Wikiphidiya
nrwiki
https://nr.wikipedia.org/wiki/Main_Page
MediaWiki 1.47.0-wmf.21
first-letter
Iinrhatjhi
Khethekileko
Asiqongelane
Umsebenzisi
Umsebenzisi asiqongelane
Wikiphidiya
Wikiphidiya asiqongelane
Isimumathi
Isimumathi asiqongelane
MediaWiki
MediaWiki asiqongelane
Umhlahlandlelasakhiwo
Umhlahlandlelasakhiwo asiqongelane
Lisizo
Lisizo asiqongelane
Mkhakha
Mkhakha asiqongelane
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Imitlolo Ye-Afrika
0
1244
6902
2026-09-27T14:18:17Z
Andries Solly Skhosana
1624
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1364653738|African literature]]"
6902
wikitext
text/x-wiki
'''Imitlolo ye-Afrika''' mitlolo evela e[[I-Afrika|-Afrika]], kungaba mtlolo womlomo (" '''orature''' ") nofana etlolwe ngemalimi we-Afrika kanye newe -Afrika-Asia. Iimbonelo zeencwadi ze-Afrika zangaphambi kobukoloni zingalandelelwa emuva, okungasenani ngeminyakeni emakhulu amane ye-AD. Eyaziwa khulu yi-''Kebra Negast'' nofana "yiNcwadi yamaKhosi", kusukela [[:en:14th_century|eminyakeni eyikulungwana namakhulu amane]] ye-[[:en:Anno_Domini|AD]]. Enye incwadi eyaziwako yi-Garima Gospels, engenye yamaBhayibheli amadala khulu esesekhona ephasini, etlolwe nge-Ge'ez eminyakeni eyiinkulungwana ezimatjhumi ama-5 ye-AD.
Ummongo ovamileko ngesikhathi samakoloni yindaba edenjwako yamarhoba, kanengi etlolwa ngesiNgisi nofana ngesiFrentjhi itlolelwa [[:en:Audience|abamukelilwazi]] beTjingalanga. Hlangana neencwadi zokuthoma ze-Afrika ezahlonitjhwa khulu ephasini loke bekuyi-''Things Fall Apart'', etlolwe ngu-Chinua Achebe, eyagadangiswa ngomnyaka we-1958. Iincwadi zama-Afrika ngesikhathi sokuphela kwamakoloni ziveza imimmongo yetjhaphuluko nokuzijamela.
Imitlolo yangemuva kobukoloni sele ihlukahluka khulu kwamambala, abanye abatloli babuyela emaliminabo wokubelethwa. Imimmongo ejayelekileko ifaka hlangana ukutjhayisana hlangana kwesikhathi esidlulileko nesagadesi, amasiko kanye nesimanjemanje, ubuwena nomphakathi kanye nepolotiki nethuthuko. Ngokuzeleko, abatloli abasikazi banamhlanjesi bavezwa ngcono khulu emitlolweni ye-Afrika kunangaphambilini, ngesikhathi bangakarhabi ukuzijamela. [[:en:Internet|Ithungelelwano hlanganyela]] nalo litjhugulule ubujamo bemitlolo ye-Afrika, elirholele ekunyukeni kweenkundla zokufunda nezokugadangisa ezifana ne-OkadaBooks .
m7rw99lts5kmgko2f422yonn7hqaits
6903
6902
2026-09-27T14:31:00Z
Andries Solly Skhosana
1624
6903
wikitext
text/x-wiki
'''Imitlolo ye-Afrika''' mitlolo evela e[[I-Afrika|-Afrika]], kungaba mtlolo womlomo (" '''orature''' ") nofana etlolwe ngemalimi we-Afrika kanye newe -Afrika-Asia. Iimbonelo zeencwadi ze-Afrika zangaphambi kobukoloni zingalandelelwa emuva, okungasenani ngeminyakeni emakhulu amane ye-AD. Eyaziwa khulu yi-''Kebra Negast'' nofana "yiNcwadi yamaKhosi", kusukela [[:en:14th_century|eminyakeni eyikulungwana namakhulu amane]] ye-[[:en:Anno_Domini|AD]].<ref>"The Kebra Nagast (Ethiopia, c. 1300s)". ''Humanities LibreTexts''. 9 July 2021. Retrieved 25 April 2024</ref> Enye incwadi eyaziwako yi-Garima Gospels, engenye yamaBhayibheli amadala khulu esesekhona ephasini, etlolwe nge-Ge'ez eminyakeni eyiinkulungwana ezimatjhumi ama-5 ye-AD.<ref>Taylor, Jerome (6 July 2010). "Unearthed, the ancient texts that tell story of Christianity". The Independent.</ref>
Ummongo ovamileko ngesikhathi samakoloni yindaba edenjwako yamarhoba, kanengi etlolwa ngesiNgisi nofana ngesiFrentjhi itlolelwa [[:en:Audience|abamukelilwazi]] beTjingalanga. Hlangana neencwadi zokuthoma ze-Afrika ezahlonitjhwa khulu ephasini loke bekuyi-''Things Fall Apart'', etlolwe ngu-Chinua Achebe, eyagadangiswa ngomnyaka we-1958. Iincwadi zama-Afrika ngesikhathi sokuphela kwamakoloni ziveza imimmongo yetjhaphuluko nokuzijamela.
