Wikipedia nsowiki https://nso.wikipedia.org/wiki/Letlakala_la_pele MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Media Special Bolediša Mošomi Boledišana le Mošomi Wikipedia Dipolelo tša Wikipedia Seswantšho Poledišano ya Seswantšho MediaWiki Poledišano ya MediaWiki Template Poledišano ya Template Thušo Poledišano ya Thušo Setensele Poledišano ya Setensele TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Morogo 0 12764 55785 50795 2026-09-11T09:30:26Z Aliwal2012 605 55785 wikitext text/x-wiki *Sepedi = Pigweed *Seafrikanse = Hanekam *Saentshe = ''Amaranthus sp.'' [[Seswantšho:The process of drying morogo wa Dinawa.jpg|thumb|Morogo]] '''Morogo''' goba '''moroho''', o tsebja gape bjalo ka sepenetšhe sa '''Afrika''', o ra sehlopha sa merogo ya matlakala a go tloga go a meraro ya go fapana ya matlakala a matala yeo e hwetšwago go ralala le Borwa bja Afrika yeo e bunnwego go jewa ke batho. E tšewa bjalo ka sejo sa setšo [[Afrika Borwa|sa Afrika Borwa]] <ref>[[Morogo#IOL|Independent Online]]</ref> gomme e bopa karolo ye bohlokwa ya dijo tše di tlwaelegilego ditšhabeng tša dinagamagaeng. <ref>[[Morogo#ScienceAfrica|Science in Africa]]</ref> == Ditšhupetšo == {{reflist}} 0930yq1fcbjeok3a4wxdi8sqzrznqau 55786 55785 2026-09-11T10:25:54Z Aliwal2012 605 +photo 55786 wikitext text/x-wiki *Sepedi = Morogo *Seafrikanse = Hanekam *Saentshe = Pigweed; ''Amaranthus sp.'' [[Seswantšho:Amaranthus thunbergii 1DS-II 1-5841.jpg|thumb|160px|A growing morogo plant]] '''Morogo''' goba '''moroho''', o tsebja gape bjalo ka sepenetšhe sa [[Afrika]], o ra sehlopha sa merogo ya matlakala a go tloga go a meraro ya go fapana ya matlakala a matala yeo e hwetšwago go ralala le [[Borwa ba Afrika]] yeo e bunnwego go jewa ke batho. E tšewa bjalo ka sejo sa setšo sa Afrika Borwa <ref>[[Morogo#IOL|Independent Online]]</ref> gomme e bopa karolo ye bohlokwa ya dijo tše di tlwaelegilego ditšhabeng tša dinagamagaeng.<ref>[[Morogo#ScienceAfrica|Science in Africa]]</ref> [[Seswantšho:The process of drying morogo wa Dinawa.jpg|thumb|left|150px|The process of drying harvested morogo]] == Ditšhupetšo == {{reflist}} bez3zsudjxcz8k79kvjaupr2in2un1f 55787 55786 2026-09-11T10:59:16Z Aliwal2012 605 55787 wikitext text/x-wiki *Sepedi = Morogo *Seafrikanse = Hanekam *Saentshe = Pigweed *Scientifically = ''Amaranthus sp.'' [[Seswantšho:Amaranthus thunbergii 1DS-II 1-5841.jpg|thumb|160px|A growing morogo plant]] '''Morogo''' goba '''moroho''', o tsebja gape bjalo ka sepenetšhe sa [[Afrika]], o ra sehlopha sa merogo ya matlakala a go tloga go a meraro ya go fapana ya matlakala a matala yeo e hwetšwago go ralala le [[Borwa ba Afrika]] yeo e bunnwego go jewa ke batho. E tšewa bjalo ka sejo sa setšo sa Afrika Borwa <ref>[[Morogo#IOL|Independent Online]]</ref> gomme e bopa karolo ye bohlokwa ya dijo tše di tlwaelegilego ditšhabeng tša dinagamagaeng.