Arbeidarane si ungdomsfylking

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="nn">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>nnwiki</dbname>
    <base>https://nn.wikipedia.org/wiki/Hovudside</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Filpeikar</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Spesial</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Diskusjon</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Brukar</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Brukardiskusjon</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedia-diskusjon</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fil</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Fildiskusjon</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki-diskusjon</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Mal</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Maldiskusjon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hjelp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hjelpdiskusjon</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategori</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategoridiskusjon</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Tema</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Temadiskusjon</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">Undertekstar</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">Undertekstdiskusjon</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Moduldiskusjon</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Arrangement</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Arrangementsdiskusjon</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Arbeidarane si ungdomsfylking</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5007</id>
    <revision>
      <id>3679880</id>
      <parentid>3650595</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:20:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Patandor</username>
        <id>144836</id>
      </contributor>
      <comment>Fawzi Warsame</comment>
      <origin>3679880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4532" sha1="hwb2gvo6qgvg961gwabf5uhm7mmyvii" xml:space="preserve">{{Infoboks politisk parti
|partifarge1=#e62929
|ideologi=[[Sosialdemokrati]]&lt;ref name=vedtekter2020-2022&gt;{{URL|https://auf.no/wp-content/uploads/2020/10/vedtekter-2020-2022.pdf|Vedtekter 2020-2022 }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[Demokratisk sosialisme]]&lt;ref name=vedtekter2020-2022&gt;{{URL|https://auf.no/wp-content/uploads/2020/10/vedtekter-2020-2022.pdf|Vedtekter 2020-2022 }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[Inkluderende feminisme]]&lt;ref name=vedtekter2020-2022 /&gt;&lt;br /&gt;[[Antirasisme]]&lt;ref name=vedtekter2020-2022 /&gt;
|generalsekretær=[[Jan Halvor Vaag Endrerud]]
|forkorting=AUF
|partileiar=[[Fawzi Warsame]]
|oppretta=1927|
partiavis=Frihet}}
'''Arbeidarane si ungdomsfylking (AUF)''' er ungdomsorganisasjonen til [[Arbeidarpartiet]]. Organisasjonen blei danna i 1927. Organisasjonen har som formål å kjempa for [[demokratisk sosialisme]], og baserer politikken sin på verdiane fridom, likskap og solidaritet. 

AUF er den største politiske [[ungdomsorganisasjon]]en i Noreg, med 13 942 medlemmer per 31. desember 2025.&lt;ref&gt;{{Kilde www|url=https://www.dagsavisen.no/nyheter/auf-hadde-medlemsvekst-pa-64-prosent-i-fjor/10166851|tittel=AUF hadde medlemsvekst på 64 prosent i fjor|besøksdato=|dato=24.01.2026|språk=nn-NO|verk=Dagsavisen|sitat=AUF har nå 13.942 medlemmer, mot 8.488 ved utgangen av 2024. Det er den største årlige medlemsveksten som er registrert i organisasjonens systemer siden 2008, både i prosent og i absolutte tall, skriver FriFagbevegelse.}}&lt;/ref&gt;  Fleire toppar i Arbeidarpartiet har vore leiarar i AUF, mellom anna [[Trond Giske]], [[Jens Stoltenberg]] og [[Thorbjørn Jagland]]. 
Sidan det 59. ordinære landsmøtet til AUF i oktober 2024 har [[Gaute Børstad Skjervø|Gaute Skjervø]] vore leiar.

Særleg etter 1960 har AUF ofte vore meir politisk radikale enn moderpartiet, mellom anna i utanrikspolitikken og miljøpolitikken. Dette gjeld ikkje minst under [[EU-striden|EF- og EU-striden]] i 1972 og 1994, da AUF begge gonger tok standpunkt mot norsk medlemskap medan Arbeidarpartiet i regjeringsposisjon arbeidde for medlemskap. AUF var sentrale i opprettinga både av AIK i 1972 og [[Sosialdemokratar mot EU]] i 1994.

AUF har også engasjert seg sterkt i internasjonalt solidaritetsarbeid og i saker som kampen mot [[apartheid]] og for rettane til [[palestinar]]ane. Dei har hatt omfattande internasjonalt samarbeid gjennom IUSY (International Union of Socialist Youth).

== Historie ==
AUF blei danna i 1927 ved at ungdomsorganisasjonane til Det norske arbeiderpartiet og [[Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti]] slo seg saman. Til saman hadde AUF kring 10 000 medlemmar, og voks til om lag det tredobbelte i åra fram til [[den andre verdskrigen]].

I etterkrigstida har medlemstalet vore lågare. Frå 1934 dreiv AUF nært samarbeid med dei sosialdemokratiske ungdomsforbunda i Sverige og Danmark og meldte seg i 1937 inn i [[Sosialistisk ungdomsinternasjonale]]. Organisasjonen blei oppløyst saman med dei politiske partia 25. september 1940, men blei raskt reorganisert ved frigjeringa i 1945.

Kjente politikarar som [[Bjartmar Gjerde]], [[Reiulf Steen]], [[Bjørn Tore Godal]], [[Rune Gerhardsen]], [[Sissel Rønbeck]], [[Thorbjørn Jagland]], [[Jens Stoltenberg]], [[Turid Birkeland]], [[Trond Giske]] og [[Anniken Huitfeldt]] har alle vore leiarar i AUF. Leiarar dei seinare åra har vore Eva Kristin Hansen (2000–2002), Gry Larsen (2002–2006), Martin Henriksen (2006–2010) og Eskil Pedersen (2010–2014).

AUF gjev ut ungdomsavisa ''Praksis'', tidlegare ''Arbeiderungdommen'' (1953–1973 ''Fritt Slag''). Til 100-årsjubileet for ungdomsorganisasjonen i 2003 kom jubileumsboka ''Partiets salt''.

== AUF-skandalen ==
Våren 1998 blei to framståande medlemmar av AUF, blant dei ein [[Stortingsrepresentant]] for [[AP]], dømd til fengelsstraffer for omfattande juksing med medlemslister, for å motta urettmessig stor offentleg støtte. Dei to hevda at triksinga var ein etablert praksis som hadde pågått gjennom fleire tiår, også bland andre ungdomsparti og organisasjonar.

Andre ting er den store juksinga med medlemmar som dei kalla «intromedlemmar». Desse var eigentleg ikkje medlemmar, men blei verva til eit teoretisk medlemskap, og var ikkje medlemmar i praksis.

== Kjelder ==
{{refstart}}
*{{snl|AUF|AUF|av = Olav Garvik og Anne Marit Godal}}
{{refslutt}}

== Bakgrunnsstoff ==
* {{offisiell nettstad}}

{{Politiske ungdomsparti i Noreg}}
{{AUF-leiarar}}
{{samfunnsspire}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Norske politiske ungdomsfylkingar]]
[[Kategori:AUF]]
[[Kategori:Skipingar i 1927]]</text>
      <sha1>hwb2gvo6qgvg961gwabf5uhm7mmyvii</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679892</id>
      <parentid>3679880</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T17:16:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Flikk</comment>
      <origin>3679892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4551" sha1="jdr8y6cg1t2pcfzx81e36a5v65olsg8" xml:space="preserve">{{Infoboks politisk parti
|partifarge1=#e62929
|ideologi=[[Sosialdemokrati]]&lt;ref name=vedtekter2020-2022&gt;{{URL|https://auf.no/wp-content/uploads/2020/10/vedtekter-2020-2022.pdf|Vedtekter 2020-2022 }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[Demokratisk sosialisme]]&lt;ref name=vedtekter2020-2022&gt;{{URL|https://auf.no/wp-content/uploads/2020/10/vedtekter-2020-2022.pdf|Vedtekter 2020-2022 }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[Inkluderande feminisme]]&lt;ref name=vedtekter2020-2022 /&gt;&lt;br /&gt;[[Antirasisme]]&lt;ref name=vedtekter2020-2022 /&gt;
|generalsekretær=[[Jan Halvor Vaag Endrerud]]
|forkorting=AUF
|partileiar=[[Fawzi Warsame]]
|oppretta=1927|
partiavis=Frihet}}
'''Arbeidarane si ungdomsfylking (AUF)''' er ungdomsorganisasjonen til [[Arbeidarpartiet]]. Organisasjonen blei danna i 1927. Organisasjonen har som formål å kjempa for [[demokratisk sosialisme]], og baserer politikken sin på verdiane fridom, likskap og solidaritet. 

AUF er den største politiske [[ungdomsorganisasjon]]en i Noreg, med 13 942 medlemmer per 31. desember 2025.&lt;ref&gt;{{Kilde www|url=https://www.dagsavisen.no/nyheter/auf-hadde-medlemsvekst-pa-64-prosent-i-fjor/10166851|tittel=AUF hadde medlemsvekst på 64 prosent i fjor|besøksdato=|dato=2026-01-24|språk=nn-NO|verk=Dagsavisen|sitat=AUF har nå 13.942 medlemmer, mot 8.488 ved utgangen av 2024. Det er den største årlige medlemsveksten som er registrert i organisasjonens systemer siden 2008, både i prosent og i absolutte tall, skriver FriFagbevegelse.}}&lt;/ref&gt;  Fleire toppar i Arbeidarpartiet har vore leiarar i AUF, mellom anna [[Trond Giske]], [[Jens Stoltenberg]] og [[Thorbjørn Jagland]]. 
Sidan det 59. ordinære landsmøtet til AUF i oktober 2024 har [[Gaute Børstad Skjervø|Gaute Skjervø]] vore leiar.

Særleg etter 1960 har AUF ofte vore meir politisk radikale enn moderpartiet, mellom anna i utanrikspolitikken og miljøpolitikken. Dette gjeld ikkje minst under [[EU-striden|EF- og EU-striden]] i 1972 og 1994, da AUF begge gonger tok standpunkt mot norsk medlemskap medan Arbeidarpartiet i regjeringsposisjon arbeidde for medlemskap. AUF var sentrale i opprettinga både av AIK i 1972 og [[Sosialdemokratar mot EU]] i 1994.

AUF har også engasjert seg sterkt i internasjonalt solidaritetsarbeid og i saker som kampen mot [[apartheid]] og for rettane til [[palestinar]]ane. Dei har hatt omfattande internasjonalt samarbeid gjennom IUSY (International Union of Socialist Youth).

== Historie ==
AUF blei danna i 1927 ved at ungdomsorganisasjonane til Det norske arbeiderpartiet og [[Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti]] slo seg saman. Til saman hadde AUF kring 10 000 medlemmar, og voks til om lag det tredobbelte i åra fram til [[den andre verdskrigen]].

I etterkrigstida har medlemstalet vore lågare. Frå 1934 dreiv AUF nært samarbeid med dei sosialdemokratiske ungdomsforbunda i Sverige og Danmark og meldte seg i 1937 inn i [[Sosialistisk ungdomsinternasjonale]]. Organisasjonen blei oppløyst saman med dei politiske partia 25. september 1940, men blei raskt reorganisert ved frigjeringa i 1945.

Kjente politikarar som [[Bjartmar Gjerde]], [[Reiulf Steen]], [[Bjørn Tore Godal]], [[Rune Gerhardsen]], [[Sissel Rønbeck]], [[Thorbjørn Jagland]], [[Jens Stoltenberg]], [[Turid Birkeland]], [[Trond Giske]] og [[Anniken Huitfeldt]] har alle vore leiarar i AUF. Leiarar dei seinare åra har vore Eva Kristin Hansen (2000–2002), Gry Larsen (2002–2006), Martin Henriksen (2006–2010) og Eskil Pedersen (2010–2014).

AUF gjev ut ungdomsavisa ''Praksis'', tidlegare ''Arbeiderungdommen'' (1953–1973 ''Fritt Slag''). Til 100-årsjubileet for ungdomsorganisasjonen i 2003 kom jubileumsboka ''Partiets salt''.

== AUF-skandalen ==
Våren 1998 blei to framståande medlemmar av AUF, blant dei ein [[Stortingsrepresentant]] for [[AP]], dømd til fengelsstraffer for omfattande juksing med medlemslister, for å motta urettmessig stor offentleg støtte. Dei to hevda at triksinga var ein etablert praksis som hadde pågått gjennom fleire tiår, også bland andre ungdomsparti og organisasjonar.

Andre ting er den store juksinga med medlemmar som dei kalla «intromedlemmar». Desse var eigentleg ikkje medlemmar, men blei verva til eit teoretisk medlemskap, og var ikkje medlemmar i praksis.

== Kjelder ==
{{refstart}}
*{{snl|AUF|AUF|av = Olav Garvik og Anne Marit Godal}}
{{refslutt}}

== Bakgrunnsstoff ==
* {{offisiell nettstad}}

{{Politiske ungdomsparti i Noreg}}
{{AUF-leiarar}}
{{samfunnsspire}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Norske politiske ungdomsfylkingar]]
[[Kategori:AUF]]
[[Kategori:Skipingar i 1927]]</text>
      <sha1>jdr8y6cg1t2pcfzx81e36a5v65olsg8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Datamaskin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6166</id>
    <revision>
      <id>3679888</id>
      <parentid>3679748</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T16:11:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johshh</username>
        <id>122989</id>
      </contributor>
      <origin>3679888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5105" sha1="1724z4931ad0n66fi62kuao93y98hr5" xml:space="preserve">[[Fil:IBM PC 5150.jpg|mini|høgre|IBM PC 5150 med tastatur og grøn monochrome monitor (5151), køyrer MS-DOS 5.0]]
[[Fil:IBM Thinkpad R51.jpg|200px|høgre|IBM Thinkpad R51.]]
[[Fil:Computerkids.jpg|mini|høgre|Datamaskinbruk.]]
Ein '''datamaskin''' er eit apparat eller ein [[maskin]] som kan nyttast til rekning og til å kontrollere operasjonar som kan uttrykkjast med tal eller logiske uttrykk. Datamaskinar er oppbygde av komponentar som utfører enkle, velkjende oppgåver, og det er samspelet mellom desse som gjer det mogleg for datamaskinar å handsama opplysningar. Ved å [[programmering|programmere]] maskinen kan han nyttast til dømes til å løysa eit problem eller å [[simulering|simulere]] eit system.

Granskinga av teorien, utforminga og bruken av datamaskinar vert kalla ''[[informatikk]]''.

== Historie ==
Datamaskinane, eller reknemaskinar, vart utvikla over ein lang tidsbolk. Dei fyrste hjelpemidla var truleg at ein byrja å telja på fingrane. Seinare vart steinar, trepinnar, bein, osb. tekne i bruk. [[Babylonsk matematikk|Babylonarane]] nytta [[kuleramme]]r for over 4000 år sidan {{treng kjelde}} og vart seinare nytta av mellom anna [[Romarriket|romarane]] og i [[mellomalderen]] i [[Europa]]. Ei anna innretning for astronomiske utrekningar, ein [[equatorium]], vart nytta av [[Abū Ishāq Ibrāhīm al-Zarqālī]] rundt 1015

=== Mekaniske reknemaskinar ===
[[fil:Arts et Metiers Pascaline dsc03869.jpg|mini|Ein Pascaline frå 1652.]]
Ulike former for mekaniske reknemaskinar har vore konstruerte heilt sidan [[antikken]].&lt;ref&gt;{{kjelde www|url=http://www.antikythera-mechanism.gr/project/overview |tittel=Antikythera mechanism research project|arkivurl=https://web.archive.org/web/20110221204426/http://www.antikythera-mechanism.gr/project/overview |arkivdato=2011-02-21 |vitja=2013-04-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kjelde www|forfattar=Crystall, B.| url=http://www.newscientist.com/blog/technology/2007/07/programmable-robot-from-60ad.html |tittel=A programmable robot from 60 AD|nettstad= Newscientist.com|dato=2007-07-05}}&lt;/ref&gt; [[Heron av Alexandria]] konstruerte ulike mekaniske innretningar for å utføra rekneoperasjonar. [[Hipparkhos fra Nikea]], [[Klaudios Ptolemaios]], [[Abu Rayhan Biruni]] nytta ein mekanisk reknemaskin som bytta to skiver, kalla ein [[Planisfære]],  for å finna posisjonane til stjerner. [[Planisfære]] fann òg vegen til [[Europa]] og vart nytta av mellom andre [[Paolo dal Pozzo Toscanelli]].

I 1617 beskreiv [[John Napier]] ein [[Napierreknestabel|reknestabel]] som kunne utføra [[multiplikasjon]] og [[Divisjon i matematikk|divisjon]]. [[Reknestav]]en vart òg oppfunnen på 1600-talet {{treng kjelde}}. I 1623-1624 konstruerte [[Wilhelm Schickard]] ein [[astroscopium]], som utførte [[addisjon]] og [[subtraksjon]] med ein presisjon på seks desimalar. I 1624 vart maskinen øydelagt i ein brann før han var ferdig og Schickard gav opp prosjektet. [[Blaise Pascal]] arbeidde med å utvikla ein reknemaskin frå 1642 og utover. Desse maskinane utførte om var den fyrste reknemaskinen som kunne utføra alle fire rekneoperasjonane addisjon, subtraksjon multiplikasjon og divisjon og vert kalla ''Pascaline'' eller ''Pascal-kalkulator''. I 1672 konstruerte [[Gottfried Leibniz]] ein [[staffelwalze]], som òg kunne utføra alle fire rekneoperasjonane addisjon, subtraksjon multiplikasjon og divisjon. Maskinane til Schickard og Pascal var digital maskinar.

I 1820 konstruerte franskmannen [[Charles Xavier Thomas]] ein reknemaskin kalla [[Arithmometer]]. Denne maskinen vart produsert frå 1851 til 1915 og vert rekna som den fyrste praktiske reknemaskinen, så 1851 var i røynda starten på dataalderen. Frå 1851 til 1890 var dette den einaste reknemaskinen som vart produsert. I 1878 tok [[Burkhardt]] i [[Tyskland]] til å produsera ein kopi av maskinen til Thomas og i 1883 fylgde [[Layton]] i [[Storbritannia]] etter. Andre føretak fylgde etter og ein periode var det rundt 20 europeiske føretak som produserte slike maskinar. Kopiar av Tomas-maskinen vart produserte heilt fram til [[2. verdskrigen]]. Mekaniske reknemaskinar vart produserte heilt til 1970-talet. I [[Japan]] produserte [[Ryōichi Yazu]] ein reknemaskin kalla [[Yazu Arithmometer]]. Denne maskinen hadde ein presisjon på 16 siffer. Det vart produsert rundt 200 maskinar, som vart nytta av militæret og andre statlege institusjonar.

=== Relemaskinar ===
Reknemaskinar basert på elektromekaniske [[Relé|relebrytarar]] vart konstruerte av mellom anna tyskaren [[Conrad Zuse]].

=== Elektroniske analoge reknemaskinar ===
Analoge reknemaskinar var baserte på nettverk av [[operasjonsforsterkar]]ar som kunne gjera vanlege matematiske operasjonar som addisjon, subtraksjon, [[Integrator|integrasjon]] og [[Derivator|derivasjon]] av elektriske signal.

=== Digitale datamaskinar ===
[[Alan Turing]] fann ut kva for problem dette galdt, og grunnla med det [[teoretisk informatikk]]. I [[USA]] vart [[ENIAC]] bygd på byrjinga av 1940-talet.

== Referansar ==
{{Kjeldeliste}}{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Datamaskinar| ]]
[[Kategori:Maskinvare]]</text>
      <sha1>1724z4931ad0n66fi62kuao93y98hr5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hermine Grang</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20119</id>
    <revision>
      <id>3679882</id>
      <parentid>3542499</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:19:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-55980-84</username>
        <id>160107</id>
      </contributor>
      <comment>bahar liker å lukte på føttene til hermine</comment>
      <origin>3679882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2555" sha1="obtt0ua31ywabo5zzchen6vb1enqyif" xml:space="preserve">[[Fil:Emma Watson 2012 Shankbone.JPG|150px|thumb|[[Emma Watson]] spelar Hermine Grang i filmatiseringa av Harry Potter-serien, 2012.]]
'''Hermine Grang''', (engelsk: '''Hermione Granger'''), er ein av hovudpersonane i historiene om trollmannen [[Harry Potter]], forfatta av [[J.K. Rowling]].bahar liker å lukte på føttene til hermine

Grang med sitt store brune hår er ein av Harry sine beste vener på trollmannsskulen [[Galtvort]]. I historiene er ho ein puggehest og stadig den flinkaste i årskullet deira. Foreldra til Hermine Grang er begge heilt umagiske [[tannlege|tannlegar]]. Hermine er altså [[gompefødt]], men er likevel flinkare til å utføra [[magi]] enn medelevar som kjem frå reine magikarfamiliar.

Rollefiguren Hermine Grang vert i filmatiseringane av bøkene spelt av [[Emma Watson]].
== ''Hermine Grang'' på andre språk ==
* Engelsk: Hermione Granger
* Bulgarsk: Хърмаяни Грейнджър
* Kinesisk (forenkla): 赫敏·格兰杰
* Kinesisk (tradisjonell): 妙麗·格蘭杰 (Mìao-lì Gé-lán-jíe)
* Tsjekkisk: Hermiona Grangerová
* Dansk: Hermione Granger
* Nederlandsk: Hermelien Griffel
* Tysk: Hermine Granger
* Moderne gresk: Ερμιόνη Γκρέιντζερ
* Japansk: Hermione Granger (ハーマイオニー・グレンジャー Haamaioni Gurenjaa)
* Latvisk: Hermione Grendžera
* Polsk: Hermiona Granger
* Russisk: Гермиона Грэйнджер (Germiona Greyndzher)
* Walisisk: Hermione Granger

== Skeivskank ==
Skeivskank er Hermines kjæledyr. Ho kjøper den oransje katten i Diagonallmenningen i den tredje boka, ''Fangen fra Azkaban''. På andre språk heiter &quot;Skeivskank&quot;;
* [[Skeivskank]]
** Engelsk: ''Crookshanks''
** Bulgarsk: ''Крукшанкс'' (Krukshanks)
** Kinesisk (PRC): 克魯克山
** Kinesisk (Taiwansk): 歪腿
** Tsjekkisk: Křivonožka
** Dansk: ''Skævben''
** Nederlandsk: ''Knikkebeen''
** Finsk: ''Koukkujalka''
** Fransk: ''Pattenrond''
** Tysk: ''Krummbein''
** Moderne gresk: ''&amp;#931;&amp;#964;&amp;#961;&amp;#945;&amp;#946;&amp;#959;&amp;#960;&amp;#972;&amp;#948;&amp;#945;&amp;#961;&amp;#959;&amp;#962;''
** Ungarsk: &quot;Csámpás&quot;
** Islandsk: ''Skakklappi''
** Indonesisk: ''Crookshanks''
** Italiensk: ''Grattastinchi''
** Japansk: ''Crookshanks'' (''kurukkushankusu'', クルックシャンクス)
** Latvisk: ''Bl&amp;#275;&amp;#382;k&amp;#257;jis''
** Polsk: ''Krzywo&amp;#322;ap''
** Portugisisk (Brasil): ''Bichento''
** Portugisisk : ''Crookshanks''
** Serbisk: ''Kruškens''
** Slovakisk: ''Krivolab''
** Svensk: ''Krumben''
** Thai: ''ครุกแชงกส์''

[[Kategori:Personar i Harry Potter-serien]]</text>
      <sha1>obtt0ua31ywabo5zzchen6vb1enqyif</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679887</id>
      <parentid>3679882</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T16:05:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johshh</username>
        <id>122989</id>
      </contributor>
      <comment>Rullar attende versjon [[Special:Diff/3679882|3679882]] av [[Special:Contributions/~2026-55980-84|~2026-55980-84]] ([[User talk:~2026-55980-84|diskusjon]])</comment>
      <origin>3679887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2510" sha1="asp708gmquwqtonfmvq0q9kvy03dsix" xml:space="preserve">[[Fil:Emma Watson 2012 Shankbone.JPG|150px|thumb|[[Emma Watson]] spelar Hermine Grang i filmatiseringa av Harry Potter-serien, 2012.]]
'''Hermine Grang''', (engelsk: '''Hermione Granger'''), er ein av hovudpersonane i historiene om trollmannen [[Harry Potter]], forfatta av [[J.K. Rowling]].

Grang med sitt store brune hår er ein av Harry sine beste vener på trollmannsskulen [[Galtvort]]. I historiene er ho ein puggehest og stadig den flinkaste i årskullet deira. Foreldra til Hermine Grang er begge heilt umagiske [[tannlege|tannlegar]]. Hermine er altså [[gompefødt]], men er likevel flinkare til å utføra [[magi]] enn medelevar som kjem frå reine magikarfamiliar.

Rollefiguren Hermine Grang vert i filmatiseringane av bøkene spelt av [[Emma Watson]].
== ''Hermine Grang'' på andre språk ==
* Engelsk: Hermione Granger
* Bulgarsk: Хърмаяни Грейнджър
* Kinesisk (forenkla): 赫敏·格兰杰
* Kinesisk (tradisjonell): 妙麗·格蘭杰 (Mìao-lì Gé-lán-jíe)
* Tsjekkisk: Hermiona Grangerová
* Dansk: Hermione Granger
* Nederlandsk: Hermelien Griffel
* Tysk: Hermine Granger
* Moderne gresk: Ερμιόνη Γκρέιντζερ
* Japansk: Hermione Granger (ハーマイオニー・グレンジャー Haamaioni Gurenjaa)
* Latvisk: Hermione Grendžera
* Polsk: Hermiona Granger
* Russisk: Гермиона Грэйнджер (Germiona Greyndzher)
* Walisisk: Hermione Granger

== Skeivskank ==
Skeivskank er Hermines kjæledyr. Ho kjøper den oransje katten i Diagonallmenningen i den tredje boka, ''Fangen fra Azkaban''. På andre språk heiter &quot;Skeivskank&quot;;
* [[Skeivskank]]
** Engelsk: ''Crookshanks''
** Bulgarsk: ''Крукшанкс'' (Krukshanks)
** Kinesisk (PRC): 克魯克山
** Kinesisk (Taiwansk): 歪腿
** Tsjekkisk: Křivonožka
** Dansk: ''Skævben''
** Nederlandsk: ''Knikkebeen''
** Finsk: ''Koukkujalka''
** Fransk: ''Pattenrond''
** Tysk: ''Krummbein''
** Moderne gresk: ''&amp;#931;&amp;#964;&amp;#961;&amp;#945;&amp;#946;&amp;#959;&amp;#960;&amp;#972;&amp;#948;&amp;#945;&amp;#961;&amp;#959;&amp;#962;''
** Ungarsk: &quot;Csámpás&quot;
** Islandsk: ''Skakklappi''
** Indonesisk: ''Crookshanks''
** Italiensk: ''Grattastinchi''
** Japansk: ''Crookshanks'' (''kurukkushankusu'', クルックシャンクス)
** Latvisk: ''Bl&amp;#275;&amp;#382;k&amp;#257;jis''
** Polsk: ''Krzywo&amp;#322;ap''
** Portugisisk (Brasil): ''Bichento''
** Portugisisk : ''Crookshanks''
** Serbisk: ''Kruškens''
** Slovakisk: ''Krivolab''
** Svensk: ''Krumben''
** Thai: ''ครุกแชงกส์''

[[Kategori:Personar i Harry Potter-serien]]</text>
      <sha1>asp708gmquwqtonfmvq0q9kvy03dsix</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brukardiskusjon:85.214.43.65</title>
    <ns>3</ns>
    <id>50716</id>
    <revision>
      <id>3679927</id>
      <parentid>259381</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:01:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brukardiskusjon:85.214.27.102</title>
    <ns>3</ns>
    <id>50937</id>
    <revision>
      <id>3679926</id>
      <parentid>259959</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:01:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brukardiskusjon:80.54.137.73</title>
    <ns>3</ns>
    <id>51006</id>
    <revision>
      <id>3679921</id>
      <parentid>260063</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:00:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brukardiskusjon:81.219.88.108</title>
    <ns>3</ns>
    <id>55379</id>
    <revision>
      <id>3679922</id>
      <parentid>289497</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:00:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brukardiskusjon:85.210.226.169</title>
    <ns>3</ns>
    <id>55545</id>
    <revision>
      <id>3679925</id>
      <parentid>289978</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:01:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Psou</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62838</id>
    <revision>
      <id>3679954</id>
      <parentid>3069470</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="720" sha1="jgmojm8xepm9hl0ixiukdi09r52dhf6" xml:space="preserve">{{Infoboks elv
 |utspring = [[Store Kaukasus]]
 |munning = [[Svartehavet]]
 |land = Russland
 |land1 = Abkhasia
 |lengd = 57
 |middelvassføring = 
 |nedslagsfelt = 420
}}
'''Psou''' ([[georgisk]] ''ფსოუ'', [[russisk]] Псоу) er ei elv vest i [[Kaukasus]], og renn nedover den sørlege sida av [[Store Kaukasus]] og dannar grensa mellom [[Abkhasia]], den sjøvstyrte republikken i [[Georgia]], og [[Russland]]. Elva munnar ut i [[Svartehavet]]. Ho har ei lengd på 57&amp;nbsp;km og eit nedslagsfelt på om lag 420&amp;nbsp;km². Psoudalen grensar til [[fjellkjeda Gagra]] i Abkhasia i aust.
{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Elvar i Russland]]
[[Kategori:Elvar i Georgia]]
[[Kategori:Elvar i Abkhasia]]</text>
      <sha1>jgmojm8xepm9hl0ixiukdi09r52dhf6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brukardiskusjon:81.222.169.100</title>
    <ns>3</ns>
    <id>63232</id>
    <revision>
      <id>3679923</id>
      <parentid>353068</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:00:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brukardiskusjon:82.150.138.109</title>
    <ns>3</ns>
    <id>63235</id>
    <revision>
      <id>3679924</id>
      <parentid>353073</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:00:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kraken</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65618</id>
    <revision>
      <id>3679983</id>
      <parentid>3671411</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:30:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Christopher676</username>
        <id>160133</id>
      </contributor>
      <origin>3679983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13072" sha1="0xtpd4o1ego27ww15gupwqah270hkds" xml:space="preserve">[[Fil:Colossal octopus by Pierre Denys de Montfort.jpg|mini|Fargelagt penneteikning av [[malakologi]]sten [[Pierre Denys dei Montfort]] frå [[1801]] bygger på skildringane til dei franske sjøfolka av ein [[kjempeblekksprut]] som gjekk til angep utanfor kysten av [[Angola]].]]
[[Fil:Carta Marina.jpeg|mini|Den svenske geistlege [[Olaus Magnus]]' fantasifulle «[[Carta Marina]]» frå [[1539]] viser ei rekke sjøuhyre i farvatna mellom Noreg og Island. Kartet er laga i Italia.]]
[[Fil:Denys de Montfort Poulpe Colossal.jpg|mini|Pierre Dénys dei Montforts ''Poulpe Colossal'' angrip eit handelsskip.]]
[[Fil:Giant octopus attacks ship.jpg|mini|Fantasifull framstilling av ein enorm blekksprut som angrip eit skip.]]
[[Fil:Twenty Thousand Leagues Under the Sea by Neuville (97284154).jpg|mini|Kjempeblekkspruten i boka til [[Jules Verne]] om Kaptein Nemo var inspirert av forteljingane om Kraken.]]
'''Elyes maskin Kraken''' eller '''Krakjen''', òg omtalt i ubestemt form '''krake''', er eit kjempestort sjøuhyre frå norsk [[folketru]] som er er påstått å vere observert langs kysten av [[Noreg]] og [[Island]].

Fabeldyret er først skildra «vitskapleg» av [[Erik Pontoppidan]] på midten av [[1700-talet]]. Andre har skildra Kraken som ein [[lindorm]] i slekt med sjøormar som [[Nessie]] frå [[Loch Ness]] i Skottland og [[Seljordsormen]] i [[Seljordvatnet]] i [[Telemark]]. Atter andre, blant anna i engelskspråkleg og moderne [[populærkultur]], har tolka kraken som ein [[kjempeblekksprut]] og bruker ordet som særnamn på eit slikt monster.

== Ordbakgrunn ==

«Krake» er eit norsk ord skal vere i slekt med ord som ''krok'' og ''krykkje'' og det [[shetland]]ske ''krekin'', som er eit [[tabunamn]] for [[kval]].&lt;ref&gt;[http://g3.spraakdata.gu.se/saob/show.phtml?filenr=1/129/32836.html Oppslagsordet «Krake» (substantivbetydning nr. 1) i ''Svensken Akademins ordbok'' (på svensk)]&lt;/ref&gt; Ordet skal stamme frå «krake» i tydinga «kroket og kleint tre» eller «tørr granstamme med nakne greiner». Det [[islandsk]]e ''kraki'' blei brukt om «tynn stong med hake på» eller «treanker med ein fastbunden stein».&lt;ref&gt;[http://g3.spraakdata.gu.se/saob/show.phtml?filenr=1/129/32838.html Oppslagsordet «Krake» (substantivtyding nr. 4) i ''Svenska Akademiens ordbok'' (på svensk)]&lt;/ref&gt; Ordet kan òg brukast i fleirtalsforma ''krakar''. For eksempel skreiv den danske forfattaren [[Thomas Christopher Bruun]] (1750-1834) tidleg på 1800-talet: «Det Diævelskab det (dvs. havet) i sin Barm udruger...Af Hayer, Orme, Kraker, Crocodiler.»,&lt;ref&gt;[http://ordnet.dk/ods/opslag?id=482176 Oppslagsordet «Krake» i ''Ordbog over det danske sprog 1700-1950'' (på dansk)]&lt;/ref&gt; mens diktaren [[Jens Baggesen]] (1764-1826) skriv «(...) omsvømmet af Fiske, Haier, og Hvaler, og Kraker, og vildt sig boltrende Marsvin.»&lt;ref&gt;[http://www.kalliope.org/digt.pl?longdid=baggesen2003011202&amp;needle=kraker#offset Jens Baggesens dikt «Første song« frå ''Danfana'' (1816)]&lt;/ref&gt;

== Kraken i litteratur og populærkultur ==

Frå [[antikken]] er det kjende fleire forteljingar om forskjellige havuhyre, mellom anna [[Skylla]], eit uhyre med seks hovud og tre rader med tenner, som nesten slukte [[Odyssevs]]. Grunnlaget for slike førestillingar kan ha vore fiskarar og sjøfolk som har sett [[kval]]ar og store [[blekksprut]]ar. På tilsvarande måte kan førestillinga om kraken som eit svært uhyre djupt i havet ha oppstått i [[mellomalderen]].

Den første skriftlege skildringa av kraken kjem frå Christen Jensøn som i 1646 gav ut ei ordsamling av norske ord, særleg funna i hans heimstad på [[Askvoll]]. Der beskriv han kraken som eit fleirarma sjødyr som dreg båtar ned til havsbotn ved å ta tak i dei med sine armar.

Hundre år seinare har den lærde, danske forfattaren og biskopen i Bergen [[Erik Pontoppidan]] d.y. (1698-1764) gjeve ut verket ''Det første Forsøg paa Norges naturlige Historie, forestillende dette Kongeriges Luft, Grund, Fjelde, Vande, Væxter, Metaller, Mineralier, Steen-arter, Dyr, Fugle, Fiske og omsider Indbyggernes Naturel, samt Sædvaner og Levemaade'' i [[København]]. Der i andre bind omtaler han kraken som «det største havuhyret i verda. Det er rundt og flatt og fullt av armar eller forgreiningar». Kraken var ei flytande øy med enorme armar som når til toppen av ein skipsmast og kan trekke store krigsskip med seg i djupet. Pontoppidan byggde skildringane sine på forteljingar frå norske fiskarar. Når det på stader der vatnet var fleire hundre meter djupt, berre viste seg å vere 40-50 meter, visste fiskarane at det var ein krake under dei. Dei meinte det kunne samle seg masse fisk på ryggen av kraken, men at dei måtte måtte passe på at det enorme dyret ikkje plutseleg kom opp til overflata og velta båtar og drog dei med seg ned.

Ei anonym ordliste frå Surnadal frå kring 1770, sannsynlegvis skriven av Søren Richart Hagerup, gjev au ei skildring av kraken som ei fisk på storleik med ei øy, utrusta med treliknande finnar som kan søkke ned ein heil båt.

I 1680 skulle ein mindre krake ha stranda på Ulvangen ved [[Dønna]], og i 1673 ein kjempekrake på minst 30 meter på vestkysten av [[Irland]].

Frå [[Vestlandet]] finst det nokre få [[segn]] om Krakjen. Den vanlegaste segna fortel om nokre fiskarar som er ute med botnsnøre. Plutseleg merkar dei at det blir grunnare og grunnare under dei. Dei forstår at det er Krakjen som er på veg opp, og dei ror til lands så fort dei berre kan.

Kraken er òg omtalt i dikta ''The Kraken'' av den engelske poeten [[Alfred Tennyson]], utgjeve i 1830. Tennyson si skildring har påverka [[Jules Verne]], som omtaler ein kjempeblekksprut i ''[[En verdensomseiling under havet]]'', utgjeve i 1870. [[Tolkien]] brukte Kraken som inspirasjon for uhyret ved inngangen til Morias miner i (1954-1955). Kraken er òg eit blekksprutmonster som opptrer i dei amerikanske eventyrfilmane om ''[[Pirates of the Carribean]]''.

Kraken er ikkje omtalt i dei norrøne [[sogene]]. Men tilsvarande dyr som [[lyngbakr]] og [[hafgufa]] er omtalt i [[Orvar-Odd|''Örvar-Odds saga'']] og i ''[[Kongsspegelen]]'' frå ca. 1250. Teksten skildrar eit massivt sjøuhyre stort som ei øy. Dyret blir sjeldan sett, og teksten spekulerer i at det berre finst eitt eller to dyr i verda. [[Carl von Linné|Carl von Linneé]] inkluderte Kraken i den første utgåva av [[Systema Naturae|''Systema Naturae'']] (1735), men i seinare utgåver er ikkje Kraken med.

=== ''The Kraken'' av Tennyson ===

Alfred Tennyson sitt dikt ''The Kraken'' skildrar kraken som ligg på botnen av havet i ein evig, draumlaus svevn inntil [[Dommedag]]:

: ''Below the thunders of the upper deep;''
: ''Far far beneath in the abysmal sea,''
: ''His ancient, dreamless, uninvaded sleep''
: ''The Kraken sleepeth: faintest sunlights flee''
: ''About his shadowy sides; above him swell''
: ''Huge sponges of millennial growth and height;''
: ''And far away into the sickly light,''
: ''From many a wondrous grot and secret cell''
: ''Unnumber'd and enormous polypi''
: ''Winnow with giant arms the slumbering green.''
: ''There hath he lain for ages, and will lie''
: ''Battening upon huge seaworms in his sleep,''
: ''Until the latter fire shall heat the deep;''
: ''Then once by man and angels to be seen,''
: ''In roaring he shall rise and on the surface die.''

=== «Kraken» omtalt i Nordisk familjebok ===

:''Kraken 1. Hor v en, ett till fabelns område hörande hafsvidunder, om hvilket E. Pontoppidan, med stöd af norska fiskares utsagor, visste förtälja sällsamma ting i &quot;Norges naturlige historie&quot; (1752- 53). Så, när fiskare någon het sommardag i vindstilla rott ut ett par mil från kusten och enligt vanlig beräkning borde påträffa 80-100 famnars djup, händer det stundom, att lodet bottnar på 20-30 famnar. Men i detta vatten stå de allra mest ymniga stim af torsk och längor. Då är man på det klara med, att kraken håller till där nere; det är han, som bildar den konstgjorda höjningen af bottnen och genom sina afsöndringar lockar dit fisk. Men om de metande märka, att kraken höjer sig, gäller det att ro undan, allt hvad tygen hålla. Efter få minuter kan då odjuret ses lyfta öfver vattenytan öfversta delen af sin kropp, hvilken på en fjärdedels mil i omkrets ter sig som en samling blindskär, behängda med vaggande, hafstånglika utväxter. Slutligen resa sig i vädret några blänkande, nedtill allt tjockare spetsar (1. fångarmar), som t. o. m. kunna visa sig höga som skeppsmaster. Efter en stund ger sig kraken åter till att sjunka, och.man får då akta sig för att råka in i den sughvirfvel, som därvid bildas. (Jfr J. Furö, &quot;Fra Ishavets kyster&quot;, s. 9 ff.). Möjligen ha jättelika hafspolyper gett anledning till denna sägen. (O. A. ö.)''&lt;ref&gt;[https://runeberg.org/nfbn/0629.html Nordisk familjebok 1911]&lt;/ref&gt;

=== Om store blautdyr i havet frå Svenska Familj-Journal 1869 ===

:''De norska fiskrarne» - berättar biskop Pontoppidan i sin naturalhistoria - »försäkra alla, utan minsta motsägelse i sina berättelser, att, då de lägga några mil ut på djupet, särskilt under de varmaste dagarne af året, synes hafvet plötsligen uppgrundas under deras båtar; och om de utkasta sank-lodet, händer det ofta, att de, i stället för 80 till 100 famnars djup, knappast finna 30. Det är kraken, som lägger sig emellan bottnen och det öfra vattnet. Vana vid detta fenomen, göra fiskrarne sina nät i ordning, vissa, att der finnes fisk i öfverflöd, i synnerhet stortorsk och gråsej, och de uppdraga dem rikligen belastade. Men om vattnets djup alltjemt förminskas, och om det tillfälliga och rörliga grundet stiger uppåt, då hafva fiskrarne ingen tid att förlora: det är ormen som vaknar, som rör på sig, som vill andas luft och utsträcka sina väldiga former i solen. Fiskrarne taga då till att ro af alla krafter, och när de omsider, på vederbörligt afstånd, kunna tryggt hvila sig, se de i sjelfva verket odjuret, som med öfra delen af sin rygg betäcker en sträcka af en och en half mil. Fiskarne, öfverraskade af uppåtstigandet, hoppa ett ögonblick i de fuktiga gropar, som äro bildade mellan upphöjningarne i djurets yttre betäckning; så utgå från denna flytande massa ett slags taggar eller lysande horn, som utbreda och resa sig, liknande med rår försedda master. Det är krakens armar; och hvilka armar! Så stor är deras styrka, att, om de fattade tågverket å ett linieskepp, de ofelbart skulle kullkasta detta. Efter att hafva dröjt en stund vid ytan, nedstiger odjuret med samma långsamhet, men faran är icke desto mindre för det fartyg, som möjligen befinner sig i grannskapet, ty i det att kraken sänker sig, sätter han så mycket vatten i rörelse, att hvirflar och strömmar uppstå, lika förfärliga som den ryktbara Malströmmen.»''&lt;ref&gt;[https://runeberg.org/famijour/1869/0158.html Svenska Familj-Journal 1869]&lt;/ref&gt;

== Andre sjøuhyre ==
[[Fil:Seljord komm.svg|mini|[[Lindorm]]ar eller sjøormer er store sjødyr kjent frå [[folketru]] og [[mytologi]]. Førestillinga om [[Seljordsormen]] er kjent frå [[Seljordsvatnet]] og prydar [[kommunevåpen]]et til [[Seljord kommune]].]]
Kraken er eitt av ei rad sjøuhyre frå gamle myter, segn og eventyr. I [[gresk mytologi]] herskar for eksempel havguden [[Poseidon]], som tilsvarer [[Neptun]] i [[romersk mytologi]], over fleire lågare havguddommar og sjømonstre. Lista viser nokre havmonster frå ulike mytologiske tradisjonar:

* [[Hydra i gresk mytologi|Hydra]], eit gresk mytologisk uhyre i form av ein slange med ni hovud
* [[Havhesten]], sjøuhyre frå norsk folketru
* [[Illuyanka]], drakeliknande sjømonster frå hettittisk mytologi
* [[Kharybdis]], altopppslukande sjøuhyre frå gresk mytologi
* [[Leviatan]], sjøuhyre frå Jobs bok i [[Det gamle testamentet]]
* [[Midgardsormen]], sjøuhyre frå norrøn mytologi
* [[Lindorm]]ar eller [[sjøorm]]ar
* [[Skylla]], gresk sjømonster kjent frå [[Odysseen]]

== Sjå og ==
* [[Hafgufa]] (havdamp)
* [[Kjempeblekksprut]]
* [[Kryptozoologi]]

== Kjelder ==
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kraken|Kraken]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}},  den 11. juli 2007.''  
{{refslutt}}
=== Fotnotar ===
{{reflist}}

== Bakgrunnsstoff ==
* [http://www.udstillinger.dnlb.dk/Fabeldyr/Fabeldyr/Kaempefisk.html Danmarks Natur- og Lægevidenskabelige Bibliotek: Kraken og andre kæmpefisk (på dansk)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051218022712/http://www.udstillinger.dnlb.dk/Fabeldyr/Fabeldyr/Kaempefisk.html |date=2005-12-18 }}
* [http://monsters.monstrous.com/kraken.htm monstrous.com: Kraken (på engelsk)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070626213121/http://monsters.monstrous.com/kraken.htm |date=2007-06-26 }} 
* [http://unmuseum.mus.pa.us/kraken.htm Lee Krystek: The Kraken (på engelsk)]
* [http://www.occultopedia.com/k/kraken.htm occultopedia.com: Kraken (på engelsk)]

[[Kategori:Fabeldyr]]
[[Kategori:Folketru]]
[[Kategori:Sjøuhyre]]
[[Kategori:Dyr i norrøn mytologi]]</text>
      <sha1>0xtpd4o1ego27ww15gupwqah270hkds</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679984</id>
      <parentid>3679983</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:34:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Christopher676</username>
        <id>160133</id>
      </contributor>
      <origin>3679984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13059" sha1="byskh6ashnembtkz0k92rq708nbx0b2" xml:space="preserve">[[Fil:Colossal octopus by Pierre Denys de Montfort.jpg|mini|Fargelagt penneteikning av [[malakologi]]sten [[Pierre Denys dei Montfort]] frå [[1801]] bygger på skildringane til dei franske sjøfolka av ein [[kjempeblekksprut]] som gjekk til angep utanfor kysten av [[Angola]].]]
[[Fil:Carta Marina.jpeg|mini|Den svenske geistlege [[Olaus Magnus]]' fantasifulle «[[Carta Marina]]» frå [[1539]] viser ei rekke sjøuhyre i farvatna mellom Noreg og Island. Kartet er laga i Italia.]]
[[Fil:Denys de Montfort Poulpe Colossal.jpg|mini|Pierre Dénys dei Montforts ''Poulpe Colossal'' angrip eit handelsskip.]]
[[Fil:Giant octopus attacks ship.jpg|mini|Fantasifull framstilling av ein enorm blekksprut som angrip eit skip.]]
[[Fil:Twenty Thousand Leagues Under the Sea by Neuville (97284154).jpg|mini|Kjempeblekkspruten i boka til [[Jules Verne]] om Kaptein Nemo var inspirert av forteljingane om Kraken.]]
'''Kraken''' eller '''Krakjen''', òg omtalt i ubestemt form '''krake''', er eit kjempestort sjøuhyre frå norsk [[folketru]] som er er påstått å vere observert langs kysten av [[Noreg]] og [[Island]].

Fabeldyret er først skildra «vitskapleg» av [[Erik Pontoppidan]] på midten av [[1700-talet]]. Andre har skildra Kraken som ein [[lindorm]] i slekt med sjøormar som [[Nessie]] frå [[Loch Ness]] i Skottland og [[Seljordsormen]] i [[Seljordvatnet]] i [[Telemark]]. Atter andre, blant anna i engelskspråkleg og moderne [[populærkultur]], har tolka kraken som ein [[kjempeblekksprut]] og bruker ordet som særnamn på eit slikt monster.

== Ordbakgrunn ==

«Krake» er eit norsk ord skal vere i slekt med ord som ''krok'' og ''krykkje'' og det [[shetland]]ske ''krekin'', som er eit [[tabunamn]] for [[kval]].&lt;ref&gt;[http://g3.spraakdata.gu.se/saob/show.phtml?filenr=1/129/32836.html Oppslagsordet «Krake» (substantivbetydning nr. 1) i ''Svensken Akademins ordbok'' (på svensk)]&lt;/ref&gt; Ordet skal stamme frå «krake» i tydinga «kroket og kleint tre» eller «tørr granstamme med nakne greiner». Det [[islandsk]]e ''kraki'' blei brukt om «tynn stong med hake på» eller «treanker med ein fastbunden stein».&lt;ref&gt;[http://g3.spraakdata.gu.se/saob/show.phtml?filenr=1/129/32838.html Oppslagsordet «Krake» (substantivtyding nr. 4) i ''Svenska Akademiens ordbok'' (på svensk)]&lt;/ref&gt; Ordet kan òg brukast i fleirtalsforma ''krakar''. For eksempel skreiv den danske forfattaren [[Thomas Christopher Bruun]] (1750-1834) tidleg på 1800-talet: «Det Diævelskab det (dvs. havet) i sin Barm udruger...Af Hayer, Orme, Kraker, Crocodiler.»,&lt;ref&gt;[http://ordnet.dk/ods/opslag?id=482176 Oppslagsordet «Krake» i ''Ordbog over det danske sprog 1700-1950'' (på dansk)]&lt;/ref&gt; mens diktaren [[Jens Baggesen]] (1764-1826) skriv «(...) omsvømmet af Fiske, Haier, og Hvaler, og Kraker, og vildt sig boltrende Marsvin.»&lt;ref&gt;[http://www.kalliope.org/digt.pl?longdid=baggesen2003011202&amp;needle=kraker#offset Jens Baggesens dikt «Første song« frå ''Danfana'' (1816)]&lt;/ref&gt;

== Kraken i litteratur og populærkultur ==

Frå [[antikken]] er det kjende fleire forteljingar om forskjellige havuhyre, mellom anna [[Skylla]], eit uhyre med seks hovud og tre rader med tenner, som nesten slukte [[Odyssevs]]. Grunnlaget for slike førestillingar kan ha vore fiskarar og sjøfolk som har sett [[kval]]ar og store [[blekksprut]]ar. På tilsvarande måte kan førestillinga om kraken som eit svært uhyre djupt i havet ha oppstått i [[mellomalderen]].

Den første skriftlege skildringa av kraken kjem frå Christen Jensøn som i 1646 gav ut ei ordsamling av norske ord, særleg funna i hans heimstad på [[Askvoll]]. Der beskriv han kraken som eit fleirarma sjødyr som dreg båtar ned til havsbotn ved å ta tak i dei med sine armar.

Hundre år seinare har den lærde, danske forfattaren og biskopen i Bergen [[Erik Pontoppidan]] d.y. (1698-1764) gjeve ut verket ''Det første Forsøg paa Norges naturlige Historie, forestillende dette Kongeriges Luft, Grund, Fjelde, Vande, Væxter, Metaller, Mineralier, Steen-arter, Dyr, Fugle, Fiske og omsider Indbyggernes Naturel, samt Sædvaner og Levemaade'' i [[København]]. Der i andre bind omtaler han kraken som «det største havuhyret i verda. Det er rundt og flatt og fullt av armar eller forgreiningar». Kraken var ei flytande øy med enorme armar som når til toppen av ein skipsmast og kan trekke store krigsskip med seg i djupet. Pontoppidan byggde skildringane sine på forteljingar frå norske fiskarar. Når det på stader der vatnet var fleire hundre meter djupt, berre viste seg å vere 40-50 meter, visste fiskarane at det var ein krake under dei. Dei meinte det kunne samle seg masse fisk på ryggen av kraken, men at dei måtte måtte passe på at det enorme dyret ikkje plutseleg kom opp til overflata og velta båtar og drog dei med seg ned.

Ei anonym ordliste frå Surnadal frå kring 1770, sannsynlegvis skriven av Søren Richart Hagerup, gjev au ei skildring av kraken som ei fisk på storleik med ei øy, utrusta med treliknande finnar som kan søkke ned ein heil båt.

I 1680 skulle ein mindre krake ha stranda på Ulvangen ved [[Dønna]], og i 1673 ein kjempekrake på minst 30 meter på vestkysten av [[Irland]].

Frå [[Vestlandet]] finst det nokre få [[segn]] om Krakjen. Den vanlegaste segna fortel om nokre fiskarar som er ute med botnsnøre. Plutseleg merkar dei at det blir grunnare og grunnare under dei. Dei forstår at det er Krakjen som er på veg opp, og dei ror til lands så fort dei berre kan.

Kraken er òg omtalt i dikta ''The Kraken'' av den engelske poeten [[Alfred Tennyson]], utgjeve i 1830. Tennyson si skildring har påverka [[Jules Verne]], som omtaler ein kjempeblekksprut i ''[[En verdensomseiling under havet]]'', utgjeve i 1870. [[Tolkien]] brukte Kraken som inspirasjon for uhyret ved inngangen til Morias miner i (1954-1955). Kraken er òg eit blekksprutmonster som opptrer i dei amerikanske eventyrfilmane om ''[[Pirates of the Carribean]]''.

Kraken er ikkje omtalt i dei norrøne [[sogene]]. Men tilsvarande dyr som [[lyngbakr]] og [[hafgufa]] er omtalt i [[Orvar-Odd|''Örvar-Odds saga'']] og i ''[[Kongsspegelen]]'' frå ca. 1250. Teksten skildrar eit massivt sjøuhyre stort som ei øy. Dyret blir sjeldan sett, og teksten spekulerer i at det berre finst eitt eller to dyr i verda. [[Carl von Linné|Carl von Linneé]] inkluderte Kraken i den første utgåva av [[Systema Naturae|''Systema Naturae'']] (1735), men i seinare utgåver er ikkje Kraken med.

=== ''The Kraken'' av Tennyson ===

Alfred Tennyson sitt dikt ''The Kraken'' skildrar kraken som ligg på botnen av havet i ein evig, draumlaus svevn inntil [[Dommedag]]:

: ''Below the thunders of the upper deep;''
: ''Far far beneath in the abysmal sea,''
: ''His ancient, dreamless, uninvaded sleep''
: ''The Kraken sleepeth: faintest sunlights flee''
: ''About his shadowy sides; above him swell''
: ''Huge sponges of millennial growth and height;''
: ''And far away into the sickly light,''
: ''From many a wondrous grot and secret cell''
: ''Unnumber'd and enormous polypi''
: ''Winnow with giant arms the slumbering green.''
: ''There hath he lain for ages, and will lie''
: ''Battening upon huge seaworms in his sleep,''
: ''Until the latter fire shall heat the deep;''
: ''Then once by man and angels to be seen,''
: ''In roaring he shall rise and on the surface die.''

=== «Kraken» omtalt i Nordisk familjebok ===

:''Kraken 1. Hor v en, ett till fabelns område hörande hafsvidunder, om hvilket E. Pontoppidan, med stöd af norska fiskares utsagor, visste förtälja sällsamma ting i &quot;Norges naturlige historie&quot; (1752- 53). Så, när fiskare någon het sommardag i vindstilla rott ut ett par mil från kusten och enligt vanlig beräkning borde påträffa 80-100 famnars djup, händer det stundom, att lodet bottnar på 20-30 famnar. Men i detta vatten stå de allra mest ymniga stim af torsk och längor. Då är man på det klara med, att kraken håller till där nere; det är han, som bildar den konstgjorda höjningen af bottnen och genom sina afsöndringar lockar dit fisk. Men om de metande märka, att kraken höjer sig, gäller det att ro undan, allt hvad tygen hålla. Efter få minuter kan då odjuret ses lyfta öfver vattenytan öfversta delen af sin kropp, hvilken på en fjärdedels mil i omkrets ter sig som en samling blindskär, behängda med vaggande, hafstånglika utväxter. Slutligen resa sig i vädret några blänkande, nedtill allt tjockare spetsar (1. fångarmar), som t. o. m. kunna visa sig höga som skeppsmaster. Efter en stund ger sig kraken åter till att sjunka, och.man får då akta sig för att råka in i den sughvirfvel, som därvid bildas. (Jfr J. Furö, &quot;Fra Ishavets kyster&quot;, s. 9 ff.). Möjligen ha jättelika hafspolyper gett anledning till denna sägen. (O. A. ö.)''&lt;ref&gt;[https://runeberg.org/nfbn/0629.html Nordisk familjebok 1911]&lt;/ref&gt;

=== Om store blautdyr i havet frå Svenska Familj-Journal 1869 ===

:''De norska fiskrarne» - berättar biskop Pontoppidan i sin naturalhistoria - »försäkra alla, utan minsta motsägelse i sina berättelser, att, då de lägga några mil ut på djupet, särskilt under de varmaste dagarne af året, synes hafvet plötsligen uppgrundas under deras båtar; och om de utkasta sank-lodet, händer det ofta, att de, i stället för 80 till 100 famnars djup, knappast finna 30. Det är kraken, som lägger sig emellan bottnen och det öfra vattnet. Vana vid detta fenomen, göra fiskrarne sina nät i ordning, vissa, att der finnes fisk i öfverflöd, i synnerhet stortorsk och gråsej, och de uppdraga dem rikligen belastade. Men om vattnets djup alltjemt förminskas, och om det tillfälliga och rörliga grundet stiger uppåt, då hafva fiskrarne ingen tid att förlora: det är ormen som vaknar, som rör på sig, som vill andas luft och utsträcka sina väldiga former i solen. Fiskrarne taga då till att ro af alla krafter, och när de omsider, på vederbörligt afstånd, kunna tryggt hvila sig, se de i sjelfva verket odjuret, som med öfra delen af sin rygg betäcker en sträcka af en och en half mil. Fiskarne, öfverraskade af uppåtstigandet, hoppa ett ögonblick i de fuktiga gropar, som äro bildade mellan upphöjningarne i djurets yttre betäckning; så utgå från denna flytande massa ett slags taggar eller lysande horn, som utbreda och resa sig, liknande med rår försedda master. Det är krakens armar; och hvilka armar! Så stor är deras styrka, att, om de fattade tågverket å ett linieskepp, de ofelbart skulle kullkasta detta. Efter att hafva dröjt en stund vid ytan, nedstiger odjuret med samma långsamhet, men faran är icke desto mindre för det fartyg, som möjligen befinner sig i grannskapet, ty i det att kraken sänker sig, sätter han så mycket vatten i rörelse, att hvirflar och strömmar uppstå, lika förfärliga som den ryktbara Malströmmen.»''&lt;ref&gt;[https://runeberg.org/famijour/1869/0158.html Svenska Familj-Journal 1869]&lt;/ref&gt;

== Andre sjøuhyre ==
[[Fil:Seljord komm.svg|mini|[[Lindorm]]ar eller sjøormer er store sjødyr kjent frå [[folketru]] og [[mytologi]]. Førestillinga om [[Seljordsormen]] er kjent frå [[Seljordsvatnet]] og prydar [[kommunevåpen]]et til [[Seljord kommune]].]]
Kraken er eitt av ei rad sjøuhyre frå gamle myter, segn og eventyr. I [[gresk mytologi]] herskar for eksempel havguden [[Poseidon]], som tilsvarer [[Neptun]] i [[romersk mytologi]], over fleire lågare havguddommar og sjømonstre. Lista viser nokre havmonster frå ulike mytologiske tradisjonar:

* [[Hydra i gresk mytologi|Hydra]], eit gresk mytologisk uhyre i form av ein slange med ni hovud
* [[Havhesten]], sjøuhyre frå norsk folketru
* [[Illuyanka]], drakeliknande sjømonster frå hettittisk mytologi
* [[Kharybdis]], altopppslukande sjøuhyre frå gresk mytologi
* [[Leviatan]], sjøuhyre frå Jobs bok i [[Det gamle testamentet]]
* [[Midgardsormen]], sjøuhyre frå norrøn mytologi
* [[Lindorm]]ar eller [[sjøorm]]ar
* [[Skylla]], gresk sjømonster kjent frå [[Odysseen]]

== Sjå og ==
* [[Hafgufa]] (havdamp)
* [[Kjempeblekksprut]]
* [[Kryptozoologi]]

== Kjelder ==
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kraken|Kraken]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}},  den 11. juli 2007.''  
{{refslutt}}
=== Fotnotar ===
{{reflist}}

== Bakgrunnsstoff ==
* [http://www.udstillinger.dnlb.dk/Fabeldyr/Fabeldyr/Kaempefisk.html Danmarks Natur- og Lægevidenskabelige Bibliotek: Kraken og andre kæmpefisk (på dansk)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051218022712/http://www.udstillinger.dnlb.dk/Fabeldyr/Fabeldyr/Kaempefisk.html |date=2005-12-18 }}
* [http://monsters.monstrous.com/kraken.htm monstrous.com: Kraken (på engelsk)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070626213121/http://monsters.monstrous.com/kraken.htm |date=2007-06-26 }} 
* [http://unmuseum.mus.pa.us/kraken.htm Lee Krystek: The Kraken (på engelsk)]
* [http://www.occultopedia.com/k/kraken.htm occultopedia.com: Kraken (på engelsk)]

[[Kategori:Fabeldyr]]
[[Kategori:Folketru]]
[[Kategori:Sjøuhyre]]
[[Kategori:Dyr i norrøn mytologi]]</text>
      <sha1>byskh6ashnembtkz0k92rq708nbx0b2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tsjuktsjisk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67835</id>
    <revision>
      <id>3679955</id>
      <parentid>3258634</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:15:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5951" sha1="980x1ze0zkdat7vfvno5lysvurmqd5p" xml:space="preserve">{{Infoboks_språk|namn=Tsjuktsjisk
|heimnamn=лыгъоравэтльан йилйил 
|familycolor=paleosibirsk
|land=[[Russland]]
|talarar=7 000
|familie=[[Tsjukotko-kamtsjatkiske språk|Tsjukotko-kamtsjatkisk]]&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;Nordlege&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''Tsjuktsjisk'''
|abc=[[det kyrilliske alfabetet|Kyrillisk]]
|iso3=ckt
}}

'''Tsjuktsjisk''' eller '''luoravetlansk''' er eit [[Tsjukotko-kamtsjatkiske språk|tsjukotko-kamtsjatkisk språk]] som blir tala av [[tsjuktsjarar]] i Russland.

