cs |access-date=2026-08-22 }}</ref> <ref name ="Areal">{{Kjelde www |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&vSel=1 |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Historisk folketal">{{Kjelde www |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0 |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> <ref name ="Folketal2021">{{Kjelde www |url=https://scitani.gov.cz/vysledky |tittel= Sčítání: Výsledky |vitja=2026-08-27 |utgjevar=Český statistický úřad}} </ref> </references> == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Distrikt i Tsjekkia|Jihlava]] [[Kategori:Vysočina kraj|Jihlava]] avqthzj3xrnu4qsbtzs3hbhusrwvb11 0 434543 3674932 2026-09-27T10:18:21Z Ranveig 39 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:en:Special:Redirect/revision/1369350893|Cirsium spinosissimum]]» 3674932 wikitext text/x-wiki '''''Cirsium spinosissimum''''' er ein europeisk [[Tistel|tistelart]] som veks i tørre, steinete område. Han finst i [[Frankrike]], [[Italia]], [[Tyskland]], [[Sveits]], [[Austerrike]] og på [[Balkan]].<ref name="jacquie">[http://luirig.altervista.org/flora/taxa/index1.php?scientific-name=cirsium+spinosissimum Altervista Flora Italiana, Cardo spinosissimo, Spiniest Thistle, ''Cirsium spinosissimum'' (L.) Scop.]</ref> Planten blir mellom 20 og 80 cm høg. Blada, stenglane og sidene av blomekorga har lange, skarpe tornar. Blomane er off-white og har av og til eit lilla skjær. == Kjelder == {{Fotnoteliste}}{{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cirsium spinosissimum|Cirsium spinosissimum]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 27. september 2026.'' {{refslutt}} [[Kategori:Planteliv i Europa]] buv672bsurhm10ig2ivx98vi5z574tp 3674933 3674932 2026-09-27T10:19:04Z Ranveig 39 3674933 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja }} '''''Cirsium spinosissimum''''' er ein europeisk [[Tistel|tistelart]] som veks i tørre, steinete område. Han finst i [[Frankrike]], [[Italia]], [[Tyskland]], [[Sveits]], [[Austerrike]] og på [[Balkan]].<ref name="jacquie">[http://luirig.altervista.org/flora/taxa/index1.php?scientific-name=cirsium+spinosissimum Altervista Flora Italiana, Cardo spinosissimo, Spiniest Thistle, ''Cirsium spinosissimum'' (L.) Scop.]</ref> Planten blir mellom 20 og 80 cm høg. Blada, stenglane og sidene av blomekorga har lange, skarpe tornar. Blomane er off-white og har av og til eit lilla skjær. == Kjelder == {{Fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cirsium spinosissimum|Cirsium spinosissimum]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 27. september 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * {{artslenkjer}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Planteliv i Europa]] pew0myobkoqmp2al3blslusjcwywj3v 3674934 3674933 2026-09-27T10:19:14Z Ranveig 39 la til [[Kategori:Korgplantefamilien]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3674934 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja }} '''''Cirsium spinosissimum''''' er ein europeisk [[Tistel|tistelart]] som veks i tørre, steinete område. Han finst i [[Frankrike]], [[Italia]], [[Tyskland]], [[Sveits]], [[Austerrike]] og på [[Balkan]].<ref name="jacquie">[http://luirig.altervista.org/flora/taxa/index1.php?scientific-name=cirsium+spinosissimum Altervista Flora Italiana, Cardo spinosissimo, Spiniest Thistle, ''Cirsium spinosissimum'' (L.) Scop.]