Wikipedia
nsowiki
https://nso.wikipedia.org/wiki/Letlakala_la_pele
MediaWiki 1.47.0-wmf.21
first-letter
Media
Special
Bolediša
Mošomi
Boledišana le Mošomi
Wikipedia
Dipolelo tša Wikipedia
Seswantšho
Poledišano ya Seswantšho
MediaWiki
Poledišano ya MediaWiki
Template
Poledišano ya Template
Thušo
Poledišano ya Thušo
Setensele
Poledišano ya Setensele
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Kgogo
0
363
56282
56027
2026-09-30T11:53:04Z
Bandla21
8351
Created by translating the section "Diseases" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376327081|Chicken]]"
56282
wikitext
text/x-wiki
Go thoma ka 2023, palo ya dikgogo tša lefase ka bophara e fetile dipilione tše 26,5, ka dinonyana tše di ka fetago dipilione tše 50 tšeo di tšweletšwago ngwaga ka ngwaga gore di ka jewa. Mehuta ye e kgethegilego ya go swana le dikgogo tša nama le dikgogo tša go bea di hlamilwe sebakeng sa tšweletšo ya nama le mae, ka go latelelana. Kgogo yeo e tswadišitšwego bakeng sa go bea e ka tšweletša mae a go feta 300 ka ngwaga. Dikgogo ke diphoofolo tša leago tšeo di nago le mantšu a raraganego le maitshwaro, gomme di tšwelela ka gare ga ditšo, bodumedi, le dingwalo go ralala le ditšhaba tše ntši. Bohlokwa bja tšona bja tša boiphedišo bo di dira karolo e bohlokwa ya temo ya diphoofolo tša lefase ka bophara .
Leina kgogo le tšwa go Seisemane sa Kgale {{Lang|ang|ċicen}} (e bitšwa gabotse go swana le ka Seisemane sa Sebjalebjale). Le ge e thomile bjalo ka sa Sejeremane, ga go pepeneneng gabotse gore leina le le tšwa kae, gaešita le ge mafelelong le ka ba le tšwa go go ekiša modumo wo kgogo e o dirago. <ref>{{Cite web |title=chicken |url=https://www.etymonline.com/word/chicken |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260428050031/https://www.etymonline.com/word/chicken |archive-date=2026-04-28 |access-date=2026-05-12 |website=Online Etymology Dictionary |publisher=Douglas Harper |language=en}}</ref>
== Go rea maina ==
== Diseases ==
[[File:Pesse_oujheas_H9N2_tanfla.JPG|left|thumb| Chick ya matšatši a 8 yeo e nago le influenza ya dinonyana]]
Dikgogo di hlaselwa gabonolo ke bobedi diphelakadingwe tša go swana le ditšhošane le malwetši ao a hlolwago ke ditwatši tša go swana le dipaketheria le dikokwanahloko . sebjanabjana sa ''Dermanyssus gallinae'' se ja madi, se baka go hlohlona le go fokotša tšweletšo ya mae, gomme se šoma bjalo ka sejari sa malwetši a dipaketheria a bjalo ka salmonellosis le spirochaetosis . Malwetši a twatši a akaretša influenza ya dinonyana .
jemlu53cbupg9tc9vn1oklfj52jaw08
Legotlo
0
388
56131
15370
2026-09-29T16:32:49Z
Manyenyane
8397
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1367739969|Mouse]]"
56131
wikitext
text/x-wiki
[[File:Мышь_2.jpg|thumb| Towe ya ntlo ( ''Mus musculus'' ) .]]
[[File:Phase-Specific-Vocalizations-of-Male-Mice-at-the-Initial-Encounter-during-the-Courtship-Sequence-pone.0147102.s003.ogv|thumb| Mokgahlelo-itseng vocalizations ya dipeba tona ka kopano ya mathomo nakong ya tatelano ya lefereyo]]
[[File:Mouse_voice.flac|thumb| Lentšu la toeba]]
legotlo le lenyenyane, leo ka semelo le tsebjago ka go ba le nko ye e šupago, ditsebe tše dinyenyane , mosela wa makwapi wo o fihlago mmeleng le tekanyo phagamego ya tswadišo. Mohuta wa dipeba wo o tsebegago kudu ke towe ya ntlo ye e tlwaelegilego. Ditoeba di hwetšagala kudu e le iphoofolo tša ka gae, eupša ga di ratwe go swana le digotlane tše dingwe . Mafelong a mangwe, mehuta e itšego ya dipeba tša tšhemo e tlwaelegile lefelong leo. sebja ka go hlasela gae bakeng sa dijo le madulo.
toeba ka tlwaelo di fapantšhwa le dikolobe ka bogolo bja tšona. kakaretšo, ge go utollwa legotlo la muroid, le akaretša ''lereo towe'' ge e ba e le e nyane, goba ''rat'' ge e ba e le e kgolo. Mareo a tlwaelegilego ga se a itšego . Ditoeba tše di tlwaelegilego di arotšwe ka go mohuta wa eupša lereo ga le lekanyetšwe go maloko gomme le ka šoma gape go mehuta go tšwa go meloko ye mengwe go swana le towe ya kgama
ka gae tšeo di rekišwago bjalo ka diphoofolo tša ka gae gantši di fapana kudu ka bogolo le dipeba tše di tlwaelegilego tša ka gae. Se se bakwa ke tswadišo le maemo a go fapana ka nageng. Mohuta wo o tsebjago kudu wa towe ke towe e tšhweu . le dika tše di swanago kudu, e lego seo se dirago gore dipeba
, tša lešoka, diphokojwe, dinonyana tša go ja, , ditšhošane tše dingwe tše dikgolo le mehuta e itšego ya di- arthropod di tsebja ka go ja dipeba. Go sa šetšwe se, palo ya dipeba e sa dutše e le e ntši. , toeba ke e nngwe ya meloko ya diamusi ye e atlegilego kudu yeo e phelago Lefaseng lehono.
Maemong a itšego, dipeba di ka lebelelwa e le diphelakadingwe . Diphelakadingwe ke mothopo o mogolo wa tshenyo ya dibjalo, ka ge di tsebja ka go baka tshenyo ya sebopego le go phatlalatša bolwetši . toeba di phatlalatša bolwetši ka mantle a tšona gomme gantši ke barwadi ba diphelakadingwe . Kua Leboa, lerole la go hema leo le kopanego le mantle a dipeba le ile la tswalanywa .
Bjalo ka phoofolo tše phelago bošego ,peba di lefela pono ya tšona e fokolago ya mahlo ka maikwelo a tsenele a go kwa. thekgile ka go kwa ga tšona ga monkgo go hwetša dijo le go efoga phoofolo tše di jago di phoofolo tse dingwe.
magotlo a tsebja ka go aga melete ye e raraganego. Melete ye na le kgoro tše ditelele gomme e na le dithanele tša go tšhaba. Bonnyane go mohuta , bopego sa molete ke seka sa leabela{{Reflist}}
== Mehuta ya diphoofolo tse tsebjago bjalo ka dipeba ==
tlwaelegilego kudu ke e swanago le ya dikolobe tše di tlwaelegilego .gotee le le ba bangwe ba leloko la kgauswi
* taelo ya Dasyuromorphia
** dipeba tša marsupial, mehuta ye mennyane ya Dasyuridae
* laela Rodentia
** sehlopha se senyenyane sa Castorimorpha
*** lapa la Heteromyidae
**** Toeba ya kangaroo, mohuta wa ''Microdipodops''
**** Toeba ya ka potleng, morabe wa Perognathinae
**** potleng toeba, mofuta wa ''Heteromys''
** sehlopha se senyenyane
**** toeba e fofang
** sehlopha se senyenyane sa Myomorpha
*** lapa la Criticidae
**** Toeba ya borashe, ''Peromyscus boylii''
**** Toeba ya Florida
**** Toeba ya gauta
**** Toeba ya puno ya Amerika, mohuta wa ''Reithrodontomys''
**** Voles, gantši e bitšwa "dipeba tša tšhemo goba tša mohlašana".
*** lapa la Muridae
**** dipeba tše di tlwaelegilego, mohuta wa
**** Ditoeba tša tšhemo, mohuta wa ''Apodemus''
***** Towe ya kota, ''Apodemus sylvaticus''
***** Towe ya molala o mosehla, ''Apodemus flavicollis''
**** Toeba e kgolo ya moru wa Mindoro
**** Towe ya go tlola ya ditsebe tše kgolo
**** Luzon montane moru towe
**** Towe ya Forrest
**** Toeba ya pebble-mound
**** Towe ya Bolam
**** Toeba ya puno ya Eurasian, mohuta wa ''Micromys''
== Maikutlo ==
nyakišiši ba tiišeditše gore peba di na le diponagalo tše di fapanego tša se fahlego. Ba ile ba diriša pono ya motšhene go bona maikwelo a tlwaelegilego a batho a bjalo ka lethabo, makgapha, go nyema moko, bohloko le poifo.
== Dijo ==
Tlhagong, peba kudu mohuta le ge le ofe wa dienywa goba mabele a tšwago dimeleng. Lega go le bjalo, di tlwaelane gabotse le mafelo a ditoropong gomme di tsebja ka go ja mo e nyakilego go ba mehuta ka moka ya dilo tše di senyegilego tša dijo. Ge di thopša, dipeba ka tlwaelo di fepša dijo tša peba tša kgwebo. Dijo tše di feletše ka phepo, eupša di sa dutše di nyaka mehuta e mentši ya merogo.
Go sa šetšwe tumelo , bontši bja peba ga di na kganyogo e kgethegilego ya tšhese. Go swana le phoofolo tše dintši, di rata tše bose le tše di nago le dikhaloriki tše dintši. Ba tla ja tšhese fela ka lebaka la go hloka dikgetho tše kaone kudu.
== Tšhomišo ya batho ==
=== Bjalo ka diphoofolo tša go dira diteko ===
[[File:Fatmouse.jpg|thumb| toeba (ka go le letshadi) le toeba e tlwaelegilego (ka go le letona) .]]
ke phoofolo tše di tlwaelegilego mafapheng le thuto ya monaganokudu ka gobane le gape ka gobane di abela tekanyo e phagamego ya go swana le batho. Ke sephedi sa mohlala sa diamusi seo se šomišwago kudu, se se tlwaelegilego kudu go feta e latelelana, gomme mo e nyakilego go ba dikarolwana ka moka tša leabela tša towe di na le homolog tša batho .e na le tša motheo tše ka bago milione tše dikete tše. Le gona di ka laolwa ka ditsela tšeo di sego molaong go batho, gaešita le ge balwela tokelo tša phoofolo gantši ba ganetša. towe yeo e fetotšwego dikarolwana tša leabela yeo e bilego le e tee goba tše ntši tša dikarolwana tša yona tša leabela tšeo di dirilwego gore di se šome ka ga dikarolo . tshepedišo tša mohlala wa dipeba tša diteko di akaretša dika tša dipeba tša kankere ya colorectal le ya mala, dika tša peba le dika tša peba tša kankere ya matswele .
Mabaka a kgetho e tlwaeleggore e bile ga di bitše tšhelete e ntši, le dijo tše di fapanego kudu, di hlokomelwa gabonolo e bile di kgona go tšweletša gape ka pela. Meloko e mmalwa ya peba e ka bonwa ka nako e kopana.ka kakaretšo di a kwa kudu ge e ba di godišitšwe go tloga ge di belegwa gomme di fiwa kgokano ye e lekanego ya batho. Lega go le bjalo, mehuta e itšego e tsebja e le yeo e tlogago e le ya maikwelo.
=== As pets ===
[[File:Fancy_mice.jpg|thumb|250x250px| Ditoeba tša phoofolo ya lapeng]]
{{Authority control}}Batho ba bantši ba reka peba e le diphoofolo tša ka gae tšeo di sepelago le bona. Ba ka bapala, ba lerato gomme ba ka tlwaela go swarwa. Go swana le dikolobe , peba tša ka gae ga se tša swanela go tlogelwa di sa hlokomelwe ka ntle ka ge di na le diphoofolo tše ntši tša tlhago, go akaretšwa dikatse le dimpša.ipeba tše tona di na le go ba le monkgo wo maatla go feta tše tshadi. Le ge go le bjalo, dipeba ke ba go lokiša gomme bjalo ka phoofolo tša ka gae ga di nyake go hlapa le ka mohla. Dipeba tšeo di hlokometšwego gabotse di ka dira diphoofolo tša ka gae tše di loketšego.
* Gantši ke lesaka la hamster goba gerbil, eupša mehutahuta ya dihoko tše di kgethegilego tša dipeba bjale di a hwetšagala. Bontši bo swanetše go ba le mojako o šireletšegilego.
* Dijo tše di kgethegilego tša pelleted le tše di theilwego godimo ga peu di a hwetšagala. Ditoeba ka kakaretšo di ka ja bontši bja dijo tša digotlane
* Gantši di dirilwe ka makhura a kota ye thata, go swana le aspen, ka dinako tše dingwe go tšwa go pampiri ye e segwago, ye e sa enketšwego goba makhura a kota ya kgarebe ye e šomišitšwego gape . Go šomiša malao a makwapi a mabele go a efoga ka lebaka la gore e kgothaletša gomme e ka gola mouta ge e kolobile, yeo e lego makgwakgwa maotong a bona.
=== Bjalo ka furu ===
[[File:Feeder_mice.jpg|thumb|250x250px|"Pinkie" mice for sale as [[Segagabi|reptile]] feed]]
Batho ba jele dipeba ga e sa le go tloga mehleng ya pele ga histori . Kua Brithania ya Victoria, dipeba tše di gadikilwego di be di sa dutše di newa bana e le pheko ya setšo bakeng sa go kolobiša malao mola a bega dipeba tše di nago le tranelate di šomišwa kua Engelane bjalo ka tlaleletšo ya dijo nakong ya go arolwa ga dijo ka Ntwa ya Bobedi ya Lefase . Ditoeba ke sejo se se bose go ralala le bohlabela le ka leboa la moo e lego mothopo wa sehla wa protheine . Rat ya tšhemo ke dijo tše di tumilego le dinageng tša kgauswi. Lega go le bjalo, dinageng tše dintši,
Dipheko tšeo di laetšwego kua Egipita ya Bogologolo di be di akaretša dipeba e le dihlare . Bogologolo, ge masea a be a babja, dipeba di be di jewa e le kalafo ke bo-mmago tšona. Go be go dumelwa gore go ja dipeba ke mma go be go tla thuša go fodiša lesea leo le babjago.
== Bona gape ==
{{Reflist}}
* Fee, Fi, Fo, Fum, and Phooey, mice who orbited the Moon a record 75 times in 1972 on Apollo 17
* List of fictional rodents
* Mouse brain development timeline
* Mousetrap
* Musophobia (fear of mice)
* Rodentology
== Ditšhupetšo ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commonscat|Mice}}{{Authority control}}
* [http://www.fancymice.info Fancy Mice] : tshedimošo ye e nabilego ka ga go tswadiša dipeba le go di boloka bjalo ka diphoofolo tša ka gae
* [http://brainmaps.org/index.php?p=speciesdata&species=mus-musculus High-qeto litšoantšo tsa sefapano dikarolo tsa litoeba]
* [https://wayback.archive-it.org/all/20070703154958/http://www.worldscibooks.com/lifesci/etextbook/p393/p393_chap1.pdf Histori ya toeba] (ka go tsepelela tšhomišong ya tšona dithutong tša dikarolwana tša leabela) .
* [http://northernbushcraft.com/animalTracks/mouse/notes.htm Dipina tša toeba] : Tsela ya go hlaola dipina tša toeba
j32l2h6gyy0ltt6lhtc4rf19o9ub0te
56274
56131
2026-09-30T11:43:51Z
Bandla21
8351
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374585319|Rat]]"
56274
wikitext
text/x-wiki
'''Ditoeba''' ke magotlo a bogolo bja magareng a nago le mesela ye metelele . Ke diamusi tšeo di welago ka tlase ga tatellano ya Rodentia, gomme mohuta wo o tlwaelegile kudu ke wa ''Rattus.'' Mehuta ye mengwe ya ditoeba e akaretša ''Neotoma'' ( ditoeba tša dipakete ), ''Bandicota'' ( ditoeba tša bandicota ) le ''Dipodomys'' ( ditoeba tša kangaroo ). Gare ga mehuta ye e tsebjago kudu go nale toeba digotlane tše di tsebjago kudu go na le ye ntsho le toeba ye sootho tšeo ka bobedi di tšwago [[Asia]] . Ditoeba ke tša lapa le tee le la ka fasana le dipeba gomme gantši di hlaolwa go ya ka bogolo bja tšona. Ka tlwaelo leina le le tlwaelegilego la legotlo le legolo la muroid le tla akaretša lentšu "rat", mola leina la muroid ye nnyane le tla akaretša "toeba". Mareo a tlwaelegilego ''rat'' le ''mouse'' ga se a itšego [[Taxonomy (biology)|taxonomically]] . Go swana le dipeba, di tsebja ka go hlasela dithoto bakeng sa dijo, meetse, borutho le bodulo. Go na le mehuta ye 56 ye e tsebjago ya digotlane lefaseng.
Ditoeba di hwetšwa seleteng se sengwe le se sengwe seo se dulwago ke batho, go sa akaretšwe Antarctica. Mehuta ye e tlwaelegilego kudu e phela gotee le batho, eupša mehuta ye mentši ya digotlane tše di fapanego ke ya moswananoši mafelong a dihlakahlaka gomme e kotsing ya go lahlegelwa ke bodulo goba phadišano le mehuta ye mengwe ya digotlane.
m1r7gqd5fk0otztt4mrpfw6iypnna0i
Mmutla
0
430
56209
39872
2026-09-30T08:20:17Z
Ntokozo05
8402
Created by translating the section "As food and clothing" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376288780|Rabbit]]"
56209
wikitext
text/x-wiki
[[Seswantšho:Sylvilagus_floridanus.jpg|right|thumb|250px|Mmutla]]
[[Setensele:Diphoofolo]]
== As food and clothing ==
[[File:Coniglio_olive_pinoli.jpg|thumb| ''Coniglio alla sanremese ya go swana le yona'']]
Mmutla ke mothopo wa dijo wa tlhago kudu, o phetšego gabotse ebile o ka tšwelago pele go dirišwa ke batho.Ge e godišwa ka gae, ke phoofolo ye bonolo go di tswadiša le go di šomiša sebakeng sa nama. <ref>{{Cite web |date=5 April 2026 |title=Rabbit Protein Benefits: A Premium Source for Optimal Health - Rabbit Ear Farm |url=https://rabbitearfarms.com/rabbit-protein-benefits-a-premium-source-for-optimal-health/?srsltid=AfmBOooJN_UPns1gdORBVKSpU9v8X4tYPN7Yug2FBuv_VzewX9Jn3Vo7}}</ref> Batho ba tsomile mebutla bakeng sa dijo ga e sa le bonyenyane mathomong a Last Glacial Maximum, <ref>[https://academic.oup.com/mbe/article-abstract/28/6/1801/1066858]</ref> gomme dimmutla tša naga le dimmutla di sa tsongwa bakeng sa nama ya tšona e le diphoofolo. <ref>[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/edited-volume/pii/B9781416001195500172]</ref>
Go tlaleletša go nama ya tšona, dimmutla tša ka gae e dirišetšwa boya bja yona le boya bja tšona go dira diaparo, <ref>{{Cite web |last=Xian |first=Vivian |date=2007 |title=China, Where American Mink Gets Glamour |url=https://apps.fas.usda.gov/newgainapi/api/Report/DownloadReportByFileName?fileName=China,%20Where%20American%20Mink%20Gets%20Glamour_Guangzhou%20ATO_China%20-%20Peoples%20Republic%20of_05-17-2007 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240320144432/https://apps.fas.usda.gov/newgainapi/api/Report/DownloadReportByFileName?fileName=China,%20Where%20American%20Mink%20Gets%20Glamour_Guangzhou%20ATO_China%20-%20Peoples%20Republic%20of_05-17-2007 |archive-date=March 20, 2024 |access-date=March 20, 2024 |website=USDA Foreign Agricultural Service Global Agriculture Information Network}}</ref> gammogo le manyoro a tšona ao a humilego ka naetrotšene le maswi a tšona a nago le diproteine tše dintši. Diintasteri tša tšweletšo di hlamile mehuta ya mmutla ye e ruilwego (go swana le mmutla wa Angora ).gore e tle e kgotsofatše dinyakwa tše. Ka 1986, palo ya matlalo a mmutla ao a begoa tšweletšwa ngwaga le ngwaga kua Fora e be e fihlile go dimilione tše 70, ge go bapetšwa le matlalo a mink a dimilione tše 25 ao a tšweleditšwego ka nako e tee.Le ge go le bjalo, boya bja mmutla ka kakaretšo ke setšweletšwa sa ka thoko sa tšweletšo ya nama ya mmutla, mola di-mink di tswadišwa kudu bakeng sa tšweletšo ya boya.
i6toxufwmvnjexxajt94ymhi9cu5v5c
Modimo
0
431
56172
46879
2026-09-29T19:26:44Z
ActionSA YouthForum
8860
Ke lokišitše mopeleto
56172
wikitext
text/x-wiki
[[Seswantšho:Crepuscular rays color.jpg|199px|right|Modimo]]
Bakreste, Bajuda, le Bamoslemo ba dumela gore '''Modimo''' ke o tee yo e lego Tate yo maatla ka moka, mohlodi wa legodimo le [[lefase]], wa tšohle tše di bonwago le tše di sa bonwego.
GENESI (Tlhôlô)
1:1 Mathomong Modimo o hlodile legodimo le lefase
1:2 Lefase le be le gobelane le se na selo; godimo ga bodiba go le leswiswi; moya wa Modimo o alametše meetse.
1:3 Modimo a re: Seetša a se be gona! Seetša sa thoma go ba gona.
1:4 Modimo a bona seetša e le se se botse; mme a aroganya seetša le leswiswi.
1:5 A re seetša ke Mosegare; leswiswi a re ke Bošego. Ya ba mantšiboa, ya ba moso, tšatši la pele.
1:6 Modimo a re: A go be le leratadima gare ga meetse le meetse; e be go aroganya meetse le meetse.
1:7 Mme Modimo a dira leratadima. Meetse a ka tlase ga leratadima a a aroganya le meetse a ka godimo ga lona. mme gwa ba bjalo.
1:8 Modimo a re leratadima ke Legodimo. Ya ba mantšiboa, ya ba moso, tšatši labobedi.
1:9 Modimo a re: Meetse a ka tlase ga legodimo a a kgobokane felo gotee, gore go bonale mo go omilego. Mme gwa ba bjalo.
1:10 Modimo a re mo go omilego ke Lefase; mogobe wa meetse a re ke Lewatle. Mme Modimo a bona e le mo gobotse. " Modimo a re: Lefase a le mele bjang le dimela tša go enywa peu, le dihlare tša dienywa, tše di yago ka mehuta ya tšona ge di tšweletša dienywa tše di nago le dipeu. Mme Modimo a bona e le mo go gobotse.
1:11 Ke mo lefase le medišitšego bjang le dimela tša go enywa dipeu di eya ka mehuta ya tšona, le dihlare tše di yago ka mehuta ya tšona di tšweletša dienywa tše di nago le dipeu. Mme Modimo a bona e le mo gobotse.
1:13 Ya ba mantšiboa, ya ba moso, tšatši la boraro.
1:14 Modimo a re: Lerateng la legodimo a go be le dietša tša go aroganya masegare le mašego, tša go ba ditaetšo tša mabaka le tša matšatši le tša nywaga.
1:15 E be dietša lerateng la legodimo tša go bonegela lefase. Mme gwa ba bjalo.
1:16 Ke mo Modimo a dirilego dietša tše pedi tše kgolo, seetša se segolo sa go buša mosegare, le seetša se senyenyane sa go buša bošego; a dira le dinaledi.
1:17 Dietša tše o di beile lerateng la legodimo, ya ba tša go bonegela lefase,
1:18 le tšago buša mosegare le tša go buša bosego, tša go aroganya seetša le leswiswi. Mme Modimo a bona e le mo gobotse.
1:19 Ya ba mantšiboa, ya ba moso, tšatši la bone.
1:20 Modimo a re: Meetse a a nyeunye dinyeunya tše di phelago, le nonyana di fofe godimo ga lefase di lebane le lerata la legodimo.
1:21 Ke mo Modimo a hlodilego dihlapi tše kgolo, le nyabanyabe ya diphedi ka moka tše di nyeunyago meetseng di eya ka mehuta ya tšona, le dinonyana ka moka tša diphego di eya ka mehuta ya tšona. Mme Modimo a bona e le mo gobotse.
1:22 Modimo a na a di šegofatša a re: Tswalang le ate le tlale meetseng a lewatle; nonyana tšona di ate faseng.
1:23 Ya ba mantšiboa, ya ba moso, tšatši la bohlano.
1:24 Modimo a re: Lefase a le tšweletše diphedi di eya ka mehuta ya tšona, diruiwa le digagabi le diphoofolo tša naga di eya ka mehuta ya
tšona. Mme gwa ba bjalo.
1:25 Ke mo Modimo a dirilego diphoofolo tša naga di eya ka mehuta ya tšona, le diruiwa di eya ka mehuta ya tšona, le digagabi ka moka
tša nageng di eya ka mehuta ya tšona. Modimo a bona e le mo gobotse.
1:26 Bjale Modimo a re: A re direng motho ka go swantšha ka rena, a swane le rena; a buše dihlapi tša lewatle le nonyana tša godimo,
le diruiwa, le lefase ka moka, le digagabi ka moka tše di gagabago lefaseng.
1:27 Ke mo Modimo a bopilego motho, a mmopa ka go itshwantšha, a mmopa ka go swantšha ka yena Modimo; a ba bopa monna le mosadi.
1:28 Modimo a ba šegofatša, a bolela le bona a re: Tswalang le ate, tlalang lefase, le le fenye le buše hlapi tša lewatle le nonyana tsa
godimo, le nyabanyaba yohle ya diphedi mo faseng.
1:29 Modimo a re: Sedio, ke le neile dimela ka moka tsa go enywa peu tša mo lefaseng kamoka, le dihlare tšohle tse di lego mo go lona tša dienywa tša dipeu tša tšona; e be dijo tša lena,
1:30 1e tsa diphoofolo ka moka le nonyana tšohle tša godimo, le tšohle tše di gagabago mo lefaseng di na le moya o phelago. Ke di neile dimela ka moka tše ditala e be dijo tša tšona. Mme gwa ba bjalo.
1:31 Ya re ge Modimo a lebelela tšohle tše a di dirilego, a bona e le tše botse kudu. Ya ba mantšiboa, ya ba moso, tšatši la go selela.
2:1 Ke gona go phethega ga legodimo le ga lefase le ga makoko ohle a tšona.
2:2 Ka letšatši la go šupa Modimo a ba a phethile modiro wa gagwe wo a o dirilego; mme ka tšatši la go šupa a khutša a
feditše modiro wa gagwe ka moka wo a o dirilego.
2:3 Mme tšatši la go šupa Modimo o le šegofaditše a le dira le lekgethwa, ka gobane ka lona o khutšitše a feditše modiro wa gagwe ka moka wa tlholo wo a o dirilego.
2:4 Šedi ditaba tša tlholo ya legodimo le lefase, tša mehleng ya ge Morena Modimo a dira lefase le legodimo.
== Methopo ==
[[Tumelo ya Nicea|Tumelo_ya_Nicea]]
Bibele Kgatišo ya boraro 1988 - Lekgotla La Bibele La Afrika-Borwa 1986
[[Setensele:Main category]]
20uej7ohpcvwaoo2vmhhxtxkiox2185
Pitsi
0
511
56197
53546
2026-09-29T22:15:22Z
Ntokozo05
8402
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1375105737|Zebra]]"
56197
wikitext
text/x-wiki
Diphiri di ja bjang kudu,gomme di kgona go phela ka dimela tša boleng bja fase.Di bolawa kudu ke [[Tau|ditau]], gomme di tšhaba ge di tšhošetšwa eupša gape di loma le go raga. Mehuta ya diphiri e fapana ka mokwa wa yona wa go phela le tše dingwe .Dipitsi tša dithotong le dithabeng di dula ka di phela harem tše di tsepamego tšeo di bopilwego ka tona ye kgolo goba pere ya dipitsi, ditshadi tše mmalwa tše kgolo goba dipitsi tša tshadi, le bana ba tšona goba dipowana ; mola diphiri tša Grévy di dula di nnoši goba ka mehlapeng yeo e tswalanago ka mo go lokologilego. Mehuteng ya diphedi tšeo di swerego harem, ditshadi tše di godilego di nyalana feela le dipitsi tša tšona tša harem, mola diphiri tša tona tša Grévy di hloma mafelo ao a gogelago ditshadi gomme mohuta o a goboša. Diphiri di boledišana ka mantšu a go fapafapana, go ema ga mmele le ponagalo ya sefahlego..Go itokiša ga tša leago go matlafatša ditlemo tša leago dithoteng le diphiri tša dithabeng.
fauyy7vmvsliimhj5e5uwvzlrdo8seb
Tlou
0
580
56194
56013
2026-09-29T21:41:10Z
Ntokozo05
8402
Created by translating the section "Behaviour and ecology" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376330386|Elephant]]"
56194
wikitext
text/x-wiki
'''Ditlou''' ke diphoofolo tše kgolo kudu tša naga tše di phelago . Go na le mehuta ye meraro ye e phelago ga bjale yeo e lemogwago. Tšona ke: ditlou tša sethokgwa sa Aforika ( ''Loxodonta africana'' ), ditlou tša sethokgwa sa Aforika ( ''L. cyclotis'' ) le ditlou tša Asia ( ''Elephas maximus'' ). Ke tšona fela ditho tšeo di sa phelago tša lapa la ditlou le tatelano ya Proboscidea. Ba leloko la ditlou bao ba hwilego ba akaretša di- mammoth le di- mastodon . Dibopego tše di hlaolago tša ditlou di akaretša proboscis e telele yeo e bitšwago kutu, manaka, diphaphathi tše kgolo tša ditsebe, maoto a swanago le dikokwane, le letlalo le le thata eupša le le bohlokwa le letala. Kutu e prehensile, e tliša dijo le meetse molomong le go swara dilo. Mano ao a tšwago meno a go sega, a šoma e le dibetša le e le didirišwa tša go sepetša dilo le go epa. Diphaphathi tše dikgolo tša ditsebe di thuša go boloka thempereitšha ya mmele e sa fetogego gotee le poledišanong. Ditlou tša Afrika di na le ditsebe tše kgolo le mekokotlo ye e sekamego, mola ditlou tša Asia di na le ditsebe tše nnyane le mekokotlo ye e kgopamego, goba ye e lekanago.
== Behaviour and ecology ==
<templatestyles src="Multiple image/styles.css" wrapper=".tmulti"></templatestyles>Ditlou di ja dimela fela gomme di ja matlakala, makala, dienywa, makgapetla, bjang le medu. Ditlou tša Afrika gantšhi di ja matlakala a mahlare le makala, mola ditlou tša Asia fula bjang kudu. <ref name="Shoshani42" details="https://www.cambridge.org/core/journals/oryx/article/distribution-and-status-of-the-asian-elephant/4611389E09C0DAC9E2AF6C3C3B94219C">Shoshani, pp. 42–51.https://www.cambridge.org/core/journals/oryx/article/distribution-and-status-of-the-asian-elephant/4611389E09C0DAC9E2AF6C3C3B94219C</ref> Di ka ja dijo tše boima bja dikhilograma tše 300 le go nwa dilitara tše 40 tša meetse ka letšatši. Ditlou gantšhi di dula kgauswi le methopo ya meetse.<ref name="Shoshani42" /> <ref name="Shoshani124">[./Https://digitalcommons.wayne.edu/elephant/vol2/iss4/15/ https://digitalcommons.wayne.edu/elephant/vol2/iss4/15/]</ref> Ditlou di ja mesong le bošego. Mosegare ditlou di khutša ka tlase ga dihlare gomme di robala di eme. Di robala bošego di rapeletše fase. <ref name="Shoshani124" details="https://link.springer.com/article/10.1007/s10745-004-6097-7" /> ka kakaretšo ditlou di robala diiri tše 3-4 tša boroko ka letšatši. Bobedi banna le dihlopha tša lapa ka tlwaelo ga di huduge go feta 20 km (12). mi) ka letšatši, eupša bokgole bjo bo fihlago go 180 km (112). mi) di ngwadilwe seleteng sa Etosha sa Namibia. Ditlou di ya go huduga ka sehla go arabela diphetogo tša maemo a tikologo. Ka leboa la Botswana, ba sepela 325 km (202). mi) go ya Nokeng ya Chobe ka morago ga ge melete ya meetse ya lefelong leo e ome mafelelong a Phato.
f88fr4w9vdkkhx6mk8buu94lcgmshvu
Tšhaena
0
587
56189
55130
2026-09-29T20:17:32Z
ActionSA YouthForum
8860
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377314361|China]]"
56189
wikitext
text/x-wiki
'''Tšhaena''', semmušo e bitšwa '''Repabliki ya Batho ya China''' ( '''PRC''' ), [ g ] ke naga ya Asia Bohlabela . E arotšwe ka dikarolo tše ka bago tše 33 tša maemo a profense, go akaretšwa dilete tše pedi tše di kgethegilego tša taolo . [ h ] [[Beijing]] ke motse-mošate, mola Shanghai e le motse wo o nago le badudi ba bantši kudu ka mafelong a ditoropong . Thutafase ya yona e bontšha Central Plain, dinoka tše kgolo tše bjalo ka Yangtze le Yellow River, maganata, dithokgwa tša ka tlase ga borutho le tšeo di fodilego, dithaba tše di phagamego, le methaladi ya dithaba tše bjalo ka Himalaya . Ke naga ya bobedi lefaseng ka palo ya bontši bja badudi ka morago ga [[India]], ka baagi ba fetago dibilione tše 1.4 (17% ya baagi ba lefase). Go akaretša dimilione tše ka bago 9.6 dikhilomithara sekwere (3,700,000 sq mi), ke naga ya boraro ka bogolo bja naga . [ nna ]
[[Setensele:Dinaga Asia]]
bzyy5dryv11ap4lgd17nolxblk4hlt5
Johannesburg
0
2290
56175
53575
2026-09-29T19:35:21Z
ActionSA YouthForum
8860
Ke lokišitše mopeleto
56175
wikitext
text/x-wiki
Johannesburg e hlomilwe ka 1886, <ref>{{Cite web |date=2023-09-03 |title=Johannesburg {{!}} City, History, Map, & Points of Interest {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Johannesburg-South-Africa |access-date=2023-09-05 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> ka morago ga go utollwa ga gauta, mo nageng yeo e kilego ya ba naga ya dipolasa. Ka mengwaga ye lesome, palo ya badudi e ile ya oketšega go fihla moo ba fetago 100 000, e lego seo se ilego sa hlohloletšwa ke dipeeletšo tše dikgolo tša gauta tšeo di hweditšwego go lefapa le Witwatersrand. Johannesburg ya sebjalebjale ke kopanyo ya dinaga tšeo pele e bego e arogane, ditoropokgolo le madulo, yeo e bontšhago melawana ya karoganyo ya sebaka ya mehleng ya [[Apartheid|kgethologanyo]]. Soweto ("South-Western Townships"), e kgetilwe go ba toropo ya "bathobaso fela" go fihla ka 1994, ke ye nngwe ya mafelo a bohlokwa kudu go ditirago tša segologolo go Afrika Borwa ya sebjalebjale. Legae la baetapele ba bohlokwa ba kgahlanong le kgethologanyo, go akaretšwa [[Nelson Mandela]] le [[Desmond Tutu]], e ile ya ba bogare bja [[Soweto phetogelo|Phetogelo ya Soweto ya 1976]], moo boipelaetšo bja baithuti bja khutšo bo ilego bja kopana le maatla a sehlogo. <ref>{{Cite web |title=Soweto, Johannesburg {{!}} South African History Online |url=https://www.sahistory.org.za/place/soweto-johannesburg |access-date=2025-03-23 |website=www.sahistory.org.za}}</ref> Ka go fapana, [[Lenasia]] e dulwa kudu ke matšwantle ba ma- Afrika Borwa ao a bolelago sejatlhapi (batho ba setlogo sa ma-India le ma-Asia Borwa). Mafelo ao pele e bego dula "bašweu fela" a akaretša [[Sandton]], yeo e tsebjago bjalo ka "Sekwere-maele se se hwetšago kudu sa Afrika,[[Randburg]] le [[Roodepoort|Roodeport]]. <ref>{{Cite web |last=Wright |first=Emily |date=2025-02-26 |title=Africa's richest city that's home to over 12,000 millionaires |url=https://www.express.co.uk/news/world/2019805/africa-richest-city-Johannesburg |access-date=2025-03-23 |website=Express.co.uk |language=en}}</ref>
[[Setensele:Coordinates on Wikidata]]
k6sm3pqm1rqtn4ztr8liq7uknoxysh0
56216
56175
2026-09-30T09:02:08Z
Ntokozo05
8402
Created by translating the section "History" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376649391|Johannesburg]]"
56216
wikitext
text/x-wiki
Johannesburg e hlomilwe ka 1886, <ref>{{Cite web |date=2023-09-03 |title=Johannesburg {{!}} City, History, Map, & Points of Interest {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Johannesburg-South-Africa |access-date=2023-09-05 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> ka morago ga go utollwa ga gauta, mo nageng yeo e kilego ya ba naga ya dipolasa. Ka mengwaga ye lesome, palo ya badudi e ile ya oketšega go fihla moo ba fetago 100 000, e lego seo se ilego sa hlohloletšwa ke dipeeletšo tše dikgolo tša gauta tšeo di hweditšwego go lefapa le Witwatersrand. Johannesburg ya sebjalebjale ke kopanyo ya dinaga tšeo pele e bego e arogane, ditoropokgolo le madulo, yeo e bontšhago melawana ya karoganyo ya sebaka ya mehleng ya [[Apartheid|kgethologanyo]]. Soweto ("South-Western Townships"), e kgetilwe go ba toropo ya "bathobaso fela" go fihla ka 1994, ke ye nngwe ya mafelo a bohlokwa kudu go ditirago tša segologolo go Afrika Borwa ya sebjalebjale. Legae la baetapele ba bohlokwa ba kgahlanong le kgethologanyo, go akaretšwa [[Nelson Mandela]] le [[Desmond Tutu]], e ile ya ba bogare bja [[Soweto phetogelo|Phetogelo ya Soweto ya 1976]], moo boipelaetšo bja baithuti bja khutšo bo ilego bja kopana le maatla a sehlogo. <ref>{{Cite web |title=Soweto, Johannesburg {{!}} South African History Online |url=https://www.sahistory.org.za/place/soweto-johannesburg |access-date=2025-03-23 |website=www.sahistory.org.za}}</ref> Ka go fapana, [[Lenasia]] e dulwa kudu ke matšwantle ba ma- Afrika Borwa ao a bolelago sejatlhapi (batho ba setlogo sa ma-India le ma-Asia Borwa). Mafelo ao pele e bego dula "bašweu fela" a akaretša [[Sandton]], yeo e tsebjago bjalo ka "Sekwere-maele se se hwetšago kudu sa Afrika,[[Randburg]] le [[Roodepoort|Roodeport]]. <ref>{{Cite web |last=Wright |first=Emily |date=2025-02-26 |title=Africa's richest city that's home to over 12,000 millionaires |url=https://www.express.co.uk/news/world/2019805/africa-richest-city-Johannesburg |access-date=2025-03-23 |website=Express.co.uk |language=en}}</ref>
[[Setensele:Coordinates on Wikidata]]
== History ==
Selete seo se dikologilego Johannesburg se be se agile pele ke babtsebi ba San ba go tsoma le go kgoboketša bao ba bego ba šomiša didirišwa tša maswika.Go na le bohlatse bja gore ba be ba dula gona go fihla mengwaga kgoloe lesome e fetilego. <ref>{{Cite web |title=Melville Koppies: Ancient History |url=http://mk.org.za/mkhist1.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160315061153/http://www.mk.org.za/mkhist1.htm |archive-date=15 March 2016 |access-date=20 July 2021 |website=mk.org.za}}</ref>
Ka bogareng bja ngwagakgolo wa bo-18, selete se se phara se be se agile kudu ke ditšhaba tša go fapafapanego tša Basotho–Tswana (lekala le lengwe la polelo la Bantu), bao metsana, ditoropo, bogoši le mebušo ya bona e bego e otlologile go tloga Bechuanaland Protectorate (yeo bjale e lego Botswana) ka bodikela, go fihla [[Lesotho]] ka borwa, go fihla le lehono mafelo a Bapedi a[[Limpopo|Profense ya Limpopo]]. Ka go lebanya, marope a maswika a ditoropo le metse ya Basotho–Tswana a phatlaletše go dikologa dikarolo tša profense ya peleng ya Transvaal yeo Johannesburg e lego go yona.
gnt0n5b01upwe3m7hy5haeefkr4au0t
Daveyton
0
2335
56217
50422
2026-09-30T09:13:35Z
Ntokozo05
8402
Created by translating the section "History" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1370871075|Daveyton]]"
56217
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox South African town 2011
| name = Daveyton
| native_name =
| other_name =
| image_skyline =
| image_caption =
| latd = 26 |latm = 08 |lats = 19
| longd = 28 |longm = 25 |longs = 30
| province = Gauteng
| district =
| municipality = Ekurhuleni
| established_date =
| government_type = <!-- Ward 00 -->
| leader_party =
| leader_title = Councillor
| leader_name =
| elevation_m =
| postal_code =
| area_code = 011
| censuscode = 797014
| website =
| footnotes =
}}
'''Daveyton''' ke toropo go feta [[Ekurhuleni Metropolitan Municipality|Ekurhuleni]], [[Gauteng]] ka moka [[Afrika Borwa]].
Daveyton e 18 km bohlabela la [[Johannesburg]].
== Ditšhupetšo ==
{{reflist}}
{{Ekurhuleni Metropolitan Municipality}}
== History ==
Daveyton e hlomilwe ka 1952, gomme ya rewaka William Albert Davey (1900-1977),yo e bego e le Meyara wa Benoni go tloga ka 1951 go fihla ka 1953. Daveyton e hweditše maemo a mmasepala ka 1983.<ref name="Chawane">{{cite thesis|last=Chawane|first=Midas Harold|date=2008|title=The Rememory of Black Oppression: Forging a Rasta Identity with Specific Reference to the Township of Daveyton, 1994 to the Present|url=https://wiredspace.wits.ac.za/items/aac6f04a-243b-4ab3-8dbf-a261278849cd|degree=Doctor of Philosophy|access-date=10 June 2024}}https://search.proquest.com/openview/c18659b13404d5e34b8f1bf9e1d537bc/1?pq-origsite=gscholar&cbl=2026366&diss=y</ref>
Mekgatlo ye mentši ya setšhaba le ya bafsa e šomile ka mo lefelong go tloga ka 1980, go swana le East Rand Peoples Organisation, Mokgatlo wa Batho wa Baithuti ba Congress ya Daveyton, Mokgatlo wa Sinaba, Mokgatlo wa Batho wa Daveyton le Lekgotla la Bafsa la Daveyton. Mokgatlo wa East Rand Peoples le Daveyton Students Congress e be e le dikhamphani tšeo di dirišanago le United Democratic Front. [[Chris Hani o ile a re|Chris Hani]] o ile a etelela pele Mopitlo wa gagwe wa mafelelo go tloga Daveyton go ya Kgolegong ya Modderbee.
Ka lebaka la mananeokgoparara a maano a Daveyton - kudu ditirelo tša seporo tša banamedi tše di sa turego kudu tšeo di kgokaganyago le mafelo a bohlokwa a ekonomi a go swana le Benoni, Boksburg, Germiston le Johannesburg CBD <ref>{{Cite web |title=Park Station - Daveyton - Line {{!}} Moving Gauteng |url=https://movinggauteng.co.za/routes/group/54d4cd422fa2859606c07ca2 |access-date=2026-08-23 |website=movinggauteng.co.za}}</ref> <ref>{{Cite web |title=MEC Ismail Vadi launches Daveyton Metroplus Express train, 30 Mar {{!}} South African Government |url=https://www.gov.za/news/media-advisories/government-activities/mec-ismail-vadi-launches-daveyton-metroplus-express |access-date=2026-08-23 |website=www.gov.za}}</ref>, go bapa le go ba gona ga khamphase ya UNISA le kholetšhe ya TVET - lefelong le itemogetše maemo a godimo a bafaladi ba go tsenagare. <ref>{{Cite web |title=Contact us |url=https://www.unisa.ac.za/sites/myunisa/default/Learner-support-&-regions/Regional-centres/Gauteng/Contact-us |access-date=2026-08-23 |website=www.unisa.ac.za}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2021-08-20 |title=Home |url=https://eec.edu.za/ |access-date=2026-08-23 |website=Ekurhuleni East TVET College |language=en-US}}</ref> Go ya ka Toropong ya Ekurhuleni, se se feleleditše ka kgolo ya baagi go tloga go 127,967 ka 2011 <ref>{{Cite web |title=Census 2011: Main Place: Daveyton |url=https://census2011.adrianfrith.com/place/797014 |access-date=2026-08-23 |website=census2011.adrianfrith.com}}</ref> go fihla 192,200 ka 2025.
h6uw0ouqnd62aih97osrr77dxetryj6
Marble Hall
0
2364
56177
46510
2026-09-29T19:37:54Z
Manyenyane
8397
Created by translating the section "See also" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376409375|Marble Hall]]"
56177
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox South African town 2011
| name = Marble Hall
| native_name =
| other_name =
| image_skyline =
| image_caption =
| latd = 24 |latm = 58 |lats =
| longd = 29 |longm = 18 |longs =
| province = Limpopo
| district = [[Sekhukhune]]
| municipality = [[Ephraim Mogale Mmusogae|Ephraim Mogale]]
| established_date =
| government_type = <!-- Ward 00 -->
| leader_party =
| leader_title = Councillor
| leader_name =
| elevation_m = 910
| postal_code =
| area_code = 013
| censuscode = 983059
| website =
| footnotes =
}}
'''Marble Hall''' ke toropo go feta [[Mmasepala Setereke tša Sekhukhune]] wa diporofense [[Limpopo]] kamoka [[Afrika Borwa]].
Marble Hall ke toropo kgolo kgolo wa [[Ephraim Mogale Mmusogae]].
== Ditšhupetšo ==
{{reflist}}
{{Sekhukhune District Municipality}}
[[Setensele:Ephraim Mogale Mmusogae]]
== See also ==
* [[Groblersdal|Groblersdal ya go swana le yona]]
* [[Siyabuswa]]
dxtcuio2hyh71xmiqz3wbnzue98uhh4
Siyabuswa
0
2402
56176
40060
2026-09-29T19:35:53Z
Manyenyane
8397
Created by translating the section "Transport" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1299987350|Siyabuswa]]"
56176
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox South African town 2011
| name = Siyabuswa
| native_name =
| other_name =
| image_skyline =
| image_caption =
| latd = 25 |latm = 7|lats =
| longd = 29 |longm = 3|longs =
| province = Mpumalanga
| district = [[Mmasepala Setereke tša Nkangala|Nkangala]]
| municipality = [[Dr JS Moroka Mmusogae|Dr JS Moroka]]
| established_date =
| government_type = <!-- Ward 00 -->
| leader_party =
| leader_title = Councillor
| leader_name =
| elevation_m =
| area_footnotes =
| area_total_km2 =
| population_footnotes =
| population_total =
| population_as_of = 2011
| postal_code = 0472
| area_code = 013
| censuscode = 872026
| website =
| footnotes =
}}
'''Siyabuswa''' ke toropo gofeta [[Dr JS Moroka Mmusogae]], [[Mmasepala Setereke tša Nkangala]] mo diporofense [[Mpumalanga]] kamoka [[Afrika Borwa]].
{{Nkangala District Municipality}}
== Transport ==
Toropo ye e ka ba di khilomithara tše 20 ka borwabodikela bja boemafofane bja [[Marble Hall]] . Tsela ya selete ya R573 yeo e kgokaganyago [[Pretoria|petoria]] le [[KwaMhlanga]] le [[Marble Hall]] e feta ka Siyabuswa goya pele
8e7xa7da2ocg1x3aqpbb3n3tkcad5og
Terebe
0
4376
56208
54525
2026-09-30T08:17:58Z
Loner139
8373
Created by translating the section "Nutrition" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374511106|Grape]]"
56208
wikitext
text/x-wiki
'''Morara''' ke seenywa,e wela ma magorong a beri,ya go ba le meetse a mantši a dikota tša go ba le maloba ao a bitšwago Vitis.Merara ke seenywa seo senago le nako ya go butšwa ka sona,gomme di sepela ka dihlopha .
Go lema ga morara o thomile mengwaga yeo e ka bago ye 8,000 yeo e fetilego, gomme seenywa se šomišitšwe bjalo ka dijo tša batho historing ya sona ka moka. Di jewa tše foreše goba ka mokgwa wo o omilego (bjalo ka morara o omišitswego, di-currant le di-sultana ), morara gape o swere bohlokwa bja setšo dikarolong tše dintši tša lefase, kudukudu ka lebaka la tema ya go thoma fase ga beine . Ditšweletšwa tše dingwe tše di tšwago morara di akaretša mehuta ye e fapanego ya jeme, juse, asene le oli.
== Ditšhupetšo ==
<references />
[[Setensele:Dienywa]]
== Phepo ==
Merara ye tala ke 81% ya meetse, 18% ya dikhapohaedreite, 1% ya proteine, gomme e na le makhura a go hlokomologwa (tafola).Merara ye tala e na le meetse a 81%, dikhapohaedreite tše 18% le proteine ya 1%, mola e na le makhura a manyenyane kudu (tafola). A tshupetšo, palo ya morara ye tala e fa matla a dijo a 288 kilojoules (69 kilocalories), gammogo le tekanyo e lekanetšego ya bithamine K (12% ya Daily Value), mola e se na di-micronutrients tše dingwe ka tekanyo ye bohlokwa (tafola).
jxj247n7nlzmzd1j36x8kgqr0tcgy7u
Tembisa
0
5374
56179
47988
2026-09-29T19:40:11Z
Manyenyane
8397
Created by translating the section "Notable people" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377279833|Thembisa]]"
56179
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox South African town
| name = Tembisa
| native_name = Thembisa
| other_name =
| latd = 26.0055 |latm = |lats =
| longd = 28.2102 |longm = |longs =
| image_skyline = Tembisa township, Gauteng, South Africa.jpg
| image_caption = Tembisa township
| province = Gauteng
| district =
| municipality = Ekurhuleni
| established_date = 1957
| government_type = <!-- Ward 00 -->
| leader_party = ANC
| leader_title = Councillor
| leader_name =
| elevation_m =
| postal_code = 1632
| area_code = 011
| censuscode = 797005
| website =
| footnotes =
}}
'''Tembisa''' ke [[toropokgolo]] go feta [[Ekurhuleni Metropolitan Municipality]], [[Gauteng]] ka moka [[Afrika Borwa]].
== Ditšhupetšo ==
{{reflist}}
{{Ekurhuleni Metropolitan Municipality}}
== Notable people ==
* Aymos - seopedi, mongwadi wa dipina
* Lerato Chabangu - sebapadi sa kgwele ya maoto
* Kane Keid - rapper, mongwadi wa dikoša
* Xolani Khumalo - motšweletši wa TV
* Panyaza Lesufi - Tonakgolo ya Gauteng
* Tsietsi Mahoa -sebapadi sa kgwele ya maoto
* George Maluleka - sebapadi sa kgwele ya maoto
* [[Xolani Maphanga]] - motšweletši wa TV
* Patrick Maswanganyi - sebapadi sa kgwele ya maoto
* Thabo Matlaba - sebapadi sa kgwele ya maoto
* Pearl Modiadie - motšweletši wa TV, DJ ya radio, motšweletši
* Moshe Taiwa Molelekwa - sebapadi sa piano
* Rosemary Ndlovu - mmolai wa tatelano
* Refiloe Nt'sekhe - Motlatšamodulasetulo wa Federale wa Selekane sa Temokrasi (Afrika Borwa) (DA)
* Jerry Sikhosana - sebapadi sa peleng sa kgwele ya maoto, se tumilego kudu ka [[Orlando Pirates|Orlando Pirates FC]], mohlahli
* Tyler ICU, DJ le motšweletši wa direkhoto
* Mthokozisi Yende - sebapadi sa kgwele ya maoto
* Lady Zamar - seopedi, mongwadi wa dikoša
* [[Themba Zwane.|Themba Zwane]] - sebapadi sa kgwele ya maoto
aretpc9vk3dchx0cz6gb8lmb2uqajxo
Mmušôgaê wa Ga-Segonyana
0
6281
56173
46766
2026-09-29T19:30:58Z
Manyenyane
8397
Created by translating the section "Main places" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1373616445|Ga-Segonyana Local Municipality]]"
56173
wikitext
text/x-wiki
[[Seswantšho:Map of the Northern Cape with Ga-Segonyana highlighted (2011).svg|right|250px|thumb|Location of Ga-Segonyana in Kapa Leboa.]]
'''Mmušôgaê wa Gamagara''' ke mmasepala go feta [[Mmasepala Setereke tša John Taolo Gaetsewe]] wa diporofense [[Kapa Leboa]] ka moka [[Afrika Borwa]].
Toropo kgolo kgolo ya '''Mmušôgaê wa Ga-Segonyana''' ke [[Kuruman]].
{{John Taolo Gaetsewe District Municipality}}
== Main places ==
{| class="wikitable sortable"
!Lefelo
! Khoutu ya
! Sebaka (km <sup>2</sup> ) .