== Ortografi ==

Tsjuktsjisk blir skrive med [[det kyrilliske alfabetet]], med tre bokstavar som ikkje finst i den [[russisk]]e versjonen av alfabetet, nemleg bokstavane ''ӄ ԓ ӈ'',

Det moderne alfabetet for tsjuktsjisk:

{| class=standard cellpadding=5 style=&quot;font-size: 1.5em; line-height: 1.1em; text-align: center;&quot;
| style=«width:3em;» |А а
| style=«width:3em;» |Б б
| style=«width:3em;» |В в
| style=«width:3em;» |Г г
| style=«width:3em;» |Д д
| style=«width:3em;» |Е е
| style=«width:3em;» |Ё ё
| style=«width:3em;» |Ж ж
| style=«width:3em;» |З з
| style=«width:3em;» |И и
|-
| style=«width:3em;» |Й й
| style=«width:3em;» |К к
| style=«width:3em;» |Ӄ ӄ
| style=«width:3em;» |Л л
| style=«width:3em;» |Ԓ ԓ
| style=«width:3em;» |М м
| style=«width:3em;» |Н н
| style=«width:3em;» |Ӈ ӈ
| style=«width:3em;» |О о
| style=«width:3em;» |П п
|-
| style=«width:3em;» |Р р
| style=«width:3em;» |С с
| style=«width:3em;» |Т т
| style=«width:3em;» |У у
| style=«width:3em;» |Ф ф
| style=«width:3em;» |Х х
| style=«width:3em;» |Ц ц
| style=«width:3em;» |Ч ч
| style=«width:3em;» |Ш ш
| style=«width:3em;» |Щ щ
|-
| style=«width:3em;» |Ъ ъ
| style=«width:3em;» |Ы ы
| style=«width:3em;» |Ь ь
| style=«width:3em;» |Э э
| style=«width:3em;» |Ю ю
| style=«width:3em;» |Я я
| style=«width:3em;» |ʼ
|}

== Grammatikk ==

=== Morfologi ===

==== Substantiv ====

Substantiv i tsjuktsjisk blir bøygd i ti kasus. Substantiva er delt inn i tre bøyingsklasser, alt etter fleirtal finst berre for absolutiv (1. deklinasjon), obligatorisk for alle kasus (2. deklinasjon), eller valfritt i ikkje-absolutive former (3. deklinasjon). Skilnaden er eit resultat av animasitetshierarkiet.

1. deklinasjon: fellesnamn som refererer til andre ting og omgrep enn menneske

2. deklinasjon: eigennnamn som refererer til menneske, fellesnamn som refererer til eldre slektningar, pronomen som refererer til menneske

3. deklinasjon: fellesnamn som refererer til andre menneske enn eldre slektningar

''тумгын'' &quot;kamerat&quot;.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Kasus !! sg 
|-
! Absolutiv sg
| тумгы-н 
|-
! Absolutiv pl
| тумгы-т 
|-
! Ergativ-instrumentalis
| тумг-э 
|-
! Lokativ
| томгы-рык
|-
! Statisk lokativ
| тумгы-к
|-
! Ablativ
| томг-эпы
|-
! Dativ-allativ
| томг-эты 
|-
! Designativ
| тумг-у 
|}

== Kjelder ==

* [http://www.philology.ru/linguistics4/volodin-skorik-97.htm А.П. Володин, П. Я. Скорик 1997: Чукотский язык. i: Языки мири. Палеоазиатские языки. Москва. s. 23-39]

== Bibliografi ==

* Асиновский А.С. Консонантизм чукотского языка. Л., 1991.
* Богораз В.Г. Луораветланский (чукотский) язык // Языки и письменность народов Севера. М.; Л., 1934, ч. 3.
* Богораз В.Г. Луораветланско-русский (чукотско-русский) словарь. М.; Л., 1937.
* Вдовин И.С. Очерки истории и этнографии чукчей. М.; Л., 1965.
* Володин А.П. Проспект описания грамматики керекского языка (чукотско-камчатская группа) // Языки народов Сибири. Грамматические исследования. Сборник научных трудов. Новосибирск, 1991.
* Инэнликей П.И. Словарь чукотско-русский и русско-чукотский. Л., 1987.
* Молл Т.А., Инэнликэй П.И. Чукотско-русский словарь. Л., 1957.
* Недялков В.П. Императив в чукотском языке // Императив в разноструктурных языках. Тезисы докладов конференции: Функционально-типологическое направление в грамматике. Повелительность. Л., 1988.
* Скорик П.Я. Грамматика чукотского языка. М.; Л., 1961, ч. 1; 1977, ч. 2.
* Скорик П.Я. Очерки по синтаксису чукотского языка. Инкорпорация. Л., 1948.
* Скорик П.Я. Структура предложения в чукотском языке // Структура предложения в языках различных типов. Палеоазиатские языки. Л., 1984.
* Скорик П.Я. Чукотский язык // Языки народов СССР. Л., 1968, т. 5.
* Bogoras W. Chukchee // Handbook of American Indian Languages / Ed. by F. Boas. Washington, 1922.
* Comrie B. Degrees of Ergativity: Some Chukchee evidence // Ergativity / Ed. by F. Plank. London, 1979.
* Kampfe H.-R. u. Volodin A.P. Abriss der tschuktschisches Grammatik auf der Basis der Schriftsprache. Wiesbaden, 1995.
* Nedyalkov V.P. Degrees of Ergativity in Chukchee // Ergativity / Ed. by F. Plank. London, 1979.

== Bakgrunnsstoff ==

* [https://github.com/BasilisAndr/chkchn Morfologisk analyseprogram for tsjuktsjisk (endeleg tilstandsautomat)]

{{spire|språk|Russland}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Tsjukotko-kamtsjatkiske språk]]
[[Kategori:Einskildspråk]]</text>
      <sha1>980x1ze0zkdat7vfvno5lysvurmqd5p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lokativ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69140</id>
    <revision>
      <id>3679956</id>
      <parentid>2530791</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:15:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="458" sha1="dj1l4osfgacoucrcwo9sczrrxgs99h7" xml:space="preserve">'''Lokativ''' er eit [[kasus]] som uttrykkjer at referenten til kasusberaren er ''på, ved'' eller ''i'' staden. Lokativ finst i fleire [[indoeuropeiske språk]], som t.d. i [[russisk]]. Det finst også i [[nordsamisk]], der det i tillegg til tydinga ''på, i'' også har tydinga ''ut av, frå''. I mange språk, som t.d. [[sørsamisk]] og [[finsk]], er den lokale funksjonen fordelt på fleire kasus.

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Kasus]]</text>
      <sha1>dj1l4osfgacoucrcwo9sczrrxgs99h7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ukokplatået</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79163</id>
    <revision>
      <id>3679957</id>
      <parentid>3429526</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:15:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4931" sha1="czls03pmcv3fv5zpu3ic1ziban6ibzr" xml:space="preserve">[[Fil:Ukok Plateau.jpg|mini|Ukokplatået]]
[[Fil:Mummy of the Ukok Princess.jpg|mini|Isprinsessa]]
[[Fil:PazyrikHorseman.JPG|mini|Ryttar, filstykke av pazyryk frå 300-talet f.Kr.]]
[[Fil:Pazyrykfull.jpg|mini|[[Pazyryk]]teppe frå 400-talet f.Kr.]]
'''Ukokplatået''' ([[russisk]] Укок) er ei fjerntliggjande og urørt slettelandskap i hjarte av det sørvestlege [[Sibir]], i [[Altajfjella]] i [[Russland]], nær grensa til [[Kina]], [[Kasakhstan]] og [[Mongolia]]. [[Pazyryk]] er namnet på det gamle folket som levde i Altajfjella på dette platået og som ein har funne fleire flotte gjenstandar etter, inkludert mumiar som er bevarte i [[permafrost]]en. Mange gamle gravrøyser frå [[bronsealderen]] er funne i området og er knytt opp til [[pazyrykkulturen]], som kan minne om den segnomsuste [[Skythia]] i vest.&lt;ref name=&quot;atlas&quot;&gt;{{kjelde bok
| forfattar=Paul G. Bahn| utgjeve=2000 | tittel=The Atlas of World Geology | forlag=Checkmark Books
| stad=New York| side= 128| id=  ISBN 0-8160-4051-6}}&lt;/ref&gt; Uttrykket ''[[kurgan]]'' vert som regel nytta om slike gravstader. Utgraving i dette området har ført til mange fascinerande funn.&lt;ref&gt;{{kjelde www|url=http://whc.unesco.org/en/list/768|tittel=Golden Mountains of Altai|utgjevar=UNESCO|vitja=31. juli 2007}}&lt;/ref&gt; Eit av dei mest kjende funna vert kalla «Isprinsessa» og vart grave ut av den russiske arkeologen [[Natalia Polosmak]].&lt;ref name=&quot;nova&quot;&gt;{{kjelde www|url=http://www.pbs.org/wgbh/nova/transcripts/2517siberian.html|tittel=Ice Mummies: Siberian Ice Maiden|utgjevar=PBS - NOVA|vitja=31. juli 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{kjelde www
|url=http://www.hermitagemuseum.org/html_En/03/hm3_2_7.html|tittel=Prehistoric Art - Early Nomads of the Altaic Region|utgjevar=The Hermitage Museum|vitja=31. juli 2007}}&lt;/ref&gt; Tre tattoverte mumiar (om lag 300 f.Kr.) vart grave ut frå [[permafrost]]en på Ukokplatået på andre halvdel av 1900-talet.&lt;ref&gt;{{kjelde www|url=http://www.mmedia.nsu.ru/museum/Data/obj543/ENGLISH_INTERFACE_COLLECTION2.htm|tittel=Bronze collect at Novosibirsk State University - including Pazyryk|vitja=30. november 2006}}&lt;/ref&gt;

Ukokplatået er ein del av [[UNESCO]] sin [[verdsarv]]stad kalla [[Dei gylne fjella i Altaj]], som vert rekna som ein viktig miljømessig skatt. Her finn ein fleire globalt utryddingstruga dyreartar, som [[snøleopard]]. Andre utryddngstrua dyr i området som krev ekstra vern er [[argali]]sauen, [[steppeøgle]] og [[svartstork]].&lt;ref&gt;{{kjelde www|url=http://forests.org/archive/europe/sibsnowl.htm 
|tittel=Protect Snow Leopard Habitat / Siberia|utgjevar=forests.org|vitja=31. juli 2007}}&lt;/ref&gt; 
I dag er Ukokplatået truga av planar om å byggje ein gassrøyrleidning mellom Kina og Russland. Området er òg trugar med planar om ein veg over platået, i tillegg til at dei lokale bøndene driv området for hardt.&lt;ref&gt;{{kjelde www|url=http://www.pacificenvironment.org/article.php?list=type&amp;type=83|tittel=Altai: Saving the Pearl of Siberia|vitja=30. november 2006}}&lt;/ref&gt;

Isprinsessa og andre arkeologiske funn vart funne like innanfor eit landområde som Russland og Kina stridast om.&lt;ref&gt;{{kjelde www|forfattar=Leigh Fenly|dato=2004|url=http://www.archaeologynews.org/link.asp?ID=19703&amp;Title=THREADS%20of%20old|tittel=Archaeology News|vitja=27. november 2007}}&lt;/ref&gt; Innbyggjarane i [[Den altaiske republikken]] krev tilbake lekamane som er tatt frå gravhaugane deira og som for tida ligg i [[Novosibirsk]].&lt;ref&gt;{{kjelde www
|dato=11. februar 2005|url=http://english.pravda.ru/science/19/94/377/14995_mummy.html|tittel=Minor nationality of Russia demands the return of &quot;Princess of Ukok&quot;|utgjevar=Pravda|vitja=27. november 2007}}&lt;/ref&gt;

==Kjelder==

{{refopning}}
* ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ukok Plateau|Ukok Plateau]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 13. januar 2008.'' 
** ''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:''
* S.I. Rudenko, ''Kul'tura naseleniia Gornogo Altaia v skifskoe vremia'' («The Population of the High Altai in Scythian Times»)(Moscow and Leningrad, 1953) translated as ''Frozen Tombs of Siberia: The Pazyryk Burials of Iron Age Horsemen'', M.W. Thompson, tr. (University of California Press, Berkeley) 1970. ISBN 0-520-01395-6
{{refslutt}}

=== Fotnotar ===
{{fotnoteliste}}

== Bakgrunnsstoff ==
* [http://www.pacificenvironment.org/article.php?id=934 Store Altaj - Altaj kraj, Den altaiske republikken, Tyva og Novosibirsk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070314172727/http://www.pacificenvironment.org/article.php?id=934 |date=2007-03-14 }}
* [http://en.rian.ru/russia/20060705/50926770.html Gassrøyrleidninger i Sibir]
* [http://www.mmedia.nsu.ru/museum/Data/obj543/ENGLISH_INTERFACE_COLLECTION2.htm Ei samling ved Statsuniversitetet i Novosibirsk] {{Webarchive|url=https://archive.is/20120905101156/http://www.mmedia.nsu.ru/museum/Data/obj543/ENGLISH_INTERFACE_COLLECTION2.htm |date=2012-09-05 }}

[[Kategori:Altaj]]
[[Kategori:Platå i Russland]]</text>
      <sha1>czls03pmcv3fv5zpu3ic1ziban6ibzr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alatau</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79165</id>
    <revision>
      <id>3679958</id>
      <parentid>2510360</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:16:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="753" sha1="4j8nw6ge7u2gylwi6ly0lmfe4xxelsh" xml:space="preserve">'''Alatau''' ([[russisk]] Алатау) eller '''Ala Too''' (frå [[tyrkiske språk]] «spraglete fjell») er eit fellesnamn på fleire [[fjellkjede]]r i [[Sentral-Asia]] med område med vegetasjon, spreidde berg og snø om ein annan.

* [[Dzjungarisk Alatau]] i [[Dzjungaria]]
* [[Kuznetsk Alatau]]
* [[Talas-Alatau]] 
* [[Terskej-Alatau]] 
* [[Kungej-Alatau]]
* [[Transili-Alatau]]

[[Kveget Alatau|Alatau]] er òg namnet på ein kvegrase frå [[Kasakhstan]] og [[Kirgisistan]].

==Kjelder==

&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
* ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Alatau|Alatau]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 13. januar 2008.'' 
&lt;/div&gt;
{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Fjell i Kirgisistan]]
[[Kategori:Fjellkjeder i Kasakhstan]]</text>
      <sha1>4j8nw6ge7u2gylwi6ly0lmfe4xxelsh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Storsjöodjuret</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88893</id>
    <revision>
      <id>3679981</id>
      <parentid>2911928</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:25:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56076-46</username>
        <id>160132</id>
      </contributor>
      <origin>3679981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2241" sha1="h8cwuuespnvt6zgkk3hhhe5v3z364nw" xml:space="preserve">[[Fil:Draak Östersund 22jul2006.jpg|høgre|mini|Ei statue av storsjöodjuret med Östersund i bakgrunnen.]]
'''Christopher Bjornevik Fehn''' er eit folklorisk fenomen i [[Storsjön]] i [[Jämtland]]. 

Udyret skal ha vore observert frå gamalt av og observasjonar er dokumenterte frå [[1635]] og utover. Mange observasjonar av fenomenet vart gjort frå [[1800-talet]] og utover, for det meste på sumaren og spesielt i [[hundedagane]]. Dei fleste observasjonane stammar frå dei sørlege og austlege lutane av vatnet.

I [[1894]] vart det skipa eit selskap som hadde som føremål å fanga udyret. Både [[Oscar II]], som då var konge i [[Sverige]], og [[Östersund]] kommune ytte økonomisk stønad til innkjøp av ei spesialkonstruert saks, som no er utstilt på [[Jämtlands Läns Museum]]. Som agn vart det nytta ein smågris, men udyret gjekk ikkje i saksa. 

I [[1986]] la [[länsstyrelse]]n i [[Jämtlands län]] ned eit forbod mot å «döda, skada, fånga levande djur av arten Storsjöodjuret» og å «borttaga eller skada Storsjöodjurets ägg, rom eller bo».&lt;ref&gt;[http://www.froson.com/fridlys.html ''Kungörelse om fridlysning av Storsjöodjuret inom Storsjön (i centrala Jämtland)''], Jämtlands läns författningssamling, Länsstyrelsen, 22/1-1986.&lt;/ref&gt; I [[2000]] vart det bygd spesielle utsiktsplassar rundt [[Storsjön]] der ein ''går ut frå'' at det er mest truleg at udyret vil visa seg. I [[2002]] søkte ein privatperson om dispensasjon frå forbodet mot å samla storsjöodjuregg, men miljødomstolen synte til at länsstyrelsen si freding hadde vore usakleg og at det var i strid med lova å freda ein «vetenskapligt icke verifierad djurart». I [[2005]] slutta justitieombudsmannen seg til miljødomstolen si avgjerd og kunngjorde at fredinga av storsjöodjuret ikkje kunne oppretthaldast. Tidleg i [[2006]] handsama länstyrelsen lova på nytt og oppheva fredinga frå 1986.

== Sjå òg ==
* [[Seljordormen]]
* [[Loch Ness-uhyret]]

==Kjelder==
&lt;References/&gt;
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
* ''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Storsjöodjuret|Storsjöodjuret]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 2. april 2008.'' 
 &lt;/div&gt;

[[Kategori:Sjøuhyre]]
[[Kategori:Svensk folketru]]
[[Kategori:Jämtland]]</text>
      <sha1>h8cwuuespnvt6zgkk3hhhe5v3z364nw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679982</id>
      <parentid>3679981</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T11:29:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Christopher676</username>
        <id>160133</id>
      </contributor>
      <origin>3679982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2208" sha1="hw5m8u05k68dvv5xcr7mv4a3rv2rwk9" xml:space="preserve">[[Fil:Draak Östersund 22jul2006.jpg|høgre|mini|Ei statue av storsjöodjuret med Östersund i bakgrunnen.]]
Er eit folklorisk fenomen i [[Storsjön]] i [[Jämtland]]. 

Udyret skal ha vore observert frå gamalt av og observasjonar er dokumenterte frå [[1635]] og utover. Mange observasjonar av fenomenet vart gjort frå [[1800-talet]] og utover, for det meste på sumaren og spesielt i [[hundedagane]]. Dei fleste observasjonane stammar frå dei sørlege og austlege lutane av vatnet.

I [[1894]] vart det skipa eit selskap som hadde som føremål å fanga udyret. Både [[Oscar II]], som då var konge i [[Sverige]], og [[Östersund]] kommune ytte økonomisk stønad til innkjøp av ei spesialkonstruert saks, som no er utstilt på [[Jämtlands Läns Museum]]. Som agn vart det nytta ein smågris, men udyret gjekk ikkje i saksa. 

I [[1986]] la [[länsstyrelse]]n i [[Jämtlands län]] ned eit forbod mot å «döda, skada, fånga levande djur av arten Storsjöodjuret» og å «borttaga eller skada Storsjöodjurets ägg, rom eller bo».&lt;ref&gt;[http://www.froson.com/fridlys.html ''Kungörelse om fridlysning av Storsjöodjuret inom Storsjön (i centrala Jämtland)''], Jämtlands läns författningssamling, Länsstyrelsen, 22/1-1986.&lt;/ref&gt; I [[2000]] vart det bygd spesielle utsiktsplassar rundt [[Storsjön]] der ein ''går ut frå'' at det er mest truleg at udyret vil visa seg. I [[2002]] søkte ein privatperson om dispensasjon frå forbodet mot å samla storsjöodjuregg, men miljødomstolen synte til at länsstyrelsen si freding hadde vore usakleg og at det var i strid med lova å freda ein «vetenskapligt icke verifierad djurart». I [[2005]] slutta justitieombudsmannen seg til miljødomstolen si avgjerd og kunngjorde at fredinga av storsjöodjuret ikkje kunne oppretthaldast. Tidleg i [[2006]] handsama länstyrelsen lova på nytt og oppheva fredinga frå 1986.

== Sjå òg ==
* [[Seljordormen]]
* [[Loch Ness-uhyret]]

==Kjelder==
&lt;References/&gt;
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
* ''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Storsjöodjuret|Storsjöodjuret]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}}, den 2. april 2008.'' 
 &lt;/div&gt;

[[Kategori:Sjøuhyre]]
[[Kategori:Svensk folketru]]
[[Kategori:Jämtland]]</text>
      <sha1>hw5m8u05k68dvv5xcr7mv4a3rv2rwk9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ole Karl Frøysøye</title>
    <ns>0</ns>
    <id>134701</id>
    <revision>
      <id>3679932</id>
      <parentid>3242551</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:04:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1002" sha1="5q6ygof1d934saf8z0y9uu453iw7fy0" xml:space="preserve">{{Infoboks politikar}}
'''Ole Karl Olsson Frøysøye''' (eller Frøsøie) ({{levde|20. oktober| 1783|18. februar|1823|Frøysøye, Ole Karl Olsson}}) var ein norsk gardbrukar og [[Stortingsrepresentant|stortingsmann]] frå [[Sunnylven]] på [[Sunnmøre]].

Frøysøye var i nokre år skulehaldar i heimbygda Sunnylven. Han overtok farsgarden, den einbølte garden Frøysøye i 1814. Til Stortinget 1821 vart han vald til 3. representant for [[Romsdals amt]], eit verv han også hadde på omframtstortinget året etter. Han var i 1821 medlem av fire komitear, der i mellom komiteen som førebudde [[formannskapslovene]].

Ein [[bautastein]] til minne om mannen er reist på Frøysøye.

== Kjelde ==
* Tallak Lindstøl: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914
* {{PolSys|10867}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Stortingsrepresentantar 1821-1823]]
[[Kategori:Stortingsrepresentantar for Møre og Romsdal]]
[[Kategori:Norske gardbrukarar]]
[[Kategori:Folk frå Stranda]]</text>
      <sha1>5q6ygof1d934saf8z0y9uu453iw7fy0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zlín</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148608</id>
    <revision>
      <id>3679911</id>
      <parentid>3678848</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T04:47:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>1379</id>
      </contributor>
      <comment>[[c:COM:CDC|Bot]]: Erstattar CZ_Zlin_COA.svg med CZ_Zlín_COA.svg</comment>
      <origin>3679911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10138" sha1="gzw48p6ehb7mypatqh4vpp5ee1873zj" xml:space="preserve">{{geoboks|kommune
 | andre namn = 
 | bilete = 20150531 130939 stitch.jpg
 | bilettekst = Utsyn over den austlege delen av sentrum i Zlín
 | kart = 
 | karttekst = 
 | flagg = Flag of Zlin.svg
 | symbol = CZ Zlín COA.svg
 | land = Tsjekkia
 | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]]
 | region = [[Zlín kraj|Zlín]]
 | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]]
 | fylke     = [[Zlín okres|Zlín]]
 | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]]
 | areal = 350,42&lt;ref name=&quot;Areal&quot;/&gt;
 | areal1type = by
 | areal1 = 102,83
 | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]]
 | folketal = 98142
 | folketal1type = kommune
 | folketal1 = 74178
 | folketal_by = 48317
 | folketal_i_år = 2021&lt;ref name=&quot;Folketal2021&quot;/&gt;
 | borgarmeister = Miroslav Adámek
 | grunnlagdtype = Først nemnd i
 | grunnlagd = 1332
 | lat_d= 49 |lat_m= 13 |lat_s=59 |lat_NS= N
 | long_d= 17 |long_m= 40 |long_s=1 |long_EW= E
 | høgd  = 230
 | tidssone = CET
 | tidssone_sommartid = CEST
 | utc_skilnad = +1
 | utc_skilnad_sommartid = +2
 | postnummer = 760 01
 | nettstad = www.mestozlin.cz
}}

'''Zlín'''{{mrk|frå 1949 til 1989 ''Gottwaldov'', [[tysk]] ''Zlin''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Zlín okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Zlín kraj]] i [[Tsjekkia]]. Byen ligg ved elva [[Dřevnice]] søraust i [[Mähren]]. Zlín har status som [[lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] (tsjekkisk ''statutární město'').&lt;ref name=&quot;Lovbestemt&quot;/&gt;

Utviklinga av den moderne byen er nært knytt til selskapet [[Bata Shoes]], ein kjend skoprodusent. Under leiinga til Tomáš Baťas oppstod den moderne Zlín på første halvdel av 1900-talet, og byen utvikla seg frå ein søvnig småby til ein moderne by med (etter standard på den tida) hypermoderne arkitektur. Mellom anna ligg den høgaste bygningen i Tsjekkia i byen. 

Zlín er òg kjent for [[ishockey]]laget [[HC Zlín]]. Byen husar universitetet ''[[Univerzita Tomáše Bati ve Zlíně]]'', skipa i 2000.

== Administrativ inndeling ==
{{stack|[[Fil:ORP Zlín.png|mini|portrett=1.2|Det administrative området til Zlín innanfor regionen [[Zlín kraj]]]]}}
Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,&lt;ref name=&quot;320/2002&quot;/&gt; vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').&lt;ref name =&quot;128/2000&quot;/&gt; Zlín er ein slik by med utvida fullmakter.

===Lovbestemt by===
Pardubice har status som [[Lovbestemte byar i Tsjekkia|lovbestemt by]] frå 1990.&lt;ref name=&quot;Lovbestemt&quot;/&gt;

===Storbyområde===
Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Zlín|storbyområde]] for Zlín og områda rundt.&lt;ref name=&quot;agg&quot;/&gt; 23 kommunar frå det administrative området til Vizovice inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 13 kommunar frå andre administrative område i regionen.

===Kommunar===
Det administrative området til Zlín omfattar 30 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 2 byar (tsjekkisk ''město''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift.

{{Columns-list|colwidth=20em|
* [[Bohuslavice u Zlína]]*
* [[Březnice i Zlín|Březnice]]*
* [[Březůvky]]*
* [[Dobrkovice]]
* [[Doubravy]]
* [[Držková]]*
* '''[[Fryšták]]'''*
* [[Hostišová]]*
* [[Hřivínův Újezd]]
* [[Hvozdná]]*
* [[Kaňovice i Zlín|Kaňovice]]
* [[Karlovice i Zlín|Karlovice]]
* [[Kašava]]*
* [[Kelníky]]
* [[Lhota i Zlín|Lhota]]*
* [[Lípa i Zlín|Lípa]]*
* [[Lukov i Zlín|Lukov]]*
* [[Lukoveček]]*
* [[Machová]]*
* [[Mysločovice]]*
* [[Ostrata]]*
* [[Provodov]]*
* [[Racková]]*
* [[Šarovy]]*
* [[Sazovice]]*
* [[Tečovice]]*
* [[Velký Ořechov]]
* [[Vlčková]]*
* [[Želechovice nad Dřevnicí]]*
* '''[[Zlín]]'''*
}}

==Folketal==
Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane:
{| class=&quot;wikitable&quot;; style=text-align:right; 
|-
!  !! Folketal 2001&lt;ref name =&quot;Historisk folketal&quot;/&gt; !! Folketal 2011&lt;ref name =&quot;Historisk folketal&quot;/&gt; !! Folketal 2021&lt;ref name =&quot;Folketal2021&quot;/&gt;
|-
| style=text-align:left; | Zlín SO || 100 931 || 98 559 || 98 142
|- 
|}

===Kommunar===
Dei største kommunane i det administrative området:
{| class=&quot;wikitable&quot;; style=text-align:right; 
! Kommune !! Folketal 2021&lt;ref name=&quot;Folketal2021&quot;/&gt;
|-
| style=text-align:left; | '''Zlín''' || 74 178
|-
| style=text-align:left; | [[Fryšták]] || 3 661
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Želechovice nad Dřevnicí}} || 1 817
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lukov i Zlín|Lukov}} || 1 726
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tečovice}} || 1 349
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březnice i Zlín|Březnice}} || 1 342
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hvozdná}} || 1 299
|}

===Byar og tettstader===
Dei største tettstadene i det administrative området:
{| class=&quot;wikitable&quot;; style=text-align:right; 
! Tettstad !! Folketal 2021&lt;ref name=&quot;Folketal2021&quot;/&gt;
|-
| style=text-align:left; | '''Zlín''' || 48 317
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Želechovice nad Dřevnicí}} || 1 817
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lukov i Zlín|Lukov}} || 1 726
|-
| style=text-align:left; | [[Fryšták]] || 1 470
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Horní Ves}}{{mrk|busetnad i kommunen [[Fryšták]]}} || 1 403
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Tečovice}} || 1 349
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březnice i Zlín|Březnice}} || 1 342
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Hvozdná}} || 1 299
|-
|}

===Bydelar i Zlín===
[[Fil:Katastrální mapa Zlína.png|mini|250px|Bydelar i Zlín]]
Bydelane og tettstadene i Zlín:

{| class=&quot;wikitable&quot;; style=text-align:right; 
! Bydel/tettstad !! Folketal 2021&lt;ref name=&quot;Folketal2021&quot;/&gt;
|-
| style=text-align:left; | Zlín{{mrk|omfattar ein mindre del av Příluky}} || 48 317
|- 
! Zlín by
! style=text-align:right; | 48 317
|-
| style=text-align:left; | Chlum{{mrk|inngår i Lhotka}} || 144
|-
| style=text-align:left; | Jaroslavice || 822
|-
| style=text-align:left; | Klečůvka || 332
|-
| style=text-align:left; | Kostelec || 1 909
|-
| style=text-align:left; | Kudlov || 2 195
|-
| style=text-align:left; | Lhotka || 235
|-
| style=text-align:left; | Louky || 1 027
|-
| style=text-align:left; | Lužkovice || 634
|-
| style=text-align:left; | Malenovice || 7 156
|-
| style=text-align:left; | Mladcová || 2 525
|-
| style=text-align:left; | Prštné || 3 345
|-
| style=text-align:left; | Příluky{{mrk|ein mindre del inngår i Zlín}} || 2 931
|-
| style=text-align:left; | Salaš || 195
|-
| style=text-align:left; | Štípa || 1 798
|-
| style=text-align:left; | Velíková || 613
|- 
! Zlín kommune
!style=text-align:right; | 74 178
|-
|}

==Merknader==
{{merknadar}}

== Kjelder ==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
* ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zlín|Zlín]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, og «[[:nb:|Zlín]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}} den 4. februar 2010.''  
 &lt;/div&gt;
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;128/2000&quot;&gt;{{cite web 
 |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)»)
  |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128
 |website=zakonyprolidi.cz
 |language=cs
 |access-date=2026-08-22
}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;320/2002&quot;&gt;{{cite web 
 |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene»)
 |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320
 |website=zakonyprolidi.cz
 |language=cs
 |access-date=2026-08-22
}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name =&quot;Areal&quot;&gt;{{Kjelde www
  |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&amp;vSel=1
  |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání
  |vitja=2026-08-27
  |utgjevar=Český statistický úřad}}
 &lt;/ref&gt;
&lt;ref name =&quot;Historisk folketal&quot;&gt;{{Kjelde www
  |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0
  |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech
  |vitja=2026-08-27
  |utgjevar=Český statistický úřad}}
 &lt;/ref&gt;
&lt;ref name =&quot;Folketal2021&quot;&gt;{{Kjelde www
  |url=https://scitani.gov.cz/vysledky
  |tittel= Sčítání: Výsledky
  |vitja=2026-08-27
  |utgjevar=Český statistický úřad}}
 &lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Lovbestemt&quot;&gt;{{cite web
 |title=Analýzy: Analýza rozsahu výkonu veřejné správy v jednotlivých statutárních městech, městských částech a městských obvodech
 |url=https://archiv.mv.gov.cz/soubor/analyza-rozsahu-vykonu-verejne-spravy-v-jednotlivych-statutarnich-mestech-mestskych-castech-a-mestskych-obvodech.aspx
 |website=mvcr.cz
 |publisher= Ministerstvo vnitra České republiky («Innanriksdepartementet i Tsjekkia»)
 |pages=16–18
 |language=cs
 |date=2018
}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;agg&quot;&gt;{{Kjelde www
  |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf
  |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR
  |vitja=2026-09-05
  |utgjevar=EY Audit}}
 &lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Bakgrunnsstoff ==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}
* [http://www.mestozlin.cz/en/ Offisiell nettstad]{{Død lenkje|date=oktober 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.batamemories.org.uk/ Bata Memories] - prosjekt om historia til [[Bata Shoes]]
* [http://www.staryzlin.cz/ Historia til Zlin, gamle bilete og postkort]
* [http://www.zlinfest.cz/ Zlín internasjonale filmfestival for barn og ungdom]

{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Zlín kraj|Zlin]]
[[Kategori:Kommunar i Zlín okres|Zlin]]
[[Kategori:Byar i Zlín kraj|Zlin]]</text>
      <sha1>gzw48p6ehb7mypatqh4vpp5ee1873zj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ole Jonsson Udnæs</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170909</id>
    <revision>
      <id>3679930</id>
      <parentid>3562617</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:03:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1208" sha1="0b9r3oujnwnxht0y1n6x6xko6gdgrea" xml:space="preserve">{{Infoboks politikar}}
'''Ole Jonsen Udnæs''' ({{levde|?|1786|13. september|1859|Udnæs, Ole}}) var ein norsk gardbrukar, fiskar, [[lensmann]] og stortingsmann frå [[Lensvik]] i [[Sør-Trøndelag]].

Udnæs deltok 1808-12 i [[felttog]]et og gjekk grensevakt. Han gjekk 1811-12 [[underoffiser]]sskule i [[Trondheim]]. Sidan kjøpte han garden Brennesvik i [[Hemnes]] i [[Nordland]] og var gardbrukar og fiskar. I 1820 vart han lensmann i bygda, ei stilling han hadde til sin død. Frå 1842 var han forlikskommissær i mange år.

Udnæs var 3. representant frå [[Nordland|Nordlands amt]] på [[Stortinget]] 1827 og på omframstortinget 1828. Han var i 1827 medlem av komiteen om [[fiskeri]]a og komiteen om [[kai]]anlegg i [[Helgeland]], i 1828 av komiteen om vallova. Til 1830-stortinget var han 2. varamann.

Udnæs døydde på garden sin i 1859.

== Kjelder ==
* Lindstøl, Tallak: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914
* {{PolSys|13043}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Stortingsrepresentantar 1827-1829]]
[[Kategori:Stortingsrepresentantar for Nordland]]
[[Kategori:Norske gardbrukarar frå 1800-talet]]
[[Kategori:Folk frå Rissa]]
[[Kategori:Folk frå Hemnes]]</text>
      <sha1>0b9r3oujnwnxht0y1n6x6xko6gdgrea</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fylkesveg 1816</title>
    <ns>0</ns>
    <id>187472</id>
    <revision>
      <id>3679973</id>
      <parentid>2734518</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T10:31:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <comment>Oppdat. etter no:</comment>
      <origin>3679973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1328" sha1="6efihb90ciqn2bumfe6aqbzsm388k2o" xml:space="preserve">{{Infoboks norsk veg
| bilete = FV119 Hommelstadvegen.JPG
| bilettekst = Hommelstadvegen i Vang
| lengd = 3,9 km
| strekning = Ålstad–Dalfarmen i Hamar
| status = [[fylkesveg]]
| fylke = Innlandet
| tilstøytande = {{riksvei|25}}
}}
'''Fylkesveg 1816''' går mellom Ålstad og Dalfarmen i [[Hamar kommune]] i Innlandet. Vegen er 3,9 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga fylkesveg 119 i Hedmark.&lt;ref name=&quot;ev19&quot;&gt;{{vegendringer 2019}}&lt;/ref&gt;

==Kommunar og knutepunkt==
{{VL-kommune|Hamar|Fv}}
{{v-navn|Hommelstadvegen}}
{{v-kryss|Ålstad|{{riksvei|25}}|Vangsvegen|mot {{riksvei|E6}} [[Åker gård|Åker]]
|vei2={{v-vei|{{riksvei|25}}|Vangsvegen|mot {{riksvei|3}} Tønset i [[Løten]]}}}}
{{v-kryss|Dørum|{{fylkesvei|1804}}|Dørumvegen|mot {{riksvei|25}} [[Blæstadgrenda]]}}
{{v-kryss|Gile|{{fylkesvei|225}}|Kongsvegen|mot {{fylkesvei|1836}} [[Ådalsbruk]] i [[Løten]]
|vei2={{v-vei|{{fylkesvei|225}}|Kongsvegen|til {{riksvei|25}} [[Ridabu]]}}}}
{{v-navn|Gilestubben}}
{{v-kryss|Dalfarmen|{{fylkesvei|1908}}|Ilsengvegen|mot {{fylkesvei|222}} Skjelve i [[Stange]]
|vei2={{v-vei|{{fylkesvei|1908}}|Ilsengvegen|til {{fylkesvei|225}} Hanum}}}}

==Kjelder==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff==
{{Trafikkinformasjon|Fv|119}}

{{DEFAULTSORT:Fylkesveg 119}}
[[Kategori:Fylkesvegar i Hedmark| 119]]
[[Kategori:Vegar i Hamar]]</text>
      <sha1>6efihb90ciqn2bumfe6aqbzsm388k2o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679974</id>
      <parentid>3679973</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T10:31:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ranveig flytte sida [[Fylkesveg 119 i Hedmark]] til [[Fylkesveg 1816]]</comment>
      <origin>3679973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1328" sha1="6efihb90ciqn2bumfe6aqbzsm388k2o" xml:space="preserve">{{Infoboks norsk veg
| bilete = FV119 Hommelstadvegen.JPG
| bilettekst = Hommelstadvegen i Vang
| lengd = 3,9 km
| strekning = Ålstad–Dalfarmen i Hamar
| status = [[fylkesveg]]
| fylke = Innlandet
| tilstøytande = {{riksvei|25}}
}}
'''Fylkesveg 1816''' går mellom Ålstad og Dalfarmen i [[Hamar kommune]] i Innlandet. Vegen er 3,9 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga fylkesveg 119 i Hedmark.&lt;ref name=&quot;ev19&quot;&gt;{{vegendringer 2019}}&lt;/ref&gt;

==Kommunar og knutepunkt==
{{VL-kommune|Hamar|Fv}}
{{v-navn|Hommelstadvegen}}
{{v-kryss|Ålstad|{{riksvei|25}}|Vangsvegen|mot {{riksvei|E6}} [[Åker gård|Åker]]
|vei2={{v-vei|{{riksvei|25}}|Vangsvegen|mot {{riksvei|3}} Tønset i [[Løten]]}}}}
{{v-kryss|Dørum|{{fylkesvei|1804}}|Dørumvegen|mot {{riksvei|25}} [[Blæstadgrenda]]}}
{{v-kryss|Gile|{{fylkesvei|225}}|Kongsvegen|mot {{fylkesvei|1836}} [[Ådalsbruk]] i [[Løten]]
|vei2={{v-vei|{{fylkesvei|225}}|Kongsvegen|til {{riksvei|25}} [[Ridabu]]}}}}
{{v-navn|Gilestubben}}
{{v-kryss|Dalfarmen|{{fylkesvei|1908}}|Ilsengvegen|mot {{fylkesvei|222}} Skjelve i [[Stange]]
|vei2={{v-vei|{{fylkesvei|1908}}|Ilsengvegen|til {{fylkesvei|225}} Hanum}}}}

==Kjelder==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff==
{{Trafikkinformasjon|Fv|119}}

{{DEFAULTSORT:Fylkesveg 119}}
[[Kategori:Fylkesvegar i Hedmark| 119]]
[[Kategori:Vegar i Hamar]]</text>
      <sha1>6efihb90ciqn2bumfe6aqbzsm388k2o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679980</id>
      <parentid>3679974</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T10:36:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>fjerna [[Kategori:Fylkesvegar i Hedmark]]; la til [[Kategori:Fylkesvegar i Innlandet]] med [[WP:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>3679980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1330" sha1="hb0yz3yeuzq6387rc96sej3jbz1dbd0" xml:space="preserve">{{Infoboks norsk veg
| bilete = FV119 Hommelstadvegen.JPG
| bilettekst = Hommelstadvegen i Vang
| lengd = 3,9 km
| strekning = Ålstad–Dalfarmen i Hamar
| status = [[fylkesveg]]
| fylke = Innlandet
| tilstøytande = {{riksvei|25}}
}}
'''Fylkesveg 1816''' går mellom Ålstad og Dalfarmen i [[Hamar kommune]] i Innlandet. Vegen er 3,9 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga fylkesveg 119 i Hedmark.&lt;ref name=&quot;ev19&quot;&gt;{{vegendringer 2019}}&lt;/ref&gt;

==Kommunar og knutepunkt==
{{VL-kommune|Hamar|Fv}}
{{v-navn|Hommelstadvegen}}
{{v-kryss|Ålstad|{{riksvei|25}}|Vangsvegen|mot {{riksvei|E6}} [[Åker gård|Åker]]
|vei2={{v-vei|{{riksvei|25}}|Vangsvegen|mot {{riksvei|3}} Tønset i [[Løten]]}}}}
{{v-kryss|Dørum|{{fylkesvei|1804}}|Dørumvegen|mot {{riksvei|25}} [[Blæstadgrenda]]}}
{{v-kryss|Gile|{{fylkesvei|225}}|Kongsvegen|mot {{fylkesvei|1836}} [[Ådalsbruk]] i [[Løten]]
|vei2={{v-vei|{{fylkesvei|225}}|Kongsvegen|til {{riksvei|25}} [[Ridabu]]}}}}
{{v-navn|Gilestubben}}
{{v-kryss|Dalfarmen|{{fylkesvei|1908}}|Ilsengvegen|mot {{fylkesvei|222}} Skjelve i [[Stange]]
|vei2={{v-vei|{{fylkesvei|1908}}|Ilsengvegen|til {{fylkesvei|225}} Hanum}}}}

==Kjelder==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff==
{{Trafikkinformasjon|Fv|119}}

{{DEFAULTSORT:Fylkesveg 119}}
[[Kategori:Fylkesvegar i Innlandet| 119]]
[[Kategori:Vegar i Hamar]]</text>
      <sha1>hb0yz3yeuzq6387rc96sej3jbz1dbd0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fylkesveg 1908</title>
    <ns>0</ns>
    <id>187524</id>
    <revision>
      <id>3679976</id>
      <parentid>2647305</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T10:32:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ranveig flytte sida [[Fylkesveg 235 i Hedmark]] til [[Fylkesveg 1908]]</comment>
      <origin>2647305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1397" sha1="2h9vdu7xqavzc4kjah99m5qv3zpufar" xml:space="preserve">:''Sjå òg [[fylkesveg 235|fylkesveg 235 (fleirtyding)]]''.
'''Fylkesveg 235 i Hedmark''' går mellom Skjelve i [[Stange kommune]] og Hanum i [[Hamar kommune]]. Vegen er 8,5 km lang.

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla ''fylkesveg 206 i Hedmark''.

==Kommunar og knutepunkt==
[[Fil:Ilseng gard.jpg|mini|Ilseng gård ligg langs fylkesveg 235.{{byline|Torstein Frogner}}]]
[[Fil:Jønsberg landbruksskole.jpg|mini|Fylkesveg 235 går rett gjennom landbruksskolen {{ikkjeraud|Jønsberg videregående skole}}.{{byline|Per Vetlesen}}]]
[[Fil:Horne bru.JPG|thumb|Fylkesveg 235 kryssar Svartelva på Horne bru.{{byline|Jan-Tore Egge}}]]
{{VL-kommune|Stange kommune|Fv|Stange}}
*{{fylkesveg|222}} Skjelve
*{{fylkesveg|195||Hedmark}} frå Arneberg sør til {{fylkesveg|241||Hedmark}} Huse
*{{fylkesveg|195||Hedmark}} frå Arneberg nord til {{fylkesveg|193||Hedmark}} Nøttestad
*{{bru}} Horne bru (25 m)
*{{fylkesveg|236||Hedmark}} frå [[Ilseng]] til {{fylkesveg|237||Hedmark}} Veiberg (1,1 km)
{{VL-kommune|Hamar kommune|Fv|Hamar}}
*{{fylkesveg|124||Hedmark}} frå Farmenstua til {{fylkesveg|118||Hedmark}} Kvæken (1,3 km)
*{{fylkesveg|119||Hedmark}} frå Dalfarmen til {{riksveg|25}} Ålstad
*{{fylkesveg|116||Hedmark}} Hanum

==Bakgrunnsstoff==
{{Trafikkinformasjon|Fv|235}}

{{DEFAULTSORT:Fylkesveg 235}}
[[Kategori:Fylkesvegar i Hedmark| 235]]
[[Kategori:Vegar i Stange]]
[[Kategori:Vegar i Hamar]]</text>
      <sha1>2h9vdu7xqavzc4kjah99m5qv3zpufar</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679978</id>
      <parentid>3679976</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T10:35:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <comment>Oppdat. etter no:</comment>
      <origin>3679978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2443" sha1="22jk7ns9ebv2k12njfxd91r8od7n8xq" xml:space="preserve">{{Infoboks norsk veg
| bilete = Horne bru.JPG
| bilettekst = Fylkesveg 1908 kryssar Svartelva på Horne bru. {{foto|Jan-Tore Egge}}
| lengd = 8,5 km
| strekning = Hanum i Hamar–Skjelve i Stange
| status = [[fylkesveg]]
| fylke = Innlandet
}}
'''Fylkesveg 1908''' går mellom Skjelve i [[Stange kommune]] og Hanum i [[Hamar kommune]]. Vegen er 8,5 km lang.

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla ''fylkesveg 206 i Hedmark''.
Fram til 2019 hadde vegen nemninga ''fylkesveg 235 i Hedmark''.&lt;ref name=&quot;ev19&quot;&gt;{{vegendringer 2019}}&lt;/ref&gt;

==Kommunar og knutepunkt==
[[Fil:Ilseng gard.jpg|mini|Ilseng gård ligg langs fylkesveg 235. {{foto|Torstein Frogner}}]]
[[Fil:Jønsberg landbruksskole.jpg|mini|Fylkesveg 235 går rett gjennom landbruksskolen {{ikkjeraud|Jønsberg videregående skole}}. {{foto|Per Vetlesen}}]]
{{VL-kommune|Hamar|Fv}}
{{v-navn|Ilsengvegen}}
{{v-kryss|Hanum|{{fylkesvei|225}}|Kongsvegen|til {{riksvei|25}} [[Ridabu]]
|vei2={{v-vei|{{fylkesvei|225}}|Kongsvegen|mot {{fylkesvei|1920}} [[Ådalsbruk]] i [[Løten]]}}}}
{{v-kryss|Dalfarmen|{{fylkesvei|1816}}|Gilestubben|mot {{riksvei|25}} Ålstad (3,9&amp;nbsp;km)}}
{{v-kryss|Farmenstua|{{fylkesvei|1822}}|Kvækavegen|til {{fylkesvei|1814}} Kvæken|lengde=1,3&amp;nbsp;km}}
{{v-rad|Ilseng gård}}
{{v-bru|Ilseng bru|[[Lageråa]]|8.5}}
{{v-tettsted|[[Ilseng]]|sted=Ilseng stasjon|
{{v-kryss||Kv|Linjevegen|til [[Ilseng fengsel]] (0,5&amp;nbsp;km)|arm=
{{v-kryss|{{stasjon|[[Ilseng stasjon]]}}}}
}}
{{v-navn|Gamlevegen}}
}}

{{VL-kommune|Stange|Fv}}
{{v-tettsted|[[Ilseng]]|
{{v-navn|Gamlevegen}}
{{v-kryss|[[Ilseng]]|{{fylkesvei|1910}}|Gamlevegen|til {{fylkesvei|1912}} Veiberg|lengde=1,1&amp;nbsp;km}}
{{v-navn|Jønsbergvegen}}
{{v-bru|[[Horne bru]]|[[Svartelva (Hedmark)|Svartelva]]|26}}
}}
{{v-kryss|[[Arneberg i Stange|Arneberg]] nord|{{fylkesvei|1858}}|Arnebergvegen|til {{fylkesvei|1856}} Nøttestad}}
{{v-kryss|Arneberg sør|{{fylkesvei|1858}}|Frenningvegen|til {{fylkesvei|1920}} Huse}}
{{v-rad|[[Jønsberg vidaregåande skule]]}}
{{v-bru|Jønsberg bru|over E6|37}}
{{v-kryss|Skjelve|{{fylkesvei|222}}|Stangevegen|mot {{riksvei|E6}} Skogsrud
|vei2={{v-vei|{{fylkesvei|222}}|Stangevegen|mot {{riksvei|25}} [[Disen i Hamar|Disen]] i [[Hamar]]}}}}

==Kjelder==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff==
{{Trafikkinformasjon|Fv|235}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

{{DEFAULTSORT:Fylkesveg 235}}
[[Kategori:Fylkesvegar i Hedmark| 235]]
[[Kategori:Vegar i Stange]]
[[Kategori:Vegar i Hamar]]</text>
      <sha1>22jk7ns9ebv2k12njfxd91r8od7n8xq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679979</id>
      <parentid>3679978</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T10:36:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>fjerna [[Kategori:Fylkesvegar i Hedmark]]; la til [[Kategori:Fylkesvegar i Innlandet]] med [[WP:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>3679979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2445" sha1="knyr6ieok96ryudoxnwdvyuifrk5vxq" xml:space="preserve">{{Infoboks norsk veg
| bilete = Horne bru.JPG
| bilettekst = Fylkesveg 1908 kryssar Svartelva på Horne bru. {{foto|Jan-Tore Egge}}
| lengd = 8,5 km
| strekning = Hanum i Hamar–Skjelve i Stange
| status = [[fylkesveg]]
| fylke = Innlandet
}}
'''Fylkesveg 1908''' går mellom Skjelve i [[Stange kommune]] og Hanum i [[Hamar kommune]]. Vegen er 8,5 km lang.

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla ''fylkesveg 206 i Hedmark''.
Fram til 2019 hadde vegen nemninga ''fylkesveg 235 i Hedmark''.&lt;ref name=&quot;ev19&quot;&gt;{{vegendringer 2019}}&lt;/ref&gt;

==Kommunar og knutepunkt==
[[Fil:Ilseng gard.jpg|mini|Ilseng gård ligg langs fylkesveg 235. {{foto|Torstein Frogner}}]]
[[Fil:Jønsberg landbruksskole.jpg|mini|Fylkesveg 235 går rett gjennom landbruksskolen {{ikkjeraud|Jønsberg videregående skole}}. {{foto|Per Vetlesen}}]]
{{VL-kommune|Hamar|Fv}}
{{v-navn|Ilsengvegen}}
{{v-kryss|Hanum|{{fylkesvei|225}}|Kongsvegen|til {{riksvei|25}} [[Ridabu]]
|vei2={{v-vei|{{fylkesvei|225}}|Kongsvegen|mot {{fylkesvei|1920}} [[Ådalsbruk]] i [[Løten]]}}}}
{{v-kryss|Dalfarmen|{{fylkesvei|1816}}|Gilestubben|mot {{riksvei|25}} Ålstad (3,9&amp;nbsp;km)}}
{{v-kryss|Farmenstua|{{fylkesvei|1822}}|Kvækavegen|til {{fylkesvei|1814}} Kvæken|lengde=1,3&amp;nbsp;km}}
{{v-rad|Ilseng gård}}
{{v-bru|Ilseng bru|[[Lageråa]]|8.5}}
{{v-tettsted|[[Ilseng]]|sted=Ilseng stasjon|
{{v-kryss||Kv|Linjevegen|til [[Ilseng fengsel]] (0,5&amp;nbsp;km)|arm=
{{v-kryss|{{stasjon|[[Ilseng stasjon]]}}}}
}}
{{v-navn|Gamlevegen}}
}}

{{VL-kommune|Stange|Fv}}
{{v-tettsted|[[Ilseng]]|
{{v-navn|Gamlevegen}}
{{v-kryss|[[Ilseng]]|{{fylkesvei|1910}}|Gamlevegen|til {{fylkesvei|1912}} Veiberg|lengde=1,1&amp;nbsp;km}}
{{v-navn|Jønsbergvegen}}
{{v-bru|[[Horne bru]]|[[Svartelva (Hedmark)|Svartelva]]|26}}
}}
{{v-kryss|[[Arneberg i Stange|Arneberg]] nord|{{fylkesvei|1858}}|Arnebergvegen|til {{fylkesvei|1856}} Nøttestad}}
{{v-kryss|Arneberg sør|{{fylkesvei|1858}}|Frenningvegen|til {{fylkesvei|1920}} Huse}}
{{v-rad|[[Jønsberg vidaregåande skule]]}}
{{v-bru|Jønsberg bru|over E6|37}}
{{v-kryss|Skjelve|{{fylkesvei|222}}|Stangevegen|mot {{riksvei|E6}} Skogsrud
|vei2={{v-vei|{{fylkesvei|222}}|Stangevegen|mot {{riksvei|25}} [[Disen i Hamar|Disen]] i [[Hamar]]}}}}

==Kjelder==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff==
{{Trafikkinformasjon|Fv|235}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

{{DEFAULTSORT:Fylkesveg 235}}
[[Kategori:Fylkesvegar i Innlandet| 235]]
[[Kategori:Vegar i Stange]]
[[Kategori:Vegar i Hamar]]</text>
      <sha1>knyr6ieok96ryudoxnwdvyuifrk5vxq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Janitsjar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201887</id>
    <revision>
      <id>3679877</id>
      <parentid>3391487</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:01:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johshh</username>
        <id>122989</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kjelder */ lenkje fiks</comment>
      <origin>3679877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3789" sha1="lc6bcppgewcqk7f005u158d1fq6tmw5" xml:space="preserve">{{meir|janitsjarkorps}}
[[Fil:La_pattuglia_turca.jpg|mini|Janitsjararar som patruljerer i [[Izmir]]. Oljemåleri frå kring 1828 av [[Alexandre-Gabriel Decamps]].]]
'''Janitsjarane''' var [[infanteri|elite-infanterisoldatar]] som tente som den osmanske [[sultan]]en sine livvakter. Stort sett var desse av ikkje-tyrkisk opphav frå [[Det osmanske riket]]. Ordet stammar frå osman-tyrkisk: ''يڭيچرى (yeniçeri)'' og tyder «ny soldat». Dei vart oppretta på eit tidspunkt på 1200-talet og vart oppløyst av sultan [[Mahmud II]] i 1826.

== Opphav ==

Nokre tyrkiske kjelder oppgjev at [[Orhan I]] var han som oppretta janitsjar-avdelinga, men dei eksisterte som ei fast avdeling i hæren frå 1362 under sultan [[Murat I]]. Hovudsakleg nytta dei seg av unge kristne [[krigsfange|krigsfangar]]. Janitsjarane vart den første profesjonelle hæren til Det osmanske riket og vart ofte sett inn der sultanen hadde behov for nokre han kunne stole på.

== Tydinga av janitsjarane ==

Janitsjarane skilde seg ut frå andre osmanske einingar på fleire måtar. Dei vart betalt i kontantar og ikkje i tjuvgods og ''timars'' (erobra landområde) som var vanleg på den tida. Dei hadde [[uniform]]ene sine og marsjerte til den spesielle musikken sin spelt av ''mehterân''.

Det osmanske riket var den første staten som hadde ein profesjonell hær sidan [[Romarriket]]. Soldatane budde i [[brakke]]r saman og tente som politimenn og brannvesen i fredstid. Dei vart òg betalt med kontantar kvartalsvis i fredstid, noko som skilde seg ut frå praksisen for soldatar på denne tida som berre fekk betalt under krigstid.

Janitsjanarar byrja å nytte seg av [[Muskett|muskettar]] veldig tidleg. Første gongen var tidleg på [[1400-talet]] og frå [[1500-talet]] var avdelinga fast oppsett med muskettar som våpen i motsetnad til det tidlegare brukte [[sverd]]et og [[spyd]]et. Dei tok òg i bruk tidlege [[Granat|granatar]] og [[handkanon]]er.

Janitsjarane hadde òg sitt eigne medisinske apparat som følgde med dei overalt. Dei bestod stort sett av muslimske og [[jødiske]] [[kirurg]]ar som hadde utvikla metodar for å frakte såra og sjuke til [[feltsjukehus]].

Mykje av dette saman med ein imponerande krigshistorie førte til at janitsjarane vart studert av utanlandske statar.

== Oppløysinga ==

Janitsjarane vart etterkvart klår over sin eigen status, og byrja å krevje betre tilhøve. Dei stod bak fleire opprør, det første i 1449, og avsette fleire sultanar som motsette seg dei, blant dei [[Osman II]] og [[Selim III]].

I 1826 starta sultan [[Mahmud II]] ei ny avdeling, [[Kavaleri|kavaleristane]] ''[[Sipahi]]''. Då janitsjarane vart klår over dette starta dei eit nytt opprør, men i motsetnad til tidlegare støtta korkje folkesetnaden eller andre delar av hæren dei og dei vart tvinga tilbake til brakkane sine. Der vart dei bombardert med [[artilleri]]. Dei som ikkje døydde i dette åtaket vart seinare avretta eller sende i eksil.

== Kjelder ==
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Janitsjar|Janitsjar]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}},  den 26. desember 2011.'' 
**''{{Wikipedia-utgåve|nb}} oppgav desse kjeldene:''
*[[Godfrey Goodwin]], ''Janissaries'', 2006. ISBN 0-86356-740-1
*[[David Nicolle]], ''Janissary'', 1995. ISBN 1-85532-413-X
*{{Wikisource1911Enc|1911 Encyclopædia Britannica/Janissaries|Janissaries}}
{{refslutt}}
{{fotnoteliste}}

{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Skipingar i 1360-åra]]
[[Kategori:Nedleggingar i 1826]]
[[Kategori:Infanteri]]
[[Kategori:Krigføring i mellomalderen]]
[[Kategori:Militære einingar og formasjonar i mellomalderen]]
[[Kategori:Militære einingar og formasjonar i Det osmanske riket]]
[[Kategori:Tyrkiske ord og uttrykk]]
[[Kategori:Kristne i Det osmanske riket]]
[[Kategori:Kristendom og vald]]</text>
      <sha1>lc6bcppgewcqk7f005u158d1fq6tmw5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679879</id>
      <parentid>3679877</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:13:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3679879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3759" sha1="b2uf68egyov1kkwri1l325zyn4of6xk" xml:space="preserve">{{meir|janitsjarkorps}}
[[Fil:La_pattuglia_turca.jpg|mini|Janitsjararar som patruljerer i [[Izmir]]. Oljemåleri frå kring 1828 av [[Alexandre-Gabriel Decamps]].]]
'''Janitsjarane''' var [[infanteri|elite-infanterisoldatar]] som tente som den osmanske [[sultan]]en sine livvakter. Stort sett var desse av ikkje-tyrkisk opphav frå [[Det osmanske riket]]. Ordet stammar frå osman-tyrkisk: ''يڭيچرى (yeniçeri)'' og tyder «ny soldat». Dei vart oppretta på eit tidspunkt på 1200-talet og vart oppløyst av sultan [[Mahmud II]] i 1826.

== Opphav ==

Nokre tyrkiske kjelder oppgjev at [[Orhan I]] var han som oppretta janitsjar-avdelinga, men dei eksisterte som ei fast avdeling i hæren frå 1362 under sultan [[Murat I]]. Hovudsakleg nytta dei seg av unge kristne [[krigsfange|krigsfangar]]. Janitsjarane vart den første profesjonelle hæren til Det osmanske riket og vart ofte sett inn der sultanen hadde behov for nokre han kunne stole på.

== Tydinga av janitsjarane ==

Janitsjarane skilde seg ut frå andre osmanske einingar på fleire måtar. Dei vart betalt i kontantar og ikkje i tjuvgods og ''timars'' (erobra landområde) som var vanleg på den tida. Dei hadde [[uniform]]ene sine og marsjerte til den spesielle musikken sin spelt av ''mehterân''.

Det osmanske riket var den første staten som hadde ein profesjonell hær sidan [[Romarriket]]. Soldatane budde i [[brakke]]r saman og tente som politimenn og brannvesen i fredstid. Dei vart òg betalt med kontantar kvartalsvis i fredstid, noko som skilde seg ut frå praksisen for soldatar på denne tida som berre fekk betalt under krigstid.

Janitsjanarar byrja å nytte seg av [[Muskett|muskettar]] veldig tidleg. Første gongen var tidleg på [[1400-talet]] og frå [[1500-talet]] var avdelinga fast oppsett med muskettar som våpen i motsetnad til det tidlegare brukte [[sverd]]et og [[spyd]]et. Dei tok òg i bruk tidlege [[Granat|granatar]] og [[handkanon]]er.

Janitsjarane hadde òg sitt eigne medisinske apparat som følgde med dei overalt. Dei bestod stort sett av muslimske og [[jødiske]] [[kirurg]]ar som hadde utvikla metodar for å frakte såra og sjuke til [[feltsjukehus]].

Mykje av dette saman med ein imponerande krigshistorie førte til at janitsjarane vart studert av utanlandske statar.

== Oppløysinga ==

Janitsjarane vart etterkvart klår over sin eigen status, og byrja å krevje betre tilhøve. Dei stod bak fleire opprør, det første i 1449, og avsette fleire sultanar som motsette seg dei, blant dei [[Osman II]] og [[Selim III]].

I 1826 starta sultan [[Mahmud II]] ei ny avdeling, [[Kavaleri|kavaleristane]] ''[[Sipahi]]''. Då janitsjarane vart klår over dette starta dei eit nytt opprør, men i motsetnad til tidlegare støtta korkje folkesetnaden eller andre delar av hæren dei og dei vart tvinga tilbake til brakkane sine. Der vart dei bombardert med [[artilleri]]. Dei som ikkje døydde i dette åtaket vart seinare avretta eller sende i eksil.

== Kjelder ==
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Janitsjar|Janitsjar]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}},  den 26. desember 2011.'' 
**''{{Wikipedia-utgåve|nb}} oppgav desse kjeldene:''
*[[Godfrey Goodwin]], ''Janissaries'', 2006. ISBN 0-86356-740-1
*[[David Nicolle]], ''Janissary'', 1995. ISBN 1-85532-413-X
*{{Wikisource1911Enc|Janissaries|Janissaries}}
{{refslutt}}
{{fotnoteliste}}

{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Skipingar i 1360-åra]]
[[Kategori:Nedleggingar i 1826]]
[[Kategori:Infanteri]]
[[Kategori:Krigføring i mellomalderen]]
[[Kategori:Militære einingar og formasjonar i mellomalderen]]
[[Kategori:Militære einingar og formasjonar i Det osmanske riket]]
[[Kategori:Tyrkiske ord og uttrykk]]
[[Kategori:Kristne i Det osmanske riket]]
[[Kategori:Kristendom og vald]]</text>
      <sha1>b2uf68egyov1kkwri1l325zyn4of6xk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bärby</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219250</id>
    <revision>
      <id>3679972</id>
      <parentid>2842013</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T10:28:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Geoboks</comment>
      <origin>3679972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="514" sha1="topf5em4w5zvu4b66ulxkg406o233v7" xml:space="preserve">{{geoboks|tettstad}}
'''Bärby''' er ein [[Sverige|svensk]] [[tettstad]] i [[Uppsala kommun]] i [[Uppsala län]] i [[Landskap i Sverige|landskapet]] [[Uppland]]. I 2005 hadde tettstaden 215 [[innbyggjar]]ar. 

