Wikikilden nowikisource https://no.wikisource.org/wiki/Wikikilden:Forside MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Medium Spesial Diskusjon Bruker Brukerdiskusjon Wikikilden Wikikilden-diskusjon Fil Fildiskusjon MediaWiki MediaWiki-diskusjon Mal Maldiskusjon Hjelp Hjelpdiskusjon Kategori Kategoridiskusjon Forfatter Forfatterdiskusjon Side Sidediskusjon Indeks Indeksdiskusjon TimedText TimedText talk Modul Moduldiskusjon Arrangement Arrangementsdiskusjon 10 4070 323829 323517 2026-06-07T00:04:14Z Øystein Tvede 3938 323829 wikitext text/x-wiki <div class="plainlinks"> <!-- Dette er en løpende liste. Sett nyeste tekster øverst, fjern eldste nederst. Legg gjerne også teksten til på Wikikilden:Nye tekster, som er en permanent liste--> {{ny tekst|Løyndommen. Den forunderlege soga om dr. Jekyll og mr. Hyde|Robert Louis Stevenson|1942}} {{ny tekst|Venusstatuen|Prosper Mérimée|1921}} {{ny tekst|Kopisten|Nikolaj Gogol|1884|tittel=Kopisten (Kappen)}} {{ny tekst|Nat. Digte i prosa|Vilhelm Krag|1892}} {{ny tekst|Den forlorne sønns hjemkomst|André Gide|1929}} {{ny tekst|Skildringer og Stemninger fra den yngre Litteratur|Carl Nærup|1897}} {{ny tekst|Novellen. En Novelle|Maurits Hansen|1827}} {{ny tekst|Journalisten og filmstjernen|Øvre Richter Frich|1929}} {{ny tekst|Karl Monks oplevelser|Fredrik Viller|1897}} {{ny tekst|Kor vart det av jola?|Rasmus Løland|1894}} {{ny tekst|Litt om skikk og bruk før og nu|Irma Gram|1929}} {{ny tekst|Gjestebodet|Platon|1939}} {{ny tekst|Nils Kjær Samlede skrifter/5|Nils Kjær|1921|tittel=Bind 5. Epistler og noveller}} {{ny tekst|Betragtninger over filosofiens grundlag|René Descartes|1894}} {{ny tekst|Samlede skrifter (1918–1940)/14|Henrik Wergeland|1924|tittel=Samlede skrifter, IV, 2}} </div> {{midtstilt|'''[[Wikikilden:Nye tekster|Arkiv]]'''}} {{strek|8em|margin-tb=2em|color=#cedff2}} <!-- Utvalgte forsider. Bytt gjerne ut eksemplene fra tid til annen --> <div class="enws-hide-on-mobile"> <gallery heights=200 mode="nolines" class="center"> Muus Blandt Kristiania-Vampyrer.pdf|page=1|link=[[Blandt Kristiania-Vampyrer]]|'''{{forfatterl|Rudolf Muus}}''',{{br}}''[[Blandt Kristiania-Vampyrer]]'', 1918 Conrad Taifun.pdf|page=5|link=[[Taifun]]|'''{{forfatterl|Joseph Conrad}}''',{{br}}''[[Taifun]]'', 1930 Elvestad Aar og dag.pdf|page=5|link=[[Aar og dag]]|'''{{forfatterl|Sven Elvestad}}''',{{br}}''[[Aar og dag]]'', 1913 </gallery> <div style="text-align:center;font-size:83%">[http://no.wikisource.org/w/index.php?title=Mal:Nye_tekster&action=edit rediger]</div></div><noinclude> [[Kategori:Usorterte maler]] </noinclude> 6p6aj4y7uacnqsq3cjwcri07oehhp5a 0 111247 323833 270044 2026-06-07T00:09:56Z Øystein Tvede 3938 323833 wikitext text/x-wiki <pages index="Goethe Hermann og Dorothea.pdf" from=5 to=9 displayed_from=- displayed_to=- header=1 /> {{PD-old}} [[Kategori:Poesi]] [[Kategori:Oversettelser fra tysk]] [[Kategori:Tekster fra 1903]] [[fr:Hermann et Dorothée]] [[Kategori:Høgnorsk]] r5mjafqpyg30uwjdf5usqzg4pm1z0lz 104 138812 323828 323567 2026-06-07T00:00:11Z Øystein Tvede 3938 323828 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>dig skalle utan augo. Huset bar merke av vanrøkt og vyrdløyse. Døri, som korkje hadde klokke eller hamar, var vass-sogi og målingssliti. Ferdafanten larka inn i kråi og kveikte stikkor på rutone, borni leika krambu på troppi, skuleguten hadde prøvt kniven sin på listene, — og nære på ein mannsalder hadde ingen drive bort desse ubedne gjestene eller bøtt det dei hadde brote sundt. Mr. Utterson og venen hans gjekk på hi sida gata. Då dei kom i jambreidd med inngangen, lyfte Mr. Enfield staven sin og peika. «Har du nokosinne kome til å ansa etter den døri?» spurde han; og då venen nikka og svara ja, la han til: «Eg minnest henne i samband med ei sers underleg hending.» «Ja so?» sa Mr. Utterson med eit aldri so lite skifte i mælet, «og kva var det?» {{Flyt bilde | file = Løyndommen 1.jpg | width = 500px | align = center | cap = {{mindre|Mannen trødde roleg og med heile si tyngd på barnekroppen.}} | capalign = | alt = }} «Jau,» svara Mr. Enfield: «Det var ei svart vinternatt. Klokka var på lag tri, eg hadde vore ute einkvan staden og var på heimveg. Det bar gjenom ein lut av byen der det inkje anna var å sjå enn lykter. Eg traska gate opp og gate ned, alle stader lyste lyktene som til fest, endå alle menneske sov og det var so kyrt som i ei kyrkje. På resten gjekk det som det plar gå i sovorne høve: eg tok til å lyda og lyda og lengta etter at ein politikonstabel skulde syna seg. Brått som med eit slag fekk eg auga på to skapningar: den eine ein liten mann som fór<noinclude><references/></noinclude> guf6d0xm4dpfuewhohg7hbs0sh054vv 104 138813 323814 323569 2026-06-06T23:40:29Z Øystein Tvede 3938 323814 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>[[File:Løyndommen 1.jpg|500px|center]] Mannen trødde roleg og med heile si tyngd på barnekroppen.<noinclude><references/></noinclude> 36uyfnosraadq8rxz34rzqyiy0lf229 323827 323814 2026-06-06T23:59:16Z Øystein Tvede 3938 /* Uten tekst */ 323827 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Øystein Tvede" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> abfg9xd7kjifmfb04hxamcb6m40piio 0 138821 323830 323761 2026-06-07T00:07:02Z Øystein Tvede 3938 323830 wikitext text/x-wiki <pages index="Stevenson Løyndommen.pdf" next="[[Løyndommen/01|Soga om døri]]" from=7 to=8 displayed_from=- displayed_to=- header=1 /> {{AuxTOC| * [[Løyndommen/01|Soga om døri]] * [[Løyndommen/02|På leit etter Mr. Hyde]] * [[Løyndommen/03|Dr. Jekyll var heilt roleg.]] * [[Løyndommen/04|Mordet på Garew]] * [[Løyndommen/05|Brevet]] * [[Løyndommen/06|Kva hadde hendt med dr. Lanyon?]] * [[Løyndommen/07|Synet i vindauga]] * [[Løyndommen/08|Siste natti]] * [[Løyndommen/09|Lanyon fortel]] * [[Løyndommen/10|Henry Jekyll skriftar alt]]}} [[Kategori:Oversettelser fra engelsk]] [[Kategori:Romaner]] [[Kategori:Nynorsk]] 0vm9l9hgfpe49q8bzk8f4lja4javown 323831 323830 2026-06-07T00:07:52Z Øystein Tvede 3938 323831 wikitext text/x-wiki <pages index="Stevenson Løyndommen.pdf" next="[[Løyndommen/01|Soga om døri]]" from=7 to=8 displayed_from=- displayed_to=- header=1 /> {{AuxTOC| * [[Løyndommen/01|Soga om døri]] * [[Løyndommen/02|På leit etter Mr. Hyde]] * [[Løyndommen/03|Dr. Jekyll var heilt roleg.]] * [[Løyndommen/04|Mordet på Garew]] * [[Løyndommen/05|Brevet]] * [[Løyndommen/06|Kva hadde hendt med dr. Lanyon?]] * [[Løyndommen/07|Synet i vindauga]] * [[Løyndommen/08|Siste natti]] * [[Løyndommen/09|Lanyon fortel]] * [[Løyndommen/10|Henry Jekyll skriftar alt]]}} [[Kategori:Oversettelser fra engelsk]] [[Kategori:Romaner]] [[Kategori:Høgnorsk]] pixfz79rtt0sg02l11mr3yf2w702euj 104 138845 323815 323623 2026-06-06T23:42:47Z Øystein Tvede 3938 323815 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>[[File:Løyndommen 2.jpg|500px|center]] Mr. Hyde var olm som ein stut og deiste den andre i gata.<noinclude><references/></noinclude> cov05e1f4djocbqxolcsy95kqwjoa7r 323825 323815 2026-06-06T23:57:59Z Øystein Tvede 3938 /* Uten tekst */ 323825 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Øystein Tvede" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> abfg9xd7kjifmfb04hxamcb6m40piio 104 138846 323826 323751 2026-06-06T23:58:14Z Øystein Tvede 3938 323826 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>kunde høyra kor det brotna og brast i beini. Gjenta vart so avskræmd av alt ho såg og høyrde, at ho seig i uvit. {{Flyt bilde | file = Løyndommen 2.jpg | width = 500px | align = center | cap = {{mindre|Mr. Hyde var olm som ein stut og deiste den andre i gata.