! Setšhaba
|-
| [[Batlharo Ba Ga Motlhware]]
| [http://census.adrianfrith.com/place/68101 68101 e le]
| 459.53 e le nngwe
| 37 270 ba le
|-
| [[Ga Mohana]]
| [http://census.adrianfrith.com/place/38101 38101 e le nngwe]
| 2.83
| 3 674 ba bangwe
|-
| [[Gathlose|Gathlose o ile a re]]
| [http://census.adrianfrith.com/place/38103 38103 ya go]
| 498.52 e le
| 116.
|-
| [[Kudumane]]
| [http://census.adrianfrith.com/place/68102 68102 e le]
| 198.06
| 14,033 e le nngwe
|-
| [[Kuruman]] Karolo ya 1
| [http://census.adrianfrith.com/place/68103 68103 e le nngwe]
| 32.22
| 0
|-
| [[Kuruman]] Karolo ya 2
| [http://census.adrianfrith.com/place/38104 38104 ya go swana le]
| 93.61
| 9 824 ba le
|-
| [[Mothibistad|Mothibistad o ile a re]]
| [http://census.adrianfrith.com/place/68104 68104 e le nngwe]
| 2.93
| 4 626 ba le
|-
| ''Mašaledi a mmasepala''
| [http://census.adrianfrith.com/place/38102 38102 ya go]
| 3,197,71
| 849
|}
7srvwnk9tmocbz56njxzu4b2c3t6fl7
Spain
0
6545
56182
55878
2026-09-29T19:53:48Z
Manyenyane
8397
Created by translating the section "Etymology" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377385381|Spain]]"
56182
wikitext
text/x-wiki
{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+<big><big>'''Reino de España'''</big></big>
|-
| style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 |
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0"
|-
| align="center" width="140px" | [[File:Flag of Spain.svg|125px]]
| align="center" width="140px" | [[File:Escudo de España.svg|125px]]
|-
| align="center" width="140px" | (Folaga)
| align="center" width="140px" | (Coat of Arms)
|}
|-
| align="center" colspan=2 | <small>''National motto: Plus Ultra''</small>
|-
| align=center colspan=2 | [[File:locationSpain.svg|300px]]
|}
[[Seswantšho:Sp-map.png|thumb|left|330px|Mapa ya Spain]]
'''Spain''' ([[Sespan]]: ''España'') ke naga yeo e lego lefasaneng la [[Europa]]. E na le badudi ba 47 007 367 (2018).
<br><gallery class=center caption="Spain - España">
Barcelona-04-Sagrada Familia-1983-gje.jpg|Barcelona
Eunate-12-Santa Maria-2001-gje.jpg|Eunate
Tarazona-04-Kreuzgang-1983-gje.jpg|Tarazona
Segovia-102-Abend-1983-gje.jpg|Segovia
Segovia-148-San Martín-Saeulengang-1983-gje.jpg|Segovia
Granada-154-Alhambra-Loewenhof-Saeulen-Hof-1983-gje.jpg|Granada
Granada-128-Alhambra-Ornament-Detail-1983-gje.jpg|Granada
Louro-20-San Francisco-Horreo-1996-gje.jpg|Louro
</gallery>
{{Dinaga Europa}}
{{stub}}
[[Setensele:Europa]]
== Etymology ==
Leina la Sepania le tšwa {{Lang|la|[[Hispania]]}}, leina leo le dirišitšwego ke Baroma ba Bogologolo bakeng sa Peninsula ya Iberia nakong ya Repabliki ya Roma le Mmušo wa Roma .
Bafenikia ba be ba bolela ka selete seo bjalo ka shphan, mohlomongwe e ra gore naga ya mebutla ka ‘naga ya di tšhipi’,goba ‘sehlaka sa ka leboa’. Di tšhelete tša tšhipi tša Roma tšeo di utswitswego seleteng go tloga pušong ya Hadrian di botnstsha sebopego sa mosadi seo se nago le mmutla maotong a gagwe, gomme Strabo o ile a e bitša ‘naga ya mebutla’.
bkib2mfcyv0cq1qipdo80aqycacboex
Tamati
0
11186
56170
55827
2026-09-29T19:15:55Z
Manyenyane
8397
Created by translating the section "Phylogeny" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1375083804|Tomato]]"
56170
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>'''Tamati''' ( .
Dimela tša ditamati ke dimela tša go namela,di phela ngwaga o tee, le ge dinako tše dingwe di ka phela lebaka le letelele ka gare ga di-greenhouse. Matšoba a tšona a kgona go ikgatiša ka nošii. Mehuta ya sebjalebjale ya tamati e godišitšwe gore e butšwe ka mmala wo mohwibidu ka go lekana, eupša tshepedišo ye e fokoditše bose le tatso ya dienywa. Go na le mehuta e dikete ya tamati yeo e fapanego ka bogolo, mmala, sebopego le tatso. Ditamati di hlaselwa ke disenyi tše dintši tša dikhunkhwane le di- nematode gomme di hlaselwa ke malwetši ao a bakwago ke dikokwana-hloko, hlobo, le difankase tša blight .
Tamati e na le tatso ye matla ya umami, gomme ke selo sa bohlokwa kudu dijong tša dinaga tše dintši lefaseng ka bophara. Ditamati di šomišwa kudu go dira disoso tša pasta le pizza, ka sopong ya go swana le gazpacho le sopo ya ditamati, ka gare ga disalate le ditswaki tša go swana le salsa le ketchup, le ka gare ga dikhari tše di fapafapanego . Ditamati di jewa gape bjalo ka matutu le ka dino tša go swana le cocktail ya Bloody Mary .
== Go rea maina ==
=== Thuto ya etymology ===
Lentšu ''tamati'' le tšwa go {{Lang|es|tomate}} ya Sepaniši, yeo ka morago e tšwago lentšung la Senahuatl {{Lang|nci|tomatl}} [ ˈtomat͡ɬ ] pronunciation ⓘ . Leina le le itšego ''lycopersicum'', leo le rago gore ‘perekisi ya phiri’, le thomile ka Galen, yo a le šomišitšego go laetša sebjalo seo se sa kago sa hlaolwa. Luigi Anguillara o ile a fopholetša lekgolong la bo-16 la nywaga gore ''lycopersicum'' ya Galen e ka ba e le tamati, gomme go sa šetšwe go se kgonege ga go hlaola mo, ''lycopersicum'' e ile ya tsena tirišong ya thutamahlale e le leina la seenywa.
Ditšhupetšo tše di tlwaelegilego tša ''tamati'' ke /t ə ˈ m eɪ t oʊ / (ka Seisemane sa Amerika Leboa ) le /t ə ˈ m ɑː t oʊ / (ka Seisemane sa Brithania ). <ref name="Cambridge Dictionaries Online-2015">{{Cite web |last=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |year=2015 |title=English definition of 'tomato' |url=http://dictionary.cambridge.org/dictionary/british/tomato |access-date=15 May 2015 |publisher=[[Cambridge University Press]]}}</ref> Dibiletšo tše pedi tša lentšu le di ile tša se hwe ka koša ya Ira le George Gershwin ya 1937 ya " A re Bitšeng Selo ka Moka Tima " ("O rata /p ə ˈ t eɪ t oʊ / gomme ke rata /p ə ˈ t ɑː to oʊ / / O rata /t ə ˈ m eɪ t oʊ / gomme ke rata /t ə ˈ m ɑː t oʊ / "). <ref>{{Cite web |title=Let's Call The Whole Thing Off: Song by Ella Fitzgerald |url=https://www.google.co.uk/search?q=let%27s+call+the+whole+thing+off+lyrics&sca_esv=3145f941300c1a56&source=hp&ei=QGcOZ6SnJKaFhbIPusWC6Qw&iflsig=AL9hbdgAAAAAZw51UH_jTwdasztauAPXIIQTt3t9qyff&oq=%22let%27s+call+%22&gs_lp=Egdnd3Mtd2l6GgIYAiINImxldCdzIGNhbGwgIioCCAIyBRAuGIAEMgUQABiABDIFEAAYgAQyBRAAGIAEMgUQABiABDIFEC4YgAQyBRAAGIAEMgUQABiABDIFEC4YgAQyBRAuGIAESOMzUABYmiNwAHgAkAEAmAGBAaAB1giqAQM5LjS4AQHIAQD4AQGYAgqgAvEHwgIGEAAYBxgewgILEAAYgAQYsQMYgwHCAhEQLhiABBixAxjRAxiDARjHAcICDhAAGIAEGJECGLEDGIoFwgIIEAAYgAQYsQPCAgsQLhiABBixAxiDAcICERAuGIAEGLEDGIMBGMcBGK8BwgIHEAAYgAQYCsICCxAuGIAEGNEDGMcBwgIOEAAYgAQYsQMYgwEYiwPCAhQQLhiABBixAxiDARioAxiYAxiLA8ICCBAuGIAEGLEDwgILEC4YgAQYsQMYigXCAg4QLhiABBjHARiOBRivAcICFBAuGIAEGLEDGIMBGJgDGKgDGIsDmAMAkgcDNi40oAfrgwE&sclient=gws-wiz |access-date=15 October 2024 |website=Google}}</ref>
Mogologolo wa hlaga yo go ka bago gona wa tamati, e lego ''Solanum pimpinellifolium'' ya dienywa tše khubedu, ke ya setlogo sa ka bodikela bja Amerika Borwa, e lego Chile, Peru le Ecuador. Letšatšikgwedi le le nepagetšego la go ruiwa ga le tsebje; [ 7 ] lefelo la go ruiwa ka gae e be e le bodikela bja Amerika Borwa, leo go naganwago gore le ka direga ke balaodi ba bangwe, <ref name="Lin-2014" /> goba Amerika Bogare. [ 7 ] .
== Phylogeny ==
Go swana le di tamati, ke tša mohuta wa ''yona'', yeo e lego setho sa lapa . Seo ke lapa le le fapanego le dimela tša matšoba, gantši di na le mpholo, leo le akaretšago mandrake nageng, e bolayago le motšoko bjalo ka ge go bontšhitšwe mohlareng wa tamati wa thulaganyo .{{clade|{{clade
|1= many garden flowers and other species
|2={{clade
|1=''[[Nicotiana]]'' (tobacco)
|2={{clade
|1=''[[Atropa]]'' (nightshades)
|2={{clade
|1=''[[Mandragora (genus)|Mandragora]]'' (mandrake)
|2={{clade
|label1=''[[Capsicum]]''
|1= (sweet and bell peppers)
|label2=''[[Solanum]]''
|2={{clade
|1='''''S. lycopersicum'' (tomato)'''
|2=''[[Potato|S. tuberosum]]'' (potato)
}}
}}
}}
}}
}}
}}|label1=[[Solanaceae]]}}
=== Taxonomy ===
Linnaeus o ile a beya tamati yeo ka gare ga mohuta wa ''kgamelo'' . Miller o ile a e bushetsa mohuta wa yona, ae reela leina la tamati. Leina le le ile la thoma go šomišwa kudu, eupša ka setegeniki le be le roba melawana ya go rea dibjalo maina ka lebaka la gore leina la mohuta wa Linnaeus ''la'' le be le sa na le bohlokwa. Le ge e le gore leina la ''Lycopersicum lycopersicum'' le šišintšwe ke Karsten (1888), ga le šomišwe ka lebaka la gore le roba Molao wa Boditšhabatšhaba wa Maina wo o thibelago tšhomišo ya ditautonym ka go maina a dimela. Leina le le phošollotšwego le be le nepagetše ka setegeniki, ka lebaka la gore leina la mohuta wa Miller le leina la mohuta wa Linnaeus di fapana ka mopeleto wo o nepagetšego. Bjalo ka ge e tsebega kudu, e ile ya lokeletšwa semmušo gomme e tla ba leina le le nepagetšego la tamati ka dihlopha tšeo di sa beego tamati ka gare .
Bohlatse bja leabela bo bontšha o be a nepile go bea tamati ka gare ga mohuta , go dira gore e be leina le le nepagetšego. Lega go le bjalo, maina a ka bobedi mohlomongwe a tla hwetšwa ka dipukung ka nako e itšego. Mabaka a mabedi a magolo a go lebelela meloko ye e aroganego ke sebopego sa matlakala (bontši bja di-alkaloid tše di tlwaele go mehuta ye mengwe ''ya'' ga di gona ka mo go bonagalago go tšwa tamati Ka lehlakoreng le leng, metswako ya tamati le matsapane ka bōptjoa ka lab ka somatic fusion, 'me ke karolo e nonneng, fana ka bopaki ba kamano e kgauswi pakeng tsa mehuta yekhi. Di nyakišišo tše difsa di hweditše gore tamati le potata ke ba leloko la kgauswi kudu, di bopa ntwe tee ye e tiilego ka gare ga ''yona.'' e šišinya gore lešika la ditapola le ka ba le hlotšwe ka go tswakanya sebjalo go tšwa go lešika la di .tamati
t24e8cj45i7h6qvk3sq1xn686vske9o
Sesotho sa Leboa
0
11592
56103
52769
2026-09-29T15:39:47Z
Kokla123
8380
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377461245|Northern Sotho]]"
56103
wikitext
text/x-wiki
'''Sesotho sa Leboa''' ke ye nngwe ya '''dipolelo tše 12 tša semmušo tša Afrika Borwa''' gomme ke ya lapa la dipolelo tša '''Bantu''', ka go lebanya e le karolo ya sehlopha sa dipolelo tša '''Sesotho-Tswana'''. [1]
Polelo ye e bolelwa kudu '''Profenseng ya Limpopo''', gomme gape e bolelwa ka tekanyo ye nnyane '''Gauteng, Mpumalanga le Leboa-Bodikela'''. [2][3]
Go ya ka '''Palo ya Batho ya Afrika Borwa ya 2022''', batho ba ka bago '''dimilione tše 6.2''', goba '''10.0% ya badudi ba naga''', ba bolela '''Sesotho sa Leboa''' bjalo ka leleme la bona la mathomo. Ka palo ya baboledi ba leleme la mathomo, Sesotho sa Leboa se maemong a '''bohlano''' gare ga dipolelo tše di bolelwago kudu kua Afrika Borwa.
== Boemo bja polelo ya semmušo ==
=== Sepedi vs Sesotho sa Leboa ===
Go ya ka '''Kgaolo ya 1, Karolo ya 6 ya Molaotheo wa Afrika Borwa''', '''Sepedi''' ke le lengwe la maleme a semmušo a Afrika Borwa. [1] Le ge go le bjalo, go bile le ngangišano ye kgolo mabapi le gore leina '''Sepedi''' le swanetše go šomišwa goba gore '''Sesotho sa Leboa''' ke lona leina leo le swanetšego go šomišwa go šupa sehlopha se se nabilego sa dipolelo tša Sepedi/Sesotho sa Leboa. Molaotheo wa Afrika Borwa o šomiša leina '''Sepedi''' bjalo ka leleme la semmušo. [2]
Ka lehlakoreng le lengwe, '''PANSALB (Pan South African Language Board)''' e bile le dipuisano mabapi le go šomiša leina '''Sesotho sa Leboa''' ka tsela yeo e akaretšago dipolelosemmotwana tše di fapanego tša sehlopha se. Go ya ka tlhaloso ye, Sesotho sa Leboa se akaretša dipolelosemmotwana tše mmalwa, go akaretša '''Selobedu, Setlokwa, Sepulana, Sehananwa, SeMatlala, SeMoletši, Sebirwa le Seroka''', gare ga tše dingwe.
Le ge go na le phapano ya maina, ditokumente tša semmušo tša Molaotheo le Lefapha la Toka di tšwela pele go šomiša '''Sepedi''' bjalo ka leina la leleme la semmušo. {"fallbackMarkdown":"(Justice)","reference":{"matched_text":"","prefix":null,"start_idx":1461,"end_idx":1493,"safe_urls":["<nowiki>https://www.justice.gov.za/constitution/basicprov.html</nowiki>","<nowiki>https://www.justice.gov.za/constitution/basicprov.html?utm_source=chatgpt.com</nowiki>","<nowiki>https://www.justice.gov.za/constitution/pdf.html</nowiki>","<nowiki>https://www.justice.gov.za/constitution/pdf.html?utm_source=chatgpt.com</nowiki>"],"refs":[],"alt":"(Justice)","prompt_text":null,"type":"grouped_webpages","style":null,"status":"done","error":null,"fallback_items":null,"items":[{"title":"The SA Constitution l Translations","url":"<nowiki>https://www.justice.gov.za/constitution/pdf.html?utm_source=chatgpt.com</nowiki>","attribution":"Justice","pub_date":null,"snippet":"","attribution_segments":null,"supporting_websites":[{"title":"The SA Constitution l Basic Provisions","url":"<nowiki>https://www.justice.gov.za/constitution/basicprov.html?utm_source=chatgpt.com</nowiki>","pub_date":null,"snippet":"","attribution":"Justice"}],"refs":[{"turn_index":0,"ref_type":"search","ref_index":2},{"turn_index":0,"ref_type":"search","ref_index":3}],"hue":null,"attributions":null}]},"showLoginRequiredCard":false}
'''Pholisi ya maleme a semmušo ya Afrika Borwa''' e šupa maleme a '''12 a semmušo''' a Repabliki ya Afrika Borwa, e lego '''Sepedi, Sesotho, Setswana, siSwati, Tshivenda, Xitsonga, Afrikaans, Seisemane, isiNdebele, isiXhosa, isiZulu le Polelo ya Diatla ya Afrika Borwa (SASL)'''. Maleme a a hlalošitšwe ka '''Karolo ya 6 ya Molaotheo wa Repabliki ya Afrika Borwa'''. {"fallbackMarkdown":"(Government of South Africa)","reference":{"matched_text":"","prefix":null,"start_idx":704,"end_idx":736,"safe_urls":["<nowiki>https://www.gov.za/documents/constitution/constitution-republic-south-africa-1996-chapter-1-founding-provisions-04-feb</nowiki>","<nowiki>https://www.gov.za/documents/constitution/constitution-republic-south-africa-1996-chapter-1-founding-provisions-04-feb?utm_source=chatgpt.com</nowiki>","<nowiki>https://www.saflii.org/content/Constitution-of-the-Republic-of-South-Africa_1996.html</nowiki>","<nowiki>https://www.saflii.org/content/Constitution-of-the-Republic-of-South-Africa_1996.html?utm_source=chatgpt.com</nowiki>"],"refs":[],"alt":"(Government of South Africa)","prompt_text":null,"type":"grouped_webpages","style":null,"items":[{"title":"Constitution of the Republic of South Africa, 1996 - Chapter 1: Founding Provisions | South African Government","url":"<nowiki>https://www.gov.za/documents/constitution/constitution-republic-south-africa-1996-chapter-1-founding-provisions-04-feb?utm_source=chatgpt.com</nowiki>","attribution":"Government of South Africa","pub_date":null,"snippet":"","attribution_segments":null,"supporting_websites":[{"title":"Constitution of the Republic of South Africa, 1996","url":"<nowiki>https://www.saflii.org/content/Constitution-of-the-Republic-of-South-Africa_1996.html?utm_source=chatgpt.com</nowiki>","pub_date":null,"snippet":"","attribution":"SAFLII"}],"refs":[{"turn_index":0,"ref_type":"search","ref_index":0},{"turn_index":0,"ref_type":"search","ref_index":1}],"hue":null,"attributions":null}],"error":null,"status":"done","fallback_items":null},"showLoginRequiredCard":false}
<nowiki>:::</nowiki>{"fallbackMarkdown":"","reference":{"matched_text":" ","prefix":null,"start_idx":740,"end_idx":740,"safe_urls":[],"refs":[],"alt":"","prompt_text":null,"type":"sources_footnote","sources":[{"title":"Constitution of the Republic of South Africa, 1996","url":"<nowiki>https://www.saflii.org/content/Constitution-of-the-Republic-of-South-Africa_1996.html?utm_source=chatgpt.com</nowiki>","attribution":"SAFLII"},{"title":"Constitution of the Republic of South Africa, 1996 - Chapter 1: Founding Provisions | South African Government","url":"<nowiki>https://www.gov.za/documents/constitution/constitution-republic-south-africa-1996-chapter-1-founding-provisions-04-feb?utm_source=chatgpt.com</nowiki>","attribution":"Government of South Africa"}],"has_images":false},"showLoginRequiredCard":false}
Maemo a go ngwala a '''Sesotho sa Leboa''' a ile a hlangwa le go tšweletšwa kudu nakong ya pušo ya kgethologanyo. Pele ga moo, '''Sepedi''' e be e šetše e ngwalwa kudu ke baromiwa ba '''Mokgatlo wa Baromiwa wa Berlin''' nakong ya ngwagakgolo wa bo-19. Borathutapolelo le banyakišiši ka kakaretšo ba lemoga tema ye bohlokwa yeo e kgathilwego ke baromiwa ba bjalo ka '''Alexander Merensky, Carl Knothe, Grützner le Gerlachshoop''' go hlabolla mokgwa wa go ngwala le setšo sa go ngwala sa leleme. [1]
Mokgwa wa go ngwala wo o ilego wa hlangwa le go bewa maemong ka morago o ile wa šomišwa le mefuteng ye mentši ya maleme a '''Sesotho-Tswana''' ao a bolelwago go ralala le tikologo ya pele ya '''Transvaal'''. Se se ile sa tsenya letsogo mo ngangišanong ye e tšwelago pele mabapi le tšhomišo ya leina '''“Sepedi”''' go šupa sehlopha se se nabilego sa maleme.
Babidi ba mehutahuta ye mengwe, go akaretša '''Khelobedu (Lobedu)''', ba ganetša tšhomišo ya leina “Sepedi” ka kgopolo ye e nabilego, gomme ba ngangišana ka gore leina '''“Sesotho sa Leboa”''' le hlalosa gabotse go fapana ga maleme le ditšo tše di bopago sehlopha se sa maleme.
Dinyakišišo tša morago bjale di bontšhitše gore ngangišano ye ya maina e na le '''ditlamorago tša leago, polelo le boitšhupo''', kudukudu maemong a Afrika Borwa ya ka morago ga kgethologanyo.
== Mehuta ye mengwe ya Sesotho sa Leboa ==
'''Sesotho sa Leboa''' se ka arolwa ka dihlopha tše pedi tše kgolo: '''Sesotho sa Highveld (Pedi)''' le '''Sesotho sa Lowveld'''.
Sesotho sa Highveld se bopilwe kudu ke ditšhaba tšeo di fihlilego lefelong leo ka morago, gomme bontši bja tšona bo tšwa dikarolong tša '''bodikela le borwabodikela bja Afrika Borwa'''. Ka lehlakoreng le lengwe, Sesotho sa Lowveld se bopilwe ke motswako wa ditšhaba tšeo di fihlilego ka morago go tšwa dikarolong tša '''leboa la Afrika Borwa''' le badudi ba Sesotho bao ba bego ba dula lefelong leo ka nako ye telele.
Go swana le ditšhaba tše dingwe tša '''Sesotho-Tswana''', dihlopha tše tša Sesotho sa Leboa di na le maina ao a tswalanago le '''diphoofolo tša ditoteme'''. Ka dinako tše dingwe, maina a ditoteme a arolwa goba a kopanywa le maina a '''dikgoši le dikgošana tše di tumilego'''.
fhnrae8mlh8zc613ok86vkc7ujilyp6
Brenda Fassie
0
12517
56195
55091
2026-09-29T21:56:53Z
Ntokozo05
8402
Created by translating the section "Biography" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1375568258|Brenda Fassie]]"
56195
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable"
| colspan="2" |'''Brenda Fassie'''
|-
| colspan="2" |
|-
| colspan="2" | '''Lintlha tse ka morao'''
|-
|'''Lebitso la tsoalo'''
|Brenda Nokuzola Fassie
|-
|'''O itsege bjalo ka'''
|MaBrrr
|-
|'''Tlhahile'''
|3 November 1964
Langa, South Africa
|-
|'''shoele'''
|9 May 2004 (aged 39)
Johannesburg, South Africa
|-
|'''mefuta'''
|Afropop
|-
|'''Occupation(s)'''
|· Singer-songwriter
· dancer
· activist
|-
|lilemo tse mafolofolo
|1981–2004
|-
|mabitso
|CCP Records
|}
Brenda Nokuzola Fassie (3 Dibatsela 1964 - 9 Mopitlo 2004) e be e le seopedi, mongwala-dikoša, sebini le mohlapetši wa go tšwa go la Afrika Borwa. Balateledi ba gagwe ba be bare ge ba mo reteletša bare ke '''MaBrrr''' goba ba mmitše '''"Queen of African Pop" (Kgošigadi ya mmino wa ''pop'' wa Afrika'''), '''"Madonna of the Townships" (Madonna wa makeišeneng)''' goba ba no mmitša ga bonolo bare ke '''"The Black Madonna" (Madonna wa Mothomoso).''' Mathaithai a gagwe ge a be a le sefaleng a dirile gore a tsebjwe bjalo ka motho wa go rata lešutu. Sa go segiša, leina la gagwe, Nokuzola, le ra gore "khutšo", "setu" goba "boiketlo".
== Bo pelo bja Brenda fassie ==
Brenda Nokuzola Fassie o belegwe kua [[:en:Langa,_Cape_Town|Langa, Cape Town]] ka la 3 Nofemere 1964 bjalo ka yo monnyane go bana ba senyane. O reeletšwe ka seopedi sa Amerika Brenda Lee.<ref name="bbc1" /> Tatagwe o hlokofetše ge a be a na le mengwaga ye mebedi, gomme ka thušo ya mmagwe, yo e bego e le sebapadi sa piano, o ile a thoma go hwetša tšhelete ka go opela bakeng sa baeti.
Ge a be a na le mengwaga ye 16 ka 1981, o ile a etelwa ke Koloi Lebona.<ref>{{Cite web |last=Walsh |first=Declan |date=10 October 2011 |title=Brenda Fassie: Brash and brilliant queen of African pop |url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/brenda-fassie-549906.html |access-date=24 February 2021 |website=The Independent}}</ref> Ka baka leo, o ile a tloga Cape Town go ya Soweto, [[Johannesburg]], go nyaka lehumo la gagwe bjalo ka seopedi. Fassie o thomile ka go tsenela sehlopha sa go opela sa Joy (go tlatša yo mongwe wa maloko ao a bego a le maikhutšong a go belega) gomme ka morago a ba seopedi sa pele sa sehlopha sa mmino sa toropo seo se bitšwago Brenda and the Big Dudes.<ref>[http://www.sahistory.org.za/people/brenda-nokuzola-fassie "Brenda Nokuzola Fassie"], South African History Online.</ref> O be a na le morwa, Bongani, ka 1985 ka seopedi sa Big Dudes. O nyetše Nhlanhla Mbambo ka 1989 eupša ba hlalana ka 1991. Mo e ka bago ka nako ye o ile a lemalela cocaine gomme mošomo wa gagwe o ile wa senyega.<ref>{{Cite web |last=Lategan |first=Annel |date=18 May 2004 |title=The life of Brenda Fassie |url=http://www.women24.com/Wellness/WomensHealth/The-life-of-Brenda-Fassie-20040518 |access-date=9 May 2014 |website=[[News24 (website)|Women24]] |archive-date=12 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140512220359/http://www.women24.com/Wellness/WomensHealth/The-life-of-Brenda-Fassie-20040518 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=McGregor |first=Liz |date=11 May 2004 |title=Obituary: Brenda Fassie |url=https://www.theguardian.com/news/2004/may/11/guardianobituaries.southafrica |access-date=9 May 2014 |website=[[The Guardian]]}}</ref> Ka dipono tše di sa fetogego le go etela gantši ditoropong tše di diilago tša Johannesburg, gammogo le dikopelo tša mabapi le bophelo ka ditoropong, o be a thabela botumo bjo bogolo. Gape o dirišitše mmino wa gagwe go ganetša mmušo wa kgethologanyo ka Afrika Borwa. Ka 1989, o ile a lokolla kopelo ya "Black President" bjalo ka tlhompho go [[Nelson Mandela]], mogolegwa wa dipolitiki gomme ka morago a ba mopresidente wa mathomo wa Bathobaso wa Afrika Borwa. O tsebja kudu ka dikoša tša gagwe tša "Weekend Special" le "Too Late for Mama", o ile a bitšwa "The Madonna of the Townships" ke makasine wa Time ka 2001.<ref name="time">Desa Philadelphia, [https://web.archive.org/web/20131028034625/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1000782,00.html "Brenda Fassie: Africa: The Madonna Of The Townships"], ''[[Time (magazine)|Time]]'', 15 September 2001.</ref> Ka 1995, o ile a hwetšwa hoteleng le setopo sa moratiwa wa gagwe wa mosadi, Poppie Sihlahla, yo a hlokofetšego ka baka la go šomiša dihlare tše dintši.<ref name="bbc1" /> Fassie o ile a tsošološwa gomme a bušetša mošomo wa gagwe tseleng.<ref name="bbc1" /> Le ge go le bjalo, o be a sa na le mathata a diokobatši gomme a boela dikliniking tša go tsošološa diokobatšo ka makga a ka bago a 30 bophelong bja gagwe.<ref name="bbc1" /> Go tloga ka 1996 o ile a lokolla dialebamo tše mmalwa tša gagwe a nnoši, go akaretša Now Is the Time, ''Memeza'' (1997), le ''Nomakanjani?''. Bontši bja dialebamo tša gagwe di ile tša rekišwa ka bontši bja di-platinum ka Afrika Borwa; ''Memeza'' e be e le dialebamo tše di rekwago kudu ka Afrika Borwa ka 1998.<ref name="bbc1" />
Mesong ya 26 April 2004, Fassie o ile a wa ka ntlong ya gagwe kua [[:en:Buccleuch,_Gauteng|Buccleuch, Gauteng]], gomme a amogelwa sepetlele kua [[Sunninghill]]. Boraditaba ba ile ba botšwa gore o be a na le go ema ga pelo, eupša ka morago ba begile gore o be o idibetše ka baka la tlhaselo ya [[:en:Asthma|asthma]]. Pego ya ka morago ga lehu e utolotše gore o be a dirišitše cocaine ka go fetišiša bošegong bja go wa ga gagwe, gomme se e be e le sebaki sa go idibala ga gagwe. O ile a kgaotša go hema gomme a senyega bjoko ka baka la tlhaelelo ya oksitšene. Fassie o ile a etelwa sepetlele ke [[Nelson Mandela]], Winnie Mandela le [[Thabo Mbeki]], gomme boemo bja gagwe e be e le ditaba tša letlakala la ka pele ka dipampiring tša Afrika Borwa. O hlokofetše a na le mengwaga ye 39 ka la 9 Mei 2004 sepetlele ntle le go phafoga gape ka morago ga ge metšhene ya gagwe ya thekgo ya bophelo e tswaletšwe. Go ya ka South African Sunday Times le balaodi ba khamphani ya gagwe ya mmino, pego ya ka morago ga lehu le yona e bontšhitše gore o be a na le HIV. Molaodi wa gagwe, Peter Snyman, o ganne karolo ye ya pego.
Lapa la gagwe, go akaretšwa le molekane wa gagwe wa nako e telele, le be le le ka lehlakoreng la gagwe ge a ehwa.
Fassie o thopile difoka tše hlano tša [[:en:South_African_Music_Awards|mmino wa Afrika Borwa]]: Moopediši yo a Phagamego wa Basadi le Kopelo ya Ngwaga ka 1999, Tokollo ye e rekwago kudu ya Ngwaga-some le Kopelo ye e Phagamego ya Ngwaga wa Ngwaga-someng ka 2004, le Lifetime Achievement Award ka 2005. Gape o thopile difoka tše tharo tša [[:en:Kora_Awards|Kora Awards:]] Moopediši wa Basadi yo a holofetšago kudu wa Afrika le Moopedi yo a Phagamego wa Basadi wa Afrika ka 1996, le Sefoka se se Kgethegilego sa Baahlodi ka 2001.
O ile a kgethwa go ba wa bo-17 go Top 100 Great South Africanans.
Morwa wa gagwe Bongani "Bongz" Fassie o ile a opela "I'm So Sorry", e lego kopelo yeo e bego e neetšwe mmagwe, ka modumo wa filimi ya 2005 ya go thopa sefoka sa Academy Award ya ''Tsotsi''.
Ka Matšhe 2006 seswantšho sa bronze sa bogolo bja kgonthe sa Fassie ka rabokgabo Angus Taylor se ile sa bewa ka ntle ga Bassline, lefelo la mmino kua Johannesburg.<ref>{{Cite web |title=Public Art |url=http://newtown.co.za/heritage/art |access-date=11 May 2012 |publisher=Newtown Heritage Trail |archive-date=17 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230517224323/http://newtown.co.za/heritage/art |url-status=dead }}</ref>
Bontši bja direkhoto tša Fassie di ntšhitšwe ke CCP Records ya EMI.
'''Ka Di-Dudes tše Dikgolo :'''
* 1983: ''Mafelo a Phethagatšo a Kgethegilego''
* 1984: Cool Spot (EP)
* 1984: ''A re'' Tshame re le gotee
* 1985: E Phagamego le e Phagamego
* 1985: Touch Somebody (EP)
* 1986: ''Ga go'' na Morena
* 1987: ''Brenda''
* 1987: ''Ag Shame Lovey''
* 1988: ''Motho Ngumuntu Ngabantu''
* 1989: Go šetše ''go'' le Thari go Mma
* 1990: ''Mopresidente wa Bathobaso''
* 1991: ''Ga ke ngwanenyana yo mobe''
* 1992: ''Nna Ngwana''
* 1993: ''Mma''
* 1994: ''Batho ba Bayakhuluma''
* 1995: ''Motho wa Uyashintsha''
* 1996: Gonabjale ke Nako
* 1997: ''Paparazzi''
* 1998: ''Memeza''
* 1999: ''Nomakanjani''
* 2000: ''Thola Amadlozi''
* 2001: ''Myekeleni''
* 2002: ''Mina Nawe'': Ngohlala Ngi Nje
* 2003: ''Mali''
* 2004: ''Mphe Bolumo e Nnyane''
* 2004: Dipina tše Dikgolo: Kgošigadi ya Mopapa wa Afrika (1964-2004)
O kgathile tema go album ya Mandoza ya Tornado (2002), album ya Miriam Makeba ya ''Sangoma'' (1988), le album ya Harry Belafonte ya go lwantšha kgethologanyo ''Paradise'' in Gazankulu (1988). O opetše dialempeng tše pedi tša modumo wa ''Yizo Yizo'' (ka bobedi di lokolotšwe ka 2004).
== Bona gape ==
South African portal <ref>https://></references>
* ''Afropop! Tlhahlo ya Seswantšho ya Mmino wa Afrika wa Mehleng Yeno'' ka Sean Barlow & Banning Eyre. (Dithekišo tša Dipuku August 1995) ISBN , 978-0-7858 0443-7
== Dikgokagano tša ka ntle ==
* Brenda Fassie discography at Discogs
[[Setensele:Xhosa people]]
[[Setensele:Bisexual women]]
[[Setensele:Sebini sa Kwaito]]
[[Setensele:Sebini sa South Afric]]
[[Setensele:Batho ba maXhosa]]
== Biography ==
Fassie o belegwe kua [[Langa|Langa, Motse Kapa]] ka la di 3 Dibatsela 1964, <ref name="bbc1" details="https://www.researchgate.net/profile/Paul-Fouche-6/publication/291831915_Brenda_Fassie_Psychobiography-_poster_presentation/links/64e37e600acf2e2b52094d8b/Brenda-Fassie-Psychobiography-poster-presentation.pdf">{{Cite news}}</ref> e le yo monyenyane go bana ba senyane.O ile a rewa leina la seopedi sa Amerika, Brenda Lee. <ref name="bbc1" /> Tatagwe (Matthew Mangaliso Fassie) o hlokofetše ge a na le mengwaga ye mebedi feela; ka thušo ya mmagwe (Makokosie Fassie). Brenda o belegwe ka mmino, mmagwe e be e le sebapadi sa piano, ka fao ge a na le mengwaga ye mehlano o thomile go hwetša tšhelete ka go opelela baeng.
Ge a be a na le mengwaga ye 16 ka 1981,o ile a etelwa ke ya Hendrick "Koloi" Lebona . <ref>{{Cite web |last=Walsh |first=Declan |date=10 October 2011 |title=Brenda Fassie: Brash and brilliant queen of African pop |url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/brenda-fassie-549906.html |access-date=24 February 2021 |website=The Independent}}</ref> Ka lebaka leo, o ile a tloga Cape Town a ya Soweto, [[Johannesburg]] go yo nyaka mahlatse a gagwe bjalo ka seopedi. Se e bile mathomo a mošomo wa gagwe wa mmino . Fassie a thoma go tsenela sehlopha sa mantšu sa Joy (a tlatša bakeng sa yo mongwe wa maloko yo a bego a le maikhutšong a pelego) .ka morago a ba seopedi se segolo sa sehlopha sa mmino sa toropong seo se bitšwago Brenda and the Big Dudes. O bile le morwa, Bongani, ka 1985 ke seopedi-gotee le yena sa mmino sa Big Dudes.O nyetše Nhlanhla Mbambo ka 1989 a na le mengwaga ye 24, eupša bobedi bjo bo hlalane ka 1991. Mo e ka bago ka nako ye o ile a lemalela cocaine gomme mošomo wa gagwe o ile wa tlaišega ka lebaka leo. <ref>{{Cite web |last=Lategan |first=Annel |date=18 May 2004 |title=The life of Brenda Fassie |url=http://www.women24.com/Wellness/WomensHealth/The-life-of-Brenda-Fassie-20040518 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140512220359/http://www.women24.com/Wellness/WomensHealth/The-life-of-Brenda-Fassie-20040518 |archive-date=12 May 2014 |access-date=9 May 2014 |website=[[News24 (website)|Women24]]}}</ref> <ref>{{Cite web |last=McGregor |first=Liz |date=11 May 2004 |title=Obituary: Brenda Fassie |url=https://www.theguardian.com/news/2004/may/11/guardianobituaries.southafrica |access-date=9 May 2014 |website=[[The Guardian]]}}</ref>
3frh5p0om9a5kyxo01ua9lz6rhp201g
Mošomi:Sarinki
2
13453
56198
55428
2026-09-30T07:36:07Z
Sarinki
8349
56198
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Sarinki
[[Mošomi:Sarinki/Draft 1|Draft 1]] * [[Mošomi:Sarinki/Draft 2|Draft 2]] *
[[Mošomi:Sarinki/Draft 3|Draft 3]] [[Mošomi:Sarinki/Draft 4|Draft 4]]
[[Draft 5/|Draft 5]] [[Draft 6 /|Draft 6 *]]
[[Draft 7/|Draft 7*]] [[Draft 8/|Draft 8*]]
[[Draft 9/|Draft 9*]] [[Draft 10/|Draft 10*]]
[[Draft 11/|Draft 11*]] [[Draft 12/|Draft 12*]]
6bbvpshpaj6j4mzrtq4p14slz61p0zv
56254
56198
2026-09-30T11:13:34Z
Sarinki
8349
56254
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Sarinki
[[Mošomi:Sarinki/Draft 1|Draft 1]] * [[Mošomi:Sarinki/Draft 2|Draft 2]] *
[[Mošomi:Sarinki/Draft 3|Draft 3]] [[Mošomi:Sarinki/Draft 4|Draft 4]]
[[Draft 5/|Draft 5]] [[Draft 6 /|Draft 6 *]]
[[Draft 7/|Draft 7*]] [[Draft 8/|Draft 8*]]
[[Draft 9/|Draft 9*]] [[Draft 10/|Draft 10*]]
[[Draft 11/|Draft 11*]] [[Draft 12/|Draft 12*]]
[[Draft 13/|Draft 13*]]
pfibc0mlw5wacpw3pt0q7dd93cm5cgh
56260
56254
2026-09-30T11:30:29Z
Sarinki
8349
56260
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Sarinki
[[Mošomi:Sarinki/Draft 1|Draft 1]] * [[Mošomi:Sarinki/Draft 2|Draft 2]] *
[[Mošomi:Sarinki/Draft 3|Draft 3]] [[Mošomi:Sarinki/Draft 4|Draft 4]]
[[Draft 5/|Draft 5]] [[Draft 6 /|Draft 6 *]]
[[Draft 7/|Draft 7*]] [[Draft 8/|Draft 8*]]
[[Draft 9/|Draft 9*]] [[Draft 10/|Draft 10*]]
[[Draft 11/|Draft 11*]] [[Draft 12/|Draft 12*]]
[[Draft 13/|Draft 13*]] [[Draft 14* /|Draft 14*]]
gflzl9ms1jurojw107fq0ogpuv5k1kp
56275
56260
2026-09-30T11:46:25Z
Sarinki
8349
56275
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Sarinki
[[Mošomi:Sarinki/Draft 1|Draft 1]] * [[Mošomi:Sarinki/Draft 2|Draft 2]] *
[[Mošomi:Sarinki/Draft 3|Draft 3]] [[Mošomi:Sarinki/Draft 4|Draft 4]]
[[Draft 5/|Draft 5]] [[Draft 6 /|Draft 6 *]]
[[Draft 7/|Draft 7*]] [[Draft 8/|Draft 8*]]
[[Draft 9/|Draft 9*]] [[Draft 10/|Draft 10*]]
[[Draft 11/|Draft 11*]] [[Draft 12/|Draft 12*]]
[[Draft 13/|Draft 13*]] [[Draft 14* /|Draft 14*]]
[[Draft 15/|Draft 15*]]
laiy7fz2mbtce14j2bl9n512yp7l3ia
Mošomi:Bandla21
2
13455
56092
54590
2026-09-29T15:03:17Z
Bandla21
8351
ke dirile letlakala la sethalwa
56092
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Bandla21
[[Mošomi:Bandla21/Draft1|draft1]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft2|draft2]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft3|draft3]] *[[Mošomi:Bandla21/Draft4|draft4]] * draft 5
aikcherbt0dlct6mfi8pailqhewgnth
56093
56092
2026-09-29T15:04:17Z
Bandla21
8351
56093
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Bandla21
[[Mošomi:Bandla21/Draft1|draft1]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft2|draft2]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft3|draft3]] *[[Mošomi:Bandla21/Draft4|draft4]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 5|draft 5]]
1fakt7uz1k4iwy19efhn91sa1tobd11
56108
56093
2026-09-29T15:50:48Z
Bandla21
8351
56108
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Bandla21
[[Mošomi:Bandla21/Draft1|draft1]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft2|draft2]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft3|draft3]] *[[Mošomi:Bandla21/Draft4|draft4]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 5|draft 5]] * draft 6
f4vjy9xo0jgp7rh60iis450gzpgm2d9
56110
56108
2026-09-29T15:51:28Z
Bandla21
8351
56110
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Bandla21
[[Mošomi:Bandla21/Draft1|draft1]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft2|draft2]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft3|draft3]] *[[Mošomi:Bandla21/Draft4|draft4]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 5|draft 5]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 6|draft 6]]
scee75huiaxfee7rzbf1tx09hh80hrv
56122
56110
2026-09-29T16:19:12Z
Bandla21
8351
56122
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Bandla21
[[Mošomi:Bandla21/Draft1|draft1]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft2|draft2]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft3|draft3]] *[[Mošomi:Bandla21/Draft4|draft4]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 5|draft 5]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 6|draft 6]] * draft 7
lb2k0ef4p4hkwciw5ybo58abk3s76qx
56123
56122
2026-09-29T16:19:56Z
Bandla21
8351
56123
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Bandla21
[[Mošomi:Bandla21/Draft1|draft1]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft2|draft2]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft3|draft3]] *[[Mošomi:Bandla21/Draft4|draft4]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 5|draft 5]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 6|draft 6]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 7|draft 7]]
jectr4095ik3sul2nci9j6vbvsk0djc
56136
56123
2026-09-29T16:44:06Z
Bandla21
8351
56136
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Bandla21
[[Mošomi:Bandla21/Draft1|draft1]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft2|draft2]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft3|draft3]] *[[Mošomi:Bandla21/Draft4|draft4]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 5|draft 5]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 6|draft 6]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 7|draft 7]] * draft 8
i9ajwsjmelyxsaqonxq6cl1jpwaxhq8
56137
56136
2026-09-29T16:44:50Z
Bandla21
8351
56137
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Bandla21
[[Mošomi:Bandla21/Draft1|draft1]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft2|draft2]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft3|draft3]] *[[Mošomi:Bandla21/Draft4|draft4]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 5|draft 5]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 6|draft 6]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 7|draft 7]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 8|draft 8]]
ra7naxpe7j1qbhlwzfxhbb43ieddpnx
56149
56137
2026-09-29T17:04:34Z
Bandla21
8351
56149
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Bandla21
[[Mošomi:Bandla21/Draft1|draft1]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft2|draft2]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft3|draft3]] *[[Mošomi:Bandla21/Draft4|draft4]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 5|draft 5]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 6|draft 6]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 7|draft 7]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 8|draft 8]] * draft 9
4plm046x6yd0ltbcxtc0ztel3tjphk5
56150
56149
2026-09-29T17:05:28Z
Bandla21
8351
56150
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Bandla21
[[Mošomi:Bandla21/Draft1|draft1]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft2|draft2]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft3|draft3]] *[[Mošomi:Bandla21/Draft4|draft4]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 5|draft 5]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 6|draft 6]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 7|draft 7]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 8|draft 8]] * [[Mošomi:Bandla21/Draft 9|draft 9]]
82iwq3v53vfzugi4gv3ims0rxh0gahj
Soweto
0
13513
56178
53586
2026-09-29T19:39:36Z
ActionSA YouthForum
8860
Ke phošollotše sebopego sa mafoko
56178
wikitext
text/x-wiki
[[Seswantšho:Welcome to Soweto.jpg|center|thumb|800x800px|NAGA ya SOWETO]]
Hlogo ya sengwalwa: Soweto
Soweto ke toropo ye kgolo ya ditoropong yeo e lego borwabodikela bja Johannesburg ka Gauteng, Afrika Borwa. Leina la yona ke khutsofatšo ya “Ditoropokgolo tša Borwa Bodikela.” <ref>[https://books.google.co.za/books/about/Soweto.html?id=8PovAQAAIAAJ&redir_esc=y Soweto: A History - P. L. Bonner, Lauren Segal - Google Books]</ref>Soweto e hlomilwe ka nako ya kgethologanyo ge MaAfrika Borwa a Bathobaso a be a hudušwa ka kgapeletšo go tšwa dikarolong tše dingwe tša toropo. Go theoša le mengwaga, e hlabologile go ba ye nngwe ya mafelo a ditoropong ao a nago le badudi ba bantši kudu le a bohlokwa bja setšo ka Afrika Borwa. Soweto o kgathile tema ye bohlokwa ntweng kgahlanong le kgethologanyo, kudu nakong ya phetogelo ya baithuti ka 1976, <ref>[https://www.britannica.com/event/Soweto-uprising Soweto Uprising | Summary, Reason, Causes, & Apartheid | Britannica]</ref>Soweto e hlomilwe ka nako ya kgethologanyo ge MaAfrika Borwa a Bathobaso a be a hudušwa ka kgapeletšo go tšwa dikarolong tše dingwe tša toropo. Go theoša le mengwaga, e hlabologile go ba ye nngwe ya mafelo a ditoropong ao a nago le badudi ba bantši kudu le a bohlokwa bja setšo ka Afrika Borwa.<ref>[https://sahistory.org.za/article/history-soweto A history of Soweto | South African History Online]</ref> Soweto o kgathile tema ye bohlokwa ntweng kgahlanong le kgethologanyo, kudu nakong ya phetogelo ya baithuti ka 1976, ge boipelaetšo ya mmušo wa kgethollo gomme ya ba seka sa kganetšo le go lwela bafsa. Toropokgolo ye e tsebja ka bohwa bja yona bjo bo humilego bja setšo, go akaretša mmino, tantshi, dingwalo le bokgabo bja go bonwa.<ref>[https://www.statssa.gov.za/?page_id=4286&id=11317 Main Place | Statistics South Africa]</ref> E tšweleditše boradibokgabo le boradimuši ba bantši bao ba nago le khuetšo ya Afrika Borwa, kudukudu ka mehutahuta ya go swana le jazz, kwaito, le hip-hop. Menyanya ya setšo le ditiragalo tša setšhaba di tšwela pele go keteka ditšo tša bokgabo tša Soweto.
Diphoofolo tša Lešoka le Pabalelo Phaka ye ke legae la Big Five: tau, nkwe, tlou, tšhukudu le dinare, gotee le mehuta e makgolo ya dinonyana, digagabi le diamusi tše dinyenyane. E kgatha tema ye bohlokwa ka pabalelo, nyakišišong, le maitapišong a go lwantšha go tsoma ka tsela ye e sego molaong.<ref>[[:en:Kruger_National_Park|kruger]] </ref>
== DITSHUPETSO ==
<references />
swyk0s9uy8jo8lwpk9p6enn3k4o2tib
Mošomi:Khumobelle
2
13531
56069
53591
2026-09-29T12:21:02Z
Khumobelle
8374
56069
wikitext
text/x-wiki
Leina la ka ke Khumobelle
[[Mošomi:Khumobelle/Draft 1|Draft 1]] [[Mošomi:Khumobelle/Draft 2|Draft 2]] draft 3
snyk0q8oyt47djt29uhdee698m1fwnf
Mošomi:Mhanimhani
2
13532
56225
55522
2026-09-30T10:12:58Z
Mhanimhani
8377
56225
wikitext
text/x-wiki
Leina la ka ke Mhanimhani
[[Mošomi:Mhanimhani/Draft 1|Draft 1]] [[Mošomi:Mhanimhani/Draft 2|Draft 2]] [[Draft page 3]] [[Draft 4]] [[*Draft 5]] [[*Draft 6]] [[*Draft 7]]
[[Draft 8*]] [[Draft 9*]] [[Draft 10*]] [[Draft 11*]] [[Draft 12*]]
ssq5b87ybgzr389o0gsz78qjx381sd0
Mošomi:Kokla123
2
13538
56074
53598
2026-09-29T13:31:41Z
Kokla123
8380
56074
wikitext
text/x-wiki
Leina la ka ke Kokla123
[[Mošomi:Kokla123/Draft 1|Draft 1]] [[Mošomi:Kokla123/|Draft 2]] draft3
4zjb76iz7buay7ksr3vk622osw9xz1s
56075
56074
2026-09-29T13:33:03Z
Kokla123
8380
i added a new draft
56075
wikitext
text/x-wiki
Leina la ka ke Kokla123
[[Mošomi:Kokla123/Draft 1|Draft 1]] [[Mošomi:Kokla123/|Draft 2]] [[draft3]]
3g2b0rrv8v4zo4a3tahdk6xc6xmwepc
56085
56075
2026-09-29T14:48:54Z
Kokla123
8380
i added a new draft
56085
wikitext
text/x-wiki
Leina la ka ke Kokla123
[[Mošomi:Kokla123/Draft 1|Draft 1]] [[Mošomi:Kokla123/|Draft 2]] [[draft3]] [[Draft 4]]
nwr217d4t627tdqqvyjo6dxczavomuf
56088
56085
2026-09-29T14:51:49Z
Kokla123
8380
56088
wikitext
text/x-wiki
Leina la ka ke Kokla123
[[Mošomi:Kokla123/Draft 1|Draft 1]] [[Mošomi:Kokla123/|Draft 2]] [[draft3]] [[Draft 4]] [[Draft 5/|draft 5]]
i4oggwdjiigiozv8kov48bmqjpdiske
56090
56088
2026-09-29T14:52:58Z
Kokla123
8380
i added a new draft
56090
wikitext
text/x-wiki
Leina la ka ke Kokla123
[[Mošomi:Kokla123/Draft 1|Draft 1]] [[Mošomi:Kokla123/|Draft 2]] [[draft3]] [[Draft 4]] [[Draft 5/|draft 5]] [[*Draft 6|draft 6]]
hevhi373a0kr7ymntxi9v8d5p9guj3c
56091
56090
2026-09-29T14:54:42Z
Kokla123
8380
i added a new draft
56091
wikitext
text/x-wiki
Leina la ka ke Kokla123
[[Mošomi:Kokla123/Draft 1|Draft 1]] [[Mošomi:Kokla123/|Draft 2]] [[draft3]] [[Draft 4]] [[Draft 5/|draft 5]] [[*Draft 6|draft 6]] [[Draft7|draft 7]]
o4jom2ch1n165bi9b1afbp2hvjmt788
Mošomi:Reimetswebathong
2
13548
56222
55339
2026-09-30T10:02:27Z
Reimetswebathong
8365
I created drafts
56222
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Reimetswebathong.
[[Mošomi:Reimetswebathong/Draft 1|Draft 1]] [[Mošomi:Reimetswebathong/Draft 2|Draft 2]]
[[Mošomi:Reimetswebathong/Draft 3|Draft 3]] [[Mošomi:Reimetswebathong/Draft 4|Draft 4]]
[[Draft 5]] [[Draft 6]]
[[Draft 7]] [[Draft 8]]
[[Draft 9]] [[Draft10]]
[[DRAFT 11]] [[DRAFT 12]]
[[DRAFT 13D|DRAFT 13]] [[DRAFT 14G|DRAFT 14]]
[[DRAFT 15]] [[DRAFT 16]]
[[DRAFT 17]] [[DRAFT 18]]
[[DRAFT 19]] [[DRAFT 20]]
[[DRAFT 21D|DRAFT 21]] [[DRAFT 22D|DRAFT 22]]
[[DRAFT 23D|DRAFT 23]] [[DRAFT 24D|DRAFT 24]]
[[DRAFT 25D|DRAFT 25]]
hyu7dga5kybcawzdmj7esj3hsi0ruf4
MOKGWA WA POLELO
0
13557
56199
53966
2026-09-30T07:48:22Z
Khumobelle
8374
added link
56199
wikitext
text/x-wiki
25/02/2025
MOKGWA WA POLELO
[[Seswantšho:Languages cp-02.svg|left|thumb|279x279px|Mehuta ya dipolelo]]
'''Go''' hwetša polelo ye ntšhwa, ke kgale go lemogwa bjalo ka [[maitemogelo]] a phetogo, a fa mokgwa wo o tseneletšego wa go inela setsong, kgokagano ya leago le [[katološo]] ya tlhaloganyo le [[tlotlontšu]]. Le ge gole bjalo, tsela ya bokgoni bja polelo gantši e tletše ka ditlhohlo. Pelong ya thuto ya polelo ye e atlegilego go na le karolo ye bohlokwa: mokgwa wa polelo ka boomo le wo o swarelelago. Sehlogo se se hlahloba tema ye bohlokwa ya mokgwa wa polelo go fihlelela thelelo, gomme se hlahloba maano a go godiša go šoma gabotse ga yona.<ref>{{Cite journal |last=Swain |first=M |date=1985 |title=Communicative competence: Some roles of comprehensible input and comprehensible output in its development |journal=Input in second language acquisition |via=University press}}</ref>
Mokgwa wa polelo wo o šupago, go kgatha tema ka [[mafolofolo]],go šomiša polelo le go e kaonafatša bokgoni, le go akaretša mediro ya go swana le go bolela, go ngwala, go theeletša le go bala. <ref>{{Cite book |last=Krashen |first=SD |title=Second language acquisition |date=1981 |publisher=Prentice Hall |year=1981 |isbn=9780080253381 |edition=1 |location=Oxford Uk |publication-date=1981 |pages=6-15 |language=English}}</ref>Se se ka akaretša ditlwaetšo, [[dipoledišano]] goba mekgwa ye mengwe, ya go godiša bokgoni bja polelo.Mokgwa wa polelo o akaretša go tsenela mediro ya go [[fapafapana]] go swana le dipoledišano, ditlwaetšo tša go ngwala, mešomo ya kwešišo ya go theeletša, le go bala dingwalwa go kaonafatša bokgoni bja polelo le thelelo.