==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bärby|Bärby]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 30. juni 2012.''  
&lt;/div&gt;
{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}
{{DEFAULTSORT:Bærby}}
[[Kategori:Uppsala kommun]]
[[Kategori:tettstader i Uppsala län]]</text>
      <sha1>topf5em4w5zvu4b66ulxkg406o233v7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Instagram</title>
    <ns>0</ns>
    <id>231726</id>
    <revision>
      <id>3679883</id>
      <parentid>3590585</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:35:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Eldar Heide</username>
        <id>16773</id>
      </contributor>
      <origin>3679883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="938" sha1="dp5kfqz34ipwc98o2t3s2lqhkyzgo4n" xml:space="preserve">{{Infoboks programvare
| skapar = Burbn, Inc
| utviklar = [[Meta Platforms, Inc.]]
| type = [[Applikasjon]]
}}
'''Instagram''' er eit sosialt medium som baserer seg på deling av bilete og videosnuttar. Bileta vert skore til eit kvadrat, likeins [[polaroid]] eller Kodak sitt [[Instamatic]], og brukaren kan legge på enkle effektar og filter.
I juni 2013 vart det òg lagt til høve for å ta videoklipp på opp til 15 sekund.

Facebook gav eit tilbod om å kjøpe Instagram (med dei 13 tilsette) for om lag 1 milliard dollar i pengar og aksjar i april 2012. 14. august 2012 kom avtala i hamn og Facebook overtok Instagram. 

==Kjelder==
{{refstart}}
*[http://money.cnn.com/2012/04/09/technology/facebook_acquires_instagram/] facebook aquires Instagram - CNN Money
*[http://www.theverge.com/2013/6/20/4448182/facebook] Facebook announces video for Instagram - The Verge
{{refslutt}}
[[Kategori:Nettsamfunn]]
[[Kategori:Skipingar i 2010]]</text>
      <sha1>dp5kfqz34ipwc98o2t3s2lqhkyzgo4n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679884</id>
      <parentid>3679883</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:48:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Eldar Heide</username>
        <id>16773</id>
      </contributor>
      <origin>3679884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1178" sha1="dkg3vmalgomsrp5j5kn3gcf1mj4dv9o" xml:space="preserve">{{Infoboks programvare
| skapar = Burbn, Inc
| utviklar = [[Meta Platforms, Inc.]]
| type = [[Applikasjon]]
}}
'''Instagram''' er ei amerikansk sosial nettverksteneste for deling av bilete og videosnuttar, eigd av Meta Platforms. Brukarane kan laste opp bilete og snuttar som kan redigerast med filter, ordnast med emneknaggar og knytast til stad. Innlegg kan delast offentleg eller med følgjarar. Brukarane kan bla gjennom innhaldet til andre etter merkelappar og stader, sjå innhald som er populært, like bilete og følgje andre brukarar for å få innhaldet deira inn i ein personleg straum. Tenesta brukar ståande format. 

Instagram er tilgjengeleg på iOS, Android, Windows og nettet. Brukarane kan òg dele innlegg på visse andre sosiale medium, som Facebook. 

Tenesta støttar 33 språk.

Facebook (no Meta Platforms) kjøpte Instagram i april 2012.  

==Kjelder==
{{refstart}}
*[http://money.cnn.com/2012/04/09/technology/facebook_acquires_instagram/] facebook aquires Instagram - CNN Money
*[http://www.theverge.com/2013/6/20/4448182/facebook] Facebook announces video for Instagram - The Verge
{{refslutt}}
[[Kategori:Nettsamfunn]]
[[Kategori:Skipingar i 2010]]</text>
      <sha1>dkg3vmalgomsrp5j5kn3gcf1mj4dv9o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679885</id>
      <parentid>3679884</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:48:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Eldar Heide</username>
        <id>16773</id>
      </contributor>
      <origin>3679885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1183" sha1="2f14v5u6g2luih4e37i4f8h9lo3jaow" xml:space="preserve">{{Infoboks programvare
| skapar = Burbn, Inc
| utviklar = [[Meta Platforms, Inc.]]
| type = [[Applikasjon]]
}}
'''Instagram''' er ei amerikansk sosial nettverksteneste for deling av bilete og videosnuttar, eigd av Meta Platforms. Brukarane kan laste opp bilete og snuttar som kan redigerast med filter, ordnast med emneknaggar og knytast til stad. Innlegg kan delast offentleg eller med følgjarar. Brukarane kan bla gjennom innhaldet til andre etter merkelappar og stader, sjå innhald som er populært, like bilete og følgje andre brukarar for å få innhaldet deira inn i ein personleg straum. Tenesta brukar ståande biletformat. 

Instagram er tilgjengeleg på iOS, Android, Windows og nettet. Brukarane kan òg dele innlegg på visse andre sosiale medium, som Facebook. 

Tenesta støttar 33 språk.

Facebook (no Meta Platforms) kjøpte Instagram i april 2012.  

==Kjelder==
{{refstart}}
*[http://money.cnn.com/2012/04/09/technology/facebook_acquires_instagram/] facebook aquires Instagram - CNN Money
*[http://www.theverge.com/2013/6/20/4448182/facebook] Facebook announces video for Instagram - The Verge
{{refslutt}}
[[Kategori:Nettsamfunn]]
[[Kategori:Skipingar i 2010]]</text>
      <sha1>2f14v5u6g2luih4e37i4f8h9lo3jaow</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679891</id>
      <parentid>3679885</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T17:12:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+2 ref.</comment>
      <origin>3679891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1823" sha1="nower0qtomw4ntct5cyvkrzx200f8je" xml:space="preserve">{{Infoboks programvare
| bilete=Instagram wordmark (2026).svg
| logo=Instagram logo 2022.svg
| skapar = Burbn, Inc
| utviklar = [[Meta Platforms, Inc.]]
| type = [[Applikasjon]]
}}
'''Instagram''' er ei amerikansk sosial nettverksteneste for deling av bilete og videosnuttar, eigd av Meta Platforms. Brukarane kan laste opp bilete og snuttar som kan redigerast med filter, ordnast med emneknaggar og knytast til stad. Innlegg kan delast offentleg eller med følgjarar. Brukarane kan bla gjennom innhaldet til andre etter merkelappar og stader, sjå innhald som er populært, like bilete og følgje andre brukarar for å få innhaldet deira inn i ein personleg straum. Tenesta brukar ståande biletformat. 

Instagram er tilgjengeleg på iOS, Android,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://help.instagram.com/424737657584573|title=Help Center|website=help.instagram.com|access-date=20. april 2026|archive-date=7. februar 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260207095856/https://help.instagram.com/424737657584573|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Windows og verdsveven. Brukarane kan òg dele innlegg på visse andre sosiale medium, som Facebook. 

Tenesta støttar 33 språk.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Instagram |url=https://www.instagram.com/ |access-date=2023-11-28 |website=instagram.com |archive-date=2021-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115000102/https://www.instagram.com/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Facebook (no Meta Platforms) kjøpte Instagram i april 2012.  

==Kjelder==
{{refstart}}
*[http://money.cnn.com/2012/04/09/technology/facebook_acquires_instagram/ facebook aquires Instagram] - CNN Money
*[http://www.theverge.com/2013/6/20/4448182/facebook Facebook announces video for Instagram] - The Verge
{{refslutt}}
{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Nettsamfunn]]
[[Kategori:Skipingar i 2010]]</text>
      <sha1>nower0qtomw4ntct5cyvkrzx200f8je</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tresteinane</title>
    <ns>0</ns>
    <id>234783</id>
    <revision>
      <id>3679938</id>
      <parentid>2850585</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:08:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="803" sha1="t2pqvtta1nzxbzmiqgwelwuyxv6wrjr" xml:space="preserve">{{geoboks|øy
| land          = Dronning Maud Land
| stad = Antarktis
| kartlokasjon= Antarktis
| fritype = Administrert under |fri =  [[Antarktistraktaten]]
| lat_d = 	69	| lat_m = 	57	| lat_NS = 	S
| long_d = 	38	| long_m = 	45	| long_EW =	E
}}
'''Tresteinane''' er tre småøyar som ligg nær kvarandre 1 nautisk mil (1,9&amp;nbsp;km) vest for Strandnebba heilt søraust i [[Lützow-Holmbukta]]. Ho vart kartlagd frå landmålingar og flyfoto tekne under [[Japanese Antarctic Research Expedition]] (JARE), 1957–62, og av dei namngjevne Mitsudomoe-jima. Det norske namnet er ei omsetjing av det japanske namnet og vart godkjend i 2004.

== Kjelder ==
{{usgs-gazetteer|name=Mitsudomoe Islands}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Øyar i Dronning Maud Land]]
[[Kategori:Prins Harald Kyst]]</text>
      <sha1>t2pqvtta1nzxbzmiqgwelwuyxv6wrjr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pollholmen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>234802</id>
    <revision>
      <id>3679934</id>
      <parentid>2852065</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:07:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="897" sha1="67yaf4lnnpl8op10fev4hvbw692r1c0" xml:space="preserve">{{geoboks|øy
| land          = Dronning Maud Land
| stad = Antarktis
| kartlokasjon= Antarktis
| fritype = Administrert under |fri =  [[Antarktistraktaten]]
| lat_d = 	69	| lat_m = 	1	| lat_NS = 	S
| long_d = 	39	| long_m = 	36	| long_EW =	E
| lengd = 0.6
}}
'''Pollholmen''' er ei [[øy]] i Antarktis som ligg 200 meter utanfor austsida av [[Aust-Ongul]], på austsida av innløpet til [[Lützow-Holmbukta]]. Ho vart kartlagd av norske kartografar frå flyfoto tekne under [[Lars Christensen-ekspedisjonen]], 1936–37, og namngjeven av dei, truleg på grunn av plasseringa ovanfor ei smal vik mellom Ongul og [[Aust-Ongul]], som viste seg å vere eit sund som skilde dei to øyane. Kartografane trudde på den tida Ongul og Aust-Ongul var ei enkel øy.

==Kjelder==
{{usgs-gazetteer}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Øyar i Dronning Maud Land]]
[[Kategori:Prins Harald Kyst]]</text>
      <sha1>67yaf4lnnpl8op10fev4hvbw692r1c0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Revsnesøya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>234803</id>
    <revision>
      <id>3679935</id>
      <parentid>2852367</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:08:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="694" sha1="11l0u76dlerbo4p21xn97hacb6r6zou" xml:space="preserve">{{geoboks|øy
| land          = Dronning Maud Land
| stad = Antarktis
| kartlokasjon= Antarktis
| fritype = Administrert under |fri =  [[Antarktistraktaten]]
| lat_d = 	69	| lat_m = 	17	| lat_NS = 	S
| long_d = 	39	| long_m = 	37	| long_EW =	E
}}
'''Revsnesøya''' er ei særeigen forgreina [[øy]] med to greiner, som ligg like utanfor [[Hamnenabben]] aust i [[Lützow-Holmbukta]]. Ho vart kartlagd av norske kartografar frå flyfoto tekne under [[Lars Christensen-ekspedisjonen]], 1936–37, og namngjeven på grunn av forma si.

== Kjelder ==
{{usgs-gazetteer|name=Revsnes Island}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Øyar i Dronning Maud Land]]
[[Kategori:Prins Harald Kyst]]</text>
      <sha1>11l0u76dlerbo4p21xn97hacb6r6zou</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rumpa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>234804</id>
    <revision>
      <id>3679936</id>
      <parentid>3543191</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:08:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="627" sha1="bd8ncdyxgmsj8d5unnhy46unkiv606y" xml:space="preserve">{{geoboks|øy
| land          = Dronning Maud Land
| stad = Antarktis
| kartlokasjon= Antarktis
| fritype = Administrert under |fri =  [[Antarktistraktaten]]
| lat_d = 	69	| lat_m = 	8	| lat_NS = 	S
| long_d = 	39	| long_m = 	26	| long_EW =	E
}}
'''Rumpa''' er ei [[øy]] aust i [[Lützow-Holmbukta]], 5 nautiske mil (9&amp;nbsp;km) nordvest for Hovdeneset. Ho vart kartlagd av norske kartografar frå flyfoto tekne under [[Lars Christensen-ekspedisjonen]], 1936–37.

== Kjelder == 
{{usgs-gazetteer|name=Rumpa Island}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Øyar i Dronning Maud Land]]
[[Kategori:Prins Harald Kyst]]</text>
      <sha1>bd8ncdyxgmsj8d5unnhy46unkiv606y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ungane</title>
    <ns>0</ns>
    <id>234810</id>
    <revision>
      <id>3679939</id>
      <parentid>2856284</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:09:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="664" sha1="s31v1mq8033rgnnz4u23pihdrsd0rod" xml:space="preserve">{{geoboks|øy
| land          = Dronning Maud Land
| stad = Antarktis
| kartlokasjon= Antarktis
| fritype = Administrert under |fri =  [[Antarktistraktaten]]
| lat_d = 	69	| lat_m = 	16	| lat_NS = 	S
| long_d = 	39	| long_m = 	29	| long_EW =	E
}}
'''Ungane''' er ei [[øygruppe]] av tre småøyar som ligg 6&amp;nbsp;km vest-nordvest for [[Hamnenabben]] aust i [[Lützow-Holmbukta]].  Dei vart først kartlagde av norske kartografar frå flyfoto tekne under [[Lars Christensen-ekspedisjonen]], 1936–37.

== Kjelder ==
{{usgs-gazetteer|name=Ungane Islands}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Øyar i Dronning Maud Land]]
[[Kategori:Prins Harald Kyst]]</text>
      <sha1>s31v1mq8033rgnnz4u23pihdrsd0rod</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Charlottenbergs Shoppingcenter</title>
    <ns>0</ns>
    <id>237140</id>
    <revision>
      <id>3679898</id>
      <parentid>3324642</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T17:41:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alexgjoroy</username>
        <id>129349</id>
      </contributor>
      <origin>3679898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2303" sha1="eq4msuav3mtia81uf9rp7u5e8w7jswa" xml:space="preserve">{{infoboks kjøpesenter|bilete= Charlottenberg Shoppingcenter TRS.jpg
|adresse=Helga Görlins gata 1&lt;br&gt;
673 32 Charlottenberg|stad=[[Charlottenberg]] i Sverige|eigar=[[Olav Thon Gruppen]]|butikkar=65|parkering=2500|etasjar=1|golvareal=64 500 m²|opna=20. oktober 2006&lt;br&gt;
9. april 2014 (Nord)|påbegynt=2005}}
'''Charlottenbergs Shoppingcenter''' er eit [[kjøpesenter]] i [[Charlottenberg]] i [[Eda kommun]] i [[Sverige]].
Det vart bygd i 2005-2006 av nordmannen [[Olav Thon]], og utvida i 2007, 2012 og 2014.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Press|url=https://charlottenbergsshopping.se/praktisk-information/press/|website=Charlottenbergs Shoppingcenter|accessdate=2026-10-19|language=sv}}&lt;/ref&gt; Senteret har 65 butikkar og 19 etestadar.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Välkommen till en gränslös handel!|url=https://charlottenbergsshopping.se/|website=Charlottenbergs Shoppingcenter|accessdate=2026-10-19|language=sv}}&lt;/ref&gt;

I samband med senteret opna Thon eit hotell i juni 2008. [[Thon Hotel Charlottenberg]] vart lagd ned i 2018.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Thon legger ned sitt eneste hotell i Sverige|url=https://www.horecanytt.no/mai-2017-norden-rundt-siste-nytt/thon-legger-ned-sitt-eneste-hotell-i-sverige/410465|website=Horecanytt.no|date=2017-05-08|accessdate=2026-10-19|language=nb-NO|first=Morten|last=Holt}}&lt;/ref&gt; Eit nytt hotell, Hotell Charlottenberg, held til i bygget i dag.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Startsida|url=https://hotellcharlottenberg.se/|website=Hotell Charlottenberg|accessdate=2026-10-19|language=sv-SE}}&lt;/ref&gt;

9. april 2014 opna ei ny avdeling, Charlottenbergs Shoppingcenter Nord, på andre sida av [[Vrångsälven]].&lt;ref&gt;{{Citation|title=Nytt gigantkjøpesenter åpnet|url=https://www.ostlendingen.no/2-2.2757-1.8378273|website=Østlendingen|date=2014-04-10|accessdate=2026-10-19|language=nb-NO|first=Bjørn Inge Rødfoss / Marius Værhaug Madsen (Romerikes|last=Blad)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=Harryhandlende i kø|url=https://www.nrk.no/innlandet/harryhandlende-i-ko-1.11659003|website=NRK|date=2014-04-09|accessdate=2026-10-19|language=nb-NO|first=Kurt Johan|last=Sivertsen}}&lt;/ref&gt;

== Kjelder ==
&lt;references /&gt;

==Bakgrunnsstoff==
*{{offisiell nettstad|https://charlottenbergsshopping.se/}}

[[Kategori:Eda kommun]]
[[Kategori:Kjøpesenter i Värmland]]
[[Kategori:Grensehandel i Sverige]]</text>
      <sha1>eq4msuav3mtia81uf9rp7u5e8w7jswa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679912</id>
      <parentid>3679898</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T06:27:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fmt.</comment>
      <origin>3679912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2335" sha1="5y6g821wr6ttfza8u6858snrdtydwvv" xml:space="preserve">{{infoboks kjøpesenter|bilete= Charlottenberg Shoppingcenter TRS.jpg
|adresse=Helga Görlins gata 1&lt;br&gt;
673 32 Charlottenberg|stad=[[Charlottenberg]] i Sverige|eigar=[[Olav Thon Gruppen]]|butikkar=65|parkering=2500|etasjar=1|golvareal=64 500 m²|opna=20. oktober 2006&lt;br&gt;
9. april 2014 (Nord)|påbegynt=2005}}
'''Charlottenbergs Shoppingcenter''' er eit [[kjøpesenter]] i [[Charlottenberg]] i [[Eda kommun]] i [[Sverige]].
Det vart bygd i 2005-2006 av nordmannen [[Olav Thon]], og utvida i 2007, 2012 og 2014.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Press|url=https://charlottenbergsshopping.se/praktisk-information/press/|website=Charlottenbergs Shoppingcenter|accessdate=2026-10-19|language=sv}}&lt;/ref&gt; Senteret har 65 butikkar og 19 etestadar.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Välkommen till en gränslös handel!|url=https://charlottenbergsshopping.se/|website=Charlottenbergs Shoppingcenter|accessdate=2026-10-19|language=sv}}&lt;/ref&gt;

I samband med senteret opna Thon eit hotell i juni 2008. [[Thon Hotel Charlottenberg]] vart lagd ned i 2018.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Thon legger ned sitt eneste hotell i Sverige|url=https://www.horecanytt.no/mai-2017-norden-rundt-siste-nytt/thon-legger-ned-sitt-eneste-hotell-i-sverige/410465|website=Horecanytt.no|date=2017-05-08|accessdate=2026-10-19|language=nb-NO|first=Morten|last=Holt}}&lt;/ref&gt; Eit nytt hotell, Hotell Charlottenberg, held til i bygget i dag.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Startsida|url=https://hotellcharlottenberg.se/|website=Hotell Charlottenberg|accessdate=2026-10-19|language=sv-SE}}&lt;/ref&gt;

9. april 2014 opna ei ny avdeling, Charlottenbergs Shoppingcenter Nord, på andre sida av [[Vrångsälven]].&lt;ref&gt;{{Citation|title=Nytt gigantkjøpesenter åpnet|url=https://www.ostlendingen.no/2-2.2757-1.8378273|website=Østlendingen|date=2014-04-10|accessdate=2026-10-19|language=nb-NO|forfattar=Bjørn Inge Rødfoss |forfattar2= Marius Værhaug Madsen }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=Harryhandlende i kø|url=https://www.nrk.no/innlandet/harryhandlende-i-ko-1.11659003|website=NRK|date=2014-04-09|accessdate=2026-10-19|language=nb-NO|first=Kurt Johan|last=Sivertsen}}&lt;/ref&gt;

== Kjelder ==
&lt;references /&gt;

==Bakgrunnsstoff==
*{{offisiell nettstad|https://charlottenbergsshopping.se/}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Eda kommun]]
[[Kategori:Kjøpesenter i Värmland]]
[[Kategori:Grensehandel i Sverige]]</text>
      <sha1>5y6g821wr6ttfza8u6858snrdtydwvv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tottsukiodden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>242069</id>
    <revision>
      <id>3679937</id>
      <parentid>3618447</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:08:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="792" sha1="jlnuycb4o7kcs3jytu0xlxgycq8c2rv" xml:space="preserve">{{geoboks|nes
 | stad = [[Dronning Maud Land]]
 | land     = Dronning Maud Land
 | kartlokasjon= Antarktis
 | fritype = Administrert under |fri = [[Antarktistraktaten]]
 | lat_d =68 | lat_m =55 | lat_NS = S 
 | long_d =39 | long_m =50 | long_EW = E 
}}
'''Tottsukiodden''' er eit lite klippenes som ligg 3 nautiske mil (6&amp;nbsp;km) sørvest for Flattunga på kysten av [[Dronning Maud Land]]. Det vart kartlagt av norske kartografar frå flyfoto tekne under [[Lars Christensen-ekspedisjonen]], 1936-37. Det vart også kartlagt av [[Den japanske antarktisekspedisjonen]] (JARE), 1957–62, og namngjeve Tottsuki-misaki (Førsteneset).

==Kjelder==
{{usgs-gazetteer|name=Tottsuki Point}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Nes i Dronning Maud Land]]
[[Kategori:Prins Harald Kyst]]</text>
      <sha1>jlnuycb4o7kcs3jytu0xlxgycq8c2rv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vestsundet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>242823</id>
    <revision>
      <id>3679940</id>
      <parentid>3641216</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:09:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="736" sha1="9k7jl2dxbb713hy4be820k88dxs3lhr" xml:space="preserve">{{geoboks|sund
 | land = Dronning Maud Land
 | kartlokasjon = Antarktis 
 | fritype = Administrert under |fri =  [[Antarktistraktaten]]
 | lat_d =69 | lat_m =1 | lat_NS = S 
 | long_d =39 | long_m =29 | long_EW = E 
}}
'''Nishino-seto''' er eit smalt sund mellom [[Ongulkalven]] og [[Ongul i Antarktis|Ongul]] i [[Lützow-Holmbukta]]. Det vart kartlagt av norske kartografar frå flyfoto tekne under [[Lars Christensen-ekspedisjonen]], 1936-37. Det vart kartlagt av [[Den japanske antarktisekspedisjonen]] (JARE), 1957–62, og namngjeve Nishino-seto (Vestsundet) etter plasseringa [[Flatvær]].

==Kjelder==
{{usgs-gazetteer}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Sund i Dronning Maud Land]]
[[Kategori:Prins Harald Kyst]]</text>
      <sha1>9k7jl2dxbb713hy4be820k88dxs3lhr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Holtedahlfjella</title>
    <ns>0</ns>
    <id>245538</id>
    <revision>
      <id>3679933</id>
      <parentid>2842745</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:06:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1241" sha1="kl3vxhyguque1jk4caiq74tq3rsn504" xml:space="preserve">{{geoboks|fjellkjede
 | land = Antarktis 
 | stad = [[Dronning Maud Land]] 
 | kartlokasjon = Antarktis 
 | fritype = Administrert under |fri =  [[Antarktistraktaten]]
 | lat_d =71 | lat_m =53 | lat_NS = S 
 | long_d =8 | long_m =55 | long_EW = E 
 | lengd = 37
 | breidde = 11
}} 
'''Holtedahlfjella''' ([[tysk]] ''Kurzegebirge'') er ei fjellkjede av hovudsakleg nakne fjelltoppar, ryggar og fjell i [[Orvinfjella]] i [[Dronning Maud Land]]. Fjella strekkjer seg kring 37&amp;nbsp;km og er fjellkjeda er 11&amp;nbsp;km brei. Fjella står mellom [[Drygalskifjella]] i vest og [[Kurzefjella]] og [[Conradfjella]] i aust.

Holtedahlfjella vart oppdaga og kartlagd frå flyfoto tekne under [[Neuschwabenland|Den tyske antarktisekspedisjonen]] under [[Alfred Ritscher]], 1938–39, som namngav dei Kurzegebirge etter leiaren for marinedivisjonen i det tidlegare [[Marineleitung]] (Det tyske Admiralitetet). Dei vart kartlagde på ny av [[Norsk Polarinstitutt]] frå landmålingar og flyfoto tekne av [[Den sjette norske antarktisekspedisjonen|den norske antarktisekspedisjonen]], 1956–60.

==Kjelder==
{{usgs-gazetteer|name=Kurze Mountains}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Fjellkjeder i Dronning Maud Land]]
[[Kategori:Orvinfjella]]</text>
      <sha1>kl3vxhyguque1jk4caiq74tq3rsn504</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zollerbreen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>271431</id>
    <revision>
      <id>3679941</id>
      <parentid>2854516</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:10:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="842" sha1="2om5iia2nkw0neot1roqqbvfl8xxwdr" xml:space="preserve">{{geoboks|isbre
 | land = Antarktis 
 | stad = [[Victoria Land]] 
 | kartlokasjon = Antarktis 
 | fritype = Administrert under | fri = [[Antarktistraktaten]]
 | lat_d=77|lat_m=53|lat_NS=S
 | long_d=162|long_m=18|long_EW=E
}}
'''Zollerbreen''' er ein [[isbre]] i [[Cathedral Rocks]] mellom [[Emmanuelbreen|Emmanuel]]- og [[Darkowskibreen]], som flyt nord og ut i [[Ferrarbreen]] i [[Victoria Land]]. Han vart kartlagd under [[Terra Nova-ekspedisjonen]] under [[Robert Falcon Scott|Scott]] i 1910–13. Han vart namngjeven av [[Advisory Committee on Antarctic Names]] (US-ACAN) i 1964 etter løytnant John E. Zoller i [[U.S. Navy]] som var feltprest vinteren 1957 ved [[Little America V]].

==Kjelder==
* {{usgs-gazetteer|name=Zoller Glacier}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Isbrear i Victoria Land]]
[[Kategori:Scott Coast]]</text>
      <sha1>2om5iia2nkw0neot1roqqbvfl8xxwdr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Whillansstraumen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>272516</id>
    <revision>
      <id>3679920</id>
      <parentid>3405867</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T07:56:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3679920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2374" sha1="sak18z3obpqolcraemkklyff4v8taor" xml:space="preserve">{{geoboks|isbre|kategori=[[isstraum]]
 | land = Antarktis 
 | stad = [[Dronning Maud Land]] 
 | kartlokasjon = Antarktis 
 | fritype = Administrert under |fri =  [[Antarktistraktaten]]
 | lat_d =83 | lat_m =40 | lat_NS = S 
 | long_d =145 | long_m =00 | long_EW = W 
}}
'''Whillansstraumen''' er ein [[isstraum]] i [[Den vestantarktiske innlandsisen]], tidlegare kalla '''Ice Stream B'''. Han fekk nytt namn i 2001 etter ein [[glasiolog]] ved [[Ohio State University]], dr. Ian Whillans.

==Nyare forsking==
Whillansstraumen er ein av fleire store, rasktflytande isstraumar som strøymer ut frå [[Den vestantarktiske innlandsisen]] og ut i [[Rossisen]]. Det vert forska mykje på [[isstraum]]en. Mellom anna trur forskarane at ein [[subglasial innsjø]] under isen er med på å få isen til å flyte raskare etter kvart som innsjøen periodevis vert fylt og tømt.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Antarctic Sun: Subglacial Waterworks |url=http://antarcticsun.usap.gov/science/contentHandler.cfm?id=1726}}&lt;/ref&gt; 

Andre forskarar, òg finansierte av [[National Science Foundation]], rapporterte 5. juni 2008 i journalen ''Nature'' at seismologiske data og GPS-data synete at Whillansstraumen sender ut to seismiske bølgjer kvar dag, kvar tilsvarande eit jordskjelv med momentmagnitude på 7. Forskinga syner at elvar av is flyttar seg ein halvmeter i løpet av ti minutt, og så er i ro i 12 timar, så flyttar dei seg enno ein halvmeter. Kvar gong han flyttar seg, vert det sendt ut seismiske bølgjer som vert registrerte av [[seismograf]]ar kring [[Antarktis]] og til og med så langt borte som [[Australia]], meir enn 6400 km unna.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Antarctic Sun: Earthshaking Discovery |url=http://antarcticsun.usap.gov/science/contentHandler.cfm?id=1476}}&lt;/ref&gt;

==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Whillands Ice Stream|Whillands Ice Stream]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}},  den 29. januar 2014.'' 
**''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:''
*[http://igloo.gsfc.nasa.gov/wais/articles/acan.html Antarctic Glaciologists Honored by ACAN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070630042308/http://igloo.gsfc.nasa.gov/wais/articles/acan.html |date=2007-06-30 }}
&lt;/div&gt;
{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Isstraumar i Antarktis]]
[[Kategori:Geografi i Marie Byrd Land]]</text>
      <sha1>sak18z3obpqolcraemkklyff4v8taor</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Masherbrum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>274249</id>
    <revision>
      <id>3679969</id>
      <parentid>2829480</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T10:20:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <comment>Geoboks, to setn. med ref. frå en:</comment>
      <origin>3679969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1294" sha1="7ukv99fhrx2ygkf8tqwcggewqgkvnry" xml:space="preserve">{{geoboks|fjell}}

'''Masherbrum''' er eit 7&amp;nbsp;821 meter over havet høgt fjell i fjellkjeda [[Karakoram]], nordaust i [[Pakistan]]. 

Treet var det fyrste som blei kartlagt i Karakoram under [[Great Trigonometrical Survey]] i India, og fekk K-nummeret «K1».&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Curran |first=Jim |title=K2: The Story of the Savage Mountain |year=1995 |publisher=Mountaineers |isbn=0898864550}}&lt;/ref&gt;

Fjellet vart klatra til topps i 1960 av to USA-amerikanske klatrarar, [[George Irving Bell]] og [[Willi Unsoeld]], i ein amerikansk-pakistansk ekspedisjon som også omfatta [[Nicholas Clinch|Nick Clinch]].&lt;ref name=&quot;aajo&quot;&gt;{{citation|url=http://www.americanalpineclub.org/AAJO/pdfs/2001/448_inmemoriam_aaj2001.pdf |title=In Memoriam section|last=Clinch|first=Nicholas B|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927212552/http://www.americanalpineclub.org/AAJO/pdfs/2001/448_inmemoriam_aaj2001.pdf |archivedate=2007-09-27 |journal=American Alpine Journal|year=2001}}&lt;/ref&gt;

==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Masherbrum|Masherbrum]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}},  den 15. februar 2014.''  
&lt;/div&gt;
{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Karakoram]]
[[Kategori:Fjell i Pakistan]]
[[Kategori:Fjell i Himalaya]]</text>
      <sha1>7ukv99fhrx2ygkf8tqwcggewqgkvnry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ain Wazein</title>
    <ns>0</ns>
    <id>286551</id>
    <revision>
      <id>3679917</id>
      <parentid>2661756</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T07:52:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fmt.</comment>
      <origin>3679917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2047" sha1="bcdbjkdxarh4ik022fgia4fb6wtupzg" xml:space="preserve">{{geoboks|by
|namn          = Ain W Zain
|andre namn            = عين و زين
|bilete          =Awz01.jpg
|kartposisjon = Libanon 
|kart = {{posisjonskart|Libanon}}  
|land = Libanon
|regiontype      = [[guvernement i Libanon|Guvernement]]
|region      = [[Libanonfjella guvernement]]
|distrikttype      = [[distrikt i Libanon|Distrikt]]
|distrikt      = [[Chouf distrikt]]
|folketal        = 2000
|areal          = 5
|tidssone               = [[Egypt Standard Time|EST]]
|utc_skilnad             = +2
|tidssone_DST           = +3
|lat_d=33|lat_m=40|lat_s=|lat_NS=N
|long_d=35|long_m=35|long_s=37|long_EW=E
|høgdenivå            = 1050
|postnummer       = 00961
|retningsnummer              = 5
}}
'''Ain W Zain''' òg kalla '''Ain Wazein''' ([[arabisk skrift]] عين و زين) er ein landsby i [[Libanon]] i [[Chouf distrikt]] i [[Libanonfjella guvernement]]

Landsbyen har kring 2000 innbyggjarar. Han ligg 40&amp;nbsp;km frå [[Beirut]] og 45&amp;nbsp;km frå [[Sidon|Saida]].

[[Fil:awzgt01.jpg|mini|venstre|upright|Ain W Zain-grotta.]]
Det ligg ei grotte ved landsbyen, 1040 meter over havet. Grotta vart oppdaga i 2003.  

==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ain Wazein|Ain Wazein]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}},  den 22. september 2014.'' 
**''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:''
*[http://www.jstor.org/stable/4327124?seq=1&amp;Search=yes&amp;term=lebanon&amp;term=zahle&amp;list=hide&amp;searchUri=%2Faction%2FdoBasicSearch%3FQuery%3Dzahle%2Blebanon%26wc%3Don%26acc%3Don&amp;item=1&amp;ttl=106&amp;returnArticleService=showFullText&amp;resultsServiceName=nullThe View From Zahle: Security And Economic Conditions In The Central Bekaa 1980-1985]'''
*[http://books.google.com/books?id=qmYSAAAAYAAJ&amp;pg=RA1-PA161&amp;dq=Zahle&amp;hl=en&amp;ei=pIfJTNW3GYyt8AaKjqXcAQ&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=9&amp;ved=0CFcQ6AEwCA#v=onepage&amp;q=Zahle&amp;f=falseZahleParliamentaryParliamentaryPapers]
&lt;/div&gt;

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Chouf distrikt]]
[[Kategori:Busetnader i Libanonfjella guvernement]]</text>
      <sha1>bcdbjkdxarh4ik022fgia4fb6wtupzg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mal:Autoritetsdata/dok</title>
    <ns>10</ns>
    <id>296640</id>
    <revision>
      <id>3679881</id>
      <parentid>3207827</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:40:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johshh</username>
        <id>122989</id>
      </contributor>
      <origin>3679881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2633" sha1="0eal72t2f1j8lavkbsi766080kqwx3i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{dokumentasjonsunderside}}&lt;/noinclude&gt;
&lt;!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --&gt;

Denne malen gir tilgang til kjeldemateriale i ulike autoritetspost-register. 

== Kopimal ==
 &lt;nowiki&gt;{{autoritetsdata}}&lt;/nowiki&gt;

== Sjå òg ==
[https://nn.wikipedia.org/wiki/Modul:Authority_control Modul:Authority control]

== Bruk ==
Malen er kopla til Wikidata og hentar automatisk rett autoritets-ID der i frå. 

Følgjande datakjelder blir akseptert:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Parameternamn || Omfattar || Namn || Kjelde
|- 
| GND 
| Personar, bedrifter, fagomgrep
| [[Gemeinsame Normdatei]]
| [[Deutsche Nationalbibliothek]]
|- 
| LCCN
| Personar
| [[Library of Congress Control Number]]
| [[Library of Congress]]
|- 
| NDL
| Personar
| [[Det nasjonale parlamentsbiblioteket]]
| ''Kokuritsu Kokkai Toshokan'' (det japanske nasjonalbiblioteket)
|-
| VIAF
| Personar
| [[Virtual International Authority File]]
| [[Online Computer Library Center]] (OCLC)
|}

==Sjå òg ==
* [[Mal:DNB-Portal]]
* Sjå [[:de:Wikipedia:Normdaten|diskusjon om autoritetspostar]] på tyskspråkleg Wikipedia
* Sjå [[:de:Hilfe:GND|diskusjon om GND]] på tyskspråkleg Wikipedia

==Botkjøring==
Det må gjerast ei vedlikehaldskjøyring med ein bot nokre gonger i året for å sikre at malen er lagt til alle stadar. Pass på at alle ''claim'' er oppdaterte slik at alt som skal med blir lista og at alt som ikkje skal med blir utelate.

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;bash&quot;&gt;
python pwb.py replace -family:wikipedia -lang:nn -ns:0 -pt:1 -wikidataquery:&quot;link[nnwiki] and (claim[1015] or claim[214] or claim[227] or claim[244] or claim[213] or claim[268] or claim[268] or claim[496] or claim[906] or claim[269] or claim[651] or claim[1053] or claim[245] or claim[902] or claim[886] or claim[549] or claim[409] or claim[349] or claim[1048] or claim[691] or claim[640] or claim[396] or claim[947] or claim[428] or claim[1222] or claim[1223] or claim[1157] or claim[950] or claim[271] or claim[1362] or claim[781] or claim[1248] or claim[2287] or claim[1566] or claim[1850] or claim[1732] or claim[1866] or claim[1305] or claim[1617] or claim[2333] or claim[2355] or claim[1284] or claim[1285] or claim[1286] or claim[434] or claim[436] or claim[966] or claim[982] or claim[1953] or claim[1728])&quot; -summary:&quot;Legg til 'Autoritetsdata' nederst på sida&quot; -regex -excepttext:&quot;\{\{\s*[aA]utoritetsdata\s*[^\|\}]*[\|\}]&quot; &quot;\n+(((\{\{\ *(?:STANDARDSORTERING|DEFAULTSORT)\ *:[^\n]+|\ *)\n)+(\[\[Kategori|Category):)&quot; &quot;\n{{Autoritetsdata}}\n\1&quot;
&lt;/syntaxhighlight&gt;

&lt;noinclude&gt;
{{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}}
[[Kategori:Maldokumentasjon]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0eal72t2f1j8lavkbsi766080kqwx3i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ole Johs. Brunæs</title>
    <ns>0</ns>
    <id>338679</id>
    <revision>
      <id>3679929</id>
      <parentid>3240562</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:03:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1712" sha1="fpjjwy751s9h9uj4kla2jhntj90c6q4" xml:space="preserve">{{infoboks politikar}}
'''Ole Johannes Brunæs''' ({{datoar}}) var ein norsk industrileiar og politikar. Han var stortingsrepresentant frå [[Vestfold]] og for partiet [[Høgre]] tida 1989 til 2001.

Brunæs var fødd i Sandefjord og voks opp i [[Oslo]], då far hans var president i [[Norges Industriforbund]]. Han gjekk ut av befalsskulen i 1957 og utdanna seg deretter til sivilingeniør i skipsmaskinteknikk ved [[Noregs tekniske høgskole]] (NTH) i [[Trondheim]]. Etter eit par år ved [[Nakskov]] Skibsværft i [[Danmark]] fekk han ei konstruktør-stilling ved Framnæs Mekaniske Værksted i [[Sandefjord]]. Frå 1973 var han teknisk direktør i firmaet. I 1986 gjekk Brunæs over til å vere administrerande direktør i eigarselskapet Framnæs Industriutvikling. Deretter var han 1988-89 øvste sjef i ingeniørfirmaet Keftech i [[Tønsberg]]. Han var elles ei tid formann i Norske sivilingeniørers forening.

Brunæs engasjerte seg politisk i Høgre og var perioden 1980-83 bystyremedlem i Sandefjord. Hausten 1989 vart han vald inn på Vestfold-benken i [[Stortinget]], og sidan attvald to gongar. Han var då medlem i Sosialkomitéen til 1993, sidan i åtte år i Samferdslekomitéen, 1993–2001. I si tredje stortingsperiode var Brunæs  sjukmeld i tre år fram til desember 2000, [[Ellen Gjerpe Hansen]] møtte då i staden.

==Kjelder==
*[https://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representantfordeling/Representant/?perid=OJB&amp;tab=Biography Stortingsbiografi]

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Stortingsrepresentantar 1989-1993]]
[[Kategori:Stortingsrepresentantar 1993-1997]]
[[Kategori:Stortingsrepresentantar 1997-2001]]
[[Kategori:Folk frå Oslo]]</text>
      <sha1>fpjjwy751s9h9uj4kla2jhntj90c6q4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ole Jensen Rong d.y.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>343711</id>
    <revision>
      <id>3679928</id>
      <parentid>3240558</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:01:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1442" sha1="m60hzu1539cose3uw3ydjk8xz13uuq9" xml:space="preserve">{{infoboks politikar}}
'''Ole Jensen Rong''' ({{levde|26. november|1885|18. juli|1953|Rong, Ole}}) var ein norsk småbrukar og fiskar frå [[Herdla]] i [[Hordaland]] som var [[stortingsrepresentant]] 1945-53 for [[Arbeidarpartiet]].

Rong var son til til gardbrukar og fiskar, ein yrkeskombinasjon han sjølv seinare hadde. I åra frå 1921 til 1935, og på ny 1943-45, var han vintermånadene oppsynsmann i fiskeria. Sesongen 1927 var han tilsett i [[Store Norske Spitsbergen Kulkompani|Store Norske kullkompani]] si gruvedrift på [[Svalbard]].

Rong var medlem i Herdla heradsstyre frå 1928 til 1947, med unnatak for krigsåra. Han var elles styremedlem i Lånekassa for fiskere 1939-42 og 1945-1953, den siste åtteårsperioden også styremedlem i Fiskeribanken.

Hausten 1945 vart Rong vald til stortingsrepresentant frå Hordaland, attvald i 1949. På [[Stortinget]] var han den fyrste valperioden medlem i Protokollkomiteen, frå 1950 hadde han plass i  Sjøfarts- og fiskerikomiteen. Eit knapt halvår før den andre valbolken var over, døydde Rong og [[Knut J. Vik]] rykte inn på Stortinget i staden.

==Kjelder==
*[https://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representantfordeling/Representant/?perid=OLRN&amp;tab=Biography Stortingsbiografi]

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Stortingsrepresentantar 1945-1949]]
[[Kategori:Stortingsrepresentantar 1950-1953]]
[[Kategori:Folk frå Askøy]]</text>
      <sha1>m60hzu1539cose3uw3ydjk8xz13uuq9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dave Clark</title>
    <ns>0</ns>
    <id>351007</id>
    <revision>
      <id>3679970</id>
      <parentid>3518560</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T10:27:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Flikk</comment>
      <origin>3679970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10877" sha1="6m0rqpr39dtg3nvcv3arwgkizs10rj0" xml:space="preserve">{{Infoboks musikkartist
| namn                = Dave Clark
| bilete               = Dave Clark Dave Clark Five 1965.JPG
| bilettekst             = Clark på amerikansk fjernsyn i 1965 med [[The Dave Clark Five]]
| bakgrunn          = soloartist
| verkeleg namn          = David Clark
| fødd          = {{fødselsdato og alder|df=yes|1939|12|15}} eller {{fødselsdato og alder|df=yes|1942|12|15}}
| fødestad         = [[Tottenham]] i [[Middlesex]] i England
| instrument          = Trommeslagar, låtskrivar
| sjanger               = [[Beat-musikk]]
| yrke          = Musikar, låtskrivar, produsentar
| aktive år        = Sidan 1957
| tilknytta artistar     = [[The Dave Clark Five]]
}}

'''Dave Clark''' (fødd 15. desember 1939 eller 1942) er ein engelsk musikar, låtskrivar, plateprodusent og entreprenør. Han var leiar, trommeslagar og manager for [[beat-musikk|beat-gruppa]] [[The Dave Clark Five]] i 1960-åra. Dei var det første bandet i [[den britiske bølgja]] som følgde [[The Beatles]] til Amerika i 1964. I 2008 vart Clark og bandet hans innlemma i [[Rock and Roll Hall of Fame]].&lt;ref name=RockRollHallFame/&gt;

==Karriere==
[[Fil:Dave Clark Five 1966.JPG|mini|The Dave Clark Five på ''[[The Ed Sullivan Show]]'' i 1966. Frå venstre: [[Denis Payton]], Dave Clark, [[Mike Smith i Dave Clark Five|Mike Smith]], [[Rick Huxley]] og [[Lenny Davidson]].]]

Clark var fødd i [[Tottenham]], som då låg i [[Middlesex]], og slutta på skulen utan utdanning då han var 15 år gammal for å bli [[stuntmann]] på film. Han spelte i over 40 filmar.&lt;ref name=Telegraph/&gt;&lt;ref name=Metro/&gt;&lt;ref name=ClassicBands/&gt; Seint i 1950-åra kjøpte Clark seg eit trommesett og lærte seg sjølv å spele. Han skipa eit [[skiffle]]band for å tene pengar, slik at [[fotball]]aget hans kunne reise til [[Nederland]]. Skifflegruppa utvikla seg til å bli [[The Dave Clark Five]] med Clark som leiar, medlåtkskrivar, manager og produsent.&lt;ref name=ClassicBands/&gt;&lt;ref name=RollingStone/&gt;

The Dave Clark Five vart gradvis meir populære i Storbritannia. Dei flytta [[The Beatles]] sin «[[I Want to Hold Your Hand]]» ned frå førsteplassen på den britiske singellista i januar 1964 med sin eigen «[[Glad All Over]]». Den britiske pressa kalla dei ei kort stund «den største trugselen» for The Beatles.&lt;ref name=AMG-DC5/&gt; The Dave Clark Five var det første bandet i [[den britiske bølgja]] som følgde Beatles til Amerika i 1964,&lt;ref name=AMG-DC5/&gt; der dei fekk 15 hittar inn på Topp 20 på rad.&lt;ref name=ClassicBands-interview/&gt; Dei spelte òg på ''[[The Ed Sullivan Show]]'' fleire gonger enn nokon annan engelsk artist.&lt;ref name=AMG-DC5/&gt; Dave Clark vart eit populært babynamn i 1960-åra.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sites.google.com/site/daveclarkankeny/dave-clark-five |title=Dave Clark Five – DaveClarkAnkeny |publisher=Sites.google.com |accessdate=29. april 2018}}&lt;/ref&gt;

[[Andrew Loog Oldham]], tidlegare manager for [[The Rolling Stones]], snakka om den tidlege suksessen dei hadde som rivalar til The Beatles:

&lt;blockquote&gt;Om The Beatles nokon gong såg seg over skuldra, så var det ikkje The Stones dei såg. Dei såg The Dave Clark 5 eller [[Herman's Hermits]].&lt;ref&gt;{{cite web | url= http://www.goldminemag.com/article/andrew-loog-oldham-dishes-musics-biggest-movers-shakers | title= Andrew Loog Oldham dishes on rock’s biggest movers and shakers| publisher=Goldmine | first=Ken | last=Sharp | date=27. september 2014 | accessdate=29. april 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

Bandet vart oppløyst i 1970, og ein avart av bandet i 1972. Clark stoppa å spele trommer etter han braut fire knokar i ei akeulukke i 1972.&lt;ref name=Telegraph/&gt;

Han skreiv seinare science fiction-musikalen ''[[musikalen Time|Time]]'', som hadde sin debut i 1986. Musikalen gjekk to år på [[West End-teater|West End]] i London med [[Cliff Richard]] (seinare [[David Cassidy]]) i ei av rollene.&lt;ref name=ClassicBands/&gt; Musikalen lanserte òg eit konseptalbum kalla ''[[Time av Dave Clark|Time]]'' med Richard, [[Freddie Mercury]], [[Leo Sayer]], [[Stevie Wonder]] og [[Dionne Warwick]]. To millionar eksemplar vart seld og det inneheldt fleire hitsinglar.&lt;ref&gt;{{cite news | url= https://www.telegraph.co.uk/culture/music/rockandpopfeatures/11401510/Dave-Clark-Five-Bigger-than-Beatles.html | title= Dave Clark: inscrutable pop mastermind | work=The Daily Telegraph | first=Neil | last=McCormick | date=29. april 2018 | accessdate=29. april 2018}}&lt;/ref&gt;

==Entrepenørskap==
Clark er ein suksessrik entreprenør og mangemillionær. Han eig eit hus til 12 millionar britiske pund i [[Vest-London]].&lt;ref name=Telegraph/&gt;&lt;ref name=TuneGenie/&gt; Heilt frå starten eigde Clark sjølv alle rettane til musikken til The Dave Clark Five og i 1993 gav han ut nymastra versjonar av alle singlane deira på CD, ''[[Glad All Over Again]]''.&lt;ref name=ClassicBands/&gt;
Seint i 1960-åra, i tillegg til å styre bandet sitt, byrja Clark å regissere og produsere for fjernsyn. I 1968 laga han ein «særs suksessrik» fjernsynsproduksjon, ''Hold On, It's The Dave Clark Five''.&lt;ref name=ClassicBands/&gt;  I 1980-åra fekk han rettane til det britiske musikkshowet frå 60-talet, ''[[Ready Steady Go!]]''.&lt;ref&gt;{{cite web | url= http://www.screenonline.org.uk/tv/id/561858/ | title= Ready, Steady, Go! (1963-66) | publisher=Screenonline | first=Dick | last=Fiddy | accessdate=29. april 2018}}&lt;/ref&gt;

Då han gav ut ei hitsamling i midten av 1970-åra, budde Clark i USA i eitt år, og unngjek ddermed å betale skatt i Storbritannia. Dei britiske styresmaktene gjekk til retten for dette, men tapte.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://taxationpodcasts.com/tag/dave-clark-five/ |title=Dave Clark Five |publisher=taxationpodcasts |date=2011-10-21 |accessdate=29. april 2018}}&lt;/ref&gt;

==Personleg liv==
Clark var nær ven med [[Queen]]-songaren [[Freddie Mercury]], som han hadde kjend sidan 1976.&lt;ref name=Mail/&gt; Clark sat ved senga hans då Mercury døydde i november 1991.&lt;ref name=Mail&gt;[http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-2035367/Dave-Clark-reveals-Freddie-Mercury-chose-die-life-stopped-fun.html «This week the Queen idol would've been 65... now pop star Dave Clark reveals: 'Freddie chose to die when his life stopped being fun' »]. Mail Online. Henta 29. april 2018&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1078300/No-I-havent-facelift--honest-Pop-star-Dave-Clark-talks-sex-drugs--ageing.html | title='No, I haven't had a facelift – honest': Pop star Dave Clark talks about sex, drugs... and ageing| work=Daily Mail | date=16. oktober 2008 | accessdate=14. mars 2013}}&lt;/ref&gt;

==Prisar==
I 2008 var det 50 år sidan bandet vart skipa og The Dave Clark Five vart innlemma i [[Rock and Roll Hall of Fame]].&lt;ref name=RockRollHallFame/&gt;&lt;ref name=BritishInvasionBands/&gt;  Clark gjorde eit sjeldan offentleg frammøte og i lag med to andre medlemmar av gruppa aksepterte han prisen på vegner av gruppa.&lt;ref name=DailyMail/&gt;

I 2014 skreiv, produserte og medverka Clark i dokumentarfilmen ''The Dave Clark Five and Beyond: Glad All Over''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b053d7jl|title=BBC Two - The Dave Clark Five and Beyond: Glad All Over|work=BBC|accessdate=29. april 2018}}&lt;/ref&gt;

==Kjelder==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dave Clark (musician)|Dave Clark (musician)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}},  den 29. april 2018.''  
 &lt;/div&gt;
{{Reflist|colwidth=30em|refs=
*&lt;ref name=ClassicBands&gt;{{cite web | url = http://www.classicbands.com/dc5.html | title = The Dave Clark Five | work = Classic Bands | accessdate = 29. april 2018}}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=ClassicBands-interview&gt;{{cite web | url = http://www.classicbands.com/DaveClarkInterview.html | title = Interview with Dave Clark | work = Classic Bands | author = James, Gary | accessdate = 29. april 2018}}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=RollingStone&gt;{{cite web | url = https://www.rollingstone.com/artists/thedaveclarkfive/biography| archiveurl = https://web.archive.org/web/20071108222927/http://www.rollingstone.com/artists/thedaveclarkfive/biography| archivedate = 8. november 2007| title = The Dave Clark Five | work = [[Rolling Stone]] | accessdate = 29. april 2018}}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=Telegraph&gt;{{cite web | url = https://www.telegraph.co.uk/culture/music/3701092/Dave-Clark-Why-I-turned-down-a-gong-from-Harold-Wilson.html | title = Dave Clark: Why I turned down a gong from Harold Wilson | work = [[The Daily Telegraph]] | last = Pierce | first = Andrew | dato = 10. desember 2008 | accessdate = 29. april 2018}}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=Metro&gt;{{cite web | url = http://www.metro.co.uk/showbiz/interviews/354458-beatles-rival-on-sex-drugs-rock-n-roll | title = Beatles rival on sex, drugs, rock'n’roll | work = [[Metro (Associated Metro Limited)|Metro]] | last = Green | first = Graeme | dato = 13. oktober 2008 | accessdate = 29. april 2018}}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=AMG-DC5&gt;{{cite web | url = {{Allmusic|class=artist|id=p3909/biography|pure_url=yes}} | title = The Dave Clark Five | work = [[Allmusic]] |author1=Clark, Rick |author2=Unterberger, Richie | accessdate = 29. april 2018}}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=DailyMail&gt;{{cite web | url = http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-531109/Dave-Clark-thrives-But-Botox-bits-pieces.html | title = Dave Clark thrives! But has he had Botox on a few bits and pieces? | work = [[Daily Mail]] | author = Simpson, Richard | dato = 12. mars 2008 | accessdate = 29. april 2018}}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=RockRollHallFame&gt;{{cite web | url = http://rockhall.com/inductees/the-dave-clark-five/ | title = The Dave Clark Five | work = [[Rock and Roll Hall of Fame]] | accessdate = 2011-05-17 | archive-date = 2011-06-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110628074419/http://rockhall.com/inductees/the-dave-clark-five/ }}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=TuneGenie&gt;{{cite web |url=http://www.tunegenie.com/bio/MN0000785611/the-dave-clark-five/ |title=Biography: The Dave Clark Five |work=Tune Genie |accessdate=29. april 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100404063154/http://www.tunegenie.com/bio/MN0000785611/the-dave-clark-five/ |archivedate=4. april 2010 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;
*&lt;ref name=BritishInvasionBands&gt;{{cite web| url = http://www.britishinvasionbands.com/the-bands/dave-clark-five/| archive-url = https://web.archive.org/web/20090113160044/http://www.britishinvasionbands.com/the-bands/dave-clark-five/| archive-date = 2009-01-13| title = Dave Clark Five| work = British Invasion Bands| accessdate = 29. april 2018}}&lt;/ref&gt;
}}

==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}

{{Dave Clark Five}}
{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

{{DEFAULTSORT:Clark, Dave}}
[[Kategori:Engelske rocketrommeslagarar]]
[[Kategori:Engelske songarar]]
[[Kategori:Engelske rockesongarar]]
[[Kategori:Engelske låtskrivarar]]
[[Kategori:Folk frå Tottenham]]
[[Kategori:Rock and Roll Hall of Fame]]
[[Kategori:The Dave Clark Five-medlemmar]]
[[Kategori:Musikarar frå London]]</text>
      <sha1>6m0rqpr39dtg3nvcv3arwgkizs10rj0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lei</title>
    <ns>0</ns>
    <id>362763</id>
    <revision>
      <id>3679899</id>
      <parentid>3132526</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T18:17:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HerVal7752</username>
        <id>105842</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Geoboks</comment>
      <origin>3679899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="838" sha1="eprrjiwdyc0v6d5oah3cvt2ucpflx7q" xml:space="preserve">{{geoboks|kommune
|bilete = Lei, panorama (02).jpg
|provins = [[provinsen Nuoro|Nuoro]]
|region = Sardinia
|høgd = 456
|postnummer = 08010
|retningsnummer = 0785
}}
'''Lei''' ([[sardisk]] ''Lèi''&amp;#8239;) er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Nuoro]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har kring 450 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 19,11&amp;nbsp;km²&lt;ref&gt;{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']&lt;/ref&gt; og ligg i ei høgd på 456 meter over havet.
 
== Kjelder ==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}

{{Geografispire}}
{{Kommunar i provinsen Nuoro}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Kommunar i provinsen Nuoro]]</text>
      <sha1>eprrjiwdyc0v6d5oah3cvt2ucpflx7q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Loceri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>362764</id>
    <revision>
      <id>3679900</id>
      <parentid>3132527</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T18:18:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HerVal7752</username>
        <id>105842</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Geoboks</comment>
      <origin>3679900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="819" sha1="7d4fdy1ria1007v0qv2qpyxnw93c6pr" xml:space="preserve">{{geoboks|kommune
|provins = [[provinsen Nuoro|Nuoro]]
|region = Sardinia
|høgd = 206
|postnummer = 08040
|retningsnummer = 0782
}}
'''Loceri''' ([[sardisk]] ''Lòceri''&amp;#8239;) er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Nuoro]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har ikring 1&amp;nbsp;250 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 19,37&amp;nbsp;km²&lt;ref&gt;{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']&lt;/ref&gt; og ligg i ei høgd på 206 meter over havet.
 
== Kjelder ==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}

{{Geografispire}}
{{Kommunar i provinsen Nuoro}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Kommunar i provinsen Nuoro]]</text>
      <sha1>7d4fdy1ria1007v0qv2qpyxnw93c6pr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Loculi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>362765</id>
    <revision>
      <id>3679901</id>
      <parentid>3132528</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T18:19:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HerVal7752</username>
        <id>105842</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Geoboks</comment>
      <origin>3679901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="804" sha1="l7yh8snzunf2e5j3ahu1twkch6wr917" xml:space="preserve">{{geoboks|kommune
|provins = [[provinsen Nuoro|Nuoro]]
|region = Sardinia
|høgd = 26
|postnummer = 08020
|retningsnummer = 0784
}}
'''Loculi''' ([[sardisk]] ''Lòcula'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Nuoro]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har omkring 500 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 38,15&amp;nbsp;km²&lt;ref&gt;{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']&lt;/ref&gt; og ligg i ei høgd på 26 meter over havet.
 
== Kjelder ==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}

{{Geografispire}}
{{Kommunar i provinsen Nuoro}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Kommunar i provinsen Nuoro]]</text>
      <sha1>l7yh8snzunf2e5j3ahu1twkch6wr917</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lodè</title>
    <ns>0</ns>
    <id>362766</id>
    <revision>
      <id>3679903</id>
      <parentid>3132529</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T18:21:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HerVal7752</username>
        <id>105842</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Geoboks</comment>
      <origin>3679903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="845" sha1="l8exy0os3go2o7pyb9sir9rmwpt2g53" xml:space="preserve">{{geoboks|kommune
|bilete = Lodè - Panorama (02).JPG
|provins = [[provinsen Nuoro|Nuoro]]
|region = Sardinia
|høgd = 345
|postnummer = 08020
|retningsnummer = 0784
}}
'''Lodè''' ([[sardisk]] ''Lodè'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Nuoro]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har rundt 1&amp;nbsp;500 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 123,45&amp;nbsp;km²&lt;ref&gt;{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']&lt;/ref&gt; og ligg i ei høgd på 345 meter over havet.
 
== Kjelder ==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}

{{Geografispire}}
{{Kommunar i provinsen Nuoro}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Kommunar i provinsen Nuoro]]</text>
      <sha1>l8exy0os3go2o7pyb9sir9rmwpt2g53</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lodine</title>
    <ns>0</ns>
    <id>362767</id>
    <revision>
      <id>3679902</id>
      <parentid>3132530</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T18:20:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HerVal7752</username>
        <id>105842</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Geoboks</comment>
      <origin>3679902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="804" sha1="9p8bw3pkpqnrmbfjatat8b8txnv8zud" xml:space="preserve">{{geoboks|kommune
|provins = [[provinsen Nuoro|Nuoro]]
|region = Sardinia
|høgd = 884
|postnummer = 08020
|retningsnummer = 0784
}}
'''Lodine''' ([[sardisk]] ''Lodìne'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Nuoro]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har kringom 300 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 7,7&amp;nbsp;km²&lt;ref&gt;{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']&lt;/ref&gt; og ligg i ei høgd på 884 meter over havet.
 
== Kjelder ==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}

{{Geografispire}}
{{Kommunar i provinsen Nuoro}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Kommunar i provinsen Nuoro]]</text>
      <sha1>9p8bw3pkpqnrmbfjatat8b8txnv8zud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lotzorai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>362768</id>
    <revision>
      <id>3679904</id>
      <parentid>3132531</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T18:22:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HerVal7752</username>
        <id>105842</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Geoboks</comment>
      <origin>3679904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="872" sha1="0969wj6vir200nvt2j27zmbcb9k9vwk" xml:space="preserve">{{geoboks|kommune
|bilete = Lotzorai - Costume tradizionale (07).JPG
|provins = [[provinsen Nuoro|Nuoro]]
|region = Sardinia
|høgd = 11
|postnummer = 08040
|retningsnummer = 0782
}}
'''Lotzorai''' ([[sardisk]] ''Lotzorài''&amp;#8239;) er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Nuoro]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har om lag 2&amp;nbsp;000 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 16,87&amp;nbsp;km²&lt;ref&gt;{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']&lt;/ref&gt; og ligg i ei høgd på 11 meter over havet.
 
== Kjelder ==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}

{{Geografispire}}
{{Kommunar i provinsen Nuoro}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Kommunar i provinsen Nuoro]]</text>
      <sha1>0969wj6vir200nvt2j27zmbcb9k9vwk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Macomer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>362769</id>
    <revision>
      <id>3679906</id>
      <parentid>3132532</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T18:24:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HerVal7752</username>
        <id>105842</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Geoboks</comment>
      <origin>3679906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="816" sha1="hhojsv4158el00ea1enmmtwg64ehdj7" xml:space="preserve">{{geoboks|kommune
|provins = [[provinsen Nuoro|Nuoro]]
|region = Sardinia
|høgd = 563
|postnummer = 08015
|retningsnummer = 0785
}}
'''Macomer''' ([[sardisk]] ''Macumère'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Nuoro]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har ikring 9&amp;nbsp;000 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 122,77&amp;nbsp;km²&lt;ref&gt;{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']&lt;/ref&gt; og ligg i ei høgd på 563 meter over havet.
 