}} | capalign = | alt = }} Klokka var to då ho kråna til att og fekk fatt i politiet. Drapsmannen hadde longo fare sin kos; men offeret hans låg att midt i gata, tilreidt so det var ikkje til å tru. Kjeppen som illgjerningsmannen hadde bruka, hadde brotna tvert av, endå han var av eit sjeldsynt og sterkt treslag, og dertil av finaste âl. Den eine beten fann dei att i rennesteinen; han var oppskaven som ei tust. Den andre hadde nok drapsmannen teke med seg. På den drepne fann dei ein pung og ei gullklokke, men ingi papir, utan ein attklistra konvolutt med frimerke på. Truleg hadde han vore på veg til posten. Brevet var påskrive med namn og tilskrift til Mr. Utterson. Dette brevet vart bore fram for advokaten før han var or sengi komen. Og han hadde ikkje før sét det og høyrt kva som hadde hendt, før han sette opp eit langt og høgtidsamt andlet. «Eg vil ikkje segja noko før eg har sét liket,» sa han. «Dette kan vera svært alvorleg. Ver gild og venta til eg har fått kledi på meg.» Han fekk frukosten i seg i ei bråvende og køyrde so til politistasjonen; dit hadde dei bore liket. På timen han kom inn i romet, nikka han. «Ja,» sa han, «eg kjenner han. So syrgjeleg<noinclude><references/></noinclude> ds3g3isw8gx61e1ip4ne7rnsvh385q0 104 138871 323816 323652 2026-06-06T23:43:53Z Øystein Tvede 3938 323816 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>[[File:Løyndommen 3.jpg|500px|center]] «Mr. Utterson, det er noko gåle på ferde.»<noinclude><references/></noinclude> 1sr5m03w67x44bgl9qaksgxze9gdfic 323823 323816 2026-06-06T23:56:38Z Øystein Tvede 3938 /* Uten tekst */ 323823 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Øystein Tvede" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> abfg9xd7kjifmfb04hxamcb6m40piio 104 138872 323824 323653 2026-06-06T23:56:57Z Øystein Tvede 3938 323824 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>var spurd om; «og no står eg ikkje i det lenger.» {{Flyt bilde | file = Løyndommen 3.jpg | width = 500px | align = center | cap = {{mindre|«Mr. Utterson, det er noko gåle på ferde.»}} | capalign = | alt = }} Det var audsynt at mannen meinte det han sa. Han var lite attkjennande i andletet. Berre ein einaste gong såg han advokaten i augo, og det var då han fyrste gongen sa at han var redd. Og no sat han og nidstirde inn i ei krå, med glaset på kneet; han hadde ikkje smaka på vinen. «Eg står ikkje i det lenger,» tok han opp att. «Høyr no,» sa advokaten, «eg ser greitt at det er eitkvart som tyngjer Dykk; eg skjønar det er noko alvorleg på ferde. Tak Dykk no på tak og fortel meg kva det er.» «Eg trur det har hendt eit skjemdarverk,» sa Poole håst. «Eit skjemdarverk?» tok advokaten i, forskræmd, og det var ikkje radt fritt han var eit grand arg på same tid. «Kva slag skjemdarverk? Kva meiner De, mann?» «Eg vågar ikkje segja det,» var svaret. «Men vil De fylgja med meg, so kan De sjå sjølv.» Mr. Utterson svara ikkje på annan måte enn at han reiste seg og fann fram hatten sin og den digre frakken. Men han vart forundra då han såg kor Poole blidkast i andletet. Og endå meir furdast han på at hin gjekk frå vinen sin usmaka. Det var ein stormande og kald marskveld,<noinclude><references/></noinclude> qh1i87sats8ux74zrolot5ef8mojp3p 104 138894 323783 323685 2026-06-06T18:17:38Z Øystein Tvede 3938 323783 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>stein. Og då Utterson såg det sundkreista medisinglaset i handi hans og kjende den kjøvande lufti i romet, visste han i same stundi at han hadde ein sjølvmordar liggjande framfyre seg. «Me kjem for seint,» sa han ålvorsamt, «både til å berga og til å refsa. Hyde er komen dit han skal, og det står berre att for oss å finna lekamen til husbonden Dykkar.» Disseksjonssalen fylte mest heile fyrste høgdi i bygningen, og fekk ljoset inn ovantil. I eine enden av andre høgdi låg stova. Ho vende inn mot gardsromet. Frå salen og ut til døri i sidegata gjekk ein gang, og med ei serskild tropp stod stova òg i samband med denne døri. Elles var der nokre myrke kammers og ein stor kjellar. Dei to karane gjekk gjenom alle romi. Det trongst berre eit augnekast på kvar stad; for alle rom var tome. Og tome og stengde hadde dei stått lenge; for dumba gauv, berre dei opna ei dør. Einast i kjellaren låg det i dungevis med skrap og skrot, størsteparten sovore som fyremannen til Jekyll hadde late etter seg. Men her òg skjøna dei med ein gong at dei turvte ikkje bry seg med å leita; for med same dei opna døri, sprengde dei eit tett klede av kingelvev, som visseleg hadde hange til fyreheng i mange år. Ingen stad var det far å finna etter Henry Jekyll, levande eller livlaus.<noinclude><references/></noinclude> 29zoga0flu57uaocepcpdq4fe65ygz0 104 138895 323784 323686 2026-06-06T18:19:42Z Øystein Tvede 3938 323784 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude> Poole kakka med hælen på golvhellone i gangen. «Han må liggja nedgraven her,» sa han, medan han lydde etter låten. «Eller kan han ha rømt?» sa Utterson, han snudde seg og granska døri ut til sidegata. Ho var læst. Men på hella attmed låg lykelen; han var alt rustflekkut. «Han vitnar just ikkje om mykje bruk,» sa advokaten. «Mykje bruk!» hermde Poole. «Ser De ikkje at han er broten, liksom einkvan skulde ha trakka på han?» «Jau,» heldt Utterson fram, «men han er rusta i bresten òg.» Dei stirde på einannan, og båe såg like forstøkte ut. «Dette er meir enn eg skjønar, Poole,» sa advokaten. «Lat oss gå opp att i stova.» Dei gjekk opp troppi i togn, og tagde gjorde dei medan dei røkte etter alt som i romet var. Berre no og då kasta dei eit ottefullt auga bort på den daude lekamen. På eit bord kunde dei sjå merke etter kjemisk arbeid; ymse emne låg fint oppvegne på glasskåler, og alt vitna om at den usæle mannen hadde vorte hindra og heft midt i arbeidet sitt. «Dette er nett same slaget som eg alltid laut kjøpa til han,» sa Poole, og i same stundi koka kjelen over so det æste og rauk. Soleis laut dei bort til peisen. Tett opp til varmen stod ein makleg stol, og på bordet attmed var alt<noinclude><references/></noinclude> klclcgho0yl202cb8an42kcx4hac2ym 104 138896 323785 323687 2026-06-06T18:26:57Z Øystein Tvede 3938 323785 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>ferdiglaga til te; til og med sukkeret var kome i koppen. På ei hylle stod nokre bøker; på tebordet låg ei bok uppslegi, og Utterson vart ikkje lite forundra då han såg det var eit gudeleg verk, som Jekyll tidt og trottug hadde tala om med stor vyrdsemd. Og endå meir måtte han furdast då han såg at Jekyll hadde skrive ei mengd med hædande merknader i margen. Medan dei heldt på med å saumfara alt som fanst i romet, kom dei òg til den store svingspegelen. Mest utan å varast kom dei til å sjå inn i han, og dei vart fylte av ein fælsleg otte. Det var ikkje so at dei såg noko som var avstyggeleg. For spegelen stod soleis snudd at dei såg ikkje anna enn atterskinet av elden som leika seg på golvet og sende glinsande tungor oppetter dei blanke skapdørene. Det var alt dei såg, attåt sine eigne forskræmde andlet. «Den spegelen har sét mange forunderlege ting,» kviskra Poole. «Og like vel ingen ting meir forunderleg enn seg sjølv,» skøytte advokaten i, med same slag mæle. «For kva vilde Jekyll» — han stokk av sine eigne ord og tankar, men kom seg snøgt til hektar att: «Kva mun Jekyll ha vilja med han?» sa han. «De kan so segja,» svara Poole Dinæst vende dei seg mot arbeidsbordet<noinclude><references/></noinclude> t80h5llbbmw9rqn5wq9jxtyj5if6sp0 104 138897 323786 323688 2026-06-06T18:29:16Z Øystein Tvede 3938 323786 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>Midt millom alle brev og papir som var samanlagde med stor omhug, låg ein stor konvolutt, påskriven med namnet til