Imitlolo yangemuva kobukoloni sele ihlukahluka khulu kwamambala, abanye abatloli babuyela emaliminabo wokubelethwa. Imimmongo ejayelekileko ifaka hlangana ukutjhayisana hlangana kwesikhathi esidlulileko nesagadesi, amasiko kanye nesimanjemanje, ubuwena nomphakathi kanye nepolotiki nethuthuko. Ngokuzeleko, abatloli abasikazi banamhlanjesi bavezwa ngcono khulu emitlolweni ye-Afrika kunangaphambilini, ngesikhathi bangakarhabi ukuzijamela. [[:en:Internet|Ithungelelwano hlanganyela]] nalo litjhugulule ubujamo bemitlolo ye-Afrika, elirholele ekunyukeni kweenkundla zokufunda nezokugadangisa ezifana ne-OkadaBooks .
fnqbyor7ms2aldm60uu9yreyhlwxson
6904
6903
2026-09-27T14:56:41Z
Andries Solly Skhosana
1624
6904
wikitext
text/x-wiki
'''Imitlolo ye-Afrika''' mitlolo evela e[[I-Afrika|-Afrika]], kungaba [[:en:Oral_literature|mtlolo womlomo]] (" '''orature''' ") nofana etlolwe ngemalimi we-[[:en:Languages_of_Africa|Afrika]] kanye newe-[[:en:Afro-Asiatic_languages|Afrika-Asia]]. Iimbonelo zeencwadi ze-[[:en:Precolonialism|Afrika zangaphambi kobukoloni]] zingalandelelwa emuva, okungasenani ngeminyakeni emakhulu amane ye-AD. Eyaziwa khulu yi-''[[:en:Kebra_Negast|Kebra Negast]]'' nofana "yiNcwadi yamaKhosi", kusukela [[:en:14th_century|eminyakeni eyikulungwana namakhulu amane]] ye-[[:en:Anno_Domini|AD]].<ref>"The Kebra Nagast (Ethiopia, c. 1300s)". ''Humanities LibreTexts''. 9 July 2021. Retrieved 25 April 2024</ref> Enye incwadi eyaziwako yi-[[:en:Garima_Gospels|Garima Gospels]], engenye yamaBhayibheli amadala khulu esesekhona ephasini, etlolwe nge-[[:en:Geʽez|Ge'ez]] eminyakeni eyiinkulungwana ezimatjhumi ama-5 ye-AD.<ref>Taylor, Jerome (6 July 2010). "Unearthed, the ancient texts that tell story of Christianity". The Independent.</ref>
Ummongo ovamileko ngesikhathi samakoloni yindaba edenjwako yamarhoba, kanengi etlolwa ngesiNgisi nofana ngesiFrentjhi itlolelwa [[:en:Audience|abamukelilwazi]] beTjingalanga. Hlangana neencwadi zokuthoma ze-Afrika ezahlonitjhwa khulu ephasini loke bekuyi-''[[:en:Things_Fall_Apart|Things Fall Apart]]'', etlolwe ngu-[[:en:Chinua_Achebe|Chinua Achebe]], eyagadangiswa ngomnyaka we-1958. Iincwadi zama-Afrika ngesikhathi sokuphela kwamakoloni ziveza imimmongo [[:en:Liberty|yetjhaphuluko]] nokuzijamela.
Imitlolo yangemuva kobukoloni sele ihlukahluka khulu kwamambala, abanye abatloli babuyela emaliminabo wokubelethwa. Imimmongo ejayelekileko ifaka hlangana ukutjhayisana hlangana kwesikhathi esidlulileko nesagadesi, amasiko kanye nesimanjemanje, ubuwena nomphakathi kanye nepolotiki nethuthuko. Ngokuzeleko, abatloli abasikazi banamhlanjesi bavezwa ngcono khulu emitlolweni ye-Afrika kunangaphambilini, ngesikhathi bangakarhabi ukuzijamela. [[:en:Internet|Ithungelelwano hlanganyela]] nalo litjhugulule ubujamo bemitlolo ye-Afrika, elirholele ekunyukeni kweenkundla zokufunda nezokugadangisa ezifana ne-OkadaBooks .
i88napo522jnlfztv5jy61zf6z84oah