[[Bohlokwa bja go tsena sekolo|Bohlokwa]] bja go ithuta thuto ya go swana le [[mokgwa]] wa polelo bo letše bokgoning bja yona bja go fa thuto ye e [[rulagantšwego]], mokgwa wo o hlahlago, le ditshwaotshwao tše di agago, mafelelong go godiša bokgoni bja polelo le thelelo. E kgontšha batho ka bomong go hlabolla mabokgoni a poledišano ao a šomago gabotse, go godiša kgolo ya motho ka noši le ya profešenale lefaseng leo le kgokaganego ka go oketšega.<ref>{{Cite book |last=Nation |first=I. S. P. |title=Learning vocabulary in another language |date=2001 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-80092-1 |series=The Cambridge applied linguistics series |location=Cambridge ; New York}}</ref>
Ge re phetha, go itlwaetša polelo go bohlokwa go [[kaonafatša]] bokgoni bja polelo, go [[akaretša]] mediro ya go swana le go bolela, go ngwala, go [[theeletša]], le go bala. Khoso ye fa sebopego, ditshwaotshwao, le tirišano, e dira gore e be sedirišwa sa bohlokwa sa go ithuta. Ka ge go fiwa mehola ya yona, go akaretša mokgwa wa polelo, e ka ba ka thuto goba go ithutela, go a nyakega bakeng sa go fihlelela thelelo le go boledišana ka mo go atlegilego ka polelo.
== Ditšhupetso ==
<references />
[[Setensele:Maleme a Afrika Borwa]]
[[Setensele:Maleme]]
5qpd7ljpcy7sdhuenyxqr0bi6rhnh6j
56200
56199
2026-09-30T07:51:39Z
Khumobelle
8374
Khumobelle moved page [[Mošomi:Khumobelle/Draft 1]] to [[Khumobelle/Draft 1]]: move to main space
56199
wikitext
text/x-wiki
25/02/2025
MOKGWA WA POLELO
[[Seswantšho:Languages cp-02.svg|left|thumb|279x279px|Mehuta ya dipolelo]]
'''Go''' hwetša polelo ye ntšhwa, ke kgale go lemogwa bjalo ka [[maitemogelo]] a phetogo, a fa mokgwa wo o tseneletšego wa go inela setsong, kgokagano ya leago le [[katološo]] ya tlhaloganyo le [[tlotlontšu]]. Le ge gole bjalo, tsela ya bokgoni bja polelo gantši e tletše ka ditlhohlo. Pelong ya thuto ya polelo ye e atlegilego go na le karolo ye bohlokwa: mokgwa wa polelo ka boomo le wo o swarelelago. Sehlogo se se hlahloba tema ye bohlokwa ya mokgwa wa polelo go fihlelela thelelo, gomme se hlahloba maano a go godiša go šoma gabotse ga yona.<ref>{{Cite journal |last=Swain |first=M |date=1985 |title=Communicative competence: Some roles of comprehensible input and comprehensible output in its development |journal=Input in second language acquisition |via=University press}}</ref>
Mokgwa wa polelo wo o šupago, go kgatha tema ka [[mafolofolo]],go šomiša polelo le go e kaonafatša bokgoni, le go akaretša mediro ya go swana le go bolela, go ngwala, go theeletša le go bala. <ref>{{Cite book |last=Krashen |first=SD |title=Second language acquisition |date=1981 |publisher=Prentice Hall |year=1981 |isbn=9780080253381 |edition=1 |location=Oxford Uk |publication-date=1981 |pages=6-15 |language=English}}</ref>Se se ka akaretša ditlwaetšo, [[dipoledišano]] goba mekgwa ye mengwe, ya go godiša bokgoni bja polelo.Mokgwa wa polelo o akaretša go tsenela mediro ya go [[fapafapana]] go swana le dipoledišano, ditlwaetšo tša go ngwala, mešomo ya kwešišo ya go theeletša, le go bala dingwalwa go kaonafatša bokgoni bja polelo le thelelo.
[[Bohlokwa bja go tsena sekolo|Bohlokwa]] bja go ithuta thuto ya go swana le [[mokgwa]] wa polelo bo letše bokgoning bja yona bja go fa thuto ye e [[rulagantšwego]], mokgwa wo o hlahlago, le ditshwaotshwao tše di agago, mafelelong go godiša bokgoni bja polelo le thelelo. E kgontšha batho ka bomong go hlabolla mabokgoni a poledišano ao a šomago gabotse, go godiša kgolo ya motho ka noši le ya profešenale lefaseng leo le kgokaganego ka go oketšega.<ref>{{Cite book |last=Nation |first=I. S. P. |title=Learning vocabulary in another language |date=2001 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-80092-1 |series=The Cambridge applied linguistics series |location=Cambridge ; New York}}</ref>
Ge re phetha, go itlwaetša polelo go bohlokwa go [[kaonafatša]] bokgoni bja polelo, go [[akaretša]] mediro ya go swana le go bolela, go ngwala, go [[theeletša]], le go bala. Khoso ye fa sebopego, ditshwaotshwao, le tirišano, e dira gore e be sedirišwa sa bohlokwa sa go ithuta. Ka ge go fiwa mehola ya yona, go akaretša mokgwa wa polelo, e ka ba ka thuto goba go ithutela, go a nyakega bakeng sa go fihlelela thelelo le go boledišana ka mo go atlegilego ka polelo.
== Ditšhupetso ==
<references />
[[Setensele:Maleme a Afrika Borwa]]
[[Setensele:Maleme]]
5qpd7ljpcy7sdhuenyxqr0bi6rhnh6j
56202
56200
2026-09-30T08:01:11Z
Khumobelle
8374
Khumobelle moved page [[Khumobelle/Draft 1]] to [[MOKGWA WA POLELO]]: Misspelled title
56199
wikitext
text/x-wiki
25/02/2025
MOKGWA WA POLELO
[[Seswantšho:Languages cp-02.svg|left|thumb|279x279px|Mehuta ya dipolelo]]
'''Go''' hwetša polelo ye ntšhwa, ke kgale go lemogwa bjalo ka [[maitemogelo]] a phetogo, a fa mokgwa wo o tseneletšego wa go inela setsong, kgokagano ya leago le [[katološo]] ya tlhaloganyo le [[tlotlontšu]]. Le ge gole bjalo, tsela ya bokgoni bja polelo gantši e tletše ka ditlhohlo. Pelong ya thuto ya polelo ye e atlegilego go na le karolo ye bohlokwa: mokgwa wa polelo ka boomo le wo o swarelelago. Sehlogo se se hlahloba tema ye bohlokwa ya mokgwa wa polelo go fihlelela thelelo, gomme se hlahloba maano a go godiša go šoma gabotse ga yona.<ref>{{Cite journal |last=Swain |first=M |date=1985 |title=Communicative competence: Some roles of comprehensible input and comprehensible output in its development |journal=Input in second language acquisition |via=University press}}</ref>
Mokgwa wa polelo wo o šupago, go kgatha tema ka [[mafolofolo]],go šomiša polelo le go e kaonafatša bokgoni, le go akaretša mediro ya go swana le go bolela, go ngwala, go theeletša le go bala. <ref>{{Cite book |last=Krashen |first=SD |title=Second language acquisition |date=1981 |publisher=Prentice Hall |year=1981 |isbn=9780080253381 |edition=1 |location=Oxford Uk |publication-date=1981 |pages=6-15 |language=English}}</ref>Se se ka akaretša ditlwaetšo, [[dipoledišano]] goba mekgwa ye mengwe, ya go godiša bokgoni bja polelo.Mokgwa wa polelo o akaretša go tsenela mediro ya go [[fapafapana]] go swana le dipoledišano, ditlwaetšo tša go ngwala, mešomo ya kwešišo ya go theeletša, le go bala dingwalwa go kaonafatša bokgoni bja polelo le thelelo.
[[Bohlokwa bja go tsena sekolo|Bohlokwa]] bja go ithuta thuto ya go swana le [[mokgwa]] wa polelo bo letše bokgoning bja yona bja go fa thuto ye e [[rulagantšwego]], mokgwa wo o hlahlago, le ditshwaotshwao tše di agago, mafelelong go godiša bokgoni bja polelo le thelelo. E kgontšha batho ka bomong go hlabolla mabokgoni a poledišano ao a šomago gabotse, go godiša kgolo ya motho ka noši le ya profešenale lefaseng leo le kgokaganego ka go oketšega.<ref>{{Cite book |last=Nation |first=I. S. P. |title=Learning vocabulary in another language |date=2001 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-80092-1 |series=The Cambridge applied linguistics series |location=Cambridge ; New York}}</ref>
Ge re phetha, go itlwaetša polelo go bohlokwa go [[kaonafatša]] bokgoni bja polelo, go [[akaretša]] mediro ya go swana le go bolela, go ngwala, go [[theeletša]], le go bala. Khoso ye fa sebopego, ditshwaotshwao, le tirišano, e dira gore e be sedirišwa sa bohlokwa sa go ithuta. Ka ge go fiwa mehola ya yona, go akaretša mokgwa wa polelo, e ka ba ka thuto goba go ithutela, go a nyakega bakeng sa go fihlelela thelelo le go boledišana ka mo go atlegilego ka polelo.
== Ditšhupetso ==
<references />
[[Setensele:Maleme a Afrika Borwa]]
[[Setensele:Maleme]]
5qpd7ljpcy7sdhuenyxqr0bi6rhnh6j
Nnete ka go hwa'
0
13578
56204
54020
2026-09-30T08:07:51Z
Khumobelle
8374
56204
wikitext
text/x-wiki
30/09/2026
[[Seswantšho:The death.svg|thumb|302x302px|Morongwa wa Lehu]]
Nnete ka go hwa'
'''Lehu''' ke karolo ya bophelo, phihlelo ya legohle yeo ka moka ga rena re bego re leka go e phuthela [[dihlogo]] tša rena ka mengwaga kgolo ye mentšhi. Eupša ge e le gabotse ke eng seo se hwago, gomme ke ka baka la eng e le taba ye kgolo ga kaakaa? Re [[lebeletšana]] bjang le taba ya gore nako ya rena e lekanyeditšwe, gomme ge e le gabotse tshepedišo ya go hwa e thoma neng?
Go hwa ke tshepedišo ya go batamela [[lehu]], moo bokgoni bja rena bja mmele le bja monagano bo thomago go fokotšega. Ke karolo ya tlhago ya bophelo, sehlohlolong sa botšofadi, le mafelelo ao a sa phemegego a go belegwa. <ref>{{Cite book|last=Kübler-Ross|first=Elisabeth|title=On death and dying: what the dying have to teach doctors, nurses, clergy and their own families|date=2009|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-46399-7|location=London}}</ref>Ga se fela [[Tshepedišo ya tšhelete ya ge orola mošomo ye e bitšwago The Two-Pot|tshepedišo]] ya thutaphedi, eupša gape le maitemogelo a maikutlo le a monagano ao a re amago, baratiwa ba rena, le ditšhaba tša rena.
Go hwa go re gopotša gore bophelo ke bja bohlokwa e bile bo a fokola, go re [[tutueletša]] go hlahloba gape dilo tšeo di tlago pele le ditswalano tša rena. Go tseba gore nako ya rena e lekanyeditšwe go ka re tutueletša go phela ka tsela ya kgonthe kudu, go tšeela godimo nako le baratiwa ba rena le go phegelela dilo tšeo re di ratago. Tshepetšo ya go hwa le yona e ka ba ya phetogo, ya godiša kgolo le go itemoga.
Go lebeletšana le go hwa go akaretša motswako wa thekgo ya mmele, ya maikwelo le ya moya. <ref>{{Cite book|last=Becker|first=Ernest|title=The denial of death|date=1973|publisher=Free Press|others=Ralph Ellison Collection (Library of Congress)|isbn=978-0-02-902150-7|location=New York}}</ref>Tlhokomelo ya go [[okobatša]], go laola bohloko le thekgo ya maikwelo go tšwa go baratiwa le ditsebi tša tlhokomelo ya tša maphelo di ka dira phapano e kgolo. Go amogela le go amogela go hwa ga rena le gona go ka tliša go tswalelwa, go re dumelela go tlema mafelelo a lokologilego le go hwetša mohola bophelong.
Go hwa go ka thoma ka nako le ge e le efe, go sa šetšwe nywaga goba bophelo bjo bobotse.Ke leeto leo le ka bago la tšhoganetšo goba la [[ganyenyane-ganyenyane]]. Nako ga e tsebje e sa le pele, e gatelela bohlokwa bja go phela nakong ya bjale le go diriša motsotso o mongwe le o mongwe ka mo go holago.
Ge re phetha, go hwa ke karolo ya bophelo, e lego therešo ya legohle yeo ka moka ga rena re lebeletšanago le yona. Go e na le go e boifa, re ka kgetha go e kwešiša gomme ra e diriša e le [[Kgopolo e sa lemogegego|kgopotšo]] ya go phela ka botlalo, go rata ka mo go tseneletšego le go leboga bophelo. Ka go amogela go hwa ga rena, re ka fetola ka fao re phelago ka gona le go hwetša tlhalošo nakong yeo re nago le yona.<ref>{{Cite book|last=Yalom|first=Irvin D.|title=Staring at the Sun: Overcoming the Terror of Death|date=2010|publisher=Jossey-Bass|isbn=978-0-470-40181-1|edition=1. Aufl|location=s.l.}}</ref>
== Ditšhupetšo ==
<references />
[[Setensele:Lehu]]
[[Setensele:Bohloko]]
q761tqgxm1vsmxj0zek2wbbozfe1rls
56205
56204
2026-09-30T08:09:38Z
Khumobelle
8374
Khumobelle moved page [[Mošomi:Khumobelle/Draft 2]] to [[Nnete ka go hwa']]: Preferred location for [[WP:AFC|AfC]] submissions
56204
wikitext
text/x-wiki
30/09/2026
[[Seswantšho:The death.svg|thumb|302x302px|Morongwa wa Lehu]]
Nnete ka go hwa'
'''Lehu''' ke karolo ya bophelo, phihlelo ya legohle yeo ka moka ga rena re bego re leka go e phuthela [[dihlogo]] tša rena ka mengwaga kgolo ye mentšhi. Eupša ge e le gabotse ke eng seo se hwago, gomme ke ka baka la eng e le taba ye kgolo ga kaakaa? Re [[lebeletšana]] bjang le taba ya gore nako ya rena e lekanyeditšwe, gomme ge e le gabotse tshepedišo ya go hwa e thoma neng?
Go hwa ke tshepedišo ya go batamela [[lehu]], moo bokgoni bja rena bja mmele le bja monagano bo thomago go fokotšega. Ke karolo ya tlhago ya bophelo, sehlohlolong sa botšofadi, le mafelelo ao a sa phemegego a go belegwa. <ref>{{Cite book|last=Kübler-Ross|first=Elisabeth|title=On death and dying: what the dying have to teach doctors, nurses, clergy and their own families|date=2009|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-46399-7|location=London}}</ref>Ga se fela [[Tshepedišo ya tšhelete ya ge orola mošomo ye e bitšwago The Two-Pot|tshepedišo]] ya thutaphedi, eupša gape le maitemogelo a maikutlo le a monagano ao a re amago, baratiwa ba rena, le ditšhaba tša rena.
Go hwa go re gopotša gore bophelo ke bja bohlokwa e bile bo a fokola, go re [[tutueletša]] go hlahloba gape dilo tšeo di tlago pele le ditswalano tša rena. Go tseba gore nako ya rena e lekanyeditšwe go ka re tutueletša go phela ka tsela ya kgonthe kudu, go tšeela godimo nako le baratiwa ba rena le go phegelela dilo tšeo re di ratago. Tshepetšo ya go hwa le yona e ka ba ya phetogo, ya godiša kgolo le go itemoga.
Go lebeletšana le go hwa go akaretša motswako wa thekgo ya mmele, ya maikwelo le ya moya. <ref>{{Cite book|last=Becker|first=Ernest|title=The denial of death|date=1973|publisher=Free Press|others=Ralph Ellison Collection (Library of Congress)|isbn=978-0-02-902150-7|location=New York}}</ref>Tlhokomelo ya go [[okobatša]], go laola bohloko le thekgo ya maikwelo go tšwa go baratiwa le ditsebi tša tlhokomelo ya tša maphelo di ka dira phapano e kgolo. Go amogela le go amogela go hwa ga rena le gona go ka tliša go tswalelwa, go re dumelela go tlema mafelelo a lokologilego le go hwetša mohola bophelong.
Go hwa go ka thoma ka nako le ge e le efe, go sa šetšwe nywaga goba bophelo bjo bobotse.Ke leeto leo le ka bago la tšhoganetšo goba la [[ganyenyane-ganyenyane]]. Nako ga e tsebje e sa le pele, e gatelela bohlokwa bja go phela nakong ya bjale le go diriša motsotso o mongwe le o mongwe ka mo go holago.
Ge re phetha, go hwa ke karolo ya bophelo, e lego therešo ya legohle yeo ka moka ga rena re lebeletšanago le yona. Go e na le go e boifa, re ka kgetha go e kwešiša gomme ra e diriša e le [[Kgopolo e sa lemogegego|kgopotšo]] ya go phela ka botlalo, go rata ka mo go tseneletšego le go leboga bophelo. Ka go amogela go hwa ga rena, re ka fetola ka fao re phelago ka gona le go hwetša tlhalošo nakong yeo re nago le yona.<ref>{{Cite book|last=Yalom|first=Irvin D.|title=Staring at the Sun: Overcoming the Terror of Death|date=2010|publisher=Jossey-Bass|isbn=978-0-470-40181-1|edition=1. Aufl|location=s.l.}}</ref>
== Ditšhupetšo ==
<references />
[[Setensele:Lehu]]
[[Setensele:Bohloko]]
q761tqgxm1vsmxj0zek2wbbozfe1rls
Sekolo
0
13607
56147
55553
2026-09-29T17:03:43Z
Ntokozo05
8402
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376137622|School]]"
56147
wikitext
text/x-wiki
'''Sekolo''' ke lefelo la thuto (gomme, tabeng ya go ithuta ka sebele, moago ) wo o hlamilwego go fa ditikologo tša go ithuta le go [[Go ruta|ruta]] baithuti, gantši ka tlase ga tlhahlo ya barutiši.Bontši bja dinaga di na le ditshepedišo tša thuto ya semmušo, yeo ka dinako tše dingwe e le kgapeletšo . <ref>https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=9OejElPqbTIC&oi=fnd&pg=PA7&dq=school&ots=j4Y4_EN50y&sig=kuSzezfcfqH57sa91SmSXvFgDnU</ref> Ditshepedišong tše, baithuti ba tšwela pele ka maemo a go fapafapana a dikolo tšeo di ka agwago le go šomišwa ke bobedi mekgatlo ya mmušo le ya praebete. Maina a dikolo tše a fapana go ya ka naga (a ahlaahlilwe karolong ya ''dipeelano tša Selete'' ka mo tlase) eupša a akaretša sekolo sa praemari sa bana ba banyenyane le sekolo sa phagamego sa bafsa bao ba feditšego thuto ya praemari. Setheo seo thuto e phagamego e rutwago go sona ka tlwaelo se bitšwa kholetšhe ya yunibesithi goba [[yunibesithi]].
njhorvxj6vc1rmhmrc8q3uuod5rfcc0
56180
56147
2026-09-29T19:47:23Z
ActionSA YouthForum
8860
Ke phošollotše sebopego sa polelo
56180
wikitext
text/x-wiki
'''Sekolo''' ke lefelo la thuto gomme, ke moago wo o hlamilwego go fa ditikologo tša go ithuta le go [[Go ruta|ruta]] baithuti, gantši ka tlase ga tlhahlo ya barutiši. Bontši bja dinaga di na le ditshepedišo tša thuto ya semmušo, yeo ka dinako tše dingwe e le kgapeletšo . <ref>https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=9OejElPqbTIC&oi=fnd&pg=PA7&dq=school&ots=j4Y4_EN50y&sig=kuSzezfcfqH57sa91SmSXvFgDnU</ref> Ditshepedišong tše, baithuti ba tšwela pele ka maemo a go fapafapana a dikolo tšeo di ka agwago le go šomišwa ke bobedi mekgatlo ya mmušo le ya praebete. Maina a dikolo tše a fapana go ya ka naga (a ahlaahlilwe karolong ya ''dipeelano tša Selete'' ka mo tlase) eupša a akaretša sekolo sa praemari sa bana ba banyenyane le sekolo sa phagamego sa bafsa bao ba feditšego thuto ya praemari. Setheo seo thuto e phagamego e rutwago go sona ka tlwaelo se bitšwa kholetšhe ya yunibesithi goba [[yunibesithi]].
ojupyv20hx3jyz5rv9oh8bgjpx3f76r
Ntlo
0
13640
56181
54086
2026-09-29T19:50:38Z
Mojagobedi
8344
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1375120999|House]]"
56181
wikitext
text/x-wiki
'''Ntlo''' ke moago wa bodulo . E ka fapana ka go raragana go tloga go mokhukhu wo bonolo go ya go sebopego se raraganego sa kota, maswika, konkreite goba didirišwa tše dingwe, tšeo di nago le ditshepedišo tša diphaephe tša meetse, tša mohlagase le tša go ruthetša, tša go tsenya moya le tša go laola moya . <ref>{{Cite web |title=housing papers |url=http://clerk.house.gov/member_info/TTD-113.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130117014041/http://clerk.house.gov/member_info/TTD-113.pdf |archive-date=January 17, 2013 |access-date=December 18, 2012 |publisher=clerk.house.gov}}</ref> Dintlo di šomiša mehuta ye e fapanego ya marulelo go thibela pula go tsena ka gare ga bodulo. Dintlo ka kakaretšo di na le mabati goba dinotlelo tša go šireletša lefelo la bodulo le go šireletša badudi ba lona le dikagare go bahlakodi goba bahlakodi ba bangwe. Bontši bja dintlo tše di tlwaelegilego tša mehleng yeno ditšong tša ka Bodikela di tla ba le phapoši e tee goba tše dintši tša go robala le dintlwana tša go hlapela, khitšhi goba lefelo la go apea le phapoši ya bodulo . Ntlo e ka ba le phapoši ya go jela yeo e aroganego, goba lefelo la go jela le ka ba le kopantšwe ka khitšhing goba pha. Dintlo tše dingwe tše dikgolo kua [[Amerika Leboa]] di na le phapoši ya boithabišo . Ditšhabeng tša setšo tše di ithekgilego ka temo, diphoofolo tša ka gae tša go swana le dikgogo goba diruiwa tše kgolo (go swana le dikgomo) di ka abelana karolo ya ntlo le batho.
Sehlopha sa leago seo dulago ka ntlong se tsebja bjalo ka lapa . Ka tlwaelo lapa ke sehlopha sa moloko mohuta o itšego, gaešita le ge malapa a ka ba le dihlopha tše dingwe tša leago, go swana le batho bao badulago mmogo goba ,ka ntlong ya go hiriša diphapošing, batho bao ba sa kgokaganego, bao ka tlwaelo ba dirišago ntlo e le legae la bona . Dintlo tše dingwe di na le lefelo la bodulo feela bakeng sa lapa le tee goba sehlopha sa bogolo bjo bo swanago; dintlo tše dikgolo tšeo di bitšwago dintlo tša toropo goba dintlo tša methaladi di ka ba le madulo a mantši a lapa ka sebopegong se tee. Ntlo e ka sepedišana le meago ya ka ntle, e bjalo ka karatšhe ya dikoloi goba lešaka la didirišwa le didirišwa tša go lema dirapana. Ntlo e ka ba le jarata ya ka morago, jarata ya ka pele goba ka bobedi, tšeo di šomago e le mafelo a oketšegilego moo badudi ba ka ikemetšego, ba ja goba ba itšhidulla.
9je6x7t4nem5nzfu6cf3aet9r5f4aao
Mošomi:Ntokozo05
2
13645
56079
56061
2026-09-29T13:55:31Z
Ntokozo05
8402
56079
wikitext
text/x-wiki
Leina la ka Ke Ntokozo05
[[Mošomi:Ntokozo05/Draft1|Draft1]] - [[Mošomi:Ntokozo05/|Draft2]] - [[Mošomi:Ntokozo05/|Draft3]] -[[Draft4]] - [[Draft5]] -[[Draft6]] -[[Draft7]] -[[Draft8]] -[[Draft9]] -[[Draft 10]] -[[Draft11]] -[[Draft12]] -[[Draft13]]
ttiiitspq3mhe3xwz8caf4ak5xsnv0e
56080
56079
2026-09-29T13:56:30Z
Ntokozo05
8402
56080
wikitext
text/x-wiki
Leina la ka Ke Ntokozo05
[[Mošomi:Ntokozo05/Draft1|Draft1]] - [[Mošomi:Ntokozo05/|Draft2]] - [[Mošomi:Ntokozo05/|Draft3]] -[[Draft4]] - [[Draft5]] -[[Draft6]] -[[Draft7]] -[[Draft8]] -[[Draft9]] -[[Draft 10]] -[[Draft11]] -[[Draft12]] -[[Draft13]] -[[Draft14]]
5fy8xmzo9ou7wqma8j9615fnixfoza1
56156
56080
2026-09-29T18:11:50Z
Ntokozo05
8402
56156
wikitext
text/x-wiki
Leina la ka Ke Ntokozo05
[[Mošomi:Ntokozo05/Draft1|Draft1]] - [[Mošomi:Ntokozo05/|Draft2]] - [[Mošomi:Ntokozo05/|Draft3]] -[[Draft4]] - [[Draft5]] -[[Draft6]] -[[Draft7]] -[[Draft8]] -[[Draft9]] -[[Draft 10]] -[[Draft11]] -[[Draft12]] -[[Draft13]] -[[Draft14]] -[[Draft15]]
mjxsunqngkquad2k2ox6jbbxb0fx5dv
56159
56156
2026-09-29T18:22:18Z
Ntokozo05
8402
56159
wikitext
text/x-wiki
Leina la ka Ke Ntokozo05
[[Mošomi:Ntokozo05/Draft1|Draft1]] - [[Mošomi:Ntokozo05/|Draft2]] - [[Mošomi:Ntokozo05/|Draft3]] -[[Draft4]] - [[Draft5]] -[[Draft6]] -[[Draft7]] -[[Draft8]] -[[Draft9]] -[[Draft 10]] -[[Draft11]] -[[Draft12]] -[[Draft13]] -[[Draft14]]
5fy8xmzo9ou7wqma8j9615fnixfoza1
Mošomi:KopanoEthan
2
13651
56109
54122
2026-09-29T15:50:53Z
KopanoEthan
8389
/* */
56109
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke KopanoEthan
[[Mošomi:KopanoEthan/Draft 1|Draft 1]] - [[Mošomi:KopanoEthan/Draft 2|draft 2]]mošomi: KopanoEthan/Draft3
mmc9gcvwaf5tcaqlml7lsquta1utq20
Mmotoro
0
13726
56185
54519
2026-09-29T19:59:21Z
Rehumile
8342
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1365327928|Car]]"
56185
wikitext
text/x-wiki
'''Koloi''' goba '''sefatanaga''', ke koloi yeo e nago le maotwana bontšhi bja ditlhalošo tša dikoloi di bolela gore di sepela kudu ditseleng, di dudiša batho ba 1-8, di na le maotwana a mane gomme kudu kudu di sepediša batho go e na le merwalo . <ref name="OEDmotrcar">{{Cite web |date=September 2014 |title=motor car, n. |url=http://www.oed.com/view/Entry/122742#eid35698343 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141208000946/http://www.oed.com/view/Entry/122742#eid35698343 |archive-date=8 December 2014 |access-date=29 September 2014 |website=OED Online |publisher=Oxford University Press}}</ref> Go na le dikoloi tša ka godimo ga dimilione tše dikete tše 1,6 tšeo di dirišwago lefaseng ka bophara go tloga ka 2025.
Mothlami wa Mofora Nicolas-Joseph Cugnot o ile a aga koloi ya mathomo ya tseleng yeo e šomišago mouwane ka 1769 mola mothlami wa Switzerland François Isaac de Rivaz a hlamile le go aga koloi ya mathomo yeo e šomišago go tšhuma ka gare ka 1808. Koloi ya mehleng ya lehono e lego koloi eo e šomago le eo e rekišwago bakeng sa go dirišwa letšatši le letšatši—e hlamilwe ka 1886 ge mohlami wa Mojeremane Carl Benz a be a nea tokelo ya go dira Benz Patent-Motorwagen ya gagwe . Dikoloi tša kgwebo di ile tša hwetšagala kudu lekgolong la bo-20 la nywaga. Oldsmobile Curved Dash ya 1901 le Ford Model T ya 1908, ka bobedi e le dikoloi tša Amerika, di lebelelwa ka bophara e le dikoloi tša mathomo tšeo di tšweleditšwego ka bontšhi <ref>{{Cite web |last=Birch |first=Ryan |date=2024-06-14 |title=Best American cars of all time - Oldsmobile Curved Dash |url=https://www.autoexpress.co.uk/best-cars/96471/oldsmobile-curved-dash |access-date=2024-08-10 |website=[[Auto Express]] |language=en |quote=Although the success of the Ford Model T is often attributed to its early use of mass production on a moving assembly line, in fact the honour of being the first car built this way falls to the Oldsmobile Curved Dash model introduced in 1901.}}</ref> le tšeo di ka fihlelelwago ka bontšhi <ref>{{Cite web |date=2010-04-26 |title=Model T ‑ Ford, Car & Invented |url=https://www.history.com/topics/inventions/model-t |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250115213528/https://www.history.com/topics/inventions/model-t |archive-date=15 January 2025 |access-date=2024-08-10 |website=[[History.com|History]] |language=en |quote=The Model T, sold by the Ford Motor Company from 1908 to 1927, was the earliest effort to make a car that most people could actually buy.}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Hoekstra |first=Kyle |date=2022-04-25 |title=Ford Model T: The Invention of the World's First Affordable Car |url=https://www.historyhit.com/ford-model-t-the-invention-of-the-worlds-first-affordable-car/ |access-date=2024-08-10 |website=History Hit |language=en-GB}}</ref>, ka go latelelana. Dikoloi di ile tša amogelwa ka lebelo kua U.S. mo di ilego tša tšeela dikoloišana tšeo di gogwago ke dipere legato <ref>{{Cite web |date=January 2017 |title=The Motor Vehicle, 1917 |url=https://www.scientificamerican.com/article/the-motor-vehicle-1917-slide-show/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221026010646/https://www.scientificamerican.com/article/the-motor-vehicle-1917-slide-show/ |archive-date=26 October 2022 |access-date=16 January 2023 |website=[[Scientific American]]}}</ref> Kua Yuropa le dikarolong tše dingwe tša lefase, tlhokego ya dikoloi ga se ya ka ya oketšega go fihlela ka morago ga ntwa ya II ya lefase . <ref name="history.com">{{Cite web |date=21 August 2018 |title=Automobile History |url=https://www.history.com/.amp/topics/inventions/automobiles |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181127171255/https://www.history.com/.amp/topics/inventions/automobiles |archive-date=27 November 2018 |access-date=29 August 2021 |website=[[history.com|www.history.com]]}}</ref> Lekgolong la 21 la ngwaga, go dirišwa ga dikoloi go sa dutše go oketšega ka lebelo kudu kudu kua China, India le dinageng tše dingwe tšeo di sa tšwago go hlabologa ka diintaseteri . <ref name="plunkettresearch.com22">{{Cite web |title=Automobile Industry Introduction |url=http://www.plunkettresearch.com/Industries/AutomobilesTrucks/AutomobileTrends/tabid/89/Default.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722031051/http://www.plunkettresearch.com/automobiles%20trucks%20market%20research/industry%20overview |archive-date=22 July 2011 |publisher=Plunkett Research}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Smith |first=Matthew Nitch |date=2016-04-22 |title=The number of cars worldwide is set to double by 2040 |url=https://www.weforum.org/agenda/2016/04/the-number-of-cars-worldwide-is-set-to-double-by-2040/ |publisher=[[World Economic Forum]]}}</ref>
Dikoloi di na le ditaolo tša go otlela, go phaka, boiketlo bja banamedi le mabone ao a fapafapanego . Go theoša le ngwagasome, dibopego tše oketšegilego le ditaolo di okeditšwe dikoloing e lego seo se di dirago gore di raragane ganyenyane ganyenyane. Tše di akaretša dikhamera tšeo di bušetšago morago ka morago didirišwa tša go laola moya, ditshepedišo tša go sepela le boithabišo bja ka gare ga koloi . Bontšhi bja dikoloi tšeo di šomišitšwego mathomong a bo 2020 di sepedišwa ke entšene ya go tšhuma ka gare, yeo e hlohleletšago ke go tšhungwa ga dibešwa tša mešaletša . Dikoloi tša mohlagase tšeo di dirilwego kapela go Histori ya dikoloi , di ile tša hwetšagala ka kgwebo ka bo 2000 gomme ya ata ka bo 2020. Phetogo go tloga go dikoloi tšeo di šomišago makhura a mešaletša go ya go dikoloi tša mohlagase ke sebopego se segolo sa bontšhi bja maemo a go fokotša phetogo ya boso . <ref>{{Cite web |date=13 May 2019 |title=Factcheck: How electric vehicles help to tackle climate change |url=https://www.carbonbrief.org/factcheck-how-electric-vehicles-help-to-tackle-climate-change |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210825135817/https://www.carbonbrief.org/factcheck-how-electric-vehicles-help-to-tackle-climate-change |archive-date=25 August 2021 |access-date=28 July 2020 |website=Carbon Brief |language=en}}</ref>
Go na le ditshenyagalelo le mehola ya go diriša dikoloi . Ditshenyagalelo go motho yo di akaretša go hwetša koloi le ditefelo tša tswalo (ge e ba koloi e thekgwa ka ditšhelete), go lokiša le go hlokomela, makhura, go fokotša boleng, nako ya go otlela, ditefelo tša go phaka, metšhelo le inšuranse . <ref name="racv">{{Cite web |title=Car Operating Costs |url=http://www.racv.com.au/wps/wcm/connect/racv/Internet/Primary/my+car/advice+_+information/vehicle+operating+costs/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20091007121101/http://www.racv.com.au/wps/wcm/connect/racv/Internet/Primary/my%2Bcar/advice%2B_%2Binformation/vehicle%2Boperating%2Bcosts/ |archive-date=7 October 2009 |access-date=22 December 2009 |publisher=RACV}}</ref> Ditshenyagalelo setšhabeng di akaretša methopo yeo e dirišitšwego go tšweletša dikoloi le makhura, go hlokomela ditsela, go dirišwa ga naga, pitlagano ya ditsela, tšhilafalo ya moya, tšhilafalo ya lešata, bophelo bjo bo botse bja setšhaba le go lahla koloi mafelelong a bophelo bja yona . Go thulana ga dikoloi ke sebaki se segolo sa mahu ao a tswalanago le dikgobalo lefaseng ka bophara. Mehola ya motho ka noši e akaretša dinamelwa tšeo di nyakegago go sepelasepela le go ikemela le go ba bonolo. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This citation requires a reference to the specific page or range of pages in which the material appears. (October 2025)">letlakala<span typeof="mw:Entity">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>needed<nowiki></span></nowiki>'' ]</sup> Mehola ya setšhaba e akaretša mehola ya tša boiphedišo e bjalo ka go hlolwa ga mešomo le mahumo go tšwa intasetering ya dikoloi, kabo ya dinamelwa le bophelo bjo bo botse bja setšhaba go tšwa dibaka tša boiketlo le tša maeto. Bokgoni bja batho bja go sepela ka go fetoga fetoga le maemo go tloga lefelong le lengwe go ya go le lengwe bo na le ditlamorago tše di fihlago kgole setšhabeng .
"Koloi ya entšene", yeo e hlatsetšwego go tloga ka 1895, ke lereo leo le tlwaelegilego la semmušo ka Seisemane sa Brithania . <ref name="OEDmotrcar" /> "Autocar", e fapaneng ka mo go swanago e hlatsetšwe go tloga ka 1895 gomme ka go lebanya e bolela " koloi [[wiktionary:self-propelled|yeo e itšhidullago]] ", bjale e tšewa e le ya kgale. <ref name="OEDautocar">{{Cite web |date=September 2014 |title=auto-, comb. form2 |url=http://www.oed.com/view/Entry/13368?redirectedFrom=autocar#eid32737946 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141208000942/http://www.oed.com/view/Entry/13368?redirectedFrom=autocar#eid32737946 |archive-date=8 December 2014 |access-date=29 September 2014 |website=OED Online |publisher=Oxford University Press}}</ref> " Koloyana ya go hloka dipere " e hlatsetšwe go tloga ka 1895. <ref>{{Cite web |title=Definition of horseless carriage |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/horseless+carriage |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150613031330/http://www.merriam-webster.com/dictionary/horseless+carriage |archive-date=13 June 2015 |access-date=23 November 2015 |publisher=Merriam-Webster}}</ref>
Nicolas-Joseph Cugnot o tumišwa kudu ka go aga koloi ya mathomo ya metšhene ya tekanyo e tletšego yeo e itšhidullago mo e ka bago ka 1769. O ile a bopa paesekele ya dipaesekele tše tharo tšeo di šomišago mouwane. Le gona o ile a aga diterekere tše pedi tša mouwane bakeng sa Madira a Fora, e nngwe ya tšona e bolokilwe ka Fora National Conservatory of Arts and Crafts . <ref name="Encyclopædia Britannica" /> Dilo tšeo a di hlamilego di be di lekanyeditšwe ke mathata a kabo ya meetse le go boloka kgatelelo ya mouwane. <ref name="Encyclopædia Britannica" /> Ka 1801, Richard Trevithick o ile a aga le go bontšha setimela sa gagwe sa tseleng sa Puffing Devil, seo ba bantši ba dumelwago gore ke pontšho ya mathomo ya koloi ya tseleng yeo e šomišago mouwane. E be e sa kgone go boloka kgateletšo e lekanego ya mouwane ka nako e telele gomme e be e sa diriše mohola o monyenyane.
mrzupgky5r8mczdqhnxe03186k0mr1m
Lerotse
0
13743
56158
54520
2026-09-29T18:19:24Z
Manyenyane
8397
Created by translating the section "History" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374688752|Pumpkin]]"
56158
wikitext
text/x-wiki
'''Lerotse''' ke lefereko la marega leo le bjalwago ka mohuteng wa ''Cucurbita'' . Polelo ye e šomišwa kudu go mehuta ya sekwashe ya nkgokolo, ya mmala wa namune, eupša ga e na tlhalošo ya mahlale. E ka šomišwa go šupa difereko tše dintši tša go fapafapana tša ponagalo ye e fapanego le ya mehuta ye mentši ka mohuteng wa ''Cucurbita'' . <ref>{{Cite web |title=Horticulture Questions and Answers |url=http://www.missouribotanicalgarden.org/gardens-gardening/your-garden/help-for-the-home-gardener/advice-tips-resources/gardening-help-faqs.aspx?questionid=274&afmid=4462 |website=Garden Help FAQ |publisher=[[Missouri Botanical Garden]]}}</ref>
"Lerotse" ka dinako tše dingwe le šomišwa ka go fapantšhwa le " lefereko " goba "lefereko la marega", gomme le šomišwa ka tlwaelo go dikhalthiba tše dingwe tša ''Cucurbita argyrosperma'', ''Cucurbita ficifolia'', ''Cucurbita maxima'', ''Cucurbita moschata'', le ''Cucurbita pepo'' .
Marotse ''a C. Pepo'' a gare ga dibjalwa tša kgale kudu tšeo di tsebjago tša ka gae. Ka bohlatse bja temo ya tšona ya magareng ga 7000 BCE le 5500 BCE kua mose wa Amerika . Mehuta ya lešoka ya ''Cucurbita'' le mehuta ya pele yeo e ruilwego ke ya setlogo sa [[Amerika Leboa]] (dikarolo tša lehono tša ka leboa-bohlabela bja [[Mexico]] le ka borwa [[United States of America|bja Amerika]] ), eupša dikhalthiba bjale di bjalwa lefaseng ka bophara bakeng sa merero e mengwe ya go apea, ya go kgabiša le e mengwe e itšego ya setšo. <ref name="illinoisext">{{Cite web |last=Wolford |first=Ron |last2=Banks |first2=Drusilla |year=2008 |title=Pumpkins and More |url=http://urbanext.illinois.edu/pumpkins/ |access-date=February 19, 2008 |publisher=University of Illinois Extension}}</ref>
Lekgata le le koto la lerotse le akaretša dipeu tše di jegago le makhura. Phae ya lerotse ke karolo ya setšo ya dijo tša go leboga kua [[Canada|Khnada]] le Amerika gomme magapu gantši a dirišwa e le mekgabišo ya sehla sa seruthwane gomme a betlilwe e le mabone a jack-o’-lantern bakeng sa go kgabiša go dikologa Halloween . Purée ya magapu ya makotikoting ya kgwebo le ditlatša tša phae gantši di dirilwe ka mehuta ye e fapanego ya marotse go tšwa go yeo e reretšwego go šomišwa ka go kgabiša
== Ditšhupetšo ==
<references />
[[Setensele:Dibjalo]]
== History ==
Bohlatse bja kgale kudu ke dikarolwana tša magapu tšeo di hweditšwego kua [[Mexico|kgole]] tšeo di ngwadilwego magareng ga 7 000 . Magapu le mehuta e mengwe ya kgodu, gotee le lehea le dinawa, di tšwelela mokgweng wa di kgaetshedi tse tharo wa go bjala gotee wo o dirwago ke ditšhaba tše dintši tša setlogo tša Amerika Leboa . Le ge go le bjalo, di khalthiba tše kgolo tša magapu tša sebjalebjale ka tlwaelo di a kgaphelwa ka ntle, ka ge boima bja tšona bo ka senya dibjalo tše dingwe. Ka mengwagasome ka morago ga ge a thomile go dira Amerika Leboa dikoloni, diswantšho tša magapu a go swana le dikhalthiba tša sebjalebjale lefodu
bfacg3csuhq9jyrk7jvstsxetdznxqp
56165
56158
2026-09-29T18:30:20Z
Manyenyane
8397
Created by translating the section "Description" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374688752|Pumpkin]]"
56165
wikitext
text/x-wiki
'''Lerotse''' ke lefereko la marega leo le bjalwago ka mohuteng wa ''Cucurbita'' . Polelo ye e šomišwa kudu go mehuta ya sekwashe ya nkgokolo, ya mmala wa namune, eupša ga e na tlhalošo ya mahlale. E ka šomišwa go šupa difereko tše dintši tša go fapafapana tša ponagalo ye e fapanego le ya mehuta ye mentši ka mohuteng wa ''Cucurbita'' . <ref>{{Cite web |title=Horticulture Questions and Answers |url=http://www.missouribotanicalgarden.org/gardens-gardening/your-garden/help-for-the-home-gardener/advice-tips-resources/gardening-help-faqs.aspx?questionid=274&afmid=4462 |website=Garden Help FAQ |publisher=[[Missouri Botanical Garden]]}}</ref>
"Lerotse" ka dinako tše dingwe le šomišwa ka go fapantšhwa le " lefereko " goba "lefereko la marega", gomme le šomišwa ka tlwaelo go dikhalthiba tše dingwe tša ''Cucurbita argyrosperma'', ''Cucurbita ficifolia'', ''Cucurbita maxima'', ''Cucurbita moschata'', le ''Cucurbita pepo'' .
Marotse ''a C. Pepo'' a gare ga dibjalwa tša kgale kudu tšeo di tsebjago tša ka gae. Ka bohlatse bja temo ya tšona ya magareng ga 7000 BCE le 5500 BCE kua mose wa Amerika . Mehuta ya lešoka ya ''Cucurbita'' le mehuta ya pele yeo e ruilwego ke ya setlogo sa [[Amerika Leboa]] (dikarolo tša lehono tša ka leboa-bohlabela bja [[Mexico]] le ka borwa [[United States of America|bja Amerika]] ), eupša dikhalthiba bjale di bjalwa lefaseng ka bophara bakeng sa merero e mengwe ya go apea, ya go kgabiša le e mengwe e itšego ya setšo. <ref name="illinoisext">{{Cite web |last=Wolford |first=Ron |last2=Banks |first2=Drusilla |year=2008 |title=Pumpkins and More |url=http://urbanext.illinois.edu/pumpkins/ |access-date=February 19, 2008 |publisher=University of Illinois Extension}}</ref>
Lekgata le le koto la lerotse le akaretša dipeu tše di jegago le makhura. Phae ya lerotse ke karolo ya setšo ya dijo tša go leboga kua [[Canada|Khnada]] le Amerika gomme magapu gantši a dirišwa e le mekgabišo ya sehla sa seruthwane gomme a betlilwe e le mabone a jack-o’-lantern bakeng sa go kgabiša go dikologa Halloween . Purée ya magapu ya makotikoting ya kgwebo le ditlatša tša phae gantši di dirilwe ka mehuta ye e fapanego ya marotse go tšwa go yeo e reretšwego go šomišwa ka go kgabiša
== Ditšhupetšo ==
<references />
[[Setensele:Dibjalo]]
== History ==
Bohlatse bja kgale kudu ke dikarolwana tša magapu tšeo di hweditšwego kua [[Mexico|kgole]] tšeo di ngwadilwego magareng ga 7 000 . Magapu le mehuta e mengwe ya kgodu, gotee le lehea le dinawa, di tšwelela mokgweng wa di kgaetshedi tse tharo wa go bjala gotee wo o dirwago ke ditšhaba tše dintši tša setlogo tša Amerika Leboa . Le ge go le bjalo, di khalthiba tše kgolo tša magapu tša sebjalebjale ka tlwaelo di a kgaphelwa ka ntle, ka ge boima bja tšona bo ka senya dibjalo tše dingwe. Ka mengwagasome ka morago ga ge a thomile go dira Amerika Leboa dikoloni, diswantšho tša magapu a go swana le dikhalthiba tša sebjalebjale lefodu
== Description ==
[[File:Cross_section_of_pumpkin.jpg|thumb| Karolo ya sefapano ya mokopu wa ''Cucurbita maxima'']]
Dienywa tša mokopu ke mohuta wa mokotšhi wo o tsebe gago bjalo ka phepho . Dika tšeo ka tlwaelo di dirišwago go hlalosa mokopu di akaretša letlalo le boreledi le leo le nago le dikgopo go se ne le mmala o mosehla wa go tsenella go ya go wa namune, ge mebala e mešweu, e tala le e mengwe ya magapu le yona e gona.
Mola magapu ''pepo'' ka kakaretšo a na le boima bja magareng magapu a magolo a ka feta lefodu ka boima. Bontši ke mehuta ya yeo e hlamilwego ka maitapišo a ditšhaba tša dimela le balemirui ba ba fišegelago. Dikhalthiba tše kgolo kudu gantši di fihlelela boima bja go feta 34 kg . Ka Diphalane 2023, rekoto ya mokopu ye boima kudu
cg6vwb6w3xx6jvxqoufmnsttoghfttn
Go hloka thuto ya go itšhidulla
0
13748
56099
54518
2026-09-29T15:28:26Z
Kokla123
8380
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1337189741|Lack of physical education]]"
56099
wikitext
text/x-wiki
'''Go hloka thuto ya go itšhidulla''' go bolela ka go se lekane ga kabo le go se šome gabotse ga dithuto tša go itšhidulla, gammogo le go hloka thuto ya sebjalebjale ya go itšhidulla. [1]
Ge thuto ya go itšhidulla e palelwa ke go fihlelela dipakane tša yona tša go nea barutwana motheo wa '''tsebo, mekgwa ya bophelo le kgopolo''' yeo e nyakegago gore ba dule ba na le mafolofolo mmeleng bophelo bja bona ka moka, seo se ka ba le ditlamorago tše mpe. [1]
Go palelwa mo go ka dira gore bana ba amogele '''mokgwa wa bophelo wa go se šikinyege goba go se dire mešongwana ya mmele'''. Go ya ka nyakišišo ya '''2010 ya Mokgatlo wa Lefase wa tša Maphelo (WHO)''', mo e ka bago '''81% ya bana le bafsa ba nywaga ya 11–17''' lefaseng ka bophara ba be ba sa fihlelele bonyane bja dikaelo tše di kgothaletšwago tša go itšhidulla, tšeo di akaretšago metsotso ye '''60''' ya go itšhidulla letšatši le lengwe le le lengwe. [2]
[[File:Physical_education_class.jpg|thumb| Sehlopha sa thuto ya go itšhidulla bakeng sa barutwana ba magareng kua Havana, Cuba.]]
Gaešita le ge go hloka boitšhidullo go atile kudu dinageng tšeo di nago le '''mogolo o mogolo''', [1] ke taba ya lefase ka bophara yeo e tswalanywago le '''leuba la go nona kudu''', [2] gammogo le ditlamorago tše mpe '''mmeleng, monaganong le thutong''' baneng. [3][4][5]
*
=== Barutiši ba Thuto ya Mmele ===
Barutiši ba thuto ya mmele ba swanetše go ba '''ba netefaditšwego'''.
Baithuti ba '''sekolong sa tlasana''' ba swanetše go ba le dithuto tša go itšhidulla tša bonyane '''metsotso ye 150 ka beke''', mola baithuti ba '''sekolong se se phagamego''' ba swanetše go ba le dithuto tše bjalo tša bonyane '''metsotso ye 225 ka beke'''.
Gape, go na le '''maemo a kgonthe ao a swanetšego go fihlelelwa ke baithuti''', gantši e le dinyakwa tša go hwetša lengwalo la go aloga sekolong se se phagamego.
[[File:Coach_Stacey_and_PE_Parachute.jpg|thumb| Barutwana ba tlasana ba bapala ka parachute ka klaseng ya bona ya thuto ya go itšhidulla kua Leland, North Carolina, U.S.A]]
== Go feta moo, go hloka melawana ya mmušo le tlhokego ya temošo le tšona e ka ba tše dingwe tša mabaka ao a dirago gore thuto ya go itšhidulla e se phethagatšwe gabotse. Dikarolong tše dingwe tša Amerika Borwa, ntle le Chile le Colombia, ga go na melao yeo e dirago gore thuto ya go itšhidulla e be kgapeletšo dikolong. Ka lebaka leo, dithuto tše tša go itšhidulla di tlogelwa dikolong tše dintši. [1]Dibaki ==
'''Ditšhitišo tša thuto ya go itšhidulla''' di fapana go ya ka dinaga. Tše dingwe tša tšona di akaretša '''tlhaelelo ya meago le didirišwa, go hlaela ga barutiši ba thuto ya go itšhidulla, bogolo bja diklase le dithibelo tša tekanyetšo'''. [1]
Dinageng tše dingwe tša Afrika, tše bjalo ka '''Botswana le Malawi''', moo bana ba fetšago nako e kopana sekolong, ditšhelete tšeo di bego di abetšwe thuto ya go itšhidulla ka dinako tše dingwe di šomišwa go gatelela dithuto tše dingwe, tše bjalo ka '''maleme le dipalo'''. [1]
Koketšego ya '''mokgwa wa bophelo wa go dula fase''', yeo e bakwago ke go hloka thuto ya go itšhidulla ka gae le sekolong, e ka ba le '''ditlamorago tše dintši mmeleng le monaganong wa ngwana''', tša nako e kopana le tša nako e telele.
=== Ka sebele ===
knpog2buk4z27zlhbqyupe3ybri6lrp
Puku
0
13754
56250
56051
2026-09-30T11:02:48Z
Pandora 128
8375
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1372807027|Book]]"
56250
wikitext
text/x-wiki
Puku ke modiro o ngwadilwego wa botelele bjo bo kgethegilego, o hlolwago ke mongwadi o tee goba ba bantši. Dingwalo tše ka tlwaelo di phrintilwe matlakaleng a mantši a pampiri, a hlophilwego bjalo ka matlakala, gomme a kgokagantšhwa mmogo go ba sehlopha sa matlakala; sehlopha se se kgomaretšwe bogareng bja lelakabe la puku, leo le ka phuthwago gomme la šireletša matlakala. [1]
Pele ga ge motšhene wa go phrinta o amogelwa ka bophara, dikodeke di be di dirišetšwa go hlama dingwalo tše di ngwadilwego ka seatla. Methopo ya kgale ya go ngwala e akaretša marolola le matlapa a letsopa.
Matšatšing a lehono, dipuku di ka phatlalatšwa ka dibopego tše dingwe go swana le puku ya thekgo le puku ya elektroniki. Dipuku di hlophilwe ka bophara ka dikarolo tše pedi:
Phatlalatšo ya dipuku ke letoto la megato ye e akaretšwago go hlama le go phatlalatša puku. Mehleng ya lehono, modiro wo gantši o dirwa ke dikgwebo tša phatlalatšo.
Lekala la phatlalatšo le fetogile kudu ka lebaka la theknolotši e mpsha go akaretša dipuku tša elektroniki le dipuku tša thekgo (dipuku tše di balwago ka lentšu).
Temo ya go hlokomela dinyakwa tša batho bao ba nago le bothata bja go bala dingwalo tše di phrintilwego e kgoketše go oketšega ga dibopego tše di fihlelelwago gabotse, go swana le go phrintwa ka mokgwa wa mabojana le dipuku tše di ngwadilwego ka ditlhakwa tše dikgolo.
Go ya ka tekanyo ya Dipuku tša Google ka 2010, palo ya dipuku tše di fapafapanego tše di phatlaladitšwego lefaseng ka bophara e ka bago dikete tše 130.