Mr. Utterson. Det var dokteren sjølv som hadde skrive på. Advokaten opna konvolutten, og mange serskilde brev fall ut. Det fyrste var eit testament, forma med same forunderlege vendingane som det Utterson hadde sendt attende seks månader sidan. Det skulde vera eit testament dersom Jekyll døydde, men ei gåve dersom han kom bort. Men der namnet Edvard Hyde før hadde stått, stod det no å lesa Gabriel Jon Utterson. Han var so forbina at han fann ikkje ord for seg. Fyrst såg han på Poole, so på brevet att, og so på den daude brotsmannen som låg strak på golvkledet. «Dette går radt rundt for meg,» sa han. «Heile denne tidi har han vore einveldig i dette romet. Han hadde ingen grunn til å lika meg. Han må ha vorte rasande då han såg sitt eige namn stroke og mitt sett inn i staden. Og like vel har han ikkje gjort ende på dette dokumentet.» Han treiv eit av dei andre brevi. Det var stutt, og skrive med dokteren si handskrift. Og det var dagsett. «Å nei men Poole!» skreik advokaten, «han har vore her i dag, og i levande live. Han kan ikkje ha vorte teken av dage på so stutt ei stund. Han er enno i live. Han må ha rømt! Men kvifor har han so rømt?<noinclude><references/></noinclude> smqnre0mqj1r5rczun34027afdj2m97 104 138901 323787 323695 2026-06-06T20:13:31Z Øystein Tvede 3938 323787 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>alt er på deg å lita,» — so skulde eg når som helst ha ofra både liv og lukke for å hjelpa deg. Lanyon, livet mitt, æra mi, vitet mitt, alt er no på deg å lita. Svik du meg i kveld, er det ute med meg. Etter dette trur du kan henda at eg er åt å beda deg om noko som er ærelaust. Du får sjølv døma. Eg vil at du set til sides alle andre avtalor og gjeremål i kveld, om du so skulde vera kalla til sjukesengi åt sjølvaste kongen. Du leiger deg skyss, so sant vogni di ikkje står reide. Tak so dette brevet med til rettleiding og køyr strakaste vegen til huset mitt. Poole, overtenaren min, har fått sine pålegg. Han står og ventar på deg attmed inngangen, saman med ein låssmed. So bryt de døri til stova mi med makt. Du går inn åleine, opnar skåpet lengst til vinstre, og bryt sund låsen dersom det er stengt. Drag so ut fjerde skuffa ovantil, eller tridje nedantil (det vert ytt som bytt); men sjå vel til at det som er i skuffa, ikkje vert skipla. Eg er levande redd at eg ikkje skal kunna setja deg på rett veg, ørsken og uklår som eg er. Men jamvel om eg tek i mist, kan du kjenna den rette skuffa på innhaldet: eit grand pulver, ei liti medisinflaske og eit skrivehefte. Denne skuffa bed eg deg taka med attende til Cavendisch Square, nett soleis som ho står. Dette er fyrste hjelpi eg bed deg om.<noinclude><references/></noinclude> 4ca39egwudatcrp93tml0mc0lcysa5y 104 138909 323788 323704 2026-06-06T20:38:11Z Øystein Tvede 3938 323788 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>min i uvisse lenger, og kan henda gjorde mi eigi nyfikne òg noko til å møykja meg. «Der er ho,» sa eg, og peika på skuffa. Ho låg attom bordet, og det var enno eit papir kring henne. Han tok eit renn bortåt, men stogga brått att, og la handi på hjarta. Kjakane hans arbeidde, so eg høyrde kor det skar og skrapa i tennene hans. Og andletet hans var so skræmeleg å sjå, at eg ottast både vit og liv stod på spel. «Roa Dykk!» sa eg. Han snudde seg mot meg med ein djevelsk smil. So tok han ei avgjerd i ørvæne, og reiv papiret av. Då han såg kva som var inni, svinga han over i slik ei styrlaus glede, at eg sat som nòmen. «Har De eit glas med gradmål på?» spurde han, og no var han heilt og fullt herre over mælet sitt. Eg laut taka meg på tak for å koma opp or stolen og gjeva han det han bad om. Han takka meg med nikk og smil; mælte so opp nokre dropar av den raude væska, og hadde ørlite pulver opp i. Blandingi var fyrstundes raud på lét, men etter kvart som saltkorni løyste seg opp, ljosna ho; samstundes byrja ho sjoda so ein kunde høyra det tydeleg, og det steig opp eit fint gov. Brått stogga det å brusa, og i same stundi vart blandingi blod-<noinclude><references/></noinclude> 50sgneyydvhf1ev4wmp2pnc73ukggvd 104 138911 323817 323706 2026-06-06T23:45:14Z Øystein Tvede 3938 323817 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>[[File:Løyndommen 4.jpg|500px|center]] Der, beint for augo mine, stod Henry Jekyll.<noinclude><references/></noinclude> h33po5f3lem1whz97pct5o3wfyb8qcf 323821 323817 2026-06-06T23:55:19Z Øystein Tvede 3938 /* Uten tekst */ 323821 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Øystein Tvede" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> abfg9xd7kjifmfb04hxamcb6m40piio 104 138912 323822 323707 2026-06-06T23:55:34Z Øystein Tvede 3938 323822 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>på meg før eg ser løysingi på denne løyndomen.» {{Flyt bilde | file = Løyndommen 4.jpg | width = 500px | align = center | cap = {{mindre|Der, beint for augo mine, stod Henry Jekyll.}} | capalign = | alt = }} «Godt og vel,» svara gjesten min. «Lanyon, De hugsar vel på lovnaden Dykkar: at det som heretter hender, er berre millom Dykk og meg? Og no, — De som ikkje har havt tankar for anna enn sovore som auga har sét og handi har kjent, De som har nekta å tru på at det finst hjelperåder som kan skapa om grunnhåtten i menneskja, De som har havt Dykkar eigne overmenner til narr, — skode no her!» Han lyfte glaset til munnen og drakk ut i eitt drag. So sette han i eit skrik, han sjangla og skjaga, klora seg fast i bordet og nidheldt, stirde fram fyre seg med vassfulle augo og gapande munn. Medan eg stod der og såg på han, tykte eg han tok til å skifta ham. Det var liksom han byrja svella, brått vart andletet hans svart, og kroppen hans syntest missa både bein og leder. I næste blinken var eg borte ved hin veggen, og lyfte armen til vern mot den ufyselege vanskapningen. Eg var frå meg av redsle. «Å Herre Gud, å Herre Gud!» skreik eg opp att og opp att. For der, beint for augo mine, stod han, Henry Jekyll, bleik og bivrande, veik og vinglande, og trivla fyre seg med hendene, som eit menneske oppvekt or gravi.<noinclude><references/></noinclude> n4jyeeo0iai5k9kj6ebdowc8ln0k0r7 104 138916 323789 323713 2026-06-06T21:35:35Z Øystein Tvede 3938 323789 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>lever sitt eige liv. Granskingane mine bar berre ein veg, utan eit einaste avvik. Og det var rimeleg, soleis som mi natur var. Det var på det moralske omkvervet eg lærde å kjenna tvihåtten i menneskja. Og det var med sjølvgransking. Eg skjøna og kjende at hugen min var fylt av noko godt og noko vondt; og alt lenge før eg hadde kome nokon veg med den vitskaplege granskingi mi, gjekk eg med ein ljos og glad draum om at det måtte vera råd å skilja desse to hugdragi heilt frå einannan. Dersom det let seg gjera, kunde livet verta fritt for all tyngsle og tærande sorg. Ukjura kunde gå sin kos, fri for anger og atterhald hjå tvillingen sin, den gode og rettvise. {{sp|Ha|n}} kunde òg stemna fri og frank mot sine høge mål, og gjera alt det gode som han fann glede i, utan å verta hindra og heft av vondebror sin. Det var den store ulukka og vanlagnaden for menneskja at desse to var hurpa i hop soleis, at dei aldri kunde halda opp med å stridast og kivast. Korleis kunde det lata seg gjera å skilja dei? Det var det store spursmålet. {{sp|S|o}} langt kom eg berre med gruning og tenkjing. Men so tok eg til å draga meg til nyttes dei røynslone som eg hausta i det vitskaplege arbeidet mitt. Og det leid ikkje lenge før eg såg det klårare enn nokon annan enno har sét det, at den menneskjelege lekamen ikkje<noinclude><references/></noinclude> gdmadm0389cidldulkahb0fyz94rt4x 104 138918 323790 323715 2026-06-06T21:40:16Z