Wikipedia nsowiki https://nso.wikipedia.org/wiki/Letlakala_la_pele MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Media Special Bolediša Mošomi Boledišana le Mošomi Wikipedia Dipolelo tša Wikipedia Seswantšho Poledišano ya Seswantšho MediaWiki Poledišano ya MediaWiki Template Poledišano ya Template Thušo Poledišano ya Thušo Setensele Poledišano ya Setensele TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Esther Mahlangu 0 13054 55269 55198 2026-07-29T00:56:10Z InternetArchiveBot 5150 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 55269 wikitext text/x-wiki   Esther Mahlangu (yo a belegwego ka 11 November 1935) ke moafrika Borwa. O tsebja ka diswantšho tša gagwe tše kgolo tša mehleng ya lehono tšeo di šupago bohwa bja gagwe bja SiNdebele. Ke yo mongwe wa bataki ba ba tumilego kudu ba Afrika Borwa. == Bophelo bja mathomo == Esther Nikwambi Mahlangu o belegilwe ka la 11 Manthole 1935 polaseng yeo e lego ka ntle ga Middelburg, Mpumalanga, Afrika Borwa. Mme Mahlangu o belegiwa ke ba Ndebele bja Borwa. Mme Mahlangu o thomile go penta ka mengwaga ye 10, gomme a rutwa bokgoni bja bokgabo bja go penta ke mmagwe le makgolo, ka morago ga setšo sa batho ba Ka Borwa bja Ndebele go penta ka ntle ga dintlo. Ke setlwaeding se sa setšo moo Mahlangu a thomilego leeto la gagwe la bokgabo. Be a na le bana babo babotlana ba seswai, gomme a be a na le bašemane ba ba selelago le basetsana ba ba nago le barwedi ba bararo. Yena le monna wa gagwe ba be ba na le barwa ba bararo. Ka morago ga moo o ile a lahlegelwa ke monna wa gagwe le barwa ba gagwe ba bararo. E be e le mošomedi yo a bego a le gona pele ga ge a be a le mošomedi. == Mošomo wa bokgabo == Ditšhupetšo tša bokgabo tša Mahlangu di hwetšwa ka diaparo le dišaka tša batho ba Ndebele. (1) Mekgwa yeo a e dirišago ka tlwaelo e na le mmala o motelele ebile o na le sebopego se setelele. Diswantšho tša gagwe di kgolo kudu ka bogolo. [2] Esther Mahlangu o be a šomiša di-brushes tše di dirilwego ke tšie ya dikgogo. O tsebja ka go fetolela le go fokotša bokagodimo bja setšo bja bokgabo bja Ndebele mural, adobe cow-dung wall wall, ka seile, gomme mafelelong, metswako ya tshipi. Sebopego sa go saena sa Mahlangu sa methaladi ye mešweu ye e beilego diagonally goba e bopegile bjalo ka chevrons. O ile a thoma go ba le difahlego ka moka tšeo di lego ka gare ga 'M'. [3] As a lego artist... Go na le dilo tše dintši, tše di raraganego le tše di raraganego go feta tša mehleng ya gagwe, naga ye e raraganego. O be a na le maikemišetšo a go tšweletša dikgopolo tša gagwe." Mahlangu o thomile go hwetša šedi ya boditšhabatšhaba ka 1989 pontšhong ya bokgabo ya Sefora yeo e bitšwago Magiciens de la terre (Baloi ba Lefase). <ref name="RVA2014">{{Cite web |last=Cushing |first=Nathan |date=17 September 2014 |title=South African artist painting commissioned murals at VMFA |url=http://rvanews.com/entertainment/south-african-artist-painting-commissioned-murals-at-vmfa/116911 |access-date=1 April 2015 |website=RVA News}}</ref> Ka morago ka 1991, o ile a laelwa ke BMW go bopa koloi ya bokgabo, bjalo ka ge bahlami ba bangwe ba BMW Art Car ba dirile pele (go akaretša Andy Warhol, David Hockney le Frank Stella ). Koloi, BMW 525i, e bile "African Art Car" ya mathomo gomme e be e pentilwe ka ditšhupetšo tše di tlwaelegilego tša Ndebele. <ref name="WP2014" /> <ref name="RVA2014" /> <ref>{{Cite web |date=13 May 2011 |title=12 - Esther Mahlangu |url=http://www.bmwartcarcollection.com/2011/05/12-esther-mahlangu-bmw-art-car/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220322213914/https://www.bmwartcarcollection.com/12-esther-mahlangu-bmw-art-car/ |archive-date=March 22, 2022 |access-date=April 5, 2022 |website=BMW Art Cars |publisher=}}</ref> Koloi ye ka morago e ile ya bontšhwa Musiamong wa Setšhaba wa Basadi ba Bokgabo kua [[Washington, D.C.