Dipuku di rekišwa mabenkeleng a kakaretšo le mabenkeleng a kgethegilego a dipuku, gotee le ka Inthaneteng. Di ka adingwa laeboraring goba ka dipolokelong tša bohle tša dipuku. Tshekatsheko ya dikwalo e lebišitše ditlamoragong tše mmalwa tša tša leago, go akaretša le thibelo ya dipuku.
e0wd2n1sf37blpv7rifrchcfirz7jzv
Draft 4
0
13756
56086
55870
2026-09-29T14:50:30Z
Kokla123
8380
i added a new draft
56086
wikitext
text/x-wiki
''''''`Kolobe''''''
Dikolobe di foreimetswe kudu-kudu bakeng sa nama, e bitšwago nama ya kolobe . Letlalo la diphoofolo goba letlalo le somiswa go dira letlalo . China ke motšweletši yo mogolo wa nama ya kolobe lefaseng, gomme ya latelwa ke kopano ya Yuropa gomme ka morago ya latelwa ke United States. Dikolobe tše di ka bago dimilione tše dikete tše 1,5 di godišwa ngwaga o mongwe le o mongwe, di tšweletša ditone tše ka bago dimilione tše 120 tša nama, tšeo gantši di fodišwago e le bacon . Tše dingwe di bolokwa e le diphoofolo tša ka gae .
Dikolobe di tsweletse ka setšong sa batho go tloga mehleng ya Neolithic, di tšwelela ka bokgabong le dingwalong tša bana le batho ba bagolo, gomme di ketekwa metseng ya go swana le Bologna ka ditšweletšwa tša tšona tša nama.
[[Seswantšho:Pigs at Cambo - geograph.org.uk - 6661526.jpg|thumb|Kolobe]]
{{Automatic taxobox|fossil_range={{fossil range|Early Pleistocene|Recent|[[Early Pleistocene]] to recent}}|image=Sus Barbatus, the Bornean Bearded Pig (12616351323).jpg|image_caption=[[Bornean bearded pig]] (''Sus barbatus'')|taxon=Sus|authority=[[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]|type_species=''[[Sus scrofa]]''|type_species_ref=<ref>{{cite journal |author1=International Commission on Zoological Nomenclature |title=Opinion 75. Twenty-Seven Generic Names of Protozoa, Vermes, Pisces, Reptilia and Mammalia Included in the Official List of Zoological Names |journal=Smithsonian Miscellaneous Collections |date=1922 |volume=73 |issue=1 |pages=35–37 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/8910949}}</ref>|type_species_authority=Linnaeus, 1758|subdivision_ranks=Species|subdivision=See text|range_map=|range_map_caption=|audio=Mudchute pig 1.ogg|audio_caption=Call of a [[domestic pig]]}} Ka ntle le nama, letlalo la kolobe le fetošwa letlalo la roka, gomme boya ya tšona bo šomišwa go dira diporaše. Boya bja kolobe bjo bokopana, bjo tiilego le bjo bogale bo bitšwabristles, gomme nakong e fetilego bo be bo šomišwa kudu go dira diporaše tša pente moo ka 1946 Mmušo wa Australia o ilego wa thoma lesolo la Pig Bristle . ka Mopitlo 1946, ka lebaka la tlhaelelo ya boya bja dikolobe bjo bo bego bo dirišwa diporašeng tša pente nakong ya komelelo ya kago ka morago ga Ntwa ya bobedi y alefase,Sesepediši sa difofane sa e le go arabela tlhaelelo ya mafofa a dikolobe bakeng sa Royal Australian Air Force (RAAF) se ile sa fofa ka ditone tše 28 tša boya bja dikolobe go tšwa China, e lego yona mothopo wo o bego o hwetšagala ka kgwebo ka nako yeo.
Letlalo la motho le swana kudu le letlalo la kolobe,ka fao dinyakišišo tše dintšhi tša pele ga teko tša kalafo di diriša le tlalo la kolobe.<ref name="porcine2018Janu">{{Cite web |last=Herron |first=Alan J. |date=5 December 2009 |others=American College of Veterinary Pathologists |title=Pigs as Dermatologic Models of Human Skin Disease |url=http://www.ivis.org/proceedings/acvp/2009/Herron.pdf?LA=1 |access-date=27 January 2018 |website=Ivis |publisher=DVM Center for Comparative Medicine and Department of Pathology Baylor College of Medicine Houston, Texas |quote=pig skin has been shown to be the most similar to human skin. Pig skin is structurally similar to human epidermal thickness and dermal-epidermal thickness ratios. Pigs and humans have similar hair follicle and blood vessel patterns in the skin. Biochemically pigs contain dermal collagen and elastic content that is more similar to humans than other laboratory animals. Finally pigs have similar physical and molecular responses to various growth factors.}}</ref><ref name="porcine2018Janu2">{{Cite web |last=Liu |first=J. |last2=Kim |first2=D. |last3=Brown |first3=L. |last4=Madsen |first4=T. |last5=Bouchard |first5=G.F. |title=Comparison of Human, Porcine and Rodent Wound Healing With New Miniature Swine Study Data |url=http://www.sinclairresearch.com/assets/25_Wound-Healing-AALAS-2009.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180127084036/http://www.sinclairresearch.com/assets/25_Wound-Healing-AALAS-2009.pdf |archive-date=27 January 2018 |access-date=27 January 2018 |website= |publisher=[[Sinclair Research]] |quote=Pig skin is anatomically, physiologically, biochemically and immunologically similar to human skin, and the skin is ‘fixed skin’ like humans and unlike rodents or rabbits. }}</ref> Go tlaleletša tšhomišong ya lona ka gare ga dinyakišišo tša kalafo ya diphedi le go dira diteko tša dihlare,tšwelopele ya tša leabela go tlhokomelong ya maphelo a batho e buletše tsela ya gore dikolobe tša ka gae di be bakgethwa bao ba ka šomišwago go fetišetša ditho goba dithishu tšaštšona go batho<ref name="porcine2018Janu" /><ref name="porcine2018Janu2" />
[[Setensele:Pig]]
9r3ug6veh0bhc6iabjw7ruhw1v9weeu
56087
56086
2026-09-29T14:50:51Z
Kokla123
8380
56087
wikitext
text/x-wiki
''''''`Kolobe''''''
Dikolobe di foreimetswe kudu-kudu bakeng sa nama, e bitšwago nama ya kolobe . Letlalo la diphoofolo goba letlalo le somiswa go dira letlalo . China ke motšweletši yo mogolo wa nama ya kolobe lefaseng, gomme ya latelwa ke kopano ya Yuropa gomme ka morago ya latelwa ke United States. Dikolobe tše di ka bago dimilione tše dikete tše 1,5 di godišwa ngwaga o mongwe le o mongwe, di tšweletša ditone tše ka bago dimilione tše 120 tša nama, tšeo gantši di fodišwago e le bacon . Tše dingwe di bolokwa e le diphoofolo tša ka gae.
Dikolobe di tsweletse ka setšong sa batho go tloga mehleng ya Neolithic, di tšwelela ka bokgabong le dingwalong tša bana le batho ba bagolo, gomme di ketekwa metseng ya go swana le Bologna ka ditšweletšwa tša tšona tša nama.
[[Seswantšho:Pigs at Cambo - geograph.org.uk - 6661526.jpg|thumb|Kolobe]]
{{Automatic taxobox|fossil_range={{fossil range|Early Pleistocene|Recent|[[Early Pleistocene]] to recent}}|image=Sus Barbatus, the Bornean Bearded Pig (12616351323).jpg|image_caption=[[Bornean bearded pig]] (''Sus barbatus'')|taxon=Sus|authority=[[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]|type_species=''[[Sus scrofa]]''|type_species_ref=<ref>{{cite journal |author1=International Commission on Zoological Nomenclature |title=Opinion 75. Twenty-Seven Generic Names of Protozoa, Vermes, Pisces, Reptilia and Mammalia Included in the Official List of Zoological Names |journal=Smithsonian Miscellaneous Collections |date=1922 |volume=73 |issue=1 |pages=35–37 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/8910949}}</ref>|type_species_authority=Linnaeus, 1758|subdivision_ranks=Species|subdivision=See text|range_map=|range_map_caption=|audio=Mudchute pig 1.ogg|audio_caption=Call of a [[domestic pig]]}} Ka ntle le nama, letlalo la kolobe le fetošwa letlalo la roka, gomme boya ya tšona bo šomišwa go dira diporaše. Boya bja kolobe bjo bokopana, bjo tiilego le bjo bogale bo bitšwabristles, gomme nakong e fetilego bo be bo šomišwa kudu go dira diporaše tša pente moo ka 1946 Mmušo wa Australia o ilego wa thoma lesolo la Pig Bristle . ka Mopitlo 1946, ka lebaka la tlhaelelo ya boya bja dikolobe bjo bo bego bo dirišwa diporašeng tša pente nakong ya komelelo ya kago ka morago ga Ntwa ya bobedi y alefase,Sesepediši sa difofane sa e le go arabela tlhaelelo ya mafofa a dikolobe bakeng sa Royal Australian Air Force (RAAF) se ile sa fofa ka ditone tše 28 tša boya bja dikolobe go tšwa China, e lego yona mothopo wo o bego o hwetšagala ka kgwebo ka nako yeo.
Letlalo la motho le swana kudu le letlalo la kolobe,ka fao dinyakišišo tše dintšhi tša pele ga teko tša kalafo di diriša le tlalo la kolobe.<ref name="porcine2018Janu">{{Cite web |last=Herron |first=Alan J. |date=5 December 2009 |others=American College of Veterinary Pathologists |title=Pigs as Dermatologic Models of Human Skin Disease |url=http://www.ivis.org/proceedings/acvp/2009/Herron.pdf?LA=1 |access-date=27 January 2018 |website=Ivis |publisher=DVM Center for Comparative Medicine and Department of Pathology Baylor College of Medicine Houston, Texas |quote=pig skin has been shown to be the most similar to human skin. Pig skin is structurally similar to human epidermal thickness and dermal-epidermal thickness ratios. Pigs and humans have similar hair follicle and blood vessel patterns in the skin. Biochemically pigs contain dermal collagen and elastic content that is more similar to humans than other laboratory animals. Finally pigs have similar physical and molecular responses to various growth factors.}}</ref><ref name="porcine2018Janu2">{{Cite web |last=Liu |first=J. |last2=Kim |first2=D. |last3=Brown |first3=L. |last4=Madsen |first4=T. |last5=Bouchard |first5=G.F. |title=Comparison of Human, Porcine and Rodent Wound Healing With New Miniature Swine Study Data |url=http://www.sinclairresearch.com/assets/25_Wound-Healing-AALAS-2009.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180127084036/http://www.sinclairresearch.com/assets/25_Wound-Healing-AALAS-2009.pdf |archive-date=27 January 2018 |access-date=27 January 2018 |website= |publisher=[[Sinclair Research]] |quote=Pig skin is anatomically, physiologically, biochemically and immunologically similar to human skin, and the skin is ‘fixed skin’ like humans and unlike rodents or rabbits. }}</ref> Go tlaleletša tšhomišong ya lona ka gare ga dinyakišišo tša kalafo ya diphedi le go dira diteko tša dihlare,tšwelopele ya tša leabela go tlhokomelong ya maphelo a batho e buletše tsela ya gore dikolobe tša ka gae di be bakgethwa bao ba ka šomišwago go fetišetša ditho goba dithishu tšaštšona go batho<ref name="porcine2018Janu" /><ref name="porcine2018Janu2" />
[[Setensele:Pig]]
p3pc5qj8co3rtntk0gkxgbg8or95wdy
Tšhelete
0
13919
56188
55742
2026-09-29T20:12:00Z
ActionSA YouthForum
8860
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1369796958|Money]]"
56188
wikitext
text/x-wiki
'''Tšhelete''' ke selo sefe goba sefe, goba rekoto yeo e netefatšwago yeo ka kakaretšo e amogelwago bjalo ka tefo ya dithoto le ditirelo, le tefelo ya dikoloto, go swana le metšhelo, dinageng tšeo di itšego goba maemong a ekonomi ya leago. Mešomo ya mathomo yeo e fapantšhago tšhelete ke: sedirišwa sa phapantšho, yuniti ya akhaonto, lebenkele la boleng, gomme ka dinako tše dingwe, maemo a tefo yeo e diegišitšwego .
[[Setensele:Mašeleng]]
5m5wq6yt32oflfkdfv00eouclc1abk6
Draft 5/
0
13959
56089
55538
2026-09-29T14:52:15Z
Kokla123
8380
i added a new draft
56089
wikitext
text/x-wiki
Lešoka.
'''Lešoka''' ke lefelo leo le hwetšago [[pula]] ye nnyane kudu ngwageng. Batho ba bantši ba nagana gore mašoka ka moka a fiša, eupša go na le mašoka a mangwe ao a tonago kudu. Le ge maemo a gona a le thata, go na le dimela le diphoofolo tšeo di kgonago go phela moo.
[[Seswantšho:Beech Forest (AU), Great Otway National Park, Beauchamp Falls -- 2019 -- 1271.jpg|thumb|Lešoka]]
Dimela tša mašokeng di boloka meetse ka gare ga tšona gore di kgone go phela nako e telele ntle le pula. [[Diphoofolo]] tša go swana le dikamela, dinoga le mebutla ya lešoka le tšona di tlwaetše maemo ao ka go šomiša meetse ka kelohloko le go iphemela phišo ya letšatši.
Batho ba bangwe ba dula mašokeng gomme ba ithekga ka temo, go rua diruiwa le boeti. Le ge go le bjalo, mašoka a lebane le ditlhohlo tša go swana le phetogo ya tlelaemete le go senyega ga tikologo. Ka lebaka leo, go bohlokwa gore batho ba šireletše mašoka le diphedi tšeo di phelago go ona.
Ka kakaretšo, lešoka ke karolo ya bohlokwa ya tlhago yeo e bontšhago gore bophelo bo ka tšwela pele le ge maemo a le thata. Go le hlokomela go tla thuša go šireletša diphoofolo, dimela le tikologo bakeng sa meloko ye e tlago.
== Methopo ==
# https://web.archive.org/web/20260811145109/https://www.ulwazilwethu.org.za/
# https://southafrica.co.za
# https://drupalwebprod-files.up.ac.za
[[Setensele:Tlhago]]
[[Setensele:Meetse]]
[[Setensele:Diphoofolo]]
mpo4xto0qou5y3f4n56o8q0el0zpyij
Bodumedi bja setšo sa Mazulu
0
14078
56174
55721
2026-09-29T19:32:20Z
ActionSA YouthForum
8860
Ke lokišitše sebopego sa polelo
56174
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>
'''Bodumedi b'''ja setšo bja maZulu bo hlama ke ditumelo le ditiro tša se moya tša batho ba maZulu ba Afrika Borwa. E swere mehuta ya go fapafapana ya medingwana yeo e kopantšhwago le diphoofolo goba dihlopha tša kakaretšo tša ditiro tša tlhago. Unkulunkulu o tšebega bjalo ka mmopi wa godimodimo. <ref>https://southafrica.co.za/religion-and-beliefs-of-the-zulu-people.html</ref>
== Ditumelo ==
=== Mmopi le borakgolokhukhu ===
'''Go''' swana le tše dingwe tša batho baso, balatedi ba ditumelo tša maZulu ba tshepela go dumela go badimo (amathonga & amadlozi) le Modimo(Unkulunkulu/uMenzi). Bodumedi bjo bo fitiswa ka dinonwane go ya ka dikokomane. Lege dintlha tša dinonwene tše di ka fapana, ka moka ga tšona di na le bokamorago bjago swana, ke ka moo lefase la batho le lefase la se moya di nyalelana ka mekgwe ya bonoge yeo e šomišwago bjalo go nyalanya mafase a. Ditema le dikamano tša mmopi "uMvelinqngi/Unkulunkulu/uMenzi, Modimo wa godimodimo le mmopi wa lefase, ba fetoga go ya le mongwa wa nonwane. <ref>https://mythlok.com/Unkulunkulu/</ref>
'''[[UmkhuluwoMkhulu]]''' ("yo mogolo") o dirilwe kua Uhlanga, mohlaka wa mahlakanoka o mogolo, pele a fihla lefaseng. Batho ba baile mekgwa ya bona goba maitshwaro go kahlolo ya gagwe goba "kwešišo ya nnete e kgolo-kgolo".<ref>https://en.rattibha.com/thread/1799176208913207569</ref>
'''Modimo''' ka nako tše dingwe o hlakanywa le Modimo wa lefaufau Umvelinqangi (seo se ra gore "o be a le gona go tloga mathomong"), Modimo wa magadima, tšhikinyego ya lefase wo leina la gagwe le lengwe e lego Unsondo ebile ke morwa wa Modimo, Tate le Nomkhumbulwane, Mma.<ref>https://oldworldgods.com/zulu/umvelinqangi-zulu-mythology/</ref>
'''Lentšu''' le nomkhubulwane le ra gore yoo a fetolago sebopego go ba phoofolo. Leina le lengwe le le filwego wa godimodimo ke Umkhuluwomkhulu ke yo maatla wohle, mong wa bophelo. Badudi ba maEuropa ba be ba šomiša lentšu la Unkulunkulu go leka go hlaloša tumelo ya bona go Modimo yo alego ka gare ga Bibele go batho ba maZulu.<ref>https://mythlok.com/nomkhubulwane/</ref>
'''Go''' ya ka Irvin Hexham(1981), "A gona bohlatse bja bodumedi go Modimo, go ya le ka tumelo ya maZulu pele ga gore maEuropa a ba tsebiše ka ga modimo", eupša baithuti ba bangwe go swana le Eileen Jensen Krige, Isaac Schapera, Axel-Ivar Berglund (1976), Hammond-Took, le John Mbiti a ba dumelelane le dinyakišišo tša Hexham. Ba ngangiša go re "Modimo wa legodimo" goba modimo wa lefaufau o be ale gona bodumeding bja maZulu ba setšo, Modimo o ba bego ba ngangiša gore o godimo ga dilo tšohle "modiri, Unkulunkulu".<ref>https://oldworldgods.com/zulu/umvelinqangi-zulu-mythology/#google_vignette</ref>
* Nomhoyi/ Mamlambo, modimogadi wa [[Noka|dinoka]]
* Nomkhubulwane, ka nako ye nngwe a bitšwa Mazulu Demeter, yo e lego modimogadi wa molalatladi, temo, pula le [[Bjala ba setšo|biri]] (yeo a e hlamilego) .
* Inkosazana, modimogadi yo mongwe wa monono
* uNgungi, modimo wa ditšhipi
* iNyanga modimogadi wa Ngwedi o tswalanywa le dingaka tšeo di bitšwago IziNyanga, lentšu ''nyanga'' ke lentšu la Sezulu la Ngwedi
* Sonzwaphi modimo wa phodiso
* Ukhulukhulwana (goba UkhuluKhukwan) naledi e le rakgolokhukhu yo a tšwago dinaleding gomme a hwetša Mazulu a bogologolo a phela bjalo ka diphoofolo e bile a se na melao. O ile a ba ruta go aga mekhukhu gomme a ba ruta melao ya godimo ya isiNtu. Lentšu le ''unkulunkulu'' le gononwa gore ke kgobogo ya lentšu ''umkhuluwomkhulu'' .
== Bona gape ==
* Bodumedi bja Bantu
* Lethathamo la medimo ya Afrika
* Madumedi a setšo a Afrika
* Usiququmadevu ya go swana le yona
== Dintlha le ditšhupetšo ==
<references />
{{Reflist}}
== Go bala go ya pele ==
* Hexham, Irvin, ((1981) ''Morena wa Leratadima-Kgoši ya lefase: Bodumedi bja Setšo bja Sezulu le Tumelo go Modimo wa Leratadima'', Sciences Religieuses Studies in Religion, vol. 10: 273-78) e 1 .
* Berglund, Axel-Ivar, (1976) ''Dipaterone tša Kgopolo le Tšhupetšo ya Sezulu'', London: C. Hurst
* John S. Mbiti, ''Madumedi le Filosofi ya Afrika'' . Letoto la Bangwadi ba Afrika . Heinemann [1969] (1990) le ba bangwe.{{ISBN|0-435-89591-5}}
* Werner, Alice, ''Dinonwane le Dinonwane tša Bantu'', Bokgobapuku bja Alexandria (1968)
[[Setensele:Tumelo ya maZulu]]
[[Setensele:M]]
[[Setensele:Unkulunkulu]]
je6r5jtm6smyeegoqlnttfvfg09mmj0
Anytopic
0
14146
56218
55980
2026-09-30T09:25:49Z
Purplespeedy
8404
added links
56218
wikitext
text/x-wiki
Tebogo Langerman
Tša bophelo bja gagwe<ref>[[:en:Tebogo_Langerman|Tebogo Langerman - Wikipedia]]</ref>
Tebogo Langerman ke sebapadi sa kgwele ya maoto sa Afrika Borwa se se tumilego kudu, se se bego se bapala maemong a left-back. O belegwe ka di 6 May 1986 kua Delmas, Mpumalanga, eupša o godile kua Mamelodi, Pretoria. Go tloga bjaneng o be a rata kgwele ya maoto, gomme bokgoni bja gagwe bo bonagale a sa le yo monyenyane.<ref>[https://www.transfermarkt.co.za/tebogo-langerman/profil/spieler/110094 Tebogo Langerman - Player profile | Transfermarkt]</ref>
Tebogo o thomile go bapala kgwele ya maoto ya profešenale sehlopheng sa Bidvest Wits. Ka morago o ile a bapalla dihlopha tše dingwe tša go swana le Platinum Stars le SuperSport United. Bokgoni bja gagwe bja go kitima ka lebelo, go swarelela le go dira di-cross tše botse bo dirile gore dihlopha tše kgolo di mo nyake.
Katlego ye Kgolo le Mamelodi Sundowns<ref>[https://www.soccerbullet.co.za/official-langerman-lands-new-club-aged-39/ Official: Langerman Lands New Club Aged 39 – Soccer Bullet]</ref>
Katlego ya gagwe ye kgolo e tlile ge a saena le Mamelodi Sundowns ka 2012. Kua Sundowns o fetogile legenda. O dutše le sehlopha mengwaga ye e ka bago ye 9, gomme o thopile dikgau tše dintši:
- PSL League Title makga a mmalwa (5+ titles)
- Nedbank Cup le Telkom Knockout
- CAF Champions League ka 2016 - yeo e lego sefoka se segolo mo Afrika
- CAF Super Cup ka 2017
O be a tsebja ka go bapala ka pelo ka moka, a sa lape, le go ba le maoto a mabedi a a šomago gabotse. Le ge a be a le left-back, o be a kgona go bapala bjalo ka left-midfielder gomme a thusa ka di-assist tše ntši le go betha dino tše bohlokwa.
Setaele sa gagwe sa go Bapala
Langerman o be a se sebapadi sa go ikgogomoša. O be a hlompša batho, a šoma ka thata, gomme a sa bolele kudu. Mo lebaleng o be a le lebelo, a na le matla, a na le taolo ye botse ya bolo, gomme a na le cross ye e bolayago. Ba bangwe ba be ba mmitša "Ankle Breaker" ka lebaka la go kgona go feta basireletši.
Bophelo bja gagwe ka ntle le lebaleng le go Rotega
Ka morago ga Sundowns, ka 2021 o ile a ya Moroka Swallows gomme ka morago a bapalla dihlopha tše dingwe pele a tlogela kgwele ya maoto ya profešenale ka 2023. Tebogo ke monna wa lelapa, o nyetše gomme o na le bana. O tumile ka go ba le maitshwaro a mabotse le go se tsene mathateng a ka ntle le lebaleng.
Le lehono, batho ba Mamelodi le balatedi ba Sundowns ba sa mo gopola bjalo ka yo mongwe wa di left-back tše kaone-kaone mo histori ya PSL. O šupa gore ka boikemišetšo le boitshwaro bjo bobotse, o ka fihlelela ditoro tša gago go tloga Soshanguve go ya Afrika ka moka.
Dishupetso
1.[[:en:Tebogo_Langerman|Tebogo Langerman - Wikipedia]]
2.[https://www.transfermarkt.co.za/tebogo-langerman/profil/spieler/110094 Tebogo Langerman - Player profile | Transfermarkt]<ref>[https://www.soccerbullet.co.za/official-langerman-lands-new-club-aged-39/ Official: Langerman Lands New Club Aged 39 – Soccer Bullet]</ref>
3.[https://www.soccerbullet.co.za/official-langerman-lands-new-club-aged-39/ Official: Langerman Lands New Club Aged 39 – Soccer Bullet]<ref>[https://www.soccerbullet.co.za/official-langerman-lands-new-club-aged-39/ Official: Langerman Lands New Club Aged 39 – Soccer Bullet]</ref>
kjpqzldai12bwflsesqz4ky74ugc8f9
Ramodike
0
14147
56221
55982
2026-09-30T09:56:54Z
Purplespeedy
8404
added links
56221
wikitext
text/x-wiki
Sefane sa ga Ramodike<ref>[https://mkrattorneys.co.za/ KM RAMODIKE]</ref>
Ramodike ke sefane sa Sepedi / Sesotho sa Leboa. Gomme e tšwa go Modike - ka gore "Ra-" e ra gore "Rrago" goba "Morwa wa Modike".
Ke sefane se se tlwaelegilego kudu Limpopo - kua Moletjie, Ga-Ramodike, Polokwane, le Ga-Mashashane. Le Soshanguve le Pretoria batho ba bantši ba go bitšwa Ramodike ba tšwa Limpopo.
Kgoro ye Bontši bja ba Ramodike ke Bakone goba Batlou - ba binela Tlou
Ditshupetso
1.[https://mkrattorneys.co.za/ KM RAMODIKE]
6oidb6ihxsdsb8fmhjsmg16qfgmxou5
Mokaobere
0
14148
56219
55983
2026-09-30T09:45:30Z
Purplespeedy
8404
added links
56219
wikitext
text/x-wiki
MOKAOBERE ka Sepedi ga se sefane fela, ke motho yo mogolo yo a nago le maitemogelo a bophelo.Go swana le ge re Veteran ka Seisemane.<ref>[https://magazine.sundownsfc.co.za/articles/celebrating-a-living-legend-hlompho-kekana Celebrating a Living Legend, Hlompho Kekana]</ref>
MOKAOBERE WA KGWELE YA DINAAO
Mokaobere wa kgwele ya dinao ke sebapadi se segolo se se nago le mengwaga ye mentši se bapala kgwele. Ga se ngwana, ke motho yo a bonego tšohle lebaleng. Ka Sepedi re re "O lle mathata" - o bone phenyo le go fenngwa, o bone dikgobalo, o bone bahlokodi ba go tla le go tloga.
Mohlala wa Mokaobere ke bo Tebogo Langerman, Hlompho Kekana, Itumeleng Khune<ref>[[:en:Itumeleng_Khune|Itumeleng Khune - Wikipedia]]</ref>, le Bernard Parker<ref>[[:en:Bernard_Parker|Bernard Parker - Wikipedia]]</ref>.Ba be ba bapala PSL mengwaga ye e fetago 15.
QMešomo ya Mokaobere Sehlopheng
O ruta bana:Mokaobere ke morutiši. Ge ngwana yo monyenyane a sa tsebe go ema lebaleng, ke Mokaobere yo a mo botšago "Ema mo, dira bjalo". O dula a bolela le bona nakong ya papadi - "Tlogela bolo, tla morago!"
Ba na le maitemogelo: Mokaobere ga a tšhoge. Ge sehlopha se fenngwa 1-0 metsotso e 10 e šetše, bana ba bannyenyane ba tšhoga, eupša Mokaobere o a ba homotša - "Re sa na le nako, kgotlelelang". O tseba gore kgwele e fela ka molodi.
O tseba melao ya setšo: Mokaobere o tseba gore kgwele ga se go kitima fela, ke tlhompho. O hlompha referee, o hlompha baganetši, o hlompha sehlopha. Ga a lwe le batho lebaleng.
ditshupetso
1.[https://magazine.sundownsfc.co.za/articles/celebrating-a-living-legend-hlompho-kekana Celebrating a Living Legend, Hlompho Kekana]
2.[[:en:Itumeleng_Khune|Itumeleng Khune - Wikipedia]]
3.[[:en:Bernard_Parker|Bernard Parker - Wikipedia]]
qczhvzs7beglzfa0oe6xty7lc5h8nqp
Magriza
0
14149
56223
55984
2026-09-30T10:03:34Z
Purplespeedy
8404
added links
56223
wikitext
text/x-wiki
MAGRIZA ke polelo ya tseleng Tsotsitaal.<ref>[https://magrizamademecook.com/ Home - Magriza Made Me Cook]</ref>
Magriza ke lefoko la tseleng le le šomišwago go bitša Koko goba Makgolo mosadi yo mogolo kudu ka mengwaga, yo a hlomphegago mmotseg goba setšhabeng
Ka Sepedi se se botse re re Koko, Mmakgolo, Rakgadi yo mogolo. Eupša mo tseleng, bana ba Soshanguve le Pretoria ba re Magriza<ref>[https://www.bing.com/images/search?view=detailV2&ccid=NuoLrZkL&id=865AA736C5D2CD079CD99E37205CDC6CF0BB9E9A&thid=OIP.NuoLrZkLmrDzpi-Q7zUxkgHaKs&mediaurl=https%3a%2f%2fst3.depositphotos.com%2f1105053%2f13058%2fi%2f1600%2fdepositphotos_130584098-stock-photo-pedi-tribe-woman.jpg&cdnurl=https%3a%2f%2fth.bing.com%2fth%2fid%2fR.36ea0bad990b9ab0f3a62f90ef353192%3frik%3dmp678GzcXCA3ng%26pid%3dImgRaw%26r%3d0&exph=1700&expw=1177&q=pedi+old+woman+name&mode=overlay&FORM=IQFRBA&ck=CBEE56228B56064AAE44D3570CD5AF35&selectedIndex=0&idpp=serp&ajaxhist=0&ajaxserp=0 pedi old woman name - Search]</ref>
Mohlala:Magriza wa ka o nthekela diaparo Goba Ke ya ga Magriza ka Sontaga go ya go ja bogobe
Lentšu le "Magriza" le tšwa go Tsotsitaal ya Pretoria. Ga se Sepedi sa kgale, ke motswako wa Afrikaans "Griza" goba "Groot" Sepedi. Ke polelo ye mpsha ya bana ba kasi. Bagolo ba kgale ga ba le rate, ba re le a hloka tlhompho, eupša bana ba re ke lerato.
Phapano magareng ga Koko le Magriza
Koko ke tlhompho ye kgolo, ya semmušo, e šomišwa ka lapeng le kerekeng.
Magriza ke lerato la tseleng, e šomišwa magareng ga ditšhaba, e kwala bose, e swana le "Gogo" ka Zulu. Ge o bitša motho Magriza, o laetša gore o mmotile kudu gomme o a mo rata, ga se gore o a mo nyatša.
Eupša go na le nako ye e ka kwagalago e se botse. Ge o bitša koko yo o sa mo tsebego "Magriza" setarateng, a ka bona o sa mo hlomphe. Ka fao, go bohlokwa go tseba gore o bolela le mang.
Ditshupetso
1.[https://magrizamademecook.com/ Home - Magriza Made Me Cook]
2.[https://www.bing.com/images/search?view=detailV2&ccid=NuoLrZkL&id=865AA736C5D2CD079CD99E37205CDC6CF0BB9E9A&thid=OIP.NuoLrZkLmrDzpi-Q7zUxkgHaKs&mediaurl=https%3a%2f%2fst3.depositphotos.com%2f1105053%2f13058%2fi%2f1600%2fdepositphotos_130584098-stock-photo-pedi-tribe-woman.jpg&cdnurl=https%3a%2f%2fth.bing.com%2fth%2fid%2fR.36ea0bad990b9ab0f3a62f90ef353192%3frik%3dmp678GzcXCA3ng%26pid%3dImgRaw%26r%3d0&exph=1700&expw=1177&q=pedi+old+woman+name&mode=overlay&FORM=IQFRBA&ck=CBEE56228B56064AAE44D3570CD5AF35&selectedIndex=0&idpp=serp&ajaxhist=0&ajaxserp=0 pedi old woman name - Search]
sn4m0v8go6wi9zrck2y5zteg17vmzng
Desry5
0
14182
56066
2026-09-29T12:00:09Z
Mokgalakaa
8366
cictations and references
56066
wikitext
text/x-wiki
'''Bohlokwa bja Polelo ya Setšo.'''
Polelo ke karolo ye bohlokwa ya bophelo bja motho. Re diriša polelo ge re bolela le batho ba bangwe, re hlalosa dikgopolo tša rena goba re abelana tsebo. Polelo e bile e kgatha tema e kgolo go bolokeng setšo le histori ya setšhaba.<ref>UNESCO,2021</ref>
Sepedi ke ye nngwe ya dipolelo tša semmušo tša Afrika Borwa. Molaotheo wa Afrika Borwa o bolela gore naga e na le dipolelo tša semmušo tše mmalwa, go akaretša Sepedi (Republic of South Africa, 1996). Se se bontšha gore polelo ya Sepedi e na le maemo a bohlokwa setšhabeng.<ref>UNESCO,2021</ref>
Polelo e thuša batho go tseba moo ba tšwago gona. Ka Sepedi, re hwetša maele, dika, dikoša, direto le dikanegelo tšeo di re rutago ka bophelo le setšo sa batho ba rena. Dilo tše di ka fetišetšwa go bana gore ba tle ba tsebe histori le ditlwaelo tša setšhaba sa bona.
Bafsa le bona ba na le tema ye kgolo go šireletšeng polelo ya bona. Ge ba bolela Sepedi malapeng, dikolong le mafelong a mangwe, ba thuša gore polelo e tšwele pele e dirišwa. Go bala le go ngwala ka Sepedi le gona go thuša go godiša le go boloka polelo.
PanSALB e na le maikarabelo a go tšwetša pele le go hlabolla dipolelo tša semmušo tša Afrika Borwa. Mokgatlo wo o šoma gape go tšwetša pele maemo a maleme le go šireletša ditokelo tša batho tša go diriša dipolelo tša bona (PanSALB, 2026).<ref>PanSalb,2026</ref>
Ka gona, re swanetše go ikgantšha ka polelo ya rena gomme re e diriše ka mehla. Ge re ruta bana ba rena Sepedi le go ba hlohleletša gore ba se bolele fela eupša ba bale le go ngwala ka sona, re thuša go boloka polelo le setšo sa rena bakeng sa meloko ye e tlago.
'''Ditšhupetšo'''
* Pan South African Language Board (PanSALB). (2026). ''PanSALB and the promotion of South African languages''. Pretoria: PanSALB.
* Republic of South Africa. (1996). ''Constitution of the Republic of South Africa, 1996''. Pretoria: Government Printer.
*
iqq3av6tr2ywub4vgzwo8voaa9e4bt0
Draft12
0
14183
56067
2026-09-29T12:02:26Z
Ntokozo05
8402
Tlhodile letlakala ka ''''Mpša''' [[Seswantšho:Human–canine friendship - girl hugging her dog tightly at golden hour in Laos.jpg|thumb|Dog]] '''Mpša''' ke phoofolo ya gae yeo gantšhi e ruiwago bjalo ka seruiwa.E wela ka lapeng la diphoofolo tšeo di bitšwago di canine gomme e tsebja ka go rata le go botegela batho.Mpša ena le maoto a mane,ditsebe tše pedi,mosela le mmele eo o khupheditšwego ke boya.Di hwetšagala ka bogolo,mebala le mehuta ye e fapanego.Mpša di dula ka malapen...'
56067
wikitext
text/x-wiki
'''Mpša'''
[[Seswantšho:Human–canine friendship - girl hugging her dog tightly at golden hour in Laos.jpg|thumb|Dog]]
'''Mpša''' ke phoofolo ya gae yeo gantšhi e ruiwago bjalo ka seruiwa.E wela ka lapeng la diphoofolo tšeo di bitšwago di canine gomme e tsebja ka go rata le go botegela batho.Mpša ena le maoto a mane,ditsebe tše pedi,mosela le mmele eo o khupheditšwego ke boya.Di hwetšagala ka bogolo,mebala le mehuta ye e fapanego.Mpša di dula ka malapeng,dipolaseng le mafelong a mangwe ao batho ba di hlokomelago go ona.<ref>https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7208/9780226359007/html</ref>
Mpša di na le diponagalo le bokgoni bjo bo fapanego.Di na le bokgoni bjo bogolo bja go kwa menkgo le go kwa medumo.Ke diphoofolo tše bohlale tšeo di ka ithutago ditaelo le go dira mešomo ye e fapanego.Mpša di šomišwa go šireletša magae,go thuša batho bao ba nago le bogolofadi le go thuša maphodisa go hwetša batho bao ba timetšego goba go lemoga dilo tše itšego .Di bile di fa batho bogwera le go dira gore ba ikwe ba šireletšega.<ref>https://www.cabidigitallibrary.org/doi/full/10.5555/19652201194</ref>
Go na le mehuta ye mentšhi ya dimpša ,go swana le German Shepherd,Bull dog,Labrador le Poodle. Dimpša tše dingwe di nnyane ,mola tše dingwe di le tše dikgolo.Dimpša di ja dilo tša go swana le nama,merogo le dijo tše di lokišeditšwego tšona ka mo go kgethegilego.Di hloka meetse a hlwekilego,boitšhidullo ,dijo tša maleba le tlhokomelo ya ka mehla ya ngaka ya diphoofolo gore di dule di phetše gabotse.Dimpša di bohlokwa ka gobane di fa batho bogwera,tšhireletšo le thušo.<ref>https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=L3CWBQAAQBAJ&oi=fnd&pg=PP1&dq=dog&ots=EU2YBesFtz&sig=GsAhNd5yA9st_KjSAdfBvzGqS3I</ref>
== Methopo ==
1.https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7208/9780226359007/html<ref>https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=L3CWBQAAQBAJ&oi=fnd&pg=PP1&dq=dog&ots=EU2YBesFtz&sig=GsAhNd5yA9st_KjSAdfBvzGqS3I</ref>
2.https://www.cabidigitallibrary.org/doi/full/10.5555/19652201194<ref>https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=aqeCwxbRWvsC&oi=fnd&pg=PR21&dq=dog&ots=LEiXtWFusM&sig=8aRfsdM8VXcmYQilz8Yop2nRYmU</ref>
3.https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=L3CWBQAAQBAJ&oi=fnd&pg=PP1&dq=dog&ots=EU2YBesFtz&sig=GsAhNd5yA9st_KjSAdfBvzGqS3I<ref>https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=6eBOAQAAQBAJ&oi=fnd&pg=PP1&dq=dog&ots=FWpxHY3R8q&sig=7O11uXVsNNw9XaPLjiAxbSuT0fw</ref>
[[Setensele:Diphoofolo]]
[[Setensele:Diruiwa]]
haeyyf0p5i5uemt2gc9dcl6ccij6l6p
Desry6
0
14184
56068
2026-09-29T12:05:05Z
Mokgalakaa
8366
I added cictations
56068
wikitext
text/x-wiki
'''Tšhomišo ya Theknolotši Thutong'''
Theknolotši e fetotše tsela yeo batho ba ithutago le go hwetša tsebo ka yona. Lehono barutwana ba ka diriša dikhomphutha, difouno, ditheibolete le inthanete ge ba dira mešomo ya sekolo. Didirišwa tše di ka dira gore moithuti a hwetše tshedimošo ka pela le go ithuta dilo tše difsa (Department of Basic Education, 2020).<ref>UNESCO,2023</ref>
Ge moithuti a diriša inthanete, a ka nyakišiša ka dihlogo tše di fapafapanego tšeo a ithutago ka tšona. A ka bala dipuku tša inthanete, bogela dibidio tša thuto goba a diriša mananeo ao a hlametšwego go thuša barutwana. Ka tsela ye, theknolotši e ka thuša moithuti go kwešiša thuto gabotse.<ref>UNESCO,2023</ref>
Theknolotši e thuša le barutiši. Morutiši a ka diriša khomphutha goba projekthara go bontšha barutwana diswantšho, dibidio le ditokumente nakong ya thuto. Lefapha la Thuto ya Motheo le lemogile bohlokwa bja theknolotši le methopo ya dijithale go thekga go ruta le go ithuta (Department of Basic Education, 2020).<ref>Department of Basic Education,2020</ref>
Le ge theknolotši e na le mehola ye mentši, e swanetše go dirišwa ka tlhokomelo. Ga se tshedimošo ye nngwe le ye nngwe yeo e hwetšwago inthaneteng yeo e nepagetšego. Ka gona, barutwana ba swanetše go hlahloba methopo ya bona gomme ba diriše tshedimošo yeo e tšwago mafelong ao a botwago.<ref>UNESCO,2026</ref>
Bothata bjo bongwe ke gore ga se barutwana ka moka bao ba nago le phihlelelo ya inthanete goba didirišwa tša theknolotši. Se se ka dira gore ba bangwe ba be le menyetla e mentši ya go hwetša tshedimošo go feta ba bangwe. Ka lebaka leo, go bohlokwa gore dikolo le mmušo ba šome go oketša phihlelelo ya theknolotši mo thutong.<ref>UNESCO,2023</ref>
Ka kakaretšo, theknolotši e ka ba thušo ye kgolo thutong ge e dirišwa gabotse. E nea barutwana ditsela tše dingwe tša go ithuta, go nyakišiša le go hwetša tsebo. Le ge go le bjalo, e swanetše go dirišwa ka maikarabelo gomme barutwana ba swanetše go rutiwa go šomiša tshedimošo ya inthanete ka tsela ye e nepagetšego.<ref>Department of Basic Education,2020</ref>
'''Ditšhupetšo'''
* Department of Basic Education. (2020). ''Guidelines for Responding to COVID-19 in the Basic Education Sector''. Pretoria: Department of Basic Education.
* Department of Basic Education. (2020). ''Digital Learning Resources''. Pretoria: Department of Basic Education.
* UNESCO. (2023). ''Technology in education: A tool on whose terms?'' Paris: UNESCO.
*
44mnb79ju0ebqj31l2en01ckqa1u94b
Boitšhidullo
0
14185
56070
2026-09-29T12:26:43Z
Manyenyane
8397
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377443123|Gym]]"
56070
wikitext
text/x-wiki
[[File:Amsterdam_-_Gymnasium_-_0591.jpg|thumb| Ka gare ga lefelo la go itšhidulla kua Amsterdam]]
Lefelo '''la go itšhidulla''', le le kopana la lefelo la '''go itšhidulla''' ( pl. : '''mafelo a go itšhidulla''' goba '''lefelo la go itšhidulla''' ), ke lefelo la ka gare la go itšhidulla l[[Dipapadi|i]] . Lentšu le le tšwa go lereo la bogologolo la Segerika "n ". Ka tlwaelo di hwetšwa ka disenthara tša diatleletiki le tša go itšhidulla, le bjalo ka mafelo a mediro le a go ithuta ka dihlongwa tša thuto. "Gym" gape ke leina leo le šomišwago ka tlwaelo la " setsi sa go itšhidulla " goba sehlopha sa maphelo, seo gantši e lego lefelo la boithabišo bja ka gare. "Tlhokomelo ya go itšhidulla" e ka akaretša goba ya hlaloša mafelo a kgauswi a moya wo o bulegilego le ona. Dinageng tša Bodikela, "dijimi" gantši di hlaloša mafelo ao a nago le mabala a ka gare goba a ka ntle a basketball, hockey, thenese, mabole goba mabole, le ao a nago le didirišwa le metšhene yeo e šomišwago go tlwaetša tlhabollo ya mmele, goba go dira ditlwaetšo.
== Kakaretšo ==
[[File:TWU_Gymnastics_(Floor)_Floor_Warm_Up_(5694074973).jpg|thumb|Students of Texas Woman's University practicing in their university gymnasium, 2011]]
[[File:Varpaisjärven_liikuntahalli_-_Kirjastontie_4,_Varpaisjärvi_-_Lapinlahti.jpg|thumb| Holo ya Dipapadi ya Varpaisjärvi kua Lapinlahti,]]
boitshudullo, didirišwa tša go swana le di-barbell, dipoleiti tša bumper, di dumbbell, dihlopha tša go ganetša, dipolanka tša go tlola, ditseleng tša go kitima, dibolo tša thenese, mabala a krikete le mafelo a go fenya di dirišetšwa go itšhidulla. Dipeakanyo tša ka ntle di phetše gabotse kudu ge boemo bja leratadima bo bolokegile mafelo di be di tumile ya bogologolo. tša bona di be di akaretša go itšhireletša, boitshudullo goba kalafo ya mmele bakeng sa go thuša balwetši le bao ba gobetšego, le bakeng sa go itšhidulla mmeleng le dipapadi, go tloga go mabole go ya go bina go ya go tlola thapo.
Mafelo a go itšhidulla le ona a be a e-na le barutiši ba bohlale le filosofi. Ditiragalo tša setšhaba tša go itšhidulla di dirilwe bjalo ka karolo ya meketeko nakong ya menyanya ya metse ye e fapanego. Ge re ka ya bogologolo go be go na le polelwana ya lenyatšo Lega go le bjalo, ka morago ga nako e itšego bo-ramabelo ba ile ba thoma go itlwaetša meagong yeo ka mo go kgethegilego. Dipapadi tša setšhaba le ka mohla ga se tša ka tša tuma kudu gare ga Baroma ba bogologolo go etša ge di be di tumile gare ga Bagerika ba bogologolo . di dirišwa kudu e le go itokišeletša tirelo ya tša bohlabani goba dipapadi tša babogedi. Nakong ya mmušo wa Roma, bokgabo bja go itšhidulla bo ile bja lebalwa. Mehleng ya lefsifsi go be go e-na le dithonamente tša go lwa ka tšhoša le tša dipere ; gomme ka morago ga ge morodi wa sethunya o hlamilwe go lwa ka tšhoša go ile gwa thoma go tšeelwa legato ke papadi ya go fenya, gotee le dikolo tša go lwa ka tšhoša le go lwa le mabole.
Lekgolong la bo-18 la nywaga, e lego moruti wa Mojeremane, o ile a bula lefelo la go itšhidulla kua Thuringia a ruta go itšhidulla mmeleng, go akaretša le go kitima le go thuma. Clias le Volker ba ile ba hloma mafelo a go itšhidulla kua London, gomme ka 1825, Ngaka Charles Beck, e lego mofaladi wa Mojeremane, o ile a hloma lefelo la mathomo la go itšhidulla kua United States. Go hweditšwe gore barutwana ba go itšhidulla ba lahlegelwa ke kgahlego ya go dira ditlwaetšo tše di swanago, karolo e nngwe e le ka baka la nywaga. Go fapana ga ditlwaetšo go be go akaretša go thelela, go bina le go thuma. Mediro e mengwe ya go itšhidulla e ka dirwa ke bana ba nywaga e 6 go ya go e 8, mola nywaga e 16 e ile ya lebelelwa e le e godilego ka mo go lekanego bakeng sa mabole le go namela dipere.
Gerika ya bogologolo, lefelo la ''go itšhidulla'' e be e le lefelo la thuto ya bobedi ya mmele le ya tlhaologanyo ya masogana. Moelelo wa morago wa thuto ya tlhaologanyo o ile wa phegelela ka Segerika,[[Sejeremane|e]] le malemeng a mangwe go laetša mohuta wo o itšego wa sekolo seo se fago thuto ya magareng, lefelo la go itšhidulla, mola ka Lentšu la Segerika ''gymnasion'', leo le bolelago "sekolo sa go itšhidulla ka go hlobola," le be le dirišetšwa go hlaola lefelo la thuto ya masogana, go akaretša le thuto ya go itšhidulla , ka mohlala, go itšhidulla) yeo ka tlwaelo e bego e dirwa e sa apara, gotee le go hlapa, le dithuto. Go Bagerika, thuto ya go itšhidulla e be e lebelelwa e le ya bohlokwa go swana le go ithuta ka temogo. Bontši bja ''mafelo a go itšhidulla'' a Gerika a be a e-na le makgobapuku ao a bego a ka dirišwa ka morago ga go iketla ka dihlapeng.
[[File:1831_Roper's_Gymnasium_274_Market_St_Philadelphia.jpg|thumb| Lefelo la go Itšhidulla la Roper kua Philadelphia, 1831]]
[[File:Children's_outdoor_gymnasium_circa_19th_Century.jpg|thumb| Lefelo la go itšhidulla la bana la ka ntle, mo e ka bago lekgolong la bo-19 la nywaga. Didirišwa tšeo e bego e le tše di tlwaelegilego nakong yeo, di akaretša manamelo, dipere tša go itšhidulla le dithipa tše di bapilego.]]
Mafelo a mathomo a go itšhidulla ao a ngwadilwego a thomile nywageng e fetago e 3000 e fetilego kuaya bogologolo, moo a bego a tsebja e lego mafelo ao a bego a kgothaletša go swanelega mmeleng. Dihlape tše dikgolo tša Roma gantši di be di e-na le mafelo a go itšhidulla ao a kgomareditšwego, dihlape ka botšona ka dinako tše dingwe di be di kgabišitšwe ka di- mosaic tša bommampodi ba lefelong leo ba dipapadi. kua e be e le setšweletšwa s lefelo la ka ntle la go itšhidulla leo le hlomilwego ke morutiši wa Mojeremane Friedrich Jahn ka 1811 gomme ka morago la kgothaletšwa ke , e lego mokgatlo wa dipolitiki le wa go itšhidulla wa lekgolong la lesomesenyane la nywaga. Mo-Amerika wa mathomo yo a ilego a bula lefelo la go itšhidulla la setšhaba kua United States a diriša mohlala wa Jahn e bile John Neal wa ka 1827. Mohlomongwe lefelo la mathomo la go itšhidulla la ka gare kua Jeremane e be e le leo le kua Hesse ka 1852
Ka go dira dikoloni lefaseng ka bophara e ile ya katološa kgahlego ya yona ya setšhaba dipapading le dipapading go ya dinageng tše dintši., mananeo a ile a okeletšwa dikolong le mananeong a kholetšheng ao a bego a gatelela bophelo bjo bobotse, matla le tekanyo ya mmele. Dipapadi tšeo di tšerwego ditšong tša le ta di ile tša atlega ge barutwana ba kholetšheng le dihlopha tša maemo a godimo di be di thekga phadišano ka ditšhelete. Ka baka leo, ditoropo di ile tša thoma go aga mafelo a go bapala ao a ilego a tšwetša pele kgahlego ya dipapadi le go itšhidulla. Maiteko a pele a go hloma di-gym kua United States ka bo-1820 a ile a ngwalwa le go kgothaletšwa ke John Neal ka go le a thuša go hloma lekala la Amerika la mokgatlo. Ka morago ngwagakgolong, mokgatlo wa Turner o ile wa hlongwa gomme wa tšwela pele o atlega go fihla mathomong a lekgolo la bo-masomepedi la nywaga. Sehlopha sa mathomo sa Turners se hlomilwe kua London ka 1848. Ba ga Turner ba ile ba aga mafelo a go itšhidulla metseng e mmalwa e bjalo , yeo e bego e e-na le baagi ba bantši ba Maamerika a Majeremane . boitsudullo tše di be di dirišwa ke batho ba bagolo le bafsa. Ka mohlala, Lou Gehrig yo mofsa o be a tla ya gantši lefelong la go itšhidulla kua le tatagwe.
[[File:ErfgoedLeiden_LEI001015553_Gymnastiekzaal_van_de_Gymnastiekschool_aan_de_Pieterskerkgracht_in_Leiden.jpeg|thumb|220x220px| Ka gare ga lefelo la go itšhidulla kua Netherlands, mo e ka bago ka 1900]]
e ipolela gore ke "America's First Gym". YMCA e ile ya rulaganywa la mathomo kua Boston ka 1851 gomme lekala le lenyenyane la bulwa kua Rangasville ka 1852. Nywaga e lesome ka morago go be go tše ka bago tše makgolo a mabedi go phatša naga, tšeo bontši bja tšona di bego di nea mafelo a go itšhidulla bakeng sa go itšhidulla, dipapadi le go dirišana le batho.
ka 1920 e bile mengwaga ye lesome ya katlego yeo e bonego go agwa ga palo ye kgolo ya dikolo tše phagamego tša mmušo tšeo di nago le lefelo la go itšhidulla, e lego kgopolo yeo e hlomilwego
Lehono, mafelo a go itšhidulla a tlwaelegile kua. Di mo e nyakilego go ba dikholetšheng ka moka tša United States le dikolong tše phagamego, gotee le mo e nyakilego go ba dikolo ka moka tša magareng le dikolong tša tlasana . Meago ye e dirišetšwa thuto ya go itšhidulla, dipapadi tša ka gare ga sekolo, le dipokano tša sekolo. Palo ya e oketšegile go feta gabedi ga e sa le go tloga mafelelong . Lehono, mafelo a go itšhidulla a go itšhidulla le dihlopha tša tša maphelo tša poraebete ke kgwebo kgolo ya lefase ka bophara. <templatestyles src="Reflist/styles.css" />
* Boitšhidullo
* Go aga mmele
* Ditshekamelo tša go itšhidulla
* Gym mokatong sekoahelo
* Gymkhana ya go itšhidulla
* Di-gym tše dikgolo kudu tša sekolo se se phagamego kua United States
* Go itšhidulla ka ntle
* Boitšhidullo bja mmele
== Ditšhupetšo ==
{{Reflist}}{{Gym games}}{{Strength training exercises}}{{Authority control}}
*
*
* <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles>
9af0pm9zxu5ccp45ec2hclwbdrxf3pm
Polao ya Brian Wells
0
14186
56071
2026-09-29T13:23:27Z
Khumobelle
8374
WROTE A NEW ARTICLE
56071
wikitext
text/x-wiki
29/09/2026
'''Evil Genius: Pale ya Nnete ya Amerika ya polao pankeng, ka bomo ya molala''' [[Seswantšho:BATHO BAO BA LEGO KA GARE GA TABA YE.jpg]]<ref group="Netflix documentary">NEFLIX DOCUMENTARY</ref>
Evil Genius: The True Story of America's Most Diabolical Bank Heist ke letoto la ditokomane tša [[bosenyi]] bja nnete tša 2018 mabapi le lehu la Brian Wells, tiragalo ya maemo a godimo ya 2003 yeo gantši e bitšwago molato wa "bomo ya molala" goba "mothuthupi wa pizza". E lokollotšwe go Netflix bjalo ka letoto la dikarolo tše nne ka la 11 Motsheganong 2018. <ref name=":1" group="Netflix documentary">[https://www.bing.com/ck/a?!&&p=1dcbd95012b0504b981aab3c2e1649c354aacc0d9a9a492a6812fcd4ece2249dJmltdHM9MTc5MDY0MDAwMA&ptn=3&ver=2&hsh=4&fclid=2d6054c8-f349-6ef3-3a1a-42c5f2806f36&psq=give+me+lonks+to+brian+well+articles&u=a1aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvUGl6emFfYm9tYmVy]</ref>
Taba ya Erie 2003:
Thapama ya 28 Phato, 2003, monna wa mengwaga ye 46 wa go iša pizza, yo a bitšwago Brian Wells o ile a tsena ka Pankeng ya PNC kua Erie, Pennsylvania, a notletšwe pomo molaleng le [[sethunya]] seo se bopegilego bjalo ka lehlaka. O ile a nea motšheledi wa tšhelete lengwalo leo le bego le nyaka R100 000. O ile a amogela $8,702 go tšwa pankeng gomme a tloga. Ka morago ga iri, ge maphodiša a mmušo a be a dikologa, pomo e ile ya thuthupa, ya mmolaya, yeo e be go e beilwe molaleng wa gagwe.<ref name=":1" group="Netflix documentary" />
Wells o be a išitše di- pizza lefelong la Summit Township, moo pomo ya molala e bego e kgomareditšwe go yena. O be a swanetše go ya go tsoma ka wa ditlakala go hwetša ditaelo tša go šitiša pomo.