== Kjelder ==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}

{{Geografispire}}
{{Kommunar i provinsen Nuoro}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Kommunar i provinsen Nuoro]]</text>
      <sha1>hhojsv4158el00ea1enmmtwg64ehdj7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Meana Sardo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>362794</id>
    <revision>
      <id>3679908</id>
      <parentid>3132557</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T18:26:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HerVal7752</username>
        <id>105842</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Geoboks</comment>
      <origin>3679908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="815" sha1="indjo968yc137cjmibhyfo6em3yekh5" xml:space="preserve">{{geoboks|kommune
|provins = [[provinsen Nuoro|Nuoro]]
|region = Sardinia
|høgd = 588
|postnummer = 08030
|retningsnummer = 0784
}}
'''Meana Sardo''' ([[sardisk]] ''Meàna'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Nuoro]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har om lag 1&amp;nbsp;500 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 73,8&amp;nbsp;km²&lt;ref&gt;{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']&lt;/ref&gt; og ligg i ei høgd på 588 meter over havet.
 
== Kjelder ==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}

{{Geografispire}}
{{Kommunar i provinsen Nuoro}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Kommunar i provinsen Nuoro]]</text>
      <sha1>indjo968yc137cjmibhyfo6em3yekh5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mamoiada</title>
    <ns>0</ns>
    <id>362812</id>
    <revision>
      <id>3679907</id>
      <parentid>3132647</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T18:25:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HerVal7752</username>
        <id>105842</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Geoboks</comment>
      <origin>3679907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="868" sha1="nhzfjmtm7rmfvwo9tmqzr3ej9maf13d" xml:space="preserve">{{geoboks|kommune
|bilete = Mamoiada - Costume tradizionale (01).JPG
|provins = [[provinsen Nuoro|Nuoro]]
|region = Sardinia
|høgd = 544
|postnummer = 08024
|retningsnummer = 0784
}}
'''Mamoiada''' ([[sardisk]] ''Mamujàda'') er ein [[Kommunar i Italia|kommune]] i [[Italia]] som ligg i [[provinsen Nuoro]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har omkring 2&amp;nbsp;300 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 48,83&amp;nbsp;km²&lt;ref&gt;{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']&lt;/ref&gt; og ligg i ei høgd på 544 meter over havet.
 
== Kjelder ==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}

{{Geografispire}}
{{Kommunar i provinsen Nuoro}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Kommunar i provinsen Nuoro]]</text>
      <sha1>nhzfjmtm7rmfvwo9tmqzr3ej9maf13d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lula på Sardinia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>364174</id>
    <revision>
      <id>3679905</id>
      <parentid>3666070</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T18:23:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HerVal7752</username>
        <id>105842</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Småfiks</comment>
      <origin>3679905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="821" sha1="0kr5q8ziwolemjgxie3qyc3u8zr6f8n" xml:space="preserve">{{geoboks|kommune
|namn = Lula
|provins = [[provinsen Nuoro|Nuoro]]
|region = Sardinia
|høgd = 521
|postnummer = 08020
|retningsnummer = 0784
}}
'''Lula''' ([[sardisk]] ''Lùvula'') er ein [[Kommunar i Italia|italiensk kommune]] som ligg i [[provinsen Nuoro]] i [[Regionar i Italia|regionen]] [[Sardinia]]. Han har kring 1&amp;nbsp;250 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 148,72&amp;nbsp;km²&lt;ref&gt;{{språkikon|it}} [http://www.istat.it/it/files/2015/04/Altitudini_comuni_DEM.zip Istituto nazionale di statistica - ''Superficie territoriale per zona altimetrica'']&lt;/ref&gt; og ligg i ei høgd på 521 meter over havet.
 
== Kjelder ==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff ==
{{Commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}

{{Geografispire}}
{{Kommunar i provinsen Nuoro}}

{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Kommunar i provinsen Nuoro]]</text>
      <sha1>0kr5q8ziwolemjgxie3qyc3u8zr6f8n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ole K. Steinholt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>371622</id>
    <revision>
      <id>3679931</id>
      <parentid>3240568</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:04:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2009" sha1="sgbzxk0k7gfsjn6nsgznyp4f9ux95ld" xml:space="preserve">{{infoboks politikar}}
'''Ole Konrad Steinholt''' ({{levde|8. desember|1888|21. april|1955|Steinholt, Ole K}}) var ein norsk prest og politikar frå [[Sjøvegan]] i [[Troms]]. Han var prost i [[Trondenes]] prosti i 20 år og stortingsrepresentant frå [[Troms]] og for [[Arbeidarpartiet]] perioden 1928-30. Steinholt var far til biskop [[Ola M. Steinholt]].

==Liv og gjerning==
Steinholt var son til ein kjøpmann. I 1909 tok han eksamen artium ved katedralskulen i [[Trondheim]] og fem år seinare embetseksamen frå det [[teologi]]ske fakultetet ved [[Universitetet i Oslo]]. I studietida arbeidde han ein sesong i [[kolgruve]]ne på [[Svalbard]]. Frå 1914 var han sokneprest i [[Lebesby]] i [[Hammerfest]] prosti. Her lærte han seg samisk og tok eksamen i [[samisk språk]] i 1917. Åra 1925-31 var han prost i Hammerfest prosti og prest i [[Kistrand]].

I 1919 vart Steinholt vald inn i heradsstyret i Lebesby, og omgåande vald til [[ordførar]], eit ombod han hadde til 1925. Ved stortingsvalet hausten 1927 vart han, saman med [[Kristian Hermann Berg]], vald til å representere [[Finnmark]] og Arbeidarpartiet på [[Stortinget]]. Treårsbolken 1928-30 hadde Steinholt sete i Stortingets vegkomite.

Frå mars 1931 arbeidde Steinholt som sokneprest i Trondenes prestegjeld, eit embetsområde som omfatta kommunane Trondenes, [[Harstad]], [[Sandtorg]] og [[Skånland]]. Sidan 1935 var han òg prost i Trondenes, ei stilling han hadde til han døydde i 1955.

Under den tyske okkupasjonen av Noreg vart han i januar 1941 meld til fylkesmannen «som en der offentlig motarbeider den nye tids ånd», og fråteken alle kommunale verv. I juni 1942 vart Steinholt tvangsflytta til Skjellesvik på [[Grytøya]]. Året etter vart bøtelagd for ei preike han heldt i juni 1943.

==Kjelder==
*[https://lokalhistoriewiki.no/wiki/Ole_K._Steinholt lokalhistoriewiki]

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Norske prestar]]
[[Kategori:Stortingsrepresentantar 1928-1930]]
[[Kategori:Folk frå Salangen]]</text>
      <sha1>sgbzxk0k7gfsjn6nsgznyp4f9ux95ld</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alicja Szemplińska</title>
    <ns>0</ns>
    <id>394600</id>
    <revision>
      <id>3679953</id>
      <parentid>3633652</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:14:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kjelder */ rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4965" sha1="j9dtkkq5hrkpf3wsi6uzllx7icynfw5" xml:space="preserve">{{infoboks musikar}}
'''Alicja Maria Szemplińska''' ({{datoar}}) er ein polsk [[Vokalist|songar]]. Ho vart kjend i heimlandet gjennom å delta i ulike songtevlingar, blant anna i 2019, då ho vann den tiande sesongen av ''The Voice of Poland''. Året etter vann ho songtevlinga ''Szansa na sukces'' med songen «Empires». Gjennom sigeren skulle ho ha representert [[Polen i Eurovision Song Contest|Polen]] i [[Eurovision Song Contest 2020]] i [[Rotterdam]] i [[Nederland]]. Men 18. mars 2020 avlyste [[Den europeiske kringkastingsunionen|EBU]] Eurovision Song Contest på grunn av [[Koronapandemien|koronaviruspandemien i Europa vinteren 2020]].&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|last=Granger|first=Anthony|date=2020-03-20|title=Belgium: Hooverphonic Will Compete At Eurovision 2021|url=https://eurovoix.com/2020/03/20/belgium-hooverphonic-will-compete-at-eurovision-2021/|access-date=2020-03-20|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Bakgrunn ==
Szemplińska vart fødd i Ciechanów i [[Polen]]. Ho starta å synga som barn og tok songtimar og opptredde med det lokale kyrkjekoret sitt. Som tolvåring byrja ho å ta profesjonell songundervising.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2019-12-24|title=Alicja Szemplińska: Nie wolno bać się dążyć do spełnienia marzeń|url=https://plus.dziennikpolski24.pl/alicja-szemplinska-nie-wolno-bac-sie-dazyc-do-spelnienia-marzen/ar/c13-14668167|access-date=2020-02-24|language=pl}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-01-20|title=Alicja Szemplińska: &quot;Nie chcę zatrzymywać się na śpiewaniu coverów. Chcę pokazać coś swojego&quot; - CGM.pl|url=https://www.cgm.pl/news/alicja-szemplinska-nie-chce-zatrzymywac-sie-na-spiewaniu-coverow-chce-pokazac-cos-swojego/|access-date=2020-02-24|language=pl-PL}}&lt;/ref&gt; Som 14-åring i 2016 fekk ho merksemd då ho vann talentshowet ''Hit, Hit, Hurra!'' på tv-kanalen TVP2.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2016-12-10|title=Hit Hit Hurra: kto wygrał finał 2016? Alicja Szemplińska zwyciężczynią|url=https://plejada.pl/newsy/hit-hit-hurra-kto-wygral-final-2016-alicja-szemplinska-zwyciezczynia/276e68|access-date=2020-02-24|language=pl}}&lt;/ref&gt;

I 2019 vann Szemplińska den tiande sesongen av ''The Voice of Poland'' – den polske versjonen av ''[[Fjernsynsserien The Voice|The Voice]].''  Premien var ein platekontrakt med plateselskapet [[Universal Music Group|Universal Music Polska]].&lt;ref&gt;{{Cite web|title=„Jestem w szoku totalnym”. Pierwszy wywiad Alicji Szemplińskiej po wygranej w „The Voice of Poland”|url=http://www.tvp.info/45576571/jestem-w-szoku-totalnym-pierwszy-wywiad-alicji-szemplinskiej-po-wygranej-w-the-voice-of-poland|access-date=2020-02-24|language=pl}}&lt;/ref&gt; Same år gav ho ut debutsingelen «Prawie my» ('nesten oss').&lt;ref&gt;{{Cite web|title=alicja szemplińska prawie my|url=https://gazetawroclawska.pl/tag/alicja-szemplinska-prawie-my|access-date=2020-02-24|language=pl}}&lt;/ref&gt;

I februar 2020 deltok Szemplińska i talenttevlinga ''Szansa na sukces''. Tevlinga vart dette året brukt som den nasjonale finalen til Polen til [[Eurovision Song Contest 2020]]. Szemplińska deltok med songen «Empires» og vann både jury- og telefonavrøystinga i finalen 23. februar. Gjennom sigeren vart ho og songen «Empires» det polske bidraget i Eurovision Song Contest, og skulle ha delteke i den andre semifinalen torsdag 14. mai 2020 i [[Rotterdam]] i [[Nederland]].&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-02-23|title=Poland goes with Alicja Szemplińska for Eurovision 2020|url=https://eurovision.tv/story/poland-picks-alicja-szemplińska-for-eurovision-2020|access-date=2020-02-24|publisher=eurovision.tv}}&lt;/ref&gt; På grunn av [[Koronapandemien|koronavirusutbrotet i Europa vinteren 2020]] såg EBU seg nøydd til å avlyse tevlinga for å hindre spreiing av koronaviruset SARS-CoV-2 og den medfølgjande sjukdomen [[Covid-19|COVID-19]].&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Svendsen|first=Maiken|date=2020-03-18|title=Eurovision Song Contest avlyst|url=https://www.nrk.no/kultur/eurovision-song-contest-avlyst-1.14950738|access-date=2020-03-20|language=nb-NO}}&lt;/ref&gt;

== Diskografi ==
===Studioalbum===
* ''Nie Wracam'' (2024)
=== Singlar ===
* 2019 – «Prawie my»
* 2020 – «Empires»
* Gdzieś (2020)
* Pusto (2020)
* Kolęda dla Nieobecnych (2020)
* Na Pamięć (2020)
* Growing Up (2021)
* Ej, stop! (2021)
* Spójrz (2021)
* IDK (2022)
* Movin' On (2022)
* W Moim Garażu (2022)
* Sekret (2022)
* Stick Together (2022)
* New Home (2023)
* Ostatni Dzien Lata (2023)
* Stój (2023)
* Zaczekam (2023)
* Spokojnie Panowie (2024)
* Nie Wracam (2024)
* Za Duzo Lez (2024)
* W Co Ty Dzis Grasz? (2024)

== Kjelder ==
{{refstart}}
----
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alicja Szemplińska|Alicja Szemplińska]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 11. november 2021.''  
{{refslutt}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Polske songarar]]
[[Kategori:Polske Eurovision Song Contest-deltakarar]]
[[Kategori:Eurovision Song Contest 2020-deltakarar]]
[[Kategori:Ikkje-deltakande Eurovision Song Contest-artistar]]</text>
      <sha1>j9dtkkq5hrkpf3wsi6uzllx7icynfw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Julie Berthelsen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>394997</id>
    <revision>
      <id>3679950</id>
      <parentid>3434438</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:13:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8019" sha1="h0xbyd7e18hqye66wy4nejhtba496sr" xml:space="preserve">{{infoboks musikar}}
'''Julie Ivalo Broberg Berthelsen''' ({{datoar}}), betre kjend som '''Julie''', er ein [[Danmark|dansk]]-[[grønland]]sk songar. Ho vart landskjend i Danmark då ho deltok i talentprogrammet ''Popstar'' i 2002. Ho slo gjennom med «Every Little Part of Me» i 2003 frå debutalbumet ''Home'', som selde 90 000 eksemplar.

== Oppvekst og karriere ==
Julie Berthelsen er fødd i [[Århus]] som dotter av ein grønlandsk mor og ein dansk far.&lt;ref&gt;[https://inuit.uqam.ca/en/person/berthelsen-julie Julie Berthelsen] på inuit.uqam.ca&lt;/ref&gt; Då ho var nokre månader gammal vart mora skilt frå faren, og Julie flytta saman med søstera si og mora til Qeqertarsuaq og to år seinare etter til [[Nuuk]] i [[Grønland]]. Her møtte  mora den grønlandske musikaren og seinare politikaren Per Berthelsen, som vart stefaren til Julie.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Westermann|first=Peter|date=9. april 2010|title=Med Grønland i hjertet|url=http://www.berlingske.dk/kultur/med-groenland-i-hjertet|access-date=13. juni 2010|publisher=''[[Berlingske Tidende]]''}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Pedersen|first=Christina|date=6. marts 2010|title=Mellem to verdener|url=http://kvinder.bt.dk/menu/kendte/vis/laes/mellem-to-verdener/|access-date=13. juni 2010|publisher=B.T.}}&lt;/ref&gt; Ho vaks opp med musikken, og i 1994 byrja ho å syngje korvokal i bandet Sume, bandet til stefaren hennar. I 1996 laga ho sine fyrste innspelingar, der ho song kor for lokale band. I 1998 danna ho, saman med folk ho kjente, sitt eige band ''Nuna.'' Same år flytta ho til [[Noreg]], der ho gjekk på [[Folkehøgskule|folkehøgskole]] på musikk- og teaterlinja. Året etter bestemte ho seg som 19-åring for å reise heim til fødebyen Århus for å studera [[medisin]],  noko ho gjorde inntil ho i 2002 deltok i talenttevlinga ''Popstar''.

Berthelsen enda på ein andreplass i ''Popstar''. Debutsingelen og -albumet hennar vart ein stor suksess. Singlen «Every Little Part of Me» selde 30 000 eksemplar, og albumet ''Home'' låg 30 veker på den danske albumlista; to veker på fyrsteplass og 90 000 selde eksemplar.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=13. mars 2003|title=Kanon start for Julie|url=http://bandlist.dk/nyheder_info.asp?musik=Julie&amp;nyt=KANON-START-FOR-JULIE&amp;userid=1703&amp;newsid=129|access-date=13. juni 2010|publisher=Bandlist.dk}}{{Død lenkje|date=oktober 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;salg&quot;&gt;{{Cite web|last=Thomsen|first=Philip|date=25. marts 2008|title=X Factor-vinderen får stor succes|url=http://ekstrabladet.dk/flash/filmogtv/tv/article987404.ece|access-date=13. juni 2010|publisher=''[[Ekstra Bladet]]''}}&lt;/ref&gt; Suksessen vart ytterlegare stadfesta etter tre prisar ved Danish Music Awards 2004, som «Årets danske sangerinde», «Årets nye danske navn» og «Årets danske pop udgivelse». I 2003 song Berthelsen tittelsongen til den danske julekalenderen ''Jesus &amp; Josefine'' saman med Martin Brygmann.

Hausten 2004 gav Berthelsen ut sitt andre album, ''Julie''. Her hadde Berthelsen alliert seg med songskrivarar som Jascha Richter og Poul Krebs, og albumet selde 32 000 eksemplar.&lt;ref name=&quot;salg&quot;/&gt; I 2006 spela ho inn songen «Tomorrow», som vart nytta som introsongen til tv-serien ''Kronprinsessen''. Året etter gav ho ut albumet ''Asasara''.&lt;ref name=&quot;salg&quot; /&gt;

Den 2. februar 2009 kom det fyrste danskspråklege albumet hennar, ''Så no'', ut. Albumet inneheld gjesteopptredenar frå [[Nik &amp; Jay]] og Søs Fenger. Albumet inneheld òg den engelskspåklege singelen «Moment's Bliss», som vart nytta som tittelmelodien til TV-serien ''2900 Happiness''.

I 2010 var Berthelsen, saman med Felix Smith, programleiar for [[Dansk Melodi Grand Prix]].

Våren 2010 deltok Berthelsen som [[kor]]leiar i ''AllStars'', den danske versjonen av ''[[Det store korslaget]]'', der ho hadde samla eit kor frå [[Nuuk]]. Berthelsen og koret vann tevlinga og premien på 250 000 [[Dansk krone|danske kronar]]. Premiepengane gjekk til den grønlandske hjelpeorganisasjonen Nanu Børn, som arbeidar for å forbetre vilkåra for grønlandske barn.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=29. mai 2010|title=Julie AllStars hev trofæet hjem|url=http://kpn.dk/article2082264.ece|access-date=13. juni 2010|journal=[[Jyllands-Posten]]|archive-date=2010-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20100602102541/http://kpn.dk/article2082264.ece}}&lt;/ref&gt;

Hausten 2010 gav Berthelsen ut det femte albumet sitt, ''Closer''.&lt;ref&gt;{{Cite web|author=[[Ritzaus Bureau|Ritzau]]|date=10. september 2010|title=Julie udgiver sin fars sange|url=http://kpn.dk/popmusik/article2178945.ece|access-date=11. september 2010|publisher=Jyllands-Posten|archive-date=2010-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20100913081329/http://kpn.dk/popmusik/article2178945.ece}}&lt;/ref&gt; Albumet inneheld åtte tidlegare utgjevne songar i nye akustiske versjonar, i tillegg til tre nye songar. I tillegg har Berthelsen spela inn sine fortolkingar av fire grønlandske songar, som er skrivne av stefaren hennar Per Berthelsen. Om ''Closer'', som ho produserte i samarbeid med Rune Nissen-Petersen og Mads Løkkegaard, fortel Berthelsen: &quot;Det er eit organisk og balansert album, som seier veldig om kvar eg er i dag. Eg prøver å læra å ta det roleg og vera tilstades i noet&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Schlosser|first=Rune|date=7. september 2010|title=Julie udgiver nedbarberet album|url=http://gaffa.dk/nyhed/42708|access-date=11. september 2010|publisher=''[[Gaffa]]''|archive-date=2016-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20160312131719/http://gaffa.dk/nyhed/42708}}&lt;/ref&gt;

== Melodi Grand Prix 2019 ==
I 2019 deltok Berthelsen i [[Dansk Melodi Grand Prix]] saman med venninna [[Nina Kreutzmann Jørgensen]] og songen «League of Light».&lt;ref&gt;https://www.dr.dk/event/melodigrandprix/julie-nina-league-light&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Arkiveret kopi|url=http://www.kamikposten.gl/2019/01/31/julie-nina-skal-synge-paa-engelsk-groenlandsk/|archive-url=https://web.archive.org/web/20190203032017/http://www.kamikposten.gl/2019/01/31/julie-nina-skal-synge-paa-engelsk-groenlandsk/|archive-date=3. februar 2019|access-date=2. februar 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://knr.gl/da/nyheder/julie-og-nina-stiller-op-til-melodi-grand-prix&lt;/ref&gt;  Dette var andre gongen at ein song med [[grønlandsk]] tekst hadde delteke i Danske Melodi Grand Prix. Duoen enda på andreplass i finalen, bak [[Leonora Colmor Jepsen]].

== Privatliv ==
Berthelsen har vore saman med handballspelaren Minik Dahl Høegh sidan sommaren 2008, og paret gifta seg 5. juli 2019.&lt;ref&gt;[http://www.seneste-nyheder.eu/artiklen/nu-er-julie-berthelsen-blevet-gift/2344856 Nu er Julie Berthelsen blevet gift] seneste-nyheder.eu 7. mai 2019&lt;/ref&gt; Saman har dei sonen Casper Nanoq og dottera Sia.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Lisbeth Grube|date=10. marts 2012|title=Se Julie Berthelsens søde søn|url=http://www.billedbladet.dk/kendte/danmark/se-julie-berthelsens-soede-soen|access-date=10. mars 2012|journal=Se og Hør}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Karina Svensgaard|date=18. oktober 2015|title=Julie Berthelsen er blevet mor|url=http://www.bt.dk/kendte/julie-berthelsen-er-blevet-mor|access-date=18. oktober 2015|publisher=BT}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Julie Berthelsen|date=27. oktober 2015|title=Fra 3 til 4 ;0)|url=http://julieberthelsen.com/2015/10/27/fra-3-til-4-o/|access-date=27. oktober 2015|publisher=julieberthelsen.com}}&lt;/ref&gt; Frå 2003 til 2007 var ho saman med handballspelaren Hans Peter Motzfeldt Kyed, som er nevø av politikaren Jonathan Motzfeldt.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=28. september 2007|title=Julie Berthelsen single igen|url=http://ekstrabladet.dk/flash/dkkendte/article243028.ece|access-date=20. august 2011|journal=[[Ekstra Bladet]]}}&lt;/ref&gt;

== Kjelder ==
{{reflist}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:da:Julie (sanger)|Julie (sanger)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|da}}, den 19. november 2021.''  
{{refslutt}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Folk frå Aarhus]]
[[Kategori:Danske songarar]]
[[Kategori:Grønlandske songarar]]
[[Kategori:Folk frå Nuuk]]</text>
      <sha1>h0xbyd7e18hqye66wy4nejhtba496sr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Srbuk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>395067</id>
    <revision>
      <id>3679952</id>
      <parentid>3345502</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:14:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5005" sha1="2cd4lmsik70df1d62ym1zvhzbzo6v17" xml:space="preserve">{{infoboks musikar}}
'''Srbuhi Sargsjan''' ({{datoar}}), kjend under artistnamnet '''Srbuk''', er ein [[Armenia|armensk]] songar. Sargsjan vart først kjend i Armenia då ho deltok i den fyrste sesongen av den armenske versjonen av ''[[The X Factor]]'', der ho enda på andreplass. I 2018 deltok ho i den åttande sesongen av ukrainske ''[[The Voice]]'', og enda på fjerdeplass. Srbuk [[Armenia i Eurovision Song Contest|representerte Armenia]] i [[Eurovision Song Contest 2019]] i [[Tel Aviv]] i [[Israel]] med låten «[[Walking Out]]».&lt;ref&gt;{{Cite web|date=10. mars 2019|title=Armenia's Srbuk will be 'Walking Out' at Eurovision 2019|url=https://eurovision.tv/story/armenia-srbuk-walking-out-eurovision-2019|access-date=2019-04-13|publisher=EBU}}&lt;/ref&gt;

== Bakgrunn ==
Sargsjan vart fødd 3. april 1994 i [[Jerevan]], hovudstaden i Armenia. Ho studerte ved Komitas statlege musikkonservatorium i Jerevan, der ho lærte seg å spela [[strengeinstrument]]etet kanun.&lt;ref name=&quot;Armenpress&quot;&gt;{{Cite web nb|url=https://armenpress.am/arm/news/933174.html|title=Սրբուհի Սարգսյանն ամռանը կմեկնի արտերկիր համերգային շրջագայության|work=[[Armenpress]]|accessdate=30. november 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bravo&quot;&gt;{{Cite web nb|url=https://bravo.am/news/%D5%8D%D6%80%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%B0%D5%AB-%D5%8D%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%BD%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%80%D5%A5%D5%B7%D5%BF-%D5%AF%D5%B5%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%B8%D5%BE-%D5%B9%D5%A5%D5%B4-%D5%A1%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%AC|title=Սրբուհի Սարգսյան. &quot;Հեշտ կյանքով չեմ ապրել &quot;|work=Bravo.am|date=26. mars 2015|accessdate=30. november 2018}}&lt;/ref&gt;

I 2010 prøvesong Srbuk til den fyrste sesongen av armenske ''The X Factor''. Ho song «Soon We'll Be Found» av [[artisten Sia]] og vart med på laget til musikaren Garik Papojan. Til slutt enda Srbuk på andreplass i tevlinga.&lt;ref name=&quot;Armenpress&quot;/&gt; I 2012 skipa Srbuk bandet Allusion, og i 2014 song ho på singelen til Papojan «Boat» – eitt av spora til den russiske filmen ''Лёгок на помине''.&lt;ref name=&quot;Armenpress&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Bravo&quot;/&gt;

I 2016 gav Srbuk ut debutsingelen sin «Jete karogh es».&lt;ref name=&quot;itunes&quot;&gt;{{Cite web nb|url=https://itunes.apple.com/us/album/yete-karogh-es-single/1171118398|title=Yete Karogh Es - Single by Srbuk|work=[[iTunes]]|accessdate=30. november 2018}}&lt;/ref&gt; I 2018 deltok ho i den åttande sesongen av ''Holos krajiny'', der ho hadde den ukrainske songaren Potap som mentor, og enda på fjerdeplass.&lt;ref name=&quot;Armenpress&quot;/&gt; I november 2018 vart det offentleggjort at Srbuk skulle representere Armenia i [[Eurovision Song Contest 2019]] i Tel Aviv i Israel. Like etter offentleggjeringa, opna Armenias offentlege TV-selskap opp for at låtskrivarar kunne sende inn sine bidrag til Srbuk.&lt;ref&gt;{{Cite web nb|url=https://eurovoix.com/2018/11/30/armenia-srbuk-to-eurovision-2019/|title=Armenia: Srbuk to Eurovision 2019|date=30. november 2018|publisher=Eurovoix|last=Walker|first=Evan}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web nb|url=https://www.esc-plus.com/srbuk-to-represent-armenia-at-eurovision-2019/|title=Srbuk to represent Armenia at Eurovision 2019}}&lt;/ref&gt; Bidraget vart «Walking Out» som Srbuk framførte i semifinale 2. Srbuk og «Walking Out» kom ikkje blant dei ti beste i semifinalen og gjekk dimed ikkje vidare til finalen.

== Diskografi ==

=== Singlar ===

==== Som hovudvokalist ====
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Tittel
! scope=&quot;col&quot; |År
! scope=&quot;col&quot; |Album
|-
! scope=&quot;row&quot; |«Jete karogh es»&lt;ref name=&quot;itunes&quot;/&gt;
|2016
| rowspan=&quot;3&quot; {{N/A|Ikkje frå album}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |«Half a Goddess»&lt;ref&gt;{{Cite web nb|url=https://itunes.apple.com/us/album/half-a-goddess-single/1447132039|title=Half a Goddess - Single by Srbuk|work=iTunes|accessdate=7. januar 2019}}&lt;/ref&gt;
|2018
|-
! scope=&quot;row&quot; |«Walking Out»
|2019
|-
|}

==== Som med-artist ====
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Tittel
! scope=&quot;col&quot; |År
! scope=&quot;col&quot; |Album
|-
! scope=&quot;row&quot; |«Boat»&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Garik Papojan med Srbuk)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web nb|url=https://itunes.apple.com/us/album/boat-feat-srbuk-single/880662469|title=Boat (feat. Srbuk) - Single by Garik Papoyan|work=iTunes|accessdate=30. november 2018}}&lt;/ref&gt;
|2014
| rowspan=&quot;2&quot; {{N/A|Ikkje frå album}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |«Let Me Down»&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Hambik Ashot med Srbuk)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web nb|url=https://itunes.apple.com/us/album/let-me-down-feat-srbuk-single/1339300796|title=Let Me Down (feat. Srbuk) - Single by Hambik Ashot|work=iTunes|accessdate=30. november 2018}}&lt;/ref&gt;
|2018
|-
|}

== Referansar ==
{{refstart}}
{{refslutt}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Srbuk|Srbuk]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 22. november 2021.''  
{{refslutt}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Armenske songarar]]
[[Kategori:Armenske Eurovision Song Contest-deltakarar]]
[[Kategori:Eurovision Song Contest 2019-deltakarar]]</text>
      <sha1>2cd4lmsik70df1d62ym1zvhzbzo6v17</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pænda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>395081</id>
    <revision>
      <id>3679951</id>
      <parentid>3345560</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:14:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4293" sha1="dnnrw20nqbbbvk6pgmof324g0fj1u66" xml:space="preserve">{{infoboks musikar}}
'''Gabriella Horn''' ({{datoar}}&lt;ref&gt;Christian Ude: ''ESC-Ticket für Pandabär mit blauem Haar.'' I: ''[[Kleine Zeitung]]'', 30. januar 2019, s. 76–77.&lt;/ref&gt;), best kjend under [[Pseudonym|artistnamnet]] '''Pænda''' (òg skrive '''PÆNDA''' og '''Paenda'''), er ein austerriksk [[låtskrivar]] og [[elektropop]]-artist. Ho [[Austerrike i Eurovision Song Contest|representerte Austerrike]] i [[Eurovision Song Contest 2019]] i [[Tel Aviv]] i [[Israel]] med songen «[[Limits av Pænda|Limits]]».&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Austria picks PAENDA for Eurovision 2019|url=https://eurovision.tv/story/paenda-to-represent-austria-2019|access-date=2019-01-31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=PÆNDA - Austria — Tel Aviv 2019|url=https://eurovision.tv/participant/paenda|access-date=2019-05-07}}&lt;/ref&gt;

== Bakgrunn ==
Horn vaks opp i byen [[Deutschlandsberg]] i delstaten [[Steiermark]] i [[Austerrike]]. Som seksåring byrja ho å synga i kor, og som 14-åring skreiv ho dei fyrste songane sine.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Pænda fährt für Österreich zum Song Contest. Wer ist sie? - derStandard.at|url=https://derstandard.at/2000097196784/Paenda-faehrt-fuer-Oesterreich-zum-Song-Contest-Wer-ist-sie|access-date=2019-01-31|language=de-AT}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|title=PÆNDA ist Pop aus Ottakring|url=https://www.meinbezirk.at/ottakring/c-lokales/paenda-ist-pop-aus-ottakring_a2401343|access-date=2019-01-31|language=de}}&lt;/ref&gt; Ho lærte òg å spela gitar og piano, og ho drog til hovudstaden [[Wien]] som 20-åring. Der studerte ho jazz og pop ved Vienna Music Institute og vart uteksaminert i 2013.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|date=2012-08-23|title=Gabriela|url=https://soulmatesmusik.net/soulmates/gabriela/|archive-url=https://web.archive.org/web/20190130220936/https://soulmatesmusik.net/soulmates/gabriela/|archive-date=2019-01-30|access-date=2019-01-31|language=de-DE}}&lt;/ref&gt;

Pænda bur no i Ottakring, der ho komponerer musikk, skriv tekstar og melodiar.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt; Ved konsertar får ho instrument- og vokalstøtte av systera si og ei venninne.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=64. Song Contest: Paenda singt für Österreich|url=https://kurier.at/kultur/64-song-contest-paenda-singt-fuer-oesterreich/400391267|access-date=2019-01-31|language=de}}&lt;/ref&gt; Ved sida av musikkarrieren jobbar ho òg som songlærar innan popsjangeren ved ein musikkskole i Leobersdorf.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Musikschule Leobersdorf|url=https://www.leobersdorf.at/Musikschule|access-date=2019-01-31|language=de-AT}}&lt;/ref&gt; I 2015 deltok ho i den tyske reality-TV-serien ''Popstars''.&lt;ref&gt;{{Kilde artikkel|tittel=Gabriela die Quoten-Österreicherin {{!}} Steckbrief – POPSTARS|publikasjon=YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=xFgQLAql2kc|etternavn=Popstars 2015 powered by MySpass|besøksdato=2019-01-31|}}&lt;/ref&gt;

Pænda representerte Austerrike i [[Eurovision Song Contest 2019|Eurovision Song Contest]] i [[Tel Aviv]] i mai 2019 med songen «Limits».&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Pænda startet für Österreich beim Song Contest|url=https://oe3.orf.at/stories/2961243/|access-date=2019-01-31|language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2019-01-29|title=Song Contest: Paenda singt für Österreich|url=https://diepresse.com/home/kultur/popco/5570366/Song-Contest_Paenda-singt-fuer-Oesterreich|access-date=2019-01-31|publisher=|language=de}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Heute|first=www heuta at|title=Das ist unsere Song-Contest-Starterin PAENDA|url=https://www.heute.at/szene/musik/story/Wir-stellen-Song-Contest-Starterin-PAENDA-vor-47769316|access-date=2019-01-31|language=de}}&lt;/ref&gt;

== Diskografi ==

=== Singlar ===

* 2017: «Waves»
* 2018: «Good Girl»
* 2018: «Paper-thin»
* 2019: «Limits»

=== Album ===

* 2018: ''Evolution I''
* 2019: ''Evolution II''

== Referansar ==
{{refstart}}
{{refslutt}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pænda|Pænda]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 22. november 2021.''  
{{refslutt}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Austerrikske songarar]]
[[Kategori:Austerrikske Eurovision Song Contest-deltakarar]]
[[Kategori:Austerrikske Eurovision Song Contest-låtskrivarar]]
[[Kategori:Eurovision Song Contest 2019-deltakarar]]
[[Kategori:Eurovision Song Contest 2019-låtskrivarar]]</text>
      <sha1>dnnrw20nqbbbvk6pgmof324g0fj1u66</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nadia Hasnaoui</title>
    <ns>0</ns>
    <id>395090</id>
    <revision>
      <id>3679944</id>
      <parentid>3346409</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:11:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4510" sha1="pxfm8xbsb7ngichgd8154dag91czhtr" xml:space="preserve">{{infoboks programleiar}}
'''Nadia Hasnaoui''' ({{datoar}}) er ein norsk programleiar som har leia program både på [[TV 2]] og [[Norsk rikskringkasting|NRK]].

== Dansar ==
Hasnaoui hadde fleire engasjement som dansar i 1980-åra, blant anna ved [[Den Nationale Scene]]. Som dansar medverka ho òg i TV, blant anna i NRK sitt barneprogram ''Rubbel og Bit – en musikal på badet'', som vart send i romjula 1988.&lt;ref&gt;{{Kilde artikkel|tittel=NRK TV - Se Rubbel og Bitt - en musikal på badet|publikasjon=www.nrk.no|url=https://tv.nrk.no/program/FBUA01005088/rubbel-og-bitt-en-musikal-paa-badet|dato=1988-12-26|språk=no|besøksdato=2018-02-25}}&lt;/ref&gt;
Ho hadde ei mindre rolle i ungdomsserien ''Fellesrommet'' i 1985.

== Programleiar ==

Hasnaoui starta programleiarkarrieren sin i NRK i 1991, som programleiar for barneserien ''Myggen''. I 1993 byrja ho i TV 2, og i løpet av åra i TV 2 leia ho fleire ulike program. Blant anna reiste ho verda rundt på jakt etter nordmenn som lever det gode liv i programmet ''Jakten på det gode liv''. Ho vert nok hugsa best for å ha leia ''Jakten på det gode liv'', ''God morgen, Norge!'' og ''Hasnaoui''. I 2004 gjekk ho over til NRK der hennar fyrste oppdrag var å vere programleiar for ''Melodi Grand Prix junior 2004'' saman med Stian Barsnes-Simonsen. Duoen var òg programleiarar for ''[[Junior Eurovision Song Contest 2004]]'' på [[Lillehammer]].

Frå 2006 var Hasnaoui programleiar for det populære TV-programmet ''Kvitt eller dobbelt'' på [[Norsk rikskringkasting|NRK]]. Vinteren 2007 var ho i tillegg programleiar for serien ''Topp 10'' saman med Claus Wiese.

I mai 2010 leia Hasnaoui semifinalane og finalen i den internasjonale songtevlinga [[Eurovision Song Contest 2010]] i [[Telenor Arena]] saman med [[Erik Solbakken]] og [[Haddy Njie]]. Sommaren 2010 skulle ho dela programleiarjobben for ''Sommeråpent'' med Siv Helberg og Pål Thoresen, men vart bytta ut med Hilde Hummelvoll. Sommaren 2011 delte ho programleiarjobben for ''Sommeråpent'' med Anne Lindmo og Hilde Hummelvoll, og sommaren 2012 delte ho same jobb med Ingrid Gjessing Linhave. Sidan har ho fleire gonger leia ''Sommeråpent'', inklusive 2016-sesongen.

Hasnaoui har fleire gonger portrettert [[Harald V av Noreg|Kong Harald]] og [[Sonja av Noreg|Dronning Sonja]].

== TV-program ==
TV-program Hasnaoui har vore programleiar for:

* 2015: ''Norges smarteste'' (NRK)
* 2014: ''The Hit'' (NRK) (vikarierte for Marte Stokstad i program nummer to)&lt;ref&gt;[[NRK]] 12. september 2014, [http://www.nrk.no/kultur/stokstad-ma-melde-avbud-fra-the-hit-1.11929480 Stokstad må melde avbud fra The Hit]. Besøkt 13. september 2014.&lt;/ref&gt;
* 2014: ''Sommeråpent'' (NRK)
* 2013: ''Sommeråpent'' (NRK)
* 2012: ''Sommeråpent'' (NRK)
* 2012: ''Litt av et liv'' (NRK)
* 2011: ''Sommeråpent''
* 2010: [[Eurovision Song Contest 2010]] (NRK)
* 2009/2010: ''Kvitt eller dobbelt'' (for både barn og vaksne)  (NRK)
* 2008: ''Kvitt eller dobbelt'' (for både barn og vaksne)  (NRK)
* 2007: [[Melodi Grand Prix Junior Nordic 2007|MGP Nordic 2007]] (NRK)
* 2007: ''Topp 10'' (NRK)
* 2007: ''Kvitt eller dobbelt'' (for barn) (NRK)
* 2006: ''Kvitt eller dobbelt'' (for barn) (NRK)
* 2006: ''Fakta på lørdag'' (kommentator i dokumentaren «Homogenerasjonen») (NRK)
* 2004: [[Junior Eurovision Song Contest 2004]] (NRK)
* 2004–2005: ''Frokost-TV'' (NRK)
* 2004–2006: Melodi Grand Prix junior (NRK)
* 2003: ''Hasnaoui'' (TV 2)
* 1999: ''Jakten på det gode liv'' (TV 2)
* 1995: ''God morgen, Norge!'' (TV 2)
* 1993: ''God ettermiddag, Norge!'' (TV 2)
* 1991–1993: ''Myggen'' (barne-TV) (NRK)
* 1985: Fellesrommet (NRK)

== Privatliv ==
Hasnaoui er barnebarn av økonomen [[Ragnar Frisch]] og gift med skodespelaren [[Kim Haugen]] (sidan 1991).

Hasnaoui er einebarn og budde i [[Marokko]] dei fire første åra av livet saman med den norske mora og marokkanske faren sin. I 1967 vart foreldra skilde, og mora og Nadia flytta tilbake til Noreg, der Nadia byrja i fransk barnehage.

== Referansar ==
{{refstart}}
{{refslutt}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nadia Hasnaoui|Nadia Hasnaoui]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 23. november 2021.''  
{{refslutt}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Nordmenn av marokkansk opphav]]
[[Kategori:Eurovision Song Contest-programleiarar]]
[[Kategori:Junior Eurovision Song Contest-programleiarar]]
[[Kategori:Melodi Grand Prix Junior-programleiarar]]
[[Kategori:Programleiarar for TV2]]
[[Kategori:Programleiarar for NRK]]</text>
      <sha1>pxfm8xbsb7ngichgd8154dag91czhtr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Helena Petrovna Blavatsky</title>
    <ns>0</ns>
    <id>395091</id>
    <revision>
      <id>3679949</id>
      <parentid>3499837</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:13:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13530" sha1="k3gkjrt6yguzc5d6w7yqkg2bmprdo80" xml:space="preserve">{{infoboks journalist|fødenamn=russisk Елена Петровна Блаватская, ''Jelena Petrovna Blavatskaja'', ukrainsk: Олена Петрівна Блаватська, ''Olena Petrivna Blavatska''}}
'''Helena Petrovna Blavatsky''', òg kalla '''Madame Blavatsky''', fødd '''Helena von Hahn''' ({{Datoar}}) var ein [[russisk]] [[Okkultisme|okkultist]] og [[Mystikk|mystikar]] som gjennom skriftene sine la grunnlaget for den moderne [[teosofi]]en og for organisasjonen [[Teosofisk samfunn]].&lt;ref&gt;{{Snl|ref=ja|Helena_Petrovna_Blavatsky}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007100200004|tittel=Kunnskapsforlagets religionsleksikon: religion og religiøsitet i vår tid|forfatter=[[Per Kværne]] og [[Kari Vogt]]|forlag=Kunnskapsforlaget|isbn=8257304301|utgivelsessted=Oslo|side=46-47|utgivelsesår=1992}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Kilde bok|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007091704061|tittel=Vestens mysterier: en innføring i okkultismens historie fra pyramidene til Vannbærerens tidsalder|forfatter=Vindheim, Jan Bojer (1945-)|forlag=Ex Libris|isbn=8273841073|utgivelsessted=Oslo|side=79-88|artikkel=Madame Blavatsky og teosofien|utgivelsesår=1990}}&lt;/ref&gt;

Madame Blavatsky var ei fargerik kvinne som vart den viktigaste esoteriske filosofen på 1800-talet. Hennar arbeid med å sameina austlege og vestlege esoteriske tradisjonar har lagt grunnlaget for mange nyare religiøse tendensar og grupperingar. Ho vart gjentekne gongar skulda for svindel, men har hatt enorm innverknad. Mange seinare nyreligiøse retningar byggjer på teosofien til Madame Blavatsky.

== Liv ==
Helena Petrovna von Hahn vart fødd natt til 31. juli 1831 i byen [[Dnipro|Jekaterinoslav]] i [[Ukraina]], som den gongen var ein provins i [[det russiske imperiet]]. Ho var dotter av oberst Peter von Hahn, ein russisk offiser av tysk adeleg herkomst. Han nedstamma frå grev Hahn von Rottenstern-Hahn i Basedow i [[Mecklenburg]], som emigrerte til Russland på 1700-talet. Mora Helena de Fadejev tilhøyrde ei gammal russisk adelsslekt, og skreiv eit dusin noveller under pseudonymet «Zenaida R.». Ho vart skildra som «den russiske [[George Sand]]» av [[Vissarion Belinskij]].

Syster til Helena, Vera Zjelikhovskaja, var barnebokforfattar, men skreiv òg historier om okkulte emne.

Faren til mora Andrej Mikhailovitsj Fadejev var guvernør i [[Saratov]] og seinare i [[Tbilisi]]. Mormora hennar var prinsesse Jelena Dolgorukij. Dei var begge prominente skikkelsar i den russiske opplysingstida.

Grev Sergej Juljevitsj Witte, som var russisk finansminister, og deretter statsminister under [[Nikolaj II av Russland|tsar Nikolaj II av Russland]], var eit syskenbarn. I memoarene sine omtalar grev Witte møta sine med Helena.
[[Fil:Blavatsky.013.jpg|mini|Blavatsky i 1868]]
Mora døydde 28 år gammal, då Helena var 11 år gammal. Ho og broren budde deretter hos besteforeldra sine.

I 1848, mindre enn 17 år gammal, vart Helena gift med den 40 år gamle Nikifor Vasiljevitsj Blavatsky, som var viseguvernør i [[Jerevan]]. Etter tre månader rømde ho frå han og kom seg om bord på ein dampbåt frå Tbilisi til [[Istanbul]].

Deretter er det vanskeleg å følgja ferda hennar. Ho presenterte ved ulike høve ulike forteljinga om reiser til blant anna Amerika, [[Java]], [[Sri Lanka|Ceylon]], [[India]] og [[Tibet]]. Sikkert er det iallfall at ho hadde vitja [[Egypt]] og andre land i [[Midtausten]], hadde opptredd som sirkusryttar og spådame, overlevd skipsforlis og kjempa med [[Giuseppe Garibaldi|Garibaldis]] soldatar i [[Italia]]. Overalt hadde ho oppsøkt mystikarar og okkultistar og opparbeida seg inngåande kjennskap til den esoteriske tradisjonen.

== Teosofisk samfunn ==
I 1873 kom ho til [[New York by|New York]] der ho vart kjend med oberst Henry Olcott, som delte interessa hennar for okkulte fenomen. Blavatsky imponerte  han og mange andre ved å få fram ei lang rekkje spiritistiske fenomen: Usynlege bjøller ringte, møblane gav frå seg bankelyder, og gjenstandar materialiserte seg for auga på forbløffa tilskodarar. I 1878 vart ho amerikansk [[statsborgar]].

Olcott skaffa Madame Blavatsky ei leilegheit der dei oppretta  Teosofisk samfunn hausten 1875. Ordet «teosofi» tyder 'guddommeleg visdom' eller 'kunnskap om det guddommelege'. H. P. Blavatsky vart sekretæren til det nye selskapet, medan Olcott vart president.

Den nye samskipnaden hadde eit tredelt føremål:

* å danna ein kjerne av den allmenne brorskapa til menneskja utan omsyn til rase, tru, kjønn eller hudfarge.
* å oppmuntra samanliknande studium i religion, filosofi og vitskap.
* å studera uforklarte naturlover og dei skjulte kreftene til mennesket.

Madame Blavatsky si bok ''Den avslørte Isis'' kom på marknaden i 1877. Den vakte stor merksemd, fekk rosande omtaler i avisene og kom på kort tid i fleire opplag. ''Den avsløra Isis'' har undertittelen «ein hovudnøkkel til gammal og ny vitskap og teologi». Madame Blavatsky hevdar at sann religion og sann vitskap ikkje er motsetnader, men tvert imot utfyller og gjer kvarandre rikare. Alle religionar spring ut av ei felles sanning, og dei sanne innvigde i alle religionar har til alle tider vore klar over dette, skriv ho.

=== Til India ===
I 1878 reiste Olcott og Blavatsky til [[Mumbai|Bombay]], med sikte på å slå saman Teosofisk samfunn og den hinduiske reformsekta [[Arya Samaj]]. Teosofane viste respekt for indiske religiøse tradisjonar og vart difor møtt med sympati hos mange indarar, medan dei britiske koloniherrane med få unntak var fiendtleg innstilte. Eit av dei få unntaka var redaktøren for avisa ''The Pioneer'' i [[Prayagraj|Allahabad]], A.P. Sinnett, ein mann som lenge hadde vore interessert i okkulte og spiritualistiske fenomen.

Madame Blavatsky demonstrerte assorterte fenomen for han; astrale bjøller og bankande møblar, og dessutan materialisering av ein kaffikopp med skål, ei flaske vatn, eit utfylt medlemsbrev i Teosofisk samfunn og ei forsvunnen brosje.

[[Fil:Blavatsky.jpeg|mini|H. P. Blavatsky i moden alder]]

H. P. Blavatsky hevda at ho hadde sina okkulte kunnskapar frå ei gruppe høgt utvikla menneske, mahatmaene eller meistrane. Sinnett bad om å få kontakt med desse meistrane.

I løpet av dei neste fire åra fekk Sinnett og venen hans A.O. Hume ei mengd brev frå meistrane Koot Hoomi Lal Singh og Morya. Nokre kom i posten, andre fall ned frå taket eller låg plutseleg framfor dei. Sinnett fekk gjennom desse breva ei innføring i okkult filosofi som danna grunnlaget for bøkene hans ''Esoteric Buddhism'' og ''The Occult World''.

Breva er seinare vorte offentleggjort under namnet ''The Mahatma Letters to A. P. Sinnet'', og utgjer ein hjørnestein i den teosofiske litteraturen. Originalane er vortne deponerte i [[British Museum]] i [[London]]. Brev frå Koot Hoomi og Morya til andre mottakarar er òg utgjevne i fleire bind under namnet ''Letters from the Masters of the Wisdom''.

Blavatsky og Olcott kontakta religiøse leiarar frå ulike trussamfunn i India og på [[Sri Lanka]], og bidrog til å stimulera nasjonal og religiøst sjølvmedvit i heile [[Sør-Asia]].  Buddhismen på Sri Lanka  vart vitalisert av Oberst Olcott som innførte undervising  i buddhisme på [[singalesisk]]. Initiativet til å danna den indiske nasjonalkongressen vart teken på eit møte i Teosofisk samfunn, og [[Mahatma Gandhi]] fekk auga opp for visdomen til hinduismen via Teosofisk samfunn i London. Ikkje alle sette  pris på denne verksemda.

I 1885 vart Madame Blavatsky skulda for å ha forfalska mahatmabreva av avisa ''Madras Christian College Magazine''. To tilsette ved det teosofiske hovudkvarteret som no var flytta til [[Adyar]] utanfor [[Chennai|Madras]], herr og fru Coulomb, hevda å  ha hjelpt ho med ei lang rekkje bedrageri.

Selskapet for Psykisk Forsking sende den unge Richard Hodgson til Adyar for å granska påstandane. Han rapporterte at alle dei påståtte fenomena til Blavatsky var falske. Han meinte madame Blavatsky  var russisk agent, og at  arbeidet med teosofien var eit skalkeskjul for dette. Rapporten førte til omfattande utmeldingar av Teosofisk samfunn.

=== Den løynlege læra ===
I Europa heldt H.P. Blavatsky fram med å arbeida med hovudverket sitt. ''The Secret Doctrine'' ('Den hemmelege læra') vart utgjeven i 1888, i to bind, på over 1500 tettskrivne sider. Boka er forma som kommentarar til eit elles ukjent manuskript, ''Dzyans Bok'', som mahatmaene Koot Hoomi og Morya frå Tibet skal ha overført til ho [[telepati]]sk.

[[Fil:Planetarychain.png|mini|Slik framstilte HPB ein runde - ein serie inkarnasjonar av ein plana]]
Kritikarar hevdar at ho sjølv hadde funne opp ''Dzyans stanzer'', men nyare religionsforsking og vitnesbyrd frå tibetansk hald viser likevel at det er samsvar mellom madame Blavatsky si lære og aspekt av [[tibetansk buddhisme]]. Den noverande [[Tenzin Gyatso|Dalai Lama]] har ved fleire høve vitja Teosofisk samfunn i Adyar, og delteke på teosofiske arrangement andre stadar. Han har rost Blavatskys store innsats for å spreia kunnskapen om tibetanske religiøse tradisjonar.

Madame Blavatsky skriv at mennesket eksisterer på mange plan, frå det guddommelege til det fysiske. Ho skriv om forsvunne høgkulturar på [[Atlantis]] og i [[Egypt]]. Vidare skriv ho at mennesket skal utvikla  seg gjennom ein serie på sju rotraser, der dagens menneskje stort sett  tilhøyrer femte underrase av femte rotrase.  Blant Blavatskys tilhengarar har enkelte grupper teke læra hennar til inntekt for rasistiske ideologiar. Blant annan spelte teosofien si raselære ei rolle i utviklinga av [[nazisme]]n.

Frå 1887 til ho døydde i 1891 budde madame Blavatsky i London. I tillegg til å gjera ferdig 'Den hemmelege læra', skreiv ho fleire mindre bøker, som 'Nøkkelen til teosofi' og 'Røysta til stilla'.

Ho deltok aktivt i den teosofiske verksemda, som leiar for den europeiske seksjonen, som redaktør for tidsskriftet ''Lucifer'', som inspirator og som foredragshaldar, særleg i Blavatskylosjen. Ho tok dessutan initiativet til å oppretta ein «esoterisk seksjon» innan Teosofisk samfunn. Medlemmane av den esoteriske seksjonen fekk personleg instruksjon frå Madame Blavatsky  i spesielle emne, slik ho òg hevda at alle store religionar hadde si esoteriske kjerne.

Fleire medlemmar i den esoteriske seksjonen, mellom dei den irske poeten [[W.B. Yeats]], var òg med i Det Gylne Daggrys Hermetiske Orden.

Madame Blavatsky formulerte eit teoretisk grunnlag som dei fleste moderne okkulte og esoteriske rørsler verda over stadig byggar på.  Blant dei viktigaste videreførarane av Madame Blavatskys arbeid er [[Annie Besant]] og Charles Leadbeater, Alice A. Bailey og [[Rudolf Steiner|Rudolf Steinar]].

== Død ==
Ho hadde allereie vore svekka av sjukdom i ei tid då ho 8. mai 1891 døydde av influensaen som herja i London. Dødsfallet vart nemnt i over hundre pressesaker i britisk presse, i tillegg til lesarbrev frå teosofar om tydinga hennar.&lt;ref&gt;James A. Santucci: «Blavatsky, Helena Petrovna». I: Wouter J. Hanegraaff (red.): ''Dictionary of Gnosis and Western Esotericism''. Brill, Leiden 2006, s. 184.&lt;/ref&gt;

== Skrifter ==

*''[[Isis Unveiled: A Master-Key to the Mysteries of Ancient and Modern Science and Theology]]'' (1877)
*''[[From the Caves and Jungles of Hindostan]]'' (1879–1886)
*''[[The Secret Doctrine: The Synthesis of Science, Religion and Philosophy]]'' (1888)
*''[[The Voice of the Silence]]'' (1889)
*''[[The Key to Theosophy]]'' (1889)

Hennar «Collected Writings» er utgjeve i 15 store bind. Ingen av hovudverka hennar finst på norsk, men 'Den hemmelege læra' finst i utdrag på svensk og i sin heilskap på dansk. Eit utdrag frå den korte pamfletten ''The Key to Theosophy'' er utgjeven på norsk i antologien ''New Age'', 2007.

== Litteratur ==

* ''Helena Blavatsky''. Edited and introduced by Nicholas Goodrick-Clarke. Western Esoteric Masters Serie sin. North Atlantic Books, Berkeley 2006.
* ''Priestess of the Occult'' by  Gertrude Marvin Williams, Alfred A Knopf, 1946.
* HPB: The Extraordinary Life and Influence of Helena Blavatsky. Sylvia Cranston, G. P. Putnam's Sons, 1993.
* Theosophy: History of a pseudo-religion. René Guénon
* Madame Blavatsky: The Woman Behind the Myth. Marion Meade

; På norsk

* [[Jan Bojer Vindheim]]. ''Historiens hemmeligheter''. Kagge Forlag, [[Oslo]], 2005, ISBN 978-82-4890-553-0
* Karl Milton Hartveit. ''Den okkulte løsning''. Grøndahl Dreyer, 1995. 2. utg. ISBN 82-504-2230-9
* Ingvild Sælid Gilhus og Lisbeth Mikaelsson: ''Kulturens refortrylling.'' ''Nyreligiøsitet i moderne samfunn''. Universitetsforlaget, Oslo, 2005. 2. utg. ISBN 82-15-00817-8, ISBN 978-82-15-00817-2.

== Kjelder ==
{{reflist}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helena Petrovna Blavatsky|Helena Petrovna Blavatsky]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 23. november 2021.''  
{{refslutt}}

== Bakgrunnsstoff ==
{{Commonskat}}
* [http://www.theosophy.org/ Theosophy Library Online]
* [http://www.blavatskyarchives.com/ Blavatsky Study Center]
* [http://www.blavatsky.net Blavatsky Net]
* [http://www.theosophy-nw.org/theosnw/theos/hpb-selc.htm Articles on HP Blavatsky]

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Religionsstiftarar]]
[[Kategori:Russiske filosofar]]
[[Kategori:Teosofar]]
[[Kategori:Russiske forfattarar frå 1800-talet]]
[[Kategori:Britiske forfattarar frå 1800-talet]]
[[Kategori:USA-amerikanske forfattarar frå 1800-talet]]
[[Kategori:Sider utan gjennomgåtte omsetjingar]]</text>
      <sha1>k3gkjrt6yguzc5d6w7yqkg2bmprdo80</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ingrid Gjessing Linhave</title>
    <ns>0</ns>
    <id>395099</id>
    <revision>
      <id>3679947</id>
      <parentid>3346410</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:12:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1893" sha1="sr0c76kpj10358457sr7usby1m43lim" xml:space="preserve">{{infoboks journalist}}
'''Ingrid Gjessing Linhave''' ({{fødd-lua|23. juli 1977 i [[Bergen]]}}) er ein norsk programleiar, tilsett i [[Norsk rikskringkasting|NRK]].&lt;ref&gt;[http://www.nrk.no/informasjon/pressetjenesten/profiler/?p_pressemelding_id=46954 Linhave, Ingrid Gjessing] Pressemelding fra NRK&lt;/ref&gt;

Linhave er utdanna fjernsynsregissør frå [[Høgskolen i Lillehammer]]. Saman med [[Solveig Kloppen]] var ho programleiar for andre sesong av ''[[Idol Noreg|Idol]]'' i 2004. Linhave delte i 2012 på programleiarjobben i ''Sommeråpent'' med [[Nadia Hasnaoui]],&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2012-06-06|title=Disse to leder «Sommeråpent»|url=http://www.vg.no/rampelys/artikkel.php?artid=10073639|access-date=2012-06-06|publisher=[[VG Nett]]}}&lt;/ref&gt; og var òg programleiar i 2013. Hausten 2012 var Linhave programleiar for ''Nitimen'' på NRK P1 med Espen Thoresen. Hausten 2013 tok ho over etter [[Linn Skåber]] som fast paneldeltakar i ''[[Nytt på nytt|Nytt på Nytt]]'', der ho slutta i 2015.

I 2020 og 2021 var Linhave programleiar for [[Melodi Grand Prix]] saman med Kåre Magnus Bergh og [[Ronny Brede Aase]].&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Hagen|first=Knut-Øyvind|date=2019-12-05|title=Her er neste års programledere for Melodi Grand Prix|url=https://www.nrk.no/kultur/her-er-neste-ars-programledere-for-melodi-grand-prix-1.14808162|access-date=2020-02-19|language=nb-NO}}&lt;/ref&gt;

Linhave er kusina til [[Anne Lindmo]].

== Referansar ==
{{refstart}}
{{refslutt}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ingrid Gjessing Linhave|Ingrid Gjessing Linhave]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 23. november 2021.''  
{{refslutt}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Folk frå Bergen]]
[[Kategori:NRK-tilsette]]
[[Kategori:Nytt på nytt]]
[[Kategori:Melodi Grand Prix-programleiarar]]
[[Kategori:Melodi Grand Prix Junior-programleiarar]]
[[Kategori:Idol-programleiarar]]</text>
      <sha1>sr0c76kpj10358457sr7usby1m43lim</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anne Lindmo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>395100</id>
    <revision>
      <id>3679948</id>
      <parentid>3542058</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:12:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3647" sha1="ny33785tr06717z2lar52nf9gpvmndr" xml:space="preserve">{{infoboks journalist}}
'''Anne Sandvik Lindmo''' ({{datoar}}) er ein norsk programleiar som er mest kjend for [[talkshow]]a ''Store studio'' og ''Lindmo'' på [[Norsk rikskringkasting|NRK]]. Lindmo har vunne fem [[Gullruten|gullruteprisar]], og er ein av dei mestvinnande personane av prisen.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2019-01-22|title=Gir seg med kjønnsdelte priser|url=https://journalen.oslomet.no/2019/01/gir-seg-med-kjonnsdelte-priser|access-date=2021-05-13}}&lt;/ref&gt;

Lindmo er utdanna ved [[Universitetet i Oslo]] med faga [[fransk]], [[sosiologi]] og [[idéhistorie]], og har i tillegg mastergrad i [[radio]] frå [[University of London]]. Ho er [[prest]]edotter, fødd i [[Basel]] i Sveits og oppvaksen i [[Bærum kommune|Bærum]] og på [[Toten]].

Lindmo starta karrieren i [[Radio Nova]] og har sidan vore sentral i NRK-radioprogramma ''Først på'', ''Opptur'', ''XL'', ''Anne Panne'' og ''Mamarazzi''.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2002-11-15|title=Aldri stille i Store Studio!|url=https://www.bt.no/kultur/i/WvMya/aldri-stille-i-store-studio|access-date=2021-05-13}}&lt;/ref&gt; Ho har jobba i NRK sidan 1994, fyrst med radio og seinare med TV. På slutten av 1990-åra gjekk ho gradvis over til TV og leia blant anna programma ''[[Underholdningsavdelingen]]'' og Amandaprisutdelinga i 1997. Lindmo var programleiar for ''Store studio'' frå oppstarten av programmet i 2002 til den siste sendinga av programmet desember 2009, med ein pause i 2005. Ho leia programmet saman med blant andre [[Per Sundnes]]. I 2011 var ho medprogramleiar i ''Sommeråpent'', og i [[Spellemannprisen 2011|2011]] og [[Spellemannprisen 2021|2012]] leia ho [[Spellemannprisen|spellemannprisutdelinga]]. Frå februar 2012 til april 2024 leia ho sitt eige talkshow, ''Lindmo'', på [[NRK1]].&lt;ref&gt;{{Kjelde www|url=https://www.journalisten.no/slutt-for-lindmo/602421?noLog=1|tittel=Slutt for «Lindmo»|forfattar=Roger Aarli-Grøndalen|språk=nb|utgjevar=Journalisten|vitja=2024-04-06}}&lt;/ref&gt;

Lindmo er gift med [[Hasse Lindmo]]. Ho er kusina til NRK-kollegaen [[Ingrid Gjessing Linhave]].

