Wikiphidiya nrwiki https://nr.wikipedia.org/wiki/Main_Page MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Iinrhatjhi Khethekileko Asiqongelane Umsebenzisi Umsebenzisi asiqongelane Wikiphidiya Wikiphidiya asiqongelane Isimumathi Isimumathi asiqongelane MediaWiki MediaWiki asiqongelane Umhlahlandlelasakhiwo Umhlahlandlelasakhiwo asiqongelane Lisizo Lisizo asiqongelane Mkhakha Mkhakha asiqongelane TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Ndebele house painting 0 1239 6837 6835 2026-09-19T18:04:24Z Andries Solly Skhosana 1624 6837 wikitext text/x-wiki [[Isimumathi:Ndebele Architecture.jpg|thumb|400x400px|Indlu egwaliweko yesiNdebele]] '''Ukugwala izindlu zamaNdebele''' mhlobo wobukghwari be-Afrika, obenziwa [[AmaNdebele|babantu abamaNdebele weSewula]] — enarheni yeSewula Afrika kanye [[:en:Northern_Ndebele_people|nabantu abamaNdebele weTlhagwini]] e-[[:en:Matobo|Matobo]]; e-Zimbabwe<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ndebele_house_painting</ref>. Kuvama ukwenziwa babantu abasikazi bamaNdebele. Imiphumela yemisebenzabo siyibiza ngokuthi ligwalo nalisebunyeni, bese ebunengini sithi [[:en:Painting|magwalo]]. Kunegwalo langaphandle kwendlu yamaNdebele kanye nelangaphakathi, anjalo-nje ayakhuluma. Elinye nelinye igwalo kukhona elikutjhoko. Kanengi kuba mgwali owazi ihlathululo yegwalo lakhe kanye nemibala ayisebenzisileko bona itjho ukuthini. lqmxfjv5kls72e08rxl67uj3zl8b30y 6838 6837 2026-09-19T18:20:06Z Andries Solly Skhosana 1624 6838 wikitext text/x-wiki [[Isimumathi:Ndebele Architecture.jpg|thumb|400x400px|Igwalo langaphandle lendlu yamaNdebele]] [[Isimumathi:Ndebele-women-loopspruit.jpg|thumb|400x400px|Abomma bamaNdebele]] '''Ukugwala izindlu zamaNdebele''' mhlobo wobukghwari be-Afrika, obenziwa [[AmaNdebele|babantu abamaNdebele weSewula]] — enarheni yeSewula Afrika kanye [[:en:Northern_Ndebele_people|nabantu abamaNdebele weTlhagwini]] e-[[:en:Matobo|Matobo]]; e-Zimbabwe<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ndebele_house_painting</ref>. Kuvama ukwenziwa babantu abasikazi bamaNdebele. Imiphumela yemisebenzabo siyibiza ngokuthi ligwalo nalisebunyeni, bese ebunengini sithi [[:en:Painting|magwalo]]. Kunegwalo langaphandle kwendlu yamaNdebele kanye nelangaphakathi, anjalo-nje ayakhuluma. Elinye nelinye igwalo kukhona elikutjhoko. Kanengi kuba mgwali owazi ihlathululo yegwalo lakhe kanye nemibala ayisebenzisileko bona itjho ukuthini. 38akpdoj7gewmnjaq8p1t3cenb1ufnj 6839 6838 2026-09-19T18:37:06Z Andries Solly Skhosana 1624 6839 wikitext text/x-wiki [[Isimumathi:Ndebele Architecture.jpg|thumb|400x400px|Igwalo langaphandle lendlu yamaNdebele.]] [[Isimumathi:Ndebele-women-loopspruit.jpg|thumb|400x400px|Abomma bamaNdebele bajame ngaphandle kwendlu yerantabula egwaliweko.]] '''Ukugwala izindlu zamaNdebele''' mhlobo wobukghwari be-Afrika, obenziwa [[AmaNdebele|babantu abamaNdebele weSewula]] — enarheni yeSewula Afrika kanye [[:en:Northern_Ndebele_people|nabantu abamaNdebele weTlhagwini]] e-[[:en:Matobo|Matobo]]; e-Zimbabwe<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Ndebele_house_painting</ref>. Kuvama ukwenziwa babantu abasikazi bamaNdebele. Imiphumela yemisebenzabo siyibiza ngokuthi ligwalo nalisebunyeni, bese ebunengini sithi [[:en:Painting|magwalo]]. Kunegwalo langaphandle kwendlu yamaNdebele kanye nelangaphakathi, anjalo-nje ayakhuluma. Elinye nelinye igwalo kukhona elikutjhoko. Kanengi kuba mgwali owazi ihlathululo yegwalo lakhe kanye nemibala ayisebenzisileko bona itjho ukuthini. 