<ref>Science in Africa</ref> [[Seswantšho:The process of drying morogo wa Dinawa.jpg|thumb|left|150px|The process of drying harvested morogo]] == Ditšhupetšo == {{reflist}} 8vohsyr8her20qh4yogqr7x2tn8m9n2 Mzilikazi 0 14096 55783 2026-09-10T18:00:58Z Nompumelelo.S29 8767 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1372483916|Mzilikazi]]" 55783 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name=Mzilikazi kaMashobane|succession=King of [[Mthwakazi]]|image=Mzilikazi~detail.jpg|caption=Mzilikazi, as portrayed by [[William Cornwallis Harris]], c. 1836|reign={{circa}} 1823–1868|coronation={{circa}} 1820|predecessor=''Founder'' (father murdered; formerly a lieutenant of Zulu King [[Shaka]])|successor=[[Lobengula]]as a regent standing for Nkulumane|spouse=Several wives|issue=Nkulumane first born (son) and [[Lobengula]], from second wife and many others|father=[[Matshobana|Mashobane kaMangethe]] (c.&nbsp;late 1700s – {{circa}} 1820s),|mother=Cikose Ndiweni, a princess of the Amangwe clan|birth_date={{circa}} 1790|birth_place=[[Mkuze, KwaZulu-Natal|Mkuze, present day South Africa]]|death_date={{death date|1868|9|9|df=y}}|death_place=[[Matabeleland]]|burial_place=a cave at Entumbane, [[Matobo Hills]], [[Zimbabwe]]|burial_date=4 November 1868}}'''Mzilikazi''' KaMashobane<ref>https://everything.explained.today/Mzilikazi_KaMashobane/</ref> (c. 1790 - 9 Lewedi 1868) o tsebega gape ka la Mzilikazi Khumalo ebile o tšwela dipukwaneng ka la Moselekatse, seo se ra gore "Mmila o mogolo", o be ale kgoši ya Afrika Borwa mo hwetši wa Matebele a Leboa, bogoši bja gagwe ga bjale bo hwetšagala Borwa bja Zimbabwe bo tsebega gape ka bogoši bja Mthwakazi '''O''' belegetšwe lefelong la Mkuze yeo e tsebegago bjale ka la Kwazulu-Natal, Mzilikazi o e tetše balatedi ba gagwe Leboa go tšwa Zululand ka nako ya pušo ya Mfecane, a hlakanya batho ba merafe ye mengwe gentšwe ba le mo leetong la bona, ba ile ba thoma bogoši bja bo maatla bo tsebegago ka Matabeleland.<ref>https://www.britannica.com/biography/Mzilikazi</ref> Balatedi ba gagwe ga bjale ba tsebega ka Matebele a batho ba Zimbabwe. '''Bantšhi''' ba motšea bjalo ka moetapele wa mašole a Afrika Borwa yo mogologolo ka morago ga kgoši ya Mazulu, Shaka. Ka pukwana ya tša bophelo ba gagwe, David Livingstone o mmolela bjalo ka moetapele wa bopedi wa go kgahliša yoo a kopanego le yena Afrika ka bophara. <ref>https://military-history.fandom.com/wiki/Mzilikazi</ref> == Bophelo bja mathomo == '''Mzilikazi''' ke morwa wa Mashobane kaMangeth, kgoši ya mošate wa Leboa la ga Khumalo, gare ga ngwaga wa 1790 kgauswi le Mkuze yeo e tsebegago ka la Kwazulu-Natal ga bjale, le gae la Mazulu. Mmagwe ebe ele Nompethu KaZwide, morwedi wa kgoši Zwide wa ma Ndwandwe, Mzilikazi o goletše lapeng la tatemogolo wa gagwe Zwide. '''MaNdwandwe''' a ile a ema kgahlanong le baga Mthethwa, ba lefišitše gola Dingiswayo go nyaka naga. Kgoro ya ga Khumalo e be ele kgauswi le noka ya Black Mfolozi. '''Mzilikazi''' o ile a ba kgošana ya kgoro ya gagwe morago ga nako ye nngwe ka bo-1820 morago ga gore Mashobane a bolawe ke Zwide ka lebaka la go thuša molaodi wa Dingiswayo Shaka go tšhaba. Mzilikazi o ile a ikana gore o tla botega go kgoši ya Mazulu , Shaka o a tšea kgoro ya ya ga Mthethwa ka morago ga go hlokofala ga Dingiswayo.