</ref> Planten blir mellom 20 og 80 cm høg. Blada, stenglane og sidene av blomekorga har lange, skarpe tornar. Blomane er off-white og har av og til eit lilla skjær. == Kjelder == {{Fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cirsium spinosissimum|Cirsium spinosissimum]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 27. september 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * {{artslenkjer}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Planteliv i Europa]] [[Kategori:Korgplantefamilien]] 6ivczg82bzwnwqy98525wdkoqnlqdt7 0 434544 3674935 2026-09-27T10:20:47Z Ranveig 39 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:en:Special:Redirect/revision/1371153680|The Nolans]]» 3674935 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkartist|alias=The Nolan Sisters|genre={{flatlist| * [[Pop music|Pop]] * [[disco]] * [[europop]] }}|aktive år={{Hlist|1974–2005|2009|2020–present}}}}'''The Nolans''' er ei engelsk-irsk jentegruppe som blei danna i [[Blackpool]] i 1974, opphavleg under namnet '''Nolan Sisters'''. Ho endra namn til The Nolans i 1980. Mellom 1979 og 1982 hadde gruppa ei rekkje hitsinglar, som «I'm in the Mood for Dancing», «Gotta Pull Myself Together», «Who's Gonna Rock You», «Attention to Me» og «Chemistry». The Nolans blei ei av dei mestseljande jentegruppene i verda, og fekk særleg suksess i Japan. I 1981 blei ho den fyrste europeiske gruppa som vann Tokyo Music Festival med «Sexy Music», og i 1991 fekk ho [[Japan Record Award]] (Tokubetsu Kikaku Shō). Gruppa blei oppløyst i 2005, men kom saman att i 2009 med fire av dei opphavlege medlemmene. Ein «avskjedsturne» var planlagd for 2013, men blei avlyst etter at [[Bernie Nolan]] døydde. Seinare blei det lansert eit reality-show med gruppa, men ho gav ikkje ut fleire album eller turnear. I 2025 døydde eit andre medlem, Linda Nolan, av brystkreft og dobbelt lungebetennelse.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.bbc.com/news/articles/c1ezlgzj4vvo|tittel=Linda Nolan: Singer dies aged 65, two decades after cancer diagnosis|språk=en-GB|verk=BBC News|vitja=2025-05-31}}</ref> I mai 2026 kunngjorde Maureen, Anne og Denise ein ettermiddag med framsyningar i Blackpool. I juni blei Coleen med systrene sine på den prestisjefulle Lifetime Contribution til Music Industry Award ved Pride of Éireann International Awards. Seremonien blei halden 20. juni på Manchester Hotel Deansgate, for å feira gruppa sine 50 år i bransjen. == Diskografi == * ''The Singing Nolans'' (1972) * ''The Nolan Sisters'' (1975) * ''20 Giant Hits'' (1978) * ''Nolan Sisters'' (1979) * ''Making Waves'' (1980) * ''Portrait'' (1982) * ''Girls Just Wanna Have Fun!'' (1984) * ''Tenderly'' (1986) * ''Playback Part 2'' (1991) * ''Rock and Rolling Idol'' (1991) * ''Tidal Wave'' (1991) * ''The Hottest Place on Earth'' (1992) * ''Please Don't'' (1992) * ''The Nolans Sing Momoe 2005'' (2005) * ''I'm in the Mood Again'' (2009) == Medlemmar == === Tidlegare medlemmar === * Maureen Nolan (1974-2009, 2020-2022) * Anne Nolan (1974-1980, 1982-2005, 2020-2022) * Coleen Nolan (1979-1994, 2009, 2020-2022) * Linda Nolan (1974-1983, 2009, 2020-2022; <small>døydde 2025</small>) * Denise Nolan (1974-1978) * Bernie Nolan (1974-1995, 2009; <small>døydde 2013</small>) === Turnerande medlemmar === * Amy Nolan (2000-2005) * Julia Duckworth (2000-2005) {| class="wikitable" ! colspan="2" |Member !1974–78 !1978–80 !1980–82 !1982–83 !1983–94 !1994–95 !1995–2000 !2000–05 !2005–08 !2009 !2010–19 !2020–22 |- | style="background:orange" | |'''Maureen'''<br /><br /><small>(1974–2009, 2020–2022)</small> | colspan="8" style="text-align:center; background:orange;" | | | colspan="1" style="text-align:center; background:orange;" | | colspan="1" | | colspan="1" style="text-align:center; background:orange;" | |- | style="background:#FDFD96" | |'''Anne'''<br /><br /><small>(1974–1980, 1982–2005, 