867ansmyzai4tpsis9mr2a5p4e8tuyb Ukudla kweSewula Afrika 0 1240 6840 2026-09-19T22:15:00Z Andries Solly Skhosana 1624 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374929037|South African cuisine]]" 6840 wikitext text/x-wiki [[File:The_Potjie_is_ready.JPG|right|thumb|I-Potjiekos, ebizwa ngokuthi: "kukudla kwepoto encani", sitju esiphekwa ngaphandle ngepotjwana enemilenze emithathu. Lokhu-ke kuphekwa emlilweni, okwaziwa nge-braai ngelimi lendleleni.]] '''Ukudla kweSewula Afrika''' kuvela emasikweni, lokha navane kuphekwa ukudla kwesintu emiphakathi ehlukeneko ehlala enarheni le. Hlangana nabantu balapha [[Isewula Afrika|eSewula Afrika]], ama-Khoisan gade agoma imihlobo engaphezu kwamakhulu amathathu weentjalo zokudla ezidliwako, ezifana ne-rooibos shrub legume, izinga layo lokuphekwa liragela phambili nokuba nomthelela omuhle ukudleni kweSewula Afrika. Ukuhlangana kwabelusi babeNguni kwenza kwaba lula ekurhatjisweni kokulimela ukutjala iintjalo kanye nokufuywa kweenkomo zemakhaya, okwangezelela amaqhinga wokubulunga inyama ngokwesintu se-Khoisan. Ngokungezelela, imiphakathi elomonda isiNguni yakhiqiza iinthako ezinengi, ezinengi zazo zisagonywa nanamhlanjesi eendaweni ezisakholelwa esintwini kanye namadrobha arhwebelana ngokufanako. Ukudla kweSewula Afrika okukhamba phambili yinyama. Isintu sokupheka esiqakathekiswa khulu kubasa, emnyanyeni womphakathi ekukulapho amaSewula Afrika abuthana khona ukuzokubasa umlibhani emajibeni abovu. Umtjhwamo odumileko eSewula Afrika mqwebu, okuyinyama eyomiswe ngokubethwa mumoya, yafakelwa futhi neenungo zayo. 12qx98ks5enndjsehhp5q6ruoqxgquo 6841 6840 2026-09-19T22:38:03Z Andries Solly Skhosana 1624 6841 wikitext text/x-wiki [[File:The_Potjie_is_ready.JPG|right|thumb|I-Potjiekos, ebizwa ngokuthi: "kukudla kwepoto encani", sitju esiphekwa ngaphandle ngepotjwana enemilenze emithathu. Lokhu-ke kuphekwa emlilweni, okwaziwa nge-braai ngelimi lendleleni.]] '''Ukudla kweSewula Afrika''' kuvela emasikweni, lokha navane kuphekwa ukudla kwesintu emiphakathi ehlukeneko ehlala enarheni le. Hlangana nabantu balapha [[Isewula Afrika|eSewula Afrika]], ama[[:en:Khoisan|-Khoisan]] gade agoma imihlobo engaphezu kwamakhulu amathathu weentjalo zokudla ezidliwako, ezifana ne-rooibos shrub legume, izinga layo lokuphekwa liragela phambili nokuba nomthelela omuhle ukudleni kweSewula Afrika. Ukuhlangana kwabelusi babeNguni kwenza kwaba lula ekurhatjisweni kokulimela ukutjala iintjalo kanye nokufuywa kweenkomo zemakhaya, okwangezelela amaqhinga wokubulunga inyama ngokwesintu se-Khoisan. Ngokungezelela, imiphakathi elomonda isiNguni yakhiqiza iinthako ezinengi, ezinengi zazo zisagonywa nanamhlanjesi eendaweni ezisakholelwa esintwini kanye namadrobha arhwebelana ngokufanako. Ukudla kweSewula Afrika okukhamba phambili yinyama. Isintu sokupheka esiqakathekiswa khulu kubasa, emnyanyeni womphakathi ekukulapho amaSewula Afrika abuthana khona ukuzokubasa umlibhani emajibeni abovu. Umtjhwamo odumileko eSewula Afrika