== Prisar ==

* Seerprisen (2004)
* Arne Hestenes’ journalistpris (2004)
* Nominert til Gullruten 2004 i klassa beste kvinnelege programleiar for ''Store studio''
* Gullruten 2006 i klassa beste kvinnelege programleiar for ''Store studio''
* Nominert til [[Gullruten 2007]] i klassa beste kvinnelege programleiar for ''Store studio''
* [[Gullruten 2008]] i klassa beste kvinnelege programleiar for ''Store studio''
* Gullruten 2010 i klassa beste kvinnelege programleiar for ''Store studio''
* Gullruten 2014 i klassa beste kvinnelege programleiar for ''Lindmo''
* Gullruten 2015 i klassa beste kvinnelege programleiar for ''Lindmo''
* Nominert til Gullruten 2019 i klassa publikumsprisen&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2019-04-05|title=Dette er de nominerte til Gullruten 2019|url=https://www.nrk.no/kultur/dette-er-de-nominerte-til-gullruten-2019-1.14505250|access-date=2019-05-07}}&lt;/ref&gt;
* Nominert til Gullruten 2021 i klassa beste programleiar - underhaldning for ''Lindmo''&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2021-04-16|title=Rådebank, Farmen og Norge bak fasaden høster flest Gullruten-nominasjoner|url=https://kampanje.com/medier/2021/04/radebank-farmen-og-norge-bak-fasaden-hoster-gullruten-nominasjoner--disse-kan-vinne-arets-tv-priser/|access-date=2021-05-13}}&lt;/ref&gt;

== Referansar ==
{{refstart}}
{{refslutt}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anne Lindmo|Anne Lindmo]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 23. november 2021.''  
{{refslutt}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Folk frå Basel]]
[[Kategori:Programleiarar for NRK]]
[[Kategori:Vinnarar av Gullruten]]</text>
      <sha1>ny33785tr06717z2lar52nf9gpvmndr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Helén Vikstvedt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>395101</id>
    <revision>
      <id>3679946</id>
      <parentid>3345686</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:12:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3877" sha1="tk2m5o14lwx0yws5thp6hjwty3nd02t" xml:space="preserve">{{infoboks skodespelar}}
'''Helén Vikstvedt''' ({{fødd-lua|12. februar 1964 i [[Oslo]]}}) er ein norsk [[skodespelar]], [[dans]]ar, [[koreograf]] og [[komikar]]. Ho har gjort seg merka både på scene, film og TV.

Vikstvedt fullførte [[Statens balletthøgskole|Statens Balletthøgskole]] i 1986 og [[Statens Teaterhøgskole]] i 1989.

Vikstvedt har blant anna jobba som skodespelar, dansar og koreograf på [[Oslo Nye Teater]] og [[Nationaltheatret]]. Ho var tilknytta Oslo Nye Teater i fire år der ho spelte i oppsetjingar som ''Loppen i øret'', ''Høye bølger'', ''De hellige tre narrer'', ''Høysåte'', ''Gardermoen tur-retur'', ''Sexy'', ''Juleoratoriet'', ''Fisk'', ''Hjalmar og Flode'' og ''[[Vildanden]]''. På 1990-talet var var ho òg ein aktiv utøvar av [[teatersport]] saman med [[Harald Eia]], Jan-Paul Brekke og Thorbjørn Harr.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|date=2005-01-27|title=37 1/2|url=https://www.ringblad.no/1-97-1433137|access-date=2021-08-03|language=no}}&lt;/ref&gt; Seinare har Vikstvedt blant anna vore å sjå som hovudrolleinnehavar i sommarmusikalen ''Den Gode Hensigt'' (2012) i [[Svelvik]], og ho har over fleire år medverka i julemusikalen ''Jaken på juleskurken'' ved [[Drammens teater]]. Vikstvedt har òg spelt og vore koreograf i fleire [[Kaptein Sabeltann]]-framsyningar, og dessutan vore koreograf på filmen ''Olsenbanden jr. på Cirkus''.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Vikstvedt har medverka som skodespelar i fleire filmar. Blant anna hadde ho hovudrolla i filmen ''37 og et halvt'' frå 2005, som ho vann [[Kanonprisen]] for.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2006-03-31|title=Ni Kanonpriser på Kosmorama|url=https://www.nrk.no/trondelag/ni-kanonpriser-pa-kosmorama-1.396009|access-date=2021-03-13}}&lt;/ref&gt; Ho har elles hatt biroller i barnefilmar som blant anna ''Jakten på nyresteinen'' (1996), ''Gråtass - Hemmeligheten på gården'' (2004) og ''Doktor Proktors tidsbadekar'' (2015). På TV har ho medverka i barneserien ''Uhu''. Vikstvedt har utover det vore fast deltakar i spørjeleikprogrammet ''Minus manus'' (1992–1993) på TV3, og dessutan vore paneldeltakar i ''Løvebakken'' og ''20 spørsmål'' på [[Norsk rikskringkasting|NRK]]. Saman med [[Solveig Kloppen]] leia ho [[TV 2]]-programmet ''Hjelpekorpset'' i 2008.

== På scena ==

* 1996-1997 ''Kaptein Sabeltann og jakten på den magiske diamant'' – Sirikit
* 1998-1999 ''[[Kaptein Sabeltann og skatten i Kjuttaviga]]'' – Koreograf
* 2000-2001 ''Kaptein Sabeltann og den forheksede øya'' – Lola
* 2007-2009 ''Kaptein Sabeltann og den forheksede øya'' - Koreograf

== Filmografi ==

* 1992–1993 ''Minus manus'' (TV3)
* 1995 ''Chez toi'' – [[Norsk rikskringkasting|NRK]]
* 1996 ''Jakten på nyresteinen'' – Hjertevakt
* 1998 ''Drømmen om Kaptein Sabeltanns rike''  – Mor/Sirikit
* 2000 ''Kaptein Sabeltann og den forheksede øya'' – Lola
* 2003 ''Uhu''! – Obus
* 2004 ''Gråtass - Hemmeligheten på gården'' – Helga Hoggerud
* 2005 ''Hos Martin'' – Tilsett på [[Nationaltheatret]]
* 2005 ''37 og et halvt'' – Selma
* 2006-2009 ''Løvebakken'' – [[Norsk rikskringkasting|NRK]]
* 2007-2009 &amp; 2011 ''20 spørsmål'' – [[Norsk rikskringkasting|NRK]]
* 2008 ''Hjelpekorpset'' – [[TV 2]]
* 2009 ''Den norske humor'' – (NRK)
* 2011 ''Roast fra Chat Noir'' – [[TVNorge]]
* 2015 ''Doktor Proktors tidsbadekar'' - film
* 2019 ''Klassen'' - NRK
* 2019 ''[[Jorden rundt på 6 steg]]'' - NRK
* 2020 ''Aldri Voksen'' - TVNorge
* 2020 ''Fjols til fjells'' - TVNorge (tv-serie)
* 2020 ''Maestro'' - NRK

== Referansar ==
{{refstart}}
{{refslutt}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helén Vikstvedt|Helén Vikstvedt]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 23. november 2021.''  
{{refslutt}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Norske koreografar]]
[[Kategori:Norske dansarar]]
[[Kategori:Norske skodespelarar]]
[[Kategori:Folk frå Oslo]]</text>
      <sha1>tk2m5o14lwx0yws5thp6hjwty3nd02t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Martha Leivestad</title>
    <ns>0</ns>
    <id>395198</id>
    <revision>
      <id>3679945</id>
      <parentid>3346395</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:12:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1451" sha1="4z8nshq4mrnv52vqcbe05725eejvodk" xml:space="preserve">{{infoboks journalist}}
'''Martha Steinsland Leivestad'''&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Martha Steinsland Leivestad – 2 roller i norsk næringsliv|url=https://www.proff.no/rolle/martha-steinsland-leivestad/-/1911531/|access-date=2021-09-21}}&lt;/ref&gt; ({{datoar}}) er ein [[Noreg|norsk]] [[YouTube|youtubar]] og programleiar oppvaksen på [[Stord kommune|Stord]] i [[Vestland fylke|Vestland]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Hun knuste pengeskammen|url=https://www.bi.no/heltid/nyhetsbrev/hun-knuste-pengeskammen/|access-date=2021-09-21|publisher=[[Handelshøyskolen BI]]}}&lt;/ref&gt;

== Bakgrunn og virke ==
Leivestad har [[bachelor]]grad i film og tv-kreatør frå Westerdals i [[Oslo]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

Sidan 2018 har Leivestad vore ein del av YouTube-kanalen til [[Norsk rikskringkasting|NRK]] 4ETG og kom i 2021 med sitt eige program, ''Martha blir rik,'' på NRK.

Leivestad har òg medverka i NRK-programmet ''Avkledd'' med [[Jenny Skavlan]] og ''Ikke lov å le på hytta'' på VGTV.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Martha Leivestad|url=http://www.imdb.com/name/nm9316803/|access-date=2021-09-21}}&lt;/ref&gt;

== Referansar ==
{{refstart}}
{{refslutt}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Martha Leivestad|Martha Leivestad]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 28. november 2021.''  
{{refslutt}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Folk frå Stord]]
[[Kategori:NRK-tilsette]]
[[Kategori:Norske youtubarar]]
[[Kategori:Norske programleiarar]]</text>
      <sha1>4z8nshq4mrnv52vqcbe05725eejvodk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Grow av Jeangu Macrooy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>395382</id>
    <revision>
      <id>3679943</id>
      <parentid>3347781</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:11:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig Alternativ</username>
        <id>138520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rydda/retta using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>3679943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5562" sha1="nvjjmxfxi5ygrx25j9wywvjz4e0t6ic" xml:space="preserve">{{Infoboks song
| tittel = «Grow» 
| artist = [[Jeangu Macrooy]]
| land = [[Nederland]]
| språk = [[Engelsk]]
| utgjeven = [[4. mars]] [[2021]]
| sjanger = [[Gospel]]
| lengd = 02:59
| selskap = Unexpected Records
| låtskrivar = Jeangu Macrooy, Pieter «Perquisite» Perquin
}}
'''«Grow»''' (norsk 'vekse' eller 'veks') er ein [[Biografi|sjølvbiografisk]] song frå 2020 av den surinamsk-nederlandske songaren og låtskrivaren [[Jeangu Macrooy]]. Songen vart utgjeven 4. mars 2020, og skulle ha representert [[Nederland i Eurovision Song Contest|Nederland]] i [[Eurovision Song Contest 2020]], men 18. mars 2020 avlyste [[Den europeiske kringkastingsunionen|EBU]] Eurovision Song cONTEST på grunn av [[Koronapandemien|koronaviruspandemien i Europa vinteren 2020]].&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|last=Granger|first=Anthony|date=2020-03-20|title=Belgium: Hooverphonic Will Compete At Eurovision 2021|url=https://eurovoix.com/2020/03/20/belgium-hooverphonic-will-compete-at-eurovision-2021/|access-date=2020-03-20|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Om songen ==
«Grow» er komponert og framført av musikaren Jeangu Macrooy. Manageren hans, den nederlandske musikaren og produsenten Pieter «Perquisite» Perquin, står bak arrangementet og instrumenta i songen.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|date=2020-03-04|title=Jeangu Macrooy wrote Songfestival song Grow in a ‘dark period’ {{!}} NOW|url=https://www.world-today-news.com/jeangu-macrooy-wrote-songfestival-song-grow-in-a-dark-period-now/|access-date=2020-03-04|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

Macrooy er frå [[Surinam]], men har budd i [[Nederland]] i ei årrekkje, og har vorte ein kjend person i landets musikkliv. Han omtalar «Grow» som ein sjølvbiografisk song, og seier at han skreiv han i ein «mørk periode».&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; Songen har engelsk tekst og er ei personleg historie om å verta eldre, og jakta på å finne seg sjølv.&lt;ref name=&quot;ESCNL&quot;&gt;{{Cite web nb|url=https://eurovision.tv/story/jeangu-macrooy-to-represent-the-netherlands-in-rotterdam|title=Jeangu Macrooy premiers 'Grow' for the Netherlands|date=4. mars 2020|accessdate=4. mars 2020}}&lt;/ref&gt; Han handlar vidare om å verta eldre og innsjå at det ikkje finst nokon klappa og klar veg til lukke – og at livet er ein serie med opp- og nedturar, noko som til slutt gjer at ein veks.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-03-04|title=Jeangu Macrooy premiers 'Grow' for the Netherlands|url=https://eurovision.tv/story/jeangu-macrooy-to-represent-the-netherlands-in-rotterdam|access-date=2020-03-04|publisher=eurovision.tv}}&lt;/ref&gt;

== Eurovision Song Contest ==
«Grow» skulle representere [[Nederland i Eurovision Song Contest|Nederland]] på heimebane i Eurovision Song Contest 2020, etter at den nederlandske kringkastaren AVROTROS internt valde Jeangu Macrooy til å representere landet i tevlinga. Som vertsnasjon var Nederland automatisk kvalifisert til finalen i Rotterdam Ahoy laurdag 16. mai 2020. Men på grunn av koronavirusutbrotet i Europa vinteren 2020 vedtok EBU å avlyse Eurovision Song Contest for å hindre spreiing av koronaviruset SARS-CoV-2 og den medfølgjande sjukdomen [[covid-19]].&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Svendsen|first=Maiken|date=2020-03-18|title=Eurovision Song Contest avlyst|url=https://www.nrk.no/kultur/eurovision-song-contest-avlyst-1.14950738|access-date=2020-03-20|language=nb-NO}}&lt;/ref&gt; Macrooy fekk i staden delta i [[Eurovision Song Contest 2021]], men med songen «[[Birth of a New Age]]».&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2021-03-04|title=Jeangu Macrooy starts again with 'Birth Of A New Age'|url=https://eurovision.tv/story/jeangu-macrooy-birth-of-a-new-age|access-date=2021-03-05|language=en}}&lt;/ref&gt;

== Musikkvideo ==
Den offisielle musikkvideoen til «Grow» er regissert av Joe Roberts, og vart i likskap med låten sloppen 4. mars 2020.&lt;ref name=&quot;ESCNL&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web nb|url=https://www.youtube.com/watch?v=sMcxWB90TTY|title=Jeangu Macrooy – Grow – The Netherlands – Official Music Video – Eurovision 2020|publisher=[[YouTube]]|date=4. mars 2020|accessdate=4. mars 2020}}&lt;/ref&gt;

== Listeplasseringar ==
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! scope=&quot;col&quot; |Liste (2020)
! scope=&quot;col&quot; |Høgaste
plassering
|-
! scope=&quot;row&quot; |Nederland (Nederlandse Top 40)&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Top 40|first=Stichting Nederlandse|title=Jeangu Macrooy - Grow|url=https://www.top40.nl/jeangu-macrooy-1/grow-34101|access-date=2020-03-21|language=nl}}&lt;/ref&gt;
|29
|-
! scope=&quot;row&quot; |Nederland (Single Top 100)&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Hung|first=Steffen|title=Jeangu Macrooy - Grow|url=http://hitparade.ch/showitem.asp?interpret=Jeangu+Macrooy&amp;titel=Grow&amp;cat=s|access-date=2020-03-21}}&lt;/ref&gt;
|48
|-
|}

== Utgjevingshistorikk ==
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!Region
!Dato
!Format
!Merke
!Ref.
|-
! scope=&quot;row&quot; |Nederland
|4. mars 2020
|Unexpected Records
|Digital nedlasting, strøyming
|&lt;ref name=&quot;release&quot;&gt;{{cite web|url=https://music.apple.com/nl/album/grow-single/1499333178?l=en|title=‎Grow – Single by Jeangu Macrooy on Apple Music|work=[[Apple Music]]|accessdate=4. mars 2020}}&lt;/ref&gt;
|}

== Referansar ==
{{reflist}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Grow (Jeangu Macrooy-sang)|Grow (Jeangu Macrooy-sang)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 8. desember 2021.''  
{{refslutt}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Nederlandske Eurovision Song Contest-songar]]
[[Kategori:Eurovision Song Contest 2020-songar]]
[[Kategori:Engelskspråklege Eurovision Song Contest-songar]]
[[Kategori:Ikkje-deltakande Eurovision Song Contest-songar]]</text>
      <sha1>nvjjmxfxi5ygrx25j9wywvjz4e0t6ic</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Turbandagen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>400020</id>
    <revision>
      <id>3679962</id>
      <parentid>3601136</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:50:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56051-46</username>
        <id>160128</id>
      </contributor>
      <comment>676767</comment>
      <origin>3679962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2645" sha1="830dueh0h5lbv6v5ufck8stfvv0jwgs" xml:space="preserve">[[Fil:International Turban Tying events .jpg|mini|Internasjonal turbandag-markering i 2020.]]
'''Turbandagen''' er ei markering av det å bruka [[turban]] som kan finn stad på ulike datoar. Han går ut på å fremja og forklara bruken av turban blant [[sikhar]], og kan til dømes markerast ved at ein lager turban for folk som vil prøva6767676767
. Markeringa kan også gå ut på å informera om sikhisme og turbanbruk, ulike aktivitetar og servering av mat.&lt;ref name=Aono/&gt;

Den internasjonale turbandagen blei fremja i 2004 av ein indisk sikhorganisasjon, etter åtak mot turbanbrukande sikhar av folk som assosierte turban med terrorisme og etter at Frankrike la ned forbod mot bruk av religiøs klesdrakt. Dagen blei lagt til 13. april ved byrjinga av sikh-høgtida [[baisakhi]].&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=2004-04-12|title=Sikhs urged to support Turban Day|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3620749.stm|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;
I 2022 innførte den kanadiske delstaden Manitoba turbandagen gjennom Turban Day Act.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Explained: Why did a province in Canada pass the Turban Day Act?|url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-the-significance-of-a-province-in-canada-celebrating-april-13-as-turban-day-7967627/|website=The Indian Express|date=2022-06-13|accessdate=2022-07-25|language=en}}&lt;/ref&gt;

Den norske turbandagen finn stad 23. april.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Den norske Turbandagen 2016|url=http://kampanje.com/byraguiden/byraer/geelmuyden-kiese/works/den-norske-turbandagen-2016/|website=kampanje.com|accessdate=2021-06-17|language=nb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=Turbandagen|url=https://religioner.no/aktuelt/turbandagen/|website=Religioner.no|date=2013-04-19|accessdate=2021-06-17|language=nb-NO}}&lt;/ref&gt;
Han er blitt halden i Oslo sidan 2010.&lt;ref name=&quot;Aono&quot;&gt;{{Citation|title=Lørdag går Den norske turbandagen av stabelen – Lise Klaveness får årets «Oslo-turban»|url=https://www.ao.no/5-128-295865|website=Avisa Oslo|date=2022-04-22|accessdate=2022-07-25|language=no|first=Tiril|last=Hartvin}}&lt;/ref&gt;

I Danmark er dagen blitt halden i september.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Unge sikhere: Turbandagen skal skabe dialog og forståelse|url=https://www.religion.dk/turbandagen-skal-skabe-dialog-og-forstaelse|website=Religion.dk|date=2019-09-11|accessdate=2022-07-25|language=da|first=Af Marie|last=Hoffmann}}&lt;/ref&gt;

==Kjelder==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff==

*[https://www.sikhiwiki.org/index.php/International_Turban_Day International Turban Day] ved sikhiwiki.org
*[https://www.turbandagen.com/ Turbandagen.com]

{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Internasjonale dagar]]
[[Kategori:Sikhisme]]</text>
      <sha1>830dueh0h5lbv6v5ufck8stfvv0jwgs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679963</id>
      <parentid>3679962</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:54:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56051-46</username>
        <id>160128</id>
      </contributor>
      <comment>676767</comment>
      <origin>3679963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2681" sha1="9yof0l0vfbgvii80g7cb2b2vuitixfj" xml:space="preserve">[[Fil:International Turban Tying events .jpg|mini|Internasjonal turbandag-markering i 2020.]]
'''Turbandagen''' er ei markering av det å bruka [[turban]] som kan finn stad på ulike datoar. Han går ut på å fremja og forklara bruken av turban blant [[sikhar]], og kan til dømes markerast ved at ein lager turban for folk som vil prøva6767676767
. Markeringa kan også gå ut på å informera om sikhisme og turbanbruk, ulike aktivitetar og servering av mat. I år 2026 er turbandagen 10 April &lt;ref name=Aono/&gt;

Den internasjonale turbandagen blei fremja i 2004 av ein indisk sikhorganisasjon, etter åtak mot turbanbrukande sikhar av folk som assosierte turban med terrorisme og etter at Frankrike la ned forbod mot bruk av religiøs klesdrakt. Dagen blei lagt til 13. april ved byrjinga av sikh-høgtida [[baisakhi]].&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=2004-04-12|title=Sikhs urged to support Turban Day|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3620749.stm|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;
I 2022 innførte den kanadiske delstaden Manitoba turbandagen gjennom Turban Day Act.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Explained: Why did a province in Canada pass the Turban Day Act?|url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-the-significance-of-a-province-in-canada-celebrating-april-13-as-turban-day-7967627/|website=The Indian Express|date=2022-06-13|accessdate=2022-07-25|language=en}}&lt;/ref&gt;

Den norske turbandagen finn stad 23. april.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Den norske Turbandagen 2016|url=http://kampanje.com/byraguiden/byraer/geelmuyden-kiese/works/den-norske-turbandagen-2016/|website=kampanje.com|accessdate=2021-06-17|language=nb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=Turbandagen|url=https://religioner.no/aktuelt/turbandagen/|website=Religioner.no|date=2013-04-19|accessdate=2021-06-17|language=nb-NO}}&lt;/ref&gt;
Han er blitt halden i Oslo sidan 2010.&lt;ref name=&quot;Aono&quot;&gt;{{Citation|title=Lørdag går Den norske turbandagen av stabelen – Lise Klaveness får årets «Oslo-turban»|url=https://www.ao.no/5-128-295865|website=Avisa Oslo|date=2022-04-22|accessdate=2022-07-25|language=no|first=Tiril|last=Hartvin}}&lt;/ref&gt;

I Danmark er dagen blitt halden i september.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Unge sikhere: Turbandagen skal skabe dialog og forståelse|url=https://www.religion.dk/turbandagen-skal-skabe-dialog-og-forstaelse|website=Religion.dk|date=2019-09-11|accessdate=2022-07-25|language=da|first=Af Marie|last=Hoffmann}}&lt;/ref&gt;

==Kjelder==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff==

*[https://www.sikhiwiki.org/index.php/International_Turban_Day International Turban Day] ved sikhiwiki.org
*[https://www.turbandagen.com/ Turbandagen.com]

{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Internasjonale dagar]]
[[Kategori:Sikhisme]]</text>
      <sha1>9yof0l0vfbgvii80g7cb2b2vuitixfj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679964</id>
      <parentid>3679963</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:55:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56051-46</username>
        <id>160128</id>
      </contributor>
      <origin>3679964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2681" sha1="9o5sky0axxli05pec9nzbdgpw27bc1q" xml:space="preserve">[[Fil:International Turban Tying events .jpg|mini|Internasjonal turbandag-markering i 2020.]]
'''Turbandagen''' er ei markering av det å bruka [[turban]] som kan finn stad på ulike datoar. Han går ut på å fremja og forklara bruken av turban blant [[sikhar]], og kan til dømes markerast ved at ein lager turban for folk som vil prøva6767676767
. Markeringa kan også gå ut på å informera om sikhisme og turbanbruk, ulike aktivitetar og servering av mat. I år 2026 er turbandagen 11 April &lt;ref name=Aono/&gt;

Den internasjonale turbandagen blei fremja i 2004 av ein indisk sikhorganisasjon, etter åtak mot turbanbrukande sikhar av folk som assosierte turban med terrorisme og etter at Frankrike la ned forbod mot bruk av religiøs klesdrakt. Dagen blei lagt til 13. april ved byrjinga av sikh-høgtida [[baisakhi]].&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=2004-04-12|title=Sikhs urged to support Turban Day|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3620749.stm|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;
I 2022 innførte den kanadiske delstaden Manitoba turbandagen gjennom Turban Day Act.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Explained: Why did a province in Canada pass the Turban Day Act?|url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-the-significance-of-a-province-in-canada-celebrating-april-13-as-turban-day-7967627/|website=The Indian Express|date=2022-06-13|accessdate=2022-07-25|language=en}}&lt;/ref&gt;

Den norske turbandagen finn stad 23. april.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Den norske Turbandagen 2016|url=http://kampanje.com/byraguiden/byraer/geelmuyden-kiese/works/den-norske-turbandagen-2016/|website=kampanje.com|accessdate=2021-06-17|language=nb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=Turbandagen|url=https://religioner.no/aktuelt/turbandagen/|website=Religioner.no|date=2013-04-19|accessdate=2021-06-17|language=nb-NO}}&lt;/ref&gt;
Han er blitt halden i Oslo sidan 2010.&lt;ref name=&quot;Aono&quot;&gt;{{Citation|title=Lørdag går Den norske turbandagen av stabelen – Lise Klaveness får årets «Oslo-turban»|url=https://www.ao.no/5-128-295865|website=Avisa Oslo|date=2022-04-22|accessdate=2022-07-25|language=no|first=Tiril|last=Hartvin}}&lt;/ref&gt;

I Danmark er dagen blitt halden i september.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Unge sikhere: Turbandagen skal skabe dialog og forståelse|url=https://www.religion.dk/turbandagen-skal-skabe-dialog-og-forstaelse|website=Religion.dk|date=2019-09-11|accessdate=2022-07-25|language=da|first=Af Marie|last=Hoffmann}}&lt;/ref&gt;

==Kjelder==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff==

*[https://www.sikhiwiki.org/index.php/International_Turban_Day International Turban Day] ved sikhiwiki.org
*[https://www.turbandagen.com/ Turbandagen.com]

{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Internasjonale dagar]]
[[Kategori:Sikhisme]]</text>
      <sha1>9o5sky0axxli05pec9nzbdgpw27bc1q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679968</id>
      <parentid>3679964</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T09:51:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Attenderulla endringane gjorde av [[Special:Contributions/~2026-56051-46|~2026-56051-46]] ([[User talk:~2026-56051-46|diskusjon]]) til siste versjonen av [[User:Anne-Sophie Ofrim|Anne-Sophie Ofrim]]</comment>
      <origin>3395421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2634" sha1="724sps3dv1x6e5x8gucacr86gr7csd1" xml:space="preserve">[[Fil:International Turban Tying events .jpg|mini|Internasjonal turbandag-markering i 2020.]]
'''Turbandagen''' er ei markering av det å bruka [[turban]] som kan finn stad på ulike datoar. Han går ut på å fremja og forklara bruken av turban blant [[sikhar]], og kan til dømes markerast ved at ein lager turban for folk som vil prøva. Markeringa kan også gå ut på å informera om sikhisme og turbanbruk, ulike aktivitetar og servering av mat.&lt;ref name=Aono/&gt;

Den internasjonale turbandagen blei fremja i 2004 av ein indisk sikhorganisasjon, etter åtak mot turbanbrukande sikhar av folk som assosierte turban med terrorisme og etter at Frankrike la ned forbod mot bruk av religiøs klesdrakt. Dagen blei lagt til 13. april ved byrjinga av sikh-høgtida [[baisakhi]].&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=2004-04-12|title=Sikhs urged to support Turban Day|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3620749.stm|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;
I 2022 innførte den kanadiske delstaden Manitoba turbandagen gjennom Turban Day Act.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Explained: Why did a province in Canada pass the Turban Day Act?|url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-the-significance-of-a-province-in-canada-celebrating-april-13-as-turban-day-7967627/|website=The Indian Express|date=2022-06-13|accessdate=2022-07-25|language=en}}&lt;/ref&gt;

Den norske turbandagen finn stad 23. april.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Den norske Turbandagen 2016|url=http://kampanje.com/byraguiden/byraer/geelmuyden-kiese/works/den-norske-turbandagen-2016/|website=kampanje.com|accessdate=2021-06-17|language=nb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|title=Turbandagen|url=https://religioner.no/aktuelt/turbandagen/|website=Religioner.no|date=2013-04-19|accessdate=2021-06-17|language=nb-NO}}&lt;/ref&gt;
Han er blitt halden i Oslo sidan 2010.&lt;ref name=&quot;Aono&quot;&gt;{{Citation|title=Lørdag går Den norske turbandagen av stabelen – Lise Klaveness får årets «Oslo-turban»|url=https://www.ao.no/5-128-295865|website=Avisa Oslo|date=2022-04-22|accessdate=2022-07-25|language=no|first=Tiril|last=Hartvin}}&lt;/ref&gt;

I Danmark er dagen blitt halden i september.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Unge sikhere: Turbandagen skal skabe dialog og forståelse|url=https://www.religion.dk/turbandagen-skal-skabe-dialog-og-forstaelse|website=Religion.dk|date=2019-09-11|accessdate=2022-07-25|language=da|first=Af Marie|last=Hoffmann}}&lt;/ref&gt;

==Kjelder==
{{fotnoteliste}}

==Bakgrunnsstoff==

*[https://www.sikhiwiki.org/index.php/International_Turban_Day International Turban Day] ved sikhiwiki.org
*[https://www.turbandagen.com/ Turbandagen.com]

{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Internasjonale dagar]]
[[Kategori:Sikhisme]]</text>
      <sha1>724sps3dv1x6e5x8gucacr86gr7csd1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Irsk musikk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>408585</id>
    <revision>
      <id>3679878</id>
      <parentid>3657517</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:12:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+Nokre setn.</comment>
      <origin>3679878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35404" sha1="jdw013s1kl8wdtsww8bhrk0smhc1qqn" xml:space="preserve">[[Fil:Murphys' Bar Killarney 2006 (3).jpg|mini|[[Irsk folkemusikk|Irske tradisjonsmusikarar]] i Murphys' Bar i Killarney.]]
'''Irsk musikk''' er [[musikk]] innan fleire ulike sjangrar som er blitt til på øya [[Irland]].

Tradisjonsmusikken frå øya er kjend som [[irsk folkemusikk]], og er både ei levande musikkform i heimlandet og populær utanfor, med påverknad på musikkstilar i Storbritannia og USA, som [[country]] og [[USA-amerikansk folkemusikk|roots music]], som vidare har hatt ein del påverknad på moderne [[rock]]. Ein har også blanda musikkstilen med andre sjangrar, som [[Rock and roll|rock og roll]] og [[pønkrock]], tidvis med stor suksess blant publikum både heime og utanlands.

Innan kunstmusikk har Irland ei historie som går tilbake til [[gregoriansk song]] i [[mellomalderen]], [[Kor|kor-]] og [[harpe]]musikk frå [[Renessansemusikk|renessansen]], fyrsteleg [[barokkmusikk]] og tidleg [[klassisistisk musikk]] til [[Romantisk musikk|romantisk]], seinromantisk og modernistisk musikk. Han er framleis ein levande sjanger med mange komponistar og ensemble som verker i den klassiske tradisjonen.

I mindre skala har Irland også fått fram fleire kjende [[jazz]]musikarar, særleg etter 1950-talet.

== Tidleg irsk musikk ==

Det tidlege Irland la stor vekt på munnleg overlevering, og det finst få overleveringar om musikk frå denne tida.&lt;ref name=Oxford&gt;{{Kjelde www|url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780199579037.001.0001/acref-9780199579037-e-3478|tittel=Ireland|forfattar=Scholes, Percy|forfattar2=Kenneth Chalmers|språk=en|utgjevar=Oxford University Press|verk=The Oxford Companion to Music}}&lt;/ref&gt;
[[Irske annalar]] frå høg- og seinmellomalderen lista opp kjende musikarar, til dømes:

* 921: Cú Congalta, prest ved Lann-Leire, tethra (dvs. songar eller talar) for stemme, personleg form og kunne, døydde.
* 1011: Connmhach Ua Tomhrair, prest og hovudsongar for Cluain-mic-Nois, døydde.
* 1329: Maol Ruanaidh Cam Ó Cearbhaill, [[tiompan]]spelar, drepen under Braganstown-massakren i [[County Louth]].
* 1360: Gilla na Naem Ó Conmaigh, musikk-[[ollamh]] ved [[Thomond]] ... døydde.
* 1361. Magraith Ó Fionnachta, musikalsk leiar og tiompanspelar for Síol Muireadaigh, døydde.

=== Moderne tolkingar ===
Tidleg irsk poesi og song er blitt omsett til moderne irsk og engelsk av kjende irske diktarar, songsamlarar og musikarar.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Crosson |first=Seán |title='The Given Note' Traditional Music and Modern Irish Poetry |publisher=Cambridge Scholars Publishing |year=2008 |isbn=978-1847185693 |location=Newcastle}}&lt;/ref&gt; Salmen «Rop tú mo baile» av [[Dallán Forgaill]] frå 500-talet blei til dømes gjeven ut på engelsk i 1905 i ei omsetjing av [[Mary Elizabeth Byrne]] som er blitt kjend som «[[Deg å få skode|Be Thou My Vision]]» («[[Deg å få skode]]»). «The Blackbird of Belfast Lough» (gammalirsk «Int én bec» {{Lang-ga|An t-éan beag}}) er mellom anna blitt omsett av diktarar som [[Seamus Heaney]], [[Ciaran Carson]] og [[Frank O'Connor]]. Nokre kjende innspelingar av moderne tolkingar av tidleg irsk musikk er mellom anna [[Pádraigín Ní Uallacháin]] sin ''Songs of the Scribe'', fleire album av korgruppa [[Anúna]] og innspelingar av [[Caitríona O'Leary]] med Dúlra og eX Ensemble.&lt;ref&gt;{{citation|title=Caitríona  O'Leary|url=http://en.beethovenfest.de/archiv/2013/kuenstler/caitriona-o-leary/ |website=beethovenfest.de|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140302231745/http://en.beethovenfest.de/archiv/2013/kuenstler/caitriona-o-leary/|archivedate=2. mars 2014}}&lt;/ref&gt;

== Tidleg nytid ==
[[Fil:Dancing Willow - Demo-CD 2007 06 - Give me your hand.ogg|mini|Give Me Your Hand. Instrumental med viola da gamba og blokkfløyte, framført av Dancing Willow.]]

Fram til 1600-talet blei harpemusikarar støtta av aristokratiet i Irland. Denne tradisjonen døydde ut på 1700-talet då gælisk Irland braut saman under engelsk dominanse.&lt;ref name=Oxford/&gt; [[Turlough O'Carolan]] (1670–1738) er den best kjende av desse eldre harpespelarane,&lt;ref&gt;{{Citation|last=Sawyers|first=June Skinner|title=The Complete Guide to Celtic Music|year=2002|place=London|publisher=Aurum}}, s. 28.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|last=Yeats, Gráinne|url=http://www.harpspectrum.org/folk/yeats_short.shtml|title=The Rediscovery of Carolan|publisher=Harpspectrum.com|access-date=25. april 2008}}&lt;/ref&gt; og ein kjenner til over 200 av verka hans. Nokre av stykka hans bruker element frå samtidig [[barokkmusikk]], men musikken hans er gått inn i tradisjonen og blir framført av mange folkemusikarar i dag. [[Edward Bunting]] samla inn nokre av dei siste kjende irske harpetonane på [[Belfast Harp Festival]] i 1792, som var eit medvite forsøk på å verna om harpetradisjonen.&lt;ref name=Oxford/&gt; Andre viktige innsamlarar av irsk musikk er [[Francis O'Neill]]&lt;ref&gt;{{Citation|last=Haggerty Bridget|title=Francis O'Neill – The Man Who Saved Our Music|url=http://www.irishcultureandcustoms.com/AMusic/FrancisONeil.html|publisher=Irishcultureandcustoms.com|access-date=25. april 2008}}&lt;/ref&gt; og [[Innsamlaren George Petrie|George Petrie]].

Andre kjende irske musikarar frå denne tida er harpespelarane og komponistane [[Cearbhall Óg Ó Dálaigh]] (verka kring 1630); [[Piaras Feiritéar]] (1600?–1653); [[William Connellan]] (midten av 1600-talet) og broren hans [[Thomas Connellan]] (ca. 1640/1645–1698), harpespelarane [[Dominic Ó Mongain]] (levde på 1700-talet) og [[Donnchadh Ó Hámsaigh]] (1695–1807); diktaren [[Eoghan Rua Ó Súilleabháin]] (1748–1782); harpespelarane [[Harpespelaren Arthur O'Neill|Arthur O'Neill]] (kring 1792) og [[Musikaren Patrick Byrne|Patrick Byrne]] (ca. 1794–1863); den verdskjende sekkepipespelaren  [[Tarlach Mac Suibhne]] (ca. 1831–1916) og songdiktaren [[Colm de Bhailís]] (1796–1906).

== Tradisjonsmusikk ==
{{detaljar|Irsk folkemusikk}}
[[Fil:&quot;Down the Back Lane&quot;, David Lim.webm|mini|David Lim speler «Down the Back Lane» på sekkepipe ([[uilleann pipes]]).]]
[[Fil:Dungloe_music_festival_(1)_-_geograph.org.uk_-_51567.jpg|mini|Samling av folk som speler tradisjonsmusikk, kjent som ein ''session'' eller på [[irsk]] ein ''seisiún''.]]
Irsk tradisjonsmusikk omfattar mange typar songar, som [[drikkevise]]r, [[Ballade|balladar]] og [[klagesong]]ar. Desse kan framførast utan akkompagnement eller i lag med ulike instrument. Tradisjonell [[irsk dans]]emusikk omfattar [[reel]] (4/4), [[hornpipe]] og [[jig]] (typisk 6/8).&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Whistle Workshop|url=http://www.whistleworkshop.co.uk/jigs.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120621170754/http://www.whistleworkshop.co.uk/jigs.htm|archive-date=21. juni 2012|access-date=2. april 2012|publisher=Whistle Workshop}}&lt;/ref&gt; [[Polka]] kom til landet på byrjinga av 1800-talet, og blei spreidd av omreisande danselærarar og leigesoldatar som vende tilbake frå Kontinentet.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Sawyers|first=June Skinner|title=The Complete Guide to Celtic Music|year=2002|place=London|publisher=Aurum}}, s. 48-49.&lt;/ref&gt; Set dancing, basert på [[kvadrilje]], kan ha kome inn på 1700-talet.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Inside Ireland|url=http://www.insideireland.com/sample02.htm|access-date=2. april 2012|publisher=Inside Ireland}}&lt;/ref&gt; Seinare blei det innført danseformer som [[masurka]] og ''highlands'' (ein slags irsk versjon av skotsk [[Dansen strathspey|strathspey]]).&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Sawyers|first=June Skinner|title=The Complete Guide to Celtic Music|year=2002|place=London|publisher=Aurum|page= 48}}&lt;/ref&gt;

Irsk fele er blitt hevda av ein nasjonalistisk forskar å ha vore spelt på Irland sidan 700-talet, men det finst ikkje tekstar eller gjenstandar som viser dette.&lt;ref&gt;William H. Grattan Flood: ''A History of Irish Music'', chapter III: «Ancient Irish musical instruments» (Dublin, 1905).&lt;/ref&gt; [[Sekkepipe]] har ei lang historie knytt til landet, med bruk av [[irsk krigssekkepipe]] kjend frå slag så langt tilbake som 1400-talet.&lt;ref&gt;Donnelly, Seán: ''The Early History of Piping in Ireland'' (2001), s. 9.&lt;/ref&gt;

[[Trekkspel]] og [[concertina]] blei utbreidde instrument på 1800-talet.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Dan Worrall: Notes on the Beginnings of Concertina Playing in Ireland, 1834-1930|url=http://www.concertina.com/worrall/beginnings-concertina-in-ireland/index.htm|website=www.concertina.com|accessdate=2023-06-05}}&lt;/ref&gt; [[Irsk steppedans]] blei dansa ved [[Cèilidh|céilí]]-tilstellingar, organiserte tevlingar og ved nokre herskapshus der lokale og omreisande musikarar var velkomne.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=14. januar 2006|title=Country House music|url=http://www.setdancingnews.net/news/quotes3.lp|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120207142019/http://www.setdancingnews.net/news/quotes3.lp|archive-date=7. februar 2012|access-date=2. april 2012|publisher=Setdancingnews.net}}&lt;/ref&gt; Tradisjonell irsk dans fekk etterkvart støtte frå utdanningssystemet og patriotiske organisasjonar. Ein tradisjonell irskspråkleg songstil blei kjend som ''sean-nós'' (‘på gammalt vis’).&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sean nos|url=http://www.mustrad.org.uk/articles/sean-nos.htm|access-date=2. april 2012|publisher=Mustrad.org.uk}}&lt;/ref&gt;

Frå 1820 til 1920 utvandra over {{formatnum:4400000}} irar til USA. Dette førte til ein irsk diaspora som særleg var tydeleg i Philadelphia, Chicago (sjå [[Francis O'Neill]]), Boston, New York og andre byar.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Irish emigration|url=http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/USAEireland.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110514035701/http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/USAEireland.htm|archive-date=14. mai 2011|access-date=2. april 2012|publisher=Spartacus.schoolnet.co.uk}}&lt;/ref&gt; O'Neill utførte dei fyrste innspelingane av irsk musikk på vokssylindrar frå [[Edison Records]].&lt;ref&gt;{{Cite web|date=18. juni 2017|title=Dunn Family Collection|url=http://chiefoneill.com/dunn-family-collection}}&lt;/ref&gt; Seinare stod irske musikarar som hadde suksess i USA for kommersielle innspelingar som blei spreidde over heile verda, og gjenoppliva musikkstilar i heimlandet.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Clarke|first=Gerry|title=Oldtime Records Vol 1|year=2006|place=Galway|publisher=Oldtime Records}}, CD-heftet.&lt;/ref&gt; Felespelarar som [[Spelemannen Michael Coleman|Michael Coleman]], [[Spelemannen James Morrison|James Morrison]] og [[Paddy Killoran]], som var baserte i USA, gjorde mykje for å popularisera irsk musikk på 1920- og 1930-talet, medan [[Ed Reavy]] skreiv over hundre songar som sidan har gått inn i musikktradisjonen både på Irland og i diasporaen.

Irsk folkemusikk har vore prega av balladar og av [[Irsk opprørsmusikk|motstand]] mot ulike herskarar og fiendar. Den irske nasjonalsongen «[[Amhrán na bhFiann]]» oppstod som ein opprørssong, og var utbreidd under [[den irske sjølvstendekrigen]].&lt;ref&gt;{{Citation|title=The origins of Ireland's national anthem, Amhrán na bhFiann|url=https://www.irishcentral.com/roots/history/ireland-national-anthem|website=IrishCentral.com|date=2023-12-12|accessdate=2025-02-15|language=en}}&lt;/ref&gt; I 1951 blei det skipa eit selskap for irske musikarar, Comhaltas Ceoltóirí Éireann, som arrangerer tevlingar i tradisjonsmusikk og dans over heile Irland. Den all-irske tevlinga [[Fleadh Cheoil]] blir halden årleg. Det blir også halde liknande tevlingar utanfor Irland.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Fleadh Cheoil: Belfast to host Irish music festival in 2026|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cge1q4qj415o|website=BBC News|date=2025-03-08|accessdate=2025-03-09|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

[[Fil:Brian_Boru's_March_-_U.S._Marine_Band.ogg|mini|Brian Boru's March framført av U.S. Marine Band.]]

Etter ein stille periode for tradisjonsmusikk på 1940- og 1950-talet, bortsett for céilí-band, fann det stad ei stor bølgje av revitalisering på 1960-talet, med artistar som [[Seán Ó Riada]] si gruppe [[Ceoltóirí Chualann]], [[The Chieftains]], [[Tom Lenihan]], [[The Clancy Brothers|The Clancy Brothers and Tommy Makem]], [[The Irish Rovers]], [[The Dubliners]], [[Ryan's Fancy]] og [[Sweeney's Men]]. Særleg Sean O'Riada er blitt nemnt som ein pådrivar for irsk musikk, gjennom program på Radio Éireann frå seint på 1940-talet og fram til 1960-talet. Han prøvde å framheva og oppmuntra til framføring av irsk tradisjonsmusikk, og bidrog direkte til danninga av The Chieftains. Arbeidet hans påverka også grupper som  [[Planxty]], [[The Bothy Band]] og [[Clannad]] på 1970-talet. Seinare kom grupper som [[Stockton's Wing]], [[De Dannan]], [[Musikkgruppa Altan|Altan]], [[Musikkgruppa Arcady|Arcady]], [[Musikkgruppa Dervish|Dervish]] og [[Patrick Street]] til, i lag med ei rekkje soloartistar.&lt;ref&gt;Geoff Wallis: Rough Guide to Irish Music&lt;/ref&gt;

== Klassisk musikk på Irland ==

Dublin blei eit relativt viktig musikksentrum på 1700-talet. Academy of Music blei skipa her i 1757, og Royal Irish Academy of Music i 1848. Byen blei vitja av fleire musikarar og komponistar frå England og Fastlands-Europa, og Händels ''[[Händels Messias|Messias]]'' hadde urpremiere i den irske hovudstaden i 1742.&lt;ref name=Oxford/&gt;

=== Kjende musikarar ===
[[Fil:John Field.png|miniatyr|John Field rundt 1835]]

Bortsett frå harpekomponistane på 1500-talet kom komponistar på 1500- og 1600-talet vanlegvis frå ein protestantisk anglo-irsk bakgrunn, sidan katolikkar var utestengde frå formell utdanning, inkludert innan musikk. Komponistar var ofte knytte til anten [[Dublin Castle]] eller ei av domkyrkjene i Dublin ([[St Patrick's Cathedral i Dublin|St Patrick's]] og [[Christ Church Cathedral i Dublin|Christ Church]]). Nokre av desse var innvandrarar på 1700-talet, som [[Johann Sigismund Kusser|Johann Sigismund Cousser]], [[Matthew Dubourg]] og [[Tommaso Giordani]]. [[Thomas Roseingrave]] og broren hans Ralph var leiande irske barokkomponistar. I den neste generasjonen av komponistar var Cork-fødde [[Philip Cogan]] (1750–1833), som blei kjend for  pianomusikk, mellom anna pianokonsertar, [[John Stevenson|John Andrew Stevenson]] (1761–1833), som er best kjend for utgjevinga si av ''Irish Melodies'' med diktaren [[Thomas Moore]], og også skreiv opera, religiøs musikk, ''catches, glees'', ode og songar. Tidleg på 1800-talet dominerte irskfødde komponistar engelskspråkleg opera i England og Irland, med namn som [[Charles Thomas Carter]] (ca. 1735–1804), [[Tenoren Michael Kelly|Michael Kelly]] (1762–1826), [[Thomas Simpson Cooke]] (1782–1848), [[William Henry Kearns]] (1794–1846), [[Joseph Augustine Wade]] (1801–1845) og, seinare i hundreåret, [[Michael William Balfe|Michael W. Balfe]] (1808–1870) og [[William Vincent Wallace]] (1812–1865). [[John Field]] (1782–1837) er blitt tilskriven skapinga av nocturneforma, som påverka [[Frédéric Chopin]]. [[John William Glover]] (1815–1899), [[Komponisten Joseph Robinson|Joseph Robinson]] (1815–1898) og [[Robert Prescott Stewart]] (1825–1894) heldt klassisk musikk i live i Dublin på 1880-talet, medan emigrantar på midten av hundreåret mellom anna var [[George Torrance|George William Torrance]] og [[George Alexander Osborne]]. [[Charles Villiers Stanford]] (1852–1924) og [[Hamilton Harty]] (1879–1941) var nokre av dei siste emigrantane innan irsk musikk, med ein kombinasjon av seinromantisk musikalsk språk og irsk folklore. På same tid var den italienske immigranten [[Michele Esposito]] (1855–1929) aktiv på Irland. Han blei ein viktig figur innan irsk musikk etter å ha kome til Irland i 1882. Åra etter irsk sjølvstende var ein vanskeleg periode der komponistar prøvde å finna ei identifiserbar irsk stemme i eit anti-britisk klima, som også inkluderte motstand mot klassisk musikktradisjon. Utviklinga av irsk kringkasting på 1920-talet og ei gradvis utviding av Radio Éireann Orchestra seint på 1930-talet betra tilhøvet til musikken. Viktige komponistar i desse åra var [[John F. Larchet]] (1884–1967), [[Ina Boyle]] (1889–1967), [[Arthur Duff]] (1899–1956), [[Aloys Fleischman]]n (1910–1992), [[Komponisten Frederick May|Frederick May]] (1911–1985), [[Joan Trimble]] (1915–2000) og [[Brian Boydell]] (1917–2000). Midten av 1900-talet blei også forma av [[A.J. Potter]] (1918–1980), [[Gerard Victory]] (1921–1995), [[Komponisten James Wilson|James Wilson]] (1922–2005), [[Seán Ó Riada]] (1931–1971), [[Komponisten John Kinsella|John Kinsella]] (1932–2021) og [[Seóirse Bodley]] (f. 1933). Viktige namn blant den eldre generasjonen av komponistar i Irland i dag er [[Frank Corcoran]] (f. 1944), Eric Sweeney (f. 1948), [[Komponisten John Buckley|John Buckley]] (f. 1951), [[Komponisten Gerald Barry|Gerald Barry]] (f. 1952), [[Raymond Deane]] (f. 1953), [[Komponisten Patrick Cassidy|Patrick Cassidy]] (f. 1956) og [[Fergus Johnston]] (f. 1959).

Kjende musikarar innan den klassiske tradisjonen er mellom anna [[Sopranen Catherine Hayes|Catherine Hayes]] (1818–1861), den fyrste store internasjonale ''prima donnaen'' frå Irland og den fyrste irske kvinna til å opptre på La Scala i Milano; tenoren [[Barton McGuckin]] (1852–1913), ein songar det var mykje etterspurnad etter seint på 1800-talet; tenoren Joseph O'Mara (1864–1927), ein svært kjend songar rundt hundreårsskiftet; [[Tenoren John McCormack|John McCormack]] (1884–1945), som var den best kjende tenoren i si samtid; operasongaren [[Margaret Burke Sheridan|Margaret Burke-Sheridan]] (1889–1958); pianisten [[Pianisten Charles Lynch|Charles Lynch]] (1906–1984); tenoren [[Josef Locke]] (1917–1999), som hadde global suksess, og blei avbilda i filmen ''Hear My Song'' frå 1991; fløytisten [[James Galway|sir James Galway]] og pianisten [[Pianisten Barry Douglas|Barry Douglas]].&lt;ref name=&quot;grove2&quot;&gt;Niall O'Loughlin/Richard Wigmore, 'Galway, Sir James', ''[[Grove Dictionary of Music and Musicians|Grove Music Online]]'', . Retrieved 12 August 2007.&lt;/ref&gt; Douglas blei kjend i 1986 då han vann gullmedaljen i den internasjonale Tsjaikovskijkonkurransen. Mezzosopranane [[Bernadette Greevy]] og [[Ann Murray]] har også hatt internasjonal suksess.&lt;ref&gt;&quot;A Remarkable Voice of Remarkable Longevity&quot;, I: ''The Irish Times'', 30. september 2008.&lt;/ref&gt;

=== Opera ===
Sjølv om Irland aldri har hatt eit spesialbygd operahus ([[Cork Opera House]] er ein fleirbruksbygning) har opera vore framført her sidan 1600-talet. På 1700-talet var Irland eit senter for engelskspråkleg [[balladeopera]]. Det blei skapt viktige verk som bidrog til å utvikla sjangeren i retning av operetta, mellom anna av [[Charles Coffey]] og [[Kane O'Hara]]. Nasjonalt identifiserbare irske operaer er blitt skrivne både av innvandrarar som [[Tommaso Giordani]] og [[Johann Bernhard Logier]] og av innfødde komponistar som [[John Stevenson|John Andrew Stevenson]] og [[Thomas Simpson Cooke]], fortsett på 1800-talet av [[John William Glover]] og [[Paul McSwiney]].&lt;ref&gt;Axel Klein: &quot;Stage-Irish, or The National in Irish Opera, 1780–1925&quot;, I: ''Opera Quarterly'' 21:1 (Winter 2005), p. 27–67.&lt;/ref&gt; [[Michael William Balfe]] og [[Vincent Wallace]] var dei leiande representantane for engelskspråkleg opera på midten av 1800-talet.

Den keltiske renessansen etter 1900 gav verk som ''Muirgheis'' (1903) av [[Thomas O'Brien Butler]], ''Connla of the Golden Hair'' (1903) av William Harvey Pélissier, ''Eithne'' (1909) av [[Robert O'Dwyer]] og ''The Tinker and the Fairy'' (1910) av [[Michele Esposito]]. ''Muirgheis'' og ''Eithne'' har irske librettoar, det same har fleire verk av [[Geoffrey Molyneux Palmer]] og verk frå 1940- og 1950-talet av [[Éamonn Ó Gallchobhair]]. Dei fleste irske operaer skrivne sidan 1960-talet har ei moderne, internasjonalt innstilling, med viktige verk av [[Gerard Victory]], [[Komponisten James Wilson|James Wilson]], [[Raymond Deane]], [[Komponisten Gerald Barry|Gerald Barry]] og fleire yngre komponistar.

[[Wexford Festival Opera]] er ein stor internasjonal festival som blir halden årleg i oktober og november.

== Populærmusikk ==
Utøvarar av populærmusikk byrja bli kjende så tidleg som på slutten av 1940-talet. [[Delia Murphy]] gjorde irske folkesongar populære med ei innspeling for [[His Master's Voice]] i 1949; [[Margaret Barry]] er også gjeven ære for å gjera folkesongar kjende. [[Bridie Gallagher]] frå Donegal blei kjend i 1956, og er rekna som 'Ireland's first international pop star'.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=9. januar 2012|title=Bridie Gallagher: Ireland's 'first international pop star'|work=BBC News|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-northern-ireland-16470862}}&lt;/ref&gt; Songaren [[Ruby Murray]] frå Belfast fekk hitlistesuksess i Storbritannia på midten av 1950-talet; [[Carmel Quinn]] frå Dublin emigrerte til USA og blei ein fast songar på [[Arthur Godfrey's Talent Scouts]]; ho var ofte også på andre TV-program på 1950- og 60-talet. [[The Bachelors]] var ei mannleg harmonigruppe frå Dublin som hadde hittar i Storbritannia, kontinentale Europa, USA, Australia og Russland; [[Mary O'Hara]] var ein sopran og harpist som hadde suksess på begge sider av Atlanterhavet på 1950- og byrjinga av 1960-talet; crooneren [[Val Doonican]] frå Waterford hadde fleire hittar i Storbritannia og presenterte sitt eige TV-program på BBC frå 1965 til 1986.

=== Jazz===
Jazzen kom til Irland på 1910-talet, og veksten hans i popularitet fall saman med opprettinga av [[Den irske fristaten]] og aukande irsk nasjonalisme.&lt;ref&gt;{{Citation|title=A short history of Irish jazz|author=Evers, Liz|date=27. juni 2023|url=https://www.dib.ie/blog/a-short-history-irish-jazz}}&lt;/ref&gt; Innan den katolske kyrkja, som hadde stor makt i det nye sjølvstyrte området, og innan det irsk-nasjonalistiske [[Gaelic League]] såg ein på jazz og den tilknytte dansen som umoralsk. Anti-jazz-kampanjen førte til regulering av dansetilstellingar gjennom Dance Halls Act frå 1935, og at jazz i stor grad var utestengd frå nasjonalkringkastaren 2RN/Radio Éireann. Trass i forboda voks jazz fram som ein viktig undergrunnskultur blant ungdom. Viktige irske jazzutøvarar var mellom anna [[gitaristen Louis Stewart|Louis Stewart]], [[Noel Kelehan]], John Wadham, Mick Delahunty, George Hodnett, [[Earl Gill]], [[Agnes Bernelle]], [[Ottilie Patterson]], Dara Ó Lochlainn, Anne Bushnell og «Professor» Peter O’Brien.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Guest Article: by Mark O'Callahan, musician, musicologist and educator based in Ireland|url=https://www.kcsm.org/kcsm-headlines/2026-03-13/guest-article-by-melanie-oreilly-jazz-vocalist-composer-educator|website=KCSM Jazz 91|date=2026-03-13|accessdate=2026-05-10|language=en|last=KCSM}}&lt;/ref&gt;

Showband var ei stor kraft i irsk populærmusikk, særleg på landsbygda, i tjue år frå midten av 1950-talet. Showband spelte i dansesalar og var laust basert på [[dixieland]]-danseband, med seks-sju medlemmar. Det grunnleggjande showbandrepertoaret inkluderte standard dansenummer, [[coverversjon]]ar av pophittar med eit spenn frå [[rock and roll]], [[Country|country and western]] til [[jazz]]-standardar. Nøkkelen til suksess for showband var evna til å læra og framføra songar på platelistene. Av og til kunne dei spela [[Irsk folkemusikk|irsk tradisjonsmusikk]] eller [[Céilidh|céilidh-musikk]] og nokre få sjølvskrivne songar.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Finbar O'Keefe|year=2002|title=Goodnight, God Bless and Safe Home – The Golden Showband Era|publisher=[[The O'Brien Press]]|isbn=0-86278-777-7}}&lt;/ref&gt;

=== Country and Irish ===
Med auka popularitet for [[Country|amerikansk countrymusikk]] utvikla det seg ein ny undersjanger på Irland kjend som «Country and Irish». Han blei danna ved å blanda amerikansk countrymusikk med påverknadar frå irsk musikk, og å inkorporere irsk folkemusikk. Dette resulterte ofte i at tradisjonelle irske songar blei framførte i ein countrymusikkstil. Stilen er særskild populær på landsbygda i Midlands og nordvest i landet. Han er framleis populær blant irske emigrantar i Storbritannia. [[Big Tom and The Mainliners]] var den fyrste større gruppa innan denne sjangeren, etter å ha kryssa over frå showband-tida på 1960-talet. Andre større artistar var [[Philomena Begley]], kalla «The Queen of Country»,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/entertainment/philomena-begley-on-her-recent-heart-surgery-and-aiming-to-be-back-on-stage-in-september-38283708.html|title=Philomena Begley on her recent heart surgery and aiming to be back on stage in September|website=Belfasttelegraph.co.uk|access-date=2020-07-03}}&lt;/ref&gt; og [[Songaren Margo|Margo]], kalla «Queen of Country &amp; Irish».&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Advertiser.ie|date=8. august 2008|title=Emotional anniversary for Margo, the 'Queen of Country and Irish' in Castlebar|url=http://www.advertiser.ie/mayo/article/1187|access-date=2. april 2012|publisher=Advertiser.ie}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11. november 1998|title=The queen of Country and Irish|work=The Irish Times|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/features/1998/1119/98111900093.html|arkivurl=https://web.archive.org/web/20130618084558/http://www.irishtimes.com/culture/the-queen-of-country-and-irish-1.216357|arkivdato=2013-06-18}}&lt;/ref&gt; I seinare tid har [[Daniel O'Donnell]] hatt mest suksess innan sjangeren i Storbritannia, USA og Australia.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=COUNTRY 'N' BESTERN Daniel O'Donnell, Popular Irish Singer and Performer from Donegal, Ireland, writes about music, life and more for the Sunday World|url=http://www.sundayworld.com/columnists/daniel-odonnell.php?aid=6760|access-date=2. april 2012|publisher=Sundayworld.com}}&lt;/ref&gt; [[Mary Duff]], som ofte har sunge i lag med O'Donnell, har også hatt suksess innan sjangeren. Endå seinare har [[Songaren Derek Ryan|Derek Ryan]] frå County Carlow oppnådd hittar på dei irske topplistene med denne typen musikk.

=== Fusion ===
[[Fil:ANÚNA 2018.jpg|mini|Anúna avbilda i 2018. {{foto|Michael McGlynn}}]]
Tradisjonsmusikk har spelt ei rolle innan irsk populærmusikk frå slutten av 1900-talet, med bruk av tradisjonelle element frå artistar som [[Clannad]], [[Van Morrison]], [[Hothouse Flowers]] og [[Sinéad O'Connor]]. [[Enya]] fekk internasjonal suksess med [[New age-musikk|new age]]- og keltisk fusion. [[Afro-Celt Sound System]] blei kjend for å bruka vestafrikansk påverknad og elektroniske danserytmar i tillegg til keltisk tradisjon på 1990-talet, medan grupper som [[Kíla]] blandar irsk tradisjonsmusikk med rock og verdsmusikk. [[Horslips]] blei internasjonalt kjend for å blanda irske tema med heavyrock.

''[[Riverdance]]'' er ei musikk- og danseframsyning som byrja som eit pauseinnslag med [[Michael Flatley]] og [[Jean Butler]] og koret [[Anúna]]. Ho blei framført under [[Eurovision Song Contest 1994]], og var så populær at ho blei bygd ut til ei heil framsyning.

=== Pop og rock ===
På 1960-talet oppstod det fleire kjende irske rockegrupper og artistar, som [[Them]], [[Van Morrison]], [[Emmet Spiceland]], [[Eire Apparent]], [[Musikkgruppa Skid Row frå Irland|Skid Row]], [[Musikkgruppa Taste frå Irland|Taste]], [[Rory Gallagher]], [[Dr. Strangely Strange]], [[Thin Lizzy]], [[Gary Moore]] og [[Mellow Candle]].
[[Fil:Front_Thin_Lizzy.jpg|høgre|mini|Thin Lizzy-konsert i 1981]]
I 1970 sette [[Dana Rosemary Scallon|Dana]] Irland på popkartet ved å vinna Eurovision Song Contest med songen «[[All Kinds of Everything]]». Ho oppnådde ein listetopp i Storbritannia og fleire andre stader i Europa, og bana veg for fleire irske artistar. [[Gilbert O'Sullivan]] hadde også fleire listetoppar på begge sider av Atlanteren i 1972 med fleire hittar, medan [[The Nolans]] fekk internasjonal listesuksess seint på 1970-talet. Britisk-irske [[Chris de Burgh]] fekk internasjonal ros i 1986 med hitten «Lady in Red».