Øystein Tvede 3938 323790 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>livsgneisten. Men til slutt vart freistingi for hard; giren etter å sjå dette underet jaga all otte og angest på dør. Eg hadde longo laga væska ferdig. Det stod berre att å ha opp i eit pulver som eg visste eg måtte ha, men som var vandt å få tak i. Det lukkast på resten i eit stort apotek, og eg kjøpte straks ein heil slump. Og so kom den usæle kvelden: eg mengde pulveret i væska, skoda på brusingi og sjodingi i glaset, og då drykken hadde dovna, manna eg meg opp so eg vart heit og tømde trolldrykken i meg. Ei forfælande pine fylgde etter. Det knast og knaka i beini, det svimra og sveiv for augo, og eg tærdest av ein hugverk som ikkje kunde vore fælare om eg skulde døy. Men so stilna pinsleflaga brått av, og eg kråna til att som etter ein tung sjukdom. Eg kjende noko forunderleg i hugen, noko unemnande nytt; og for di det var so nytt, kjendest det reint utruleg ljuvt og yndefullt. Eg kjende meg yngre, lettare og lukkelegare. Og eg vardest at eg hadde vorte vyrdlaus og villstyren, tanken min fløymde over av alle slag hugskot og innfall. Eg kjende meg fri og übunden, men ikkje skuldlaus. Frå fyrste andedraget som eg drog i dette nye livet, visste eg at eg hadde vorte ti gonger låkare, og var seld som ein slave til det vonde i sjeli mi. Og denne tanken gjorde meg glad og oppglødd, liksom eg skulde ha<noinclude><references/></noinclude> j1r1zkhdazlordm6y1hr6uw1sj5ogtu 323791 323790 2026-06-06T21:41:45Z Øystein Tvede 3938 323791 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>livsgneisten. Men til slutt vart freistingi for hard; giren etter å sjå dette underet jaga all otte og angest på dør. Eg hadde longo laga væska ferdig. Det stod berre att å ha opp i eit pulver som eg visste eg måtte ha, men som var vandt å få tak i. Det lukkast på resten i eit stort apotek, og eg kjøpte straks ein heil slump. Og so kom den usæle kvelden: eg mengde pulveret i væska, skoda på brusingi og sjodingi i glaset, og då drykken hadde dovna, manna eg meg opp so eg vart heit og tømde trolldrykken i meg. Ei forfælande pine fylgde etter. Det knast og knaka i beini, det svimra og sveiv for augo, og eg tærdest av ein hugverk som ikkje kunde vore fælare om eg skulde døy. Men so stilna pinsleflaga brått av, og eg kråna til att som etter ein tung sjukdom. Eg kjende noko forunderleg i hugen, noko unemnande nytt; og for di det var so nytt, kjendest det reint utruleg ljuvt og yndefullt. Eg kjende meg yngre, lettare og lukkelegare. Og eg vardest at eg hadde vorte vyrdlaus og villstyren, tanken min fløymde over av alle slag hugskot og innfall. Eg kjende meg fri og ubunden, men ikkje skuldlaus. Frå fyrste andedraget som eg drog i dette nye livet, visste eg at eg hadde vorte ti gonger låkare, og var seld som ein slave til det vonde i sjeli mi. Og denne tanken gjorde meg glad og oppglødd, liksom eg skulde ha<noinclude><references/></noinclude> ijv2ipqsl85jqhies4kisb3y414uc6v 104 138919 323792 323716 2026-06-06T21:43:47Z Øystein Tvede 3938 323792 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>drukke vin. Eg strekte ut armane i frygd og fagnad for dei sæle kjenslone. Men i same stundi vart eg var at eg hadde vorte liten og vesal på vokster. I den tidi hadde eg ingen spegel på romet mitt, Den som står attmed meg no eg sit her og skriv, fekk eg sett inn sidan, so eg kunde sjå desse hamskifti. — Det var midt på skiftet millom natt og dag, og eg visste at alle dei andre i huset låg i djupaste svevn. Heit og ør som eg var i den nye voni og sigersgleda, sette eg meg fyre å våga meg so langt som til soveromet mitt i den nye hamen min. Medan eg gjekk gjenom gardsromet, tykte eg stjernone såg på meg og undrast; i alle dei tallause nettene dei hadde vakt og vakta, hadde dei vel enno ikkje sét ein sovoren skapning. Eg smaug gjenom gangane, eg var framand i mitt eige hus. Og då eg kom inn i romet mitt, såg eg Edvard Hyde for fyrste gong. Det som heretter hende, lyt eg leggja fram reint teoretisk. For eg kan ikkje segja med visse korleis det gjekk fyre seg; eg fortel det soleis som eg held det mest rimeleg. No eg var omskapt, soleis at den vonde håtten var einveldig i meg, var lekamen min ikkje nåme nær so ferdig og fullkomen som han hadde vore so lenge det gode rådde romet i hugen min. Det var atter eit prov på at livet mitt for aller største parten hadde vore ærleg strev<noinclude><references/></noinclude> mdt9yfb9evfs1euvzpbqgd0n4lsqax7 104 138920 323793 323717 2026-06-06T21:46:22Z Øystein Tvede 3938 323793 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>etter sømd og dygd, soleis at det vonde i meg ikkje hadde fått vilkår til å veksa og trivast. Det trur eg var årsaki til at Edvard Hyde var so mykje mindre, veikare og yngre å sjå til enn Henry Jekyll. Og liksom det stråla av godt frå åsyni til den eine, soleis var det ikkje råd å finna anna enn stygt og vondt i andletet til hin. Men ikkje berre andletsbragdi var ljot; den vonde håtten hadde skjemt og van skapt heile lekamen. Og like vel kjende eg meg heller tildregen enn fråstøytt då eg såg dette skræmelege biletet i spegelen. Det var då {{sp|e|g}}, dette dg. Det syntest naturleg og menneskje leg. Sjølv tykte eg at den nye lekamen min var sers greiskoren og heilrend, og at han spegla av sjeli mi på ein klårare måte enn den ufull komne og samansette hamen som eg til dessa hadde vore van til å kalla min. Og denne tokken var tvillaust rett, so til. Eg har lagt merke til at når eg har vore i likendet til Edvard Hyde, har ingen kome meg nær utan synberr uro og otte. Dette trur eg er soleis av di alle menneske, soleis som dei ter seg for augo våre, er mengde i hop av godt og vondt. Men Edvard Hyde er {{sp|berr|e}} vond, og han er den einaste som er det. Berre ein augneblink stogga eg framfor spegelen. Det næste og største eksperimentet stod att. Det galdt å få greie på om eg hadde mist det opphavlege likendet mitt for godt,<noinclude><references/></noinclude> 2937x6p1dnwiyp2nvwfj3128puyk9g9 323794 323793 2026-06-06T21:47:08Z Øystein Tvede 3938 323794 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>etter sømd og dygd, soleis at det vonde i meg ikkje hadde fått vilkår til å veksa og trivast. Det trur eg var årsaki til at Edvard Hyde var so mykje mindre, veikare og yngre å sjå til enn Henry Jekyll. Og liksom det stråla av godt frå åsyni til den eine, soleis var det ikkje råd å finna anna enn stygt og vondt i andletet til hin. Men ikkje berre andletsbragdi var ljot; den vonde håtten hadde skjemt og vanskapt heile lekamen. Og like vel kjende eg meg heller tildregen enn fråstøytt då eg såg dette skræmelege biletet i spegelen. Det var då {{sp|e|g}}, dette dg. Det syntest naturleg og menneskje leg. Sjølv tykte eg at den nye lekamen min var sers greiskoren og heilrend, og at han spegla av sjeli mi på ein klårare måte enn den ufull komne og samansette hamen som eg til dessa hadde vore van til å kalla min. Og denne tokken var tvillaust rett, so til. Eg har lagt merke til at når eg har vore i likendet til Edvard Hyde, har ingen kome meg nær utan synberr uro og otte. Dette trur eg er soleis av di alle menneske, soleis som dei ter seg for augo våre, er mengde i hop av godt og vondt. Men Edvard Hyde er {{sp|berr|e}} vond, og han er den einaste som er det. Berre ein augneblink stogga eg framfor spegelen. Det næste og største eksperimentet stod att. Det galdt å få greie på om eg hadde mist det opphavlege likendet mitt for godt,<noinclude><references/></noinclude> tkmw348cfzuu03vz3cwwfdu78ckjut0 323795 323794 2026-06-06T21:47:36Z Øystein Tvede 3938 323795 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>etter