mqwebu, okuyinyama eyomiswe ngokubethwa mumoya, yafakelwa futhi neenungo zayo. gwv0yx46p7coz9f84nxa7e71ingtngw 6842 6841 2026-09-19T22:55:06Z Andries Solly Skhosana 1624 /* */ 6842 wikitext text/x-wiki [[File:The_Potjie_is_ready.JPG|right|thumb|I-[[:en:Potjiekos|Potjiekos,]] ebizwa ngokuthi: "kukudla kwepoto encani", [[:en:Stew|isitju]] esiphekwa ngaphandle [[:en:Cast_iron|ngepotjwana]] enemilenze emithathu. Lokhu-ke kuphekwa emlilweni, okwaziwa nge-braai ngelimi lendleleni.]] '''Ukudla kweSewula Afrika''' kuvela emasikweni, lokha navane kuphekwa ukudla kwesintu emiphakathi ehlukeneko ehlala enarheni le. Hlangana nabantu balapha [[Isewula Afrika|eSewula Afrika]], ama[[:en:Khoisan|-Khoisan]] gade agoma [[:en:Species|imihlobo]] engaphezu kwamakhulu amathathu weentjalo zokudla ezidliwako, ezifana ne[[:en:Rooibos|-rooibos]] shrub legume, izinga layo lokuphekwa liragela phambili nokuba nomthelela omuhle ukudleni kweSewula Afrika. Ukuhlangana [[:en:Bantu_peoples_of_South_Africa|kwabelusi babeNguni]] kwenza kwaba lula ekurhatjisweni kokulimela ukutjala iintjalo kanye nokufuywa kweenkomo zemakhaya, okwangezelela amaqhinga wokubulunga inyama ngokwesintu se-Khoisan. Ngokungezelela, imiphakathi elomonda isiNguni yakhiqiza iinthako ezinengi, ezinengi zazo zisagonywa nanamhlanjesi eendaweni ezisakholelwa esintwini kanye namadrobha arhwebelana ngokufanako. Ukudla kweSewula Afrika okukhamba phambili yinyama. Isintu sokupheka esiqakathekiswa khulu kubasa, emnyanyeni womphakathi ekukulapho amaSewula Afrika abuthana khona ukuzokubasa umlibhani emajibeni abovu. Umtjhwamo odumileko eSewula Afrika mqwebu, okuyinyama eyomiswe ngokubethwa mumoya, yafakelwa futhi neenungo zayo. 87pwvj2l0ezyfzzuhrrqjwiz5k66p3j 6843 6842 2026-09-19T23:07:44Z Andries Solly Skhosana 1624 /* */ 6843 wikitext text/x-wiki [[File:The_Potjie_is_ready.JPG|thumb|I-[[:en:Potjiekos|Potjiekos,]] ebizwa ngokuthi: "kukudla kwepoto encani", [[:en:Stew|isitju]] esiphekwa ngaphandle [[:en:Cast_iron|ngepotjwana]] enemilenze emithathu. Lokhu-ke kuphekwa emlilweni, okwaziwa nge-braai ngelimi lendleleni.|400x400px]] '''Ukudla kweSewula Afrika''' kuvela emasikweni, lokha navane kuphekwa ukudla kwesintu emiphakathi ehlukeneko ehlala enarheni le. Hlangana nabantu balapha [[Isewula Afrika|eSewula Afrika]], ama[[:en:Khoisan|-Khoisan]] gade agoma [[:en:Species|imihlobo]] engaphezu kwamakhulu amathathu weentjalo zokudla ezidliwako, ezifana ne[[:en:Rooibos|-rooibos]] shrub legume, izinga layo lokuphekwa liragela phambili nokuba nomthelela omuhle ukudleni kweSewula Afrika. Ukuhlangana [[:en:Bantu_peoples_of_South_Africa|kwabelusi babeNguni]] kwenza kwaba lula ekurhatjisweni kokulimela ukutjala iintjalo kanye nokufuywa kweenkomo zemakhaya, okwangezelela amaqhinga wokubulunga inyama ngokwesintu se-Khoisan. Ngokungezelela, imiphakathi elomonda isiNguni yakhiqiza iinthako ezinengi, ezinengi zazo zisagonywa nanamhlanjesi eendaweni ezisakholelwa esintwini kanye namadrobha arhwebelana ngokufanako. Ukudla kweSewula Afrika okukhamba phambili yinyama. Isintu sokupheka esiqakathekiswa khulu kubasa, emnyanyeni womphakathi ekukulapho amaSewula Afrika abuthana khona ukuzokubasa umlibhani emajibeni abovu. Umtjhwamo odumileko eSewula Afrika mqwebu, okuyinyama