Nokre grupper som blei skipa under utviklinga av [[Pønkrock|punk rock]] frå midten av 1970-talet var [[U2]], [[Virgin Prunes]], [[The Boomtown Rats]], [[The Undertones]], [[Rockegruppa Aslan|Aslan]], [[Gavin Friday]] og [[Stiff Little Fingers]]. Seinare på 1980- og inn på 1990-talet delte irsk punk seg opp i nye stilar av [[alternativ rock]], mellom anna gjennom [[That Petrol Emotion]], [[In Tua Nua]], [[The Fatima Mansions|Fatima Mansions]], [[Musikkgruppa My Bloody Valentine|My Bloody Valentine]], [[Musikkgruppa Ash|Ash]] og [[Therapy?]].&lt;ref name=&quot;roc&quot;&gt;{{Cite web|title=Irish Rockers – History of Irish Rock Music|url=http://irishrockers.com/IrishRockHistory.php}}&lt;/ref&gt; På 1990-talet blei fleire popgrupper som [[The Corrs]], [[B*Witched]], [[Boyzone]], [[Westlife]] og [[The Cranberries]] kjende. I det same tiåret bidrog Irland også til ein undersjanger av [[folk metal]] kjend som [[celtic metal]], med grupper som [[Musikkgruppa Cruachan|Cruachan]],&lt;ref&gt;{{Citation|title=Cruachan Biography, Songs, &amp; Albums|url=https://www.allmusic.com/artist/cruachan-mn0000110616/biography|website=AllMusic|accessdate=2023-06-11|language=en}}&lt;/ref&gt; [[Musikkgruppa Primordial|Primordial]],&lt;ref&gt;{{Citation|title=Folk Metal Music Guide: 5 Notable Folk Metal Bands - 2025|url=https://www.masterclass.com/articles/folk-metal-guide|website=MasterClass|accessdate=2025-12-13|language=en}}&lt;/ref&gt; [[Musikkgruppa Geasa|Geasa]] og [[Musikkgruppa Waylander|Waylander]].&lt;ref&gt;{{Citation|title=CELTIC-METAL’S TOP FIVE BANDS|url=https://londoncelticpunks.wordpress.com/2013/11/11/the-top-five-bands-of-celtic-metal/|date=2013-11-11|accessdate=2023-06-11|language=en}}&lt;/ref&gt; Sidan 2000 har grupper som [[Chasing Abbey]]&lt;ref&gt;{{Citation|title=Chasing Abbey: On Longitude, their debut EP, and aiming for global stardom|url=https://www.hotpress.com/music/chasing-abbey-longitude-debut-ep-aiming-global-stardom-22779232|website=Hotpress|accessdate=2026-05-16|language=en|last=petermcgoran}}&lt;/ref&gt; og [[Kneecap]]&lt;ref&gt;{{Citation|title=Kneecap Want to Piss Off the World -- And Unite It|url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/kneecap-irish-rap-debut-album-interview-1234966880/|website=Rolling Stone|date=2024-02-20|accessdate=2026-05-16|language=en-US|first=Jon|last=Blistein}}&lt;/ref&gt; skapt unike stilar med blanding av hip-hop, rap, irske tradisjonar og politiske tekstar.

== Kjelder ==
{{fotnoteliste}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Music of Ireland|Music of Ireland]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}},  den 11. juni 2023.''  
{{refslutt}}

== Bibliografi ==

* Boydell, Barra: ''A History of Music at Christ Church Cathedral, Dublin'' (Woodbridge: Boydell &amp; Brewer, 2004).
* Boydell, Brian: ''A Dublin Musical Calendar, 1700–1760'' (Dublin: Irish Academic Press, 1988).
* Boydell, Brian: ''Rotunda Music in Eighteenth-Century Dublin'' (Dublin: Irish Academic Press, 1992).
* Breathnach, Breandán: ''Folk Music and Dances of Ireland'' (Cork: Mercier Press, 1971).
* Breathnach, Breandán: ''Ceól Rince na hÉireann'' (Dublin: Oifig an tSoláthair, 1963 (vol. 1), 1976 (vol. 2), vol. 3 (1985)).
* Clayton-Lea, Tony &amp; Taylor, Rogan: ''Irish Rock. Where it’s Come From, Where it’s At, Where it’s Going'' (Dublin: Gill &amp; Macmillan, 1992).
* Daly, Kieran Anthony: ''Catholic Church Music in Ireland, 1878–1903. The Cecilian Reform Movement'' (Dublin: Four Courts Press, 1995).
* Dervan, Michael (red.): ''The Invisible Art. A Century of Music in Ireland, 1916–2016'' (Dublin: New Island, 2016).
* Dwyer, Benjamin: ''Different Voices. Irish Music and Music in Ireland'' (Hofheim: Wolke, 2014).
* Fitzgerald, Mark &amp; O’Flynn, John (ed.): ''Music and Identity in Ireland and Beyond'' (Aldershot: Ashgate, 2014).
* Fleischmann, Aloys (red.): ''Music in Ireland. A Symposium'' (Cork: Cork University Press, 1952).
* Grindle, William Henry: ''Irish Cathedral Music. A History of Music at the Cathedrals of the Church of Ireland'' (Belfast: Institute of Irish Studies, Queen's University of Belfast, 1989).
* Hast, Dorothea &amp; Scott, Stanley: ''Music in Ireland. Experiencing Music, Expressing Culture'' (New York: Oxford University Press, 2004).
* Hogan, Ita M.: ''Anglo-Irish Music, 1780–1830'' (Cork: Cork University Press, 1966).
* Klein, Axel: ''Die Musik Irlands im 20. Jahrhundert'' (Hildesheim: Georg Olms, 1996).
* Klein, Axel: ''Irish Classical Recordings. A Discography of Irish Art Music'' (Westport, Conn.: Greenwood Press, 2001).
* Mangaoang, Áine; O'Flynn, John &amp; Ó Briain, Lonán (ed.): ''Made in Ireland: Studies in Popular Music''. (Routledge, 2020).  {{ISBN|978-1-138-93652-2}} 
* McAvoy, Mark: ''Cork Rock: From Rory Gallagher to the Sultans of Ping'' (Cork: Mercier Press, 2009).
* McCarthy, Marie: ''Passing it on. The Transmission of Music in Irish Culture'' (Cork: Cork University Press, 1999).
* Ó Canainn, Tomás: ''Traditional Music in Ireland'' (London: Routledge &amp; Kegan Paul, 1978; new ed. Cork: Ossian Publications, 1993).
* O'Connor, Nuala: ''Bringing it all back home. The Influence of Irish Music'' (London: BBC Books, 1991; rev. ed. Dublin: Merlin Publications, 2001).
* [[Seoirse Ó Dochartaigh|Ó Dochartaigh, Seóirse]]: ''Sunlight &amp; Shadow. A Listener's Guide to Irish Classical Music'' (Leckemy, Co. Donegal: Seóirse Ó Dochartaigh, 2016).
* O'Dwyer, Simon: ''Prehistoric Music of Ireland'' (Stroud, Gloucestershire: Tempus Publishing, 2004).
* Pine, Richard: ''Music and Broadcasting in Ireland'' (Dublin: Four Courts Press, 2005).
* Pine, Richard &amp; Acton, Charles (eds.): ''To Talent Alone. The Royal Irish Academy of Music, 1848–1998'' (Dublin: Gill &amp; Macmillan, 1998).
* Porter, James: ''The Traditional Music of Britain and Ireland: A Select Bibliography and Research Guide'' (New York: Garland Publishing, 1989).
* Power, Vincent: ''Send 'Em Home Sweatin'. The Showband Story'' (Cork: Mercier Press, 1990; rev. ed. 2000).
* Prendergast, Mark J.: ''Irish Rock. Roots, Personalities, Directions'' (Dublin: O’Brien Press, 1987).
* Shields, Hugh: ''Narrative Singing in Ireland'' (Dublin: Irish Academic Press, 1993).
* Smith, Thérèse: ''Ancestral Imprints. Histories of Irish Traditional Music and Dance'' (Cork: Cork University Press, 2012).
* Smyth, Gerry: ''Noisy Island. A Short History of Irish Popular Music'' (Cork: Cork University Press, 2005).
* Smyth, Gerry &amp; Campbell, Seán: ''Beautiful Day. Forty Years of Irish Rock'' (Cork: Atrium Press, 2005).
* Vallely, Fintan: ''The Companion to Irish Traditional Music'' (Cork: Cork University Press 1999), {{ISBN|1-85918-148-1}}.
* Wallis, Geoff &amp; Wilson, Sue: ''The Rough Guide to Irish Muaboutsic'' (London: Rough Guides Ltd., 2001), {{ISBN|1-85828-642-5}}.
* Walsh, Basil: ''Michael W. Balfe. A Unique Victorian Composer'' (Dublin: Irish Academic Press, 2008), {{ISBN|978-0-7165-2947-7}}.
* Walsh, Basil: ''Catherine Hayes, The Hibernian Prima Donna''(Dublin: Irish Academic Press, 2000), {{ISBN|0-7165-2662-X}}.
* Walsh, T.J.: ''Opera in Dublin, 1705–1797. The Social Scene'' (Dublin: Allen Figgis, 1973).
* Walsh, T.J.: ''Opera in Dublin, 1798–1820. Frederick Jones and the Crow Street Theatre'' (Oxford: Oxford University Press, 1993).
* White, Harry: ''The Keeper’s Recital. Music and Cultural History in Ireland, 1770–1970'' (Cork: Cork University Press, 1998).
* White, Harry &amp; Boydell, Barra: ''The Encyclopaedia of Music in Ireland'' (Dublin: UCD Press, 2013).
* Zimmermann, Georges-Denis: ''Songs of Irish Rebellion. Political Street Ballads and Rebel Songs, 1780–1900'' (Dublin: Allen Figgis, 1967; 2nd ed. Dublin: Four Courts Press, 2002).

[[Kategori:Irsk kultur]]
[[Kategori:Irsk musikk| ]]</text>
      <sha1>jdw013s1kl8wdtsww8bhrk0smhc1qqn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679915</id>
      <parentid>3679878</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T07:28:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <comment>Flikk, mogleg framsideartikkel.</comment>
      <origin>3679915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35805" sha1="ir90scge3vtkrlqody2ywk7i16supg4" xml:space="preserve">[[Fil:Murphys' Bar Killarney 2006 (3).jpg|mini|[[Irsk folkemusikk|Irske tradisjonsmusikarar]] i Murphys' Bar i Killarney.]]
'''Irsk musikk''' er [[musikk]] innan fleire ulike sjangrar som er blitt til på øya [[Irland]].

Tradisjonsmusikken frå øya er kjend som [[irsk folkemusikk]], og er både ei levande musikkform i heimlandet og populær utanfor, med påverknad på musikkstilar i Storbritannia og USA, som [[country]] og [[USA-amerikansk folkemusikk|roots music]], som vidare har hatt ein del påverknad på moderne [[rock]]. Ein har også blanda musikkstilen med andre sjangrar, som [[Rock and roll|rock og roll]] og [[pønkrock]], tidvis med stor suksess blant publikum både heime og utanlands.

Innan kunstmusikk har Irland ei historie som går tilbake til [[gregoriansk song]] i [[mellomalderen]], [[Kor|kor-]] og [[harpe]]musikk frå [[Renessansemusikk|renessansen]], fyrsteleg [[barokkmusikk]] og tidleg [[klassisistisk musikk]] til [[Romantisk musikk|romantisk]], seinromantisk og modernistisk musikk. Han er framleis ein levande sjanger med mange komponistar og ensemble som verker i den klassiske tradisjonen.

I mindre skala har Irland også fått fram fleire kjende [[jazz]]musikarar, særleg etter 1950-talet.

== Tidleg irsk musikk ==
[[Fil:Earliest Irish harp on the Breac Máedóc reliquary, circa 1000-1100 A.D.jpg|mini|portrett|Avbilding av ein harpespelar på Breac Máedóc-relikvariet frå kring 1000-talet.]]

Det tidlege Irland la stor vekt på munnleg overlevering, og det finst få overleveringar om musikk frå denne tida.&lt;ref name=Oxford&gt;{{Kjelde www|url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780199579037.001.0001/acref-9780199579037-e-3478|tittel=Ireland|forfattar=Scholes, Percy|forfattar2=Kenneth Chalmers|språk=en|utgjevar=Oxford University Press|verk=The Oxford Companion to Music}}&lt;/ref&gt;
[[Irske annalar]] frå høg- og seinmellomalderen lista opp kjende musikarar, til dømes:

* 921: Cú Congalta, prest ved Lann-Leire, tethra (dvs. songar eller talar) for stemme, personleg form og kunne, døydde.
* 1011: Connmhach Ua Tomhrair, prest og hovudsongar for Cluain-mic-Nois, døydde.
* 1329: Maol Ruanaidh Cam Ó Cearbhaill, [[tiompan]]spelar, drepen under Braganstown-massakren i [[County Louth]].
* 1360: Gilla na Naem Ó Conmaigh, musikk-[[ollamh]] ved [[Thomond]] ... døydde.
* 1361. Magraith Ó Fionnachta, musikalsk leiar og tiompanspelar for Síol Muireadaigh, døydde.

=== Moderne tolkingar ===
Tidleg irsk poesi og song er blitt omsett til moderne irsk og engelsk av kjende irske diktarar, songsamlarar og musikarar.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Crosson |first=Seán |title='The Given Note' Traditional Music and Modern Irish Poetry |publisher=Cambridge Scholars Publishing |year=2008 |isbn=978-1847185693 |location=Newcastle}}&lt;/ref&gt; Salmen «Rop tú mo baile» av [[Dallán Forgaill]] frå 500-talet blei til dømes gjeven ut på engelsk i 1905 i ei omsetjing av [[Mary Elizabeth Byrne]] som er blitt kjend som «[[Deg å få skode|Be Thou My Vision]]» («[[Deg å få skode]]»). «The Blackbird of Belfast Lough» (gammalirsk «Int én bec» {{Lang-ga|An t-éan beag}}) er mellom anna blitt omsett av diktarar som [[Seamus Heaney]], [[Ciaran Carson]] og [[Frank O'Connor]]. Nokre kjende innspelingar av moderne tolkingar av tidleg irsk musikk er mellom anna [[Pádraigín Ní Uallacháin]] sin ''Songs of the Scribe'', fleire album av korgruppa [[Anúna]] og innspelingar av [[Caitríona O'Leary]] med Dúlra og eX Ensemble.&lt;ref&gt;{{citation|title=Caitríona  O'Leary|url=http://en.beethovenfest.de/archiv/2013/kuenstler/caitriona-o-leary/ |website=beethovenfest.de|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140302231745/http://en.beethovenfest.de/archiv/2013/kuenstler/caitriona-o-leary/|archivedate=2. mars 2014}}&lt;/ref&gt;

== Tidleg nytid ==
[[Fil:Dancing Willow - Demo-CD 2007 06 - Give me your hand.ogg|mini|Give Me Your Hand. Instrumental med viola da gamba og blokkfløyte, framført av Dancing Willow.]]

Fram til 1600-talet blei harpemusikarar støtta av aristokratiet i Irland. Denne tradisjonen døydde ut på 1700-talet då gælisk Irland braut saman under engelsk dominanse.&lt;ref name=Oxford/&gt; [[Turlough O'Carolan]] (1670–1738) er den best kjende av desse eldre harpespelarane,&lt;ref&gt;{{Citation|last=Sawyers|first=June Skinner|title=The Complete Guide to Celtic Music|year=2002|place=London|publisher=Aurum}}, s. 28.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|last=Yeats, Gráinne|url=http://www.harpspectrum.org/folk/yeats_short.shtml|title=The Rediscovery of Carolan|publisher=Harpspectrum.com|access-date=25. april 2008}}&lt;/ref&gt; og ein kjenner til over 200 av verka hans. Nokre av stykka hans bruker element frå samtidig [[barokkmusikk]], men musikken hans er gått inn i tradisjonen og blir framført av mange folkemusikarar i dag. [[Edward Bunting]] samla inn nokre av dei siste kjende irske harpetonane på [[Belfast Harp Festival]] i 1792, som var eit medvite forsøk på å verna om harpetradisjonen.&lt;ref name=Oxford/&gt; Andre viktige innsamlarar av irsk musikk er [[Francis O'Neill]]&lt;ref&gt;{{Citation|last=Haggerty Bridget|title=Francis O'Neill – The Man Who Saved Our Music|url=http://www.irishcultureandcustoms.com/AMusic/FrancisONeil.html|publisher=Irishcultureandcustoms.com|access-date=25. april 2008}}&lt;/ref&gt; og [[Innsamlaren George Petrie|George Petrie]].

Andre kjende irske musikarar frå denne tida er harpespelarane og komponistane [[Cearbhall Óg Ó Dálaigh]] (verka kring 1630); [[Piaras Feiritéar]] (1600?–1653); [[William Connellan]] (midten av 1600-talet) og broren hans [[Thomas Connellan]] (ca. 1640/1645–1698), harpespelarane [[Dominic Ó Mongain]] (levde på 1700-talet) og [[Donnchadh Ó Hámsaigh]] (1695–1807); diktaren [[Eoghan Rua Ó Súilleabháin]] (1748–1782); harpespelarane [[Harpespelaren Arthur O'Neill|Arthur O'Neill]] (kring 1792) og [[Musikaren Patrick Byrne|Patrick Byrne]] (ca. 1794–1863); den verdskjende sekkepipespelaren  [[Tarlach Mac Suibhne]] (ca. 1831–1916) og songdiktaren [[Colm de Bhailís]] (1796–1906).

== Tradisjonsmusikk ==
{{detaljar|Irsk folkemusikk}}
[[Fil:&quot;Down the Back Lane&quot;, David Lim.webm|mini|David Lim speler «Down the Back Lane» på sekkepipe ([[uilleann pipes]]).]]
[[Fil:Dungloe_music_festival_(1)_-_geograph.org.uk_-_51567.jpg|mini|Samling av folk som speler tradisjonsmusikk, kjent som ein ''session'' eller på [[irsk]] ein ''seisiún''.]]
Irsk tradisjonsmusikk omfattar mange typar songar, som [[drikkevise]]r, [[Ballade|balladar]] og [[klagesong]]ar. Desse kan framførast utan akkompagnement eller i lag med ulike instrument. Tradisjonell [[irsk dans]]emusikk omfattar [[reel]] (4/4), [[hornpipe]] og [[jig]] (typisk 6/8).&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Whistle Workshop|url=http://www.whistleworkshop.co.uk/jigs.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120621170754/http://www.whistleworkshop.co.uk/jigs.htm|archive-date=21. juni 2012|access-date=2. april 2012|publisher=Whistle Workshop}}&lt;/ref&gt; [[Polka]] kom til landet på byrjinga av 1800-talet, og blei spreidd av omreisande danselærarar og leigesoldatar som vende tilbake frå Kontinentet.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Sawyers|first=June Skinner|title=The Complete Guide to Celtic Music|year=2002|place=London|publisher=Aurum}}, s. 48-49.&lt;/ref&gt; Set dancing, basert på [[kvadrilje]], kan ha kome inn på 1700-talet.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Inside Ireland|url=http://www.insideireland.com/sample02.htm|access-date=2. april 2012|publisher=Inside Ireland}}&lt;/ref&gt; Seinare blei det innført danseformer som [[masurka]] og ''highlands'' (ein slags irsk versjon av skotsk [[Dansen strathspey|strathspey]]).&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Sawyers|first=June Skinner|title=The Complete Guide to Celtic Music|year=2002|place=London|publisher=Aurum|page= 48}}&lt;/ref&gt;

Irsk fele er blitt hevda av ein nasjonalistisk forskar å ha vore spelt på Irland sidan 700-talet, men det finst ikkje tekstar eller gjenstandar som viser dette.&lt;ref&gt;William H. Grattan Flood: ''A History of Irish Music'', chapter III: «Ancient Irish musical instruments» (Dublin, 1905).&lt;/ref&gt; [[Sekkepipe]] har ei lang historie knytt til landet, med bruk av [[irsk krigssekkepipe]] kjend frå slag så langt tilbake som 1400-talet.&lt;ref&gt;Donnelly, Seán: ''The Early History of Piping in Ireland'' (2001), s. 9.&lt;/ref&gt;

[[Trekkspel]] og [[concertina]] blei utbreidde instrument på 1800-talet.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Dan Worrall: Notes on the Beginnings of Concertina Playing in Ireland, 1834-1930|url=http://www.concertina.com/worrall/beginnings-concertina-in-ireland/index.htm|website=www.concertina.com|accessdate=2023-06-05}}&lt;/ref&gt; [[Irsk steppedans]] blei dansa ved [[Cèilidh|céilí]]-tilstellingar, organiserte tevlingar og ved nokre herskapshus der lokale og omreisande musikarar var velkomne.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=14. januar 2006|title=Country House music|url=http://www.setdancingnews.net/news/quotes3.lp|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120207142019/http://www.setdancingnews.net/news/quotes3.lp|archive-date=7. februar 2012|access-date=2. april 2012|publisher=Setdancingnews.net}}&lt;/ref&gt; Tradisjonell irsk dans fekk etterkvart støtte frå utdanningssystemet og patriotiske organisasjonar. Ein tradisjonell irskspråkleg songstil blei kjend som ''sean-nós'' (‘på gammalt vis’).&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sean nos|url=http://www.mustrad.org.uk/articles/sean-nos.htm|access-date=2. april 2012|publisher=Mustrad.org.uk}}&lt;/ref&gt;

Frå 1820 til 1920 utvandra over {{formatnum:4400000}} irar til USA. Dette førte til ein irsk diaspora som særleg var tydeleg i Philadelphia, Chicago (sjå [[Francis O'Neill]]), Boston, New York og andre byar.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Irish emigration|url=http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/USAEireland.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110514035701/http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/USAEireland.htm|archive-date=14. mai 2011|access-date=2. april 2012|publisher=Spartacus.schoolnet.co.uk}}&lt;/ref&gt; O'Neill utførte dei fyrste innspelingane av irsk musikk på vokssylindrar frå [[Edison Records]].&lt;ref&gt;{{Cite web|date=18. juni 2017|title=Dunn Family Collection|url=http://chiefoneill.com/dunn-family-collection}}&lt;/ref&gt; Seinare stod irske musikarar som hadde suksess i USA for kommersielle innspelingar som blei spreidde over heile verda, og gjenoppliva musikkstilar i heimlandet.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Clarke|first=Gerry|title=Oldtime Records Vol 1|year=2006|place=Galway|publisher=Oldtime Records}}, CD-heftet.&lt;/ref&gt; Felespelarar som [[Spelemannen Michael Coleman|Michael Coleman]], [[Spelemannen James Morrison|James Morrison]] og [[Paddy Killoran]], som var baserte i USA, gjorde mykje for å popularisera irsk musikk på 1920- og 1930-talet, medan [[Ed Reavy]] skreiv over hundre songar som sidan har gått inn i musikktradisjonen både på Irland og i diasporaen.

Irsk folkemusikk har vore prega av balladar og av [[Irsk opprørsmusikk|motstand]] mot ulike herskarar og fiendar. Den irske nasjonalsongen «[[Amhrán na bhFiann]]» oppstod som ein opprørssong, og var utbreidd under [[den irske sjølvstendekrigen]].&lt;ref&gt;{{Citation|title=The origins of Ireland's national anthem, Amhrán na bhFiann|url=https://www.irishcentral.com/roots/history/ireland-national-anthem|website=IrishCentral.com|date=2023-12-12|accessdate=2025-02-15|language=en}}&lt;/ref&gt; I 1951 blei det skipa eit selskap for irske musikarar, Comhaltas Ceoltóirí Éireann, som arrangerer tevlingar i tradisjonsmusikk og dans over heile Irland. Den all-irske tevlinga [[Fleadh Cheoil]] blir halden årleg. Det blir også halde liknande tevlingar utanfor Irland.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Fleadh Cheoil: Belfast to host Irish music festival in 2026|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cge1q4qj415o|website=BBC News|date=2025-03-08|accessdate=2025-03-09|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

[[Fil:Brian_Boru's_March_-_U.S._Marine_Band.ogg|mini|Brian Boru's March framført av U.S. Marine Band.]]

Etter ein stille periode for tradisjonsmusikk på 1940- og 1950-talet, bortsett for céilí-band, fann det stad ei stor bølgje av revitalisering på 1960-talet, med artistar som [[Seán Ó Riada]] si gruppe [[Ceoltóirí Chualann]], [[The Chieftains]], [[Tom Lenihan]], [[The Clancy Brothers|The Clancy Brothers and Tommy Makem]], [[The Irish Rovers]], [[The Dubliners]], [[Ryan's Fancy]] og [[Sweeney's Men]]. Særleg Sean O'Riada er blitt nemnt som ein pådrivar for irsk musikk, gjennom program på Radio Éireann frå seint på 1940-talet og fram til 1960-talet. Han prøvde å framheva og oppmuntra til framføring av irsk tradisjonsmusikk, og bidrog direkte til danninga av The Chieftains. Arbeidet hans påverka også grupper som  [[Planxty]], [[The Bothy Band]] og [[Clannad]] på 1970-talet. Seinare kom grupper som [[Stockton's Wing]], [[De Dannan]], [[Musikkgruppa Altan|Altan]], [[Musikkgruppa Arcady|Arcady]], [[Musikkgruppa Dervish|Dervish]] og [[Patrick Street]] til, i lag med ei rekkje soloartistar.&lt;ref&gt;Geoff Wallis: Rough Guide to Irish Music&lt;/ref&gt;

== Klassisk musikk på Irland ==

Dublin blei eit relativt viktig musikksentrum på 1700-talet. Academy of Music blei skipa her i 1757, og Royal Irish Academy of Music i 1848. Byen blei vitja av fleire musikarar og komponistar frå England og Fastlands-Europa, og Händels ''[[Händels Messias|Messias]]'' hadde urpremiere i den irske hovudstaden i 1742.&lt;ref name=Oxford/&gt;

=== Kjende musikarar ===
[[Fil:John Field.png|miniatyr|John Field rundt 1835]]
[[Fil:Field-NocturneB-flatmajorH37-Stephan.ogg|mini|John Field sin nokturne nr. 5, H.37 i B-dur, 1817, framført av Constantin Stephan.]]

Bortsett frå harpekomponistane på 1500-talet kom komponistar på 1500- og 1600-talet vanlegvis frå ein protestantisk anglo-irsk bakgrunn, sidan katolikkar var utestengde frå formell utdanning, inkludert innan musikk. Komponistar var ofte knytte til anten [[Dublin Castle]] eller ei av domkyrkjene i Dublin ([[St Patrick's Cathedral i Dublin|St Patrick's]] og [[Christ Church Cathedral i Dublin|Christ Church]]). Nokre av desse var innvandrarar på 1700-talet, som [[Johann Sigismund Kusser|Johann Sigismund Cousser]], [[Matthew Dubourg]] og [[Tommaso Giordani]]. [[Thomas Roseingrave]] og broren hans Ralph var leiande irske barokkomponistar. I den neste generasjonen av komponistar var Cork-fødde [[Philip Cogan]] (1750–1833), som blei kjend for  pianomusikk, mellom anna pianokonsertar, [[John Stevenson|John Andrew Stevenson]] (1761–1833), som er best kjend for utgjevinga si av ''Irish Melodies'' med diktaren [[Thomas Moore]], og også skreiv opera, religiøs musikk, ''catches, glees'', ode og songar. Tidleg på 1800-talet dominerte irskfødde komponistar engelskspråkleg opera i England og Irland, med namn som [[Charles Thomas Carter]] (ca. 1735–1804), [[Tenoren Michael Kelly|Michael Kelly]] (1762–1826), [[Thomas Simpson Cooke]] (1782–1848), [[William Henry Kearns]] (1794–1846), [[Joseph Augustine Wade]] (1801–1845) og, seinare i hundreåret, [[Michael William Balfe|Michael W. Balfe]] (1808–1870) og [[William Vincent Wallace]] (1812–1865). [[John Field]] (1782–1837) er blitt tilskriven skapinga av [[nokturne]]forma, som påverka [[Frédéric Chopin]]. [[John William Glover]] (1815–1899), [[Komponisten Joseph Robinson|Joseph Robinson]] (1815–1898) og [[Robert Prescott Stewart]] (1825–1894) heldt klassisk musikk i live i Dublin på 1880-talet, medan emigrantar på midten av hundreåret mellom anna var [[George Torrance|George William Torrance]] og [[George Alexander Osborne]]. [[Charles Villiers Stanford]] (1852–1924) og [[Hamilton Harty]] (1879–1941) var nokre av dei siste emigrantane innan irsk musikk, med ein kombinasjon av seinromantisk musikalsk språk og irsk folklore. På same tid var den italienske immigranten [[Michele Esposito]] (1855–1929) aktiv på Irland. Han blei ein viktig figur innan irsk musikk etter å ha kome til Irland i 1882. Åra etter irsk sjølvstende var ein vanskeleg periode der komponistar prøvde å finna ei identifiserbar irsk stemme i eit anti-britisk klima, som også inkluderte motstand mot klassisk musikktradisjon. Utviklinga av irsk kringkasting på 1920-talet og ei gradvis utviding av Radio Éireann Orchestra seint på 1930-talet betra tilhøvet til musikken. Viktige komponistar i desse åra var [[John F. Larchet]] (1884–1967), [[Ina Boyle]] (1889–1967), [[Arthur Duff]] (1899–1956), [[Aloys Fleischman]]n (1910–1992), [[Komponisten Frederick May|Frederick May]] (1911–1985), [[Joan Trimble]] (1915–2000) og [[Brian Boydell]] (1917–2000). Midten av 1900-talet blei også forma av [[A.J. Potter]] (1918–1980), [[Gerard Victory]] (1921–1995), [[Komponisten James Wilson|James Wilson]] (1922–2005), [[Seán Ó Riada]] (1931–1971), [[Komponisten John Kinsella|John Kinsella]] (1932–2021) og [[Seóirse Bodley]] (f. 1933). Viktige namn blant den eldre generasjonen av komponistar i Irland i dag er [[Frank Corcoran]] (f. 1944), Eric Sweeney (f. 1948), [[Komponisten John Buckley|John Buckley]] (f. 1951), [[Komponisten Gerald Barry|Gerald Barry]] (f. 1952), [[Raymond Deane]] (f. 1953), [[Komponisten Patrick Cassidy|Patrick Cassidy]] (f. 1956) og [[Fergus Johnston]] (f. 1959).

Kjende musikarar innan den klassiske tradisjonen er mellom anna [[Sopranen Catherine Hayes|Catherine Hayes]] (1818–1861), den fyrste store internasjonale ''prima donnaen'' frå Irland og den fyrste irske kvinna til å opptre på La Scala i Milano; tenoren [[Barton McGuckin]] (1852–1913), ein songar det var mykje etterspurnad etter seint på 1800-talet; tenoren Joseph O'Mara (1864–1927), ein svært kjend songar rundt hundreårsskiftet; [[Tenoren John McCormack|John McCormack]] (1884–1945), som var den best kjende tenoren i si samtid; operasongaren [[Margaret Burke Sheridan|Margaret Burke-Sheridan]] (1889–1958); pianisten [[Pianisten Charles Lynch|Charles Lynch]] (1906–1984); tenoren [[Josef Locke]] (1917–1999), som hadde global suksess, og blei avbilda i filmen ''Hear My Song'' frå 1991; fløytisten [[James Galway|sir James Galway]] og pianisten [[Pianisten Barry Douglas|Barry Douglas]].&lt;ref name=&quot;grove2&quot;&gt;Niall O'Loughlin/Richard Wigmore, 'Galway, Sir James', ''[[Grove Dictionary of Music and Musicians|Grove Music Online]]'', . Retrieved 12 August 2007.&lt;/ref&gt; Douglas blei kjend i 1986 då han vann gullmedaljen i den internasjonale Tsjaikovskijkonkurransen. Mezzosopranane [[Bernadette Greevy]] og [[Ann Murray]] har også hatt internasjonal suksess.&lt;ref&gt;&quot;A Remarkable Voice of Remarkable Longevity&quot;, I: ''The Irish Times'', 30. september 2008.&lt;/ref&gt;

=== Opera ===
Sjølv om Irland aldri har hatt eit spesialbygd operahus ([[Cork Opera House]] er ein fleirbruksbygning) har opera vore framført her sidan 1600-talet. På 1700-talet var Irland eit senter for engelskspråkleg [[balladeopera]]. Det blei skapt viktige verk som bidrog til å utvikla sjangeren i retning av operetta, mellom anna av [[Charles Coffey]] og [[Kane O'Hara]]. Nasjonalt identifiserbare irske operaer er blitt skrivne både av innvandrarar som [[Tommaso Giordani]] og [[Johann Bernhard Logier]] og av innfødde komponistar som [[John Stevenson|John Andrew Stevenson]] og [[Thomas Simpson Cooke]], fortsett på 1800-talet av [[John William Glover]] og [[Paul McSwiney]].&lt;ref&gt;Axel Klein: &quot;Stage-Irish, or The National in Irish Opera, 1780–1925&quot;, I: ''Opera Quarterly'' 21:1 (Winter 2005), p. 27–67.&lt;/ref&gt; [[Michael William Balfe]] og [[Vincent Wallace]] var dei leiande representantane for engelskspråkleg opera på midten av 1800-talet.

Den keltiske renessansen etter 1900 gav verk som ''Muirgheis'' (1903) av [[Thomas O'Brien Butler]], ''Connla of the Golden Hair'' (1903) av William Harvey Pélissier, ''Eithne'' (1909) av [[Robert O'Dwyer]] og ''The Tinker and the Fairy'' (1910) av [[Michele Esposito]]. ''Muirgheis'' og ''Eithne'' har irske librettoar, det same har fleire verk av [[Geoffrey Molyneux Palmer]] og verk frå 1940- og 1950-talet av [[Éamonn Ó Gallchobhair]]. Dei fleste irske operaer skrivne sidan 1960-talet har ei moderne, internasjonal tilnærming, med viktige verk av [[Gerard Victory]], [[Komponisten James Wilson|James Wilson]], [[Raymond Deane]], [[Komponisten Gerald Barry|Gerald Barry]] og fleire yngre komponistar.

[[Wexford Festival Opera]] er ein stor internasjonal festival som blir halden årleg i oktober og november.

== Populærmusikk ==
Utøvarar av populærmusikk byrja bli kjende så tidleg som på slutten av 1940-talet. [[Delia Murphy]] gjorde irske folkesongar populære med ei innspeling for [[His Master's Voice]] i 1949; [[Margaret Barry]] er også gjeven ære for å gjera folkesongar kjende. [[Bridie Gallagher]] frå Donegal blei kjend i 1956, og er rekna som 'Ireland's first international pop star'.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=9. januar 2012|title=Bridie Gallagher: Ireland's 'first international pop star'|work=BBC News|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-northern-ireland-16470862}}&lt;/ref&gt; Songaren [[Ruby Murray]] frå Belfast fekk hitlistesuksess i Storbritannia på midten av 1950-talet; [[Carmel Quinn]] frå Dublin emigrerte til USA og blei ein fast songar på [[Arthur Godfrey's Talent Scouts]]; ho var ofte også på andre TV-program på 1950- og 1960-talet. [[The Bachelors]] var ei mannleg harmonigruppe frå Dublin som hadde hittar i Storbritannia, kontinentale Europa, USA, Australia og Russland; [[Mary O'Hara]] var ein sopran og harpist som hadde suksess på begge sider av Atlanterhavet på 1950- og byrjinga av 1960-talet; crooneren [[Val Doonican]] frå Waterford hadde fleire hittar i Storbritannia og presenterte sitt eige TV-program på BBC frå 1965 til 1986.

=== Jazz===
Jazzen kom til Irland på 1910-talet, og veksten hans i popularitet fall saman med opprettinga av [[Den irske fristaten]] og aukande irsk nasjonalisme.&lt;ref&gt;{{Citation|title=A short history of Irish jazz|author=Evers, Liz|date=27. juni 2023|url=https://www.dib.ie/blog/a-short-history-irish-jazz}}&lt;/ref&gt; Innan den katolske kyrkja, som hadde stor makt i det nye sjølvstyrte området, og innan det irsk-nasjonalistiske [[Gaelic League]] såg ein på jazz og den tilknytte dansen som umoralsk. Anti-jazz-kampanjen førte til regulering av dansetilstellingar gjennom Dance Halls Act frå 1935, og at jazz i stor grad var utestengd frå nasjonalkringkastaren 2RN/Radio Éireann. Trass i forboda voks jazz fram som ein viktig undergrunnskultur blant ungdom. Viktige irske jazzutøvarar var mellom anna [[gitaristen Louis Stewart|Louis Stewart]], [[Noel Kelehan]], John Wadham, Mick Delahunty, George Hodnett, [[Earl Gill]], [[Agnes Bernelle]], [[Ottilie Patterson]], Dara Ó Lochlainn, Anne Bushnell og «Professor» Peter O’Brien.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Guest Article: by Mark O'Callahan, musician, musicologist and educator based in Ireland|url=https://www.kcsm.org/kcsm-headlines/2026-03-13/guest-article-by-melanie-oreilly-jazz-vocalist-composer-educator|website=KCSM Jazz 91|date=2026-03-13|accessdate=2026-05-10|language=en|last=KCSM}}&lt;/ref&gt;

Showband var ei stor kraft i irsk populærmusikk, særleg på landsbygda, i tjue år frå midten av 1950-talet. Showband spelte i dansesalar og var laust basert på [[dixieland]]-danseband, med seks-sju medlemmar. Det grunnleggjande showbandrepertoaret inkluderte standard dansenummer, [[coverversjon]]ar av pophittar med eit spenn frå [[rock and roll]], [[Country|country and western]] til [[jazz]]-standardar. Nøkkelen til suksess for showband var evna til å læra og framføra songar på platelistene. Av og til kunne dei spela [[Irsk folkemusikk|irsk tradisjonsmusikk]] eller [[Céilidh|céilidh-musikk]] og nokre få sjølvskrivne songar.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Finbar O'Keefe|year=2002|title=Goodnight, God Bless and Safe Home – The Golden Showband Era|publisher=[[The O'Brien Press]]|isbn=0-86278-777-7}}&lt;/ref&gt;

=== Country and Irish ===
Med auka popularitet for [[Country|amerikansk countrymusikk]] utvikla det seg ein ny undersjanger på Irland kjend som «Country and Irish». Han blei danna ved å blanda amerikansk countrymusikk med påverknadar frå irsk musikk, og å inkorporere irsk folkemusikk. Dette resulterte ofte i at tradisjonelle irske songar blei framførte i ein countrymusikkstil. Stilen er særskild populær på landsbygda i Midlands og nordvest i landet. Han er framleis populær blant irske emigrantar i Storbritannia. [[Big Tom and The Mainliners]] var den fyrste større gruppa innan denne sjangeren, etter å ha kryssa over frå showband-tida på 1960-talet. Andre større artistar var [[Philomena Begley]], kalla «The Queen of Country»,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/entertainment/philomena-begley-on-her-recent-heart-surgery-and-aiming-to-be-back-on-stage-in-september-38283708.html|title=Philomena Begley on her recent heart surgery and aiming to be back on stage in September|website=Belfasttelegraph.co.uk|access-date=2020-07-03}}&lt;/ref&gt; og [[Songaren Margo|Margo]], kalla «Queen of Country &amp; Irish».&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Advertiser.ie|date=8. august 2008|title=Emotional anniversary for Margo, the 'Queen of Country and Irish' in Castlebar|url=http://www.advertiser.ie/mayo/article/1187|access-date=2. april 2012|publisher=Advertiser.ie}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11. november 1998|title=The queen of Country and Irish|work=The Irish Times|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/features/1998/1119/98111900093.html|arkivurl=https://web.archive.org/web/20130618084558/http://www.irishtimes.com/culture/the-queen-of-country-and-irish-1.216357|arkivdato=2013-06-18}}&lt;/ref&gt; I seinare tid har [[Daniel O'Donnell]] hatt mest suksess innan sjangeren i Storbritannia, USA og Australia.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=COUNTRY 'N' BESTERN Daniel O'Donnell, Popular Irish Singer and Performer from Donegal, Ireland, writes about music, life and more for the Sunday World|url=http://www.sundayworld.com/columnists/daniel-odonnell.php?aid=6760|access-date=2. april 2012|publisher=Sundayworld.com}}&lt;/ref&gt; [[Mary Duff]], som ofte har sunge i lag med O'Donnell, har også hatt suksess innan sjangeren. Endå seinare har [[Songaren Derek Ryan|Derek Ryan]] frå County Carlow oppnådd hittar på dei irske topplistene med denne typen musikk.

=== Fusion ===
[[Fil:ANÚNA 2018.jpg|mini|Anúna avbilda i 2018. {{foto|Michael McGlynn}}]]
Tradisjonsmusikk har spelt ei rolle innan irsk populærmusikk frå slutten av 1900-talet, med bruk av tradisjonelle element frå artistar som [[Clannad]], [[Van Morrison]], [[Hothouse Flowers]] og [[Sinéad O'Connor]]. [[Enya]] fekk internasjonal suksess med [[New age-musikk|new age]]- og keltisk fusion. [[Afro-Celt Sound System]] blei kjend for å bruka vestafrikansk påverknad og elektroniske danserytmar i tillegg til keltisk tradisjon på 1990-talet, medan grupper som [[Kíla]] blandar irsk tradisjonsmusikk med rock og verdsmusikk. [[Horslips]] blei internasjonalt kjend for å blanda irske tema med heavyrock.

''[[Riverdance]]'' er ei musikk- og danseframsyning som byrja som eit pauseinnslag med [[Michael Flatley]] og [[Jean Butler]] og koret [[Anúna]]. Ho blei framført under [[Eurovision Song Contest 1994]], og var så populær at ho blei bygd ut til ei heil framsyning.

=== Pop og rock ===
På 1960-talet oppstod det fleire kjende irske rockegrupper og artistar, som [[Them]], [[Van Morrison]], [[Emmet Spiceland]], [[Eire Apparent]], [[Musikkgruppa Skid Row frå Irland|Skid Row]], [[Musikkgruppa Taste frå Irland|Taste]], [[Rory Gallagher]], [[Dr. Strangely Strange]], [[Thin Lizzy]], [[Gary Moore]] og [[Mellow Candle]].
[[Fil:Front_Thin_Lizzy.jpg|høgre|mini|Thin Lizzy-konsert i 1981]]
I 1970 sette [[Dana Rosemary Scallon|Dana]] Irland på popkartet ved å vinna Eurovision Song Contest med songen «[[All Kinds of Everything]]». Ho oppnådde ein listetopp i Storbritannia og fleire andre stader i Europa, og bana veg for fleire irske artistar. [[Gilbert O'Sullivan]] hadde også fleire listetoppar på begge sider av Atlanteren i 1972 med fleire hittar, medan [[The Nolans]] fekk internasjonal listesuksess seint på 1970-talet. Britisk-irske [[Chris de Burgh]] fekk internasjonal ros i 1986 med hitten «Lady in Red».

Nokre grupper som blei skipa under utviklinga av [[Pønkrock|punk rock]] frå midten av 1970-talet var [[U2]], [[Virgin Prunes]], [[The Boomtown Rats]], [[The Undertones]], [[Rockegruppa Aslan|Aslan]], [[Gavin Friday]] og [[Stiff Little Fingers]]. Seinare på 1980- og inn på 1990-talet delte irsk punk seg opp i nye stilar av [[alternativ rock]], mellom anna gjennom [[That Petrol Emotion]], [[In Tua Nua]], [[The Fatima Mansions|Fatima Mansions]], [[Musikkgruppa My Bloody Valentine|My Bloody Valentine]], [[Musikkgruppa Ash|Ash]] og [[Therapy?]].&lt;ref name=&quot;roc&quot;&gt;{{Cite web|title=Irish Rockers – History of Irish Rock Music|url=http://irishrockers.com/IrishRockHistory.php}}&lt;/ref&gt; På 1990-talet blei fleire popgrupper som [[The Corrs]], [[B*Witched]], [[Boyzone]], [[Westlife]] og [[The Cranberries]] kjende. I det same tiåret bidrog Irland også til ein undersjanger av [[folk metal]] kjend som [[celtic metal]], med grupper som [[Musikkgruppa Cruachan|Cruachan]],&lt;ref&gt;{{Citation|title=Cruachan Biography, Songs, &amp; Albums|url=https://www.allmusic.com/artist/cruachan-mn0000110616/biography|website=AllMusic|accessdate=2023-06-11|language=en}}&lt;/ref&gt; [[Musikkgruppa Primordial|Primordial]],&lt;ref&gt;{{Citation|title=Folk Metal Music Guide: 5 Notable Folk Metal Bands - 2025|url=https://www.masterclass.com/articles/folk-metal-guide|website=MasterClass|accessdate=2025-12-13|language=en}}&lt;/ref&gt; [[Musikkgruppa Geasa|Geasa]] og [[Musikkgruppa Waylander|Waylander]].&lt;ref&gt;{{Citation|title=CELTIC-METAL’S TOP FIVE BANDS|url=https://londoncelticpunks.wordpress.com/2013/11/11/the-top-five-bands-of-celtic-metal/|date=2013-11-11|accessdate=2023-06-11|language=en}}&lt;/ref&gt; Sidan 2000 har grupper som [[Chasing Abbey]]&lt;ref&gt;{{Citation|title=Chasing Abbey: On Longitude, their debut EP, and aiming for global stardom|url=https://www.hotpress.com/music/chasing-abbey-longitude-debut-ep-aiming-global-stardom-22779232|website=Hotpress|accessdate=2026-05-16|language=en|last=petermcgoran}}&lt;/ref&gt; og [[Kneecap]]&lt;ref&gt;{{Citation|title=Kneecap Want to Piss Off the World -- And Unite It|url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/kneecap-irish-rap-debut-album-interview-1234966880/|website=Rolling Stone|date=2024-02-20|accessdate=2026-05-16|language=en-US|first=Jon|last=Blistein}}&lt;/ref&gt; skapt unike stilar med blanding av hip-hop, rap, irske tradisjonar og politiske tekstar.

== Kjelder ==
{{fotnoteliste}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Music of Ireland|Music of Ireland]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}},  den 11. juni 2023.''  
{{refslutt}}

== Bibliografi ==

* Boydell, Barra: ''A History of Music at Christ Church Cathedral, Dublin'' (Woodbridge: Boydell &amp; Brewer, 2004).
* Boydell, Brian: ''A Dublin Musical Calendar, 1700–1760'' (Dublin: Irish Academic Press, 1988).
* Boydell, Brian: ''Rotunda Music in Eighteenth-Century Dublin'' (Dublin: Irish Academic Press, 1992).
* Breathnach, Breandán: ''Folk Music and Dances of Ireland'' (Cork: Mercier Press, 1971).
* Breathnach, Breandán: ''Ceól Rince na hÉireann'' (Dublin: Oifig an tSoláthair, 1963 (vol. 1), 1976 (vol. 2), vol. 3 (1985)).
* Clayton-Lea, Tony &amp; Taylor, Rogan: ''Irish Rock. Where it’s Come From, Where it’s At, Where it’s Going'' (Dublin: Gill &amp; Macmillan, 1992).
* Daly, Kieran Anthony: ''Catholic Church Music in Ireland, 1878–1903. The Cecilian Reform Movement'' (Dublin: Four Courts Press, 1995).
* Dervan, Michael (red.): ''The Invisible Art. A Century of Music in Ireland, 1916–2016'' (Dublin: New Island, 2016).
* Dwyer, Benjamin: ''Different Voices. Irish Music and Music in Ireland'' (Hofheim: Wolke, 2014).
* Fitzgerald, Mark &amp; O’Flynn, John (ed.): ''Music and Identity in Ireland and Beyond'' (Aldershot: Ashgate, 2014).
* Fleischmann, Aloys (red.): ''Music in Ireland. A Symposium'' (Cork: Cork University Press, 1952).
* Grindle, William Henry: ''Irish Cathedral Music. A History of Music at the Cathedrals of the Church of Ireland'' (Belfast: Institute of Irish Studies, Queen's University of Belfast, 1989).
* Hast, Dorothea &amp; Scott, Stanley: ''Music in Ireland. Experiencing Music, Expressing Culture'' (New York: Oxford University Press, 2004).
* Hogan, Ita M.: ''Anglo-Irish Music, 1780–1830'' (Cork: Cork University Press, 1966).
* Klein, Axel: ''Die Musik Irlands im 20. Jahrhundert'' (Hildesheim: Georg Olms, 1996).
* Klein, Axel: ''Irish Classical Recordings. A Discography of Irish Art Music'' (Westport, Conn.: Greenwood Press, 2001).
* Mangaoang, Áine; O'Flynn, John &amp; Ó Briain, Lonán (ed.): ''Made in Ireland: Studies in Popular Music''. (Routledge, 2020).  {{ISBN|978-1-138-93652-2}} 
* McAvoy, Mark: ''Cork Rock: From Rory Gallagher to the Sultans of Ping'' (Cork: Mercier Press, 2009).
* McCarthy, Marie: ''Passing it on. The Transmission of Music in Irish Culture'' (Cork: Cork University Press, 1999).
* Ó Canainn, Tomás: ''Traditional Music in Ireland'' (London: Routledge &amp; Kegan Paul, 1978; new ed. Cork: Ossian Publications, 1993).
* O'Connor, Nuala: ''Bringing it all back home. The Influence of Irish Music'' (London: BBC Books, 1991; rev. ed. Dublin: Merlin Publications, 2001).
* [[Seoirse Ó Dochartaigh|Ó Dochartaigh, Seóirse]]: ''Sunlight &amp; Shadow. A Listener's Guide to Irish Classical Music'' (Leckemy, Co. Donegal: Seóirse Ó Dochartaigh, 2016).
* O'Dwyer, Simon: ''Prehistoric Music of Ireland'' (Stroud, Gloucestershire: Tempus Publishing, 2004).
* Pine, Richard: ''Music and Broadcasting in Ireland'' (Dublin: Four Courts Press, 2005).
* Pine, Richard &amp; Acton, Charles (eds.): ''To Talent Alone. The Royal Irish Academy of Music, 1848–1998'' (Dublin: Gill &amp; Macmillan, 1998).
* Porter, James: ''The Traditional Music of Britain and Ireland: A Select Bibliography and Research Guide'' (New York: Garland Publishing, 1989).
* Power, Vincent: ''Send 'Em Home Sweatin'. The Showband Story'' (Cork: Mercier Press, 1990; rev. ed. 2000).
* Prendergast, Mark J.: ''Irish Rock. Roots, Personalities, Directions'' (Dublin: O’Brien Press, 1987).
* Shields, Hugh: ''Narrative Singing in Ireland'' (Dublin: Irish Academic Press, 1993).
* Smith, Thérèse: ''Ancestral Imprints. Histories of Irish Traditional Music and Dance'' (Cork: Cork University Press, 2012).
* Smyth, Gerry: ''Noisy Island. A Short History of Irish Popular Music'' (Cork: Cork University Press, 2005).
* Smyth, Gerry &amp; Campbell, Seán: ''Beautiful Day. Forty Years of Irish Rock'' (Cork: Atrium Press, 2005).
* Vallely, Fintan: ''The Companion to Irish Traditional Music'' (Cork: Cork University Press 1999), {{ISBN|1-85918-148-1}}.
* Wallis, Geoff &amp; Wilson, Sue: ''The Rough Guide to Irish Muaboutsic'' (London: Rough Guides Ltd., 2001), {{ISBN|1-85828-642-5}}.
* Walsh, Basil: ''Michael W. Balfe. A Unique Victorian Composer'' (Dublin: Irish Academic Press, 2008), {{ISBN|978-0-7165-2947-7}}.
* Walsh, Basil: ''Catherine Hayes, The Hibernian Prima Donna''(Dublin: Irish Academic Press, 2000), {{ISBN|0-7165-2662-X}}.
* Walsh, T.J.: ''Opera in Dublin, 1705–1797. The Social Scene'' (Dublin: Allen Figgis, 1973).
* Walsh, T.J.: ''Opera in Dublin, 1798–1820. Frederick Jones and the Crow Street Theatre'' (Oxford: Oxford University Press, 1993).
* White, Harry: ''The Keeper’s Recital. Music and Cultural History in Ireland, 1770–1970'' (Cork: Cork University Press, 1998).
* White, Harry &amp; Boydell, Barra: ''The Encyclopaedia of Music in Ireland'' (Dublin: UCD Press, 2013).
* Zimmermann, Georges-Denis: ''Songs of Irish Rebellion. Political Street Ballads and Rebel Songs, 1780–1900'' (Dublin: Allen Figgis, 1967; 2nd ed. Dublin: Four Courts Press, 2002).

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Irsk musikk| ]]
[[Kategori:Irsk kultur]]
[[Kategori:Moglege framsideartiklar]]</text>
      <sha1>ir90scge3vtkrlqody2ywk7i16supg4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679916</id>
      <parentid>3679915</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T07:51:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ref-flikk</comment>
      <origin>3679916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35620" sha1="8a04rxx6dss12005hzzgsp2orlgse61" xml:space="preserve">[[Fil:Murphys' Bar Killarney 2006 (3).jpg|mini|[[Irsk folkemusikk|Irske tradisjonsmusikarar]] i Murphys' Bar i Killarney.]]
'''Irsk musikk''' er [[musikk]] innan fleire ulike sjangrar som er blitt til på øya [[Irland]].

Tradisjonsmusikken frå øya er kjend som [[irsk folkemusikk]], og er både ei levande musikkform i heimlandet og populær utanfor, med påverknad på musikkstilar i Storbritannia og USA, som [[country]] og [[USA-amerikansk folkemusikk|roots music]], som vidare har hatt ein del påverknad på moderne [[rock]]. Ein har også blanda musikkstilen med andre sjangrar, som [[Rock and roll|rock og roll]] og [[pønkrock]], tidvis med stor suksess blant publikum både heime og utanlands.

Innan kunstmusikk har Irland ei historie som går tilbake til [[gregoriansk song]] i [[mellomalderen]], [[Kor|kor-]] og [[harpe]]musikk frå [[Renessansemusikk|renessansen]], fyrsteleg [[barokkmusikk]] og tidleg [[klassisistisk musikk]] til [[Romantisk musikk|romantisk]], seinromantisk og modernistisk musikk. Han er framleis ein levande sjanger med mange komponistar og ensemble som verker i den klassiske tradisjonen.

I mindre skala har Irland også fått fram fleire kjende [[jazz]]musikarar, særleg etter 1950-talet.

== Tidleg irsk musikk ==
[[Fil:Earliest Irish harp on the Breac Máedóc reliquary, circa 1000-1100 A.D.jpg|mini|portrett|Avbilding av ein harpespelar på Breac Máedóc-relikvariet frå kring 1000-talet.]]

Det tidlege Irland la stor vekt på munnleg overlevering, og det finst få overleveringar om musikk frå denne tida.&lt;ref name=Oxford&gt;{{Kjelde www|url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780199579037.001.0001/acref-9780199579037-e-3478|tittel=Ireland|forfattar=Scholes, Percy|forfattar2=Kenneth Chalmers|språk=en|utgjevar=Oxford University Press|verk=The Oxford Companion to Music}}&lt;/ref&gt;
[[Irske annalar]] frå høg- og seinmellomalderen lista opp kjende musikarar, til dømes:

* 921: Cú Congalta, prest ved Lann-Leire, tethra (dvs. songar eller talar) for stemme, personleg form og kunne, døydde.
* 1011: Connmhach Ua Tomhrair, prest og hovudsongar for Cluain-mic-Nois, døydde.
* 1329: Maol Ruanaidh Cam Ó Cearbhaill, [[tiompan]]spelar, drepen under Braganstown-massakren i [[County Louth]].
* 1360: Gilla na Naem Ó Conmaigh, musikk-[[ollamh]] ved [[Thomond]] ... døydde.
* 1361. Magraith Ó Fionnachta, musikalsk leiar og tiompanspelar for Síol Muireadaigh, døydde.

=== Moderne tolkingar ===
Tidleg irsk poesi og song er blitt omsett til moderne irsk og engelsk av kjende irske diktarar, songsamlarar og musikarar.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Crosson |first=Seán |title='The Given Note' Traditional Music and Modern Irish Poetry |publisher=Cambridge Scholars Publishing |year=2008 |isbn=978-1847185693 |location=Newcastle}}&lt;/ref&gt; Salmen «Rop tú mo baile» av [[Dallán Forgaill]] frå 500-talet blei til dømes gjeven ut på engelsk i 1905 i ei omsetjing av [[Mary Elizabeth Byrne]] som er blitt kjend som «[[Deg å få skode|Be Thou My Vision]]» («[[Deg å få skode]]»). «The Blackbird of Belfast Lough» (gammalirsk «Int én bec» {{Lang-ga|An t-éan beag}}) er mellom anna blitt omsett av diktarar som [[Seamus Heaney]], [[Ciaran Carson]] og [[Frank O'Connor]]. Nokre kjende innspelingar av moderne tolkingar av tidleg irsk musikk er mellom anna [[Pádraigín Ní Uallacháin]] sin ''Songs of the Scribe'', fleire album av korgruppa [[Anúna]] og innspelingar av [[Caitríona O'Leary]] med Dúlra og eX Ensemble.&lt;ref&gt;{{citation|title=Caitríona  O'Leary|url=http://en.beethovenfest.de/archiv/2013/kuenstler/caitriona-o-leary/ |website=beethovenfest.de|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140302231745/http://en.beethovenfest.de/archiv/2013/kuenstler/caitriona-o-leary/|archivedate=2. mars 2014}}&lt;/ref&gt;

== Tidleg nytid ==
[[Fil:Dancing Willow - Demo-CD 2007 06 - Give me your hand.ogg|mini|Give Me Your Hand. Instrumental med viola da gamba og blokkfløyte, framført av Dancing Willow.]]

Fram til 1600-talet blei harpemusikarar støtta av aristokratiet i Irland. Denne tradisjonen døydde ut på 1700-talet då gælisk Irland braut saman under engelsk dominanse.&lt;ref name=Oxford/&gt; [[Turlough O'Carolan]] (1670–1738) er den best kjende av desse eldre harpespelarane,&lt;ref name=&quot;Sawyers&quot; details=&quot;Side 28&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|last=Yeats, Gráinne|url=http://www.harpspectrum.org/folk/yeats_short.shtml|title=The Rediscovery of Carolan|publisher=Harpspectrum.com|access-date=25. april 2008}}&lt;/ref&gt; og ein kjenner til over 200 av verka hans. Nokre av stykka hans bruker element frå samtidig [[barokkmusikk]], men musikken hans er gått inn i tradisjonen og blir framført av mange folkemusikarar i dag. [[Edward Bunting]] samla inn nokre av dei siste kjende irske harpetonane på [[Belfast Harp Festival]] i 1792, som var eit medvite forsøk på å verna om harpetradisjonen.&lt;ref name=Oxford/&gt; Andre viktige innsamlarar av irsk musikk er [[Francis O'Neill]]&lt;ref&gt;{{Citation|last=Haggerty Bridget|title=Francis O'Neill – The Man Who Saved Our Music|url=http://www.irishcultureandcustoms.com/AMusic/FrancisONeil.html|publisher=Irishcultureandcustoms.com|access-date=25. april 2008}}&lt;/ref&gt; og [[Innsamlaren George Petrie|George Petrie]].

Andre kjende irske musikarar frå denne tida er harpespelarane og komponistane [[Cearbhall Óg Ó Dálaigh]] (verka kring 1630); [[Piaras Feiritéar]] (1600?–1653); [[William Connellan]] (midten av 1600-talet) og broren hans [[Thomas Connellan]] (ca. 1640/1645–1698), harpespelarane [[Dominic Ó Mongain]] (levde på 1700-talet) og [[Donnchadh Ó Hámsaigh]] (1695–1807); diktaren [[Eoghan Rua Ó Súilleabháin]] (1748–1782); harpespelarane [[Harpespelaren Arthur O'Neill|Arthur O'Neill]] (kring 1792) og [[Musikaren Patrick Byrne|Patrick Byrne]] (ca. 1794–1863); den verdskjende sekkepipespelaren  [[Tarlach Mac Suibhne]] (ca. 1831–1916) og songdiktaren [[Colm de Bhailís]] (1796–1906).