sømd og dygd, soleis at det vonde i meg ikkje hadde fått vilkår til å veksa og trivast. Det trur eg var årsaki til at Edvard Hyde var so mykje mindre, veikare og yngre å sjå til enn Henry Jekyll. Og liksom det stråla av godt frå åsyni til den eine, soleis var det ikkje råd å finna anna enn stygt og vondt i andletet til hin. Men ikkje berre andletsbragdi var ljot; den vonde håtten hadde skjemt og vanskapt heile lekamen. Og like vel kjende eg meg heller tildregen enn fråstøytt då eg såg dette skræmelege biletet i spegelen. Det var då {{sp|e|g}}, dette òg. Det syntest naturleg og menneskje leg. Sjølv tykte eg at den nye lekamen min var sers greiskoren og heilrend, og at han spegla av sjeli mi på ein klårare måte enn den ufull komne og samansette hamen som eg til dessa hadde vore van til å kalla min. Og denne tokken var tvillaust rett, so til. Eg har lagt merke til at når eg har vore i likendet til Edvard Hyde, har ingen kome meg nær utan synberr uro og otte. Dette trur eg er soleis av di alle menneske, soleis som dei ter seg for augo våre, er mengde i hop av godt og vondt. Men Edvard Hyde er {{sp|berr|e}} vond, og han er den einaste som er det. Berre ein augneblink stogga eg framfor spegelen. Det næste og største eksperimentet stod att. Det galdt å få greie på om eg hadde mist det opphavlege likendet mitt for godt,<noinclude><references/></noinclude> 1pi7y1xdhji678f4qweme1haolvgm5n 323796 323795 2026-06-06T21:48:02Z Øystein Tvede 3938 323796 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>etter sømd og dygd, soleis at det vonde i meg ikkje hadde fått vilkår til å veksa og trivast. Det trur eg var årsaki til at Edvard Hyde var so mykje mindre, veikare og yngre å sjå til enn Henry Jekyll. Og liksom det stråla av godt frå åsyni til den eine, soleis var det ikkje råd å finna anna enn stygt og vondt i andletet til hin. Men ikkje berre andletsbragdi var ljot; den vonde håtten hadde skjemt og vanskapt heile lekamen. Og like vel kjende eg meg heller tildregen enn fråstøytt då eg såg dette skræmelege biletet i spegelen. Det var då {{sp|e|g}}, dette òg. Det syntest naturleg og menneskjeleg. Sjølv tykte eg at den nye lekamen min var sers greiskoren og heilrend, og at han spegla av sjeli mi på ein klårare måte enn den ufullkomne og samansette hamen som eg til dessa hadde vore van til å kalla min. Og denne tokken var tvillaust rett, so til. Eg har lagt merke til at når eg har vore i likendet til Edvard Hyde, har ingen kome meg nær utan synberr uro og otte. Dette trur eg er soleis av di alle menneske, soleis som dei ter seg for augo våre, er mengde i hop av godt og vondt. Men Edvard Hyde er {{sp|berr|e}} vond, og han er den einaste som er det. Berre ein augneblink stogga eg framfor spegelen. Det næste og største eksperimentet stod att. Det galdt å få greie på om eg hadde mist det opphavlege likendet mitt for godt,<noinclude><references/></noinclude> 5yqhlddf9yaq8isenalcm4r8iz0bc8c 104 138921 323797 323718 2026-06-06T21:52:02Z Øystein Tvede 3938 323797 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>so eg måtte røma fyre dag frå eit hus som ikkje lenger var mitt. Eg skunda meg attende til romet mitt, bryggja drykken å nyo, og drakk. Atter laut eg igjenom den fælslege ørskeridi, men rådde til slutt or, og då var eg Henry Jekyll å nyo, i hold og hug. Den natti kom eg til det lagnadstunge vegaskilet. Dersom eg hadde arbeidt meg fram til denne oppdagingi og våga denne freistnaden med ein vyrkare og reinare hug og eit høgre og gudelegare mål, so hadde endelykti visseleg vorte annleis, og dei fæle raude- og fødselsridene hadde gjort meg til ein engel i staden for til ein djevel. Drykken hadde ikkje kraft til å skilja noko ifrå og gjera ende på det. Han skapte meg korkje til gud eller djevel for godt og alltid; han berre sprengde opp dørene i den borgi som sjeli mi var innlæst i, soleis at håtten min strøymde fritt fram, liksom fangane i Filippi. Då eg tok drykken, var ikkje hugen min vidare vyrk; men dei vonde kreftene var vakne i meg, og eldende snøgge til å triva høvet. Og skapningen som kom fram, var Edvard Hyde. Soleis var eg no eit dobbelt menneske, både i ham og hått. I det eine tilværet var eg heilt ut vond; i det andre var eg framleides den gamle Henry Jekyll, som var både god og vond, og som eg longo hadde gjeve opp trui på. For han kunde ikkje verta annleis eller betre. Når alt var i<noinclude><references/></noinclude> kz7k4h4b9h0ziz2d322on7xsyog6zoo 104 138922 323798 323719 2026-06-06T21:54:02Z Øystein Tvede 3938 323798 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>hop lagt, bar soleis dette omskiftet eit steg ned. Enno på den tidi hadde eg ikkje vunne over mothugen min mot det keisame livet til ein vitskapsmann. Eg hadde lyst til å vera glad og fjåg stundom. Men jamvel om eg brukar dei aller veikaste ord, so må eg segja at dette gladværet mitt var alt anna enn sømeleg. For kvar dag som gjekk, vart eg meir og meir nedtyngd av mishøvet i livet mitt. For eg var ein vidspurd og velgjeten mann, og no tok alderdomen til å siga på meg. Sovorne tankar var det som gjorde meg til træl under den nye makti eg hadde vunne fram til. Eg trong berre tøma drykken i meg, og hiva den kjende professor-hamen av meg med eit einaste kast, og stod då i likjendet til Edvard Hyde. Det gjekk som å skifta skjorte. Og eg sette i verk rådgjerder med den djupaste omhug. Eg reidde inn det huset i Soho, der politiet kom på faret etter Hyde; og til å styra huset fekk eg fatt i eit menneske som eg visste var samvitslaust og kunde halda kjeft. På den andre sida fortalde eg tenarane mine om ein Mr. Hyde og korleis han såg ut; og eg sa til dei at han skulde njota full fridom og ha fullstendig rådvelde i heimen min. Ja, eg tedde meg jamvel fram og gjorde meg kjend for dei i hamen til Edvard Hyde, so det ikkje skulde verta høve til mistyding. Dinæst sette eg opp<noinclude><references/></noinclude> cgv2ld4kad8mit0ysd1i0eqdwgucszd 104 138924 323799 323721 2026-06-06T21:59:01Z Øystein Tvede 3938 323799 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>gir kvar gong eg var i hamen til Edvard Hyde, var, som eg før har sagt, usømeleg. Eg har ikkje hug til å bruka sterkare ord. Men eg lyt nok likevel gå ved at Edvard Hyde snart vart bortimot djevelsk i ugjerningane sine. Når eg vart meg sjølv att, laut eg ofte beint fram furdast på kor fælsleg eg kunde fara fram i det andre tilværet mitt. Denne bror min — om eg so kan kalla han — som eg skapte av mi eigi sjel og min eigen kropp, og sende ut til å njota gledone sine, var ein inngrodd fark og kjeltring. Alt hans yrke og all hans hug meda berre på seg og sitt. Med dyrisk gir kunde han njota alle slag pinsle og naud som han fekk andre menneske inn i. Hard og nådelaus var han, som han skulde vore støypt av stein. Henry Jekyll kunde stundom stivna av fælske når han tenkte på brotsferdene til Edvard Hyde. Men landsens lover råka han ikkje, nei, ikkje eingong hans eige samvit. For når det kom til stykket, so var det Hyde, og einast Hyde, som var den skuldige. Jekyll var den same. Han vakna opp att med sine gode eigenskapar, uskadd å sjå til. Ja, so langt det var råd, pla han jamvel skunda seg til å gjera godt att det galne som Hyde hadde valda. Soleis sov samvitet hans. Eg er ikkje meint på å gå nøgnare inn på dei skarveferdene som eg soleis var vitne til. (For eg kan ikkje eingong {{sp|n|o}} få meg til ågå<noinclude><references/></noinclude> faji2whgbyucpx0uw8upf1pvp7zxvn0 323800 323799 2026-06-06T22:02:09Z Øystein Tvede 3938 323800 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>gir kvar gong eg var i hamen til Edvard Hyde, var, som eg før har sagt, usømeleg. Eg har ikkje