eyomiswe ngokubethwa mumoya, yafakelwa futhi neenungo zayo. 1nzgqxa5lzvzk8z8l0amrtp1lolvuus 6844 6843 2026-09-20T09:39:13Z Andries Solly Skhosana 1624 Created by translating the section "History" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374929037|South African cuisine]]" 6844 wikitext text/x-wiki [[File:The_Potjie_is_ready.JPG|thumb|I-[[:en:Potjiekos|Potjiekos,]] ebizwa ngokuthi: "kukudla kwepoto encani", [[:en:Stew|isitju]] esiphekwa ngaphandle [[:en:Cast_iron|ngepotjwana]] enemilenze emithathu. Lokhu-ke kuphekwa emlilweni, okwaziwa nge-braai ngelimi lendleleni.|400x400px]] '''Ukudla kweSewula Afrika''' kuvela emasikweni, lokha navane kuphekwa ukudla kwesintu emiphakathi ehlukeneko ehlala enarheni le. Hlangana nabantu balapha [[Isewula Afrika|eSewula Afrika]], ama[[:en:Khoisan|-Khoisan]] gade agoma [[:en:Species|imihlobo]] engaphezu kwamakhulu amathathu weentjalo zokudla ezidliwako, ezifana ne[[:en:Rooibos|-rooibos]] shrub legume, izinga layo lokuphekwa liragela phambili nokuba nomthelela omuhle ukudleni kweSewula Afrika. Ukuhlangana [[:en:Bantu_peoples_of_South_Africa|kwabelusi babeNguni]] kwenza kwaba lula ekurhatjisweni kokulimela ukutjala iintjalo kanye nokufuywa kweenkomo zemakhaya, okwangezelela amaqhinga wokubulunga inyama ngokwesintu se-Khoisan. Ngokungezelela, imiphakathi elomonda isiNguni yakhiqiza iinthako ezinengi, ezinengi zazo zisagonywa nanamhlanjesi eendaweni ezisakholelwa esintwini kanye namadrobha arhwebelana ngokufanako. Ukudla kweSewula Afrika okukhamba phambili yinyama. Isintu sokupheka esiqakathekiswa khulu kubasa, emnyanyeni womphakathi ekukulapho amaSewula Afrika abuthana khona ukuzokubasa umlibhani emajibeni abovu. Umtjhwamo odumileko eSewula Afrika mqwebu, okuyinyama eyomiswe ngokubethwa mumoya, yafakelwa futhi neenungo zayo. == Umlando == Abantu be-San bebabazumi-nababuthi, ebegade bathembele khulu ekudleni okufana namakghuru, i-crayfish, amakhokhonathi, kanye ne-squash. Ukulima kwethulwa eSewula Afrika babantu bamaBantu, abaragela phambili nokulima amabele, iinthelo zesitatshi kanye nama-root tubers — ngendlela yommbila, i-squash, namazambana, ngemva kokungeniswa kwawo ekuthengiselaneni kwe-Columbia, okususa ukukhiqizwa kweentjalo ezinengi zokudla ze-Old World . Ngekhulu le-17, iindlela zokudla ze-Dutch ne -Britain, ezethulwe ngokufuduka kwe-Europe, zaba nomthelela ekurhatjhekeni okungeziweko kokupheka. Ukungezelela, ababaleki be-French Huguenot, inengi labo lahlala e -Franschhoek, badlala indima eqakathekileko ekuthuthukiseni ibubulo le-viniculture leSewula Afrika. Khulukhulu, ama-India weSewula Afrika wethula umnotho wezinongo, iinongo, kanye nokudla, okuhlotjaniswa ne -KwaZulu-Natal . Ukususwa kwemali kanye neenjeziso ezabekwa eSewula Afrika ngesikhathi sebandlululo kwathikameza umkhiqizo wokupheka wenarha. Ngemva kokuphela kwebandlululo, ukudla kweSewula Afrika kwaba nokuvuselelwa, ngokukhetha okuhlukahlukeneko kokupheka okutholakala emadrobheni amanengi amakhulu welizwe okuphakela [[Ivakatjhobukela eSewula Afrika|iimvakatjhi]], abavela eenarheni zangaphandle, kanye nezakhamuzi. Ukungezelela, izithako nezidlo zeSewula Afrika sele zibonakala khulu ephasini loke ngebanga lokukhula kwabantu beSewula Afrika. 6jv99nvt8ofr5n06o9ckiodnnqbqij8