Batho bao ba lego botlhokwa ka gare ga taba ya:
* 1. Marjorie Diehl-Armstrong
Diehl-Armstrong o ile a hlaolwa ke banyakišiši e le mohlabani wa yona. Go ya ka [[Bohlale bja Maitirelo|bohlatse,]] o kgopetše motho yo a mo tlwaetšego Kenneth Barnes gore a bolaye tatagwe gore a kgone go hwetša tšhelete ya gagwe bohwa, gomme a rulaganya go thubja pankeng go lefela mmolai. O ile a thuntšha gape le go bolaya lesogana la gagwe la go dula le yena James Roden go mo thibela go utolla leano la go thuba. O ile a ahlolelwa bophelo ka moka kgolegong gotee le mengwaga ye 30 ka lebaka la go thuba panka ka dibetša le go loga maanomabe. O hlokofetše ka April 4, 2017, a e-na le mengwaga e 68, ge a be a hlankela kahlolo ya gagwe kua Federal Medical Center-Carswell kua Fort Worth, Texas.
* 2. Brian Wells
Wells e be e le mootledi wa go iša pizza go tšwa Erie. Mathomong banyakišiši ba ile ba ngangišana ka ge e ba e be e le motšea-karolo yo a ikemišeditšego goba mohlaselwa yo a ilego a forwa, gore a dumele gore pomo yeo e be e le ya bofora. Karolo ya gagwe e sa dutše e phenkgišanwa dipegong tša setšhaba tša molato wo.<ref>NETFLIX DOUMENTARY
</ref>
* 3. William Rothstein le Kenneth Barnes * le ba bangwe.
William "Bill" Rothstein, molekani wa peleng wa Diehl-Armstrong, go dumelwa gore o dirile pomo yeo gomme a otara dipizza tšeo Wells a di tlišitšego. O hlokofetše ka lebaka la kankere ka 2004 bjalo ka modiri wa maanomabe yo a sa latofatšwago. Kenneth Barnes, morekiši wa dihlare-tagi, o ile a dirišana le balaodi gomme a nea pego yeo e kgokaganyago Diehl-Armstrong le morero wo. d1e8<ref>NETFLIX DOCUMENTARY</ref>
Lenaneo la dokhumenthatri la Netflix.
Letoto le le ngwadilwe le go laolwa ke Barbara Schroeder le Trey Borzillieri, gomme le tšweleditšwe ke Mark le Jay Duplass. Borzillieri o thomile go nyakišiša molato wo ka 2005, a ngwalelana kudu le Diehl-Armstrong ge a be a le kgolegong. Lelokelelo le le hlahloba ge e ba Wells a ile a gapeletšwa gomme le hlahloba dikamano tše di raraganego magareng ga baloga maanomabe.
* Dinyakišišo le tsheko
Dinyakišišo di utollotše netweke ya dikamano kua Erie, go akaretša le go utollwa ga setopo sa Roden ka gare ga sehatsetsing. FBI e ile ya e hlalosa e le e nngwe ya melato ya yona e makatšago kudu. Diehl-Armstrong o ile a boloka go hloka molato ga gagwe gomme a tsenya boipiletšo ka 2013 a bolela gore ga a na bokgoni bja monagano, e lego seo se ilego sa ganwa ke Kgorokgolo ya Tsheko ya U.S
<references />
5a7pnsskhd90gowxl2ieotnlvoeh83j
56072
56071
2026-09-29T13:27:17Z
Khumobelle
8374
ADDED CATEGORIES
56072
wikitext
text/x-wiki
29/09/2026
'''Evil Genius: Pale ya Nnete ya Amerika ya polao pankeng, ka bomo ya molala''' [[Seswantšho:BATHO BAO BA LEGO KA GARE GA TABA YE.jpg]]<ref group="Netflix documentary">NEFLIX DOCUMENTARY</ref>
Evil Genius: The True Story of America's Most Diabolical Bank Heist ke letoto la ditokomane tša [[bosenyi]] bja nnete tša 2018 mabapi le lehu la Brian Wells, tiragalo ya maemo a godimo ya 2003 yeo gantši e bitšwago molato wa "bomo ya molala" goba "mothuthupi wa pizza". E lokollotšwe go Netflix bjalo ka letoto la dikarolo tše nne ka la 11 Motsheganong 2018. <ref name=":1" group="Netflix documentary">[https://www.bing.com/ck/a?!&&p=1dcbd95012b0504b981aab3c2e1649c354aacc0d9a9a492a6812fcd4ece2249dJmltdHM9MTc5MDY0MDAwMA&ptn=3&ver=2&hsh=4&fclid=2d6054c8-f349-6ef3-3a1a-42c5f2806f36&psq=give+me+lonks+to+brian+well+articles&u=a1aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvUGl6emFfYm9tYmVy]</ref>
Taba ya Erie 2003:
Thapama ya 28 Phato, 2003, monna wa mengwaga ye 46 wa go iša pizza, yo a bitšwago Brian Wells o ile a tsena ka Pankeng ya PNC kua Erie, Pennsylvania, a notletšwe pomo molaleng le [[sethunya]] seo se bopegilego bjalo ka lehlaka. O ile a nea motšheledi wa tšhelete lengwalo leo le bego le nyaka R100 000. O ile a amogela $8,702 go tšwa pankeng gomme a tloga. Ka morago ga iri, ge maphodiša a mmušo a be a dikologa, pomo e ile ya thuthupa, ya mmolaya, yeo e be go e beilwe molaleng wa gagwe.<ref name=":1" group="Netflix documentary" />
Wells o be a išitše di- pizza lefelong la Summit Township, moo pomo ya molala e bego e kgomareditšwe go yena. O be a swanetše go ya go tsoma ka wa ditlakala go hwetša ditaelo tša go šitiša pomo.
Batho bao ba lego botlhokwa ka gare ga taba ya:
* 1. Marjorie Diehl-Armstrong
Diehl-Armstrong o ile a hlaolwa ke banyakišiši e le mohlabani wa yona. Go ya ka [[Bohlale bja Maitirelo|bohlatse,]] o kgopetše motho yo a mo tlwaetšego Kenneth Barnes gore a bolaye tatagwe gore a kgone go hwetša tšhelete ya gagwe bohwa, gomme a rulaganya go thubja pankeng go lefela mmolai. O ile a thuntšha gape le go bolaya lesogana la gagwe la go dula le yena James Roden go mo thibela go utolla leano la go thuba. O ile a ahlolelwa bophelo ka moka kgolegong gotee le mengwaga ye 30 ka lebaka la go thuba panka ka dibetša le go loga maanomabe. O hlokofetše ka April 4, 2017, a e-na le mengwaga e 68, ge a be a hlankela kahlolo ya gagwe kua Federal Medical Center-Carswell kua Fort Worth, Texas.
* 2. Brian Wells
Wells e be e le mootledi wa go iša pizza go tšwa Erie. Mathomong banyakišiši ba ile ba ngangišana ka ge e ba e be e le motšea-karolo yo a ikemišeditšego goba mohlaselwa yo a ilego a forwa, gore a dumele gore pomo yeo e be e le ya bofora. Karolo ya gagwe e sa dutše e phenkgišanwa dipegong tša setšhaba tša molato wo.<ref>NETFLIX DOUMENTARY
</ref>
* 3. William Rothstein le Kenneth Barnes le ba bangwe.
William "Bill" Rothstein, molekani wa peleng wa Diehl-Armstrong, go dumelwa gore o dirile pomo yeo gomme a otara dipizza tšeo Wells a di tlišitšego. O hlokofetše ka lebaka la kankere ka 2004 bjalo ka modiri wa maanomabe yo a sa latofatšwago. Kenneth Barnes, morekiši wa dihlare-tagi, o ile a dirišana le balaodi gomme a nea pego yeo e kgokaganyago Diehl-Armstrong le morero wo. <ref>NETFLIX DOCUMENTARY</ref>
Lenaneo la dokhumenthatri la Netflix.
Letoto le le ngwadilwe le go laolwa ke Barbara Schroeder le Trey Borzillieri, gomme le tšweleditšwe ke Mark le Jay Duplass. Borzillieri o thomile go nyakišiša molato wo ka 2005, a ngwalelana kudu le Diehl-Armstrong ge a be a le kgolegong. Lelokelelo le le hlahloba ge e ba Wells a ile a gapeletšwa gomme le hlahloba dikamano tše di raraganego magareng ga baloga maanomabe.
* Dinyakišišo le tsheko
Dinyakišišo di utollotše netweke ya dikamano kua Erie, go akaretša le go utollwa ga setopo sa Roden ka gare ga sehatsetsing. FBI e ile ya e hlalosa e le e nngwe ya melato ya yona e makatšago kudu. Diehl-Armstrong o ile a boloka go hloka molato ga gagwe gomme a tsenya boipiletšo ka 2013 a bolela gore ga a na bokgoni bja monagano, e lego seo se ilego sa ganwa ke Kgorokgolo ya Tsheko ya U.S
<references />
[[Setensele:TRUE CRIME]]
[[Setensele:HORROR]]
eaxllaki5i9w8h0i8pm8lksclkdowhk
56073
56072
2026-09-29T13:30:30Z
Khumobelle
8374
FIXED REFERENCE LIST
56073
wikitext
text/x-wiki
29/09/2026
'''Evil Genius: Pale ya Nnete ya Amerika ya polao pankeng, ka bomo ya molala''' [[Seswantšho:BATHO BAO BA LEGO KA GARE GA TABA YE.jpg]]<ref group="Netflix documentary">NEFLIX DOCUMENTARY</ref>
Evil Genius: The True Story of America's Most Diabolical Bank Heist ke letoto la ditokomane tša [[bosenyi]] bja nnete tša 2018 mabapi le lehu la Brian Wells, tiragalo ya maemo a godimo ya 2003 yeo gantši e bitšwago molato wa "bomo ya molala" goba "mothuthupi wa pizza". E lokollotšwe go Netflix bjalo ka letoto la dikarolo tše nne ka la 11 Motsheganong 2018. <ref name=":1" group="Netflix documentary">[https://www.bing.com/ck/a?!&&p=1dcbd95012b0504b981aab3c2e1649c354aacc0d9a9a492a6812fcd4ece2249dJmltdHM9MTc5MDY0MDAwMA&ptn=3&ver=2&hsh=4&fclid=2d6054c8-f349-6ef3-3a1a-42c5f2806f36&psq=give+me+lonks+to+brian+well+articles&u=a1aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvUGl6emFfYm9tYmVy]</ref>
Taba ya Erie 2003:
Thapama ya 28 Phato, 2003, monna wa mengwaga ye 46 wa go iša pizza, yo a bitšwago Brian Wells o ile a tsena ka Pankeng ya PNC kua Erie, Pennsylvania, a notletšwe pomo molaleng le [[sethunya]] seo se bopegilego bjalo ka lehlaka. O ile a nea motšheledi wa tšhelete lengwalo leo le bego le nyaka R100 000. O ile a amogela $8,702 go tšwa pankeng gomme a tloga. Ka morago ga iri, ge maphodiša a mmušo a be a dikologa, pomo e ile ya thuthupa, ya mmolaya, yeo e be go e beilwe molaleng wa gagwe.<ref name=":1" group="Netflix documentary" />
Wells o be a išitše di- pizza lefelong la Summit Township, moo pomo ya molala e bego e kgomareditšwe go yena. O be a swanetše go ya go tsoma ka wa ditlakala go hwetša ditaelo tša go šitiša pomo.
Batho bao ba lego botlhokwa ka gare ga taba ya:
* 1. Marjorie Diehl-Armstrong
Diehl-Armstrong o ile a hlaolwa ke banyakišiši e le mohlabani wa yona. Go ya ka [[Bohlale bja Maitirelo|bohlatse,]] o kgopetše motho yo a mo tlwaetšego Kenneth Barnes gore a bolaye tatagwe gore a kgone go hwetša tšhelete ya gagwe bohwa, gomme a rulaganya go thubja pankeng go lefela mmolai. O ile a thuntšha gape le go bolaya lesogana la gagwe la go dula le yena James Roden go mo thibela go utolla leano la go thuba. O ile a ahlolelwa bophelo ka moka kgolegong gotee le mengwaga ye 30 ka lebaka la go thuba panka ka dibetša le go loga maanomabe. O hlokofetše ka April 4, 2017, a e-na le mengwaga e 68, ge a be a hlankela kahlolo ya gagwe kua Federal Medical Center-Carswell kua Fort Worth, Texas.<ref name=":1">https://www.netflix.com/us/title/80158319?s=a&trkid=13747225&shareType=Title&shareUuid=767d9a2a-7358-4d6a-99f2-071442db1c5e&trg=wha&unifiedEntityIdEncoded=Video%3A80158319&vlang=en&clip=80997952</ref>
* 2. Brian Wells
Wells e be e le mootledi wa go iša pizza go tšwa Erie. Mathomong banyakišiši ba ile ba ngangišana ka ge e ba e be e le motšea-karolo yo a ikemišeditšego goba mohlaselwa yo a ilego a forwa, gore a dumele gore pomo yeo e be e le ya bofora. Karolo ya gagwe e sa dutše e phenkgišanwa dipegong tša setšhaba tša molato wo.<ref name=":1" />
* 3. William Rothstein le Kenneth Barnes le ba bangwe.
William "Bill" Rothstein, molekani wa peleng wa Diehl-Armstrong, go dumelwa gore o dirile pomo yeo gomme a otara dipizza tšeo Wells a di tlišitšego. O hlokofetše ka lebaka la kankere ka 2004 bjalo ka modiri wa maanomabe yo a sa latofatšwago. Kenneth Barnes, morekiši wa dihlare-tagi, o ile a dirišana le balaodi gomme a nea pego yeo e kgokaganyago Diehl-Armstrong le morero wo. <ref>https://www.netflix.com/us/title/80158319?s=a&trkid=13747225&shareType=Title&shareUuid=767d9a2a-7358-4d6a-99f2-071442db1c5e&trg=wha&unifiedEntityIdEncoded=Video%3A80158319&vlang=en&clip=80997952</ref>
Lenaneo la dokhumenthatri la Netflix.
Letoto le le ngwadilwe le go laolwa ke Barbara Schroeder le Trey Borzillieri, gomme le tšweleditšwe ke Mark le Jay Duplass. Borzillieri o thomile go nyakišiša molato wo ka 2005, a ngwalelana kudu le Diehl-Armstrong ge a be a le kgolegong. Lelokelelo le le hlahloba ge e ba Wells a ile a gapeletšwa gomme le hlahloba dikamano tše di raraganego magareng ga baloga maanomabe.
* Dinyakišišo le tsheko
Dinyakišišo di utollotše netweke ya dikamano kua Erie, go akaretša le go utollwa ga setopo sa Roden ka gare ga sehatsetsing. FBI e ile ya e hlalosa e le e nngwe ya melato ya yona e makatšago kudu. Diehl-Armstrong o ile a boloka go hloka molato ga gagwe gomme a tsenya boipiletšo ka 2013 a bolela gore ga a na bokgoni bja monagano, e lego seo se ilego sa ganwa ke Kgorokgolo ya Tsheko ya U.S
<references />
[[Setensele:TRUE CRIME]]
[[Setensele:HORROR]]
niv1urm2exw0phpl1asl42rmd9p87kw
56076
56073
2026-09-29T13:33:20Z
Khumobelle
8374
FIXED REFERENCES
56076
wikitext
text/x-wiki
29/09/2026
'''Evil Genius: Pale ya Nnete ya Amerika ya polao pankeng, ka bomo ya molala''' [[Seswantšho:BATHO BAO BA LEGO KA GARE GA TABA YE.jpg]]<ref>https://www.netflix.com/us/title/80158319?s=a&trkid=13747225&shareType=Title&shareUuid=767d9a2a-7358-4d6a-99f2-071442db1c5e&trg=wha&unifiedEntityIdEncoded=Video%3A80158319&vlang=en&clip=80997952</ref>
Evil Genius: The True Story of America's Most Diabolical Bank Heist ke letoto la ditokomane tša [[bosenyi]] bja nnete tša 2018 mabapi le lehu la Brian Wells, tiragalo ya maemo a godimo ya 2003 yeo gantši e bitšwago molato wa "bomo ya molala" goba "mothuthupi wa pizza". E lokollotšwe go Netflix bjalo ka letoto la dikarolo tše nne ka la 11 Motsheganong 2018. <ref name=":1" />
Taba ya Erie 2003:
Thapama ya 28 Phato, 2003, monna wa mengwaga ye 46 wa go iša pizza, yo a bitšwago Brian Wells o ile a tsena ka Pankeng ya PNC kua Erie, Pennsylvania, a notletšwe pomo molaleng le [[sethunya]] seo se bopegilego bjalo ka lehlaka. O ile a nea motšheledi wa tšhelete lengwalo leo le bego le nyaka R100 000. O ile a amogela $8,702 go tšwa pankeng gomme a tloga. Ka morago ga iri, ge maphodiša a mmušo a be a dikologa, pomo e ile ya thuthupa, ya mmolaya, yeo e be go e beilwe molaleng wa gagwe.<ref name=":1" />
Wells o be a išitše di- pizza lefelong la Summit Township, moo pomo ya molala e bego e kgomareditšwe go yena. O be a swanetše go ya go tsoma ka wa ditlakala go hwetša ditaelo tša go šitiša pomo.
Batho bao ba lego botlhokwa ka gare ga taba ya:
* 1. Marjorie Diehl-Armstrong
Diehl-Armstrong o ile a hlaolwa ke banyakišiši e le mohlabani wa yona. Go ya ka [[Bohlale bja Maitirelo|bohlatse,]] o kgopetše motho yo a mo tlwaetšego Kenneth Barnes gore a bolaye tatagwe gore a kgone go hwetša tšhelete ya gagwe bohwa, gomme a rulaganya go thubja pankeng go lefela mmolai. O ile a thuntšha gape le go bolaya lesogana la gagwe la go dula le yena James Roden go mo thibela go utolla leano la go thuba. O ile a ahlolelwa bophelo ka moka kgolegong gotee le mengwaga ye 30 ka lebaka la go thuba panka ka dibetša le go loga maanomabe. O hlokofetše ka April 4, 2017, a e-na le mengwaga e 68, ge a be a hlankela kahlolo ya gagwe kua Federal Medical Center-Carswell kua Fort Worth, Texas.<ref name=":1">https://www.netflix.com/us/title/80158319?s=a&trkid=13747225&shareType=Title&shareUuid=767d9a2a-7358-4d6a-99f2-071442db1c5e&trg=wha&unifiedEntityIdEncoded=Video%3A80158319&vlang=en&clip=80997952</ref>
* 2. Brian Wells
Wells e be e le mootledi wa go iša pizza go tšwa Erie. Mathomong banyakišiši ba ile ba ngangišana ka ge e ba e be e le motšea-karolo yo a ikemišeditšego goba mohlaselwa yo a ilego a forwa, gore a dumele gore pomo yeo e be e le ya bofora. Karolo ya gagwe e sa dutše e phenkgišanwa dipegong tša setšhaba tša molato wo.<ref name=":1" />
* 3. William Rothstein le Kenneth Barnes le ba bangwe.
William "Bill" Rothstein, molekani wa peleng wa Diehl-Armstrong, go dumelwa gore o dirile pomo yeo gomme a otara dipizza tšeo Wells a di tlišitšego. O hlokofetše ka lebaka la kankere ka 2004 bjalo ka modiri wa maanomabe yo a sa latofatšwago. Kenneth Barnes, morekiši wa dihlare-tagi, o ile a dirišana le balaodi gomme a nea pego yeo e kgokaganyago Diehl-Armstrong le morero wo. <ref>https://www.netflix.com/us/title/80158319?s=a&trkid=13747225&shareType=Title&shareUuid=767d9a2a-7358-4d6a-99f2-071442db1c5e&trg=wha&unifiedEntityIdEncoded=Video%3A80158319&vlang=en&clip=80997952</ref>
Lenaneo la dokhumenthatri la Netflix.
Letoto le le ngwadilwe le go laolwa ke Barbara Schroeder le Trey Borzillieri, gomme le tšweleditšwe ke Mark le Jay Duplass. Borzillieri o thomile go nyakišiša molato wo ka 2005, a ngwalelana kudu le Diehl-Armstrong ge a be a le kgolegong. Lelokelelo le le hlahloba ge e ba Wells a ile a gapeletšwa gomme le hlahloba dikamano tše di raraganego magareng ga baloga maanomabe.
* Dinyakišišo le tsheko
Dinyakišišo di utollotše netweke ya dikamano kua Erie, go akaretša le go utollwa ga setopo sa Roden ka gare ga sehatsetsing. FBI e ile ya e hlalosa e le e nngwe ya melato ya yona e makatšago kudu. Diehl-Armstrong o ile a boloka go hloka molato ga gagwe gomme a tsenya boipiletšo ka 2013 a bolela gore ga a na bokgoni bja monagano, e lego seo se ilego sa ganwa ke Kgorokgolo ya Tsheko ya U.S
<references />
[[Setensele:TRUE CRIME]]
[[Setensele:HORROR]]
mo8ro0oys6sfzsxnozjwisrigtz1kap
56077
56076
2026-09-29T13:36:22Z
Khumobelle
8374
56077
wikitext
text/x-wiki
29/09/2026
'''Evil Genius: Pale ya Nnete ya Amerika ya polao pankeng, ka bomo ya molala.'''[[Seswantšho:BATHO BAO BA LEGO KA GARE GA TABA YE.jpg]]<ref>https://www.netflix.com/us/title/80158319?s=a&trkid=13747225&shareType=Title&shareUuid=767d9a2a-7358-4d6a-99f2-071442db1c5e&trg=wha&unifiedEntityIdEncoded=Video%3A80158319&vlang=en&clip=80997952</ref>
Evil Genius: The True Story of America's Most Diabolical Bank Heist ke letoto la ditokomane tša [[bosenyi]] bja nnete tša 2018 mabapi le lehu la Brian Wells, tiragalo ya maemo a godimo ya 2003 yeo gantši e bitšwago molato wa "bomo ya molala" goba "mothuthupi wa pizza". E lokollotšwe go Netflix bjalo ka letoto la dikarolo tše nne ka la 11 Motsheganong 2018. <ref name=":1" />
Taba ya Erie 2003:
Thapama ya 28 Phato, 2003, monna wa mengwaga ye 46 wa go iša pizza, yo a bitšwago Brian Wells o ile a tsena ka Pankeng ya PNC kua Erie, Pennsylvania, a notletšwe pomo molaleng le [[sethunya]] seo se bopegilego bjalo ka lehlaka. O ile a nea motšheledi wa tšhelete lengwalo leo le bego le nyaka R100 000. O ile a amogela $8,702 go tšwa pankeng gomme a tloga. Ka morago ga iri, ge maphodiša a mmušo a be a dikologa, pomo e ile ya thuthupa, ya mmolaya, yeo e be go e beilwe molaleng wa gagwe.<ref name=":1" />
Wells o be a išitše di- pizza lefelong la Summit Township, moo pomo ya molala e bego e kgomareditšwe go yena. O be a swanetše go ya go tsoma ka wa ditlakala go hwetša ditaelo tša go šitiša pomo.
Batho bao ba lego botlhokwa ka gare ga taba ya:
* 1. Marjorie Diehl-Armstrong
Diehl-Armstrong o ile a hlaolwa ke banyakišiši e le mohlabani wa yona. Go ya ka [[Bohlale bja Maitirelo|bohlatse,]] o kgopetše motho yo a mo tlwaetšego Kenneth Barnes gore a bolaye tatagwe gore a kgone go hwetša tšhelete ya gagwe bohwa, gomme a rulaganya go thubja pankeng go lefela mmolai. O ile a thuntšha gape le go bolaya lesogana la gagwe la go dula le yena James Roden go mo thibela go utolla leano la go thuba. O ile a ahlolelwa bophelo ka moka kgolegong gotee le mengwaga ye 30 ka lebaka la go thuba panka ka dibetša le go loga maanomabe. O hlokofetše ka April 4, 2017, a e-na le mengwaga e 68, ge a be a hlankela kahlolo ya gagwe kua Federal Medical Center-Carswell kua Fort Worth, Texas.<ref name=":1">https://www.netflix.com/us/title/80158319?s=a&trkid=13747225&shareType=Title&shareUuid=767d9a2a-7358-4d6a-99f2-071442db1c5e&trg=wha&unifiedEntityIdEncoded=Video%3A80158319&vlang=en&clip=80997952</ref>
* 2. Brian Wells
Wells e be e le mootledi wa go iša pizza go tšwa Erie. Mathomong banyakišiši ba ile ba ngangišana ka ge e ba e be e le motšea-karolo yo a ikemišeditšego goba mohlaselwa yo a ilego a forwa, gore a dumele gore pomo yeo e be e le ya bofora. Karolo ya gagwe e sa dutše e phenkgišanwa dipegong tša setšhaba tša molato wo.<ref name=":1" />
* 3. William Rothstein le Kenneth Barnes le ba bangwe.
William "Bill" Rothstein, molekani wa peleng wa Diehl-Armstrong, go dumelwa gore o dirile pomo yeo gomme a otara dipizza tšeo Wells a di tlišitšego. O hlokofetše ka lebaka la kankere ka 2004 bjalo ka modiri wa maanomabe yo a sa latofatšwago. Kenneth Barnes, morekiši wa dihlare-tagi, o ile a dirišana le balaodi gomme a nea pego yeo e kgokaganyago Diehl-Armstrong le morero wo. <ref>https://www.netflix.com/us/title/80158319?s=a&trkid=13747225&shareType=Title&shareUuid=767d9a2a-7358-4d6a-99f2-071442db1c5e&trg=wha&unifiedEntityIdEncoded=Video%3A80158319&vlang=en&clip=80997952</ref>
Lenaneo la dokhumenthatri la Netflix.
Letoto le le ngwadilwe le go laolwa ke Barbara Schroeder le Trey Borzillieri, gomme le tšweleditšwe ke Mark le Jay Duplass. Borzillieri o thomile go nyakišiša molato wo ka 2005, a ngwalelana kudu le Diehl-Armstrong ge a be a le kgolegong. Lelokelelo le le hlahloba ge e ba Wells a ile a gapeletšwa gomme le hlahloba dikamano tše di raraganego magareng ga baloga maanomabe.
* Dinyakišišo le tsheko
Dinyakišišo di utollotše netweke ya dikamano kua Erie, go akaretša le go utollwa ga setopo sa Roden ka gare ga sehatsetsing. FBI e ile ya e hlalosa e le e nngwe ya melato ya yona e makatšago kudu. Diehl-Armstrong o ile a boloka go hloka molato ga gagwe gomme a tsenya boipiletšo ka 2013 a bolela gore ga a na bokgoni bja monagano, e lego seo se ilego sa ganwa ke Kgorokgolo ya Tsheko ya U.S
<references />
[[Setensele:TRUE CRIME]]
[[Setensele:HORROR]]
jtddpmgvuu9ztkpri7mnpmrguzl250b
56190
56077
2026-09-29T20:21:13Z
Ziv
7899
Copyvio removed
56190
wikitext
text/x-wiki
29/09/2026
'''Evil Genius: Pale ya Nnete ya Amerika ya polao pankeng, ka bomo ya molala.'''<ref>https://www.netflix.com/us/title/80158319?s=a&trkid=13747225&shareType=Title&shareUuid=767d9a2a-7358-4d6a-99f2-071442db1c5e&trg=wha&unifiedEntityIdEncoded=Video%3A80158319&vlang=en&clip=80997952</ref>
Evil Genius: The True Story of America's Most Diabolical Bank Heist ke letoto la ditokomane tša [[bosenyi]] bja nnete tša 2018 mabapi le lehu la Brian Wells, tiragalo ya maemo a godimo ya 2003 yeo gantši e bitšwago molato wa "bomo ya molala" goba "mothuthupi wa pizza". E lokollotšwe go Netflix bjalo ka letoto la dikarolo tše nne ka la 11 Motsheganong 2018. <ref name=":1" />
Taba ya Erie 2003:
Thapama ya 28 Phato, 2003, monna wa mengwaga ye 46 wa go iša pizza, yo a bitšwago Brian Wells o ile a tsena ka Pankeng ya PNC kua Erie, Pennsylvania, a notletšwe pomo molaleng le [[sethunya]] seo se bopegilego bjalo ka lehlaka. O ile a nea motšheledi wa tšhelete lengwalo leo le bego le nyaka R100 000. O ile a amogela $8,702 go tšwa pankeng gomme a tloga. Ka morago ga iri, ge maphodiša a mmušo a be a dikologa, pomo e ile ya thuthupa, ya mmolaya, yeo e be go e beilwe molaleng wa gagwe.<ref name=":1" />
Wells o be a išitše di- pizza lefelong la Summit Township, moo pomo ya molala e bego e kgomareditšwe go yena. O be a swanetše go ya go tsoma ka wa ditlakala go hwetša ditaelo tša go šitiša pomo.
Batho bao ba lego botlhokwa ka gare ga taba ya:
* 1. Marjorie Diehl-Armstrong
Diehl-Armstrong o ile a hlaolwa ke banyakišiši e le mohlabani wa yona. Go ya ka [[Bohlale bja Maitirelo|bohlatse,]] o kgopetše motho yo a mo tlwaetšego Kenneth Barnes gore a bolaye tatagwe gore a kgone go hwetša tšhelete ya gagwe bohwa, gomme a rulaganya go thubja pankeng go lefela mmolai. O ile a thuntšha gape le go bolaya lesogana la gagwe la go dula le yena James Roden go mo thibela go utolla leano la go thuba. O ile a ahlolelwa bophelo ka moka kgolegong gotee le mengwaga ye 30 ka lebaka la go thuba panka ka dibetša le go loga maanomabe. O hlokofetše ka April 4, 2017, a e-na le mengwaga e 68, ge a be a hlankela kahlolo ya gagwe kua Federal Medical Center-Carswell kua Fort Worth, Texas.<ref name=":1">https://www.netflix.com/us/title/80158319?s=a&trkid=13747225&shareType=Title&shareUuid=767d9a2a-7358-4d6a-99f2-071442db1c5e&trg=wha&unifiedEntityIdEncoded=Video%3A80158319&vlang=en&clip=80997952</ref>
* 2. Brian Wells
Wells e be e le mootledi wa go iša pizza go tšwa Erie. Mathomong banyakišiši ba ile ba ngangišana ka ge e ba e be e le motšea-karolo yo a ikemišeditšego goba mohlaselwa yo a ilego a forwa, gore a dumele gore pomo yeo e be e le ya bofora. Karolo ya gagwe e sa dutše e phenkgišanwa dipegong tša setšhaba tša molato wo.<ref name=":1" />
* 3. William Rothstein le Kenneth Barnes le ba bangwe.
William "Bill" Rothstein, molekani wa peleng wa Diehl-Armstrong, go dumelwa gore o dirile pomo yeo gomme a otara dipizza tšeo Wells a di tlišitšego. O hlokofetše ka lebaka la kankere ka 2004 bjalo ka modiri wa maanomabe yo a sa latofatšwago. Kenneth Barnes, morekiši wa dihlare-tagi, o ile a dirišana le balaodi gomme a nea pego yeo e kgokaganyago Diehl-Armstrong le morero wo. <ref>https://www.netflix.com/us/title/80158319?s=a&trkid=13747225&shareType=Title&shareUuid=767d9a2a-7358-4d6a-99f2-071442db1c5e&trg=wha&unifiedEntityIdEncoded=Video%3A80158319&vlang=en&clip=80997952</ref>
Lenaneo la dokhumenthatri la Netflix.
Letoto le le ngwadilwe le go laolwa ke Barbara Schroeder le Trey Borzillieri, gomme le tšweleditšwe ke Mark le Jay Duplass. Borzillieri o thomile go nyakišiša molato wo ka 2005, a ngwalelana kudu le Diehl-Armstrong ge a be a le kgolegong. Lelokelelo le le hlahloba ge e ba Wells a ile a gapeletšwa gomme le hlahloba dikamano tše di raraganego magareng ga baloga maanomabe.
* Dinyakišišo le tsheko
Dinyakišišo di utollotše netweke ya dikamano kua Erie, go akaretša le go utollwa ga setopo sa Roden ka gare ga sehatsetsing. FBI e ile ya e hlalosa e le e nngwe ya melato ya yona e makatšago kudu. Diehl-Armstrong o ile a boloka go hloka molato ga gagwe gomme a tsenya boipiletšo ka 2013 a bolela gore ga a na bokgoni bja monagano, e lego seo se ilego sa ganwa ke Kgorokgolo ya Tsheko ya U.S
<references />
[[Setensele:TRUE CRIME]]
[[Setensele:HORROR]]
p0e5scsvwgzz2zdnczfbb45faefov23
Draft3
0
14187
56078
2026-09-29T13:38:57Z
Kokla123
8380
i added a heading
56078
wikitext
text/x-wiki
hlabollogo nageng ya afrika borwa
soztytk1p349b5bfro7453d7ixr3w7e
56081
56078
2026-09-29T14:28:43Z
Kokla123
8380
i added some changes
56081
wikitext
text/x-wiki
# hlabollogo nageng ya afrika borwa<ref>123</ref>
0v4joj7vfedwjptntt7n1xyjce306lw
56082
56081
2026-09-29T14:35:22Z
Kokla123
8380
i added some changes
56082
wikitext
text/x-wiki
# hlabollogo nageng ya afrika borwa<ref>123</ref>
<references />MaAfrika Borwa ao a golegilwego goba ao a rometšwego kgolegong dinageng tša ka ntle a ka kgopela ba taolo go ba dumelela go ikgokaganya le moemedi wa Afrika Borwa ka nageng yeo. Ka go le lengwe, motho yo mongwe a ka ikgokaganya le Moemedi wa Afrika Borwa ka nageng yeo goba a ikgokaganye le Molaodimogolo wa Ditirelo tša Dintlo tša Botseta wa Kgoro ya Dikamano le Tšhomišano ya Boditšhabatšhaba ka Pretoria legatong la bona.
Bahlankedi ba ditirelo tša Dintlo tša Botseta ba netefatša gore badudi ba Afrika Borwa bao ba golegilwego dinageng tša ka ntle ba swarwa bjalo ka batho ge ba le kgolegong. Ba tla etela modudi yo a golegilwego, ba mo fa tshedimošo ka tshepedišo ya molao ya ka nageng yeo le go ikgokaganya le ba lapa goba bagwera, ge ba ka kgopelwa ka go ngwala lengwalo.
Bala tše ntši ka ga thušo ye e fiwago maAfrika Borwa ao a golegilwego nageng ya ka ntle goba ikgokaganye le moemedi wa Afrika Borwa wa kgauswi goba le Molaodimogolo: Ditirelo tša Dintlo tša Botseta ka Pretoria.
mp81iaswfh3gk0kamq0k8npi032dvua
56084
56082
2026-09-29T14:41:48Z
Kokla123
8380
56084
wikitext
text/x-wiki
# hlabollogo nageng ya afrika borwa<ref>123</ref>
<references />[[MaAfrika Borwa]] ao a golegilwego goba ao a rometšwego kgolegong dinageng tša ka ntle a ka kgopela ba taolo go ba dumelela go ikgokaganya le moemedi wa Afrika Borwa ka nageng yeo.<ref>2</ref> Ka go le lengwe, motho yo mongwe a ka ikgokaganya le Moemedi wa Afrika Borwa ka nageng yeo goba a ikgokaganye le Molaodimogolo wa Ditirelo tša Dintlo tša Botseta wa [[Kgoro]] ya Dikamano le Tšhomišano ya Boditšhabatšhaba ka [[Pretoria]] legatong la bona.<ref>3</ref><gallery>
Seswantšho:Service-pnp-cph-3a30000-3a30000-3a30400-3a30490r.jpg
</gallery>Bahlankedi ba ditirelo tša Dintlo tša Botseta ba netefatša gore badudi ba [[Afrika Borwa]] bao ba golegilwego dinageng tša ka ntle ba swarwa bjalo ka batho ge ba le kgolegong. Ba tla etela modudi yo a golegilwego, ba mo fa tshedimošo ka tshepedišo ya molao ya ka nageng yeo le go ikgokaganya le ba lapa goba bagwera, ge ba ka kgopelwa ka go ngwala lengwalo.<ref>4</ref>
Bala tše ntši ka ga thušo ye e fiwago [[maAfrika Borwa]] ao a golegilwego nageng ya ka ntle goba ikgokaganye le moemedi wa Afrika Borwa wa kgauswi goba le Molaodimogolo: Ditirelo tša Dintlo tša Botseta ka Pretoria.<ref>5</ref>
9pll5sf338mjpq7bmxouiztaa641evm
Draft13
0
14188
56083
2026-09-29T14:35:39Z
Ntokozo05
8402
Tlhodile letlakala ka ''''Go hloka mešomo''' '''Go hloka mošomo''' ke boemo bjoo batho bao ba kgonago le go ikemišetša go šoma ba sa kgone go hwetša mošomo.Go direga ge batho ba nyaka mešomo eupša ba sa kgone go hwetša yeo .Go hloka mešomo go ama batho ba mengwaga le maemo a thuto a go fapana .Ke bothata bjo bo amago dinaga tše dintšhi mo lefaseng.<ref>https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:63ade273-869c-4f72-92cf-f02f875a766c</ref> Go hoka mešsomo go ka dira gore bophelo bo be...'
56083
wikitext
text/x-wiki
'''Go hloka mešomo'''
'''Go hloka mošomo''' ke boemo bjoo batho bao ba kgonago le go ikemišetša go šoma ba sa kgone go hwetša mošomo.Go direga ge batho ba nyaka mešomo eupša ba sa kgone go hwetša yeo .Go hloka mešomo go ama batho ba mengwaga le maemo a thuto a go fapana .Ke bothata bjo bo amago dinaga tše dintšhi mo lefaseng.<ref>https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:63ade273-869c-4f72-92cf-f02f875a766c</ref>
Go hoka mešsomo go ka dira gore bophelo bo be boima go batho le malapa a bona.Batho bao ba se nago mešomo ba ka thatafelwa ke go reka dijo,go lefela bodulo,thuto le dinyakwa tše dingwe tša motheo.Go ka ba gwa baka bodiidi le kgatelelo ya monagano.Go hoka mešomo go ka bakwa ke go hloka menyetla ya mešomo,go hloka bokgoni goba diphetogo tša ekonomi.Go ka ama gape kgolo le tlhabologo ya naga.<ref>https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=YDwsBgAAQBAJ&oi=fnd&pg=PR3&dq=unemployment&ots=H3nENfuoDW&sig=wkly-4-O20HZUSW1DabdKxq-qmc</ref>
Go na le mehuta ye fapanego ya go hloka mešomo.Go hloka mešomo ga sehla go direga ge mešomo ge hwetšagala fela ka dinako tše itšego tša ngwaga.Go hloka mešomo ga sebopego sa ikonomi go direga ge bašomi ba se na bokgoni bjo bo nyakegago mešomong yeo e lego gona.Go hloka mešomo ga go fokotšega ga ikonomi go direga ge ikonomi e fokola gomme dikgwebo difokotša palo ya bašomi.Thuto , tlhatlho ya bokgoni le go hlola menyetla ya mešomo di ka thuša go fokotša go hloka mešomo.<ref>https://academic.oup.com/ej/article-abstract/100/401/391/5190256</ref>
== Methopo ==
1.https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:63ade273-869c-4f72-92cf-f02f875a766c<ref>https://academic.oup.com/ej/article-abstract/134/658/614/7276600</ref>
2.https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=YDwsBgAAQBAJ&oi=fnd&pg=PR3&dq=unemployment&ots=H3nENfuoDW&sig=wkly-4-O20HZUSW1DabdKxq-qmc<ref>https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/250020</ref>
3.https://academic.oup.com/ej/article-abstract/100/401/391/5190256<ref>https://www.jstor.org/stable/2999498</ref>
ekb9o3bzwyztedeywzly045y5km80pc
Mošomi:Bandla21/Draft 5
2
14189
56094
2026-09-29T15:05:03Z
Bandla21
8351
Tlhodile letlakala ka 'ye ke sethwala saka sa bohlano'
56094
wikitext
text/x-wiki
ye ke sethwala saka sa bohlano
hkp7yzxtpzy5fvff6jytgsniab4qq13
56097
56094
2026-09-29T15:23:19Z
Bandla21
8351
56097
wikitext
text/x-wiki
ye ke sethwala saka sa bohlano
Koma
Koma ke lefelo leo go ya go banna le basadi gona.Goya ka setšo sa borena sa sepedi banna ba swanetše go ya komeng go yo tšea bonna ba bona.Ba opela leo binela bogobe, ba swara goba go tsoma dipeba gore ba kgone go ja.Baswa ba ya thabeng go ithuta dithuto tše bohlokwa tša bophelo.Ba rutwa go hlompha batho ba bagolo, Setšhaba le setšo sa bona.Koma ya thabeng e bohlokwa ka gobane e thuša go tšwetša pele meetlo ya setšhaba.Go bohlokwa gore koma e dirwe ka polokego, tlhompho le thlokomelo ya baswa.
hah3gyqv46ltgtbl3wpzbi25qunduuh
56098
56097
2026-09-29T15:26:19Z
Bandla21
8351
56098
wikitext
text/x-wiki
ye ke sethwala saka sa bohlano
Koma
'''Koma''' ke lefelo leo go ya go banna le basadi gona.Goya ka setšo sa borena sa sepedi banna ba swanetše go ya komeng go yo tšea bonna ba bona.Ba opela leo binela bogobe, ba swara goba go tsoma dipeba gore ba kgone go ja.Baswa ba ya thabeng go ithuta dithuto tše bohlokwa tša bophelo.Ba rutwa go hlompha batho ba bagolo, Setšhaba le setšo sa bona.Koma ya thabeng e bohlokwa ka gobane e thuša go tšwetša pele meetlo ya setšhaba.Go bohlokwa gore koma e dirwe ka polokego, tlhompho le thlokomelo ya baswa.
709jxdq4wk1cek7smzg7pm82mr0fjaa
56100
56098
2026-09-29T15:29:51Z
Bandla21
8351
56100
wikitext
text/x-wiki
ye ke sethwala saka sa bohlano
Koma
'''Koma''' ke lefelo leo go ya go banna le basadi gona.Goya ka setšo sa borena sa sepedi banna ba swanetše go ya komeng go yo tšea bonna ba bona.Ba opela leo binela bogobe, ba swara goba go tsoma dipeba gore ba kgone go ja.Baswa ba ya thabeng go ithuta dithuto tše bohlokwa tša bophelo.Ba rutwa go hlompha batho ba bagolo, Setšhaba le setšo sa bona.Koma ya thabeng e bohlokwa ka gobane e thuša go tšwetša pele meetlo ya setšhaba.Go bohlokwa gore koma e dirwe ka polokego, tlhompho le thlokomelo ya baswa.
[[Setensele:Koma]]
5weguw4fqbhh9b3ahw1ydpt1bejftvj
56101
56100
2026-09-29T15:32:14Z
Bandla21
8351
56101
wikitext
text/x-wiki
ye ke sethwala saka sa bohlano
Koma
'''Koma''' ke lefelo leo go ya go banna le [[BASADI BA 1956|basadi]] gona.Goya ka setšo sa borena sa sepedi banna ba swanetše go ya komeng go yo tšea bonna ba bona.Ba opela leo binela bogobe, ba swara goba go tsoma dipeba gore ba kgone go ja.Baswa ba ya thabeng go ithuta dithuto tše bohlokwa tša bophelo.Ba rutwa go hlompha batho ba bagolo, [[Setšhaba]] le setšo sa bona.Koma ya thabeng e bohlokwa ka gobane e thuša go tšwetša pele meetlo ya setšhaba.Go bohlokwa gore koma e dirwe ka polokego, tlhompho le thlokomelo ya baswa.
[[Setensele:Koma]]
b82r7sumnn9dob3iaokmmbw4578w380
56102
56101
2026-09-29T15:37:02Z
Bandla21
8351
56102
wikitext
text/x-wiki
ye ke sethwala saka sa bohlano
Koma
'''Koma''' ke lefelo leo go ya go banna le [[BASADI BA 1956|basadi]] gona.Goya ka setšo sa borena sa sepedi banna ba swanetše go ya komeng go yo tšea bonna ba bona.Ba opela leo binela bogobe, ba swara goba go tsoma dipeba gore ba kgone go ja.Baswa ba ya thabeng go ithuta dithuto tše bohlokwa tša bophelo.Ba rutwa go hlompha batho ba bagolo, [[Setšhaba]] le setšo sa bona.Koma ya thabeng e bohlokwa ka gobane e thuša go tšwetša pele meetlo ya setšhaba.Go bohlokwa gore koma e dirwe ka polokego, tlhompho le thlokomelo ya baswa.
== Methopo ==
[[Setensele:Koma]]
52iq8se16unxnpp69udmeyu9ofnndrd
56104
56102
2026-09-29T15:42:08Z
Bandla21
8351
56104
wikitext
text/x-wiki
ye ke sethwala saka sa bohlano
Koma
'''Koma''' ke lefelo leo go ya go banna le [[BASADI BA 1956|basadi]] gona<ref name=":1">https://www.gov.za/issues/male-initiations</ref>.Goya ka setšo sa borena sa sepedi banna ba swanetše go ya komeng go yo tšea bonna ba bona.Ba opela leo binela bogobe, ba swara goba go tsoma dipeba gore ba kgone go ja.Baswa ba ya thabeng go ithuta dithuto tše bohlokwa tša bophelo<ref name=":1" />.Ba rutwa go hlompha batho ba bagolo, [[Setšhaba]] le setšo sa bona.Koma ya thabeng e bohlokwa ka gobane e thuša go tšwetša pele meetlo ya setšhaba.Go bohlokwa gore koma e dirwe ka polokego, tlhompho le thlokomelo ya baswa.
== Methopo ==
[[Setensele:Koma]]
bfetgqxfrn4fa962inu2jzv009yd24h
56105
56104
2026-09-29T15:45:39Z
Bandla21
8351
56105
wikitext
text/x-wiki
ye ke sethwala saka sa bohlano
Koma
[[Seswantšho:Traditional Bapedi initiation schools are conducted over a period of time ( four weeks ) in secluded areas away from settlements, which are often referred to as "the bush" or "the mountain ".jpg|thumb|Banna ba komeng]]
'''Koma''' ke lefelo leo go ya go banna le [[BASADI BA 1956|basadi]] gona<ref name=":1">https://www.gov.za/issues/male-initiations</ref>.Goya ka setšo sa borena sa sepedi banna ba swanetše go ya komeng go yo tšea bonna ba bona.Ba opela leo binela bogobe, ba swara goba go tsoma dipeba gore ba kgone go ja.Baswa ba ya thabeng go ithuta dithuto tše bohlokwa tša bophelo<ref name=":1" />.Ba rutwa go hlompha batho ba bagolo, [[Setšhaba]] le setšo sa bona.Koma ya thabeng e bohlokwa ka gobane e thuša go tšwetša pele meetlo ya setšhaba.Go bohlokwa gore koma e dirwe ka polokego, tlhompho le thlokomelo ya baswa.
== Methopo ==
[[Setensele:Koma]]
42nqyf686mpfez15ecwe5jxgofrlhh1
56107
56105
2026-09-29T15:48:46Z
Bandla21
8351
56107
wikitext
text/x-wiki
ye ke sethwala saka sa bohlano
Koma
[[Seswantšho:Traditional Bapedi initiation schools are conducted over a period of time ( four weeks ) in secluded areas away from settlements, which are often referred to as "the bush" or "the mountain ".jpg|thumb|Banna ba komeng|207x207px]]
'''Koma''' ke lefelo leo go ya go banna le [[BASADI BA 1956|basadi]] gona<ref name=":1">https://www.gov.za/issues/male-initiations</ref>.Goya ka setšo sa borena sa sepedi banna ba swanetše go ya komeng go yo tšea bonna ba bona.Ba opela leo binela bogobe, ba swara goba go tsoma dipeba gore ba kgone go ja.Baswa ba ya thabeng go ithuta dithuto tše bohlokwa tša bophelo<ref name=":1" />.Ba rutwa go hlompha batho ba bagolo, [[Setšhaba]] le setšo sa bona.Koma ya thabeng e bohlokwa ka gobane e thuša go tšwetša pele meetlo ya setšhaba.Go bohlokwa gore koma e dirwe ka polokego, tlhompho le thlokomelo ya baswa.
== Methopo ==
[[Setensele:Koma]]
q45l02o6mumzh3pkzyvc4k4988edrdw
Draft14
0
14190
56095
2026-09-29T15:05:34Z
Ntokozo05
8402
Tlhodile letlakala ka ''''Letšatši''' [[Seswantšho:Sun poster.svg|thumb|Letšatši]] '''Letšatši''' ke Naledi yeo e lego ka bogareng bja tshepedišo ya rena ya dipolanete.Ke kgwele ye kgolo ya dikgase tše dikgolo tše fišago tše di tšweletšago seetša le phišo.Letšatši le bohokwa kudu gobane le re fa maatla ao a nyakegago gore bophelo bo be gona lefaseng.Lehlaba ka bohlabela gomme la sobela ka bodikela ka lebaka la go dikologa ga Lefase.<ref>https://www.nature.com/articles/n...'
56095
wikitext
text/x-wiki
'''Letšatši'''
[[Seswantšho:Sun poster.svg|thumb|Letšatši]]
'''Letšatši''' ke Naledi yeo e lego ka bogareng bja tshepedišo ya rena ya dipolanete.Ke kgwele ye kgolo ya dikgase tše dikgolo tše fišago tše di tšweletšago seetša le phišo.Letšatši le bohokwa kudu gobane le re fa maatla ao a nyakegago gore bophelo bo be gona lefaseng.Lehlaba ka bohlabela gomme la sobela ka bodikela ka lebaka la go dikologa ga Lefase.<ref>https://www.nature.com/articles/nn0798_183</ref>
Letšatši le nale diponagalo tše mmalwa.Le fiša kudu gomme lentšha seetšo le phišo.Le thuša dibjalo go gola ka mokgwa wo o bitšwago photosynthesis.Letšatši le bile le thuša modikologo wa meetse .Ntle le Letšatši ,bophelo lefaseng bo be bo ka se go kgone go tšwela pele.<ref>https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=9V7yCAAAQBAJ&oi=fnd&pg=PA4&dq=sun&ots=u2g_D1gwGd&sig=7HJpb92hkS6wfHOzLvy2EQ9iDKk</ref>
Letšatši ke naledi gomme ga le na mehuta ye e fapanego go swana le dipolonate .Le ga go le bjalo,le na le dikarolo tše di fapanego ,go akaretša bogare ,bokagodimo bjo bo ntšhago seetša.Letšatši le mehola ye mentšhi ,go swana le go refa seetša,phišo le maatla bakeng sa dibjalo le diphoofolo Maatla a letšatši a ka šomišwa gape go tšweletša mohlagase.<ref>https://www.science.org/doi/abs/10.1126/science.162.3856.857</ref>
== Methopo ==
1.https://www.nature.com/articles/nn0798_183<ref>https://link.springer.com/article/10.12942/lrsp-2007-3</ref>
2.https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=9V7yCAAAQBAJ&oi=fnd&pg=PA4&dq=sun&ots=u2g_D1gwGd&sig=7HJpb92hkS6wfHOzLvy2EQ9iDKk<ref>https://link.springer.com/article/10.1007/s10694-019-00944-3</ref>
3.https://www.science.org/doi/abs/10.1126/science.162.3856.857<ref>https://link.springer.com/article/10.1007/s10694-019-00944-3</ref>
[[Setensele:Maatla]]
fldt2kobecphs6jiumhvg8xwln35vmz
Borogo bja Buntun
0
14191
56096
2026-09-29T15:21:25Z
Kokla123
8380
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377461568|Buntun Bridge]]"
56096
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox bridge|bridge_name=Buntun Bridge|image=Buntun Bridge from Tuguegarao City, Mar 2024.jpg|caption=|official_name=Buntun Bridge|other_name=''Talletay ta Buntun''|carries=2 lanes of {{jct|country=PHL|N|51|name1=[[Santiago–Tuguegarao Road]]}}; pedestrian sidewalks|crosses=[[Cagayan River]]|locale=[[Tuguegarao City]], [[Cagayan]] (North)<br />[[Solana, Cagayan]] (South)|maint=[[Department of Public Works and Highways]] – Cagayan 3rd District Engineering Office|id=|designer=|design=Steel [[truss bridge]]<ref name="TNF">{{cite web|url=http://northernforum.net/1157/buntun-the-bridge-3-presidents-built/|title=Buntun, the bridge 3 presidents built|last=De Yro|first=Benjie|publisher=The Northern Forum|date=October 29, 2016|accessdate=October 29, 2016}}</ref>|material=[[Steel]], [[Concrete]], [[Asphalt concrete|Asphalt]]|pierswater=|length={{Convert|1369|m|ft|0|abbr=on}}{{efn|name=length}}|width={{convert|9.60|m|ft|0|abbr=on}}<ref name="dashboard">{{Cite web|url=http://www.dpwh.gov.ph/dpwh/gis|title=Road and Bridge Inventory|website=Department of Public Works and Highways|access-date=March 6, 2022}}</ref>|height={{Convert|37|m|ft|0|abbr=on}}|mainspan=|number_spans=14|load={{convert|18|MT|kg|abbr=on}}|clearance={{Convert|6|m|ft|0|abbr=on}}|below=|traffic=|builder=[[Philippine National Construction Corporation]]|begin=December 11, 1960<ref name="TNF"/>|complete=May 10, 1969|open={{start date and age|1969|6|1}}|heritage=|collapsed=|closed=|toll=No|map_cue=|map_image=|map_alt=|map_text=|map_width=|extra=}}'''Borogo bja Buntun''' (Itawit: ''Talletay ta Buntun''; Ilocano: ''Rangtáy ti Buntun''; Filipino: ''Tulay ng Buntun'') ke leporogo leo le kopanyago '''Tuguegarao City''' le '''Solana''' kua Cagayan, Philippines. Le tshela '''Noka ya Cagayan''', yeo e lego noka e kgolo kudu nageng ya Philippines.