hug til å bruka sterkare ord. Men eg lyt nok likevel gå ved at Edvard Hyde snart vart bortimot djevelsk i ugjerningane sine. Når eg vart meg sjølv att, laut eg ofte beint fram furdast på kor fælsleg eg kunde fara fram i det andre tilværet mitt. Denne bror min — om eg so kan kalla han — som eg skapte av mi eigi sjel og min eigen kropp, og sende ut til å njota gledone sine, var ein inngrodd fark og kjeltring. Alt hans yrke og all hans hug meda berre på seg og sitt. Med dyrisk gir kunde han njota alle slag pinsle og naud som han fekk andre menneske inn i. Hard og nådelaus var han, som han skulde vore støypt av stein. Henry Jekyll kunde stundom stivna av fælske når han tenkte på brotsferdene til Edvard Hyde. Men landsens lover råka han ikkje, nei, ikkje eingong hans eige samvit. For når det kom til stykket, so var det Hyde, og einast Hyde, som var den skuldige. Jekyll var den same. Han vakna opp att med sine gode eigenskapar, uskadd å sjå til. Ja, so langt det var råd, pla han jamvel skunda seg til å gjera godt att det galne som Hyde hadde valda. Soleis sov samvitet hans. Eg er ikkje meint på å gå nøgnare inn på dei skarveferdene som eg soleis var vitne til. (For eg kan ikkje eingong {{sp|n|o}} få meg til å gå<noinclude><references/></noinclude> 0oy717rrzh4siknaw7ejxd96udynfm6 104 138925 323801 323722 2026-06-06T22:06:10Z Øystein Tvede 3938 323801 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>ved at {{sp|e|g}} var skuldig i dei). Eg vil berre fortelja korleis straffi mi nærma seg steg for steg, med åtvaring etter åtvaring. Ein gong råka eg bort i ei hending som eg berre so vidt skal nemna, for di ho ingi fylgjor fekk. Eg gjorde eit skamleg brotsverk mot eit barn, og fekk harmen til å hetna i ein mann som gjekk framom, og som eg dagen etter fann ut var frenden din. Dokteren og skyldfolket slo lag med han, og det var stunder då det stod om livet mitt. For å døyva harmen deira (som sakte var altfor rettkomen), måtte Edvard Hyde til slutt taka dei med til huset sitt og gjeva dei ein sjekk, skriven i namnet til Henry Jekyll. Denne faren gjorde eg om inkje på den visi at eg gjekk til ein annan bank og opna ein konto i namnet til Edvard Hyde. Då eg skreiv namnet hans, la eg skrifti {{sp|attette|r}}, og meinte at eg soleis skulde vera utanfor all fare. På lag to månader fyre mordet på Sir Denvers hadde eg vore ute på eit av eventyri mine og kom seint i hus att. Dagen etter vakna eg med forunderlege kjenslor. Til fånyttes såg eg meg ikring. Til fånyttes augnefór eg den fine husbunaden og dei høge veggene i huset mitt. Det hjelpte ikkje at eg kjende att mønsteret i fyrehengi og krótet på mahognisengi, Det var noko inni meg som stendig taut på at eg var ikkje den eg var, at eg hadde ikkje<noinclude><references/></noinclude> 4lq91wz0wleeho3lrq3er6ooibezn6e 104 138929 323802 323726 2026-06-06T22:28:13Z Øystein Tvede 3938 323802 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>lenger og lenger ifrå meg, medan den andre og låke helvti av meg sjølv vart meir og meir einveldig. Eg kjende det var på høg tid å velja anten den eine eller den andre av desse to. Dei to skapningane som eg kunde kleda meg i, hadde berre {{sp|minne|t}} sams. Elles var dei ovende ulike i evnor og eigenskapar. Jekyll, som hadde ein mangslungen hug, fylgde nøgje med i alle opplevingane og eventyri til Hyde, stundom med var reddhug, og stundom med hækne og grådig lyst. Men Hyde brydde seg ikkje tæret om Jekyll. Han tenkte ikkje på honom annleis enn røvaren i fjellet tenkjer på helleren han gøymer seg i når han kjenner det brenn under føtene sine. Jekyll kjende ansvaret sterkare enn ein far; Hyde kjende mindre ansvar enn ein son. Å velja lagnaden til Jekyll var det same som å gjeva avkall på dei lystene som eg lenge hadde dyrka i løynd, og som eg i den siste tidi hadde late få overhand. Skulde eg gjeva meg lagnaden til Hyde i vald, laut eg gjera vrak på tusen hugmål, og eg vilde verta vanvyrd og venelaus. Valet kunde synast ende fram. Men det var endå eitt omsyn å taka: Jekyll vilde koma til å lida sårt når han miste halve håtten sin, medan Hyde snautt nok vilde koma til å ansa noko tap eller kjenna noko sakn. Endå so makelaus ei stode eg var i, so er dette valet som eg her<noinclude><references/></noinclude> ebjxg9ien98fvxgn4n2ap028ko77xap 104 138930 323803 323728 2026-06-06T22:39:56Z Øystein Tvede 3938 323803 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>stod framfyre, like gamalt som menneskja. Det er på lag det same det står om for kvar stakkars syndar når han er i freisting og skal velja anten den eine eller den andre vegen. Og det gjekk med meg som det går med dei fleste: eg valde den beste vegen, men vanta styrke til å fylgja han. Ja, eg valde dokteren, den til års komne og svartsynte dokteren, som hadde mange vener ikring seg og hyste ærlege voner om å nå høge mål. Fullrådd og fast tok eg vel-leva med fridomen, med dei ungdomelege, lette stegi, med dei friske hjarteslagi og dei løyndomsfulle gledone som eg hadde opplevt og note i hamen til Hyde. Kan henda gjorde eg dette valet med eit umedvite atterhald; for eg skilde meg ikkje av med huset i Soho, og ikkje med kledi til Edvard Hyde heller. Eg lét dei liggja reide på romet mitt. To månader var eg trufast og levde i pakt med avgjerdi som eg hadde teke. I to månader levde eg eit liv i so djupt eit alvor som eg aldri før hadde evla. Eg frygda meg for di hugen min læktest av eit godt samvit. Men {{sp|tid|i}} arbeidde. Dei høge mali mine kvarv meir og meir for augo, og det gode samvitet vart etter kvart ein sjølvsagd ting som eg ikkje ansa på. Eg tok til å talmast av lengt og hugverk. Det var Hyde som arbeidde i meg og kava etter å koma<noinclude><references/></noinclude> mxzqouj5jra04to445mmt143czsl8h8 323804 323803 2026-06-06T22:41:52Z Øystein Tvede 3938 323804 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>stod framfyre, like gamalt som menneskja. Det er på lag det same det står om for kvar stakkars syndar når han er i freisting og skal velja anten den eine eller den andre vegen. Og det gjekk med meg som det går med dei fleste: eg valde den beste vegen, men vanta styrke til å fylgja han. Ja, eg valde dokteren, den til års komne og svartsynte dokteren, som hadde mange vener ikring seg og hyste ærlege voner om å nå høge mål. Fullrådd og fast tok eg vel-leva med fridomen, med dei ungdomelege, lette stegi, med dei friske hjarteslagi og dei løyndomsfulle gledone som eg hadde opplevt og note i hamen til Hyde. Kan henda gjorde eg dette valet med eit umedvite atterhald; for eg skilde meg ikkje av med huset i Soho, og ikkje med kledi til Edvard Hyde heller. Eg lét dei liggja reide på romet mitt. To månader var eg trufast og levde i pakt med avgjerdi som eg hadde teke. I to månader levde eg eit liv i so djupt eit alvor som eg aldri før hadde evla. Eg frygda meg for di hugen min læktest av eit godt samvit. Men {{sp|tid|i}} arbeidde. Dei høge måli mine kvarv meir og meir for augo, og det gode samvitet vart etter kvart ein sjølvsagd ting som eg ikkje ansa på. Eg tok til å talmast av lengt og hugverk. Det var Hyde som arbeidde i meg og kava etter å koma<noinclude><references/></noinclude> likkq1b240ebyesxnlscjv2x6xrfevm 104 138931 323805 323729 2026-06-06T22:42:26Z Øystein Tvede 3938 323805 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>ut. Og so i ei veik stund bryggja eg drykken atter ein gong, og svelgde. Når ei fyllebytte filosoferer med seg sjølv over udygdene sine, trur eg det er sjeldan han kjem i hug dei farane han kan koma opp i medan han er rå som eit dyr og utan lekamleg kjensle. So tidt som eg hadde tenkt og gruna på tilværet mitt, hadde eg Uke eins teke