|Washington, DC]] ka 1994. Koloi e ile ya hlahlwa ka 1994 ka Musiamong wa Basadi ba Basadi ka Washington, DC ka 1994. E ile ya bulwa gape kua London ka 2017. <ref name="Artsy">{{Cite web |last=Cashdan |first=Marina |date=23 September 2016 |title=Esther Mahlangu Is Keeping Africa's Ndebele Painting Alive |url=https://www.artsy.net/article/artsy-editorial-esther-mahlangu-is-keeping-africa-s-ndebele-painting-alive |access-date=30 December 2019 |website=Artsy |language=en}}</ref> == E bontšha == * 1989 ** Magiciens de la terre (Centre Georges Pompidou) in Paris (1989): * 1992 ** Carav Cultural Center of Contemporary Art ** Comme des Garcons (Tokyo, Japan; New York, USA; Paris, France) ** Documenta 9 ** Civic Theatre * 1991 ** Caravan Auto Show (Lavante) ** BMW Art Cars and Painting Exhibition (Johannesburg, Durban, Cape Town) * 1993 ** Geneva International Exhibition (Geneva) ** Nantes Fine Arts Museum * 1994 ** Musee des Beauz- Arts de Nantes (1994) * 1995 ** BMW Art Cars and Painting Exhibition ** Market Theatre * 1996 ** World Bank ** Armour J. Blackburn Centre, Howard University ** Parish Gallery ** Congressional Black Caucus * 1997 ** Het Afrika Museum ** National Arts Club ** African Immigrant Folklife Festival ** Spoleto Festival ** York College Galleries * 1998 ** Tobu Museum of Art * 1999 ** Van Reekum Museum * 2000 ** 5th Biennal of Contemporary Art * 2001 ** The Helsinki Fair Center * 2002 ** Centro Culturale Trevi * 2003 ** The Irma Stern Museum * 2005 ** Museum of Fine Arts ** Grimaldi Forum ** Pretoria Art Museum ** Smithsonian Institution * 2006 ** The Jean Pigozzi Contemporary African Art Collection ** Tacoma Museum of Art ** Roppongi Hills Art Museum ** Scuderie Aldobrandini Frascati * 2007 &nbsp; &nbsp; ** Art in Public Spaces ** The Walters Art Museum ** Durban Art Gallery ** Pinacoteca Giovanni e Marella Agnelli<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2007 |title=Why Africa? Pinacoteca Giovanni e Marella Agnelli, Turin, Italy |url=https://www.caacart.com/exposition/why-africa-pinacoteca-giovanni-e-marella-agnelli-turin-italy |access-date=23 November 2024 |website=caacart.com |archive-date=5 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241205113735/https://www.caacart.com/exposition/why-africa-pinacoteca-giovanni-e-marella-agnelli-turin-italy/ |url-status=dead }}</ref> * 2008 ** Denver Museum of Art * 2009 ** Complesso Monumentale del Vittoriano\ * 2011 ** Museum of Arts and Design * 2013 ** 34 Fine Art * 2014 ** Museum of African Art (2014) * &nbsp;2015 &nbsp; &nbsp; ** The Irma Stern Museum ** Amref Health Africa Artball * 2016 ** Frieze Art Fair * 2017 ** Cape Town Art Fair (2017) * 2019 ** National Museum Oliewenhuis ** Cape Town Art Fair * 2020 ** Melrose Gallery ** Investec Cape Town Art Fair * 2021 ** Almine Rech * 2022 ** Alpha 137 Online Gallery ** Melrose Gallery * THEN I KNEW I WAS GOOD AT PAINTING: ESTHERMAHLANGU, A RETROSPECTIVE 2024. <ref>{{Cite web |title=THEN I KNEW I WAS GOOD AT PAINTING: ESTHERMAHLANGU, A RETROSPECTIVE |url=https://www.iziko.org.za/exhibitions/then-i-knew-i-was-good-at-painting-esthermahlangu-a-retrospective/ |access-date=2024-05-28 |website=Iziko Museums |language=en-ZA}}</ref> == Dipontšho tše dingwe == [[Seswantšho:BMW_525i_Art_Car_-_Esther_Mahlangu_(1991).jpg|thumb| Koloi ya Bokgabo ya BMW ya Mahlangu]] Magareng ga 1980 go fihla ka 1991 e be e le modudi wa lefelo la musiamo wa lefelo la dihotele tša Histori ya Botshabelo, yeo e tšweletšago le go ruta baeti ka ga setšo sa Ndebele. <ref name="Esther Mahlangu CV">{{Cite web |title=Esther Mahlangu CV |url=http://www.esthermahlanguart.com/wp-content/uploads/2018/06/Esther-Mahlangu-CV.pdf |access-date=30 December 2019 |website=Esther Mahlangu |archive-date=14 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190414214703/http://www.esthermahlanguart.com/wp-content/uploads/2018/06/Esther-Mahlangu-CV.pdf |url-status=dead }}</ref> Merero ya Ndebele gape e ile ya tšweletšwa gape ka 1997 ka melala ya difofane tša British Airways [1] gomme mo nakong ye e fetilego thekniki ya go swana e ile ya šomišwa ke modiriši go penta ka sehla se seswa sa Fiat 500 ka nako ya pontšho "Ke ka lebaka la eng Afrika?" (2007) Go Go Tales (2007) (2007, T u r i n ) . Mahlangu ke yo mongwe wa bataki ba Afrika bao gantši bokgabo bja bona bo bontšhitšwego dinageng tša boditšhabatšhaba. Mošomo wa gagwe o mo dikgoboketšong tše kgolo tša poraebete go akaretšwa tša African Art Collection (CAAC) tša Jean Pigozzi le ka dimusiamong tše ntši tša Bodikela. Le ge e le gore e be e le modiriši wa boditšhabatšhaba yo a tsebegago ka boditšhabatšhaba, Ester Mahlangu o dula mo motseng wa gagwe ka gare ga kgauswi le go dula a kopana le setšo sa gagwe. == Dihlogotaba == Mahlangu o latela setšo sa selegae seo ka sona mohuta wo o itšego wa thekniki ya go penta o neelwa ka lapeng, o tsebišitšwe, wa go ithuta le go fetišetšwa ke basadi fela (nakong e fetilego). Diswantšho tše di amana kudu le setšo sa go aga dintlo ka nako ya ge go na le tsela ya go ya go ba bašemane. Magareng ga mengwaga ye 18 go ya go ye 20, bafsa ba kgoro ba ya go "sekolo sa lebollo" seo se netefatšago go feta ga bona go fihla bogolong. Go keteka tiragalo ye basadi ba tsošološa ka go tlala ka gare le ka ntle ga dintlo tša bona ka go lokišetša legopo la kgomo le di-pigment tša tlhago. Le ge go le bjalo, go na le dipitša tše di šweu tša go swana le tše di šweu tše di šumilwego. Le ge e le gore go bonala go le bonolo, sebopego sa sebopego seo se utolotšwego ke diswantšho tše di a hwetšagalago ke poeletšo ya go se fetoge le go šadiša ga dibopego tše bonolo tšeo di dirago gore mošomo ka moka o raragane. Bokgabo bja Esther Mahlangu bo laetša kgatelelo magareng ga selegae le lefase ka bophara, magareng ga ankere le go arogana. Le ge a tšwela pele go šomiša "tlotlontšu ya bokgabo" ye e swanago yeo e tlemilwego kgauswi le ditšo tša gagwe, Mahlangu o dirišitše meralo yeo go dilo tša go fapafapana go akaretšwa lešela, diswantšho tše di betlilwego, dilo tša ceramic le dikoloi. O bile o dirišana le ditšweletšwa tše di fapafapanego tša go swana le BMW, Fiat, EYTYS, Melissa's, Beleverde, Musiamo wa Brithania le Rolls-Royce . == Letšatši la bjale == BMW Artcar ya Esther Mahlangu ya 1991 e be e bonwa ka Musiamong wa Brithania bjalo ka karolo ya 'Afrika Borwa: bokgabo bja setšhaba', go tloga ka la 27 Diphalane 2016 - 27 Hlakola 2017. Letoto le lefsa la BMW Individual 7 leo le nago le di-trim tša ka gare tša kota tše di kgethegilego tšeo di pentilwego ke yena di bontšhitšwe go Frieze Art Fair ka 2016 ka pontšho yeo e sepelago le yona ya mošomo yeo e hlokometšwego mmogo ke BMW le 34FineArt. O sa tšwa go fetša tlhamo ya lebotlelo la Belvedere Vodka ya maemo a godimo ya kgatišo ye e kgethegilego (50% ya dipoelo ka moka go thuša go lwantšha HIV/AIDS ka Afrika). Bjalo ka motaki yo a dulago, Mahlangu o laetšwe ka 2014 ke Musiamo wa Bokgabo bjo Botse wa Virginia go hlama mediro ye mebedi ye megolo ya bokgabo. Mahlangu o laola sekolo seo se rutago banenyana ba bannyane go penta fela eupša gape le thekniki ya go penta meralo godimo ga ditlhamo tše itšego tša dipheta. <ref>{{Cite web |first= |title=Esther Mahlangu Ndebele Art School - Participant - Open Africa - Do Travel Differently |url=http://www.openafrica.org/experiences/participant/930-esther-mahlangu-ndebele-art-school |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309023721/http://www.openafrica.org/experiences/participant/930-esther-mahlangu-ndebele-art-school |archive-date=2016-03-09 |access-date=2015-04-02 |publisher=Code Like Clockwork}}</ref> <ref name="South African History Online">{{Cite web |title=Esther Mahlangu |url=https://www.sahistory.org.za/people/esther-mahlangu |access-date=30 December 2019 |website=South African History