Borogo bja Buntun ke karolo ya '''Tsela ya Santiago–Tuguegarao (N51)''', yeo e lego karolo ya '''Pan-Philippine Highway'''. Borogo bjo bo bohlokwa kudu ka gobane bo kgokaganya mafelo a bohlokwa ka mahlakoreng a mabedi a Noka ya Cagayan.
Borogo bo ile bja bulwa ka '''1969''', gomme ka nako yeo e be e le leporogo le letelele kudu kua Philippines. Ka '''1973''', bo ile bja feta ke '''Borogo bja San Juanico''', bjo bo ilego bja tšea maemo a borogo bjo letelele kudu nageng.
== Histori ==
Ka '''1959''', Mopresidente '''Carlos P. Garcia''' o ile a abela tšhelete ya '''₱200 000''' bakeng sa go thoma go agwa ga leporogo. Tšhelete ye e ile ya oketšwa ka dikabo tše dingwe tše mmalwa tšeo di bego di akareditšwe melaong e fapanego ya repabliki, ka maitapišo a '''Benjamin Ligot''', yo e bego e le ramolao wa setereke sa bobedi sa Cagayan.
'''Moletlo wa go thoma kago''', wo o ilego wa swarwa ka '''11 December 1960''', o ile wa tsenelwa ke Mopresidente Garcia.
=== KAGO ===
Kago ya leporogo e be e theilwe go leano la mathomo leo le bego le akaretša '''di-span tša tšhipi tše lesome''', gomme span ye nngwe le ye nngwe e be e le botelele bja '''240 feet (73 m)'''. Gape, go be go na le '''span e tee ya 50 feet (15 m) ya I-beam''' ntlheng ye nngwe le ye nngwe ya leporogo.
Ka tšhelete ya mathomo ya '''₱200 000''', '''Angeleo Alonzo''', Moentšeneare wa Mathomo wa Selete wa '''Lefapha la Mešomo ya Setšhaba, Dinamelwa le Dikgokagano (DPWH), Cagayan 2nd Engineering District''', o ile a kgona go phetha '''Abutment A''', gammogo le '''motheo (footing) le pedestal ya Pier I'''.
Le ge go le bjalo, ka '''1962''', '''Diosdado Macapagal''' o ile a ba Mopresidente, gomme go be go sa tsebje ge e ba o tla tšwetša pele projeke ye goba a ka e emiša. '''Congressman Ligot''' o ile a kgona go kgodiša Mopresidente Macapagal gore projeke e tšwetšwe pele, gomme kago ya newa '''AGUID Construction Company'''.
Mafula a kgafetšakgafetša a ile a katološa mokero wa noka, gomme se sa dira gore go fetošwe leano la leporogo. Leano le lefsa le ile la akaretša '''di-span tša tšhipi tše 14, tše nngwe le ye nngwe e le botelele bja 240 feet (73 m)''', gammogo le '''span e tee ya 50 feet (15 m) ya I-beam''' yeo e bego e le lehlakoreng la '''Solana'''. [[Ferdinand Marcos]] o laetše Mongodi wa Mešomo ya Setšhaba, Dinamelwa le Dikgokagano Antonio Raquiza go abela sehlopha sa kago sa bureau seo se eteletšwego pele ke Moentšeneare Rogelio Talastas Leporogong la Buntun. Sehlopha, ka tlase ga tlhokomelo ya kakaretšo ya Alonzo, se ile sa ya mošomong ka lebelo ka May 1968.
Ka '''10 May ngwageng o latetšego''', leporogo le be le šetše le nyakile go phethwa. Lega go le bjalo, sehlopha sa kago se ile sa fetišetšwa go projeke ye nngwe, sa tlogela '''Alonzo''' gore a phethe go penta sebopego se segolo sa leporogo, go aga '''riprap yeo e tlhomilwego ka seretse (grouted riprap)''', le go phetha ditsela tše di batamelago leporogo. [1] wa Pele Imelda Marcos o ile a bula leporogo bakeng sa sephethephethe sa dikoloi ka June 1,1969, yeo e tšerego ditaolo tše tharo go aga.
== Dibopego ==
'''Borogo bja Buntun''' bo šoma bjalo ka kgoro ya go tsena '''Tuguegarao City''', e lego motse-mošate wa profense ya Cagayan. Bo kgokaganya gape bomasepala ba '''Selete sa Bobedi le sa Boraro sa Cagayan''', gammogo le '''Apayao'''. [1]
Mananeokgoparara a borogo a na le botelele bja '''1 369 m (4 491 ft)''', gomme borogo bjo bo lebelelwa e le bjo bongwe bja dinoka tše ditelele kudu kua Philippines. Bo na le '''di-span tša tšhipi tša Japane tše 14'''.
Borogo bjo bo nea pono e sa šitišwego le e kgahlišago ya '''Noka ya Cagayan''', yeo e lego noka e nabilego kudu le e telele kudu kua Philippines. [2] le le šomišwa gape bjalo ka lefelo la go hlokomela maemo a meetse go bapa le Noka ya Cagayan, kudukudu nakong ya mafula.<ref>{{Cite web |title=Tuguegarao exec urges preemptive evac in flood-prone villages |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1237613 |access-date=December 25, 2024 |website=Philippine News Agency}}</ref>
== Dintlha ==
Ka lebaka la lefelo la yona tseleng e kgolo yeo e kgokaganyago '''Tuguegarao''' le '''Solana''', Borogo bja Buntun bo fetogile lefelo le bohlokwa la go kgama sephethephethe magareng ga mafelo a mabedi. Se se ile sa hlohleletša go agwa ga '''maporogo a mangwe''' go putla Noka ya Cagayan. [1]
Ka '''November 2025''', Borogo bja Buntun bo ile bja tswalelwa sephethephethe nakong ya '''Ledimo la Fung-wong (Uwan)''', ka morago ga gore '''maemo a meetse ka tlase ga borogo a fihle go 12 m (39 ft)'''. [1]
== Bona gape ==
* Lenaneo la maporogo a Philippines
== Dintlha ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
== Ditšhupetšo ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Dikgokagano tša ka ntle ==
*
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|17|36|49|N|121|41|29|E|region:PH_type:landmark}}
l88w7brb7tsf680ol8pn8mfqrlptutu
Molao wa bokgabo le setšo
0
14192
56106
2026-09-29T15:46:23Z
Kokla123
8380
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377460535|Art and culture law]]"
56106
wikitext
text/x-wiki
'''Molao wa bokgabo le setšo''' (''Art law'') o akaretša dikarolo tše mmalwa tša molao tšeo di amanago le '''bokgabo bja go bonwa, dilo tša kgale, bohwa bja setšo le mmaraka wa bokgabo'''. Molao wo o lebišitše go '''šireletšeng, go laoleng le go nolofatšeng''' mediro ye meraro ya motheo ya bokgabo: '''go hlola, go diriša le go godiša bokgabo'''. [1]
Bakeng sa go šireletša dikgahlego tša bareki ba bona, '''boramolao ba bokgabo le setšo''' ba šoma mafapheng a mmalwa a molao. A akaretša '''thepa ya bohlale, molao wa dikonteraka, molao wa molaotheo, molao wa ditšwaro (tort), molao wa metšhelo, molao wa kgwebo, molao wa bofaladi, molao wa dithoto le bohwa, thepa ya setšo''', gammogo le '''molao wa boditšhabatšhaba''' le mafapha a mangwe a molao.
'''Molao wa bokgabo''' o lebiša tlhokomelo kudu go '''bokgabo bja botle le bokgabo bja go bonwa''', le ge lereo ''bokgabo'' le akaretša mehuta e mentši ya dibopego tša boitlhamelo. [1]
Molao wo o šireletša ditokelo le dikgahlego tša batho le mekgatlo yeo e amegago lefapheng la bokgabo, go akaretša '''boradibokgabo, bakgoboketši, dipontšho tša bokgabo le dimusiamo'''. Gape o thekga mediro yeo e tswalanago le bokgabo, go akaretša '''go hlama, go boloka le go aba mediro ya bokgabo'''. [2]
Ka ntle le go šireletša ditokelo tša batho ka o tee ka o tee, '''molao wa bokgabo o kgatha tema ye bohlokwa go thekga le go hlabolla lefapha le le nabilego la bokgabo le setšo'''.
== Mareo a bohlokwa ==
Mareo a mmalwa a bohlokwa a na le mohola go kwešiša lefapha la molao wa bokgabo:
** '''Dilo tša kgale (Antiquities)''' — dilo tša kgale tša histori le tša setšo. Ntlo ya fantisi ya '''Christie’s''' e hlaloša dilo tša kgale e le dilo tša go tloga mathomong a tlhabologo go fihla Mehleng ya Magareng, go tloga Yuropa Bodikela go ya Lewatleng la Caspian, gomme di akaretša ditšo tša '''Egepeta, Gerika, Roma le Bohlabela bja Kgauswi'''.
** '''Tšhireletšo (Conservation)''' — go šireletša le go tsošološa selo ka go diriša '''mekgwa yeo e ipontšhitšego e šoma gabotse''', ka maikemišetšo a go boloka thoto e le kgaufsi ka mo go kgonegago le boemo bja yona bja mathomo, le go e boloka e le boemong bjoo nako e telele ka mo go kgonegago.
** '''Bofora goba maaka (Forgery)''' — mošomo wa bokgabo wo e sego wa nnete, wo o ekišago goba o dirilwego ka bofora. [1]
** '''Thepa ya bohlale (Intellectual property)''' — tlholo goba polelo ya dikgopolo, go e na le dikgopolo ka botšona, tše bjalo ka '''mediro ya bokgabo le dingwalo, meralo, maswao, maina, diswantšho le dilo tšeo di hlamilwego'''. Ditokelo tša thepa ya bohlale di ka šireletšwa ka molao ka '''tokelo ya ngwalollo, dipatente, maswao a kgwebo, ditokelo tša tlhamo le ditokelo tša polokelo ya tshedimošo'''. Dihlogo tše di tswalanago le yona di akaretša '''ditokelo tša boitshwaro''' le '''mediro ya ditšhiwana'''.
** '''Pušetšo (Restitution)''' — go bušetša mediro ya bokgabo goba dilo tša setšo go beng ba tšona ba semolao goba lefelong leo di tšwago go lona. Se se ka akaretša dilo tšeo di '''thopilwego, di utswitšwego''', goba tšeo go bolelwago gore di tšerwe ka tsela yeo e amanago le ditlolo tše dikgolo tša ditokelo tša botho, go akaretša '''Polao e Sehlogo (Holocaust)'''.
** '''Histori ya beng (Provenance)''' — pego e feletšego ya '''beng ba nakong e fetilego, phetisetšo ya bong le mafelo ao mošomo wa bokgabo o kilego wa ba go ona'''. Histori ye e thuša go netefatša tšwago le go ba molaong ga mošomo wa bokgabo.
== Histori ==
'''Molao wa bokgabo''' o ile wa tšwelela kudu lekgolong la '''bo-20 la nywaga''', gomme tutuetšo ya wona ya bonagala dikgorong tša tsheko tša '''selegae, tša diprofense le tša bosetšhaba'''.
Kua '''United States''', kgokagano magareng ga '''bokgabo le molao''' e theilwe ka Molaotheong wa United States, kudukudu go '''Temana ya Tokelo ya Ngwalollo (Copyright Clause)'''. Temana ye e ikemišeditše go godiša '''tšwelopele ya mahlale le bokgabo bjo bo nago le mohola''' ka go kgonthišetša ditokelo tše di kgethegilego go bangwadi le bahlami.
Lega go le bjalo, tšwelopele lefapheng la '''molao wa bokgabo''' e be e le nnyane go fihlela ge Mopresidente wa peleng '''William Howard Taft''' a kgodiša '''Congress ya United States''' gore e hlome '''United States Commission of Fine Arts (Khomišene ya United States ya Bokgabo bja Botle)'''. [1]
Ka morago ga '''Ntwa ya II ya Lefase''', kgolo e kgolo ya setšo le ya mmaraka wa bokgabo e ile ya šuthiša '''bogareng bja mmaraka wa bokgabo go tloga Yuropa go ya United States'''. Phetogo ye e ile ya dira gore go be le tlhokomelo e oketšegilego go '''bokgabo bja Amerika''', gomme boradibokgabo ba Amerika ba se sa lebelelwa bjalo ka batho ba lego ka ntle ga lefapha leo. Go e na le moo, ba ile ba tsena mehleng ye mpsha yeo bokgabo bo bego bo tswalana kudu le '''lefapha la kgwebo'''.
Tšwelopele ye e ile ya bontšha tlhokego e oketšegilego ya gore '''ditsebi tša molao''' di tsepamiše kgopolo ditabeng tša molao tšeo di amanago le bokgabo, go akaretša ditokelo tša boradibokgabo, beng ba mediro ya bokgabo le ditherišano tša mmaraka wa bokgabo.
l64k2xu4mnspmxr9wu7610h8k2gmclh
Mošomi:Bandla21/Draft 6
2
14193
56111
2026-09-29T15:52:15Z
Bandla21
8351
Tlhodile letlakala ka 'ye ke sethwala saka sa boselela'
56111
wikitext
text/x-wiki
ye ke sethwala saka sa boselela
aj6ifbggc66u0b1s6x9rtxep22i3407
56113
56111
2026-09-29T16:00:12Z
Bandla21
8351
56113
wikitext
text/x-wiki
ye ke sethwala saka sa boselela
Diphoofolo
Diphoofolo ke dibopiwa tše di phelago tšeo di hwetšwago mafelong a go fapana.Go na le diphoofolo tša naga le tša ka gae.Diphoofolo tša naga di akaretša tau, tlou, thutlwa, tšhukudu le nkwe.Diphoofolo tša gae di akaretša mpša, katse, kgomo,tonki le pudi.Re swanetše go hlokomela leo šireletša diphoofolo ka gobane di bohlokwa tikologong leboophelong bja batho.
jx8yefr8a1rfwl1fdlt2bqlyviekav1
56114
56113
2026-09-29T16:00:58Z
Bandla21
8351
56114
wikitext
text/x-wiki
ye ke sethwala saka sa boselela
Diphoofolo
Diphoofolo ke dibopiwa tše di phelago tšeo di hwetšwago mafelong a go fapana.Go na le diphoofolo tša naga le tša ka gae.Diphoofolo tša naga di akaretša tau, tlou, thutlwa, tšhukudu le nkwe.Diphoofolo tša gae di akaretša mpša, katse, kgomo,tonki le pudi.Re swanetše go hlokomela leo šireletša diphoofolo ka gobane di bohlokwa tikologong leboophelong bja batho.
jgovv31yxv4k1ewartega6n5trcv4d8
56115
56114
2026-09-29T16:01:53Z
Bandla21
8351
56115
wikitext
text/x-wiki
ye ke sethwala saka sa boselela
Diphoofolo
'''Diphoofolo''' ke dibopiwa tše di phelago tšeo di hwetšwago mafelong a go fapana.Go na le diphoofolo tša naga le tša ka gae.Diphoofolo tša naga di akaretša tau, tlou, thutlwa, tšhukudu le nkwe.Diphoofolo tša gae di akaretša mpša, katse, kgomo,tonki le pudi.Re swanetše go hlokomela leo šireletša diphoofolo ka gobane di bohlokwa tikologong leboophelong bja batho.
ptt8amuk2yktpjj7a4tlp3r0io13j8f
56116
56115
2026-09-29T16:03:56Z
Bandla21
8351
56116
wikitext
text/x-wiki
ye ke sethwala saka sa boselela
Diphoofolo
'''Diphoofolo''' ke dibopiwa tše di phelago tšeo di hwetšwago mafelong a go fapana.Go na le diphoofolo tša naga le tša ka gae.Diphoofolo tša naga di akaretša tau, [[tlou]], thutlwa, tšhukudu le nkwe.Diphoofolo tša gae di akaretša mpša, [[katse]], kgomo,tonki le pudi.Re swanetše go hlokomela leo šireletša diphoofolo ka gobane di bohlokwa tikologong leboophelong bja batho.
coq4nelvk5amyzn4wg527rank1g3vp4
56117
56116
2026-09-29T16:05:15Z
Bandla21
8351
56117
wikitext
text/x-wiki
ye ke sethwala saka sa boselela
Diphoofolo
'''Diphoofolo''' ke dibopiwa tše di phelago tšeo di hwetšwago mafelong a go fapana.Go na le diphoofolo tša naga le tša ka gae.Diphoofolo tša naga di akaretša tau, [[tlou]], thutlwa, tšhukudu le nkwe.Diphoofolo tša gae di akaretša mpša, [[katse]], kgomo,tonki le pudi.Re swanetše go hlokomela leo šireletša diphoofolo ka gobane di bohlokwa tikologong leboophelong bja batho.
== Methopo ==
alpv2o8jlzk996bvtrz2ld3v7lu5ozs
56118
56117
2026-09-29T16:06:51Z
Bandla21
8351
56118
wikitext
text/x-wiki
ye ke sethwala saka sa boselela
Diphoofolo
'''Diphoofolo''' ke dibopiwa tše di phelago tšeo di hwetšwago mafelong a go fapana.Go na le diphoofolo tša naga le tša ka gae.Diphoofolo tša naga di akaretša tau, [[tlou]], thutlwa, tšhukudu le nkwe.Diphoofolo tša gae di akaretša mpša, [[katse]], kgomo,tonki le pudi.Re swanetše go hlokomela leo šireletša diphoofolo ka gobane di bohlokwa tikologong leboophelong bja batho.
== Methopo ==
[[Setensele:Diphoofolo]]
qec50ufetimu7uctohjg7h6gcftm7i0
56119
56118
2026-09-29T16:11:55Z
Bandla21
8351
56119
wikitext
text/x-wiki
ye ke sethwala saka sa boselela
Diphoofolo
'''Diphoofolo''' ke dibopiwa tše di phelago tšeo di hwetšwago mafelong a go fapana.Go na le diphoofolo tša naga le tša ka gae.Diphoofolo tša naga di akaretša tau, [[tlou]],<ref name=":1">https://southafrica.co.za/nso/diphoofolo-tsa-lesoka-tsa-ka-ritchtersveld.html</ref> thutlwa, tšhukudu le nkwe.<ref name=":1" />Diphoofolo tša gae di akaretša mpša, [[katse]], kgomo,tonki le pudi.Re swanetše go hlokomela leo šireletša diphoofolo ka gobane di bohlokwa tikologong leboophelong bja batho.
== Methopo ==
[[Setensele:Diphoofolo]]
4zi1krfob2056lqnvy41fq7z42wbrtl
56120
56119
2026-09-29T16:17:21Z
Bandla21
8351
56120
wikitext
text/x-wiki
ye ke sethwala saka sa boselela
Diphoofolo
[[Seswantšho:Stubai - Tiroler Bergschaf -BT- 01.jpg|thumb|322x322px|seswantšho sa mohuta wa phoofolo]]
'''Diphoofolo''' ke dibopiwa tše di phelago tšeo di hwetšwago mafelong a go fapana.Go na le diphoofolo tša naga le tša ka gae.Diphoofolo tša naga di akaretša tau, [[tlou]],<ref name=":1">https://southafrica.co.za/nso/diphoofolo-tsa-lesoka-tsa-ka-ritchtersveld.html</ref> thutlwa, tšhukudu le nkwe.<ref name=":1" />Diphoofolo tša gae di akaretša mpša, [[katse]], kgomo,tonki le pudi.Re swanetše go hlokomela leo šireletša diphoofolo ka gobane di bohlokwa tikologong leboophelong bja batho.
== Methopo ==
[[Setensele:Diphoofolo]]
2y6cjdobit83brfec1tb7lvk1idkbqx
Uber E Ja
0
14194
56112
2026-09-29T15:59:50Z
Kokla123
8380
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376193210|Uber Eats]]"
56112
wikitext
text/x-wiki
Khamphani ya motswadi ya '''Uber Eats, Uber''', e hlomilwe ka '''2009''' ke '''Garrett Camp''' le '''Travis Kalanick'''. [1][2] Uber e thomile tirelo ya yona ya go iša dijo ka '''Phato 2014''', ka go tsebagatša tirelo ya '''UberFRESH''' kua '''Santa Monica, California'''. [3] Ka nako yeo, kgwebo ye ya ka fasana e be e eteletšwe pele ke '''Jason Droege'''. [4]
Ka '''2015''', sethala se ile sa rewa leina lefsa la '''UberEats''', [5] gomme softwere ya go otara dijo e ile ya lokollwa bjalo ka tirišo ye e ikemetšego, yeo mathomong e ilego ya thomiša kua '''Toronto, Canada'''. [6][7][8]
Ka '''2016''', UberEats e ile ya thoma go šoma le kua '''London''' [9] le '''Paris'''. [10]
Ka '''Mopitlo 2018''', Uber e ile ya rekišetša '''Grab''' ditiro tša yona tša go nametša batho le '''Uber Eats''' ka '''Borwabohlabela bja Asia''', gomme ya hwetša '''seabe sa 27.5%''' ka khamphaning yeo. Ka nako yeo, Uber Eats e be e šoma '''Malaysia, Singapore le Thailand''', gomme e be e na le maano a go tšwela pele ka katološo ya yona seleteng seo. [1]
Ka '''Phato 2018''', Uber Eats e ile ya fetola tefo ya yona ya go iša dijo ya '''$4.99''', yeo pele e bego e le tefo ya go lekana, ya ba tefo yeo e laolwago ke '''bokgole bja leeto'''. [1] Tefo e be e tloga go '''$2''' bonyane go fihla go '''$8''' ka bontši. [2]
Kua '''United Kingdom le Ireland''', tefo ya go iša dijo e be e theilwe godimo ga '''boleng bja taelo'''. Ka '''Hlakola 2019''', Uber Eats e ile ya tsebiša gore e tla fokotša tefo yeo e bego e le '''35% ya boleng bja taelo''' go ya go '''30%'''. [3]
Bjalo ka karolo ya leano la yona la go katološa mebarakeng ya dinaga tše dingwe, khamphani e ile ya tsebiša maikemišetšo a go bula '''dikhitšhi tša go iša dijo feela''' kua United Kingdom. [4] Dikhitšhi tše, tšeo ka dinako tše dingwe di bitšwago '''dikhitšhi tša leru''' goba '''dikhitšhi tša go bonagala''', ke mafelo ao bašomi ba lokišetšago le go paka dijo tšeo di romelwago go bareki.
Dikhitšhi tše di ka šomišwa ke '''diresetšhurente tše di lego gona tša setene le seretse''' tšeo di nyakago go oketša goba go hudušetša mediro ya tšona ya go iša dijo ka ntle ga lefelo la tšona, goba ke '''diresetšhurente tša go iša dijo feela''' tšeo di se nago lefelo leo bareki ba ka dulago go lona bakeng sa go ja. [5]
Ka '''November 2018''', khamphani e ile ya tsebiša dithulaganyo tša go '''oketša palo ya bašomi ba yona gabedi goba gararo''' mebarakeng ya yona ya Yuropa. Go tloga ka '''2026''', Uber Eats e be e hwetšagala '''metseng ya go feta 6 000''', dinageng tše '''45''' lefaseng ka bophara. [1]
Ka '''2019''', Uber Eats e ile ya tsebiša gore e rulaganya go thoma go iša dijo go bareki ka '''di-drones''' go tšwa '''Khamphaseng ya Leboa ya Lefase''' (''Northern Hemisphere'') nakong ya selemo sa 2019. [1] Gape, khamphani e ile ya dirišana le '''Apple''' nakong ya go tsebagatšwa ga '''Apple Card'''. [2]
Ka '''Phupu 2019''', Uber Eats e ile ya thoma go nea kgetho ya '''go jela ka gare ga resetšhurente''' metseng yeo e kgethilwego. Kgetho ye e be e dumelela bareki go '''ota dijo e sa le pele''' gomme ka morago ba di jela ka gare ga resetšhurente. [3]
Ka '''September 2019''', Uber Eats e ile ya tsebiša gore e tla '''tlogela mmaraka wa Korea Borwa'''. Go ya ka ''Reuters'', phetho ye e be e tswalana le '''phadišano e kgolo magareng ga dikhamphani tša go iša dijo nageng yeo'''. [1]
Ka '''Diphalane 2019''', Uber Eats e ile ya thoma go nea '''kgetho ya go tšea dijo (takeout)'''. [2] Ka '''15 Diphalane 2019''', khamphani e ile ya tsebiša gore e tla thoma go iša dijo tša '''Burger King''' go bareki go ralala le '''United States'''. [3]
Ka '''21 Pherekgong 2020''', '''Zomato''' e ile ya tsebiša gore e tla hwetša '''ditšhupetšo ka moka tša Uber Eats kua India'''. Bjalo ka karolo ya kwano ye, Uber e be e tla hwetša '''seabe sa 10% go Zomato''', mola Zomato e be e tla hwetša '''badiriši ba Uber Eats ka moka kua India'''. [1] Ka nako ya kwano ye, boleng bja Zomato bo be bo akanyetšwa go mo e ka bago '''₹35.5 billion'''. [2]
Ka '''Phato 2022''', Uber e ile ya '''tlogela ka botlalo mmaraka wa kabo ya dijo ka inthanete kua India''' ka morago ga go rekišetša Zomato seabe sa yona se se šetšego khamphaning yeo. [3]
Ka '''28 Pherekgong 2020''', go ile gwa begwa gore '''Uber Eats''' e be e se sa na ditokelo tše di kgethegilego tša go iša dijo tša '''McDonald’s''' kua '''United Kingdom''', ka morago ga ge khamphani yeo ya dijo tša go itima dijo e thomile tirišano le '''Just Eat''', khamphani ya go iša dijo yeo e theilwego Brithania. [1]
Uber Eats e be e šetše e lahlegetšwe ke '''ditokelo tša yona tše di kgethegilego tša go iša dijo tša McDonald’s kua United States''' ngwageng wa pele ga moo. [2]
1v7drxy0zwb2r5kfz7k7rtvnkgnij19
Maikhutšo a batswadi
0
14195
56121
2026-09-29T16:18:12Z
Kokla123
8380
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1373964310|Parental leave]]"
56121
wikitext
text/x-wiki
[[File:Vaderschapsverlof.jpg|right|thumb| Mogwanto wa maikhutšo a batswadi ka Palamenteng ya Yuropa]]
'''Maikhutšo a batswadi''' (''parental leave'' goba ''family leave'') ke mohola wa mošomi wo o hwetšagalago mo e nyakilego go ba dinageng ka moka. [1]
Polelwana '''“maikhutšo a batswadi”''' e ka akaretša '''maikhutšo a pelego, maikhutšo a botate le maikhutšo a go amogela ngwana'''. Gape, dinageng tše dingwe, e ka šomišwa bjalo ka lereo le le akaretšago '''maikhutšo a pelego le a botate''', ao a fiwago motswadi yo mongwe le yo mongwe gore a kgone go hlokomela ngwana wa gagwe. [2]
Dinageng tše dingwe le ka fase ga melao e itšego ya taolo, '''“maikhutšo a lapa”''' a ka akaretša le maikhutšo ao a fiwago mošomi gore a hlokomele '''leloko la lapa leo le babjago'''. Gantši, '''nako ya bonnyane ya maikhutšo le dinyakwa tša go swanelega''' di laolwa ke molao.
Maikhutšo a batswadi a bile gona e le tokelo ya molao goba lenaneo la mmušo ka nywaga e mentši ka mokgwa o itšego. Ka 2014, Mokgatlo wa Boditšhabatšhaba wa Bašomi o ile wa hlahloba '''Maikhutšo a batswadi goba a lapa ao a sa lefelwego''' a fiwa ge mongmošomo a swanetše go boloka mošomo wa mošomi mola mošomi yoo a le maikhutšong. Ka lehlakoreng le lengwe, '''maikhutšo a batswadi goba a lapa ao a lefelwago''' a nea mošomi nako ya go ba maikhutšong mola a tšwela pele go hwetša tefo, gore a kgone go hlokomela ngwana goba setho sa lapa seo se ithekgilego ka yena, goba go dira dithulaganyo tše di nyakegago tša tlhokomelo le boiketlo bja sona.
Dinyakišišo di bontšha gore '''maikhutšo a batswadi ao a lefelwago''' a tswalana le '''dipoelo tše kaone tša maphelo baneng le bommeng'''. [1]
== Go amogelwa ga maikhutšo a batswadi ==
=== Ditlamorago tša dithaka ===
Dinyakišišo di bontšhitše gore nako yeo motho a e tšeyago maikhutšong a batswadi e ka tutuetšwa ke '''boitshwaro bja dithaka tša gagwe'''. [1] Ka mohlala, ge mma a bona mošomi-gotee le yena a tšea nako e telele ya maikhutšo a batswadi, kgonagalo ya gore le yena a oketše nako ya maikhutšo a gagwe e a gola.
Nyakišišo ya '''Welteke le Worhlich (2019)''' [1] e hweditše gore bomme bao ba bego ba tseba dithaka tšeo di tšeyago maikhutšo a batswadi a '''go feta dikgwedi tše lesome''', ba be ba na le kgonagalo yeo e phagamego ka '''30%''' ya go tšea maikhutšo a go feta dikgwedi tše lesome, ge ba bapetšwa le bomme bao dithaka tša bona di bego di tšea maikhutšo a makopana.
Tutuetšo ya dithaka ga e felele go bomme feela, eupša e bonagala le go '''bo-tate'''. Dinyakišišo tša kua '''Norway''' di hweditše gore bo-tate bao ba bego ba letetše ngwana ba be ba na le kgonagalo yeo e phagamego ka '''11%''' ya go tšea maikhutšo a botate ge ba be ba bone bašomi-gotee le bona ba diriša mohola wo. [2] Go tlaleletša go bašomi-gotee le bona, bo-tate bao ba bego ba letetše ngwana ba be ba na le kgonagalo yeo e phagamego ka '''15%''' ya go tšea maikhutšo a botate ge ngwanabo bona le yena a be a diriša lenaneo leo. [2]
Dinyakišišo tša '''Dahl le ba bangwe (2014)''' [2] le tšona di bontšhitše '''khuetšo ya kgwele ya lehlwa''' mafelong a mošomo, moo tirišo ya maikhutšo a botate ke mošomi yo mongwe e ka oketšago kgonagalo ya gore bašomi-gotee le yena le bona ba diriše mohola wo. Ka mantšu a mangwe, ge palo ya bašomi bao ba dirišago maikhutšo a batswadi e oketšega lefelong la mošomo, kgonagalo ya gore bašomi ba bangwe le bona ba diriše lenaneo leo e a oketšega. [2][3]
Go na le '''dikgopolo tše pedi tše di phadišanago''' tša mabaka ao a dirago gore dithaka di tutuetše nako yeo motswadi yo a letetšego ngwana a e tšeyago maikhutšong a batswadi.
Kgopolo ya mathomo e šišinya gore '''bomme ba ithuta go dithaka tša bona''' ka ga mananeo a maikhutšo a batswadi ao ba ka bago ba be ba sa a tsebe pele. Koketšego ye ya tsebo le temošo e ka dira gore bomme ba bantši ba diriše maikhutšo a batswadi le go tšea nako e telele.
Kgopolo ye nngwe e šišinya gore ge '''bašomi-gotee ba oketša nako ya maikhutšo a bona a batswadi''', go ka tšwelela phetogo ditlwaelong tša leago lefelong la mošomo. [1] Tiragalo ye e tsebja bjalo ka '''“boitshwaro bja mohlape”''', moo phetogo ya mekgwa le ditlwaelo tša setšo lefelong la mošomo e tutuetšago boitshwaro bja bašomi ba bangwe.
'''Mabaka a mmalwa''' a tutuetša go amogelwa le go dirišwa ga maikhutšo a batswadi ke '''bo-tate bao ba letetšego ngwana'''. Ka mohlala, dinyakišišo di hweditše gore bo-tate bao ba nago le '''thuto ya magareng''' ba be ba na le kgonagalo yeo e phagamego ka '''28%''' ya go tšea maikhutšo a batswadi a nako e telele ge ba bapetšwa le bo-tate bao ba sa kago ba hwetša thuto ya magareng.
Go feta moo, bo-tate bao ba nago le '''thuto ya maemo a godimo''' ba be ba na le kgonagalo yeo e phagamego ka '''67%''' ya go tšea maikhutšo a batswadi a fetago '''dikgwedi tše pedi''', ge ba bapetšwa le bo-tate bao ba nago le thuto ya magareng. [1]
Go oketša moo, go lemogilwe gore '''maemo a letseno la bo-tate''' a tutuetša tirišo ya maikhutšo a batswadi. Bo-tate bao ba hwetšago '''mogolo wa fase''' ba bonagala ba na le kgonagalo ye nnyane ya go tšea maikhutšo a batswadi, gomme ge ba a tšea, gantši ba tšea nako e kopana ge ba bapetšwa le bo-tate bao ba hwetšago mogolo o mogolo. [1]
Phapano ye magareng ga dihlopha tše pedi e ka hlalošwa ke gore bo-tate bao ba nago le '''megolo ya fase''' ba ka ba le dithibelo tša ditšhelete tšeo di ba dirago gore go be thata go tšea maikhutšo a batswadi. Bo-tate bao ba lego ditswalanong tša bong bjo bo fapanego le bona ba na le kgonagalo ye nnyane ya go tšea maikhutšo a batswadi ge '''mma wa ngwana a hwetša mogolo wa fase'''. [1]
Letseno le lenyenyane la mma le tswalana le gore tate a tšee '''nako e kopana ya maikhutšo a batswadi''', goba a se tšee maikhutšo ao ka botlalo. Se se ka ba se bakwa ke kgopolo ya gore mma o swanetše go tšea maikhutšo a nako e telele, goba ke mabaka a mangwe, go swana le '''kgateletšo ya ditšhelete le boikarabelo bja go hlokomela lapa'''. [2]
.Dinyakišišo kua '''Sweden''' di hweditše gore bo-tate bao ba '''belegilwego dinageng tše dingwe''' ba bonagala ba na le kgonagalo ye nnyane ya go tšea maikhutšo a batswadi ge ba bapetšwa le bo-tate bao ba belegilwego '''Sweden'''. [1]
Bangwadi ba nyakišišo ba šišintše gore sephetho se se ka bontšha '''go se tsepame gabotse ga maemo a mmaraka wa bašomi go bafaladi ba moloko wa pele'''. Go tlaleletša, bafaladi ba moloko wa pele ba ka ba le '''phihlelelo ye nnyane ya tshedimošo mabapi le ditokelo le mananeo a maikhutšo a batswadi''', e lego seo se ka tsenyago letsogo go kgonagalong ye nnyane ya gore sehlopha se se diriše maikhutšo a batswadi.
Sebopego se sengwe seo se tutuetšago tirišo ya '''maikhutšo a batswadi''' ke diphetogo tša '''dikarolo tša bong ka lapeng le lefelong la mošomo'''. [1] Malapeng ao go nago le kamano ye botse magareng ga '''go tšea karolo ga bo-tate go tlhokomelo ya bana''' le '''ditekanyetšo tša tekatekano ya bong''', tirišo ya maikhutšo a batswadi ke bo-tate e a oketšega.
Tikologo ya mošomo yeo e tšwetšago pele le go thekga maikhutšo a batswadi go bo-tate, le yeo e a lebelelago bjalo ka selo sa bohlokwa, e ka oketša kgonagalo ya gore bo-tate ba tšee maikhutšo a batswadi le go tšea nako e telele. Ka lehlakoreng le lengwe, setšo sa mošomo seo se lebelelago maikhutšo a botate bjalo ka '''sešupo sa boitshwaro bjo bobe bja mošomo''' goba bjalo ka selo seo se amanago kudu le basadi, se ka dira gore bo-tate ba be le kgonagalo ye nnyane ya go tšea maikhutšo a batswadi. [1]
Kua '''Australia''', '''Georgie Dent''' o boletše gore go oketšega ga tirišo ya maikhutšo a batswadi ke bo-tate go ka thuša go kgontšha '''basadi go tšea karolo mošomong''', gomme gwa ba le dipoelo tše kaone tša ekonomi malapeng le nageng ka bophara..
=== Go swanelega le go amogelwa ga maikhutšo a batswadi go bomme ===
Go swanelega le tirišo ya mananeo a '''maikhutšo a batswadi''' ga go swane magareng ga dihlopha ka moka tša bomme bao ba letetšego ngwana. Dinageng tše dintši tša Yuropa, maikhutšo a batswadi a fiwa batswadi, gantši ka morago ga maikhutšo a pelego le a botate. Lega go le bjalo, dinageng tše dingwe, maikhutšo a batswadi a na le '''dinyakwa tša go swanelega tše di tiilego''' go feta maikhutšo a pelego goba a botate.
Nyakišišo ya '''Marynissen, Wood le Neels (2021)''' [1] e hweditše gore '''26.37% ya bomme kua Belgium ga ba swanelegele maikhutšo a batswadi'''. Se se tswalana le ditekanyetšo tša go swanelega tšeo di theilwego mošomong, gammogo le melao ya naga yeo e laolago maikhutšo a batswadi. Le ge basadi bao ba sa šomego ba ka hwetša maikhutšo a pelego, ditekanyetšo tše di theilwego mošomong di ka ba thibela go hwetša maikhutšo a batswadi. [2]
Ka lebaka la go diriša '''ditekanyetšo tše di theilwego mošomong''', diithuti di lemogile gore basadi bao ga bjale ba sa šomego ba ka kopana le mapheko ge ba nyaka go tšea nako e oketšegilego ya maikhutšo gore ba kgone go nyaka mošomo mola ba hlokomela bana ba bona. [3]
Moedi o mongwe wa ditekanyetšo tše di theilwego mošomong ke gore dinageng tše dingwe '''batho bao ba itšhomelago''' ga ba swanelegele mehola ye itšego ya batswadi. [3] Ka mohlala, kua '''Belgium''', mosadi yo a itšhomelago o hwetša maikhutšo a pelego ao a lego makopana e bile a lefelwago tšhelete ye nnyane ge a bapetšwa le mosadi yo a thwetšwego; gape ga a swanelegele maikhutšo a batswadi. [4] Go oketša moo, mošomi o swanetše go ba a šomile '''palo ye itšego ya diiri''' pele a ka swanelega go hwetša maikhutšo a batswadi ao a theilwego mošomong. [5]
Mabaka a a fapa-fapanego a ka lekanyetša '''phihlelelo ya maikhutšo a batswadi''' go bomme bao ba letetšego ngwana. Dihlopha tšeo di bonagalago di amega kudu ke ditekanyetšo tše gantši di akaretša '''basadi ba bafsa, basadi bao ba sego lenyalong, bao ba nago le maemo a fase a thuto, le basadi bao ba tšwago malapeng a bafaladi'''. [1]
Go tlaleletša go '''go se swane ga go swanelega''', go na le phapano magareng ga bomme bao ba letetšego ngwana mabapi le '''tirišo ya mehola ya maikhutšo a batswadi'''. Ka mohlala, nyakišišo yeo e dirilwego ke '''Kil, Wood le Neels (2018)''' [1] e hweditše gore basadi ba Belgium bao ba '''belegilwego nageng yeo''' ba be ba na le seelo se se phagamego sa tirišo ya mananeo a maikhutšo a batswadi ('''52%''') ge ba bapetšwa le basadi ba '''moloko wa pele wa bafaladi kua Belgium''' bao ba tšwago Turkey le Morocco, bao seelo sa tirišo ya bona se bego se le fase kudu ('''34%''').
Phapano ye ya tirišo e ka hlalošwa ke mabaka a mmalwa, go akaretša '''go fetofetoga le maemo ga maikhutšo a batswadi, setšo sa lefelong la mošomo, dikgopolo tša setšo mabapi le maikhutšo ao a lefelwago, go hloka tsebo ka lenaneo''', gammogo le mabaka a mangwe a '''setšo le a ditlwaelo tša leago''' ao a ka tutuetšago tirišo ya maikhutšo ao a lefelwago.
Dinyakišišo di hweditše gore '''bo-mma bao ba lego dikamanong tša bong bjo bo swanago''' ga ba na kgonagalo e kgolo ya go tšea maikhutšo a batswadi ge ba bapetšwa le bo-mma bao ba lego '''dikamanong tša bong bjo bo fapanego'''. [1]
'''Evertsson le Boye (2018)''' [1] ba hweditše gore bomme ba pelego bao ba lego dikamanong tša bong bjo bo swanago ba tšere, ka palogare, '''dibeke tše šupago ka fase''' tša maikhutšo a batswadi ge ba bapetšwa le bomme ba pelego bao ba lego dikamanong tša bong bjo bo fapanego.
Bangwadi ba šišinya gore '''ditlwaelo tša bong''' di ka tsenya letsogo go phapanong ye ya nako ya maikhutšo a batswadi magareng ga bomme ba pelego bao ba lego dikamanong tša bong bjo bo swanago le bao ba lego dikamanong tša bong bjo bo fapanego. [1]
=== Go swanelega ga nako ya maikhutšo ya batswadi bakeng sa banyalani ba bong bjo bo swanago ===
Go swanelega ga '''maikhutšo a batswadi go banyalani ba bong bjo bo swanago''' go ithekgile ka mabaka a mmalwa. A akaretša '''melawana ya go amogela bana''', go swana le ge e ba banyalani ba bong bjo bo swanago ba dumeletšwe go amogela ngwana ka mohlakanelwa; ge e ba motswadi yo a se nago molekane a dumeletšwe go amogela ngwana; ge e ba motswadi wa bobedi a ka amogela ngwana ka morago; le melao yeo e amanago le '''go godiša bana ka motswadi yo mongwe'''.
Go ya ka nyakišišo yeo e hlahlobilego melawana dinageng tše '''34 tša OECD''', dinageng tše '''10''', banyalani ba basadi ba bong bjo bo swanago ba be ba hwetša '''mehola ya maikhutšo a batswadi yeo e lekanago le ya banyalani ba bong bjo bo fapanego'''. [1]
Go banyalani ba banna ba bong bjo bo swanago, ke dinaga tše '''4 feela''' tšeo di bego di nea nako ya maikhutšo a batswadi yeo e lekanago le yeo e fiwago banyalani ba bong bjo bo fapanego. Ka fao, dinaga tše '''28 tša OECD''' di be di nea batswadi ba banna ba bong bjo bo swanago nako e kopana ya maikhutšo a batswadi goba mehola e mmalwa. [1]
Go tlaleletša, dinaga tše dingwe, go akaretša '''Turkey le Israel''', di be di sa nee batswadi ba banna bao ba letetšego ngwana mehola ya maikhutšo a batswadi goba maikhutšo ao a lefelwago. [1]
[[Setensele:Pages with unreviewed translations]]
cpjdyx7k6wu3qtsh8e80zzsxnvokcey
Mošomi:Bandla21/Draft 7
2
14196
56124
2026-09-29T16:21:05Z
Bandla21
8351
Tlhodile letlakala ka 'se ke sethwala sa ka sa bošupa'
56124
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bošupa
tg6e64vzuja7p9qe869p3rcppjp4fk3
56125
56124
2026-09-29T16:21:39Z
Bandla21
8351
56125
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bošupa
Lenyalo
sdkn7zmirpaf19wgvfc2ttgpleykib8
56128
56125
2026-09-29T16:31:04Z
Bandla21
8351
56128
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bošupa
Lenyalo
Lenyalo ke tiragalo ye bohlokwa bophelong bja motho.Ka ge monna le mosadi na kopana go dira bophelo mmogo.Mo lenyalong, malapa a mabedi a kopana gomme a keteka lerato labaratani ba babedi.Batho ba lapa le bagwera ba tla go keteka le banyalani.Le nyalo le ruta batho ka lerato, tlhompho le maikarabelo.
lmkx9hgn21wqa0ggijgq17nu3tke5nj
56129
56128
2026-09-29T16:31:26Z
Bandla21
8351
56129
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bošupa
Lenyalo
'''Lenyalo''' ke tiragalo ye bohlokwa bophelong bja motho.Ka ge monna le mosadi na kopana go dira bophelo mmogo.Mo lenyalong, malapa a mabedi a kopana gomme a keteka lerato labaratani ba babedi.Batho ba lapa le bagwera ba tla go keteka le banyalani.Le nyalo le ruta batho ka lerato, tlhompho le maikarabelo.
nj5hko5en3k32olkln0478c560vd2rw
56130
56129
2026-09-29T16:32:04Z
Bandla21
8351
56130
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bošupa
Lenyalo
'''Lenyalo''' ke tiragalo ye bohlokwa bophelong bja motho.Ka ge monna le mosadi na kopana go dira bophelo mmogo.Mo lenyalong, malapa a mabedi a kopana gomme a keteka lerato labaratani ba babedi.Batho ba lapa le bagwera ba tla go keteka le banyalani.Le nyalo le ruta batho ka lerato, tlhompho le maikarabelo.
== Methopo ==
oai8au9fugcibhmewx26sx7k6eqp2a5
56132
56130
2026-09-29T16:35:29Z
Bandla21
8351
56132
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bošupa
Lenyalo
'''Lenyalo''' ke tiragalo ye bohlokwa bophelong bja motho.Ka ge monna le [[mosadi]] na kopana go dira bophelo mmogo.Mo lenyalong, malapa a mabedi a kopana gomme a keteka [[lerato]] labaratani ba babedi.Batho ba lapa le bagwera ba tla go keteka le banyalani.Le nyalo le ruta batho ka lerato, tlhompho le maikarabelo.
== Methopo ==
07ki2vht5abf8ayt2nwny14xvm07hz7
56133
56132
2026-09-29T16:37:27Z
Bandla21
8351
56133
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bošupa
Lenyalo
'''Lenyalo''' ke tiragalo ye bohlokwa bophelong bja motho.Ka ge monna le [[mosadi]] na kopana go dira bophelo mmogo.Mo lenyalong, malapa a mabedi a kopana gomme a keteka [[lerato]] labaratani ba babedi.Batho ba lapa le bagwera ba tla go keteka le banyalani.Le nyalo le ruta batho ka lerato, tlhompho le maikarabelo.
== Methopo ==
[[Setensele:Lenyalo]]
mrdq64oqqluagbpdmp4ukg37ughspa4
56134
56133
2026-09-29T16:40:32Z
Bandla21
8351
56134
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bošupa
Lenyalo
'''Lenyalo''' ke tiragalo ye bohlokwa bophelong bja motho.Ka ge monna le [[mosadi]] na kopana go dira bophelo mmogo.Mo lenyalong, malapa a mabedi a kopana gomme a keteka [[lerato]] labaratani ba babedi.<ref name=":1">tps://southafrica.co.za/wedding-ceremonies.html</ref>Batho ba lapa le bagwera ba tla go keteka le banyalani.Le nyalo le ruta batho ka lerato, <ref name=":1" />tlhompho le maikarabelo.
== Methopo ==
[[Setensele:Lenyalo]]
r5h9labh8ljktkgnv84r389y5fwir2a
56135
56134
2026-09-29T16:42:56Z
Bandla21
8351
56135
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bošupa
Lenyalo
[[Seswantšho:Royal Wedding Stockholm 2010-Slottsbacken-05 edit.jpg|thumb|seswantšho sa banyalani]]
'''Lenyalo''' ke tiragalo ye bohlokwa bophelong bja motho.Ka ge monna le [[mosadi]] na kopana go dira bophelo mmogo.Mo lenyalong, malapa a mabedi a kopana gomme a keteka [[lerato]] labaratani ba babedi.<ref name=":1">tps://southafrica.co.za/wedding-ceremonies.html</ref>Batho ba lapa le bagwera ba tla go keteka le banyalani.Le nyalo le ruta batho ka lerato, <ref name=":1" />tlhompho le maikarabelo.
== Methopo ==
[[Setensele:Lenyalo]]
iqmxjt5m94qn8ahqfxjug8ro1l5gxu2
Bosenyi Afrika Borwa
0
14197
56126
2026-09-29T16:26:01Z
Ntokozo05
8402
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377384030|Crime in South Africa]]"
56126
wikitext
text/x-wiki
'''Bosenyi mo Afrika Borwa''' bo akaretša bosenyi ka moka bja mohuta wo šoro bjo bo diregago bjo bo diregago nageng ya [[Afrika Borwa]], goba mafelong ao a lego ks tlase ga taolo ya yona . Ge Afrika Borwa e bapetšwa le dinaga tše dingwe, Afrika Borwa e na le dipalo tše di godimo ya bosenyi bjo bo šoro . <ref>{{Cite web |title=South Africa ranked among unsafest countries in the world – as citizens live in fear |url=https://businesstech.co.za/news/lifestyle/450267/south-africa-ranked-among-unsafest-countries-in-the-world-as-citizens-live-in-fear/ |access-date=27 September 2022 |language=en-US}}</ref> Naga ye e tsebega ka go ba le palo ya godimo ya dipolao mo lefaseng . <ref>https://journals.co.za/doi/pdf/10.10520/EJC48926</ref> <ref>{{Cite web |last=McCain |first=Nicole |title='An exceptionally toxic mix': Why SA's murder rate is shockingly high |url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/an-exceptionally-toxic-mix-why-sas-murder-rate-is-shockingly-high-20220718 |access-date=27 September 2022 |website=News24 |language=en-US}}</ref> <ref>https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0304387804001117</ref>Gape Afrika Borwa e na le palo ye godimo ya bosenyi bjo bo bo rulagantšwego ge bo bapetšwa le dinaga tše dingwe. <ref>{{Cite web |last=McCain |first=Nicole |title=South Africa ranks high on global index measuring organised crime activity |url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/south-africa-ranks-high-on-global-index-measuring-organised-crime-activity-20210929 |access-date=27 September 2022 |website=News24 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=22 September 2022 |title=New report ranks SA amongst top 20 countries for criminality |url=https://ewn.co.za/2022/09/22/new-report-ranks-sa-amongst-top-20-countries-for-criminality |access-date=27 September 2022 |website=EWN |language=en}}</ref>
34g3q4l6lai9n9ezrsz07kmddypa7o6
KFC ya
0
14198
56127
2026-09-29T16:28:53Z
Kokla123
8380
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376873758|KFC]]"
56127
wikitext
text/x-wiki
'''KFC Corporation''', [1][2] yeo e gwebago ka leina la '''Kentucky Fried Chicken (KFC)''', ke ketane ya dinaga tše dintši ya '''diresetšhurente tša dijo tša go itima dijo''' yeo e tšwago United States. E ikgethile ka '''disangwetši tša kgogo ye e gadikilwego le dijo tša kgogo tša mokgwa wa Borwa bja United States'''.
Ntlo-kgolo ya KFC e '''Plano, Texas'''. Ke ketane ya '''bobedi e kgolo ya diresetšhurente lefaseng ka bophara''', ge e lekantšwe ka thekišo, ka morago ga McDonald’s. Go tloga ka '''September 2025''', KFC e be e na le mafelo a go feta '''31 980 dinageng tše 150''' lefaseng ka bophara. [3]
KFC ke '''khamphani ya ka fase ya Yum! Brands''', e lego khamphani ya diresetšhurente yeo gape e nago le ketane ya '''Taco Bell'''. [4]
'''KFC''' e hlomilwe ke '''Mokolonele Harland Sanders (1890–1980)''', rakgwebo yo a thomilego go rekiša kgogo ye e gadikilwego lefelong la gagwe la go jela kua '''Corbin, Kentucky''', nakong ya '''Kgateletšego e Kgolo'''. Sanders o ile a lemoga bokgoni bja kgopolo ya '''go abela batho ditokelo tša go šomiša leina le mokgwa wa kgwebo (franchising)''', gomme lefelo la mathomo leo le ilego la šoma ka leina la '''“Kentucky Fried Chicken”''' le ile la bulwa kua '''South Salt Lake, Utah''', ka 1952.
KFC e ile ya dira gore '''kgogo ye e gadikilwego''' e be karolo e bohlokwa ya intasteri ya dijo tša go itima dijo, gomme ya thuša go fapantšha mmaraka wo pele o bego o laolwa kudu ke '''di-hamburger'''. Ka go itšweletša bjalo ka '''“Mokolonele Sanders”''', Harland Sanders o ile a fetoga motho yo a tumilego kudu setšong sa Amerika, gomme seswantšho sa gagwe se tšwela pele go šomišwa papatšong ya KFC go fihla lehono.
Lega go le bjalo, '''katološo ya ka pela ya khamphani''' e ile ya thoma go imela Sanders yo a bego a tšofala. Ka 1964, o ile a rekišetša KFC sehlopha sa babeeletši seo se bego se eteletšwe pele ke '''John Y. Brown Jr.''' le '''Jack C. Massey'''.
[[File:A_modern_KFC_restaurant_in_Murphy,_North_Carolina.jpg|thumb| Reschorente ya sebjalebjale ya KFC kua Murphy, Carolina Leboa]]
KFC e bile ye nngwe ya '''diketane tša mathomo tša dijo tša go itima dijo tša Amerika''' go katološa kgwebo ya yona boditšhabatšhaba. E ile ya bula mafelo a go rekiša kua '''Canada, United Kingdom, Mexico le Jamaica''' bogareng bja bo-1960.