2020–2022)</small> | colspan="2" style="text-align:center; background:#FDFD96;" | | | colspan="5" style="text-5align:center; background:#FDFD96;" | | colspan="3" | | colspan="1" style="text-align:center; background:#FDFD96;" | |- | style="background:#B4FB84" | |'''Bernie'''<br /><br /><small>(1974–1995, 2009)</small> | colspan="6" style="text-align:center; background:#B4FB84;" | | colspan="3" | | colspan="1" style="text-align:center; background:#B4FB84;" | |- | style="background:pink" | |'''Linda'''<br /><br /><small>(1974–1983, 2009, 2020–2022)</small> | colspan="4" style="text-align:center; background:pink" | | colspan="5" | | colspan="1" style="text-align:center; background:pink;" | | colspan="1" | | colspan="1" style="text-align:center; background:pink;" | |- | style="background:blue" | |'''Denise'''<br /><br /><small>(1974–1978, 2021–2022)</small> | style="text-align:center; background:blue" | | colspan="10" | | colspan="1" style="text-align:center; background:blue;" | |- | style="background:red" | |'''Coleen'''<br /><br /><small>(1980–1994, 2009, 2020–2022)</small> | colspan="2" | | colspan="3" style="text-align:center; background:red" | | colspan="4" | | colspan="1" style="text-align:center; background:red;" | | colspan="1" | | colspan="1" style="text-align:center; background:red;" | |- | style="background:purple" | |'''Amy'''<br /><br /><small>(2000–2005)</small> | colspan="7" | | colspan="1" style="text-align:center; background:purple; " | | colspan="4" | |- | style="background:brown" | |'''Julia Duckworth'''<br /><br /><small>(2000–2005)</small> | colspan="7" | | colspan="1" style="text-align:center; background:brown; " | | colspan="4" | |} == Kjelder == {{Fotnoteliste}}{{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Nolans|The Nolans]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 27. september 2026.'' {{refslutt}}{{Autoritetsdata}} [[Kategori:Musikalske syskengrupper]] [[Kategori:Musikkgrupper skipa i 1974]] [[Kategori:Engelske popgrupper]] kecq8p255oh9r50obqp0a7ao1sj919u 3674936 3674935 2026-09-27T10:21:56Z Ranveig 39 3674936 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkartist|alias=The Nolan Sisters|genre={{flatlist| * [[Popmusikk|pop]] * [[disco]] * [[europop]] }}|aktive år={{Hlist|1974–2005|2009|2020–no}}}} '''The Nolans''' er ei engelsk-irsk jentegruppe som blei danna i [[Blackpool]] i 1974, opphavleg under namnet '''Nolan Sisters'''. Ho endra namn til The Nolans i 1980. Mellom 1979 og 1982 hadde gruppa ei rekkje hitsinglar, som «I'm in the Mood for Dancing», «Gotta Pull Myself Together», «Who's Gonna Rock You», «Attention to Me» og «Chemistry». The Nolans blei ei av dei mestseljande jentegruppene i verda, og fekk særleg suksess i Japan. I 1981 blei ho den fyrste europeiske gruppa som vann Tokyo Music Festival med «Sexy Music», og i 1991 fekk ho [[Japan Record Award]] (Tokubetsu Kikaku Shō). Gruppa blei oppløyst i 2005, men kom saman att i 2009 med fire av dei opphavlege medlemmene. Ein «avskjedsturne» var planlagd for 2013, men blei avlyst etter at [[Bernie Nolan]] døydde. Seinare blei det lansert eit reality-show med gruppa, men ho gav ikkje ut fleire album eller turnear. I 2025 døydde eit andre medlem, Linda Nolan, av brystkreft og dobbelt lungebetennelse.