Online}}</ref> Setšo ga se selo seo se sa fetogego. Bjalo ka ge mošomo wa yona Mahlangu o šišinya, "setšo" ke tšhemo ya sellathekeng, yeo e lebanego le bokamoso ebile e ikemišeditše go akaretša dihlohleletši tša go fapafapana. Go bolela nnete, le ge e le gore Afrika Borwa bjale ke ye nngwe ya Dinaga tša Afrika tšeo di kgonago go nolofatša le go tšwetša pele mošomo wa boradibokgabo ba bona bosetšhaba le boditšhabatšhabeng ka tše di swanago le tiragalo ya ngwaga ka ngwaga ka Johannesburg, mošomo wa Esther Mahlangu o na le sebete le go feta ka gobane o o belegwe le go golela ka gare ga khuduego ya dipolitiki le ya tša leago. Esther Mahlangu o šomile ka go se lape go pepentšha le go hlabolla talente ya gagwe ya go sepela lefaseng ka bophara, gomme o fišegela kudu go abelana tsebo ya gagwe le moloko wo moswa gore a tlogele bohwa bjo bo phelago melokong ye e tlago. <ref name="Forbes">{{Cite web |last=Mun-Delsalle |first=Y.-Jean |title=Esther Mahlangu, One Of South Africa's Most Famous Artists, Perpetuates Traditional Ndebele Painting |url=https://www.forbes.com/sites/yjeanmundelsalle/2019/06/07/esther-mahlangu-one-of-south-africas-most-famous-artists-perpetuates-traditional-ndebele-painting/#753fd4231501 |access-date=30 December 2019 |website=Forbes |language=en}}</ref> == Go thubja == Ka la 19 Mopitlo 2022 Mahlangu o ile a hlaselwa le go thukhuthwa ka lapeng la gagwe, tšhelete le sethunya sa motho ka noši. Maphodisa a thomile go tsoma batho go swara mogononelwa – go thwe ke lesogana leo rakgolokhukhu wa lona a adimilego tatago Mohumagadi Mahlangu tšhelete ye nngwe ka bo-1920 - mengwaga ye e ka bago ye lekgolo pele ga moo. <ref>{{Cite web |title=Manhunt launched for Esther Mahlangu's attacker &#124; eNCA |url=https://www.enca.com/news/manhunt-launched-esther-mahlangus-attacker |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220411230719/https://www.enca.com/news/manhunt-launched-esther-mahlangus-attacker |archive-date=11 April 2022 |access-date=22 March 2022}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Ndebele artist Esther Mahlangu assaulted, robbed of gun and money in her home |url=https://www.iol.co.za/news/ndebele-artist-esther-mahlangu-assaulted-robbed-of-gun-and-money-in-her-home-88f7d408-2217-45d0-9a4b-318ee43ca6ad}}</ref> Mogononelwa o ile a golegwa, mola modirišani a lokollwa ka peile. == Difoka le ditlhompho == * E filwe Taelo ya Ikhamanga ka silifera ka 2006. <ref>{{Cite web |title=Esther Mahlangu (1935 - ) {{!}} The Presidency |url=https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/esther-mahlangu-1935 |access-date=2022-08-24 |website=www.thepresidency.gov.za |archive-date=2022-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221201164311/https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/esther-mahlangu-1935 |url-status=dead }}</ref> * O amogetše Sefoka sa mathomo sa Mokhomišenare yo Mogolo wa Ditšhabakopano wa Bafaladi (UNHCR) sa Afrika Borwa ye e sego ya mmušo le ya Bakgathatema ba Bantši ka 2019. <ref>{{Cite web |title=Dr. Esther Mahlangu receives the first United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR) Southern Africa NGO & Multi-Stakeholder Award in recognition of inclusivity & empowerment |url=https://venturesafrica.com/apostories/dr-esther-mahlangu-receives-the-first-united-nations-high-commissioner-for-refugees-unhcr-southern-africa-ngo-multi-stakeholder-award-in-recognition-of-inclusivity-empowerment/ |access-date=2022-06-03 |website=Ventures Africa |language=en-US}}</ref> * E filwe lengwalo la bongaka la tlhompho ( <nowiki><i id="mwAQw">Philosophiae Doctor honoris causa</i></nowiki> ) ke Yunibesithi ya Johannesburg, 9 Moranang 2018. * Ka 2024, o ile a hlompšha ke Yunibesithi ya Afrika Borwa == Ditšhupetšo == Bona Letlakala la Seisimane{{Reflist|30em}} [[Setensele:Bataki ba Basadi ba Afrika Borwa]] euja8pa297r2ezbeaqi6nxxofcowixs