Mo mengwageng ya bo-1970 le bo-1980, KFC e ile ya itemogela '''maemo a sa tsepamago a kgwebo ka mo nageng''', ka ge e ile ya feta diphetogong tše mmalwa tša beng ba khamphani, tšeo tše dingwe tša tšona di bego di se na maitemogelo a mantši goba di se na maitemogelo a kgwebo ya diresetšhurente.
Mathomong a bo-1970, KFC e ile ya rekišetšwa '''Heublein''', khamphani ya dino tša tagi. Ka morago, Heublein e ile ya hwetšwa ke '''R. J. Reynolds''', gomme R. J. Reynolds ya rekišetša KFC go '''PepsiCo'''.
Lega go le bjalo, KFC e ile ya tšwela pele ka katološo ya yona ya boditšhabatšhaba. Ka '''1987''', e ile ya ba '''ketane ya mathomo ya diresetšhurente tša Bodikela''' go bula lefelo kua '''China'''. Go tloga ka nako yeo, KFC e ile ya katološa kgwebo ya yona ka lebelo nageng yeo, yeo ga bjale e lego '''ye nngwe ya mebaraka ye megolo kudu ya KFC'''.
Ka morago, PepsiCo e ile ya arola kgwebo ya yona ya diresetšhurente gore e be khamphani ye e ikemetšego yeo e bitšwago '''Tricon Global Restaurants'''. Khamphani yeo ka morago e ile ya fetola leina la yona go ba '''Yum! Brands'''.
'''Setšweletšwa sa mathomo sa KFC''' ke diripana tša kgogo tšeo di gadikilwego ka kgatelelo, tšeo di nokilwego ka '''risepe ya Sanders ya “11 mešunkwane le dinoko”'''. Dikarolo tša risepe ye di tšewa e le '''sephiri sa kgwebo'''.
Diripana tše kgolo tša kgogo ye e gadikilwego di fiwa ka gare ga '''“kgamelo” ya khatebote''', yeo e fetogilego e nngwe ya dika tše di lemogwago kudu tša KFC go tloga mola e tsebagatšwago la mathomo ke '''franchisee Pete Harman ka 1957'''.
Go tloga mathomong a bo-1990, KFC e ile ya katološa lenaneo la yona la dijo ka go oketša ditšweletšwa tše dingwe tša kgogo, go akaretša '''disangwetši tša fillet ya kgogo le diphuthelwana''', gammogo le '''disalate le dijo tša ka thoko''' tše bjalo ka di-fries le coleslaw. Lenaneo la dijo le akaretša gape '''di-dessert le dino''', tšeo tše dingwe tša tšona di tšweletšwago goba di abjago ka tirišano le '''PepsiCo'''.
KFC e tsebega gape ka '''mapetšo le dipolelwana tša yona tša papatšo''', tše bjalo ka '''“It’s Finger Lickin’ Good!”''', '''“Nobody does chicken like KFC”''', '''“We do chicken right”''' le '''“So Good.”'''
1go3hshoe4r5lbxn5btxcmsnp66g7hy
Mošomi:Bandla21/Draft 8
2
14199
56138
2026-09-29T16:45:36Z
Bandla21
8351
Tlhodile letlakala ka 'se ke sethwala sa ka sa bo seswai'
56138
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bo seswai
3uk2ae3wl6amw4db32vmngr0dqv0nyv
56139
56138
2026-09-29T16:46:03Z
Bandla21
8351
56139
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bo seswai
Tau
jay5k80ght7ouxqk9aktb6g4xc50wf0
56141
56139
2026-09-29T16:53:50Z
Bandla21
8351
56141
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bo seswai
Tau
Tau ke phoofolo ya naga yeo e tsebjago ka maatla le sebete.E phela ka dihlopha tšeo di bitšwago mehlape.Tau e ja nama gomme gantši e tsoma diphoofolo tše dingwe.Tau ke ye kgolo e na le boya bja bontši bja molala.E nale meno a dinthla mo e šomišago go ja nama ya diphoofolo tše dingwe goiphediša.Tau ga e je ditala e phela ka nama fela.
fx405vwe49v4yoviheso469mel9oyia
56142
56141
2026-09-29T16:54:34Z
Bandla21
8351
56142
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bo seswai
Tau
'''Tau''' ke phoofolo ya naga yeo e tsebjago ka maatla le sebete.E phela ka dihlopha tšeo di bitšwago mehlape.Tau e ja nama gomme gantši e tsoma diphoofolo tše dingwe.Tau ke ye kgolo e na le boya bja bontši bja molala.E nale meno a dinthla mo e šomišago go ja nama ya diphoofolo tše dingwe goiphediša.Tau ga e je ditala e phela ka nama fela.
dvyvxdevl78r3ar1pt652qse7d0h7g0
56143
56142
2026-09-29T16:56:21Z
Bandla21
8351
56143
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bo seswai
Tau
'''Tau''' ke phoofolo ya naga yeo e tsebjago ka maatla le sebete.E phela ka dihlopha tšeo di bitšwago mehlape.Tau e ja nama gomme gantši e tsoma diphoofolo tše dingwe.Tau ke ye kgolo e na le boya bja bontši bja molala.E nale meno a dinthla mo e šomišago go ja nama ya diphoofolo tše dingwe goiphediša.Tau ga e je ditala e phela ka nama fela.
== Methopo ==
azgq5g20m93fpbjmxcfbugjz6h9ezsw
56144
56143
2026-09-29T16:57:40Z
Bandla21
8351
56144
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bo seswai
Tau
'''Tau''' ke phoofolo ya naga yeo e tsebjago ka maatla le sebete.E phela ka dihlopha tšeo di bitšwago mehlape.Tau e ja nama gomme gantši e tsoma diphoofolo tše dingwe.Tau ke ye kgolo e na le boya bja bontši bja molala.E nale meno a dinthla mo e šomišago go ja nama ya diphoofolo tše dingwe goiphediša.Tau ga e je ditala e phela ka nama fela.
== Methopo ==
[[Setensele:Tau]]
2u6vcxiajgip7t2c7khwch03pxekqtl
56145
56144
2026-09-29T16:59:36Z
Bandla21
8351
56145
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bo seswai
Tau
'''Tau''' ke phoofolo ya [[naga]] yeo e tsebjago ka maatla le sebete.E phela ka dihlopha tšeo di bitšwago mehlape.Tau e ja nama gomme gantši e tsoma diphoofolo tše dingwe.[[Tau]] ke ye kgolo e na le boya bja bontši bja molala.E nale meno a dinthla mo e šomišago go ja nama ya diphoofolo tše dingwe goiphediša.Tau ga e je ditala e phela ka nama fela.
== Methopo ==
[[Setensele:Tau]]
aocuqxiuf917ty72a4bhf7diix8c5yi
56146
56145
2026-09-29T17:02:11Z
Bandla21
8351
56146
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bo seswai
Tau
'''Tau''' ke phoofolo ya [[naga]] yeo e tsebjago ka maatla le sebete.<ref name=":1">https://aquilasafari.com/african-lion/?gad_source=</ref>E phela ka dihlopha tšeo di bitšwago mehlape.Tau e ja nama gomme gantši e tsoma diphoofolo tše dingwe.[[Tau]] ke ye kgolo e na le boya bja bontši bja molala.E nale meno a dinthla mo e šomišago go ja nama ya diphoofolo tše dingwe goiphediša.<ref name=":1" />Tau ga e je ditala e phela ka nama fela.
== Methopo ==
[[Setensele:Tau]]
sodiir0n0yf1ovi8viric9ulcmekpgx
56148
56146
2026-09-29T17:03:51Z
Bandla21
8351
56148
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bo seswai
Tau
[[Seswantšho:Lion male.jpg|thumb|Tau]]
'''Tau''' ke phoofolo ya [[naga]] yeo e tsebjago ka maatla le sebete.<ref name=":1">https://aquilasafari.com/african-lion/?gad_source=</ref>E phela ka dihlopha tšeo di bitšwago mehlape.Tau e ja nama gomme gantši e tsoma diphoofolo tše dingwe.[[Tau]] ke ye kgolo e na le boya bja bontši bja molala.E nale meno a dinthla mo e šomišago go ja nama ya diphoofolo tše dingwe goiphediša.<ref name=":1" />Tau ga e je ditala e phela ka nama fela.
== Methopo ==
[[Setensele:Tau]]
9asqy2cvxrpoiu55ylgk1z3sbk8z92f
((DJ MAPHORISA))
0
14200
56140
2026-09-29T16:48:57Z
Ntokozo05
8402
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376195067|DJ Maphorisa]]"
56140
wikitext
text/x-wiki
'''Themba Sekowe''' (o belegwe ka la 15 Dibatsela 1987), <ref name=":1">{{Cite magazine|last=Maako|first=Compiled by Keitumetse|title=Dj Anathi wins best African DJ at Nigerian awards festival|url=https://www.news24.com/life/arts-and-entertainment/music/dj-maphorisa-wins-big-at-nigerian-awards-festival-20230216|access-date=2023-04-06|magazine=Life|language=en-US}}[https://www.athensjournals.gr/humanities/2025-02HUM.pdf#page=21]</ref> yo a tsebegago ka leina la mošomo la '''DJ Maphorisa''', <ref>{{Cite web |date=4 August 2021 |title=DJ Maphorisa's alter ego, Madumane, raps up a storm in 'Izolo' [watch] |url=https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/entertainment/madumane-dj-maphorisa-alter-ego-rapping-izolo-tyler-icu-twitter-watch/ |access-date=2021-12-10 |website=thesouthafrican.com |language=en}}</ref> ke DJ ya Afrika Borwa, motšweletši wa direkhoto, seopedi, le mongwadi wa dikoša tša Afrika Borwa. <ref>https://journal.ru.ac.za/index.php/africanmusic/article/view/2529</ref> <ref>https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/13696815.2026.2634896</ref> Bjalo ka motšweletši wa mmino ,o kopanya mehuta ya mmino mmino wa house, gqom, amapiano le afropop, o šomile le gomme o hweditše ditheto tša tšweletšo go tšwa go boradibokgabo ba mmalwa ba go lemogwa, go akaretša Wizkid, Sizwe Alakine, Kwesta, Uhuru, Drake, [[Black Coffee]], Major Lazer, Runtown, C4 Pedro, TRESOR, Kabza De Small, Focalistic, Era Istrefi, [[Mpura]], Young Stunna le Mmolai Kau. O saennwe go Kalawa Jazmee Records pele a hloma leina la gagwe la direkhoto, BlaqBoy Music.
fqf8y8ljos9hatpnk64i3t4vb40y5no
Mošomi:Bandla21/Draft 9
2
14201
56151
2026-09-29T17:06:11Z
Bandla21
8351
Tlhodile letlakala ka 'se ke sethwala sa ka sa bosenyane'
56151
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bosenyane
j3eedf4kcpdkl3uvrd19p1bqxeumjtg
56160
56151
2026-09-29T18:23:43Z
Bandla21
8351
56160
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bosenyane
Maphodisa
Maphodisa ke batho bao ba šomago go šireletša setšhaba le go hlokomela gore molao o a latelwa.Ba thibela bosenyi, ba swara batho bao ba dirago bosenyi gomme ba thuša batho ge ba le mathateng.Maphodisa a šoma ka mafolofolo go boloka khutšo le polokego mo setšhabeng.Batho ba swanetše go hlompha maphodisa le go šomišana le bona.Maphodisa a bohlokwa ka gobane a thuša go dira gore setšhaba se bele khutšo le polokego.
o3svpxin1vfkykgqq33vd5qenvn4nmk
56161
56160
2026-09-29T18:24:01Z
Bandla21
8351
56161
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bosenyane
Maphodisa
'''Maphodisa''' ke batho bao ba šomago go šireletša setšhaba le go hlokomela gore molao o a latelwa.Ba thibela bosenyi, ba swara batho bao ba dirago bosenyi gomme ba thuša batho ge ba le mathateng.Maphodisa a šoma ka mafolofolo go boloka khutšo le polokego mo setšhabeng.Batho ba swanetše go hlompha maphodisa le go šomišana le bona.Maphodisa a bohlokwa ka gobane a thuša go dira gore setšhaba se bele khutšo le polokego.
g8mzzlkqi9vvfdmscjiqqt58casrm9q
56162
56161
2026-09-29T18:24:38Z
Bandla21
8351
56162
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bosenyane
Maphodisa
'''Maphodisa''' ke batho bao ba šomago go šireletša setšhaba le go hlokomela gore molao o a latelwa.Ba thibela bosenyi, ba swara batho bao ba dirago bosenyi gomme ba thuša batho ge ba le mathateng.Maphodisa a šoma ka mafolofolo go boloka khutšo le polokego mo setšhabeng.Batho ba swanetše go hlompha maphodisa le go šomišana le bona.Maphodisa a bohlokwa ka gobane a thuša go dira gore setšhaba se bele khutšo le polokego.
== Methopo ==
5ab0hbkdhb5tauaezguszlxke5lgjf4
56163
56162
2026-09-29T18:25:25Z
Bandla21
8351
56163
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bosenyane
Maphodisa
'''Maphodisa''' ke batho bao ba šomago go šireletša setšhaba le go hlokomela gore molao o a latelwa.Ba thibela bosenyi, ba swara batho bao ba dirago [[bosenyi]] gomme ba thuša batho ge ba le mathateng.Maphodisa a šoma ka mafolofolo go boloka khutšo le polokego mo setšhabeng.[[Batho]] ba swanetše go hlompha maphodisa le go šomišana le bona.Maphodisa a bohlokwa ka gobane a thuša go dira gore setšhaba se bele khutšo le polokego.
== Methopo ==
6y2e4xhwpcxb0vlwhfehj9jzempe00b
56164
56163
2026-09-29T18:29:52Z
Bandla21
8351
56164
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bosenyane
Maphodisa
'''Maphodisa''' ke batho bao ba šomago go šireletša setšhaba le go hlokomela gore molao o a latelwa.<ref name=":1">https://www.saps.gov.za/contacts/police_station.php</ref>Ba thibela bosenyi, ba swara batho bao ba dirago [[bosenyi]] gomme ba thuša batho ge ba le mathateng.Maphodisa a šoma ka mafolofolo go boloka khutšo le polokego mo setšhabeng.<ref name=":1" />[[Batho]] ba swanetše go hlompha maphodisa le go šomišana le bona.Maphodisa a bohlokwa ka gobane a thuša go dira gore setšhaba se bele khutšo le polokego.
== Methopo ==
[[Setensele:Maphodisa]]
2yjafg3chr71e52gpc09kkq7eqy4a6v
56166
56164
2026-09-29T18:32:24Z
Bandla21
8351
56166
wikitext
text/x-wiki
se ke sethwala sa ka sa bosenyane
Maphodisa
[[Seswantšho:HH Polizeihauptmeister MZ.jpg|thumb|225x225px|monna wa lephodisa]]
'''Maphodisa''' ke batho bao ba šomago go šireletša setšhaba le go hlokomela gore molao o a latelwa.<ref name=":1">https://www.saps.gov.za/contacts/police_station.php</ref>Ba thibela bosenyi, ba swara batho bao ba dirago [[bosenyi]] gomme ba thuša batho ge ba le mathateng.Maphodisa a šoma ka mafolofolo go boloka khutšo le polokego mo setšhabeng.<ref name=":1" />[[Batho]] ba swanetše go hlompha maphodisa le go šomišana le bona.Maphodisa a bohlokwa ka gobane a thuša go dira gore setšhaba se bele khutšo le polokego.
== Methopo ==
[[Setensele:Maphodisa]]
6ts2stum682tbz8ssmswoobrlm9dac2
Sepenatšhe
0
14203
56153
2026-09-29T17:51:08Z
Manyenyane
8397
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1375799965|Spinach]]"
56153
wikitext
text/x-wiki
'''Sepeneše''' ke sebjalo sa matšoba a matala a matlakala a setlogo sa Bogare . Ke ya tatelano ya , lapa la ka fasana . Matlakala a yona ke morogo wo o tlwaelegilego wo o jewago e ka ba o foreše, o apeilwe goba ka morago ga poloko (go šomiša mekgwa ya go boloka go swana le go tsenya ka makotikoting, go gatsetša, goba go felelwa ke meetse mmeleng Tatso e fapana kudu magareng ga e apeilwego le e tala: diteng tše di phagamego di ka fokotšwa.
Ke sebjalo sa ngwaga le ngwaga . Sepeneše se ka fetša marega mafelong a borutho . Matlakala a fapantšhwa, a bonolo, gomme a fetoga kudu ka bogolo. telele le bophara, ka matlakala a magolo motheong wa sebjalo le matlakala a mannyane godimo godimo ga kutu ya go thunya. Matšoba ga a bonagale, a masehla-botal. ka bophara, gomme e butšwe go ba sehlopha se se nnyane, se thata, se se omilego, sa dienywa tša go ba le dithotobolo go putla yeo e nago le dipeu tše mmalwa .
Ka 2024, tšweletšo ya lefase ya sepeneše e be e le tše milione tše 31, ka China e nnoši e tšea ya palo kamoka .
== Thuto ya etymology ==
Lentšu la Seisemane ‘sepeneše’ le tšweletše mafelelong a [[Ngwagakgolo 14|ngwagakgolo wa bo-14]] go tšwa lentšung la Sefora sa Kgale ''espinache'' . Leina le le tšwa go Selatine sa mehleng ya magareng ''spinagium'', yeo e adimilwego
== Taxonomy ya dihlopha ==
Sepeneše se se tlwaelegilego e be e le kgale e tšewa e le ka lapeng la Chenopodiaceae, eupša lapa leo le ile la kopanywa le Amaranthaceae ka tatelano ya Caryophyllales . Ka gare ga lapa , Sepeneše ke sa lapa la ka fasana
== Tlhalošo ==
Go fapana le bontši bja bjalo tša matšoba tše di šomišwago bjalo ka merogo, sepeneše ke sebjalo, go ra gore dibjalo tše di fapanego di ka ba le matšoba a tshadi goba a tona. Matšoba ke a mannyane, a matala ebile a na le peu ya phefo .{{Taxonbar|from=Q81464}}
== Histori ==
Sepeneše se ka ba se thomile nywageng e ka bago e 2 000 e fetilego dikarolong tša Iran le kontinenteng ya India go tšwa moo se ilego sa tsenywa China ya bogologolo ka Nepal . Bohlatse bja mathomo bjo bo ngwadilwego bja sepeneše tikologong ya Mediterranean bo begilwe dipukung tše tharo tša lekgolong la bo-10 la nywaga: mošomo (yo a tsebjago e le Rhazes ka Bodikela) le dipukung tše pedi tša tša temo tšeo di ngwadilwego ke Ibn Waḥshīyah le Qusṭus al-Rūmī. Sepeneše e ile ya ba morogo wo o tlwaelegilego ka Mediterranean ya Arab gomme ya fihla Peninsuleng ya Iberia ka karolo ya mafelelo ya ngwagakgolo wa bo-12, moo Ibn al-ʻAwwām a e biditšego ''raʼīs al-buqūl'', ‘ kgošana ya dimela tše tala tša matlakala ’.
Sepeneše se ile sa tšwelela la mathomo kua Engelane le Fora [[Ngwagakgolo 14|lekgolong la bo-14 la nywaga]], mohlomongwe ka Iberia, gomme sa hwetša tirišo e tlwaelegilego ka gobane se ile sa tšwelela mathomong a seruthwane ge merogo e foreše ya lefelong leo e be e sa hwetšagale. Sepeneše se bolelwa ka pukung ya mathomo ya go apea ya Seisemane ye e tsebjago, Nakong ya Ntwa ya I ya Lefase, beine yeo e tiišitšwego ka matutu a sepeneše e ile ya newa mašole a Fora ao a gobetšego ka maikemišetšo a go fokotša go tšwa ga ona madi .
== Tšhomišo ya Culinary ==
=== Diphepo ===
{{Authority control}}<gallery mode="nolines" widths="200" heights="200">
File:Spinacia_oleracea_male_flowers,_spinazie_mannelijke_bloemen.jpg|alt=Male flowers| Matšoba a tona
File:Spinacia_oleracea_female_flowers,_spinazie_vrouwelijke_bloemen.jpg|alt=Female flowers| Matšoba a basadi
File:Spinach_seeds_round.jpg|alt=Round seeds of the 'Monnopa' cultivar| Dipeu tša nkgokolo tša khalthiba ya ‘Monnopa’
File:Spinach_seeds_spiky.jpg|alt=Spiky seeds of the 'Erste Ernte' cultivar| Dipeu tša go ba le ditlhale tša khalthiba ya ‘Erste Ernte’
</gallery>Sepeneše se tala ke 91% ya meetse, 4% ya dikhapohaedreite, 3% ya proteine, gomme e na le makhura a sa rego selo , sepeneše se na le boleng bjo bo phagamego bja phepo, kudu-kudu ge e foreše, e gatseditšwe, e fufuditšwe, goba e bedišwa ka pela. Ke mothopo o humilego ) wa bithamine A, bithamine C, manganese, le folate , ka diteng tše di phagamego kudu tša bithamine (tafola). Sepeneše ke mohlodi o lekanetšego ya dibithamini tša B, riboflavin le bithamine bithamine E, potasiamo, tšhipi, , le tlhale ya dijo .
=== Go apea le di-oxalate ===
Sepeneše se , tšeo di ka thibelago go monywa tšhipi ka mpeng le ka maleng a manyenyane. Sepeneše se se apeilwego, go swana le ka go , se na le maemo a tlase oxalate, e lego seo se dumelelago diphepo tše dingwe tše dinyenyane go monywa ka mo go feletšego.
Go apea sepeneše go fokotša kudu tekanyo ka e senywa ke go ruthetša. Maemo a folate le ona a ka fokotšega, ka ge folate e na le tshekamelo ya go tšhologa ka gare ga seela sa go apea.
Sepeneše se humile ka nitrate le nitrite, tšeo di ka fetago tekanyo e tsireletšegilego ge e ba sepeneše se jewa ka mo go feteletšego.
=== Cuisine ya dijo ===
Sepeneše se jewa se le tala, ka gare ga salate gomme se apeiwa ka sopo. Dijo tšeo di na go le sepeneše bjalo ka setswaki se segolo di akaretša salate ya sepeneše, sopo ya sepeneše, dip ya sepeneše
Dijo tša kgale tša Sefora, sejo seo se dirilwego ka sepeneše se ka hlaloswa <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
== Tšweletšo ==
{| class="wikitable floatright" style="width:12em; text-align:center;"
|+Tšweletšo ya sepeneše<br /><br /><br /><br /> {{Small|2024, millions of tonnes}}<br /><br /><br /><br />
| China
| 28.3
|-
| United States
| 0.3
|-
| Japane
| 0.2
|-
| Kalakune
| 0.2
|-
| '''Lefase'''
| '''30.7'''
|-
| colspan="2" | {{Small|Source: [[UN Food and Agriculture Organization]], Statistics Division}} <ref name="faostat">{{Cite web |year=2026 |title=Spinach production in 2024; Crops/Regions/World/Production Quantity/Year from pick lists |url=https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL |access-date=24 March 2026 |publisher=UN Food and Agriculture Organization}}</ref>
|}
Ka 2024, tšweletšo ya lefase ya sepeneše e be e tše milione tše 31, ka lefaseng le lengwe e nnoši e tšea 92 ya palomoka .
=== Papatšo le polokego ===
Sepeneše se se foreše se rekišwa se lokologile, goba se phuthetšwe se le foreše ka mekotleng. Sepeneše se se foreše se lahlegelwa ke bontši bja mohola wa sona wa phepo ka poloko ya go feta matšatši a mmalwa. Sepeneše se se botse se phuthetšwe moyeng, goba ka gare ga khase go oketša bophelo bja šelefo. Le ge go šidifatša go isha mafelelo a go fihla go matšatši a ka bago a seswai, sepeneše se sefsa se lahlegelwa ke bontši bja diteng tša sona tša nakong ye. Bakeng sa polokelo e telele, e ka makotikoting, goba e blanched goba e apeilwe
Sepeneše se sengwe seo se phuthetšwego se pepentšhwa mahlasedi bakeng sa go bolaya dipaketheria le ge e le dife tše kotsi. dumelela mahlasedi a matlakala a sepeneše go fihla go tekanyo ye e monywago, yeo e se nago goba e na le mafelelo a mannyane fela go diteng tša phepo.
Ka lebaka la diteng tše di phagamego tša sepeneše tša bithamine K, batho ka o tee ka o tee bao ba nwago sehlare -tagi sa warfarin, seo se šomago ka go thibela bithamine K, ba laelwa go fokotša tšhomišo ya sepeneše
== Ka setšong se se tumilego ==
[[File:ItsBroccoliCarlRose.jpg|alt=A cartoon depicting a mother telling her daughter "It's broccoli, dear" over a dish at a dining table. The child answers: "I say it's spinach, and I say the hell with it.". It is signed by Carl Rose.|thumb| Polelwana ya Amerika " Ke re ke sepeneše " yeo e rago gore "bošilo" e tšwa go khathune ya 1928 ka go ''The New Yorker'' . <ref name="harper">{{Cite web |last=Douglas Harper |title=spinach (n.) |url=http://www.etymonline.com/index.php?search=spinach&searchmode=term |access-date=February 2, 2014 |website=Online Etymology Dictionary}}</ref> ]]
Moanegwa wa metlae le wa khathune Popeye the Sailor Man o tšweletšwa bjalo ka yo a hwetšago maatla ka go ja sepeneše sa ka makotikoting. Lentšu la koša leo le sepelago le yona ke:Ke tiile go fihla ke nja sepeneše. Se gantši se bakwa ke diteng tša tšhipi tša sepeneše, eupša ya 1932, Popeye o bolela gore se tletše kagomme seo ke sona se dirago gore batho ba be matla le go phela gabotse mmeleng. Bjalo ka ge go direga, sepeneše ga se mothopo o mokaone wa tšhipi ya dijo go feta merogo e mengwe e mentši. Kgopolo ya maaka ya gore sepeneše ke mothopo o mobotse ka mo go kgethegilego wa tšhipi ya dijo ke nonwane ya thuto ya ditoropong .
== Bona gape ==
* Merogo e tala ya matlakala
* Ipomoea ya meetseng
* Kale
* Sepeneše sa thaba
* Palmer amaranth ya go swana le yona
* Sepeneše ka United States
* ''Tetragonia ya di-tetragonioides''
* Leoto la khantši le lešweu
{{speciesbox|name=Spinach|image=Spinacia oleracea Spinazie bloeiend.jpg|genus=Spinacia|species=oleracea|authority=[[Carl Linnaeus|L.]]|image2=Illustration Spinacia oleracea1.jpg}}<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|30em}}
== Dikgokagano tša ka ntle ==
*
*
fymk72bw080f14ctk03mzqlt7qtqw7j
Draft 3*
0
14204
56167
2026-09-29T18:32:50Z
Darky green
8396
/* */ added draft
56167
wikitext
text/x-wiki
setšo
Setšo
Dijo tša setšo ke
1.bogobe- bo diriwa ka mabele.
2.moroho-ba buna meroho ya go fapafapana ya go tswana le mokwarepa le dithaka.
3. Dikgobe -di diriwa ka dinawa.
bbaioa2jes2q8x7nhf37bvfrvxefllm
Draft 3****
0
14205
56168
2026-09-29T18:38:43Z
Darky green
8396
/* */ draft 3
56168
wikitext
text/x-wiki
Draft 3
p67xc6fyehzakubwgtc86ld9kfv2zj3
Draft 3*******
0
14206
56169
2026-09-29T18:43:39Z
Darky green
8396
/* */ draft 3*
56169
wikitext
text/x-wiki
Dijo tša Setšo
Dijo tša setšo ke dijo tšeo batho ba di lokišetšago go ya ka setšo le meetlo ya bona. Dijo tše di fapana go ya ka merafe le mafelo.
Mehlala ya dijo tša setšo ke:
Bogobe – bo dirwa ka mabele, lehea goba mabele a mangwe.
Mabele – a ka apewa goba a šomišwa go dira bogobe le motoho.
Moroho – o dirwa ka merogo ya setšo.
Dikgobe – di dirwa ka dinawa le mabele.
Nama – gantši e apewa ge go na le meletlo goba menyanya ya setšo.
Motoho – ke dijo tšeo di tumilego gomme di ka dirwa ka mabele goba lehea.
eyx3l4ukdf7isx6lphzgolvbcnh7hwp
Monna wa Lobola
0
14207
56171
2026-09-29T19:26:33Z
Manyenyane
8397
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1372789601|Lobola Man]]"
56171
wikitext
text/x-wiki
'''''Lobola Man''''' ke filimi ya metlae ya lerato [[Afrika Borwa|yaAfrika]] ya 2024 yeo e laolwago ke Thabang Moleya e ngwadilwe ke Katleho Ramaphakela . Filimi ye e bapalwa ke Lawrence Maleka, Sandile Mahlangu, Kwanele Mthethwa, Nimrod Nkosi, Thembsie Matu, Obed Baloyi, le Sello Ramolahloane kamoka.
Filimi e hlohlomiša dikamano tša sebjalebjale le ditšo tša setšo ka Afrika Borwa, ka nepo go [[Lobolo|lobola]] mokgwa wa setšo wa huma la monyadiwa leo le patelang ke monyadi goba balapa la gagwe go lapa la gabo monyadiwa.
== Kakaretšo ya ditaba ==
Ace Ngubeni, motherišani wa magadi yo a thušago banna go rerišana ka theko ya monyadiwa le ba bogadi ba bona. Ace gape ke mosadi yo a sa dumelago go rata goba boikgafo. Dipono tša Ace di bopilwe ke banna bja gagwe, ge tatagwe, yo a bego a na le ditaba tša ka ntle ga lenyalo a be a akaretša yena ditabeng tšeo.
Tebelelo ya Aces e thoma go fetoga ge Duke Maseko, CEO ya khamphani ya theknolotši a thwala Ace go rerišana ka lobola ya ngwetši ya Dukes, Zandile. Zandile o bolela ka go lebanya e bile o na le dikgopolo. Ace o šetše a kopane le Zandile pele Duke a ba tsebiša. Aces kgokagano ya motho ka noši le Zandile e raraganya ditherišano. Ditlhohlo Dipono tša Aces, ka ga lerato le dikamano.
0si5jwcba7xw8r9jngsemiucarc4xfi
Pene
0
14208
56183
2026-09-29T19:55:48Z
ActionSA YouthForum
8860
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1375079901|Pen]]"
56183
wikitext
text/x-wiki
'''Pene''' ke sedirišwa seo se tlwaelegilego ka go ngwala seo se tlotšago enke godimo ga bokagodimo, pampiring ka tlwaelo, bakeng sa go ngwala goba go thala . Dipene tša mathomo tša go swana le dipene tša lehlaka, dipene tša quill, dipene tša go ina le dipene tša go buša, di be di swara palo ye nnyane ya enke godimo ga nib goba ka gare ga lefelo le lennyane, goba lešoba leo le bego le swanetše go tlalletšwa nako le nako ka go ina ntlha ya pene ka gare ga lešoba la enke . Lehono, dipene tše bjalo di hwetša fela palo ye nnyane ya ditirišo tše di kgethegilego, tše bjalo ka diswantšhong le mongwalong wa mangwalo . Dipene tša lehlaka, dipene tša quill le dipene tša go ina, tšeo di bego di šomišwa go ngwala, di tšeetšwe legato ke dipene tša sebjabjalebjale tša go swana le tša ballpoint, dipene tša rollerball, dipene tša sediba le dipene tša ntlha ya felt goba ya ceramic, le tše dingwe.
p2g1zb2wmvgsaoeny99n613s8pd9ys5
56184
56183
2026-09-29T19:56:22Z
Quinlan83
5401
Fix
56184
wikitext
text/x-wiki
'''Pene''' ke sedirišwa seo se tlwaelegilego ka go ngwala seo se tlotšago enke godimo ga bokagodimo, pampiring ka tlwaelo, bakeng sa go ngwala goba go thala . Dipene tša mathomo tša go swana le dipene tša lehlaka, dipene tša quill, dipene tša go ina le dipene tša go buša, di be di swara palo ye nnyane ya enke godimo ga nib goba ka gare ga lefelo le lennyane, goba lešoba leo le bego le swanetše go tlalletšwa nako le nako ka go ina ntlha ya pene ka gare ga lešoba la enke . Lehono, dipene tše bjalo di hwetša fela palo ye nnyane ya ditirišo tše di kgethegilego, tše bjalo ka diswantšhong le mongwalong wa mangwalo . Dipene tša lehlaka, dipene tša quill le dipene tša go ina, tšeo di bego di šomišwa go ngwala, di tšeetšwe legato ke dipene tša sebjabjalebjale tša go swana le tša ballpoint, dipene tša rollerball, dipene tša sediba le dipene tša ntlha ya felt goba ya ceramic, le tše dingwe.
ce2kg08e6gk18wnmru2e0dugd3a603h
Terene
0
14209
56186
2026-09-29T20:02:15Z
ActionSA YouthForum
8860
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1375704845|Train]]"
56186
wikitext
text/x-wiki
'''Terene''' <ref>{{Cite web |title=Definition of ''train (noun)'' in Compact OED |url=http://www.askoxford.com/concise_oed/train?view=uk |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050526072449/http://www.askoxford.com/concise_oed/train?view=uk |archive-date=26 May 2005 |access-date=18 March 2008 |website=AskOxford.com |publisher=[[Oxford University Press]]}}</ref> ke lelokelelo la dikoloi tšeo di kgokagantšwego, tšeo di sepelago go bapa le seporo gomme di sepetša batho goba merwalo . Diterene ka tlwaelo di a gogwa goba go kgorometšwa ke ditimela (gantši di tsebja feela e le "dientšene"), gaešita le ge tše dingwe di itšhidulla, tše bjalo ka diyuniti tše dintši goba dikoloi tša ditimela. Banamedi le merwalo ba rwalwa ka dikoloi tša seporo, tšeo gape di tsebjago e le dikoloyana. Ditimela di hlametšwe go ya ka tekanyo ye itšego, goba bokgole magareng ga diporo. Bontši bja ditimela di šoma diporong tša tšhipi tšeo di nago le maotwana a tšhipi, ao kgohlano ya tšona ye nnyane e dirago gore di šome gabotse go feta mehuta ye mengwe ya dinamelwa. Dinaga tše dintši di diriša dinamelwa tša diterene .
jk42s8pnckkxkrgu4hlw531xq63hphk
Boithabišo
0
14210
56187
2026-09-29T20:06:04Z
ActionSA YouthForum
8860
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376678372|Entertainment]]"
56187
wikitext
text/x-wiki
'''Boithabišo''' ke mokgwa wa modiro wo o gogago šedi, le kgahlego ya batheetši goba babogedi ebile o nea lethabo. E ka ba kgopolo goba mošomo, eupša gantši ke ye nngwe ya mediro goba ditiragalo tšeo di hlamilwego ka mengwaga ye dikete ka go lebanya go tsenya letsogo go batheetši.
skxnl0075i3nwyyyd9ex7zybjx0et4j
Lenyalo
0
14211
56191
2026-09-29T20:35:57Z
Mojagobedi
8344
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1375130661|Marriage]]"
56191
wikitext
text/x-wiki
'''Lenyalo leo''' gape le bitšwago '''lenyalo''' goba '''lenyalo''', ke kopano yeo e amogelwago ka setšo gape gantši ka molao wa magareng go batho bago ba bitšwago balekane. Le hloma ditokelo le maitlamo magareng ga bona, gotee le magareng ga bona le bana ba bona (ge e ba ba nale bona), le magareng ga bona le ba bogadi bja bona . E nyakile go ba selo sa setšo sa lefase ka moka, eupša tlhalošo ya lenyalo e fapana magareng ga ditšo le [[Bodumedi|madumedi]], le ge nako e dutše e eya. Ka tlwaelo, ke setheo seo go sona dikamano tša magareng ga batho, gantši tša thobalano, di amogelwago goba di dumelelwago. Ditšong tše dingwe, lenyalo le eletšwa goba le tšewa bjalo ka selo se se gapeletšegilego pele ga go tsenela thobalano, gomme go robalana le batho ba bangwe ka ntle le molekane wa gago go ka tšewa bjalo ka go hloka maitshwaro goba gaešita le go se be molaong dinageng tše dingwe. <ref name=":0">Coontz, Stephanie. (2005). ''Marriage, a History: From Obedience to Intimacy, or How Love Conquered Marriage''. New York: Viking Press, Penguin Group Inc. pp. 125–29, {{ISBN|0-14-303667-X}}.</ref> Moletlo wa lenyalo o bitšwa lenyalo, mola lenyalo la sephiri ka nako yengwe le bitšwa go tšhaba .
Lenyalo le tšea dibopego tše dintši, go ya ka boleng bja setšo le bja bodumedi bja batho bao ba akaretšwago le ditebelelo tša setšo tša setšhaba seo ba dulago go sona. <ref name=":0" /> Lenyalo le ka amogelwa ke mmušo, mokgatlo, bolaodi bja bodumedi, sehlopha sa morafe, setšhaba sa lefelong leo goba dithaka. Gantši le bonwa bjalo ka kwano ya molao . Lefaseng ka bophara, go bile le mokgwa wa kakaretšo ya go kgonthišiša ditokelo tša go lekana tša basadi manyalong le banna, le kgotlelelo ye kgolo go ya go banyalani ba merafe ye e fapanego, merafe ye e fapanego, ya ditumelo tše di fapanego, ya mekgatlo ya go fapana, ya magareng ga maemo, ya magareng ga ditšhaba, ya go feta dinaga, le ya bong bjo bo swanago . Dingangišano di sa tšwela pele mabapi le maemo a molao wa basadi bao ba nyetšwego, go nolofatša dikgaruru ka gare ga lenyalo, ditlwaelo tša go swana le magadi le theko ya monyadiwa, mengwageng ya go nyalwa, le go dira gore thobalano ya pele ga lenyalo le ya ka ntle ga lenyalo e be bosenyi .
fcmb9tpseymcfj5gk8s5qo8ygtlre61
56192
56191
2026-09-29T20:36:15Z
Quinlan83
5401
Fix
56192
wikitext
text/x-wiki
'''Lenyalo leo''' gape le bitšwago '''lenyalo''' goba '''lenyalo''', ke kopano yeo e amogelwago ka setšo gape gantši ka molao wa magareng go batho bago ba bitšwago balekane. Le hloma ditokelo le maitlamo magareng ga bona, gotee le magareng ga bona le bana ba bona (ge e ba ba nale bona), le magareng ga bona le ba bogadi bja bona . E nyakile go ba selo sa setšo sa lefase ka moka, eupša tlhalošo ya lenyalo e fapana magareng ga ditšo le [[Bodumedi|madumedi]], le ge nako e dutše e eya. Ka tlwaelo, ke setheo seo go sona dikamano tša magareng ga batho, gantši tša thobalano, di amogelwago goba di dumelelwago. Ditšong tše dingwe, lenyalo le eletšwa goba le tšewa bjalo ka selo se se gapeletšegilego pele ga go tsenela thobalano, gomme go robalana le batho ba bangwe ka ntle le molekane wa gago go ka tšewa bjalo ka go hloka maitshwaro goba gaešita le go se be molaong dinageng tše dingwe. <ref name=":0">Coontz, Stephanie. (2005). ''Marriage, a History: From Obedience to Intimacy, or How Love Conquered Marriage''. New York: Viking Press, Penguin Group Inc. pp. 125–29, {{ISBN|0-14-303667-X}}.</ref> Moletlo wa lenyalo o bitšwa lenyalo, mola lenyalo la sephiri ka nako yengwe le bitšwa go tšhaba .
Lenyalo le tšea dibopego tše dintši, go ya ka boleng bja setšo le bja bodumedi bja batho bao ba akaretšwago le ditebelelo tša setšo tša setšhaba seo ba dulago go sona. <ref name=":0" /> Lenyalo le ka amogelwa ke mmušo, mokgatlo, bolaodi bja bodumedi, sehlopha sa morafe, setšhaba sa lefelong leo goba dithaka. Gantši le bonwa bjalo ka kwano ya molao . Lefaseng ka bophara, go bile le mokgwa wa kakaretšo ya go kgonthišiša ditokelo tša go lekana tša basadi manyalong le banna, le kgotlelelo ye kgolo go ya go banyalani ba merafe ye e fapanego, merafe ye e fapanego, ya ditumelo tše di fapanego, ya mekgatlo ya go fapana, ya magareng ga maemo, ya magareng ga ditšhaba, ya go feta dinaga, le ya bong bjo bo swanago . Dingangišano di sa tšwela pele mabapi le maemo a molao wa basadi bao ba nyetšwego, go nolofatša dikgaruru ka gare ga lenyalo, ditlwaelo tša go swana le magadi le theko ya monyadiwa, mengwageng ya go nyalwa, le go dira gore thobalano ya pele ga lenyalo le ya ka ntle ga lenyalo e be bosenyi .
6f4iuinqgtd48r1i673k2w0e2pf4c4f
Go hlokega ga mešomo
0
14212
56193
2026-09-29T20:49:34Z
Ntokozo05
8402
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376660105|Unemployment]]"
56193
wikitext
text/x-wiki
'''Go hloka mošomo''' ke boemo bja go se be mošomong wo o patelwago goba go išomela eupša go se na le mo o hwetšagala bakeng sa mošomo. Go hloka mošomo go lekantšwe ka tekanyo ya tlhokego ya mošomo, e lego palo ya batho bao ba sa šomego e le phesente ya bašomi (palo ka moka ya batho bao ba thetšwego ka godimo ga me nywaga ye itšego <ref>{{Cite web |title=Employment - Employment rate by age group - OECD Data |url=http://data.oecd.org/emp/employment-rate-by-age-group.htm |website=theOECD}}</ref> e oketšwa go bao ba sa šomego) nakong ya tšhupetšo. <ref name="auto">{{Cite web |title=OECD Statistics |url=https://stats.oecd.org/ |website=stats.oecd.org}}</ref>
== Dibaki ==
* maemo a ekonomi,ao a tutuetšwago ke go fokotšega ga ekonomi
* Phadišano yeo e bakwago ke go ikopanya ga ditšhaba le kgwebišano ya boditšhabatšhaba
* theknolotši ye mpsha le dilo tše di hlamiwago
* melawana ya mmušo
* taolo le mmaraka
* ntwa, tlhakatlhakano ya setšhaba, le dikotsi tša tlhago
* tekatekano yempe magareng ga mešomo le bophelo bja motho (yeo e nyakago nako e ntši kudu ya go khutša) <ref>{{Cite web |title=Top Reasons for Being Fired from Your Job by an Employer |url=https://ca.indeed.com/career-advice/starting-new-job/reasons-for-being-fired}}</ref>
Go hloka mošomo le maemo a ekonomi di ka tutuetšwa ke naga ka mohlala pholisi ya ditšhelete. Go feta mo taolo ya tša ditšhelete ya naga e bjalo ka panka e kgolo e ka tutuetša go hwetšagala le ditshenyagalelo bakeng sa tšhelete ka pholisi ya yona ya tša ditšhelete.
Go tlaleletša dikgopolo tša go hloka mošomo go na le mehuta ye mmalwa ya go hloka mešomo yeo e dirišwago go hlaloša ka botlalo ditlamorago tša go hoka mošomo mo tshepedišong ya ekonomi.Tše dingwe tša mehuta ye megolo ya tlhokego ya mešomo di akaretša tlhokego ya mešomo ya sebopego, tlhokego ya mešomo ya kgohlano, tlhokego ya mešomo ya modikologo, tlhokego ya mešomo yeo e sa ratego le tlhokego ya mešomo ya kgale. Tlhokego ya mešomo ya sebopego e lebeletše kudu mathata a motheo ka ekonoming le go se šome gabotse mo go lego gona ka mebarakeng ya bašomi, go akaretšwa go se swane magareng ga kabo le nyakego ya bašomi bao ba nago le dihlopha tša mabokgoni tše di nyakegago. Dingangišano tša sebopego di gatelela dibaki le ditharollo tšeo di amanago le theknolotši yeo e šitišago le go ikopanya ga dinaga tša lefase . Dipoledišano tša tlhokego ya mešomo ya kgohlano di lebišitše tlhokomelo go diphetho tša boithaopo tša go šoma tšeo di theilwego godimo ga tekolo ya boleng bja batho ka bomong bja mošomo wa bona le ka fao seo se bapetšwago le ditekanyo tša bjale tša megolo tšeo di okeditšwego go nako le maiteko ao a nyakegago go hwetša mošomo. Dibaki le ditharollo tša tlhokego ya mešomo ya kgohlano gantši di lebane le moedi wa go tsena mošomong le ditekanyo tša mogolo.
Go ya ka Mokgatlo wa Boditšhabatšhaba wa Bašomi wa UN (ILO), go be go na le batho ba dimilione tše 172 lefaseng ka bophara (goba 5% ya bašomi ba lefase ka bophara bao ba begilwego) bao ba se nago mošomo ka 2018. <ref>{{Cite web |title=International Labour Organization: Unemployment rate |url=https://www.ilo.org/ilostat/faces/oracle/webcenter/portalapp/pagehierarchy/Page3.jspx?MBI_ID=2&locale=en&_afrLoop=1809645378580656&_afrWindowMode=0&_afrWindowId=null#!%40%40%3F_afrWindowId%3Dnull%26locale%3Den%26_afrLoop%3D1809645378580656%26MBI_ID%3D2%26_afrWindowMode%3D0%26_adf.ctrl-state%3Dsxm9jfbzq_21}}</ref>
3yq2qkqei8bsqyzfsg3lxkqi0aiespc
HIV
0
14213
56196
2026-09-29T21:57:54Z
Mojagobedi
8344
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377399222|HIV]]"
56196
wikitext
text/x-wiki
'''Dikokwana-hloko tša go hlaelela ga masole a mmele a batho''' ( '''HIVs''' ) ke mehuta e mebedi ya ''Lentivirus'' (sehlopha se senyenyane sa retrovirus ) yeo e fetelago batho. Ge nako e dutše e eya, di baka acquired immunodeficiency syndrome (AIDS), e lego seemo seo go sona go palelwa ga tshepedišo ya mmele ya go lwantšha malwetši ka go tšwels pele go dumelela malwetši a a tšewelelago ka lebaka la monyetla le dikankere tše di ka bolayago go gola Ka ntle le kalafo, nako ya magareng ya go phela ka morago ga go fetelwa ke HIV e akanyetšwa go ba nywaga e 9 go ya go e 11, go ithekgile ka mohuta o monyenyane wa HIV . <ref name="UNAIDS2007">{{Cite web |last=UNAIDS |last2=WHO |date=December 2007 |title=2007 AIDS epidemic update |url=https://data.unaids.org/pub/epislides/2007/2007_epiupdate_en.pdf#page16 |page=16}}</ref>
Maemong a mantši, HIV ke twatši yeo e fetelwago ka thobalano gomme e fetela ka go kgomagana goba go fetišetša madi, mokgobo wa pele ga go ntšha peu ya botona, peu le diela tša bosadi . Phetetšo yeo e sego ya thobalano e ka direga go tšwa go mma yo a fetetšwego go ya go lesea la gagwe nakong ya boimana, nakong ya pelego ka go pepentšhwa mading a gagwe goba seela sa bosadi le ka maswi a letswele . Ka gare ga diela tše tša mmele, HIV e gona e le bobedi dikarolwana tša twatši tše di lokologilego le twatši ka gare ga disele tša masole a mmele tšeo di fetetšwego . Dinyakišišo di bontšhitše (go bobedi banyalani ba bong bjo bo swanago le ba bong bjo bo fapanego) gore HIV ga e fetele nakong ya thobalano ntle le kgotlopole ge e ba molekane yo a nago le HIV a e-na le tekanyo ya twatši yeo e sa lemogegego ka mo go sa fetogego . <ref name="PARTNER2-2019" /> <ref name="Fauci-JAMA" />
8zi3u9ztsf1lw5zw4xyoofrdwnclyxx
Mošomi:Khumobelle/Draft 1
2
14214
56201
2026-09-30T07:51:39Z
Khumobelle
8374
Khumobelle moved page [[Mošomi:Khumobelle/Draft 1]] to [[Khumobelle/Draft 1]]: move to main space
56201
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Khumobelle/Draft 1]]
5e3c4f23l8vos08q689fyn4x0e0qgua
Khumobelle/Draft 1
0
14215
56203
2026-09-30T08:01:12Z
Khumobelle
8374
Khumobelle moved page [[Khumobelle/Draft 1]] to [[MOKGWA WA POLELO]]: Misspelled title
56203
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[MOKGWA WA POLELO]]
3g8e5qkut0v6ig5fhyyufzljsywx6nz
Mošomi:Khumobelle/Draft 2
2
14216
56206
2026-09-30T08:09:39Z
Khumobelle
8374
Khumobelle moved page [[Mošomi:Khumobelle/Draft 2]] to [[Nnete ka go hwa']]: Preferred location for [[WP:AFC|AfC]] submissions
56206
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Nnete ka go hwa']]
ehnd18zkrszqszpeby9wlo1hheq9lkw
Buprenorphine/naltrexone ya go dira dilo
0
14217
56207
2026-09-30T08:16:00Z
Loner139
8373
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368785705|Buprenorphine/naltrexone]]"
56207
wikitext
text/x-wiki
'''Buprenorphine/naltrexone''' ke tlhamo ya diokobatši tša motswako wa diteko tša buprenorphine, e lego μ-opioid receptor (MOR) weak partial agonist le κ-opioid receptor (KOR) antagonist, le naltrexone, e lego MOR le KOR silent antagonist, yeo e lego ka fase ga dinyakišišo tša kalafo yeo e ka bago gona ya malwetši a monagano . Go naganwa gore go kopanywa ga dihlare-tagi tše pedi go feleletša ka go thibelwa mo go kgethilwego ga KOR gomme ka baka leo go tshwenyega mo go sego kae mo go tswalanago le go tsenywa tirišong ga MOR go swana le lethabo le lethabo le go ithekga ka opioid .Ke partial agonist ye e fokolago ya κ-opioid receptor (KOR) le antagonist ya KOR, mola naltrexone e le antagonist ye e sa šomego ya MOR le KOR. Motsoako wo o nyakišišwa bjalo ka kalafo yeo e ka bago gona ya malwetši a monagano. [1] [2] Go naganwa gore go kopanywa ga dihlare-tagi tše pedi go feleletša ka go thibelwa mo go kgethegilego ga KOR, gomme ka baka leo go fokotše ditlamorago tše di sa nyakegego tšeo di tswalanago le go tsenywa tirišong ga MOR, go swana le lethabo le go ithekga ka diopioid.
Go hweditšwe gore motsoako wo o tšweletša ditlamorago tše di swanago le tša antidepressant dipebeng, go swana le buprenorphine e nnoši goba ge e kopantšwe le samidorphan. [3] [4] Le gona, ka tekanyo ya buprenorphine ya 16 mg ka letšatši, eupša e sego 4 mg ka letšatši, go sa tšwa go hwetšwa gore e šoma gabotse kalafong ya go ithekga ka khokheine tekong e kgolo ya tša kalafo. [5] [6]
m029o487c824vwew898jikn6yzgtmk3
Peresimone
0
14218
56210
2026-09-30T08:24:36Z
Loner139
8373
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376323054|Persimmon]]"
56210
wikitext
text/x-wiki
[[File:Fuyu_persimmon_fruits,_one_cut_open.jpg|thumb|Seenywa sa persimmon sa Bohlabela, se feletše le seripagare, sa khalthiba ye e tiilego ya ‘fuyu’.]]
Se se bjalwago kudu go tše ke persimmon ya kaki ya China, Korea le Japane, ''Diospyros kaki'' . Ka 2023, [[Tšhaena|China]] e tšweleditše 80% ya dipersimmon tša lefase.
Persimmon (/pərˈsɪmən/) ke seenywa se se jewago sa mehuta e mmalwa ya mehlare ya mohuta wa ''Diospyros''. Mohuta wo o bjalwago kudu ke persimmon ya China, Korea le Japane, e lego ''Diospyros kaki''. Ka 2023, China e tšweleditše 80% ya dipersimmon tša lefase.
5ah2bc24t3aibc2q3a23dxzxi9kdzds
Pie ya haupia ya litapole tše bose
0
14219
56211
2026-09-30T08:26:54Z
Loner139
8373
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1348168379|Sweet potato haupia pie]]"
56211
wikitext
text/x-wiki
Ke phae yeo enago le motswako wa ditapola tše bose gomme e beilwe godimo ga legato la haupia, gomme e diriša motheo wa borotho bjo bo kopana bja nate ya macadamia goba kgapetla ye kopana.Le ge e bitšwa "phae", gantši e lokišitšwe ka dipaneng tša khutlo nne bjalo ka dibara tša dessert, le ge e le gore sejana sa phae se ka šomišwa. <ref name="uhmccadmin 2019">{{Cite web |last=uhmccadmin |date=2019-03-20 |title=Sweet Potato Haupia Pie – University of Hawai'i at Mānoa Children's Center |url=https://www.hawaii.edu/childrenscenter/for-our-families/recipes/luau-recipes/sweet-potato-haupia-pie |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220705030633/https://www.hawaii.edu/childrenscenter/for-our-families/recipes/luau-recipes/sweet-potato-haupia-pie |archive-date=2022-07-05 |access-date=2019-09-15 |website=University of Hawaii System}}</ref> <ref name="feeding my ohana">{{Cite web |title=Okinawan Sweet Potato Haupia Pie 2 Recipe |url=https://www.feedingmyohana.com/okinawan-sweet-potato-haupia-pie-2-recipe.html |access-date=2019-09-16 |website=feeding my ohana}}</ref> <ref name="Lox, Stock, and Barrel 2013">{{Cite web |date=2013-12-09 |title=(Hawaiian) Okinawan Sweet Potato Pie with Haupia Topping |url=https://loxstockandbarrel.com/2013/12/09/hawaiian-okinawan-sweet-potato-pie-with-haupia-topping/ |access-date=2019-09-15 |website=Lox, Stock, and Barrel}}</ref>
'''Sweet potato haupia pie''' ke sejo sa setšo sa Hawaii. [1]
Ke phae yeo e dirwago ka motswako wa ditapola tše bose gomme e bewa godimo ga legato la [haupia], mola e diriša motheo wa [borotho bjo bokopana bja nate ya macadamia] goba [kgapetla e kopana]. Le ge e bitšwa “phae”, gantši e apewa ka dipaneng tša khutlonne bjalo ka [dibara tša dessert], le ge sejana sa phae le sona se ka šomišwa. [1] [2] [3] [4] [5]
n5p6ilsav19sx2v2yawfv2wmx9fohfa
Folaga ya molalatladi (LGBTQ) .