for lite omsyn til den fullstendige moralske kjensleløysa og den blinde giren etter å gjera ilt. For det var dei to djupaste hugdragi i Edvard Hyde. Og dei hugdragi var det som vart årsak til straffi som eg fekk. Djevelen i meg hadde sete lenge i bur, og no kom han beljande ut. Alt med same eg kvelvde drykken i meg, kjende eg sterkare enn nokosinne før den rasande utøymande hugen til å gjera brots verk. Det må ha vore dette som avla det fælslege illsinnet i meg då eg høyrde på dei finslege og ærlege ordi til det ulukkelege offeret mitt. Gud skal vita at ikkje noko menneske med helsug sjel kunde ha gjort ei sovori ugjerning med ein so ynkeleg grunn. Og like trygt kan eg segja at eg tenkte ikkje meir då eg slo, enn eit sjukt barn når det riv sund leikone sine. For eg hadde med vilje kasta frå meg alle instinkt som vekkjer samvit og ettertanke, og som gjer at jamvel dei låkaste menneske kan stogga opp ei stund og stussa<noinclude><references/></noinclude> 6qr9jtdkof2wvg15vn1w2rm2r1oohrp 323806 323805 2026-06-06T22:44:36Z Øystein Tvede 3938 323806 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>ut. Og so i ei veik stund bryggja eg drykken atter ein gong, og svelgde. Når ei fyllebytte filosoferer med seg sjølv over udygdene sine, trur eg det er sjeldan han kjem i hug dei farane han kan koma opp i medan han er rå som eit dyr og utan lekamleg kjensle. So tidt som eg hadde tenkt og gruna på tilværet mitt, hadde eg like eins teke for lite omsyn til den fullstendige moralske kjensleløysa og den blinde giren etter å gjera ilt. For det var dei to djupaste hugdragi i Edvard Hyde. Og dei hugdragi var det som vart årsak til straffi som eg fekk. Djevelen i meg hadde sete lenge i bur, og no kom han beljande ut. Alt med same eg kvelvde drykken i meg, kjende eg sterkare enn nokosinne før den rasande utøymande hugen til å gjera brotsverk. Det må ha vore dette som avla det fælslege illsinnet i meg då eg høyrde på dei finslege og ærlege ordi til det ulukkelege offeret mitt. Gud skal vita at ikkje noko menneske med helsug sjel kunde ha gjort ei sovori ugjerning med ein so ynkeleg grunn. Og like trygt kan eg segja at eg tenkte ikkje meir då eg slo, enn eit sjukt barn når det riv sund leikone sine. For eg hadde med vilje kasta frå meg alle instinkt som vekkjer samvit og ettertanke, og som gjer at jamvel dei låkaste menneske kan stogga opp ei stund og stussa<noinclude><references/></noinclude> ppow6aov0u7q1lsxb3hwrf1tevr2qac 104 138933 323807 323731 2026-06-06T22:48:48Z Øystein Tvede 3938 323807 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>dagane, då far min laut leida meg i handi alle stader der eg gjekk, og fram gjenom det harde og strevsame vitskapslivet. Til slutt stogga tankane mine opp framfor dei avstyggelege hendingane same kvelden. Eg fekk meg ikkje til å tru at det var sant. Eg kunde ha skrike i høgt. Med gråt og bøn freista eg døyva dei tusen uhuglege syner og læte som fylte minne og medvit. Men millom bønene stakk det stygge andletet til Hyde seg fram og stirde meg beinast inn i sjeli. Då angeren som hadde kome på meg i slik ei bråvende, tok til å slakna att, kjende eg gleda stiga i meg. Den store floken var løyst. Hyde kunde aldri koma att. Anten eg vilde det eller ei, var eg nøydd til å vera dr. Jekyll. Å, kor eg var lukkeleg! Audmjuk og glad såg eg fram mot eit naturleg liv att, og var berre fegen for at eg skulde få taumar på meg. Med hugen fastrådd på forsaking læste eg att den døri som eg so tidt hadde fare ut og inn, og krasa lykelen under hælen. Dagen etter kunde bladi fortelja at mordet hadde vorte etterrøkt, at det var utanfor alle tvilsmål at Hyde var den skuldige, og at offeret var ein vyrd og velkjend mann. Det var ikkje berre eit brotsverk, det var ein galen manns gjerning. Det kom vel med at eg fekk vita det. For tanken på skafottet gav meg styrke og studnad til å stå imot når eg vart<noinclude><references/></noinclude> 3a1ra8c60m7t9ik5ts1bplipuu5rvje 104 138934 323808 323732 2026-06-06T22:56:59Z Øystein Tvede 3938 323808 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>freista gjera meg om til Evard Hyde. Jekyll var no den borgi som eg gøymde meg i. Hadde eg late Hyde glytt fram — om det so berre var ein augneblink —, hadde alle menneske storma på han med knytte nevar. Eg lova meg sjølv at den tidi eg hadde att av livet, skulde eg ikkje bruka til anna enn å sona dei syndene som eg hadde gjort. Du veit sjølv kor alvorleg eg arbeidde i dei to siste månadene i det året som gjekk, for å hjelpa lidande menneske. Du veit at eg ofra meg heilt for andre, og at eg levde eit roleg og nære på lukkeleg liv. Eg kan ikkje med sanno segja at eg gjekk trøytt av det lastlause velgjerdslivet heller. Eg trur tvert om at eg fann meg betre til rettes med det etter kvart. Men eg talmast framleides av den usæle tvihåtten inni meg. Og då den fyrste ofselege angeren var over, byrja den vonde naturi mi å gnaga etter fridom. Eg hadde lenge nok sete i bur, og hadde so altfor snøgt vorte læst i lekkjor att. Ikkje so at eg drøymde om å vekkja Hyde til liv å nyo. Berre tanken på det skok meg mest frå vitet. Nei, det var eg, dr. Jekyll, som endå ein gong tok til å spela meg med samvitet mitt, og det var som ein vanleg løynsyndar at eg på resten gav etter for freistingi. Alle ting har ein ende. Det finst ikkje mål so stort at det kan mæla alt. For ei ørliti stund<noinclude><references/></noinclude> b7ydetagwsu7mk9479p13npekd1yl6z 104 138937 323818 323735 2026-06-06T23:46:27Z Øystein Tvede 3938 323818 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>[[File:Løyndommen 5.jpg|500px|center]] Kledi hekk slakke på kroppen. Handi var knokut og hårkledd.<noinclude><references/></noinclude> 7zmxwlorh8q0slbqa4ochr2hr0y2puh 323819 323818 2026-06-06T23:53:12Z Øystein Tvede 3938 /* Uten tekst */ 323819 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Øystein Tvede" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> abfg9xd7kjifmfb04hxamcb6m40piio 104 138938 323809 323736 2026-06-06T23:05:45Z Øystein Tvede 3938 323809 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>då dette ljoset rann for meg, såg eg vegen radt til endes. Eg hama kledi mine so vel eg var god til, fekk tak i ei vogn som fór framom, og køyrde til eit hotell i Porlandgata som eg slumpa til å vita namnet på. Kusken var ikkje god til å løyna låtten då han såg meg. Og sant var det at eg såg løgjen ut, endå so syrgjeleg ein lagnad som låg gøymd i desse kledi. Eg skar tenner mot han i ei djevelsk sinnerid, og smilen kvarv frå andletet hans, — til stor lukke for honom, og til endå større lukke for meg; for elles hadde eg ikkje stussa på å senda han or sessen. Då eg kom til hotellet, glyrde eg ikring meg, med eit andlet so svart, at alle som såg meg, skalv av otte. Ingen torde lyfta augo og sjå på einannan so lenge eg var der. Lyduge som trælar tok tenarane mot alle pålegg som eg gav, synte meg inn på eit einmanns rom, og gav meg skrivesaker. Hyde i livsfare var ein ny skapning for meg. Illsinna var han som aldri før, og grådig etter mord og uverk. Og likevel hadde han tankane med seg, og tøymde ilska si med veldig viljestyrke. Han skreiv to brev, eitt til Lanyon og eitt til Poole; og so mykje han kunde Uta på at dei vart posta, sende han dei av stad med pålegg om at dei skulde rekommanderast. Resten av dagen sat han attmed elden og gnog neglene sine. Han fekk middagen på<noinclude><references/></noinclude> lpuoyqluha685pwtbxx7yxhycrf7cov 323810 323809 2026-06-06T23:07:38Z Øystein Tvede 3938 323810 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>då dette ljoset rann for meg, såg eg vegen radt til endes. Eg hama kledi mine so vel eg var