Wikipedia
nsowiki
https://nso.wikipedia.org/wiki/Letlakala_la_pele
MediaWiki 1.47.0-wmf.14
first-letter
Media
Special
Bolediša
Mošomi
Boledišana le Mošomi
Wikipedia
Dipolelo tša Wikipedia
Seswantšho
Poledišano ya Seswantšho
MediaWiki
Poledišano ya MediaWiki
Template
Poledišano ya Template
Thušo
Poledišano ya Thušo
Setensele
Poledišano ya Setensele
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Template:Shrug
10
13950
55402
2026-08-09T02:51:59Z
Chanda Vavilaya
8727
translated this page from English
55402
wikitext
text/x-wiki
<span class="nowrap" role="img" aria-label="shrug">¯\_(ツ)_/¯</span><!-- Template:Shrug --><noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
t1c50yeamwgxvsarj1rrmke7phus4xi
Tšhilafalo ya moya
0
13951
55403
2026-08-09T11:53:28Z
International baddie
8382
I have added link words
55403
wikitext
text/x-wiki
Tšhilafalo ya moya
[[Seswantšho:Air pollution3.jpg|left|thumb|350x350px|Tšhilafalo ya moya ga e gobatše lefase fela, e gobatša le batho bao ba le bitšago le gae]]
'''Tšhilafalo ya moya''' ke e nngwe ya ditlhohlo tše šoro kudu tša tikologo tšeo [[lefase]] le lebeletšanego le tšona lehono. E direga ge dilo tše kotsi tše bjalo ka dikgase, muši, lerole le dikarolwana tše dinyenyane di šilafatša moya. Ditšhilafatšo tše di tšwa methopong e fapafapanego, go akaretša dikoloi, difeme, diteišene tša [[Mohlakase|mohlagase]], mediro ya temo le go fišwa ga dibešwa tša mašaletša le ditlakala. Ge palo ya baagi e dutše e gola gomme go gola ga diintaseteri go oketšega, tšhilafalo ya moya e tšwela pele e bea bobedi bophelo bja batho le tikologo kotsing.<ref>{{Cite web |title=https://byjus.com/biology/air-pollution-control/ |url=https://byjus.com/biology/air-pollution-control/ |access-date=2026-08-09 |website=BYJUS |language=en}}</ref>
E nngwe ya ditlamorago tše dikgolo tša tšhilafalo ya moya ke mafelelo a yona bophelong bjo bobotse bja batho. Moya wo o šilafetšego o ka baka malwetši a go hema a bjalo ka asthma, bronchitis le bolwetši bjo bo sa folego bja go šitiša maswafo (COPD). Dikarolwana tše dibotse moyeng di ka tsena maswafong le mading, tša oketša kotsi ya bolwetši bja pelo, go hwa lehlakore le kankere ya maswafo. Bana, batho ba bagolo bao ba tšofetšego le batho bao ba nago le maemo ao a lego gona a tša maphelo ba kotsing kudu ka gobane mebele ya bona ga e kgone go lebeletšana le moya o šilafetšego. Go pepentšhwa ga nako ye telele go boleng bjo bo fokolago bja moya le gona go ka fokotša kholofelo ya bophelo le go theoša boleng bja batho ka kakaretšo ya [[bophelo]].<ref>{{Cite web |title=Air Pollution and Your Health |url=https://www.niehs.nih.gov/health/topics/agents/air-pollution |access-date=2026-08-09 |website=National Institute of Environmental Health Sciences |language=en}}</ref>
Tšhilafalo ya moya gape e kgoma maphelo a batho a [[letšatši]] ka letšatši. Boleng bjo bo fokolago bja moya bo ka baka go hlohlona ga mahlo, go opša ke hlogo, go lapa le go hema ka thata, e lego seo se dirago gore go be thata go batho go šoma, go ithuta goba go tšea karolo medirong ya ka ntle. Mafelong ao a šilafaditšwego kudu, dikolo le dikgwebo di ka itemogela go fokotšega ga tšweletšo ge batho ba bantši ba thoma go babja. Morwalo wa ditšhelete wa ditshenyagalelo tša tlhokomelo ya maphelo le letseno leo le lahlegilego o bea kgateletšo e oketšegilego malapeng le mebušong. Ka ntle le ditlamorago tša yona bophelong bja batho, tšhilafalo ya moya e senya tikologo ya tlhago. E tlaleletša phetogong ya boso ka go oketša go tšweletšwa ga dikgase tša go hlola boso le go gobatša ditshepedišo tša tswalano ya diphedi le tikologo ya tšona ka [[pula]] ya esiti le muši. Moya wo o šilafetšego o ka senya dibjalo, dithokgwa, dinoka le [[diphoofolo]] tša lešoka, wa fokotša mehuta ya diphedi le go bea tšhireletšego ya tšona.<ref>{{Cite web |title=Facts and stats on air pollution |url=https://www.cleanairfund.org/theme/facts-and-stats/ |access-date=2026-08-09 |website=Clean Air Fund |language=en-GB}}</ref>
Diphetogo tše tša tikologo mafelelong di kgoma batho ka go lekanyetša phihlelelo ya meetse a hlwekilego, dijo tše di phetšego gabotse le maemo a šireletšegilego a bophelo. Go rarolla tšhilafalo ya moya go nyaka kgato ya kopanelo go tšwa go mebušo, diintaseteri le batho. Mebušo e ka gapeletša melao e tiilego ya tikologo, ya kgothaletša matla a hlwekilego le go kaonafatša ditshepedišo tša dinamelwa tša bohle. Diintaseteri di swanetše go amogela mekgwa ya tšweletšo ye e hlwekilego le go fokotša go tšweletšwa ga dikhemikhale tše kotsi. Batho ka o tee ka o tee le bona ba ka tsenya letsogo ka go diriša dinamelwa tša bohle, go fokotšs tšhomišo ya matla, go bjala dihlare, go diriša ditlakala gape le go phema go fišwa ga ditlakala.<ref>{{Cite web |date=2026-07-23 |title=Government calls for action to reduce air pollution {{!}} SAnews |url=https://www.sanews.gov.za/south-africa/government-calls-action-reduce-air-pollution |access-date=2026-08-09 |website=www.sanews.gov.za |language=en}}</ref>
Tšhilafalo ya moya ke bothata bja lefase ka bophara bjo bo nago le ditlamorago tše di fihlago kgole bophelong bjo bobotse bja batho, setšhaba le tikologo. Go šireletša boleng bja moya go bohlokwa go netefatša ditšhaba tše di phetšego gabotse le bokamoso bjo bo swarelelago kudu. Ka go šoma mmogo le go amogela mekgwa yeo e nago le maikarabelo a tikologo, [[setšhaba]] se ka fokotša tšhilafalo ya moya le go hlola lefase le le hlwekilego, le le bolokegilego go meloko ya bjale le ya ka moso.<ref>{{Cite web |title=Conclusion on Air Pollution Effects |url=https://www.apollo247.com/health-topics/general-medical-consultation/air-pollution-effects-conclusion |access-date=2026-08-09 |website=www.apollo247.com |language=en}}</ref>
== Ditšhupetšo ==
<references />
[[Setensele:Asthma]]
[[Setensele:Malwetši a mafahla]]
[[Setensele:Tšhilafatšo ya moya]]
f42ypj43wom83u1ebgwasdszozexc0t