== Tradisjonsmusikk ==
{{detaljar|Irsk folkemusikk}}
[[Fil:&quot;Down the Back Lane&quot;, David Lim.webm|mini|David Lim speler «Down the Back Lane» på sekkepipe ([[uilleann pipes]]).]]
[[Fil:Dungloe_music_festival_(1)_-_geograph.org.uk_-_51567.jpg|mini|Samling av folk som speler tradisjonsmusikk, kjent som ein ''session'' eller på [[irsk]] ein ''seisiún''.]]
Irsk tradisjonsmusikk omfattar mange typar songar, som [[drikkevise]]r, [[Ballade|balladar]] og [[klagesong]]ar. Desse kan framførast utan akkompagnement eller i lag med ulike instrument. Tradisjonell [[irsk dans]]emusikk omfattar [[reel]] (4/4), [[hornpipe]] og [[jig]] (typisk 6/8).&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Whistle Workshop|url=http://www.whistleworkshop.co.uk/jigs.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120621170754/http://www.whistleworkshop.co.uk/jigs.htm|archive-date=21. juni 2012|access-date=2. april 2012|publisher=Whistle Workshop}}&lt;/ref&gt; [[Polka]] kom til landet på byrjinga av 1800-talet, og blei spreidd av omreisande danselærarar og leigesoldatar som vende tilbake frå Kontinentet.&lt;ref name=&quot;Sawyers&quot; details=&quot;Side 48-49&quot;/&gt; Set dancing, basert på [[kvadrilje]], kan ha kome inn på 1700-talet.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Inside Ireland|url=http://www.insideireland.com/sample02.htm|access-date=2. april 2012|publisher=Inside Ireland}}&lt;/ref&gt; Seinare blei det innført danseformer som [[masurka]] og ''highlands'' (ein slags irsk versjon av skotsk [[Dansen strathspey|strathspey]]).&lt;ref name=&quot;Sawyers&quot; details=&quot;Side 48&quot;&gt;{{Cite book|last=Sawyers|first=June Skinner|title=The Complete Guide to Celtic Music|year=2002|place=London|publisher=Aurum}}&lt;/ref&gt;

Irsk fele er blitt hevda av ein nasjonalistisk forskar å ha vore spelt på Irland sidan 700-talet, men det finst ikkje tekstar eller gjenstandar som viser dette.&lt;ref&gt;William H. Grattan Flood: ''A History of Irish Music'', chapter III: «Ancient Irish musical instruments» (Dublin, 1905).&lt;/ref&gt; [[Sekkepipe]] har ei lang historie knytt til landet, med bruk av [[irsk krigssekkepipe]] kjend frå slag så langt tilbake som 1400-talet.&lt;ref&gt;Donnelly, Seán: ''The Early History of Piping in Ireland'' (2001), s. 9.&lt;/ref&gt;

[[Trekkspel]] og [[concertina]] blei utbreidde instrument på 1800-talet.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Dan Worrall: Notes on the Beginnings of Concertina Playing in Ireland, 1834-1930|url=http://www.concertina.com/worrall/beginnings-concertina-in-ireland/index.htm|website=www.concertina.com|accessdate=2023-06-05}}&lt;/ref&gt; [[Irsk steppedans]] blei dansa ved [[Cèilidh|céilí]]-tilstellingar, organiserte tevlingar og ved nokre herskapshus der lokale og omreisande musikarar var velkomne.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=14. januar 2006|title=Country House music|url=http://www.setdancingnews.net/news/quotes3.lp|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120207142019/http://www.setdancingnews.net/news/quotes3.lp|archive-date=7. februar 2012|access-date=2. april 2012|publisher=Setdancingnews.net}}&lt;/ref&gt; Tradisjonell irsk dans fekk etterkvart støtte frå utdanningssystemet og patriotiske organisasjonar. Ein tradisjonell irskspråkleg songstil blei kjend som ''sean-nós'' (‘på gammalt vis’).&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sean nos|url=http://www.mustrad.org.uk/articles/sean-nos.htm|access-date=2. april 2012|publisher=Mustrad.org.uk}}&lt;/ref&gt;

Frå 1820 til 1920 utvandra over {{formatnum:4400000}} irar til USA. Dette førte til ein irsk diaspora som særleg var tydeleg i Philadelphia, Chicago (sjå [[Francis O'Neill]]), Boston, New York og andre byar.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Irish emigration|url=http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/USAEireland.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110514035701/http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/USAEireland.htm|archive-date=14. mai 2011|access-date=2. april 2012|publisher=Spartacus.schoolnet.co.uk}}&lt;/ref&gt; O'Neill utførte dei fyrste innspelingane av irsk musikk på vokssylindrar frå [[Edison Records]].&lt;ref&gt;{{Cite web|date=18. juni 2017|title=Dunn Family Collection|url=http://chiefoneill.com/dunn-family-collection}}&lt;/ref&gt; Seinare stod irske musikarar som hadde suksess i USA for kommersielle innspelingar som blei spreidde over heile verda, og gjenoppliva musikkstilar i heimlandet.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Clarke|first=Gerry|title=Oldtime Records Vol 1|year=2006|place=Galway|publisher=Oldtime Records}}, CD-heftet.&lt;/ref&gt; Felespelarar som [[Spelemannen Michael Coleman|Michael Coleman]], [[Spelemannen James Morrison|James Morrison]] og [[Paddy Killoran]], som var baserte i USA, gjorde mykje for å popularisera irsk musikk på 1920- og 1930-talet, medan [[Ed Reavy]] skreiv over hundre songar som sidan har gått inn i musikktradisjonen både på Irland og i diasporaen.

Irsk folkemusikk har vore prega av balladar og av [[Irsk opprørsmusikk|motstand]] mot ulike herskarar og fiendar. Den irske nasjonalsongen «[[Amhrán na bhFiann]]» oppstod som ein opprørssong, og var utbreidd under [[den irske sjølvstendekrigen]].&lt;ref&gt;{{Citation|title=The origins of Ireland's national anthem, Amhrán na bhFiann|url=https://www.irishcentral.com/roots/history/ireland-national-anthem|website=IrishCentral.com|date=2023-12-12|accessdate=2025-02-15|language=en}}&lt;/ref&gt; I 1951 blei det skipa eit selskap for irske musikarar, Comhaltas Ceoltóirí Éireann, som arrangerer tevlingar i tradisjonsmusikk og dans over heile Irland. Den all-irske tevlinga [[Fleadh Cheoil]] blir halden årleg. Det blir også halde liknande tevlingar utanfor Irland.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Fleadh Cheoil: Belfast to host Irish music festival in 2026|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cge1q4qj415o|website=BBC News|date=2025-03-08|accessdate=2025-03-09|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

[[Fil:Brian_Boru's_March_-_U.S._Marine_Band.ogg|mini|Brian Boru's March framført av U.S. Marine Band.]]

Etter ein stille periode for tradisjonsmusikk på 1940- og 1950-talet, bortsett for céilí-band, fann det stad ei stor bølgje av revitalisering på 1960-talet, med artistar som [[Seán Ó Riada]] si gruppe [[Ceoltóirí Chualann]], [[The Chieftains]], [[Tom Lenihan]], [[The Clancy Brothers|The Clancy Brothers and Tommy Makem]], [[The Irish Rovers]], [[The Dubliners]], [[Ryan's Fancy]] og [[Sweeney's Men]]. Særleg Sean O'Riada er blitt nemnt som ein pådrivar for irsk musikk, gjennom program på Radio Éireann frå seint på 1940-talet og fram til 1960-talet. Han prøvde å framheva og oppmuntra til framføring av irsk tradisjonsmusikk, og bidrog direkte til danninga av The Chieftains. Arbeidet hans påverka også grupper som  [[Planxty]], [[The Bothy Band]] og [[Clannad]] på 1970-talet. Seinare kom grupper som [[Stockton's Wing]], [[De Dannan]], [[Musikkgruppa Altan|Altan]], [[Musikkgruppa Arcady|Arcady]], [[Musikkgruppa Dervish|Dervish]] og [[Patrick Street]] til, i lag med ei rekkje soloartistar.&lt;ref&gt;Geoff Wallis: Rough Guide to Irish Music&lt;/ref&gt;

== Klassisk musikk på Irland ==

Dublin blei eit relativt viktig musikksentrum på 1700-talet. Academy of Music blei skipa her i 1757, og Royal Irish Academy of Music i 1848. Byen blei vitja av fleire musikarar og komponistar frå England og Fastlands-Europa, og Händels ''[[Händels Messias|Messias]]'' hadde urpremiere i den irske hovudstaden i 1742.&lt;ref name=Oxford/&gt;

=== Kjende musikarar ===
[[Fil:John Field.png|miniatyr|John Field rundt 1835]]
[[Fil:Field-NocturneB-flatmajorH37-Stephan.ogg|mini|John Field sin nokturne nr. 5, H.37 i B-dur, 1817, framført av Constantin Stephan.]]

Bortsett frå harpekomponistane på 1500-talet kom komponistar på 1500- og 1600-talet vanlegvis frå ein protestantisk anglo-irsk bakgrunn, sidan katolikkar var utestengde frå formell utdanning, inkludert innan musikk. Komponistar var ofte knytte til anten [[Dublin Castle]] eller ei av domkyrkjene i Dublin ([[St Patrick's Cathedral i Dublin|St Patrick's]] og [[Christ Church Cathedral i Dublin|Christ Church]]). Nokre av desse var innvandrarar på 1700-talet, som [[Johann Sigismund Kusser|Johann Sigismund Cousser]], [[Matthew Dubourg]] og [[Tommaso Giordani]]. [[Thomas Roseingrave]] og broren hans Ralph var leiande irske barokkomponistar. I den neste generasjonen av komponistar var Cork-fødde [[Philip Cogan]] (1750–1833), som blei kjend for  pianomusikk, mellom anna pianokonsertar, [[John Stevenson|John Andrew Stevenson]] (1761–1833), som er best kjend for utgjevinga si av ''Irish Melodies'' med diktaren [[Thomas Moore]], og også skreiv opera, religiøs musikk, ''catches, glees'', ode og songar. Tidleg på 1800-talet dominerte irskfødde komponistar engelskspråkleg opera i England og Irland, med namn som [[Charles Thomas Carter]] (ca. 1735–1804), [[Tenoren Michael Kelly|Michael Kelly]] (1762–1826), [[Thomas Simpson Cooke]] (1782–1848), [[William Henry Kearns]] (1794–1846), [[Joseph Augustine Wade]] (1801–1845) og, seinare i hundreåret, [[Michael William Balfe|Michael W. Balfe]] (1808–1870) og [[William Vincent Wallace]] (1812–1865). [[John Field]] (1782–1837) er blitt tilskriven skapinga av [[nokturne]]forma, som påverka [[Frédéric Chopin]]. [[John William Glover]] (1815–1899), [[Komponisten Joseph Robinson|Joseph Robinson]] (1815–1898) og [[Robert Prescott Stewart]] (1825–1894) heldt klassisk musikk i live i Dublin på 1880-talet, medan emigrantar på midten av hundreåret mellom anna var [[George Torrance|George William Torrance]] og [[George Alexander Osborne]]. [[Charles Villiers Stanford]] (1852–1924) og [[Hamilton Harty]] (1879–1941) var nokre av dei siste emigrantane innan irsk musikk, med ein kombinasjon av seinromantisk musikalsk språk og irsk folklore. På same tid var den italienske immigranten [[Michele Esposito]] (1855–1929) aktiv på Irland. Han blei ein viktig figur innan irsk musikk etter å ha kome til Irland i 1882. Åra etter irsk sjølvstende var ein vanskeleg periode der komponistar prøvde å finna ei identifiserbar irsk stemme i eit anti-britisk klima, som også inkluderte motstand mot klassisk musikktradisjon. Utviklinga av irsk kringkasting på 1920-talet og ei gradvis utviding av Radio Éireann Orchestra seint på 1930-talet betra tilhøvet til musikken. Viktige komponistar i desse åra var [[John F. Larchet]] (1884–1967), [[Ina Boyle]] (1889–1967), [[Arthur Duff]] (1899–1956), [[Aloys Fleischman]]n (1910–1992), [[Komponisten Frederick May|Frederick May]] (1911–1985), [[Joan Trimble]] (1915–2000) og [[Brian Boydell]] (1917–2000). Midten av 1900-talet blei også forma av [[A.J. Potter]] (1918–1980), [[Gerard Victory]] (1921–1995), [[Komponisten James Wilson|James Wilson]] (1922–2005), [[Seán Ó Riada]] (1931–1971), [[Komponisten John Kinsella|John Kinsella]] (1932–2021) og [[Seóirse Bodley]] (f. 1933). Viktige namn blant den eldre generasjonen av komponistar i Irland i dag er [[Frank Corcoran]] (f. 1944), Eric Sweeney (f. 1948), [[Komponisten John Buckley|John Buckley]] (f. 1951), [[Komponisten Gerald Barry|Gerald Barry]] (f. 1952), [[Raymond Deane]] (f. 1953), [[Komponisten Patrick Cassidy|Patrick Cassidy]] (f. 1956) og [[Fergus Johnston]] (f. 1959).

Kjende musikarar innan den klassiske tradisjonen er mellom anna [[Sopranen Catherine Hayes|Catherine Hayes]] (1818–1861), den fyrste store internasjonale ''prima donnaen'' frå Irland og den fyrste irske kvinna til å opptre på La Scala i Milano; tenoren [[Barton McGuckin]] (1852–1913), ein songar det var mykje etterspurnad etter seint på 1800-talet; tenoren Joseph O'Mara (1864–1927), ein svært kjend songar rundt hundreårsskiftet; [[Tenoren John McCormack|John McCormack]] (1884–1945), som var den best kjende tenoren i si samtid; operasongaren [[Margaret Burke Sheridan|Margaret Burke-Sheridan]] (1889–1958); pianisten [[Pianisten Charles Lynch|Charles Lynch]] (1906–1984); tenoren [[Josef Locke]] (1917–1999), som hadde global suksess, og blei avbilda i filmen ''Hear My Song'' frå 1991; fløytisten [[James Galway|sir James Galway]] og pianisten [[Pianisten Barry Douglas|Barry Douglas]].&lt;ref name=&quot;grove2&quot;&gt;Niall O'Loughlin/Richard Wigmore, 'Galway, Sir James', ''[[Grove Dictionary of Music and Musicians|Grove Music Online]]'', . Retrieved 12 August 2007.&lt;/ref&gt; Douglas blei kjend i 1986 då han vann gullmedaljen i den internasjonale Tsjaikovskijkonkurransen. Mezzosopranane [[Bernadette Greevy]] og [[Ann Murray]] har også hatt internasjonal suksess.&lt;ref&gt;&quot;A Remarkable Voice of Remarkable Longevity&quot;, I: ''The Irish Times'', 30. september 2008.&lt;/ref&gt;

=== Opera ===
Sjølv om Irland aldri har hatt eit spesialbygd operahus ([[Cork Opera House]] er ein fleirbruksbygning) har opera vore framført her sidan 1600-talet. På 1700-talet var Irland eit senter for engelskspråkleg [[balladeopera]]. Det blei skapt viktige verk som bidrog til å utvikla sjangeren i retning av operetta, mellom anna av [[Charles Coffey]] og [[Kane O'Hara]]. Nasjonalt identifiserbare irske operaer er blitt skrivne både av innvandrarar som [[Tommaso Giordani]] og [[Johann Bernhard Logier]] og av innfødde komponistar som [[John Stevenson|John Andrew Stevenson]] og [[Thomas Simpson Cooke]], fortsett på 1800-talet av [[John William Glover]] og [[Paul McSwiney]].&lt;ref&gt;Axel Klein: &quot;Stage-Irish, or The National in Irish Opera, 1780–1925&quot;, I: ''Opera Quarterly'' 21:1 (Winter 2005), p. 27–67.&lt;/ref&gt; [[Michael William Balfe]] og [[Vincent Wallace]] var dei leiande representantane for engelskspråkleg opera på midten av 1800-talet.

Den keltiske renessansen etter 1900 gav verk som ''Muirgheis'' (1903) av [[Thomas O'Brien Butler]], ''Connla of the Golden Hair'' (1903) av William Harvey Pélissier, ''Eithne'' (1909) av [[Robert O'Dwyer]] og ''The Tinker and the Fairy'' (1910) av [[Michele Esposito]]. ''Muirgheis'' og ''Eithne'' har irske librettoar, det same har fleire verk av [[Geoffrey Molyneux Palmer]] og verk frå 1940- og 1950-talet av [[Éamonn Ó Gallchobhair]]. Dei fleste irske operaer skrivne sidan 1960-talet har ei moderne, internasjonal tilnærming, med viktige verk av [[Gerard Victory]], [[Komponisten James Wilson|James Wilson]], [[Raymond Deane]], [[Komponisten Gerald Barry|Gerald Barry]] og fleire yngre komponistar.

[[Wexford Festival Opera]] er ein stor internasjonal festival som blir halden årleg i oktober og november.

== Populærmusikk ==
Utøvarar av populærmusikk byrja bli kjende så tidleg som på slutten av 1940-talet. [[Delia Murphy]] gjorde irske folkesongar populære med ei innspeling for [[His Master's Voice]] i 1949; [[Margaret Barry]] er også gjeven ære for å gjera folkesongar kjende. [[Bridie Gallagher]] frå Donegal blei kjend i 1956, og er rekna som 'Ireland's first international pop star'.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=9. januar 2012|title=Bridie Gallagher: Ireland's 'first international pop star'|work=BBC News|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-northern-ireland-16470862}}&lt;/ref&gt; Songaren [[Ruby Murray]] frå Belfast fekk hitlistesuksess i Storbritannia på midten av 1950-talet; [[Carmel Quinn]] frå Dublin emigrerte til USA og blei ein fast songar på [[Arthur Godfrey's Talent Scouts]]; ho var ofte også på andre TV-program på 1950- og 1960-talet. [[The Bachelors]] var ei mannleg harmonigruppe frå Dublin som hadde hittar i Storbritannia, kontinentale Europa, USA, Australia og Russland; [[Mary O'Hara]] var ein sopran og harpist som hadde suksess på begge sider av Atlanterhavet på 1950- og byrjinga av 1960-talet; crooneren [[Val Doonican]] frå Waterford hadde fleire hittar i Storbritannia og presenterte sitt eige TV-program på BBC frå 1965 til 1986.

=== Jazz===
Jazzen kom til Irland på 1910-talet, og veksten hans i popularitet fall saman med opprettinga av [[Den irske fristaten]] og aukande irsk nasjonalisme.&lt;ref&gt;{{Citation|title=A short history of Irish jazz|author=Evers, Liz|date=27. juni 2023|url=https://www.dib.ie/blog/a-short-history-irish-jazz}}&lt;/ref&gt; Innan den katolske kyrkja, som hadde stor makt i det nye sjølvstyrte området, og innan det irsk-nasjonalistiske [[Gaelic League]] såg ein på jazz og den tilknytte dansen som umoralsk. Anti-jazz-kampanjen førte til regulering av dansetilstellingar gjennom Dance Halls Act frå 1935, og at jazz i stor grad var utestengd frå nasjonalkringkastaren 2RN/Radio Éireann. Trass i forboda voks jazz fram som ein viktig undergrunnskultur blant ungdom. Viktige irske jazzutøvarar var mellom anna [[gitaristen Louis Stewart|Louis Stewart]], [[Noel Kelehan]], John Wadham, Mick Delahunty, George Hodnett, [[Earl Gill]], [[Agnes Bernelle]], [[Ottilie Patterson]], Dara Ó Lochlainn, Anne Bushnell og «Professor» Peter O’Brien.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Guest Article: by Mark O'Callahan, musician, musicologist and educator based in Ireland|url=https://www.kcsm.org/kcsm-headlines/2026-03-13/guest-article-by-melanie-oreilly-jazz-vocalist-composer-educator|website=KCSM Jazz 91|date=2026-03-13|accessdate=2026-05-10|language=en|last=KCSM}}&lt;/ref&gt;

Showband var ei stor kraft i irsk populærmusikk, særleg på landsbygda, i tjue år frå midten av 1950-talet. Showband spelte i dansesalar og var laust basert på [[dixieland]]-danseband, med seks-sju medlemmar. Det grunnleggjande showbandrepertoaret inkluderte standard dansenummer, [[coverversjon]]ar av pophittar med eit spenn frå [[rock and roll]], [[Country|country and western]] til [[jazz]]-standardar. Nøkkelen til suksess for showband var evna til å læra og framføra songar på platelistene. Av og til kunne dei spela [[Irsk folkemusikk|irsk tradisjonsmusikk]] eller [[Céilidh|céilidh-musikk]] og nokre få sjølvskrivne songar.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Finbar O'Keefe|year=2002|title=Goodnight, God Bless and Safe Home – The Golden Showband Era|publisher=[[The O'Brien Press]]|isbn=0-86278-777-7}}&lt;/ref&gt;

=== Country and Irish ===
Med auka popularitet for [[Country|amerikansk countrymusikk]] utvikla det seg ein ny undersjanger på Irland kjend som «Country and Irish». Han blei danna ved å blanda amerikansk countrymusikk med påverknadar frå irsk musikk, og å inkorporere irsk folkemusikk. Dette resulterte ofte i at tradisjonelle irske songar blei framførte i ein countrymusikkstil. Stilen er særskild populær på landsbygda i Midlands og nordvest i landet. Han er framleis populær blant irske emigrantar i Storbritannia. [[Big Tom and The Mainliners]] var den fyrste større gruppa innan denne sjangeren, etter å ha kryssa over frå showband-tida på 1960-talet. Andre større artistar var [[Philomena Begley]], kalla «The Queen of Country»,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/entertainment/philomena-begley-on-her-recent-heart-surgery-and-aiming-to-be-back-on-stage-in-september-38283708.html|title=Philomena Begley on her recent heart surgery and aiming to be back on stage in September|website=Belfasttelegraph.co.uk|access-date=2020-07-03}}&lt;/ref&gt; og [[Songaren Margo|Margo]], kalla «Queen of Country &amp; Irish».&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Advertiser.ie|date=8. august 2008|title=Emotional anniversary for Margo, the 'Queen of Country and Irish' in Castlebar|url=http://www.advertiser.ie/mayo/article/1187|access-date=2. april 2012|publisher=Advertiser.ie}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=11. november 1998|title=The queen of Country and Irish|work=The Irish Times|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/features/1998/1119/98111900093.html|arkivurl=https://web.archive.org/web/20130618084558/http://www.irishtimes.com/culture/the-queen-of-country-and-irish-1.216357|arkivdato=2013-06-18}}&lt;/ref&gt; I seinare tid har [[Daniel O'Donnell]] hatt mest suksess innan sjangeren i Storbritannia, USA og Australia.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=COUNTRY 'N' BESTERN Daniel O'Donnell, Popular Irish Singer and Performer from Donegal, Ireland, writes about music, life and more for the Sunday World|url=http://www.sundayworld.com/columnists/daniel-odonnell.php?aid=6760|access-date=2. april 2012|publisher=Sundayworld.com}}&lt;/ref&gt; [[Mary Duff]], som ofte har sunge i lag med O'Donnell, har også hatt suksess innan sjangeren. Endå seinare har [[Songaren Derek Ryan|Derek Ryan]] frå County Carlow oppnådd hittar på dei irske topplistene med denne typen musikk.

=== Fusion ===
[[Fil:ANÚNA 2018.jpg|mini|Anúna avbilda i 2018. {{foto|Michael McGlynn}}]]
Tradisjonsmusikk har spelt ei rolle innan irsk populærmusikk frå slutten av 1900-talet, med bruk av tradisjonelle element frå artistar som [[Clannad]], [[Van Morrison]], [[Hothouse Flowers]] og [[Sinéad O'Connor]]. [[Enya]] fekk internasjonal suksess med [[New age-musikk|new age]]- og keltisk fusion. [[Afro-Celt Sound System]] blei kjend for å bruka vestafrikansk påverknad og elektroniske danserytmar i tillegg til keltisk tradisjon på 1990-talet, medan grupper som [[Kíla]] blandar irsk tradisjonsmusikk med rock og verdsmusikk. [[Horslips]] blei internasjonalt kjend for å blanda irske tema med heavyrock.

''[[Riverdance]]'' er ei musikk- og danseframsyning som byrja som eit pauseinnslag med [[Michael Flatley]] og [[Jean Butler]] og koret [[Anúna]]. Ho blei framført under [[Eurovision Song Contest 1994]], og var så populær at ho blei bygd ut til ei heil framsyning.

=== Pop og rock ===
På 1960-talet oppstod det fleire kjende irske rockegrupper og artistar, som [[Them]], [[Van Morrison]], [[Emmet Spiceland]], [[Eire Apparent]], [[Musikkgruppa Skid Row frå Irland|Skid Row]], [[Musikkgruppa Taste frå Irland|Taste]], [[Rory Gallagher]], [[Dr. Strangely Strange]], [[Thin Lizzy]], [[Gary Moore]] og [[Mellow Candle]].
[[Fil:Front_Thin_Lizzy.jpg|høgre|mini|Thin Lizzy-konsert i 1981]]
I 1970 sette [[Dana Rosemary Scallon|Dana]] Irland på popkartet ved å vinna Eurovision Song Contest med songen «[[All Kinds of Everything]]». Ho oppnådde ein listetopp i Storbritannia og fleire andre stader i Europa, og bana veg for fleire irske artistar. [[Gilbert O'Sullivan]] hadde også fleire listetoppar på begge sider av Atlanteren i 1972 med fleire hittar, medan [[The Nolans]] fekk internasjonal listesuksess seint på 1970-talet. Britisk-irske [[Chris de Burgh]] fekk internasjonal ros i 1986 med hitten «Lady in Red».

Nokre grupper som blei skipa under utviklinga av [[Pønkrock|punk rock]] frå midten av 1970-talet var [[U2]], [[Virgin Prunes]], [[The Boomtown Rats]], [[The Undertones]], [[Rockegruppa Aslan|Aslan]], [[Gavin Friday]] og [[Stiff Little Fingers]]. Seinare på 1980- og inn på 1990-talet delte irsk punk seg opp i nye stilar av [[alternativ rock]], mellom anna gjennom [[That Petrol Emotion]], [[In Tua Nua]], [[The Fatima Mansions|Fatima Mansions]], [[Musikkgruppa My Bloody Valentine|My Bloody Valentine]], [[Musikkgruppa Ash|Ash]] og [[Therapy?]].&lt;ref name=&quot;roc&quot;&gt;{{Cite web|title=Irish Rockers – History of Irish Rock Music|url=http://irishrockers.com/IrishRockHistory.php}}&lt;/ref&gt; På 1990-talet blei fleire popgrupper som [[The Corrs]], [[B*Witched]], [[Boyzone]], [[Westlife]] og [[The Cranberries]] kjende. I det same tiåret bidrog Irland også til ein undersjanger av [[folk metal]] kjend som [[celtic metal]], med grupper som [[Musikkgruppa Cruachan|Cruachan]],&lt;ref&gt;{{Citation|title=Cruachan Biography, Songs, &amp; Albums|url=https://www.allmusic.com/artist/cruachan-mn0000110616/biography|website=AllMusic|accessdate=2023-06-11|language=en}}&lt;/ref&gt; [[Musikkgruppa Primordial|Primordial]],&lt;ref&gt;{{Citation|title=Folk Metal Music Guide: 5 Notable Folk Metal Bands - 2025|url=https://www.masterclass.com/articles/folk-metal-guide|website=MasterClass|accessdate=2025-12-13|language=en}}&lt;/ref&gt; [[Musikkgruppa Geasa|Geasa]] og [[Musikkgruppa Waylander|Waylander]].&lt;ref&gt;{{Citation|title=CELTIC-METAL’S TOP FIVE BANDS|url=https://londoncelticpunks.wordpress.com/2013/11/11/the-top-five-bands-of-celtic-metal/|date=2013-11-11|accessdate=2023-06-11|language=en}}&lt;/ref&gt; Sidan 2000 har grupper som [[Chasing Abbey]]&lt;ref&gt;{{Citation|title=Chasing Abbey: On Longitude, their debut EP, and aiming for global stardom|url=https://www.hotpress.com/music/chasing-abbey-longitude-debut-ep-aiming-global-stardom-22779232|website=Hotpress|accessdate=2026-05-16|language=en|last=petermcgoran}}&lt;/ref&gt; og [[Kneecap]]&lt;ref&gt;{{Citation|title=Kneecap Want to Piss Off the World -- And Unite It|url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/kneecap-irish-rap-debut-album-interview-1234966880/|website=Rolling Stone|date=2024-02-20|accessdate=2026-05-16|language=en-US|first=Jon|last=Blistein}}&lt;/ref&gt; skapt unike stilar med blanding av hip-hop, rap, irske tradisjonar og politiske tekstar.

== Kjelder ==
{{fotnoteliste}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Music of Ireland|Music of Ireland]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}},  den 11. juni 2023.''  
{{refslutt}}

== Bibliografi ==

* Boydell, Barra: ''A History of Music at Christ Church Cathedral, Dublin'' (Woodbridge: Boydell &amp; Brewer, 2004).
* Boydell, Brian: ''A Dublin Musical Calendar, 1700–1760'' (Dublin: Irish Academic Press, 1988).
* Boydell, Brian: ''Rotunda Music in Eighteenth-Century Dublin'' (Dublin: Irish Academic Press, 1992).
* Breathnach, Breandán: ''Folk Music and Dances of Ireland'' (Cork: Mercier Press, 1971).
* Breathnach, Breandán: ''Ceól Rince na hÉireann'' (Dublin: Oifig an tSoláthair, 1963 (vol. 1), 1976 (vol. 2), vol. 3 (1985)).
* Clayton-Lea, Tony &amp; Taylor, Rogan: ''Irish Rock. Where it’s Come From, Where it’s At, Where it’s Going'' (Dublin: Gill &amp; Macmillan, 1992).
* Daly, Kieran Anthony: ''Catholic Church Music in Ireland, 1878–1903. The Cecilian Reform Movement'' (Dublin: Four Courts Press, 1995).
* Dervan, Michael (red.): ''The Invisible Art. A Century of Music in Ireland, 1916–2016'' (Dublin: New Island, 2016).
* Dwyer, Benjamin: ''Different Voices. Irish Music and Music in Ireland'' (Hofheim: Wolke, 2014).
* Fitzgerald, Mark &amp; O’Flynn, John (ed.): ''Music and Identity in Ireland and Beyond'' (Aldershot: Ashgate, 2014).
* Fleischmann, Aloys (red.): ''Music in Ireland. A Symposium'' (Cork: Cork University Press, 1952).
* Grindle, William Henry: ''Irish Cathedral Music. A History of Music at the Cathedrals of the Church of Ireland'' (Belfast: Institute of Irish Studies, Queen's University of Belfast, 1989).
* Hast, Dorothea &amp; Scott, Stanley: ''Music in Ireland. Experiencing Music, Expressing Culture'' (New York: Oxford University Press, 2004).
* Hogan, Ita M.: ''Anglo-Irish Music, 1780–1830'' (Cork: Cork University Press, 1966).
* Klein, Axel: ''Die Musik Irlands im 20. Jahrhundert'' (Hildesheim: Georg Olms, 1996).
* Klein, Axel: ''Irish Classical Recordings. A Discography of Irish Art Music'' (Westport, Conn.: Greenwood Press, 2001).
* Mangaoang, Áine; O'Flynn, John &amp; Ó Briain, Lonán (ed.): ''Made in Ireland: Studies in Popular Music''. (Routledge, 2020).  {{ISBN|978-1-138-93652-2}} 
* McAvoy, Mark: ''Cork Rock: From Rory Gallagher to the Sultans of Ping'' (Cork: Mercier Press, 2009).
* McCarthy, Marie: ''Passing it on. The Transmission of Music in Irish Culture'' (Cork: Cork University Press, 1999).
* Ó Canainn, Tomás: ''Traditional Music in Ireland'' (London: Routledge &amp; Kegan Paul, 1978; new ed. Cork: Ossian Publications, 1993).
* O'Connor, Nuala: ''Bringing it all back home. The Influence of Irish Music'' (London: BBC Books, 1991; rev. ed. Dublin: Merlin Publications, 2001).
* [[Seoirse Ó Dochartaigh|Ó Dochartaigh, Seóirse]]: ''Sunlight &amp; Shadow. A Listener's Guide to Irish Classical Music'' (Leckemy, Co. Donegal: Seóirse Ó Dochartaigh, 2016).
* O'Dwyer, Simon: ''Prehistoric Music of Ireland'' (Stroud, Gloucestershire: Tempus Publishing, 2004).
* Pine, Richard: ''Music and Broadcasting in Ireland'' (Dublin: Four Courts Press, 2005).
* Pine, Richard &amp; Acton, Charles (eds.): ''To Talent Alone. The Royal Irish Academy of Music, 1848–1998'' (Dublin: Gill &amp; Macmillan, 1998).
* Porter, James: ''The Traditional Music of Britain and Ireland: A Select Bibliography and Research Guide'' (New York: Garland Publishing, 1989).
* Power, Vincent: ''Send 'Em Home Sweatin'. The Showband Story'' (Cork: Mercier Press, 1990; rev. ed. 2000).
* Prendergast, Mark J.: ''Irish Rock. Roots, Personalities, Directions'' (Dublin: O’Brien Press, 1987).
* Shields, Hugh: ''Narrative Singing in Ireland'' (Dublin: Irish Academic Press, 1993).
* Smith, Thérèse: ''Ancestral Imprints. Histories of Irish Traditional Music and Dance'' (Cork: Cork University Press, 2012).
* Smyth, Gerry: ''Noisy Island. A Short History of Irish Popular Music'' (Cork: Cork University Press, 2005).
* Smyth, Gerry &amp; Campbell, Seán: ''Beautiful Day. Forty Years of Irish Rock'' (Cork: Atrium Press, 2005).
* Vallely, Fintan: ''The Companion to Irish Traditional Music'' (Cork: Cork University Press 1999), {{ISBN|1-85918-148-1}}.
* Wallis, Geoff &amp; Wilson, Sue: ''The Rough Guide to Irish Muaboutsic'' (London: Rough Guides Ltd., 2001), {{ISBN|1-85828-642-5}}.
* Walsh, Basil: ''Michael W. Balfe. A Unique Victorian Composer'' (Dublin: Irish Academic Press, 2008), {{ISBN|978-0-7165-2947-7}}.
* Walsh, Basil: ''Catherine Hayes, The Hibernian Prima Donna''(Dublin: Irish Academic Press, 2000), {{ISBN|0-7165-2662-X}}.
* Walsh, T.J.: ''Opera in Dublin, 1705–1797. The Social Scene'' (Dublin: Allen Figgis, 1973).
* Walsh, T.J.: ''Opera in Dublin, 1798–1820. Frederick Jones and the Crow Street Theatre'' (Oxford: Oxford University Press, 1993).
* White, Harry: ''The Keeper’s Recital. Music and Cultural History in Ireland, 1770–1970'' (Cork: Cork University Press, 1998).
* White, Harry &amp; Boydell, Barra: ''The Encyclopaedia of Music in Ireland'' (Dublin: UCD Press, 2013).
* Zimmermann, Georges-Denis: ''Songs of Irish Rebellion. Political Street Ballads and Rebel Songs, 1780–1900'' (Dublin: Allen Figgis, 1967; 2nd ed. Dublin: Four Courts Press, 2002).

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Irsk musikk| ]]
[[Kategori:Irsk kultur]]
[[Kategori:Moglege framsideartiklar]]</text>
      <sha1>8a04rxx6dss12005hzzgsp2orlgse61</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Belgisk øl</title>
    <ns>0</ns>
    <id>416295</id>
    <revision>
      <id>3679971</id>
      <parentid>3568729</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T10:27:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>{{use dmy dates}}</comment>
      <origin>3679971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2430" sha1="hi1sloocsy8kdb6th759tcf8v45v45s" xml:space="preserve">[[Fil:Gante, cervezas.jpg|mini|Ulike typar belgisk øl.]]
'''Belgisk øl''' blir produsert i nærare 1 500 ulike sortar, og ved bruk av fire ulike gjæringsmetodar. Enkelte landsdelar kan vera kjende for bestemde [[Øl|ølsortar]]. 

[[Trappistøl]] blir produsert av kloster knytte til [[trappistordenen]], og gir støtte til velgjerande formål.  Belgisk øl blir brukt i matlaginga i heimen og på restaurant. Det blir også brukt i den industrielle matvareproduksjonen, som til dømes ved øl-vaska ost. Fleire organisasjonar arbeider for eit ansvarleg ølkonsum. Berekraft har vorte ein del av ølkulturen, mellom anna gjennom gjennvinnbar forpakning og redusert vassforbruk i produksjonen. Frå 1980-åra har talet på mikrobryggjeri auka mykje.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kjelde www|url=https://ich.unesco.org/en/RL/beer-culture-in-belgium-01062|tittel=UNESCO - Beer culture in Belgium|vitja=2023-07-11|språk=en|verk=ich.unesco.org}}&lt;/ref&gt;

Belgisk øl blir produsert etter fire ulike gjæringsmetodar, noko som gir store variasjonar:&lt;ref&gt;{{Kjelde www|url=http://www.immaterieelerfgoed.be/Detail/wat/187|tittel=Immaterieel Cultureel Erfgoed Vlaanderen|vitja=2023-07-11|dato=2017-09-10|verk=web.archive.org|arkivdato=2017-09-10|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20170910221233/http://www.immaterieelerfgoed.be/Detail/wat/187}}&lt;/ref&gt;

# spontangjæring, som gir unike ølslag i Europa, mellom anna øltypane [[lambic]], [[geuze]] og [[kriek]].
# overgjæring, som blir brukt for å laga trappistøl, lyst øl og ei rekkje spesialøl.
# blanda gjæring, som blir brukt til å laga mørkt øl
# undergjæring, som blir brukt til pilsner-typen.

Ulike institusjonar i Belgia tilbyr utdanning i ''zythologi'', ølkunnskap eller ølstudiar.

I 2016 blei belgisk ølkultur oppført på [[UNESCO]] si liste over [[immateriell kulturarv]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Kjelde www|url=https://ich.unesco.org/en/RL/beer-culture-in-belgium-01062|tittel=UNESCO - Beer culture in Belgium|vitja=2023-07-11|språk=en|verk=ich.unesco.org}}&lt;/ref&gt;

==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Belgisk øl|Belgisk øl]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}},  den 19. juni 2024.''  
{{refslutt}}
{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Representativ liste over den immaterielle kulturarven til menneskja]]
[[Kategori:Belgisk øl| ]]
[[Kategori:Øl]]
[[Kategori:Belgisk mat|Øl]]
[[Kategori:Immateriell kulturarv i Belgia]]</text>
      <sha1>hi1sloocsy8kdb6th759tcf8v45v45s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Daniel Naroditsky</title>
    <ns>0</ns>
    <id>423556</id>
    <revision>
      <id>3679909</id>
      <parentid>3598152</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T18:46:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56032-90</username>
        <id>160113</id>
      </contributor>
      <comment>bytta frå er til var</comment>
      <origin>3679909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="195" sha1="rzfoznjmliasff5yvivvp6bydpasepq" xml:space="preserve">{{infoboks idrettsutøvar}}
'''Daniel Naroditsky''' ({{datoar}}) var ein amerikansk stormeister i sjakk, forfattar og kommentator.

{{frø}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Sjakkspelarar frå USA]]</text>
      <sha1>rzfoznjmliasff5yvivvp6bydpasepq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Folkets Framtid</title>
    <ns>0</ns>
    <id>431620</id>
    <revision>
      <id>3679886</id>
      <parentid>3666430</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T16:04:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johshh</username>
        <id>122989</id>
      </contributor>
      <origin>3679886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="793" sha1="pvix6be4gps1wmxzx1b9yuoc0h1d4t1" xml:space="preserve">{{Infoboks avis}}
'''Folkets Framtid''' var ei norsk avis som kom ut i [[Oslo]] frå 1945 til 2005.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Brurås|first=Svein|date=2024-11-25|title=Folkets Framtid|url=https://snl.no/Folkets_Framtid|journal=Store norske leksikon|language=no}}&lt;/ref&gt; Avisa var organ for [[Kristeleg Folkeparti]]. 

Idé er det noverande partiorganet til KrF.&lt;ref&gt;{{Kjelde tidsskrift|utgjeve år=2006|tittel=Idé (Kristelig folkeparti) : medlemsmagasin for Kristelig folkeparti. 2006 Nr. 1|stad=Oslo|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2024031280122_001|side=}}&lt;/ref&gt;

==Kjelder==
{{fotnoteliste}}

{{spire|avis|dato=2026}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Tidlegare norske aviser]]
[[Kategori:Skipingar i 1945]]
[[Kategori:Nedleggingar i 2005]]
[[Kategori:Norske aviser etter namn]]</text>
      <sha1>pvix6be4gps1wmxzx1b9yuoc0h1d4t1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679889</id>
      <parentid>3679886</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T17:08:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3679889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="811" sha1="0so4w79rcesd6mr3fxmqv082ya917oo" xml:space="preserve">{{Infoboks avis}}
'''Folkets Framtid''' var ei norsk avis som kom ut i [[Oslo]] frå 1945 til 2005. Avisa var organ for [[Kristeleg Folkeparti]].&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Brurås|first=Svein|date=2024-11-25|title=Folkets Framtid|url=https://snl.no/Folkets_Framtid|journal=Store norske leksikon|language=no}}&lt;/ref&gt; 

Idé er det noverande partiorganet til KrF.&lt;ref&gt;{{Kjelde tidsskrift|utgjeve år=2006|tittel=Idé (Kristelig folkeparti) : medlemsmagasin for Kristelig folkeparti. 2006 Nr. 1|stad=Oslo|url=http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digitidsskrift_2024031280122_001|side=}}&lt;/ref&gt;

==Kjelder==
{{fotnoteliste}}

{{spire|avis|dato=2026}}
{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}
[[Kategori:Tidlegare norske aviser]]
[[Kategori:Skipingar i 1945]]
[[Kategori:Nedleggingar i 2005]]
[[Kategori:Norske aviser etter namn]]</text>
      <sha1>0so4w79rcesd6mr3fxmqv082ya917oo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Trondhiemske Samlinger</title>
    <ns>0</ns>
    <id>433020</id>
    <revision>
      <id>3679910</id>
      <parentid>3669487</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T18:56:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johshh</username>
        <id>122989</id>
      </contributor>
      <comment>betre kjelde</comment>
      <origin>3679910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="528" sha1="5v4jrvlunzysi6c5k1w2u3rwp0d2bsu" xml:space="preserve">{{Infoboks avis}}
'''Trondhiemske Samlinger''' er eit norsk tidsskrift som vart gjeve ut frå 1761 til 1765.&lt;ref&gt;{{Kjelde bok|forfattar=Bratberg, Terje T.V.|utgjeve år=1996|tittel=Trondheim byleksikon|isbn=8257306428|stad=Oslo|forlag=Kunnskapsforl.|url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008080104041|side=557}}&lt;/ref&gt;

== Kjelder ==
{{fotnoteliste}}
== Bakgrunnsstoff ==
{{bladlenkjer}}

{{spire}}
{{autoritetsdata}}

[[Kategori:Tidlegare norske tidsskrift]]
[[Kategori:Skipingar i 1761]]
[[Kategori:Nedleggingar i 1765]]</text>
      <sha1>5v4jrvlunzysi6c5k1w2u3rwp0d2bsu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Havlíčkův Brod</title>
    <ns>0</ns>
    <id>434601</id>
    <revision>
      <id>3679942</id>
      <parentid>3678982</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:10:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TU-nor</username>
        <id>12071</id>
      </contributor>
      <origin>3679942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9547" sha1="k8esjc1vl1z398yab5m0i9c6tx1gy22" xml:space="preserve">{{geoboks|kommune
 | andre namn = 
 | bilete = Havlickuv Brod Havlickovo namesti.jpg
 | bilettekst = Det sentrale torget i Havlíčkův Brod
 | kart = 
 | karttekst = 
 | flagg = Flag of Havlíčkův Brod.gif
 | symbol = Havlíčkův Brod znak.png
 | land = Tsjekkia
 | regiontype = [[Regionar i Tsjekkia|Kraj]]
 | region = [[Vysočina kraj|Vysočina]]
 | fylketype = [[Distrikt i Tsjekkia|Okres]]
 | fylke     = [[Havlíčkův Brod okres|Havlíčkův Brod]]
 | arealtype = Areal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]]
 | areal = 645,79&lt;ref name=&quot;Areal&quot;/&gt;
 | folketaltype = Folketal [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|SO]]
 | folketal = 52056
 | folketal1type = kommune
 | folketal1 = 22920
 | folketal_by = 20151
 | folketal_i_år = 2021&lt;ref name=&quot;Folketal2021&quot;/&gt;
}}

'''Havlíčkův Brod'''{{mrk|tidlegare ''Německý Brod'', [[tysk]] ''Deutschbrod''}} er ein by og ein [[Kommunar i Tsjekkia|kommune]] med utvida fullmakter i [[Distrikt i Tsjekkia|distriktet]] [[Havlíčkův Brod okres]] i [[Regionar i Tsjekkia|regionen]] [[Vysočina kraj]] i [[Tsjekkia]].

== Administrativ inndeling ==
{{stack|[[Fil:ORP Havlíčkův Brod.png|mini|250px|Det administrative området til Havlíčkův Brod innanfor regionen [[Vysočina kraj]]]]}}
Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,&lt;ref name=&quot;320/2002&quot;/&gt; vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til [[Administrative område til kommunar med utvida fullmakter i Tsjekkia|administrative område til kommunar med utvida fullmakter]] (tsjekkisk ''správní obvody obcí s rozšířenou působností'', forkorta ''SO ORP'').&lt;ref name =&quot;128/2000&quot;/&gt; Havlíčkův Brod er ein slik by med utvida fullmakter.

===Storbyområde===
Som eit verktøy i økonomisk planlegging er det oppretta eit [[storbyområdet Jihlava|storbyområde]] for Jihlava og områda rundt.&lt;ref name=&quot;agg&quot;/&gt; To kommunar frå det administrative området til Havlíčkův Brod inngår i storbyområdet. Dei er merkte med * i lista nedanfor. I tillegg kjem 54 kommunar frå det administrative området til [[Jihlava]].

===Kommunar===
Det administrative området til Havlíčkův Brod omfattar 57 [[Kommunar i Tsjekkia|kommunar]]. Av desse er 5 byar (tsjekkisk ''město'') og 4 marknadsbyar (tsjekkisk ''městys''). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift.

{{Columns-list|colwidth=20em|
* [[Bačkov]]
* [[Bartoušov]]
* [[Boňkov]]
* [[Břevnice]]
* ''[[Česká Bělá]]''
* [[Chrtníč]]
* [[Dlouhá Ves i Havlíčkův Brod|Dlouhá Ves]]
* [[Dolní Krupá i Havlíčkův Brod|Dolní Krupá]]
* '''[[Golčův Jeníkov]]'''
* '''[[Habry]]'''
* ''[[Havlíčkova Borová]]''
* '''[[Havlíčkův Brod]]'''
* [[Herálec i Havlíčkův Brod|Herálec]]
* [[Horní Krupá]]
* [[Hurtova Lhota]]
* [[Kámen i Havlíčkův Brod|Kámen]]
* [[Knyk]]
* [[Kochánov]]
* [[Kojetín]]
* [[Krásná Hora]]
* [[Krátká Ves]]
* [[Květinov]]
* [[Kyjov i Havlíčkův Brod|Kyjov]]
* [[Leškovice]]
* [[Lípa i Havlíčkův Brod|Lípa]]
* '''[[Lipnice nad Sázavou]]'''
* [[Lučice i Havlíčkův Brod|Lučice]]
* [[Michalovice i Havlíčkův Brod|Michalovice]]
* [[Modlíkov]]
* [[Nová Ves u Leštiny]]
* [[Okrouhlice]]
* [[Okrouhlička]]
* [[Olešenka]]
* [[Olešná i Havlíčkův Brod|Olešná]]
* [[Podmoky i Havlíčkův Brod|Podmoky]]
* [[Pohled i Havlíčkův Brod|Pohled]]
* '''[[Přibyslav]]'''
* [[Radostín i Havlíčkův Brod|Radostín]]
* [[Rozsochatec]]
* [[Rybníček i Havlíčkův Brod|Rybníček]]
* [[Skorkov i Havlíčkův Brod|Skorkov]]
* [[Skryje i Havlíčkův Brod|Skryje]]
* [[Skuhrov i Havlíčkův Brod|Skuhrov]]
* [[Šlapanov]]
* [[Slavníč]]
* [[Stříbrné Hory]]
* ''[[Štoky]]''*
* [[Tis i Havlíčkův Brod|Tis]]
* [[Úhořilka]]
* ''[[Úsobí]]''
* [[Veselý Žďár]]
* [[Věž]]
* [[Věžnice i Havlíčkův Brod|Věžnice]]*
* [[Vysoká i Havlíčkův Brod|Vysoká]]
* [[Ždírec i Havlíčkův Brod|Ždírec]]
* [[Žižkovo Pole]]
* [[Zvěstovice]]
}}

==Folketal==
Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane:
{| class=&quot;wikitable&quot;; style=text-align:right; 
|-
!  !! Folketal 2001&lt;ref name =&quot;Historisk folketal&quot;/&gt; !! Folketal 2011&lt;ref name =&quot;Historisk folketal&quot;/&gt; !! Folketal 2021&lt;ref name =&quot;Folketal2021&quot;/&gt;
|-
| style=text-align:left; | Havlíčkův Brod SO || 51 845 || 52 195 || 52 056
|- 
|}

===Kommunar===
Dei største kommunane i det administrative området:
{| class=&quot;wikitable&quot;; style=text-align:right; 
! Kommune !! Folketal 2021&lt;ref name=&quot;Folketal2021&quot;/&gt;
|-
| style=text-align:left; | '''Havlíčkův Brod''' || 22 920
|-
| style=text-align:left; | [[Přibyslav]] || 3 823
|-
| style=text-align:left; | [[Golčův Jeníkov]] || 2 593
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štoky}} || 1 903
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Okrouhlice}} || 1 358
|-
| style=text-align:left; | [[Habry]] || 1 270
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Lípa i Havlíčkův Brod|Lípa}} || 1 138
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Herálec i Havlíčkův Brod|Herálec}} || 1 079
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Česká Bělá}} || 1 047
|-
| style=text-align:left; | ... || 
|-
| style=text-align:left; | [[Lipnice nad Sázavou]] || 598
|}

===Byar og tettstader===
Dei største tettstadene i det administrative området:
{| class=&quot;wikitable&quot;; style=text-align:right; 
! Tettstad !! Folketal 2021&lt;ref name=&quot;Folketal2021&quot;/&gt;
|-
| style=text-align:left; | '''Havlíčkův Brod''' || 20 151
|-
| style=text-align:left; | [[Přibyslav]] || 2 926
|-
| style=text-align:left; | [[Golčův Jeníkov]] || 2 268
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Štoky}} || 1 511
|-
| style=text-align:left; | [[Habry]] || 983
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Česká Bělá}} || 980
|-
|}

===Bydelar i Havlíčkův Brod ===
[[Fil:HB Havlíčkův Brod.png|mini|250px|Bydelane i Havlíčkův Brod]]
Bydelane og tettstadene i Havlíčkův Brod:
{| class=&quot;wikitable&quot;; style=text-align:right; 
! Bydel/tettstad !! Folketal 2021&lt;ref name=&quot;Folketal2021&quot;/&gt;
|-
| style=text-align:left; | Havlíčkův Brod{{mrk|Omfattar busetnaden {{ikkjeraud|Perknov}}}} || 20 151
|- 
! Havlíčkův Brod by
! style=text-align:right; | 20 151
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Březinka}} || 67
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Herlify}}{{mrk|Inngår i busetnaden {{ikkjeraud|Termesivy}}}} || 93
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Jilemník}} || 70
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Klanečná}} || 19
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Květnov}} || 126
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Mírovka}} || 420
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Poděbaby}} || 513
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Suchá i Havlíčkův Brod|Suchá}} || 212
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Svatý Kříž}}{{mrk|Inngår i busetnaden {{ikkjeraud|Suchá i Havlíčkův Brod|Suchá}}}} || 362
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Šmolovy}} || 527
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Termesivy}} || 251
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Veselice}} || 55
|-
| style=text-align:left; | {{ikkjeraud|Zbožice}} || 54
|- 
! Havlíčkův Brod kommune
!style=text-align:right; | 22 920
|-
|}

==Merknader==
{{merknadar}}

== Kjelder ==
{{refopning}}
* ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jihlava|Jihlava]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 17. november 2008.'' 
** ''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:''
* {{1911}}
{{refslutt}}
&lt;references&gt;
&lt;ref name=&quot;128/2000&quot;&gt;{{cite web 
 |title=Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)»)
  |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2000-128
 |website=zakonyprolidi.cz
 |language=cs
 |access-date=2026-08-22
}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;320/2002&quot;&gt;{{cite web 
 |title=Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene»)
 |url=https://www.zakonyprolidi.cz/cs/2002-320
 |website=zakonyprolidi.cz
 |language=cs
 |access-date=2026-08-22
}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name =&quot;Areal&quot;&gt;{{Kjelde www
  |url=https://data.csu.gov.cz/datastat/data/VYBER/RSO03K?vSet=4&amp;vSel=1
  |tittel=Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání
  |vitja=2026-08-27
  |utgjevar=Český statistický úřad}}
 &lt;/ref&gt;
&lt;ref name =&quot;Historisk folketal&quot;&gt;{{Kjelde www
  |url=https://csu.gov.cz/docs/107508/97414e04-ff75-c50c-5aa9-6c64223300bc/13008415.xlsx?version=1.0
  |tittel= Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech
  |vitja=2026-08-27
  |utgjevar=Český statistický úřad}}
 &lt;/ref&gt;
&lt;ref name =&quot;Folketal2021&quot;&gt;{{Kjelde www
  |url=https://scitani.gov.cz/vysledky
  |tittel= Sčítání: Výsledky
  |vitja=2026-08-27
  |utgjevar=Český statistický úřad}}
 &lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;agg&quot;&gt;{{Kjelde www
  |url=https://mmr.gov.cz/getmedia/420ae22b-fe35-4b75-88d0-5824612a4e85/PrF_200120_ZAVERECNY-DOKUMENT_FINAL_02042020.pdf.aspx?ext=.pdf
  |tittel= Vymezení území pro Integrované teritoriální investice (ITI) v ČR
  |vitja=2026-09-05
  |utgjevar=EY Audit}}
 &lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt;

== Bakgrunnsstoff ==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}

{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Kommunar med utvida fullmakter i Vysočina kraj|Havlickuv Brod]]
[[Kategori:Kommunar i Havlíčkův Brod okres|Havlickuv Brod]]
[[Kategori:Byar i Vysočina kraj|Havlickuv Brod]]</text>
      <sha1>k8esjc1vl1z398yab5m0i9c6tx1gy22</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cranioleuca</title>
    <ns>0</ns>
    <id>435144</id>
    <revision>
      <id>3679967</id>
      <parentid>3677571</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T09:05:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Roarjo</username>
        <id>183</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Artsoversyn */</comment>
      <origin>3679967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8167" sha1="29rut88eo5jr77gzf5x83ov7fkuaxtu" xml:space="preserve">{{taksoboksLua|taksonomi_WD=ja
|bilete=Cranioleuca vulpecula - Parker's spinetail; Marchantaria island, Iranduba, Amazonas, Brazil.jpg
|bilettekst=[[Flodpiggstjert]] (''Cranioleuca vulpecula'')
}}
'''''Cranioleuca''''' er ei [[biologisk slekt]] av [[fuglar]] i [[omnfuglfamilien]] Furnariidae. Slekta omfattar talrike [[art]]ar som har leveområde i det [[neotropane|tropiske]] [[Amerika]], med utbreiing frå [[Costa Rica]] i [[Mellom-Amerika]], sørover gjennom [[Sør-Amerika]] til sentrale delar av [[Argentina]].&lt;ref name=BOW/&gt; Medlemene av slekta er på spansk kjende som ''curutiés''.

== Etymologi ==
Det vitskaplege slektsnamnet ''Cranioleuca'' er sett saman av dei [[gresk språk|greske]] orda ''kranion'' (κρανιον), som tyder «hovud» eller «skalle», og ''leukos'' (λευκος), som tyder «kvit». Namnet viser til den kvite krona hos typearten ''[[Cranioleuca albiceps]]''.&lt;ref name=Jobling2010/&gt;

== Kjenneteikn ==
Slekta omfattar ei talrik og nokså einsarta gruppe små [[Furnariidae|omnfuglar]] som måler mellom 14 og 17 cm i lengd. Fjørdrakta er hovudsakleg brun, okerfarga og kvit. Artane finst i ei rekkje ulike skog- og skogkantmiljø, med størst mangfald langs [[Andesfjella]].

Dei skil seg frå artane i slekta ''[[Synallaxis]]'' ved å ha kortare hale og ved å vere meir trelevande, og minner noko om små [[lauvvendarar]]. Dei er ofte meir synlege enn ''Synallaxis''-artane, gøymer seg sjeldnare i [[underskog]]en og følgjer ofte [[fleirartsflokkar]]. Dei er likevel generelt mindre høglydte.&lt;ref name=RidgelyTudor2009/&gt;

Taksonomien i slekta er framleis under utvikling, og fleire artar har i nyare tid vorte flytta til eller frå andre slekter.