god til, fekk tak i ei vogn som fór framom, og køyrde til eit hotell i Porlandgata som eg slumpa til å vita namnet på. Kusken var ikkje god til å løyna låtten då han såg meg. Og sant var det at eg såg løgjen ut, endå so syrgjeleg ein lagnad som låg gøymd i desse kledi. Eg skar tenner mot han i ei djevelsk sinnerid, og smilen kvarv frå andletet hans, — til stor lukke for honom, og til endå større lukke for meg; for elles hadde eg ikkje stussa på å senda han or sessen. Då eg kom til hotellet, glyrde eg ikring meg, med eit andlet so svart, at alle som såg meg, skalv av otte. Ingen torde lyfta augo og sjå på einannan so lenge eg var der. Lyduge som trælar tok tenarane mot alle pålegg som eg gav, synte meg inn på eit einmanns rom, og gav meg skrivesaker. Hyde i livsfare var ein ny skapning for meg. Illsinna var han som aldri før, og grådig etter mord og uverk. Og likevel hadde han tankane med seg, og tøymde ilska si med veldig viljestyrke. Han skreiv to brev, eitt til Lanyon og eitt til Poole; og so mykje han kunde lita på at dei vart posta, sende han dei av stad med pålegg om at dei skulde rekommanderast. Resten av dagen sat han attmed elden og gnog neglene sine. Han fekk middagen på<noinclude><references/></noinclude> omxphnbk723mo1ayzrebkrgvgh8doyc 323820 323810 2026-06-06T23:53:54Z Øystein Tvede 3938 323820 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>då dette ljoset rann for meg, såg eg vegen radt til endes. {{Flyt bilde | file = Løyndommen 5.jpg | width = 500px | align = center | cap = {{mindre|Kledi hekk slakke på kroppen. Handi var knokut og hårkledd.}} | capalign = | alt = }} Eg hama kledi mine so vel eg var god til, fekk tak i ei vogn som fór framom, og køyrde til eit hotell i Porlandgata som eg slumpa til å vita namnet på. Kusken var ikkje god til å løyna låtten då han såg meg. Og sant var det at eg såg løgjen ut, endå so syrgjeleg ein lagnad som låg gøymd i desse kledi. Eg skar tenner mot han i ei djevelsk sinnerid, og smilen kvarv frå andletet hans, — til stor lukke for honom, og til endå større lukke for meg; for elles hadde eg ikkje stussa på å senda han or sessen. Då eg kom til hotellet, glyrde eg ikring meg, med eit andlet so svart, at alle som såg meg, skalv av otte. Ingen torde lyfta augo og sjå på einannan so lenge eg var der. Lyduge som trælar tok tenarane mot alle pålegg som eg gav, synte meg inn på eit einmanns rom, og gav meg skrivesaker. Hyde i livsfare var ein ny skapning for meg. Illsinna var han som aldri før, og grådig etter mord og uverk. Og likevel hadde han tankane med seg, og tøymde ilska si med veldig viljestyrke. Han skreiv to brev, eitt til Lanyon og eitt til Poole; og so mykje han kunde lita på at dei vart posta, sende han dei av stad med pålegg om at dei skulde rekommanderast. Resten av dagen sat han attmed elden og gnog neglene sine. Han fekk middagen på<noinclude><references/></noinclude> bppbc3tjjqa4f40tb5q09lomrgrsqxv 104 138939 323811 323737 2026-06-06T23:09:55Z Øystein Tvede 3938 323811 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>romet til seg, og åt i einsemd og med ottefulle tankar. Tenaren skalv synbert framfor augo hans. Fyrst då han var trygg på at det var natt, tok han ut i ei vogn som var myrk og godt attlæst, og let seg køyra att og fram i gatone. Eg segjer «han», — eg kan ikkje segja «eg». Det var ein djevel, og ikkje eit menneske. Otte og hat var alt han åtte i seg. Langt om lenge kom han på at kusken kunde få mistanke. Han gjorde opp for køyringi og våga seg ut til fots. Han var soleis kledd at alle laut leggja merke til han. Men han smaug seg fram millom alle farande folk i gatone, og stendig var det hat og otte som dreiv han. Han gjekk snøgt, mulla med seg sjølv, og snikte seg helst gjenom dei mest folketome smogi. Han talde minuttane som enno var att til midnatt. Ei kvinne tala til han, truleg baud ho fram ei øskje med ljos. Han smurde til henne i andletet, og ho rømde. Det kan nok henda eg stokk eit grand då eg kom til meg sjølv att og såg kor fælen Lanyon var. Eg veit det ikkje visst. I alle høve var det som ingen ting samanlikna med den kjensla som fylte meg då eg kom i hug dei siste timane. Det hadde skjett eit omskifte inni meg. Det var ikkje lenger galgen eg ottast mest. Det var redsla for å verta Hyde, som skamskok meg. Halvt i draume høyrde eg på lastordi frå Lanyon; og halvt drøymande kom<noinclude><references/></noinclude> mlij64ot0wqkdvy4sixpssr32vhziib 104 138942 323812 323741 2026-06-06T23:17:03Z Øystein Tvede 3938 323812 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>ingen kunde fanga. Det verste av alt var at den helvetes slya åtte mål og mæle, at det urøynlege føyket kunde synda og gjera faktor, at det som var daudt og formlaust, skulde rana til seg rådveldet over livet. Og so attpå alt at den opprørsåndi skulde vera nærare knytt til honom enn ein ektemake, ja, fastare inngrodd i han enn hans eige auga. Ho låg som ein fange inni honom; han kunde høyra kor ho murra og streta for å koma ut. Og på timen han veikna av eller sovna inn, fekk ho overtaket og strøypte han. Hyde hata Jekyll på ein annan måte. Redsla hans for galgen fekk han til å gjera sjølvmord oftare og oftare, og hiva på seg den andre hamen sin, so han ikkje lenger var eit heilrent menneske, men berre ein lut av eit menneske. Men han hata denne ufridomen; han hata den maktløysa som hadde falle over Jekyll, og han harmast på at folk såg med mothug på honom. Difor var han som ein apekatt ute etter meg med fantestykki sine, — skreiv hædord i bøkene mine med mi eigi skrift, brende opp brevi etter fâr min og krasa sund biletet av han. Eg er viss om at var det ’kje for di han hadde slik redsle for dauden, so hadde han longo tynt seg sjølv, berre for å få meg or live. Men kjærleiken hans til livet var vedunderleg. Ja, eg må bruka endå sterkare ord. Eg, som kolnar all igjenom berre eg tenkjer på han, lyt i mitt inste hjarta<noinclude><references/></noinclude> qbzooeerv2k2old17p4eo0fhqgkjyvh 104 138943 323813 323742 2026-06-06T23:21:34Z Øystein Tvede 3938 323813 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>tykkja synd i han når eg veit kor levande redd han var at eg skulde gjera sjølvmord og tyna oss båe, endå so ofseleg og avstyggeleg samlivet vårt var. Det er til fånyttes å fortelja meir, og tidi rekk ikkje nåme nær til. Det lyt vera nok når eg segjer at ikkje noko menneske har lide slike pinslor. Pinslone vart aldri mindre, men {{sp|vane|n}} arbeidde med sjeli mi og gjorde meg hardbarka og kald, so eg til slutt kom til å finna meg i vanlagnaden min. Denne straffedomen kunde kanskje kome til å vart i årevis, — men no har den siste ulukka hendt. Eg kjem aldri meir til å få sjå att mitt eige andlet og kjenna min eigen hug. Det tok til å minka på pulveret som eg hadde fått tak i til fyrste omskapingi, og som eg aldri sidan hadde kjøpt meir av. Eg sende bod etter meir, og blanda drykken. Brusingi kom, og fyrste fargeskiftet; men ikkje det andre. Eg drakk, men det gjorde ingen verknad. Poole kan fortelja deg korleis eg har ransaka heile London. Det var til fånyttes. Eg er no overtydd om at det fyrste pulveret eg hadde, var ureint, og at det var {{sp|de|t}} som på ein eller annan måte gav drykken verknad. Det har gått på lag ei veke, og eg er i ferd med å føra til endes denne utgreiingi. Det er den siste drykken med det gamle pulveret som verkar enno. Dersom ikkje eit under skulde<noinclude><references/></noinclude> jdg3utcygbbbwf7n43vj2lu6levm1kd 14 138945 323832 2026-06-07T00:08:15Z Øystein Tvede 3938 Ny side: [[Kategori:Norsk språk]] 323832 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Norsk språk]] 6fksc4voww5ea8elf1phc6c79570opi