<ref>https://www.britannica.com/biography/Dingiswayo</ref> == Go tlogela Zululand == '''Shaka''' mathomong o be a kgotsofetše gore Mzilikazi o hlanketše setšhaba sa Mazulu gabotse gomme a putsa Mzilikazi ka dikgomo le mašole. Phapano magareng ga baetapele ba babedi e ile ya hlongwa morago ga gore Shaka a bolaye mafahla a kgaetšedi ya Mzilikazi, Ntombizodwa Ka Mashobana, yo ka morago a ilego a tsebja ka leina la Mafakasane. '''Ka''' ngwaga wa 1823 Mzilikazi o ile a huduga Nguniland ka nako ya Mfecane ka mohlake yo mogolo wa dikgomo tša Shaka. A go tsebalege gore Mzilikazi ke yena a utswitšego mohlape wa kgomo tša Shaka goba o tšere tša setšhaba sa merafe ya baagišani. Mzilikazi o ile a hudugela Mozambique eupša ka 1826 o le lebišitše bophirima gola Transvaal ka ge dira tša gagwe di be dileka go mmolaya, leetong la gagwe o tsamaile a kgoboketša balatedi gotšwa merafeng e mengwe go hlasela mošate wa Ndundza gola Esikhunjini, moo kgoši ya ga Ndzundza Magodongo ba bangwe ba ile ba thopilwe ka morago ba bolawa nokeng ya Mkobola.<ref>https://www.factsnippet.com/site/facts-about-mzilikazi.html</ref><gallery> File:Mzilikazi's_Memorial,_Mhlahlandlela.jpg|alt=Mzilikazi's memorial| Segopotšo sa Mzilikazi File:Mzilikazi's_Grave.jpg|alt=Mzilikazi's grave| Lebitla la Mzilikazi </gallery>{{Reflist}} <references /> [[Setensele:Mzilikazi KaMashibane]] [[Setensele:Kgoši ya Mazulu]] [[Setensele:Shaka Zulu]] [[Setensele:Kgoro ya S]] 4tvrj6mpm01od66b3g4wec2z0xmb0bm Template:Kenya setšoantšo 10 14097 55784 2026-09-10T19:21:11Z Derek J Moore 7077 Tlhodile letlakala ka '<div style="text-align: center;">[[File:{{#switch: {{{1|{{{type|}}}}}} | 1 = Gthumb.svg | 2 = Replace this image JA.svg | 3 = Requestpicture.JPG | #default = Gthumb.svg }}|{{#if: {{{2|{{{size|}}}}}} | {{{2|{{{size}}}}}} | {{#switch: {{{1|{{{type|}}}}}} | 2 = 150px | 3 = 230px | #default = {{{size}}}<!-- size? --> }} }}|link=commons:Special:UploadWizard]]<br /><!-- --><span style="font-size: smaller;"><!-- -->{{Clickable button|c:Special:UploadWizard|Upload...' 55784 wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center;">[[File:{{#switch: {{{1|{{{type|}}}}}} | 1 = Gthumb.svg | 2 = Replace this image JA.svg | 3 = Requestpicture.JPG | #default = Gthumb.svg }}|{{#if: {{{2|{{{size|}}}}}} | {{{2|{{{size}}}}}} | {{#switch: {{{1|{{{type|}}}}}} | 2 = 150px | 3 = 230px | #default = {{{size}}}<!-- size? --> }} }}|link=commons:Special:UploadWizard]]<br /><!-- --><span style="font-size: smaller;"><!-- -->{{Clickable button|c:Special:UploadWizard|Upload Image|class=mw-ui-progressive}}<!-- --></span></div><includeonly>{{#switch: {{NAMESPACE}} | {{ns:0}} | {{ns:1}} = {{#if:{{{cat|}}} | [[Category:{{{cat}}} Image Request]] }} | #default= }}{{#if: {{{cat1|}}} | [[Category:{{{cat1}}} Image Request]] }}{{#if: {{{cat2|}}} | [[Category:{{{cat2}}} Image Request]] }}{{#if: {{{cat3|}}} | [[Image Request for Category:{{{cat3}}}]] }}{{#if: {{{cat4|}}} | [[Image Request for Category:{{{cat4}}}]] }}{{#if: {{{cat5|}}} | [[Image Request for Category:{{{cat5}}}]] }}</includeonly><noinclude> {{Documentation}}</noinclude> 8azvn0eevg3z67vpo45uxw6sw9bfdmu