<ref>{{Kjelde www|url=https://www.bbc.com/news/articles/c1ezlgzj4vvo|tittel=Linda Nolan: Singer dies aged 65, two decades after cancer diagnosis|språk=en-GB|verk=BBC News|vitja=2025-05-31}}</ref> I mai 2026 kunngjorde Maureen, Anne og Denise ein ettermiddag med framsyningar i Blackpool. I juni blei Coleen med systrene sine på den prestisjefulle Lifetime Contribution til Music Industry Award ved Pride of Éireann International Awards. Seremonien blei halden 20. juni på Manchester Hotel Deansgate, for å feira gruppa sine 50 år i bransjen. == Diskografi == * ''The Singing Nolans'' (1972) * ''The Nolan Sisters'' (1975) * ''20 Giant Hits'' (1978) * ''Nolan Sisters'' (1979) * ''Making Waves'' (1980) * ''Portrait'' (1982) * ''Girls Just Wanna Have Fun!'' (1984) * ''Tenderly'' (1986) * ''Playback Part 2'' (1991) * ''Rock and Rolling Idol'' (1991) * ''Tidal Wave'' (1991) * ''The Hottest Place on Earth'' (1992) * ''Please Don't'' (1992) * ''The Nolans Sing Momoe 2005'' (2005) * ''I'm in the Mood Again'' (2009) == Medlemmar == === Tidlegare medlemmar === * Maureen Nolan (1974-2009, 2020-2022) * Anne Nolan (1974-1980, 1982-2005, 2020-2022) * Coleen Nolan (1979-1994, 2009, 2020-2022) * Linda Nolan (1974-1983, 2009, 2020-2022; <small>døydde 2025</small>) * Denise Nolan (1974-1978) * Bernie Nolan (1974-1995, 2009; <small>døydde 2013</small>) === Turnerande medlemmar === * Amy Nolan (2000-2005) * Julia Duckworth (2000-2005) {| class="wikitable" ! colspan="2" |Member !1974–78 !1978–80 !1980–82 !1982–83 !1983–94 !1994–95 !1995–2000 !2000–05 !2005–08 !2009 !2010–19 !2020–22 |- | style="background:orange" | |'''Maureen'''<br /><br /><small>(1974–2009, 2020–2022)</small> | colspan="8" style="text-align:center; background:orange;" | | | colspan="1" style="text-align:center; background:orange;" | | colspan="1" | | colspan="1" style="text-align:center; background:orange;" | |- | style="background:#FDFD96" | |'''Anne'''<br /><br /><small>(1974–1980, 1982–2005, 2020–2022)</small> | colspan="2" style="text-align:center; background:#FDFD96;" | | | colspan="5" style="text-5align:center; background:#FDFD96;" | | colspan="3" | | colspan="1" style="text-align:center; background:#FDFD96;" | |- | style="background:#B4FB84" | |'''Bernie'''<br /><br /><small>(1974–1995, 2009)</small> | colspan="6" style="text-align:center; background:#B4FB84;" | | colspan="3" | | colspan="1" style="text-align:center; background:#B4FB84;" | |- | style="background:pink" | |'''Linda'''<br /><br /><small>(1974–1983, 2009, 2020–2022)</small> | colspan="4" style="text-align:center; background:pink" | | colspan="5" | | colspan="1" style="text-align:center; background:pink;" | | colspan="1" | | colspan="1" style="text-align:center; background:pink;" | |- | style="background:blue" | |'''Denise'''<br /><br /><small>(1974–1978, 2021–2022)</small> | style="text-align:center; background:blue" | | colspan="10" | | colspan="1" style="text-align:center; background:blue;" | |- | style="background:red" | |'''Coleen'''<br /><br /><small>(1980–1994, 2009, 2020–2022)</small> | colspan="2" | | colspan="3" style="text-align:center; background:red" | | colspan="4" | | colspan="1" style="text-align:center; background:red;" | | colspan="1" | | colspan="1" style="text-align:center; background:red;" | |- | style="background:purple" | |'''Amy'''<br /><br /><small>(2000–2005)</small> | colspan="7" | | colspan="1" style="text-align:center; background:purple; " | | colspan="4" | |- | style="background:brown" | |'''Julia Duckworth'''<br /><br /><small>(2000–2005)</small> | colspan="7" | | colspan="1" style="text-align:center; background:brown; " | | colspan="4" | |} == Kjelder == {{Fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Nolans|The Nolans]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 27. september 2026.'' {{refslutt}} {{use dmy dates}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Musikalske syskengrupper]] [[Kategori:Musikkgrupper skipa i 1974]] [[Kategori:Engelske popgrupper]] sdbnsxbxvc9kb89q05kaxaznmvbnyh8