== Artsoversyn ==
Medlemmar av ''Cranioleuca'' i rekkjefølgje etter [[AviList]] v2025:&lt;ref name=avilist25/&gt; med norske namn etter ''Norske navn på verdens fugler'':&lt;ref name=NNKF/&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bilete
! Norsk namn
! Vitskapleg namn
! Autor
! Utbreiing
|-
|[[Fil:Thripophaga berlepschi - Russet-mantled Softtail (cropped).jpg|140px]]
|[[Raudmjukstjert]]
|''[[Cranioleuca berlepschi]]''
|({{smallcaps|Hellmayr}}, 1905)
|[[Fil:Thripophaga berlepschi map.svg|80px]]
|-
|[[Fil:Cranioleuca marcapatae - Marcapata Spinetail (nominate ssp.).jpg|140px]]
|[[Marcapatapiggstjert]]
|''[[Cranioleuca marcapatae]]''
|{{smallcaps|J.T. Zimmer}}, 1935
|[[Fil:Cranioleuca marcapatae map.svg|80px]]
|-
|[[Fil:Cranioleuca marcapatae - Marcapata Spinetail (ssp. weskei).jpg|140px]]
|[[Kvitkronestiftstjert]]
|''[[Cranioleuca weskei|Cranioleuca (marcapatae) weskei]]''
|{{smallcaps|Remsen}}, 1984
|[[Fil:Cranioleuca marcapatae weskei map.svg|80px]]
|-
|[[Fil:Cranioleuca albiceps 1847.jpg|140px]]
|[[Bleikkronepiggstjert]]
|''[[Cranioleuca albiceps]]''
|({{smallcaps|Orbigny &amp; Lafresnaye}}), 1837
|[[Fil:Cranioleuca albiceps map.svg|80px]]
|-
|[[Fil:ARREDIO-DO-RIO (Cranioleuca vulpina) (12298441466).jpg|140px]]
|[[Revepiggstjert]]
|''[[Cranioleuca vulpina]]''
|({{smallcaps|Pelzeln}}), 1856
|[[Fil:Cranioleuca vulpina map.svg|80px]]
|-
|[[Fil:Coiba Spinetail imported from iNaturalist photo 295890703 on 8 August 2024.jpg|140px]]
|[[Coibapiggstjert]]
|''[[Cranioleuca dissita]]''
|{{smallcaps|Wetmore}}, 1957
|[[Fil:Cranioleuca dissita map.svg|80px]]
|-
|[[Fil:Cranioleuca vulpecula - Parker's spinetail; Marchantaria island, Iranduba, Amazonas, Brazil.jpg|140px]]
|[[Flodpiggstjert]]
|''[[Cranioleuca vulpecula]]''
|({{smallcaps|P.L. Sclater &amp; Salvin}}), 1866
|[[Fil:Cranioleuca vulpecula map.svg|80px]]
|-
|[[Fil:Crested Spinetail.jpg|140px]]
|[[Raggkronepiggstjert]]
|''[[Cranioleuca subcristata]]''
|({{smallcaps|P.L. Sclater}}), 1874
|[[Fil:Cranioleuca subcristata map.svg|80px]]
|-
|[[Fil:Cranioleuca pyrrhophia - Stripe-crowned Spinetail; Capivara, Santa Fe, Argentina.jpg|140px]]
|[[Stripekronepiggstjert]]
|''[[Cranioleuca pyrrhophia]]''
|({{smallcaps|Vieillot}}), 1818
|[[Fil:Cranioleuca pyrrhophia map.svg|80px]]
|-
|[[Fil:Cranioleuca henricae - CaracalShan - 458119897 CROPPED.jpeg|140px]]
|[[Boliviapiggstjert]]
|''[[Cranioleuca henricae]]''
|{{smallcaps|Maijer &amp; Fjeldså}}, 1997
|[[Fil:Cranioleuca henricae map.svg|80px]]
|-
|[[Fil:Cranioleuca obsoleta - Olive Spinetail; Urupema, Santa Catarina, Brazil.jpg|140px]]
|[[Olivenpiggstjert]]
|''[[Cranioleuca obsoleta]]''
|({{smallcaps|Reichenbach}}), 1853
|[[Fil:Cranioleuca obsoleta map.svg|80px]]
|-
|[[Fil:Arredio-pálido (Cranioleuca pallida).JPG|140px]]
|[[Bleikpiggstjert]]
|''[[Cranioleuca pallida]]''
|({{smallcaps|Wied-Neuwied}}), 1831
|[[Fil:Cranioleuca pallida map.svg|80px]]
|-
|
|[[Gråhovudpiggstjert]]
|''[[Cranioleuca semicinerea]]''
|({{smallcaps|Reichenbach}}), 1853
|[[Fil:Cranioleuca semicinerea map.svg|80px]]
|-
|[[Fil:Creamy-crestedSpinetail.jpg|140px]]
|[[Kremkronepiggstjert]]
|''[[Cranioleuca albicapilla]]''
|({{smallcaps|Cabanis}}), 1873
|[[Fil:Cranioleuca albicapilla map.svg|80px]]
|-
|[[Fil:Red-faced Spinetail - Colombia S4E4386.jpg|140px]]
|[[Raudhettepiggstjert]]
|''[[Cranioleuca erythrops]]''
|({{smallcaps|P.L. Sclater}}), 1860
|[[Fil:Cranioleuca erythrops map.svg|80px]]
|-
|[[Fil:Cranioleuca demissa - Tepui Spinetail; Mount Roraima, Venezuela.jpg|140px]]
|[[Tepuipiggstjert]]
|''[[Cranioleuca demissa]]''
|({{smallcaps|Salvin &amp; Godman}}), 1884
|[[Fil:Cranioleuca demissa map.svg|80px]]
|-
|[[Fil:Cranioleuca hellmayri - Streak-capped Spinetail.jpg|140px]]
|[[Stripehovudpiggstjert]]
|''[[Cranioleuca hellmayri]]''
|({{smallcaps|Bangs}}), 1907
|[[Fil:Cranioleuca hellmayri map.svg|80px]]
|-
|[[Fil:Cranioleuca curtata - Ash-browed Spinetail.jpg|140px]]
|[[Oskebrynpiggstjert]]
|''[[Cranioleuca curtata]]''
|({{smallcaps|P.L. Sclater}}), 1870
|[[Fil:Cranioleuca curtata map.svg|80px]]
|-
|[[Fil:Cranioleuca antisiensis antisiensis - Line-cheeked Spinetail.jpg|140px]]
|[[Strekøyrepiggstjert]]
|''[[Cranioleuca antisiensis]]''
|({{smallcaps|P.L. Sclater}}), 1859
|[[Fil:Cranioleuca antisiensis map.svg|80px]]
|-
|[[Fil:Cranioleuca muelleri - Scaled Spinetail; Mazagão, Amapá, Brazil.jpg|140px]]
|[[Skjelpiggstjert]]
|''[[Cranioleuca muelleri]]''
|({{smallcaps|Hellmayr}}), 1911
|[[Fil:Cranioleuca muelleri map.svg|80px]]
|}

== Kjelder ==
{{refopning}}
* ''Denne artikkelen bygger på «[[:es:Cranioleuca|Cranioleuca]]» frå {{Wikipedia-utgåve|es}}, den 8. oktober 2026''
{{refslutt}}

;Referansar
{{reflist|2|refs=
&lt;ref name=BOW&gt;{{cite BOW|citation=Winkler, D. W., S. M. Billerman, and I. J. Lovette (2020). Ovenbirds and Woodcreepers (Furnariidae), version 1.0. In Birds of the World (S. M. Billerman, B. K. Keeney, P. G. Rodewald, and T. S. Schulenberg, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.furnar2.01 |url= https://birdsoftheworld.org/bow/species/furnar2/cur/species#genusCranioleuca |sitat=Artskildringar for artane i ''Cranioleuca'', inkludert utbreiingsområde }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=avilist25&gt;{{kjelde www |forfattar=AviList Core Team. 2025. |tittel=AviList: The Global Avian Checklist, v2025. |doi=10.2173/avilist.v2025 |url=https://doi.org/10.2173/avilist.v2025 |utgjevar=AviList: The Global Avian Checklist © 2025 by AviList Core Team is licensed under CC BY 4.0}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=NNKF&gt;{{kjelde www |utgjevar=Norsk navnekomité for fugl (NNKF) |tittel=Norske navn på verdens fugler |url=https://www.birdlife.no/fuglekunnskap/navn/ |dato=8. oktober 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=Jobling2010&gt;{{cite book
|last=Jobling
|first=J.A.
|year=2010
|title=Helm Dictionary of Scientific Bird Names
|publisher=Bloomsbury Publishing
|location=London
|isbn=9781408133262
|pages=1–432
|url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling
|quote=''Cranioleuca'', p. 120
}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=RidgelyTudor2009&gt;{{cite book
|last1=Ridgely
|first1=Robert
|last2=Tudor
|first2=Guy
|year=2009
|title=Field Guide to the Songbirds of South America: The Passerines
|edition=1
|series=Mildred Wyatt-World Series in Ornithology
|publisher=University of Texas Press
|location=Austin
|isbn=978-0-292-71748-0
|pages=281–285
}}&lt;/ref&gt;
}}

== Bakgrunnsstoff ==
{{commonscat}}
{{artslenkjer}}

{{autoritetsdata}}
[[Kategori:Omnfuglfamilien]]
[[Kategori:Fuglar i den neotropiske regionen]]
[[Kategori:Fugleslekter]]</text>
      <sha1>29rut88eo5jr77gzf5x83ov7fkuaxtu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brukar:Johshh/Tidlegare norske tidsskrift</title>
    <ns>2</ns>
    <id>435506</id>
    <revision>
      <id>3679890</id>
      <parentid>3679711</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T17:09:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Johshh</username>
        <id>122989</id>
      </contributor>
      <origin>3679890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13978" sha1="cgzg8sxuaki3ihucvv18un5ed5idnft" xml:space="preserve">* [[Aggershusiske acter]] — 1644
*     [[Aften-Tanker, til højere Efter-Tanke]] — 1773
*     [[Maanedlige Afhandlinger i Hensigt paa det sande, nyttige og behagelige]] — 1777
*     [[Provinzialblade]] — 1778–1781
*     [[Betragteren]] — 1778
*     [[Allehaande]], et Uge-Skrivt, udgivet af et Selskab — 1780–1782
*     [[Trondhiemske Samlinger]] — 1761–1765
*     [[Maanedlige Afhandlinger til en og anden Forbedring i Huusholdningen]] — 1762–1763
*     [[Den Bergenske Borger-Ven]] — 1764–1765
*     [[Militærisk Bibliothek]] — 1765–1766
*     [[Christianiæ Maaneds-Tidende]] — 1782
*     [[Christianiæ physikalske Aarbog]] — 1783
*     [[Samlinger af juridiske og historiske Materier]] — 1784–1786
*     [[Topographisk Journal for Norge]] — 1792–1808
*     [[Den snaksomme Bergenser]] — 1794–1795
*     [[Hermoder]] — 1795–1800
*     [[Bergenseren]] — 1796–1797
*     [[Trondhiems Budstik]] — 1798–1810
*     [[Et Blad for Religion, Moralitet og Sædelighed]] — 1799–1801
*     [[Archiv for Skolevæsenets og Oplysnings Udbredelse i Christiansands Stift]] — 1800, 1803
*     [[Trondhiemske Blandinger]] — 1804
*     [[For de Fattige]] — 1805
*     [[Politik og Historie]] — 1807–1810
*     [[Efterretninger og Opmuntringer angaaende de nærværende Krigsbegivenheder]] — 1807
*     [[Bellona]] — 1807–1809
*     [[Den norske Bondeven]] — 1808–1815
*     [[Norske Landvæsens-Samlinger]] — 1808–1812
*     [[Aurora]] — 1809–1814
*     [[Norsk Landboeblad]] — 1810–1816
*     [[Den norske Borgerven]] — 1811
*     [[Historisk-philosophiske Samlinger]] — 1811–1813
*     [[Journal for Rigsforfatning, Lovgivning og Politie]] — 1814
*     [[Blandede Efterretninger, Fædrenelandet betræffende]] — 1814
*     [[Bjørgvin]] — 1815–1816
*     [[Saga]] — 1816–1820
*     [[Budstikken]] — 1817–1829
*     [[Den norske Tilskuer (1817–1821)|Den norske Tilskuer]] — 1817–1821
*     [[Juridisk Repertorium]] — 1818–1823
*     [[Oeconomiske Annaler]] — 1819–1820
*     [[Blandinger, eller Læsning for begge Kjøn]] — 1820
*     [[Beretninger om Ordets Udbredelse og Virkning i vore Tider]] — 1821
*     [[Etterretninger om Evangelii Fremgang i alle Verdens-Dele]] — 1821
*     [[Hermoder (1821–1827)|Hermoder]] — 1821–1827
*     [[Magazin for Naturvidenskaberne]] — 1823–
*     [[Iduna (1822–1824)|Iduna]] — 1822–1824
*     [[Fritimerne til Morskab og Nytte]] — 1825
*     [[Borgervennen]] — 1825–1826
*     [[Eyr]], et medicinsk Tidsskrift — 1826–1837
*     [[Juridiske Samlinger]] — 1826–1830
*     [[Anmeldelser, Literatur og Kunst vedkommende]] — 1827–1829
*     [[Huusvennen]] — 1827–1830
*     [[Folkevennen]] — 1828–1830
*     [[Departements-Tidende]] — 1829–1921
*     [[Euphrosine]] — 1830–1831
*     [[For Almuen]] — 1830–1839
*     [[Almindeligt norsk Maanedsskrivt]] — 1830–1832
*     [[Budstikken (1830–1834)|Budstikken]] (Ny Samling) — 1830–1834
*     [[Den norske Nærings- og Politiven]] — 1831
*     [[Bien (1832–1838)|Bien]] — 1832–1838
*     [[Den bergenske Kontrollør]] — 1832–1835
*     [[Vidar (1832-1834)|Vidar]] — 1832–1834
*     [[Samlinger til det norske Folks Sprog og Historie]] — 1833–1839
*     [[For Almueskolelærere]] — 1833–1836
*     [[Aften-Bladet]] — 1833, 1836
*     [[Arkiv for Læsning af blandet Indhold|Arkiv for Læsning af blandet Indhold, eller Norsk Penning-Magazin]] — 1834–1842
*     [[Flyvebladet]] — 1834–1836
*     [[Den Frimodige]] — 1833–1834
*     [[Skilling-Magazin]] — 1835–1891
*     [[Bondevennen]] — 1835
*     [[Norsk rettstidende]] — 1836–
*     [[For Menigmand]] — 1836–1838
*     [[Søndagens Intelligentssedler]] — 1836
*     [[Intelligentsblad for Kunst, Literatur, Musik og Moder]] — 1837–1840
*     [[Den finmarkske Basun]] — 1837
*     [[Den erfarne Landmand]] — 1837–1839
*     [[Badegjæsten]] — 1838
*     [[Fyrtaarnet]] — 1838
*     [[Billed-Magazin for Børn]] — 1838–1839
*     [[Norske Bonde-Practica]] — 1839
*     [[Magazin for Søevæsen]] — 1839–1843
*     [[Fædrelandsvennen]] — 1839
*     [[For Arbeidsklassen]] — 1839–1845
*     [[Nye Hermoder]] — 1840–1843
*     [[Granskeren]] — 1840–1843
*     [[Tidsskrift for den norske Personalhistorie]] — 1840–1850
*     [[Almue-Magazin for Nordlændinge]] — 1841–1844
*     [[Asyl- og Skole-Tidende]] — 1841–1844
*     [[Bibliothek for den nyere Romanliteratur]] — 1842–1845
*     [[Ugeskrift for Medicin og Pharmacie]] — 1842–1845
*     [[Maadeholds-Tidende]] — 1842–1845
*     [[Christiansands Maadeholds-Tidende]] — 1842–1843
*     [[For huuslig Andagt]] — 1842–1845
*     [[Harcellisten]] — 1843
*     [[Journal for Kunst-, Nærings- og Haandværksdrift]] — 1843–1845
*     [[Børnevennen]] — 1843–1852
*     [[Norsk juridisk Tidsskrift]] — 1844–1846
*     [[Flyvebladet]] — 1844
*     [[Literaturtidende]] — 1845–1846
*     [[Afholds-Tidende]] — 1845–1848
*     [[Bibliothek for huuslig Andagt]] — 1845
*     [[For Fængsels- og Fattigvæsen]] — 1845
*     [[Aarsberetning (Foreningen til norske fortidsmindesmærkers bevaring)]] — 1845–
*     [[Literaire Avertissementsblade]] — 1845
*     [[Bergmanden]] — 1846–1847
*     [[Despoten]] — 1846
*     [[Allehaande, et Ugeblad paa Kathedralskolen]] — 1846
*     [[Folkebladet (1846–1847)|Folkebladet]] — 1846–1847
*     [[For Ungdommen]] — 1846–1849
*     [[Æsthetisk Budstikke]] — 1846
*     [[Bergens nye Adresseblad]] — 1847
*     [[Norsk Tidsskrift for Videnskab og Litteratur]] — 1847–1852
*     [[Huusvennen]] — 1847
*     [[Børnelege]] — 1848
*     [[Norsk Landbrugs-Tidende]] — 1848–1855
*     [[For fattig og rik]] — 1848–1901
*     [[Almeenlæsning]] — 1849
*     [[Almuevennen]] — 1849–1892
*     [[Arbeider-Foreningernes Blad]] — 1849–1856
*     [[Norsk Boghandlertidende]] — 1849–1850
*     [[Norske Samlinger]] — 1849–1860
*     [[Almindelig norsk Landbrugs-Tidende]] — 1850–1854
*     [[Norsk Skoletidende]] — 1850–1851
*     [[Idun. Et Blad for Literatur og Kunst]] — 1851–1852
*     [[Illustrert Nyhedsblad]] — 1851–1866
*     [[Den folkelige Læsning]] — 1851
*     [[Den norske Skolesole]] — 1852–1856
*     [[Folkevennen]] — 1852–1900
*     [[Norsk Afholdstidende]] — 1853–1855
*     [[Det norske Arbeider-Blad]] — 1854
*     [[Barnebiblioteket]] — 1854–
*     [[Philadelphia (1854–1866)|Philadelphia]] — 1854–1866
*     [[Nordisk Universitets-Tidsskrift]] — 1854–1864
*     [[Friskytten]] — 1854–1866
*     [[Illustrert Folkeblad]] — 1856–1858
*     [[Børneven]] — 1856
*     [[Kirkeligt Folkeblad]] — 1857–1870
*     [[Læsning for Menigmand]] — 1857–1858
*     [[Blade fra Samfundet]] — 1857–1861
*     [[Budbæreren (1858–1876)|Budbæreren]] — 1858–1876
*     [[Folkets Helse]] — 1858–1860
*     [[Folkeskolen]] — 1858–1864
*     [[Ugentlige Afhandlinger]] — 1860–1861
*     [[Afholdsblad mod Brugen af alle Slags berusende Drikke]] — 1860
*     [[Flyvende politiske Blade]] — 1860
*     [[Badegjesten]] — 1860
*     [[Børnenes Blad]] — 1861–1874
*     [[Norsk Turn-Tidende]] — 1861–1862
*     [[Maanedstidende for den norske Almueskole]] — 1861–1868
*     [[For Hjemmet]] — 1861–1865
*     [[Fra Udlandet]] — 1861–1862
*     [[Merkantile Blade]] — 1861–1863
*     [[Gammelt og Nyt]] — 1862–1876
*     [[Illustrert Dame-Tidende]] — 1862
*     [[Illustrert norsk Folkeblad]] — 1862–1863
*     [[Læsning for Folket]] — 1862–1863
*     [[Literairt Tidsskrift]] — 1866
*     [[Norsk Folkeblad]] — 1866–1873
*     [[Den Gamle]] — 1865
*     [[Bud og hilsen]] — 1865–
*     [[Ferdamannen]] — 1865–1868
*     [[Sanger-Tidende]] — 1864–1865
*     [[Luthersk Kirketidende]] — 1863–
*     [[Christianenseren eller Den lille Samler]] — 1863–1865
*     [[Ugeblad for Handel og Skibsfart]] — 1863–1864
*     [[Askepot]] — 1863–1864
*     [[Norsk meteorologisk Aarbok]] — 1867–
*     [[Den lille Børneven]] — 1870–1873
*     [[Norsk Afholdstidende]] — 1870–1889
*     [[Den kristelige Familie-Ven]] — 1869–1870
*     [[Fraa By og Bygd]] — 1870–1879
*     [[Fredsbudet]] — 1870–1916
*     [[Afholdsblad]] — 1868
*     [[For Ungdommen]] — 1868–1883
*     [[Andvake]] — 1871
*     [[Bud til Menigmand]] — 1871–1881
*     [[Hjemmet]] — 1871
*     [[Fram (1871-1874)|Fram]] — 1871–1874
*     [[Den norske Arbeider]] — 1872–1875
*     [[Seminaristen/Lærer-standens avis|Lærer-standens Avis]] — 1871–1873
*     [[Hjemmet og Skolen]] — 1872–1885
*     [[Bibel-budet]] — 1872–1904
*     [[Almuevennen (1873–1888)|Almuevennen]] — 1873–1888
*     [[Almenlæsning (1873–1879)|Almenlæsning]] — 1873–1879
*     [[Arbeideren]] — 1873–1874
*     [[Demokraten (1874)|Demokraten]] — 1874
*     [[Theater-Tidende]] — 1874–1875
*     [[Mellemakten]] — 1875–1899
*     [[Collectanea i forskjellig Aand]] — 1875–1876
*     [[Norsk Tidsskrift for Literatur]] — 1876–1878
*     [[Archiv for Mathematik og Naturvidenskab]] — 1876–1961
*     [[Familie-Vennen]] — 1876–1886
*     [[Emissæren]] — 1877–1881
*     [[Norsk Lovtidend]] — 1877–
*     [[Børneblomsten]] — 1877–1882
*     [[Evangelisten]] — 1877–1878
*     [[Den Norske Godtemplarorden|Den Norske Good Templar]] — 1878–1887
*     [[Familie-Musæum]] — 1878
*     [[Faklen]] — 1878–1879
*     [[Bakkus]] — 1878–1883
*     [[Aaret rundt]] — 1879–1880
*     [[Illustreret Folkeblad]] — 1879–1880
*     [[Norsk Familje-Blad]] — 1879–1882
*     [[Norsk boghandlertidende (1879–1914)|Norsk boghandlertidende]] — 1879–1914
*     [[Statistisk Aarbok for kongeriket Norge]] — 1880–
*     [[Folkebladet]] — 1880–1921
*     [[Den norske Huusven (1880–1883)|Den Norske husven]] — 1880–1883
*     [[Barnets og ungdommens Avis]] — 1880–1885
*     [[Den norske forstforenings Aarbog]] — 1881–1892
*     [[Norsk idrætsblad og Sport]] — 1881–1925
*     [[Nyt Tidsskrift]] — 1882–1887
*     [[Arkiv för nordisk filologi]] — 1882–1888
*     [[Blaaveisen]] — 1882–
*     [[For Gammel og Ung]] — 1882–1883
*     [[Figaro]] — 1882–1883
*     [[Aarbog for Landmænd]] — 1883
*     [[Arbeideren og Arbeidsherren]] — 1884–1886
*     [[Budbæreren]] — 1883–ukjent
*     [[Klinisk Aarbog]] — 1884–1889
*     [[Fra Diakonissehuset]] — 1884–
*     [[For frisindet Christendom]] — 1884–1888
*     [[Ekko (Ugeblad for alle)]] — 1885–1886
*     [[Børne-Tidende]] — 1885–1928
*     [[Dag (1885–1890)|Dag]] — 1885–1890
*     [[Friskytten]] — 1885
*     [[Impressionisten]] — 1886–1890
*     [[For hus og hjem]] — 1886–1914
*     [[Morgendæmringen]] — 1886–1927
*     [[Blink-Fyret]] — 1887
*     [[Nylænde]] — 1887–1927
*     [[Bymissionæren]] — 1887–
*     [[Husmoderen]] — 1887–1918
*     [[Illustreret Familieblad]] — 1887–1971
*     [[Nordisk Frimurertidende]] — 1887–1935
*     [[Kirkelige Bekjendtgjørelser]] — 1887–ukjent
*     [[Brevduen (1888–1926)|Brevduen]] (Broderkredsen paa havet) — 1888–1926
*     [[Krigsraabet]] — 1888–
*     [[Det norske geografiske selskabs aarbok]] — 1889–1921
*     [[Bierne og haven]] — 1890–1892
*     [[Vort Blad]] — 1890–1917
*     [[Husfliden]] — 1890–1892
*     [[Norsk Jernbaneblad]] — 1890–1903
*     [[Evangelisten (1891–1910)|Evangelisten]] — 1891–1910
*     [[Farmand]] — 1891–1989
*     [[Cirkulære fra Nordisk skibsrederforening]] — 1891–
*     [[Kineseren]] — 1891–1936
*     [[Børnevennen]] — 1891–
*     [[Humør (1891–1892)|Humør]] — 1891–1892
*     [[Nyt Tidsskrift]] — 1892–1895
*     [[Banneret]] — 1892–1922
*     [[Den gode Hyrde]] — 1892–1900
*     [[Bogvennen]] — 1893–1900
*     [[Turistforeningen for Bergens by og stift (Aarbok)]] — 1893–
*     [[Menigmands Blad]] — 1893–1896
*     [[Kringsjaa]] — 1893–1910
*     [[By og Bygd]] — 1893–1894
*     [[Korsaren]] — 1879–1926
*     [[Det Norske Fredsblad]] — 1894–1899
*     [[For kirke og kultur]] — 1894–1918
*     [[Andvake]] — 1895–1898
*     [[Det blaa Baand]] — 1895–1896
*     [[Den norske Godtemplar]] — 1895–1906
*     [[Børnenes]] — 1894–1902
*     [[Barnely]] — 1895–1907
*     [[Fra bogverdenen]] — 1901
*     [[Aarbog, Vestlandske Kunstindustrimuseums]] — 1898–
*     [[Aarbok. Nordenfjeldske kunstindustrimuseum]] — 1898–
*     [[Statistisk Aarbok for Kristiania by]] — 1899–
*     [[Allers Familie-Journal]] — 1898–
*     [[Norsk Familie-Journal]] — 1897–1912
*     [[Aschehougs Literært Ekko]] — 1897
*     [[Balder (1897–1901)|Balder]] — 1897–1901
*     [[Norsk Bogbinder-Tidende]] — 1897–1930
*     [[Statistisk Aarbok for Aker herred]] — 1920–
*     [[Statistisk Aarbok for Bergens by]] — 1920–1922
*     [[Det tyvende Aarhundrede]] — 1901–
*     [[Norsk Artilleri-tidsskrift]] — 1900–
*     [[Den norske Barber &amp; Frisør]] — 1901–
*     [[For folke- og barneboksamlinger]] — 1907–1915
*     [[Avholdsbladet]] — 1907–1919
*     [[Handels-funktionæren]] — 1907–1925
*     [[Den norske Handelsreisende]] — 1907–
*     [[Den unge Arbeider]] — 1908–1919
*     [[Hilsen fra Diakonhjemmet]] — 1909–
*     [[For tusind hjem]] — 1911–1921
*     [[Fotografen]] — 1906–1918
*     [[Hver 14de Dag]] — 1907–1920
*     [[Blindesaken]] — 1912–
*     [[Tidsskriftet Edda|Edda]] — 1914–
*     [[Norsk Hvalfangst-tidende]] — 1912–1968
*     [[Norsk Eksport-tidende]] — 1915–1924</text>
      <sha1>cgzg8sxuaki3ihucvv18un5ed5idnft</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Verdscupen i langrenn 2022/Menn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>435580</id>
    <revision>
      <id>3679960</id>
      <parentid>3679758</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:22:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Migne</username>
        <id>2086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kjelder */</comment>
      <origin>3679960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3638" sha1="4nfe96edhk6iai0lshkl02eg4vbnkpc" xml:space="preserve">'''Verdscupen i langrenn for menn i 2022-sesongen''' omfatta 20 individuelle tevlingar og 2 stafettar; ein på 4 x 7,5 km og ein vekslingsstafett. Tevlingane tok til 26. november 2021 og vart avslutta 12. mars 2022. Dei individuelle renna bestod av ein 10 kilometer, åtte 15 km, ei femmil, eitt forfylgjings-renn, samt ni sprint-tevlingar. 

Renna fann stad i Ruka og [[Lahti]] i Finland, Lillehammer, Drammen og Oslo i Noreg, [[Davos]] og [[Lenzerheide]] i Sveits, [[Dresden]] og [[Oberstdorf]] i Tyskland, [[Val di Fiemme]] i Italia, [[Falun]] i Sverige.

Norske [[Johannes Klæbo]] var suveren og steig til topps i verdscupen for tredje gong på fem sesongar. Siste års vinnar, [[Aleksandr Bolsjunov]] frå Russland, kom på andreplassen.

==Individuelt==
{| border=&quot;0&quot; style=&quot;border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:center&quot;
|-align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
! Plass !! Utøvar!! Land!! Poeng !! Sigrar
|- align=&quot;center&quot; valign=&quot;top&quot; bgcolor=&quot;#F7F6A8&quot;
| 1 ||align=&quot;left&quot;| [[Johannes Klæbo]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 1375 || 7
|- style=&quot;background-color:#DCE5E5;&quot;
| 2 || align=&quot;left&quot; | [[Aleksandr Bolsjunov]] || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Russland|lenke}} || 878 || 1
|- style=&quot;background-color:#FFDAB9;&quot;
| 3 ||align=&quot;left&quot;| [[Iivo Niskanen]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Finland|lenke}} || 744 || 3
|-
| 4 ||align=&quot;left&quot;| Richard Jouve || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Frankrike|lenke}} || 614 || 2
|-
| 5 || align=left| [[Erik Valnes]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 559
|-
| 6 ||align=&quot;left&quot;| [[Didrik Tønseth]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 527 || 1
|-
| 7 ||align=left| [[Martin Nyenget]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 501 || 1
|-
| 8 ||align=&quot;left&quot;| [[Harald Østberg Amundsen]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 493
|-
| 9 ||align=&quot;left&quot;| [[Pål Golberg]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 489
|-
| 10 ||align=&quot;left&quot;| Lucas Chanavat || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Frankrike|lenke}} || 461
|-
| 11 ||align=left| Ivan Jakimusjkin || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Russland|lenke}} || 459
|-
| 12 ||align=&quot;left&quot;| [[Federico Pellegrino]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Italia|lenke}} || 454
|-
| 13 ||align=&quot;left&quot;| [[Sjur Røthe]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 412 || 1
|-
| 14 ||align=&quot;left&quot;| [[Denis Spitsov]] || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Russland|lenke}} || 405
|-
| 15 ||align=&quot;left&quot;| [[Aleksej Tsjervotkin]] ||align=&quot;left&quot;| {{flagg|Russland|lenke}} || 387
|-
| 16 ||align=&quot;left&quot;| [[Calle Halfvarsson]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Sverige|lenke}} || 365
|-
| 17 ||align=left| Aleksandr Terentjev || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Russland|lenke}} || 330 || 1
|-
| 18 ||align=&quot;left&quot;| Håvard Taugbøl || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Noreg|lenke}} || 324 || 1
|-
| 19 ||align=&quot;left&quot;| [[Sergej Ustjugov]] ||align=&quot;left&quot;| {{flagg|Russland|lenke}} || 315
|-
| 20 ||align=&quot;left&quot;| [[Simen Krüger]] || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Noreg|lenke}} || 304 || 2
|-
| 21 ||align=&quot;left&quot;| [[Hans Christer Holund]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 291
|-
| 22 ||align=left| Artjom Maltsev || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Russland|lenke}} || 280
|-
| 23 ||align=left| Michal Novák || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} || 270
|-
| 24 ||align=&quot;left&quot;| Even Northug || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Noreg|lenke}} || 256
|-
| 25 ||align=&quot;left&quot;| Ilja Semikov || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Russland|lenke}} || 246
|}

==Kjelder==
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Skilanglauf-Weltcup 2021/22|Skilanglauf-Weltcup 2021/22]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}},  den 19. oktober 2026.''  
{{refslutt}}

[[Kategori:Nordiske greiner]]
[[Kategori:Verdscupen i langrenn|2022]]
[[Kategori:Sport i 2022]]</text>
      <sha1>4nfe96edhk6iai0lshkl02eg4vbnkpc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Utvald artikkel/Veke 46, 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>435581</id>
    <revision>
      <id>3679914</id>
      <parentid>3679760</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T07:27:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3679914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="900" sha1="cgsx8917ee4iuxd73idr2no8rj3a5jc" xml:space="preserve">{{framside bilete|Canal de derivación del Río Negro al Río Salado al Sur.jpg|Fuktig chaco nær Resistencia i nordaustre Argentina.|:nn:Fuktig chaco}}
'''[[:nn:Fuktig chaco|Fuktig chaco]]''' er ein økoregion med tropiske grassletter, savannar og busklandskap i Sør-Amerika. Han ligg i nedslagsfeltet til Paranáelva i delar av sentrale Paraguay og nordaustlege Argentina, og dessutan ein liten del i sørvestlege Brasil og nordvestlege Uruguay. I Argentina femnar utbreiinga om austlege halvleiken av både Formosa- og Chacoprovinsen og i ein del av nordlege Santa Fe-provinsen. Den naturlege vegetasjonen består av ein mosaikk av grassletter, palmesavannar og skog. Grasslettene er kjenneteikna av høgt, grovt gras. Palmesavannar er vanlege. Det finst òg galleriskogar.

[[:nn:Asunción|Asunción]], hovudstaden i Paraguay, ligg i økoregionen. ''[[:nn:Fuktig chaco|Les&amp;nbsp;meir&amp;nbsp;…]]''</text>
      <sha1>cgsx8917ee4iuxd73idr2no8rj3a5jc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Verdscupen i langrenn 2023/Menn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>435582</id>
    <revision>
      <id>3679961</id>
      <parentid>3679845</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:23:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Migne</username>
        <id>2086</id>
      </contributor>
      <origin>3679961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3813" sha1="4z9kne6fvoe0wz2ws0qckpmfmlzijza" xml:space="preserve">'''Verdscupen i langrenn for menn i 2023-sesongen''' omfatta 30 individuelle tevlingar og 3 stafettar, ein på 4 x 7,5&amp;nbsp;km og to vekslingsstafettar. Tevlingane tok til 25. november 2022 og vart avslutta 24. mars 2023. Dei individuelle renna bestod av åtte 10 kilometerar, ein 15&amp;nbsp;km, fire 20&amp;nbsp;km, ei femmil, tre forfylgjings-renn, samt tretten sprint-tevlingar.

Renna fann stad i Ruka og [[Lahti]] i Finland, Lillehammer, Beitostølen, Oslo og Drammen i Noreg, [[Davos]] og [[Val Müstair]] i Sveits, [[Dresden]] og [[Oberstdorf]] i Tyskland, [[Val di Fiemme]], [[Livigno]] og Toblach i Italia, Les Rousses i Frankrike, [[Tallinn]] i Estland, [[Falun]] i Sverige.

Norske [[Johannes Klæbo]] var suveren og steig til topps i verdscupen for fjerde gong, og for andre året i rad. Landsmannen [[Pål Golberg]] la beslag på andreplassen, medan italienaren [[Federico Pellegrino]] vart tredjemann i turneringa.

==Individuelt==
{| border=&quot;0&quot; style=&quot;border: 1px solid #999; color:black; background-color:#FFFFFF; text-align:center&quot;
|-align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
! Plass !! Utøvar!! Land!! Poeng !! Sigrar
|- align=&quot;center&quot; valign=&quot;top&quot; style=&quot;color:black; background-color:#F7F6A8;&quot;
| 1 ||align=&quot;left&quot;| [[Johannes Klæbo]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 2715 || 19
|- style=&quot;color:black; background-color:#DCE5E5;&quot;
| 2 ||align=&quot;left&quot;| [[Pål Golberg]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 2243 || 3
|- style=&quot;color:black; background-color:#FFDAB9;&quot;
| 3 ||align=&quot;left&quot;| [[Federico Pellegrino]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Italia|lenke}} || 1635 || 1
|-
| 4 ||align=&quot;left&quot;| [[Simen Krüger]] || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Noreg|lenke}} || 1281 || 3
|-
| 5 ||align=&quot;left&quot;| [[Didrik Tønseth]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 1269
|-
| 6 ||align=&quot;left&quot;| [[Hans Christer Holund]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 1218
|-
| 7 ||align=&quot;left&quot;| [[Calle Halfvarsson]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Sverige|lenke}} || 1133
|-
| 8 ||align=left| Ben Ogden || align=&quot;left&quot;| {{flagg|USA|lenke}} || 1118
|-
| 9 ||align=left| Michal Novák || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} || 1002
|-
| 10 || align=left| [[Erik Valnes]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 967
|-
| 11 ||align=&quot;left&quot;| Richard Jouve || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Frankrike|lenke}} || 934 || 2
|-
| 12 ||align=&quot;left&quot;| Andrew Musgrave || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Storbritannia|lenke}} || 917
|-
| 13 ||align=left| William Poromaa || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Sverige|lenke}} || 915
|-
| 14 ||align=&quot;left&quot;| Lucas Chanavat || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Frankrike|lenke}} || 907
|-
| 15 ||align=left| Edvin Anger || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Sverige|lenke}} || 905
|-
| 16 ||align=&quot;left&quot;| [[Harald Østberg Amundsen]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 865 || 1
|-
| 17 ||align=&quot;left&quot;| Even Northug || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Noreg|lenke}} || 843
|-
| 18 ||align=left| [[Martin Nyenget]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 838
|-
| 19 ||align=&quot;left&quot;| [[Sjur Røthe]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 829
|-
| 20 ||align=&quot;left&quot;| Sindre Skar || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Noreg|lenke}} || 826
|-
| 21 ||align=left| Friedrich Moch || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Tyskland|lenke}} || 786
|-
| 22 ||align=left| Perttu Hyvärinen || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Finland|lenke}} || 734
|-
| 23 ||align=left| Renaud Jay || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Frankrike|lenke}} || 731
|-
| 24 ||align=left| Antoine Cyr || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Canada|lenke}} || 723
|-
| 25 ||align=&quot;left&quot;| Francesco De Fabiani || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Italia|lenke}} || 712
|}

==Kjelder==
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Skilanglauf-Weltcup 2022/23|Skilanglauf-Weltcup 2022/23]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}},  den 20. oktober 2026.''  
{{refslutt}}

[[Kategori:Nordiske greiner]]
[[Kategori:Verdscupen i langrenn|2023]]
[[Kategori:Sport i 2023]]</text>
      <sha1>4z9kne6fvoe0wz2ws0qckpmfmlzijza</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Taste</title>
    <ns>0</ns>
    <id>435586</id>
    <revision>
      <id>3679893</id>
      <timestamp>2026-10-19T17:19:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <comment>Laga gjennom omsetjing av sida «[[:sv:Special:Redirect/revision/58828539|Taste]]»</comment>
      <origin>3679893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1826" sha1="625sjycy21octh4jc42lssi4iwfy7p7" xml:space="preserve">{{Infoboks musikkartist|namn=Taste|genre=[[Bluesrock]], [[hård rock]]|instrument=}}'''Taste''' var ein [[Irland|irsk]] [[bluesrock]]-trio som lenge hadde skiparen [[Rory Gallagher]] som frontmann. 

Gallagher grunnla bandet i 1966, i lag med bassisten [[Eric Kittringham]] og trommespelaren [[Norman Damery]]. Etter at Gallagher flytta til [[London]] i 1968 sette han saman ein ny versjon av bandet med [[Charlie McCracken]] som bassist og [[John Wilson (trumslagare)|John Wilson]] som trommespelar. Dei neste åra gav dei ut studioalbuma ''Taste'' og ''On the Boards'', som seinare nådde topp 20 på [[UK Albums Chart]]. I 1970 spelte bandet på [[Isle of Wight-festivalen]]. Gruppa blei oppløyst seinare det året, og Rory Gallagher starta ein solokarriere. Bandet kom saman att i 1996, men utan Gallagher, som hadde døydd året før.

== Medlemmar ==

* John Wilson - [[Trommesett|trommer]] (1968-1970, 2000-) 
* Sam Davidson - [[gitar]], [[song]] (2000-) 
* Albert Mills - bas (2000-) 

; Tidlegare medlemmar

* [[Rory Gallagher]] - gitar, song, [[saksofon]], [[munnspel]] (1966-1970; død 1995) 
* Eric Kitteringham - bass (1966-1968; død 2013) 
* Norman Damery - trommer (1966-1968) 
* Richard McCracken - bass (1968-1970) 

== Diskografi ==

; Studioalbum

* 1969 – ''Taste''
* 1970 – ''On the Boards''
* 1972 – Taste First (innspela i 1967 - gjenutgheven som ''In the Beginning'' (1974) og ''Take It Easy Baby'' (1976))
* 2009 – ''Wall to Wall''
* 2010 – ''John Wilson's Taste of Rory''

; Livealbum

* 1971 – ''Live Taste''
* 1972 – ''Live at the Isle of Wight''
* 1978 – ''In Concert'' (innspelt ved ''[[Marquee Club|The Marquee]]'' i 1968)
* 2010 – ''Live in San Francisco''
[[Kategori:Musikkgrupper oppløyste i 1970]]
[[Kategori:Musikkgrupper skipa i 1966]]
[[Kategori:Irske musikkgrupper]]</text>
      <sha1>625sjycy21octh4jc42lssi4iwfy7p7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679894</id>
      <parentid>3679893</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T17:19:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3679894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2038" sha1="40j0nvj3w48jfwi79lls9xi5gkico4s" xml:space="preserve">{{Infoboks musikkartist}}
'''Taste''' var ein [[Irland|irsk]] [[bluesrock]]-trio som lenge hadde skiparen [[Rory Gallagher]] som frontmann. 

Gallagher grunnla bandet i 1966, i lag med bassisten [[Eric Kittringham]] og trommespelaren [[Norman Damery]]. Etter at Gallagher flytta til [[London]] i 1968 sette han saman ein ny versjon av bandet med [[Charlie McCracken]] som bassist og [[John Wilson (trumslagare)|John Wilson]] som trommespelar. Dei neste åra gav dei ut studioalbuma ''Taste'' og ''On the Boards'', som seinare nådde topp 20 på [[UK Albums Chart]]. I 1970 spelte bandet på [[Isle of Wight-festivalen]]. Gruppa blei oppløyst seinare det året, og Rory Gallagher starta ein solokarriere. Bandet kom saman att i 1996, men utan Gallagher, som hadde døydd året før.

== Medlemmar ==

* John Wilson - [[Trommesett|trommer]] (1968-1970, 2000-) 
* Sam Davidson - [[gitar]], [[song]] (2000-) 
* Albert Mills - bas (2000-) 

; Tidlegare medlemmar

* [[Rory Gallagher]] - gitar, song, [[saksofon]], [[munnspel]] (1966-1970; død 1995) 
* Eric Kitteringham - bass (1966-1968; død 2013) 
* Norman Damery - trommer (1966-1968) 
* Richard McCracken - bass (1968-1970) 

== Diskografi ==

; Studioalbum

* 1969 – ''Taste''
* 1970 – ''On the Boards''
* 1972 – Taste First (innspela i 1967 - gjenutgheven som ''In the Beginning'' (1974) og ''Take It Easy Baby'' (1976))
* 2009 – ''Wall to Wall''
* 2010 – ''John Wilson's Taste of Rory''

; Livealbum

* 1971 – ''Live Taste''
* 1972 – ''Live at the Isle of Wight''
* 1978 – ''In Concert'' (innspelt ved ''[[Marquee Club|The Marquee]]'' i 1968)
* 2010 – ''Live in San Francisco''

==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Taste|Taste]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}},  den 19. oktober 2026.''  
{{refslutt}}

== Bakgrunnsstoff ==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Musikkgrupper oppløyste i 1970]]
[[Kategori:Musikkgrupper skipa i 1966]]
[[Kategori:Irske musikkgrupper]]</text>
      <sha1>40j0nvj3w48jfwi79lls9xi5gkico4s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679895</id>
      <parentid>3679894</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T17:20:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3679895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2038" sha1="881ijqr4mqpwdtas5mcr2nr943izrui" xml:space="preserve">{{Infoboks musikkartist}}
'''Taste''' var ein [[Irland|irsk]] [[bluesrock]]-trio som lenge hadde skiparen [[Rory Gallagher]] som frontmann. 

Gallagher grunnla bandet i 1966, i lag med bassisten [[Eric Kittringham]] og trommespelaren [[Norman Damery]]. Etter at Gallagher flytta til [[London]] i 1968 sette han saman ein ny versjon av bandet med [[Charlie McCracken]] som bassist og [[John Wilson (trumslagare)|John Wilson]] som trommespelar. Dei neste åra gav dei ut studioalbuma ''Taste'' og ''On the Boards'', som seinare nådde topp 20 på [[UK Albums Chart]]. I 1970 spelte bandet på [[Isle of Wight-festivalen]]. Gruppa blei oppløyst seinare det året, og Rory Gallagher starta ein solokarriere. Bandet kom saman att i 1996, men utan Gallagher, som hadde døydd året før.

== Medlemmar ==

* John Wilson - [[Trommesett|trommer]] (1968-1970, 2000-) 
* Sam Davidson - [[gitar]], [[song]] (2000-) 
* Albert Mills - bass (2000-)

; Tidlegare medlemmar

* [[Rory Gallagher]] - gitar, song, [[saksofon]], [[munnspel]] (1966-1970; død 1995) 
* Eric Kitteringham - bass (1966-1968; død 2013) 
* Norman Damery - trommer (1966-1968) 
* Richard McCracken - bass (1968-1970) 

== Diskografi ==

; Studioalbum

* 1969 – ''Taste''
* 1970 – ''On the Boards''
* 1972 – Taste First (innspela i 1967 - gjenutgheven som ''In the Beginning'' (1974) og ''Take It Easy Baby'' (1976))
* 2009 – ''Wall to Wall''
* 2010 – ''John Wilson's Taste of Rory''

; Livealbum

* 1971 – ''Live Taste''
* 1972 – ''Live at the Isle of Wight''
* 1978 – ''In Concert'' (innspelt ved ''[[Marquee Club|The Marquee]]'' i 1968)
* 2010 – ''Live in San Francisco''

==Kjelder==
{{fotnoteliste}}
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Taste|Taste]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}},  den 19. oktober 2026.''  
{{refslutt}}

== Bakgrunnsstoff ==
{{commonskat}}
*{{offisiell nettstad}}

{{use dmy dates}}
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Musikkgrupper oppløyste i 1970]]
[[Kategori:Musikkgrupper skipa i 1966]]
[[Kategori:Irske musikkgrupper]]</text>
      <sha1>881ijqr4mqpwdtas5mcr2nr943izrui</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Taste frå Irland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>435587</id>
    <redirect title="Taste" />
    <revision>
      <id>3679896</id>
      <timestamp>2026-10-19T17:20:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <comment>Omdirigerer til [[Taste]]</comment>
      <origin>3679896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="3rguz129p3zyaxmeeq72bkl560z28zc" xml:space="preserve">#OMDIRIGER [[Taste]]</text>
      <sha1>3rguz129p3zyaxmeeq72bkl560z28zc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Musikkgruppa Taste frå Irland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>435588</id>
    <redirect title="Taste" />
    <revision>
      <id>3679897</id>
      <timestamp>2026-10-19T17:40:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <comment>Omdirigerer til [[Taste]]</comment>
      <origin>3679897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="3rguz129p3zyaxmeeq72bkl560z28zc" xml:space="preserve">#OMDIRIGER [[Taste]]</text>
      <sha1>3rguz129p3zyaxmeeq72bkl560z28zc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Verdscupen i langrenn 2024/Menn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>435589</id>
    <revision>
      <id>3679913</id>
      <timestamp>2026-10-20T07:18:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Migne</username>
        <id>2086</id>
      </contributor>
      <comment>Oppretta sida med «   ==Individuelt== {| border=&quot;0&quot; style=&quot;border: 1px solid #999; color:black; background-color:#FFFFFF; text-align:center&quot; |-align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; ! Plass !! Utøvar!! Land!! Poeng !! Sigrar |- align=&quot;center&quot; valign=&quot;top&quot; style=&quot;color:black; background-color:#F7F6A8;&quot; | 1 ||align=&quot;left&quot;| [[Harald Østberg Amundsen]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 2654 || 3 |- style=&quot;color:black; background-color:#DCE5E5;&quot; | 2 ||align=&quot;left&quot;| [[Johannes Klæbo]] ||…»</comment>
      <origin>3679913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2903" sha1="11f026r6o378ypdpcuivzwgx5dwieen" xml:space="preserve">


==Individuelt==
{| border=&quot;0&quot; style=&quot;border: 1px solid #999; color:black; background-color:#FFFFFF; text-align:center&quot;
|-align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
! Plass !! Utøvar!! Land!! Poeng !! Sigrar
|- align=&quot;center&quot; valign=&quot;top&quot; style=&quot;color:black; background-color:#F7F6A8;&quot;
| 1 ||align=&quot;left&quot;| [[Harald Østberg Amundsen]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 2654 || 3
|- style=&quot;color:black; background-color:#DCE5E5;&quot;
| 2 ||align=&quot;left&quot;| [[Johannes Klæbo]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 2600 || 16
|- style=&quot;color:black; background-color:#FFDAB9;&quot;
| 3 || align=left| [[Erik Valnes]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 2106 || 3
|-
| 4 ||align=&quot;left&quot;| [[Pål Golberg]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 1869 || 2
|-
| 5 ||align=left| [[Martin Nyenget]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 1409 || 1
|-
| 6 ||align=left| Friedrich Moch || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Tyskland|lenke}} || 1305
|-
| 7 || align=left| Mika Vermeulen || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Austerrike|lenke}} || 1286
|-
| 8 ||align=&quot;left&quot;| [[Federico Pellegrino]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Italia|lenke}} || 1229
|-
| 9 ||align=&quot;left&quot;| Hugo Lapalus || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Frankrike|lenke}} || 1201
|-
| 10 ||align=left| Antoine Cyr || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Canada|lenke}} || 1095
|-
| 11 ||align=left| Jens Burman || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Sverige|lenke}} || 1032
|-
| 12 ||align=&quot;left&quot;| [[Calle Halfvarsson]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Sverige|lenke}} || 1017
|-
| 13 ||align=left| Beda Klee || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Sveits|lenke}} || 1009
|-
| 14 ||align=left| William Poromaa || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Sverige|lenke}} || 978
|-
| 15 ||align=&quot;left&quot;| Gus Schumacher || align=&quot;left&quot;| {{flagg|USA|lenke}} || 964 || 1
|-
| 16 ||align=left| Johan Häggström || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Sverige|lenke}} || 958 
|-
| 17 ||align=left| Edvin Anger || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Sverige|lenke}} || 942
|-
| 18 ||align=&quot;left&quot;| Lucas Chanavat || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Frankrike|lenke}} || 937
|-
| 19 ||align=&quot;left&quot;| Andrew Musgrave || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Storbritannia|lenke}} || 930
|-
| 20 ||align=&quot;left&quot;| Lauri Vuorinen || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Finland|lenke}} || 928
|-
| 21 ||align=&quot;left&quot;| Håvard Taugbøl || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Noreg|lenke}} || 906
|-
| 22 ||align=&quot;left&quot;| [[Simen Krüger]] || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Noreg|lenke}} || 875 || 1
|-
| 23 ||align=&quot;left&quot;| [[Didrik Tønseth]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 853
|-
| 24 ||align=left| Jules Chappaz || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Frankrike|lenke}} || 820
|-
| 25 ||align=&quot;left&quot;| Richard Jouve || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Frankrike|lenke}} || 804
|}

==Kjelder==
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Skilanglauf-Weltcup 2023/24|Skilanglauf-Weltcup 2023/24]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}},  den 20. oktober 2026.''  
{{refslutt}}

[[Kategori:Nordiske greiner]]
[[Kategori:Verdscupen i langrenn|2024]]
[[Kategori:Sport i 2024]]</text>
      <sha1>11f026r6o378ypdpcuivzwgx5dwieen</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679918</id>
      <parentid>3679913</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T07:53:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Migne</username>
        <id>2086</id>
      </contributor>
      <origin>3679918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3747" sha1="fzbhn1oxerf5rplp4adiwooxhhopz2g" xml:space="preserve">'''Verdscupen i langrenn for menn i 2024-sesongen''' omfatta 33 individuelle tevlingar og 3 stafettar, to på 4 x 7,5 km og ein vekslingsstafett. Tevlingane tok til 24. november 2023 og vart avslutta 17. mars 2024. Dei individuelle renna bestod av åtte 10 kilometerar, to 15 km, sju 20 km, ei femmil, to forfylgjings-renn, samt tretten sprint-tevlingar. 

Renna fann stad i Ruka og [[Lahti]] i Finland, [[Gällivare]], [[Östersund]] og [[Falun]] i Sverige, Trondheim, Oslo og Drammen i Noreg, Toblach og [[Val di Fiemme]]  i Italia, [[Davos]] og [[Goms]] i Sveits, [[Oberhof]] i Tyskland, [[Canmore]] i Canada og [[Minneapolis]] i USA.

Norske [[Harald Østberg Amundsen]] kneip FIS-trofeet framom fjorårsvinnaren [[Johannes Klæbo]]. Også på dei neste plassane kom norske utøvarar; [[Erik Valnes]], [[Pål Golberg]] og [[Martin Nyenget]].

==Individuelt==
{| border=&quot;0&quot; style=&quot;border: 1px solid #999; color:black; background-color:#FFFFFF; text-align:center&quot;
|-align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
! Plass !! Utøvar!! Land!! Poeng !! Sigrar
|- align=&quot;center&quot; valign=&quot;top&quot; style=&quot;color:black; background-color:#F7F6A8;&quot;
| 1 ||align=&quot;left&quot;| [[Harald Østberg Amundsen]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 2654 || 3
|- style=&quot;color:black; background-color:#DCE5E5;&quot;
| 2 ||align=&quot;left&quot;| [[Johannes Klæbo]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 2600 || 16
|- style=&quot;color:black; background-color:#FFDAB9;&quot;
| 3 || align=left| [[Erik Valnes]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 2106 || 3
|-
| 4 ||align=&quot;left&quot;| [[Pål Golberg]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 1869 || 2
|-
| 5 ||align=left| [[Martin Nyenget]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 1409 || 1
|-
| 6 ||align=left| Friedrich Moch || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Tyskland|lenke}} || 1305
|-
| 7 || align=left| Mika Vermeulen || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Austerrike|lenke}} || 1286
|-
| 8 ||align=&quot;left&quot;| [[Federico Pellegrino]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Italia|lenke}} || 1229
|-
| 9 ||align=&quot;left&quot;| Hugo Lapalus || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Frankrike|lenke}} || 1201
|-
| 10 ||align=left| Antoine Cyr || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Canada|lenke}} || 1095
|-
| 11 ||align=left| Jens Burman || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Sverige|lenke}} || 1032
|-
| 12 ||align=&quot;left&quot;| [[Calle Halfvarsson]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Sverige|lenke}} || 1017
|-
| 13 ||align=left| Beda Klee || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Sveits|lenke}} || 1009
|-
| 14 ||align=left| William Poromaa || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Sverige|lenke}} || 978
|-
| 15 ||align=&quot;left&quot;| Gus Schumacher || align=&quot;left&quot;| {{flagg|USA|lenke}} || 964 || 1
|-
| 16 ||align=left| Johan Häggström || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Sverige|lenke}} || 958 
|-
| 17 ||align=left| Edvin Anger || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Sverige|lenke}} || 942
|-
| 18 ||align=&quot;left&quot;| Lucas Chanavat || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Frankrike|lenke}} || 937
|-
| 19 ||align=&quot;left&quot;| Andrew Musgrave || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Storbritannia|lenke}} || 930
|-
| 20 ||align=&quot;left&quot;| Lauri Vuorinen || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Finland|lenke}} || 928
|-
| 21 ||align=&quot;left&quot;| Håvard Taugbøl || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Noreg|lenke}} || 906
|-
| 22 ||align=&quot;left&quot;| [[Simen Krüger]] || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Noreg|lenke}} || 875 || 1
|-
| 23 ||align=&quot;left&quot;| [[Didrik Tønseth]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 853
|-
| 24 ||align=left| Jules Chappaz || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Frankrike|lenke}} || 820
|-
| 25 ||align=&quot;left&quot;| Richard Jouve || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Frankrike|lenke}} || 804
|}

==Kjelder==
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Skilanglauf-Weltcup 2023/24|Skilanglauf-Weltcup 2023/24]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}},  den 20. oktober 2026.''  
{{refslutt}}

[[Kategori:Nordiske greiner]]
[[Kategori:Verdscupen i langrenn|2024]]
[[Kategori:Sport i 2024]]</text>
      <sha1>fzbhn1oxerf5rplp4adiwooxhhopz2g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Verdscupen i langrenn 2025/Menn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>435590</id>
    <revision>
      <id>3679919</id>
      <timestamp>2026-10-20T07:55:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Migne</username>
        <id>2086</id>
      </contributor>
      <comment>Oppretta sida med «'''Verdscupen i langrenn for menn i 2025-sesongen''' omfatta 30 individuelle tevlingar og 3 vekslingsstafettar. Tevlingane tok til 29. november 2024 og vart avslutta 23. mars 2025. Dei individuelle renna bestod av sju 10 kilometerar, ein 15 km, ni 20 km, ei femmil, eitt forfylgjings-renn, samt elleve sprint-tevlingar.   Renna fann stad i Ruka og [[Lahti]] i Finland, Lillehammer og Oslo i Noreg, [[Davos]] og [[Engadin]] i Sveits, Toblach, [[Val di Fiemme]] og [[Cogne]]…»</comment>
      <origin>3679919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="717" sha1="bs5ikcq4keuyupka4s7x952ck2ejoci" xml:space="preserve">'''Verdscupen i langrenn for menn i 2025-sesongen''' omfatta 30 individuelle tevlingar og 3 vekslingsstafettar. Tevlingane tok til 29. november 2024 og vart avslutta 23. mars 2025. Dei individuelle renna bestod av sju 10 kilometerar, ein 15 km, ni 20 km, ei femmil, eitt forfylgjings-renn, samt elleve sprint-tevlingar. 

Renna fann stad i Ruka og [[Lahti]] i Finland, Lillehammer og Oslo i Noreg, [[Davos]] og [[Engadin]] i Sveits, Toblach, [[Val di Fiemme]] og [[Cogne]] i Italia, Les Rousses i Frankrike, Tallinn i Estland, [[Falun]] i Sverige.

Norske [[Johannes Klæbo]] triumferte i verdscupen for femte gong på åtte år. Edvin Anger frå Sverige og [[Erik Valnes]] frå Noreg vart nummer 2 og 3 i turneringa.</text>
      <sha1>bs5ikcq4keuyupka4s7x952ck2ejoci</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679959</id>
      <parentid>3679919</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:21:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Migne</username>
        <id>2086</id>
      </contributor>
      <origin>3679959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3624" sha1="igyw9971siyi98xmyfugutugz1u22wt" xml:space="preserve">'''Verdscupen i langrenn for menn i 2025-sesongen''' omfatta 30 individuelle tevlingar og 3 vekslingsstafettar. Tevlingane tok til 29. november 2024 og vart avslutta 23. mars 2025. Dei individuelle renna bestod av sju 10 kilometerar, ein 15 km, ni 20 km, ei femmil, eitt forfylgjings-renn, samt elleve sprint-tevlingar. 

Renna fann stad i Ruka og [[Lahti]] i Finland, Lillehammer og Oslo i Noreg, [[Davos]] og [[Engadin]] i Sveits, Toblach, [[Val di Fiemme]] og [[Cogne]] i Italia, Les Rousses i Frankrike, Tallinn i Estland, [[Falun]] i Sverige.

Norske [[Johannes Klæbo]] triumferte i verdscupen for femte gong på åtte år. Edvin Anger frå Sverige og [[Erik Valnes]] frå Noreg vart nummer 2 og 3 i turneringa.

==Individuelt==
{| border=&quot;0&quot; style=&quot;border: 1px solid #999; color:black; background-color:#FFFFFF; text-align:center&quot;
|-align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot;
! Plass !! Utøvar!! Land!! Poeng !! Sigrar
|- align=&quot;center&quot; valign=&quot;top&quot; style=&quot;color:black; background-color:#F7F6A8;&quot;
| 1 ||align=&quot;left&quot;| [[Johannes Klæbo]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 2200 || 13
|- style=&quot;color:black; background-color:#DCE5E5;&quot;
| 2 ||align=left| Edvin Anger || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Sverige|lenke}} || 1731 || 1
|- style=&quot;color:black; background-color:#FFDAB9;&quot;
| 3 || align=left| [[Erik Valnes]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 1530 || 1
|-
| 4 ||align=&quot;left&quot;| [[Federico Pellegrino]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Italia|lenke}} || 1510
|-
| 5 ||align=&quot;left&quot;| [[Harald Østberg Amundsen]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 1439 || 6
|-
| 6 ||align=&quot;left&quot;| [[Simen Krüger]] || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Noreg|lenke}} || 1431 || 1
|-
| 7 ||align=&quot;left&quot;| Hugo Lapalus || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Frankrike|lenke}} || 1388
|-
| 8 ||align=left| Anders Ree || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 1235
|-
| 9 ||align=left| [[Martin Nyenget]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 1154 || 3
|-
| 10 ||align=left| Ben Ogden || align=&quot;left&quot;| {{flagg|USA|lenke}} || 1087
|-
| 11 || align=left| Mika Vermeulen || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Austerrike|lenke}} || 1082
|-
| 12 ||align=left| Friedrich Moch || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Tyskland|lenke}} || 1004
|-
| 13 ||align=left| Mathis Desloges || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Frankrike|lenke}} || 986
|-
| 14 ||align=&quot;left&quot;| Gus Schumacher || align=&quot;left&quot;| {{flagg|USA|lenke}} || 965
|-
| 15 ||align=left| William Poromaa || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Sverige|lenke}} || 958 || 1
|-
| 16 ||align=&quot;left&quot;| [[Iivo Niskanen]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Finland|lenke}} || 924 || 2
|-
| 17 ||align=&quot;left&quot;| [[Pål Golberg]] || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 870 || 1
|-
| 18 ||align=&quot;left&quot;| Iver Tildheim Andersen || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 782 || 1
|-
| 19 ||align=&quot;left&quot;| Lucas Chanavat || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Frankrike|lenke}} || 731
|-
| 20 ||align=&quot;left&quot;| Lauri Vuorinen || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Finland|lenke}} || 720
|-
| 21 ||align=&quot;left&quot;| Even Northug || align=&quot;left&quot; | {{flagg|Noreg|lenke}} || 699
|-
| 22 ||align=&quot;left&quot;| Andrew Musgrave || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Storbritannia|lenke}} || 659
|-
| 23 ||align=&quot;left&quot;| Jan Thomas Jenssen || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Noreg|lenke}} || 627
|-
| 24 ||align=&quot;left&quot;| Arsi Ruuskanen || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Finland|lenke}} || 576
|-
| 25 ||align=left| Michal Novák || align=&quot;left&quot;| {{flagg|Tsjekkia|lenke}} || 555
|}

==Kjelder==
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Skilanglauf-Weltcup 2024/25|Skilanglauf-Weltcup 2024/25]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}},  den 20. oktober 2026.''  
{{refslutt}}

[[Kategori:Nordiske greiner]]
[[Kategori:Verdscupen i langrenn|2025]]
[[Kategori:Sport i 2025]]</text>
      <sha1>igyw9971siyi98xmyfugutugz1u22wt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Verdscupen i langrenn 2026/Menn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>435591</id>
    <revision>
      <id>3679965</id>
      <timestamp>2026-10-20T08:58:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Migne</username>
        <id>2086</id>
      </contributor>
      <comment>Oppretta sida med «'''Verdscupen i langrenn for menn i 2026-sesongen''' omfatta 27 individuelle  tevlingar og 2 vekslingsstafettar. Tevlingane tok til 29. november 2024 og vart avslutta 23. mars 2025. Dei individuelle renna bestod mellom anna av åtte 10 kilometerar, fem 20 km, ei femmil og elleve sprint-tevlingar.   Renna fann stad i Ruka og [[Lahti]] i Finland, Trondheim, Drammen og Oslo i Noreg, [[Davos]] og [[Goms]] i Sveits, Toblach og [[Val di Fiemme]] i Italia, [[Oberhof]] i Tyskl…»</comment>
      <origin>3679965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1014" sha1="ro2526ec0p661z9bnau37fqq5mxv2kt" xml:space="preserve">'''Verdscupen i langrenn for menn i 2026-sesongen''' omfatta 27 individuelle
 tevlingar og 2 vekslingsstafettar. Tevlingane tok til 29. november 2024 og vart avslutta 23. mars 2025. Dei individuelle renna bestod mellom anna av åtte 10 kilometerar, fem 20 km, ei femmil og elleve sprint-tevlingar. 

Renna fann stad i Ruka og [[Lahti]] i Finland, Trondheim, Drammen og Oslo i Noreg, [[Davos]] og [[Goms]] i Sveits, Toblach og [[Val di Fiemme]] i Italia, [[Oberhof]] i Tyskland, [[Falun]] i Sverige og [[Lake Placid]] i USA.

Norske [[Johannes Klæbo]] sigra i verdscupen på ny og sikra seg si sjette topplassering i turneringa over ein periode på ni år. Landsmannen [[Harald Østberg Amundsen]] kom på andreplassen.


==Kjelder==
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Skilanglauf-Weltcup 2025/26|Skilanglauf-Weltcup 2025/26]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}},  den 20. oktober 2026.''  
{{refslutt}}

[[Kategori:Nordiske greiner]]
[[Kategori:Verdscupen i langrenn|2026]]
[[Kategori:Sport i 2026]]</text>
      <sha1>ro2526ec0p661z9bnau37fqq5mxv2kt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3679966</id>
      <parentid>3679965</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T08:58:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Migne</username>
        <id>2086</id>
      </contributor>
      <origin>3679966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1013" sha1="pqrnxr7011cm5mg3h6xnqfe44256ocp" xml:space="preserve">'''Verdscupen i langrenn for menn i 2026-sesongen''' omfatta 27 individuelle tevlingar og 2 vekslingsstafettar. Tevlingane tok til 29. november 2024 og vart avslutta 23. mars 2025. Dei individuelle renna bestod mellom anna av åtte 10 kilometerar, fem 20 km, ei femmil og elleve sprint-tevlingar. 

Renna fann stad i Ruka og [[Lahti]] i Finland, Trondheim, Drammen og Oslo i Noreg, [[Davos]] og [[Goms]] i Sveits, Toblach og [[Val di Fiemme]] i Italia, [[Oberhof]] i Tyskland, [[Falun]] i Sverige og [[Lake Placid]] i USA.

Norske [[Johannes Klæbo]] sigra i verdscupen på ny og sikra seg si sjette topplassering i turneringa over ein periode på ni år. Landsmannen [[Harald Østberg Amundsen]] kom på andreplassen.


==Kjelder==
{{refopning}}
*''Denne artikkelen bygger på «[[:de:Skilanglauf-Weltcup 2025/26|Skilanglauf-Weltcup 2025/26]]» frå {{Wikipedia-utgåve|de}},  den 20. oktober 2026.''  
{{refslutt}}

[[Kategori:Nordiske greiner]]
[[Kategori:Verdscupen i langrenn|2026]]
[[Kategori:Sport i 2026]]</text>
      <sha1>pqrnxr7011cm5mg3h6xnqfe44256ocp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fylkesveg 119 i Hedmark</title>
    <ns>0</ns>
    <id>435592</id>
    <redirect title="Fylkesveg 1816" />
    <revision>
      <id>3679975</id>
      <timestamp>2026-10-20T10:31:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <comment>Ranveig flytte sida [[Fylkesveg 119 i Hedmark]] til [[Fylkesveg 1816]]</comment>
      <origin>3679975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="873mrw0b0ydb2y4tt8glg5sidk1knlg" xml:space="preserve">#OMDIRIGER [[Fylkesveg 1816]]</text>
      <sha1>873mrw0b0ydb2y4tt8glg5sidk1knlg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fylkesveg 235 i Hedmark</title>
    <ns>0</ns>
    <id>435593</id>
    <redirect title="Fylkesveg 1908" />
    <revision>
      <id>3679977</id>
      <timestamp>2026-10-20T10:32:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranveig</username>
        <id>39</id>
      </contributor>
      <comment>Ranveig flytte sida [[Fylkesveg 235 i Hedmark]] til [[Fylkesveg 1908]]</comment>
      <origin>3679977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="9qzixxs4gjrqd5a2b6utljfbtmzlnxj" xml:space="preserve">#OMDIRIGER [[Fylkesveg 1908]]</text>
      <sha1>9qzixxs4gjrqd5a2b6utljfbtmzlnxj</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>