0
14220
56212
2026-09-30T08:31:04Z
Ntokozo05
8402
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377209596|Rainbow flag (LGBTQ)]]"
56212
wikitext
text/x-wiki
Mathomong e hlamilwe ke boramahlale bo-rabokgabo Gilbert Baker, Lynn Segerblom, James McNamara le balwela ditokelo ba bangwe. <ref name="McGreevy2021">{{Cite web |title=Long-Lost Fragment of First Rainbow Pride Flag Resurfaces After Four Decades |url=https://www.smithsonianmag.com/smart-news/original-rainbow-pride-flag-returns-san-francisco-after-43-years-180978000/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521172958/https://www.smithsonianmag.com/smart-news/original-rainbow-pride-flag-returns-san-francisco-after-43-years-180978000/ |archive-date=May 21, 2022 |access-date=May 21, 2022}}</ref> <ref>{{Cite web |date=October 2, 2023 |title=The Rainbow Flag: Lynn Segerblom & Lee Mentley |url=https://www.lgbtqhp.org/rainbow-flag |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220518062209/https://www.lgbtqhp.org/rainbow-flag |archive-date=May 18, 2022 |access-date=June 11, 2022}}</ref> <ref>{{Cite web |date=March 3, 2018 |title=The woman behind the Rainbow Flag |url=https://www.losangelesblade.com/2018/03/02/woman-behind-rainbow-flag/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220610042007/https://www.losangelesblade.com/2018/03/02/woman-behind-rainbow-flag/ |archive-date=June 10, 2022 |access-date=June 11, 2022}}</ref> <ref>{{Cite web |date=July 18, 2018 |title=HERSTORY – Meet Lynn Segerblom, One of the Creators of the Original 1978 Rainbow Flag - WeHo Times West Hollywood Daily News, Nightlife and Events |url=https://wehotimes.com/herstory-meet-lynn-segerblom-one-of-the-creators-of-the-original-1978-rainbow-flag/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210929014504/https://wehotimes.com/herstory-meet-lynn-segerblom-one-of-the-creators-of-the-original-1978-rainbow-flag/ |archive-date=September 29, 2021 |access-date=June 11, 2022}}</ref>Moralo wa yona o ile wa fetolwa makga a mmalwa ka morago ga ge e thomilwe ka 1978 , gomme e tšwela pele go hlohleletša diphapano. Le ge folaga ya mathomo ya molalatladi ya Baker e be e na le mebala ye seswai, <ref name="Rainbow">{{Cite web |title=The Rainbow Flag |url=https://www.cs.cmu.edu/afs/cs.cmu.edu/user/scotts/bulgarians/rainbow-flag.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210928164745/https://www.cs.cmu.edu/afs/cs.cmu.edu/user/scotts/bulgarians/rainbow-flag.html |archive-date=September 28, 2021 |access-date=May 29, 2021}}</ref> go tloga ka 1979 go fihla lehono mohuta wo o tlwaelegilego kudu o na le methalo ye tshela: ye khubedu, ya mmala wa namune, ye serolane, ye tala, ye talalerata le ya violet.Folaga ka tlwaelo e bontšhwa ka go rapalala, ka mothalo o mohwibidu ka godimo, bjalo ka ge e be e tla ba ka molalatladi wa tlhago .
Gilbert Baker e be e le motaki le motaki le molwela ditokelo wa Moamerika yo a bego a tsebja ka go hlamela folaga ya mebalabala. Baker o belegwe ka 1951 kua Parsons, Kansas, o ile a šoma Sesoleng sa United States go tloga ka 1970 go fihla ka 1972. Ka morago ga go lokollwa ga gagwe, o ile a ithuta go roka gomme a akaretšwa mokgatlong wa ditokelo tša basodoma kua San Francisco. <ref>{{Cite web |last=Kratz |first=Jessie |date=2022-06-03 |title=Facial Hair Friday: Gilbert Baker and the Rainbow Flag |url=https://prologue.blogs.archives.gov/2022/06/03/facial-hair-friday-gilbert-baker-and-the-rainbow-flag/ |access-date=2025-11-03 |website=Pieces of History |language=en-US}}</ref>
lxwrp0jv2oxtsa9jcpm2pqsnn6tees6
Bolwetši bja monagano
0
14221
56213
2026-09-30T08:33:35Z
Loner139
8373
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377411332|Mental disorder]]"
56213
wikitext
text/x-wiki
[Tša kalafo], ngaka ya [monagano], mooki wa tša monagano goba [modirelaleago wa tša kalafo] ba diriša mekgwa e fapa-fapanego, go akaretša [diteko tša psychometric], eupša gantši ba ithekgile ka go lebelela le go botšiša. Ditumelo tša setšo le tša bodumedi, gotee le [ditlwaelo tša leago], di swanetše go elwa hloko ge go dirwa tlhahlobo. [1]
Ka 2019, malwetši a tlwaelegilego a monagano lefaseng ka bophara a be a akaretša [kgateletšego e kgolo], yeo e amago batho ba ka bago dimilione tše 264; [dementia], yeo e amago batho ba ka bago dimilione tše 50; [bolwetši bja go feto-fetoga ga maikwelo], bjo bo amago batho ba ka bago dimilione tše 45; le [schizophrenia] le [di-psychose] tše dingwe, tšeo di amago batho ba ka bago dimilione tše 20. [1]
[Mathata a go gola ga ditšhika] a akaretša [bolwetši bja go se šetše kudu] (ADHD), [bolwetši bja autism spectrum disorder] (autism) le [bogole bja tlhaologanyo], bjoo gantši bo thomago mathomong a nako ya kgolo. [2] [1]
[Kgethollo] le [kgethollo] di ka oketša tlaišego le bogole tšeo di sepedišanago le mathata a monagano, gomme tša lebiša go [mekgatlo e fapa-fapanego ya tša leago] yeo e lekago go oketša kwešišo le go lwantšha [go kgaphelwa ka thoko ga setšhaba].
pxfv1yi9qgyhafsvmtjau5sexk923b0
Gae
0
14222
56214
2026-09-30T08:41:13Z
Ntokozo05
8402
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376201158|Home]]"
56214
wikitext
text/x-wiki
'''Legae''', goba '''lefelo la bodulo''', ke šomišwago bjalo ka bodulo bja sa ruri goba bja seripa-gare sa sa ruri bakeng sa modudi o tee goba ba bantši ba motho, gomme ka dinako tše dingwe diphoofolo tše di fapa-fapanego tšeo di sepelago le tšona .Magae a fa mafelo a go šireletšwa, mohlala diphapoši, moo mešomo ya ka gae e ka dirwago go swana le go robala, go apea, go ja, le bohlweki gammogo le go fa mafelo a mošomo le a boikhutša go swana le go šoma kgole, go ithuta le go bapala.
jaayof5v5xlzs2rstrl7kf0kx3bbwpa
Mall ya Afrika
0
14223
56215
2026-09-30T08:52:10Z
Ntokozo05
8402
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1344834844|Mall of Africa]]"
56215
wikitext
text/x-wiki
=== Ditiragalo tša letšatši la go bula ===
Mmolo wamabenkele le buletšwe setšhaba ka di 28 Moranang 2016 gomme seo se bakile tšhitšho e kgolo ya sephethephethe mo tseleng kgolo ya N1 le N3 gammogo le le ditsela tše dintšhi tše yago tikologong ya Midrand. <ref>{{Cite web |title=Mall Of Africa Opening Causes Heavy Traffic |url=https://www.enca.com/south-africa/mall-of-africa-opening-causes-heavy-traffic |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160429120054/http://www.enca.com/south-africa/mall-of-africa-opening-causes-heavy-traffic |archive-date=29 April 2016 |access-date=2016-04-28 |website=www.enca.com}}</ref> Mabenkele a mangwe a be a na le thekišo ya letšatši la go bula yeo e ilego ya gogela bareki ba makgolo methaleng yeo e bego e phatlalala go dikologa dikhutlo tša mojako wa mabenkele, se se ile sa dira gore bareki ba bangwe ba belaele ge e ba mabenkele a be a itokišeditše go bulwa. <ref>{{Cite web |last=Appasamy |first=Youlendree |title=Shoppers question if stores were ready for Mall of Africa grand opening |url=http://www.timeslive.co.za/local/2016/04/28/Shoppers-question-if-stores-were-ready-for-Mall-of-Africa-grand-opening |access-date=2016-04-28 |website=Times LIVE}}</ref>
[[Setensele:Coordinates on Wikidata]]
2emnx16dw2dcmxvrnh0hx46gsmcekou
Go abelana diswantšho
0
14224
56220
2026-09-30T09:46:44Z
Mhanimhani
8377
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1371109702|Image sharing]]"
56220
wikitext
text/x-wiki
Le ge di- photoblog gantši di bontšha fela dinepe tša bogolo bja magareng tšeo di kgethilwego ke modiriši ka tatelano ya nako, bontši bja mafelo a go abelana diswantšho a nea dipono tše dintši (tše bjalo ka diswantšho tše dinyenyane le dipontšho tša diselaete), bokgoni bja go beakanya dinepe ka dialepamo, le go oketša ditlhalošo (tše bjalo ka ditlhalošo goba dithegi).
Ditirišo tša taolo ya diswantšho tša komporo ya desktop di ka ba le dikarolo tša tšona tša go abelana diswantšho goba go kopanywa le mafelo a go tsenya diswantšho go tšona. Gape go na le dikgopelo tša komporong tšeo mošomo wa tšona e lego go abelana diswantšho, ka kakaretšo di šomiša go dira dikgokagano tša dithaka. Mešomo wa motheo ya go abelana diswantšho o ka hwetšwa ka go dikgopelo tšeo di go dumelago go romela dinepe ka imeile, mohlala ka go di gogela le go di lahlela ka gare ga dithempleite tšeo di hlamilwego.
Go abelana ka difoto ga go lekanyetšwe go wepe le dikhomphutha tša motho ka noši, eupša gape go kgonega go tšwa go didirišwa tše di rwalago tše bjalo ka megala ya khamera, e ka ba ka go lebanya goba ka MMS. Dikhamera tše dingwe bjale di tla di hlometšwe ka go dira dikgokagano tša megala le mošomo o swanago wa go abelana ka botšona.
ejtvixpo5ajvas8ywz7zh45ovvmgrqf
Potsdam ya go swana
0
14225
56224
2026-09-30T10:04:18Z
Mhanimhani
8377
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377627019|Potsdam]]"
56224
wikitext
text/x-wiki
Go na le matsha le dinoka tše ka bago tše 20 ka gare le go dikologa Potsdam, tše bjalo ka Havel, Griebnitzsee, Templiner See, Tiefer See, Jungfernsee, Teltowkanal, Heiliger See le Sacrower See. Ntlha ya godimodimo ke ya dimetara tsa godimo tše 114 (374 ft) ''Kleiner R a v e n s b e r g''.
Potsdam e arotšwe ka ditoropo tše šupa tša histori ''ya Stadtteile'' (dikotara) le ''Ortsteile'' tše mpsha tše senyane (metse ya ka ntle ga toropo / diwate, metsana yeo e kilego ya ba ye e aroganego), yeo e kopanego le motse ka 2003. Ponagalo ya ditoropo e fapane kudu. Bao ba ka leboa le bogareng ba bopilwe kudu ka meago ya histori, ka borwa bja motse e laolwa ke mafelo a magolo a meago e mefsa.
Motse wa Potsdam o arotšwe ka di ''Stadtteile tsa go lekana 32'' (ditoropokgolo, bobedi dikotara le ka ntle ga toropo / diwate mmogo), <ref>{{Cite web |title=Stadtteilkatalog der Landeshauptstadt Potsdam |url=https://www.potsdam.de/cms/beitrag/10088596/513412/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160323080412/http://www.potsdam.de/cms/beitrag/10088596/513412 |archive-date=2016-03-23 |access-date=2016-12-28 |language=de}}</ref> tšeo di arotšwego go ya pele ka 84 dipalopalo ''Bezirke'' (dilete).
[[Setensele:Coordinates on Wikidata]]
rdtzgkmlz1r2yged4b2ny6gru51jrqe
DRAFT 11
0
14226
56226
2026-09-30T10:18:55Z
Reimetswebathong
8365
Tlhodile letlakala ka 'Mma Mma ke motho yo bohlokwa kudu ka lapeng. Ke yena yoo gantši a hlokometšego bana le go ba ruta dilo tše bohlokwa ka bophelo. Mma o bontšha bana lerato, tlhokomelo le botho. O re thuša ge re na le mathata gomme o re kgothaletša gore re se ke ra felelwa ke tshepo. Mma gape ke mohlala go bana ba gagwe. O re ruta go hlompha batho ba bangwe, go šoma ka thata le go ba le boikarabelo. Le ge ka dinako tše dingwe a ka lapa, o tšwela pele go direla lapa la gagwe....'
56226
wikitext
text/x-wiki
Mma
Mma ke motho yo bohlokwa kudu ka lapeng. Ke yena yoo gantši a hlokometšego bana le go ba ruta dilo tše bohlokwa ka bophelo. Mma o bontšha bana lerato, tlhokomelo le botho. O re thuša ge re na le mathata gomme o re kgothaletša gore re se ke ra felelwa ke tshepo.
Mma gape ke mohlala go bana ba gagwe. O re ruta go hlompha batho ba bangwe, go šoma ka thata le go ba le boikarabelo. Le ge ka dinako tše dingwe a ka lapa, o tšwela pele go direla lapa la gagwe. Re swanetše go hlompha, go rata le go leboga bomma ba rena ka mehla.
5z2wye54s3g1vgeibm5lrd2yzdliqbv
56241
56226
2026-09-30T10:36:53Z
Reimetswebathong
8365
done
56241
wikitext
text/x-wiki
Mma
'''Mma''' ke motho yo bohlokwa kudu ka lapeng. Ke yena yoo gantši a hlokometšego bana le go ba ruta dilo tše bohlokwa ka bophelo. Mma o bontšha bana lerato, tlhokomelo le botho. O re thuša ge re na le mathata gomme o re kgothaletša gore re se ke ra felelwa ke tshepo.
[[Seswantšho:Juppentracht 08a.JPG|thumb|Lerato la mma]]
Mma gape ke mohlala go bana ba gagwe. O re ruta go hlompha batho ba bangwe, go šoma ka boima le go ba le boikarabelo. Le ge ka dinako tše dingwe a ka lapa, o tšwela pele go direla lapa la gagwe. Re swanetše go hlompha, go rata le go leboga bomma ba rena ka mehla.
== Methopo ==
https://getsavvi.co.za
https://m2m.org
[[Setensele:Lerato la mma]]
cis6a8gd3aumljymnjmtprb13j9cyve
DRAFT 12
0
14227
56227
2026-09-30T10:19:46Z
Reimetswebathong
8365
Tlhodile letlakala ka 'Tate Tate ke hlogo ya lapa gomme o na le maikarabelo a magolo ka lapeng. O thuša go hlokomela lapa le go netefatša gore bana ba gagwe ba phela gabotse. Tate o swanetše go bontšha bana ba gagwe lerato, tlhompho le boikarabelo. Tate gape ke morutiši wa bophelo. O ruta bana gore ba šome ka thata, ba itshware gabotse le go hlompha batho ba bangwe. Bana ba swanetše go theetša dikeletšo tša tatago bona le go leboga dilo tšeo a ba direlago tšona.'
56227
wikitext
text/x-wiki
Tate
Tate ke hlogo ya lapa gomme o na le maikarabelo a magolo ka lapeng. O thuša go hlokomela lapa le go netefatša gore bana ba gagwe ba phela gabotse. Tate o swanetše go bontšha bana ba gagwe lerato, tlhompho le boikarabelo.
Tate gape ke morutiši wa bophelo. O ruta bana gore ba šome ka thata, ba itshware gabotse le go hlompha batho ba bangwe. Bana ba swanetše go theetša dikeletšo tša tatago bona le go leboga dilo tšeo a ba direlago tšona.
fh696aktco3pxrx1rswgwx7pufxm1cl
56243
56227
2026-09-30T10:42:25Z
Reimetswebathong
8365
done
56243
wikitext
text/x-wiki
Tate
[[Seswantšho:Father and son 27.jpg|thumb|Tate]]
'''Tate''' ke hlogo ya lapa gomme o na le maikarabelo a magolo ka lapeng. O [[thuša]] go hlokomela lapa le go netefatša gore bana ba gagwe ba phela gabotse. Tate o swanetše go bontšha bana ba gagwe lerato, tlhompho le boikarabelo.
Tate gape ke morutiši wa bophelo. O ruta bana gore ba šome ka boima, ba itshware gabotse le go hlompha batho ba bangwe. Bana ba swanetše go theeletša dikeletšo tša tatago bona le go leboga dilo tšeo a ba direlago tšona.
== Methopo ==
https://trishasheffielf.com
[[Setensele:Tate]]
gsn9y0zgeaokz0666jwxgjvx452qyrk
DRAFT 13D
0
14228
56228
2026-09-30T10:20:51Z
Reimetswebathong
8365
Tlhodile letlakala ka 'Sesi Sesi ke ngwanenyana goba mosadi yo e lego kgaetšedi ya gago. Sesi a ka ba motho yo o tshepagago yoo o ka bolelago le yena ka mathata a gago. O ka go nea keletšo, a go homotša ge o nyamile gomme a thaba le wena ge o atlegile. Sesi o bohlokwa ka lapeng ka gobane bana ba motho ba swanetše go ratana le go thušana. Le ge bana ba motho ba ka ngangišana ka dinako tše dingwe, ba swanetše go lebalelana le go phedišana ka khutšo. Lerato la bana ba motho le dir...'
56228
wikitext
text/x-wiki
Sesi
Sesi ke ngwanenyana goba mosadi yo e lego kgaetšedi ya gago. Sesi a ka ba motho yo o tshepagago yoo o ka bolelago le yena ka mathata a gago. O ka go nea keletšo, a go homotša ge o nyamile gomme a thaba le wena ge o atlegile.
Sesi o bohlokwa ka lapeng ka gobane bana ba motho ba swanetše go ratana le go thušana. Le ge bana ba motho ba ka ngangišana ka dinako tše dingwe, ba swanetše go lebalelana le go phedišana ka khutšo. Lerato la bana ba motho le dira gore lapa le tie.
a9aj9sk485xodd1f0d6v31sybsfcwly
56245
56228
2026-09-30T10:47:52Z
Reimetswebathong
8365
done
56245
wikitext
text/x-wiki
Sesi
[[Seswantšho:Big and Small Sisters.jpg|thumb|Sesi]]
'''Sesi''' ke [[ngwanenyana]] goba mosadi yo e lego kgaetšedi ya gago. Sesi a ka ba motho yo o tshepagago yoo o ka bolelago le yena ka mathata a gago. O ka go nea keletšo, a go homotša ge o nyamile gomme a thaba le wena ge o atlegile.
Sesi o bohlokwa ka lapeng ka gobane bana ba motho ba swanetše go ratana le go thušana. Le ge bana ba motho ba ka ngangišana ka dinako tše dingwe, ba swanetše go lebalelana le go phedišana ka khutšo. Lerato la bana ba motho le dira gore lapa le tie.
== Methopo ==
https://www.southernliving.com
[[Setensele:Lerato]]
i3zk2sbdh700qtne0z3xs8yjjviyqd7
DRAFT 14G
0
14229
56229
2026-09-30T10:21:39Z
Reimetswebathong
8365
Tlhodile letlakala ka 'Buti Buti ke mošemane goba monna yo e lego ngwanabo gago. Buti a ka ba mogwera yo mobotse ka gobane le ka dira dilo tše dintši mmogo. Bana ba motho ba swanetše go hlokomelana, go eletšana le go thušana ge mongwe a na le bothata. Buti yo mogolo a ka ba mohlala go bana ba banyenyane. A ka ba ruta dilo tšeo a ithutilego tšona gomme a ba thuša ge ba hloka thušo. Go bohlokwa gore bana ba motho ba se ke ba dula ba elwa, eupša ba rarolle diphapano tša bona ka...'
56229
wikitext
text/x-wiki
Buti
Buti ke mošemane goba monna yo e lego ngwanabo gago. Buti a ka ba mogwera yo mobotse ka gobane le ka dira dilo tše dintši mmogo. Bana ba motho ba swanetše go hlokomelana, go eletšana le go thušana ge mongwe a na le bothata.
Buti yo mogolo a ka ba mohlala go bana ba banyenyane. A ka ba ruta dilo tšeo a ithutilego tšona gomme a ba thuša ge ba hloka thušo. Go bohlokwa gore bana ba motho ba se ke ba dula ba elwa, eupša ba rarolle diphapano tša bona ka khutšo.
2p3ddlb6nlvhuy4jmb4p3wqdxszszax
56247
56229
2026-09-30T10:53:01Z
Reimetswebathong
8365
done
56247
wikitext
text/x-wiki
Buti
[[Seswantšho:Brothers.jpg|thumb|buti]]
'''Buti''' ke mošemane goba monna yo e lego [[ngwana]] wa genu. Buti a ka ba mogwera yo mobotse ka gobane le ka dira dilo tše dintši mmogo. Bana ba motho ba swanetše go hlokomelana, go eletšana le go thušana ge mongwe a na le bothata.
Buti yo mogolo a ka ba mohlala go bana ba banyenyane. A ka ba ruta dilo tšeo a ithutilego tšona gomme a ba thuša ge ba hloka thušo. Go bohlokwa gore bana ba motho ba se ke ba dula ba elwa, eupša ba rarolle diphapano tša bona ka khutšo.
== Methopo ==
https://dictionary.cambridge.org
[[Setensele:Buti]]
nbryqfrtocuqmknabd4s5yn2feh6dpu
DRAFT 15
0
14230
56230
2026-09-30T10:22:23Z
Reimetswebathong
8365
Tlhodile letlakala ka 'Koko Koko ke mmago mma goba mmago tate. Ke motho yo bohlokwa kudu ka lapeng ka gobane o na le maitemogelo a mantši a bophelo. Koko gantši o rata go anegela ditlogolo tša gagwe dikanegelo tša kgale le go ba ruta meetlo le setšo. Koko o ruta ditlogolo tša gagwe tlhompho, botho le boitshwaro bjo bobotse. O ba nea dikeletšo tšeo di theilwego godimo ga maitemogelo a gagwe. Re swanetše go hlompha bomakoko ba rena le go ba hlokomela ge ba re hloka.'
56230
wikitext
text/x-wiki
Koko
Koko ke mmago mma goba mmago tate. Ke motho yo bohlokwa kudu ka lapeng ka gobane o na le maitemogelo a mantši a bophelo. Koko gantši o rata go anegela ditlogolo tša gagwe dikanegelo tša kgale le go ba ruta meetlo le setšo.
Koko o ruta ditlogolo tša gagwe tlhompho, botho le boitshwaro bjo bobotse. O ba nea dikeletšo tšeo di theilwego godimo ga maitemogelo a gagwe. Re swanetše go hlompha bomakoko ba rena le go ba hlokomela ge ba re hloka.
cmuxprvhcgalrscqlucyxfhdbt7fjlm
56263
56230
2026-09-30T11:34:41Z
Reimetswebathong
8365
done
56263
wikitext
text/x-wiki
Koko
[[Seswantšho:NPG 81.8 Grandma Moses Clara Sipprell (cropped).jpg|thumb|koko]]
'''Koko''' ke mmago mma goba mmago tate. Ke motho yo [[bohlokwa]] kudu ka lapeng ka gobane o na le maitemogelo a mantši a bophelo. Koko gantši o rata go anegela ditlogolo tša gagwe dikanegelo tša kgale le go ba ruta meetlo le setšo.
Koko o ruta ditlogolo tša gagwe tlhompho, botho le boitshwaro bjo bobotse. O ba fa dikeletšo tšeo di theilwego godimo ga maitemogelo a gagwe. Re swanetše go hlompha bokoko ba rena le go ba hlokomela ge ba re hloka.
== Methopo ==
https://dictionary.cambridge.org
[[Setensele:Lerato]]
na2ddhsjun6kgq3dnfy4ocli2jr5kj8
DRAFT 16
0
14231
56231
2026-09-30T10:24:35Z
Reimetswebathong
8365
Tlhodile letlakala ka 'Rakgolo Rakgolo ke tate wa mma goba tate wa tate. Ke motho yo a nago le tsebo le maitemogelo a mantši ka bophelo. Rakgolo a ka ruta ditlogolo tša gagwe ka histori ya lapa, setšo le dilo tšeo a kilego a di bona bophelong. Rakgolo gape o ka ba moeletši wa lapa. O thuša go rarolla mathata gomme o nea bana dikeletšo tše bohlokwa. Ditlogolo di swanetše go mo hlompha le go mo theetša ge a ba nea keletšo.'
56231
wikitext
text/x-wiki
Rakgolo
Rakgolo ke tate wa mma goba tate wa tate. Ke motho yo a nago le tsebo le maitemogelo a mantši ka bophelo. Rakgolo a ka ruta ditlogolo tša gagwe ka histori ya lapa, setšo le dilo tšeo a kilego a di bona bophelong.
Rakgolo gape o ka ba moeletši wa lapa. O thuša go rarolla mathata gomme o nea bana dikeletšo tše bohlokwa. Ditlogolo di swanetše go mo hlompha le go mo theetša ge a ba nea keletšo.
q9qam83ny9g1za4dkazy8ngx2sfifj8
56268
56231
2026-09-30T11:38:43Z
Reimetswebathong
8365
done
56268
wikitext
text/x-wiki
Rakgolo
[[Seswantšho:Face detail, Manzanar Relocation Center, Manzanar, California. Grandfather and grandson of Japanese ancestry at . . . - NARA - 537994 (cropped).jpg|thumb|lapa]]
'''Rakgolo''' ke tate wa mma goba tate wa tate. Ke motho yo a nago le tsebo le maitemogelo a mantši ka bophelo. Rakgolo a ka ruta ditlogolo tša gagwe ka [[histori]] ya lapa, setšo le dilo tšeo a kilego a di bona bophelong.
Rakgolo gape e ka ba moeletši wa lapa. O thuša go rarolla mathata gomme o fa bana dikeletšo tše bohlokwa. Ditlogolo di swanetše go mo hlompha le go mo theetša ge a ba nea keletšo.
== Methopo ==
https://dictionary.cambridge.org
[[Setensele:Lapa]]
qlc3zjhoo0le6gwbryptytv5wtndc3t
DRAFT 17
0
14232
56232
2026-09-30T10:25:17Z
Reimetswebathong
8365
Tlhodile letlakala ka 'Makgolo Makgolo ke batswadi ba bagolo ba lapa, e lego bomakoko le barakgolo. Ba na le seabe se segolo go bolokeng histori, setšo le meetlo ya lapa. Ba ka anegela bana le ditlogolo ka bophelo bja kgale le ka moo dilo di bego di dirwa ka gona. Makgolo gape a nea lapa lerato le bohlale. Ba ka thuša go eletša batswadi le bana ge go na le mathata. Go ba le makgolo ka lapeng ke selo se bohlokwa ka gobane re ithuta dilo tše dintši go bona.'
56232
wikitext
text/x-wiki
Makgolo
Makgolo ke batswadi ba bagolo ba lapa, e lego bomakoko le barakgolo. Ba na le seabe se segolo go bolokeng histori, setšo le meetlo ya lapa. Ba ka anegela bana le ditlogolo ka bophelo bja kgale le ka moo dilo di bego di dirwa ka gona.
Makgolo gape a nea lapa lerato le bohlale. Ba ka thuša go eletša batswadi le bana ge go na le mathata. Go ba le makgolo ka lapeng ke selo se bohlokwa ka gobane re ithuta dilo tše dintši go bona.
27hu1fpmd1yuprlo0qox9drp05urojm
56272
56232
2026-09-30T11:42:15Z
Reimetswebathong
8365
done
56272
wikitext
text/x-wiki
Makgolo
[[Seswantšho:A grandmother takes nutrition classes (6765977597).jpg|thumb|koko]]
'''Makgolo''' ke batswadi ba bagolo ba lapa, e lego [[bomakoko]] le barakgolo. Ba na le seabe se segolo go bolokeng histori, setšo le meetlo ya lapa. Ba ka anegela bana le ditlogolo ka bophelo bja kgale le ka moo dilo di bego di dirwa ka gona.
Makgolo gape a nea lapa lerato le bohlale. Ba ka thuša go eletša batswadi le bana ge go na le mathata. Go ba le makgolo ka lapeng ke selo se bohlokwa ka gobane re ithuta dilo tše dintši go bona.
== Methopo ==
https://www.merriam-webster.com
[[Setensele:Go gola]]
4761w6j83ddnfz66h85trz93uga75k9
DRAFT 18
0
14233
56233
2026-09-30T10:26:01Z
Reimetswebathong
8365
Tlhodile letlakala ka 'Monna Monna ke motho yo a swanetšego go ba le boikarabelo le go hlompha batho ba bangwe. Monna yo mobotse o swanetše go bontšha botho, botshepegi, tlhompho le lerato. O swanetše go tseba gore mantšu le ditiro tša gagwe di ka kgoma batho bao ba phelago le yena. Monna gape o swanetše go šoma ka thata le go hlokomela maikarabelo a gagwe. Ge a le ka lapeng, o swanetše go hlompha balekane ba gagwe le bana. Monna ga a swanela go diriša maatla goba bogale go rar...'
56233
wikitext
text/x-wiki
Monna
Monna ke motho yo a swanetšego go ba le boikarabelo le go hlompha batho ba bangwe. Monna yo mobotse o swanetše go bontšha botho, botshepegi, tlhompho le lerato. O swanetše go tseba gore mantšu le ditiro tša gagwe di ka kgoma batho bao ba phelago le yena.
Monna gape o swanetše go šoma ka thata le go hlokomela maikarabelo a gagwe. Ge a le ka lapeng, o swanetše go hlompha balekane ba gagwe le bana. Monna ga a swanela go diriša maatla goba bogale go rarolla mathata, eupša o swanetše go bolela le go rarolla diphapano ka khutšo.
ps66wm1xokfcf2lg9wvcrp2zbdne8p3
56276
56233
2026-09-30T11:47:14Z
Reimetswebathong
8365
done
56276
wikitext
text/x-wiki
Monna
'''Monna''' ke motho yo a swanetšego go ba le [[Boikarabelo|maikarabelo]] le go hlompha batho ba bangwe. Monna yo mobotse o swanetše go bontšha botho, botshepegi, tlhompho le lerato. O swanetše go tseba gore mantšu le ditiro tša gagwe di ka kgoma batho bao ba phelago le yena.
[[Seswantšho:Man at Dundas subway station, Toronto, 2008-05-06.jpg|thumb|monna]]
Monna gape o swanetše go šoma ka thata le go hlokomela maikarabelo a gagwe. Ge a le ka lapeng, o swanetše go hlompha molekane wa gagwe le bana. Monna ga a swanela go diriša maatla goba bogale go rarolla mathata, eupša o swanetše go bolela le go rarolla diphapano ka khutšo.
== Methopo ==
https://www.dictionary.com
[[Setensele:Lapa]]
lrjco4zivhgrjldnuer7ryd33yyg1bj
DRAFT 19
0
14234
56234
2026-09-30T10:26:51Z
Reimetswebathong
8365
I added a topic
56234
wikitext
text/x-wiki
Bobotse
Bobotse bo bolela go ba le selo seo se kgahlišago mahlo goba pelo. Motho a ka bonagala a le mobotse ka ponagalo, eupša bobotse bja nnete bo akaretša le semelo se sebotse. Motho yo a nago le botho, tlhompho le lerato o ka bonwa e le yo mobotse ka pelong.
Ga se gwa swanela go ahlola motho feela ka ponagalo ya gagwe. Batho ba fapana ka dibopego, mebala le mekgwa, gomme phapano yeo e swanetše go hlomphiwa. Bobotse bo swanetše go akaretša le go itšepa, go itlhompha le go hlompha ba bangwe.
15vnfc7d2d9k97kw7y8whrbhqbg7w1l
56280
56234
2026-09-30T11:51:50Z
Reimetswebathong
8365
done
56280
wikitext
text/x-wiki
Bobotse
[[Seswantšho:Beauty Out of Damage, 1993.jpg|thumb|bobotse]]
'''Bobotse''' bo bolela go ba le selo seo se [[kgahlišago]] mahlo goba pelo. Motho a ka bonagala a le mobotse ka ponagalo, eupša bobotse bja nnete bo akaretša le semelo se sebotse. Motho yo a nago le botho, tlhompho le lerato o ka bonwa e le yo mobotse ka pelong.
Ga se gwa swanela go ahlola motho fela ka ponagalo ya gagwe. Batho ba fapana ka dibopego, mebala le mekgwa, gomme phapano yeo e swanetše go hlomphiwa. Bobotse bo swanetše go akaretša le go itshepa, go itlhompha le go hlompha ba bangwe.
== Methopo ==
https://www.merriam-webster.com
[[Setensele:Beauty]]
[[Setensele:Hlokomelo]]
a9ykok2n6vsxrgc6lagmd4448jk67k3
DRAFT 20
0
14235
56235
2026-09-30T10:27:36Z
Reimetswebathong
8365
Tlhodile letlakala ka 'Lehloyo Lehloyo ke maikutlo a mabe ao motho a ka bago le ona go motho yo mongwe. Le ka bakwa ke dikgohlano, go se kwešišane goba dilo tše mpe tšeo di kilego tša direga. Ge lehloyo le sa rarollwe, le ka senya ditswalano magareng ga batho. Go bohlokwa gore re ithute go lebalela le go bolela ka mathata a rena. Tshwarelo e ka thuša motho go tlogela kgalefo le lehloyo. Batho ba swanetše go leka go phedišana ka khutšo le go rarolla diphapano tša bona ka poledi...'
56235
wikitext
text/x-wiki
Lehloyo
Lehloyo ke maikutlo a mabe ao motho a ka bago le ona go motho yo mongwe. Le ka bakwa ke dikgohlano, go se kwešišane goba dilo tše mpe tšeo di kilego tša direga. Ge lehloyo le sa rarollwe, le ka senya ditswalano magareng ga batho.
Go bohlokwa gore re ithute go lebalela le go bolela ka mathata a rena. Tshwarelo e ka thuša motho go tlogela kgalefo le lehloyo. Batho ba swanetše go leka go phedišana ka khutšo le go rarolla diphapano tša bona ka poledišano.
k9xi32rs8a1kihwhuios3mgdh786p1c
56285
56235
2026-09-30T11:58:14Z
Reimetswebathong
8365
Ke ngwadile article
56285
wikitext
text/x-wiki
Lehloyo
[[Seswantšho:Haters.jpg|thumb|maikutlo a lehloyo]]
'''Lehloyo''' ke [[maikutlo]] a mabe ao motho a ka bago le ona go motho yo mongwe. Le ka bakwa ke dikgohlano, go se kwešišane goba dilo tše mpe tšeo di kilego tša direga. Ge lehloyo le sa rarollwe, le ka senya ditswalano magareng ga batho.
Go bohlokwa gore re ithute go lebalela le go bolela ka mathata a rena. Tshwarelo e ka thuša motho go tlogela kgalefo le lehloyo. Batho ba swanetše go leka go phedišana ka khutšo le go rarolla diphapano tša bona ka poledišano.
== Methopo ==
https://www.merriam-webster.com
[[Setensele:Maikutlo]]
95bgtyjhly6hcsm7oxld7yeoqiixuyh
DRAFT 21D
0
14236
56236
2026-09-30T10:28:21Z
Reimetswebathong
8365
Tlhodile letlakala ka 'Meriri Meriri ke karolo ya mmele yeo e melago godimo ga hlogo. Batho ba na le mehuta e fapanego ya meriri, gomme meriri e ka ba mekopana, e metelele, e otlologilego goba e raraganego. Batho ba bangwe ba rata go ruka meriri ya bona ka mekgwa e fapanego. Go hlokomela meriri go bohlokwa bakeng sa bohlweki le boiketlo. Motho a ka hlatswa meriri, a e kama le go e hlokomela ka tsela yeo e mo loketšego. Le ge batho ba ka ba le mehuta e fapanego ya meriri, mehuta ka moka...'
56236
wikitext
text/x-wiki
Meriri
Meriri ke karolo ya mmele yeo e melago godimo ga hlogo. Batho ba na le mehuta e fapanego ya meriri, gomme meriri e ka ba mekopana, e metelele, e otlologilego goba e raraganego. Batho ba bangwe ba rata go ruka meriri ya bona ka mekgwa e fapanego.
Go hlokomela meriri go bohlokwa bakeng sa bohlweki le boiketlo. Motho a ka hlatswa meriri, a e kama le go e hlokomela ka tsela yeo e mo loketšego. Le ge batho ba ka ba le mehuta e fapanego ya meriri, mehuta ka moka e swanetše go amogelwa le go hlomphiwa.
gjezvk5sr3b1v14pwgf7t18m2tfgc16
DRAFT 22D
0
14237
56237
2026-09-30T10:29:48Z
Reimetswebathong
8365
Tlhodile letlakala ka 'Dieta Dieta ke mokgwa wa dijo tšeo motho a di jago ka lebaka le itšego. Motho a ka ba le dieta yeo e theilwego godimo ga dijo tšeo a di ratago, ditumelo tša gagwe goba keletšo ya setsebi sa tša maphelo. Go bohlokwa gore dijo di nee mmele phepo ye e nyakegago. Dieta ye e leka-lekanego e swanetše go ba le mehuta e fapanego ya dijo tše di nago le phepo. Go nwa meetse a lekanego le go ja dijo tše di fapafapanego go bohlokwa bakeng sa mmele. Ge motho a nyaka go...'
56237
wikitext
text/x-wiki
Dieta
Dieta ke mokgwa wa dijo tšeo motho a di jago ka lebaka le itšego. Motho a ka ba le dieta yeo e theilwego godimo ga dijo tšeo a di ratago, ditumelo tša gagwe goba keletšo ya setsebi sa tša maphelo. Go bohlokwa gore dijo di nee mmele phepo ye e nyakegago.
Dieta ye e leka-lekanego e swanetše go ba le mehuta e fapanego ya dijo tše di nago le phepo. Go nwa meetse a lekanego le go ja dijo tše di fapafapanego go bohlokwa bakeng sa mmele. Ge motho a nyaka go fetola dieta ya gagwe ka lebaka la tša maphelo, go bohlokwa go hwetša keletšo ya setsebi sa tša maphelo.
fwv3smh2eigkawrdpsw8o1w46zmbked
DRAFT 23D
0
14238
56238
2026-09-30T10:30:27Z
Reimetswebathong
8365
Tlhodile letlakala ka 'Mapai Mapai ke dijo tšeo di ka dirwago ka hlama gomme tša tlatšwa ka dilo tše di fapanego. A ka ba le ditatso tša go swana le nama, merogo goba ditatso tše dingwe. Mapai a ka dirwa ka gae goba a rekwa mabenkeleng le mafelong ao go apewago dijo. Go dira mapai go nyaka hlama le ditswaki tše dingwe go ya ka mohuta wa pai yeo motho a nyakago go e dira. Batho ba bantši ba rata mapai ka gobane a ka jewa e le dijo tša motshegare goba dijo tša go itshidulla. Go b...'
56238
wikitext
text/x-wiki
Mapai
Mapai ke dijo tšeo di ka dirwago ka hlama gomme tša tlatšwa ka dilo tše di fapanego. A ka ba le ditatso tša go swana le nama, merogo goba ditatso tše dingwe. Mapai a ka dirwa ka gae goba a rekwa mabenkeleng le mafelong ao go apewago dijo.
Go dira mapai go nyaka hlama le ditswaki tše dingwe go ya ka mohuta wa pai yeo motho a nyakago go e dira. Batho ba bantši ba rata mapai ka gobane a ka jewa e le dijo tša motshegare goba dijo tša go itshidulla. Go bohlokwa go lokiša dijo ka bohlweki le go di apea gabotse.
mfht54oyhq6k5f65zftb6jdafob7zvv
DRAFT 24D
0
14239
56239
2026-09-30T10:31:08Z
Reimetswebathong
8365
Tlhodile letlakala ka 'Disokisi Disokisi ke diaparo tšeo di aparwago maotong, gantši ka fase ga dieta. Di thuša go šireletša maoto kgahlanong le go kgothala le go thulana le dieta. Disokisi di dirwa ka didirišwa tše di fapanego gomme di tla ka mebala le mekgwa ye mentši. Go bohlokwa go hlokomela disokisi ka go di hlatswa ka mehla le go di boloka di hlwekile. Disokisi tše di hlwekilego di thuša go boloka maoto a hlwekile. Motho a ka kgetha disokisi go ya ka dieta tšeo a di apar...'
56239
wikitext
text/x-wiki
Disokisi
Disokisi ke diaparo tšeo di aparwago maotong, gantši ka fase ga dieta. Di thuša go šireletša maoto kgahlanong le go kgothala le go thulana le dieta. Disokisi di dirwa ka didirišwa tše di fapanego gomme di tla ka mebala le mekgwa ye mentši.
Go bohlokwa go hlokomela disokisi ka go di hlatswa ka mehla le go di boloka di hlwekile. Disokisi tše di hlwekilego di thuša go boloka maoto a hlwekile. Motho a ka kgetha disokisi go ya ka dieta tšeo a di aparago le mošomo woo a o dirago.
51cgji3yjjx51j37w8p63welodae0d1
DRAFT 25D
0
14240
56240
2026-09-30T10:31:47Z
Reimetswebathong
8365
Tlhodile letlakala ka 'Shark Shark ke phoofolo ya ka meetseng yeo e dulago kudu ka lewatleng. Ke mohuta wa hlapi gomme e na le mmele wo o loketšego go rutha. Mehuta ya di-shark e a fapana ka bogolo le mekgwa ya bophelo, gomme ga se mehuta ka moka yeo e nago le maitshwaro a go swana. Shark e na le seabe tikologong ya lewatle ka gobane ke karolo ya ketane ya dijo. E thuša go boloka tekatekano gare ga diphoofolo tša ka lewatleng. Ka lebaka leo, go bohlokwa go ithuta ka di-shark le go kwe...'
56240
wikitext
text/x-wiki
Shark
Shark ke phoofolo ya ka meetseng yeo e dulago kudu ka lewatleng. Ke mohuta wa hlapi gomme e na le mmele wo o loketšego go rutha. Mehuta ya di-shark e a fapana ka bogolo le mekgwa ya bophelo, gomme ga se mehuta ka moka yeo e nago le maitshwaro a go swana.
Shark e na le seabe tikologong ya lewatle ka gobane ke karolo ya ketane ya dijo. E thuša go boloka tekatekano gare ga diphoofolo tša ka lewatleng. Ka lebaka leo, go bohlokwa go ithuta ka di-shark le go kwešiša karolo yeo di e kgathago tikologong ya lewatle.
mv3aw3t14mw686udai82xfozl46f9oj
Mma
0
14241
56242
2026-09-30T10:38:22Z
Reimetswebathong
8365
I published an article
56242
wikitext
text/x-wiki
Mma
'''Mma''' ke motho yo bohlokwa kudu ka lapeng. Ke yena yoo gantši a hlokometšego bana le go ba ruta dilo tše bohlokwa ka bophelo. Mma o bontšha bana lerato, tlhokomelo le botho. O re thuša ge re na le mathata gomme o re kgothaletša gore re se ke ra felelwa ke tshepo.
[[Seswantšho:Juppentracht_08a.JPG|thumb|Lerato la mma]]
Mma gape ke mohlala go bana ba gagwe. O re ruta go hlompha batho ba bangwe, go šoma ka boima le go ba le boikarabelo. Le ge ka dinako tše dingwe a ka lapa, o tšwela pele go direla lapa la gagwe. Re swanetše go hlompha, go rata le go leboga bomma ba rena ka mehla.
== Methopo ==
[https://getsavvi.co.za/ https://getsavvi.co.za]
[https://m2m.org/ https://m2m.org]
fiiez6ife750enq0fm39jw6ift5dacb
Tate
0
14242
56244
2026-09-30T10:44:18Z
Reimetswebathong
8365
I published an article
56244
wikitext
text/x-wiki
Tate
[[Seswantšho:Father_and_son_27.jpg|thumb|Tate]]
'''Tate''' ke hlogo ya lapa gomme o na le maikarabelo a magolo ka lapeng. O [[thuša]] go hlokomela lapa le go netefatša gore bana ba gagwe ba phela gabotse. Tate o swanetše go bontšha bana ba gagwe lerato, tlhompho le boikarabelo.
Tate gape ke morutiši wa bophelo. O ruta bana gore ba šome ka boima, ba itshware gabotse le go hlompha batho ba bangwe. Bana ba swanetše go theeletša dikeletšo tša tatago bona le go leboga dilo tšeo a ba direlago tšona.
== Methopo ==
[https://trishasheffielf.com/ https://trishasheffielf.com]
6uafiaa3c2w1xes281xi58cpbv7o764
Sesi
0
14243
56246
2026-09-30T10:48:56Z
Reimetswebathong
8365
I published an article
56246
wikitext
text/x-wiki
Sesi
[[Seswantšho:Big_and_Small_Sisters.jpg|thumb|Sesi]]
'''Sesi''' ke [[ngwanenyana]] goba mosadi yo e lego kgaetšedi ya gago. Sesi a ka ba motho yo o tshepagago yoo o ka bolelago le yena ka mathata a gago. O ka go nea keletšo, a go homotša ge o nyamile gomme a thaba le wena ge o atlegile.
Sesi o bohlokwa ka lapeng ka gobane bana ba motho ba swanetše go ratana le go thušana. Le ge bana ba motho ba ka ngangišana ka dinako tše dingwe, ba swanetše go lebalelana le go phedišana ka khutšo. Lerato la bana ba motho le dira gore lapa le tie.
== Methopo ==
[https://www.southernliving.com/ https://www.southernliving.com]
9lszs1h9ie75zhjj8qhv6vp49c49008
Buti
0
14244
56248
2026-09-30T10:54:20Z
Reimetswebathong
8365
I published an article
56248
wikitext
text/x-wiki
Buti
[[Seswantšho:Brothers.jpg|thumb|buti]]
'''Buti''' ke mošemane goba monna yo e lego [[ngwana]] wa genu. Buti a ka ba mogwera yo mobotse ka gobane le ka dira dilo tše dintši mmogo. Bana ba motho ba swanetše go hlokomelana, go eletšana le go thušana ge mongwe a na le bothata.
Buti yo mogolo a ka ba mohlala go bana ba banyenyane. A ka ba ruta dilo tšeo a ithutilego tšona gomme a ba thuša ge ba hloka thušo. Go bohlokwa gore bana ba motho ba se ke ba dula ba elwa, eupša ba rarolle diphapano tša bona ka khutšo.
== Methopo ==
[https://dictionary.cambridge.org/ https://dictionary.cambridge.org]
q9xbfggn1z6n66swbvj15d7h00xtied
Draft 8*
0
14245
56249
2026-09-30T10:58:20Z
Mhanimhani
8377
Tlhodile letlakala ka 'Bupi [[Seswantšho:ITAU Super maize meal.jpg|thumb|866x866px]] '''Gabotse''', bupi bja lehea ke [[folouru]] goba bupi bjo bo dirilwego go tšwa go lehea (lehea) leo le šitšwego go tloga go lehea go ya go le hlweki. E fapana le ditšweletšwa tše dingwe tša lehea tša go swana le bupi bja lehea (cornstarch) goba polenta ka lebaka la sebopego sa yona sa tlwaelo, le ge e le gore mebarakeng ye mengwe, dišupommu tša go swana le bupi bja lehea, bupi bja lehea goba le...'
56249
wikitext
text/x-wiki
Bupi
[[Seswantšho:ITAU Super maize meal.jpg|thumb|866x866px]]
'''Gabotse''', bupi bja lehea ke [[folouru]] goba bupi bjo bo dirilwego go tšwa go lehea (lehea) leo le šitšwego go tloga go lehea go ya go le hlweki. E fapana le ditšweletšwa tše dingwe tša lehea tša go swana le bupi bja lehea (cornstarch) goba polenta ka lebaka la sebopego sa yona sa tlwaelo, le ge e le gore mebarakeng ye mengwe, dišupommu tša go swana le bupi bja lehea, bupi bja lehea goba lehea bja go šilwa di ka šomišwa ka go fapana. Kua UK, batho ka tlwaelo ba e bitša "bupi bja lehea" ge ba bolela ka [[setšweletšwa]] sa lehea goba sa magareng seo o ka se apeago ka dijo tša mesong tša go swana le porridge. Kgopolo ye kgolo ke bupi bja lehea ke lehea la go šilwa leo le diretšwego go apewa, le mebala ya go tšwa go bošweu bja ae bori go ya go serolane sa gauta go ya ka mohuta wa lehea le ka mo le šongwago ka gona.
Ka mantšu a bonolo, bupi bja lehea ke lehea leo le šilwago go ba bupi gomme la apewa ka meetse goba setoko go fihlela le ba koto le go homotša. Ditšo tša go fapana di e bitša bupi bja lehea, bupi bja mielie goba polenta, eupša ka moo bo šilwago gabotse le ka moo bo šomišwago go apea bo ka fetola leina. Ge e le gore sephuthelwana se re 'bupi bja lehea', letela phopholego ye e lokologilego, ya bupi yeo o ka e fetolago porridge, o e diriše go dira setšhu se se tiilego, goba go dira dijo tša go bešwa goba tša go gadikwa. <ref>{{Cite web |date=2025-08-13 |title=What Is Maize Meal? A Thorough Guide to Maize Meal, Its Uses, and Everything In Between – Ratatouie.co.uk |url=https://ratatouie.co.uk/what-is-maize-meal/ |access-date=2026-09-30 |language=en-GB}}</ref>
Lehea ke mothopo wo bohlokwa wa diphepo tše bohlokwa tšeo di loketšego maphelo a gago ka kakaretšo. E tletše ka dikhabohaetereite, tšeo di fago mmele wa gago maatla ao a nyakegago. [[Dikhabohaetereite]] di bohlokwa kudu go boloka maatla a gago letšatši ka moka le go thuša mmele wa gago go šoma gabotse, go akaretšwa le go itšhidulla. Ka ntle le dikhabohaetereite, lehea le na le proteine ye botse, yeo mešifa ya gago e e hlokago go lokiša le go gola le go šoma ka kakaretšo ga mmele.
Selo se sengwe se bohlokwa ka lehea ke tlhale ya phepo. Tlhale e thuša kudu tšhilego ya dijo ka lebaka la gore e dira gore dilo di sepela le go thibela go bipela. Gape e thuša go laola maemo a kholesterole gomme e ka thuša go laola boima bja mmele ka ge e dira gore o ikwe o tletše. Ka fao, go oketša lehea dijong tša gago e ka ba tsela ye bonolo ya go boloka tshepedišo ya gago ya tšhilego ya dijo e phetše gabotse le go [[kaonafatša]] bophelo bja gago ka kakaretšo. <ref>{{Cite web |date=2025-06-23 |title=Benefits of Maize meal and recipes |url=https://niyis.co.uk/blogs/news/benefits-of-maize-meal-and-recipes |access-date=2026-09-30 |website=Niyis African Supermarket |language=en}}</ref>
Dijo tša go swana le polenta, porridge, le diresepe tša setšo tša Afrika tša go swana le ugali goba sadza di bontšha ka mo di fetofetogago ka gona le ka mo di swanago gabotse ka gona. Phopholego ya yona ya mabele e oketša botebo bjo bobotse, e dira gore dijo di tlatše le go kgotsofatša.
Gape e a kgahliša bjalo ka seroto sa sopo le disopo, go di fa maikutlo a go ba boreledi ntle le go ba boreledi kudu. Baapei gantšhi ba e šomiša ka didumplings goba le ge e ka ba seaparo sa dijo tše di gadišitšwego. Ka lebaka la gore e sepelelana gabotse le ditswaki tše dintši, ke sejo se se nago le mohola kudu ka dijong tše ntši tša go fapafapana. <ref>{{Cite web |date=2024-12-27 |title=Maize Meal vs. Cornmeal: Understanding the Grainy Difference - Decor With Style |url=https://decorwithstyle.com/is-maize-meal-the-same-as-cornmeal/ |access-date=2026-09-30 |language=en-US}}</ref>
== Ditšhupetšo ==
<references />
[2]<ref />
<references />
[3]<ref />
<references />
[[Setensele:Bupi]]
[[Setensele:Bogobe]]
[[Setensele:Motepa]]
8nc3y8v5x7ts6fzo2eevea2n8kxo1ye
Draft 12/
0
14246
56251
2026-09-30T11:08:11Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka '== DOLPHINE == [[Seswantšho:Tursiops truncatus 01.jpg|thumb|Seswantšho sa dolphini]] Dolphine ke diphoofolo tša ka meetseng tšeo di hwetšwago kudu ka lewatleng. Ke diphoofolo tše bohlale ebile di tsebega ka go rata go bapala. Dolphine di phela ka dihlopha gomme di diriša medumo e fapafapanego go boledišana. Dolphine di na le mmele wo o loketšego go rutha ka lebelo. Di ja dihlapi, squid le diphoofolo tše dingwe tše nnyane tša ka lewatleng. Di kgona go tlo...'
56251
wikitext
text/x-wiki
== DOLPHINE ==
[[Seswantšho:Tursiops truncatus 01.jpg|thumb|Seswantšho sa dolphini]]
Dolphine ke diphoofolo tša ka meetseng tšeo di hwetšwago kudu ka lewatleng. Ke diphoofolo tše bohlale ebile di tsebega ka go rata go bapala. Dolphine di phela ka dihlopha gomme di diriša medumo e fapafapanego go boledišana.
Dolphine di na le mmele wo o loketšego go rutha ka lebelo. Di ja dihlapi, squid le diphoofolo tše dingwe tše nnyane tša ka lewatleng. Di kgona go tlola godimo ga meetse gomme di diriša medumo go hwetša dijo le go tseba gore go na le eng kgauswi le tšona.
Dolphine di dula di thušana ge di tsoma dijo goba ge go na le kotsi. Ke diphoofolo tše bohlokwa tikologong ya lewatle ka gobane di thuša go boloka tekatekano ya diphoofolo tša ka meetseng.
Dolphine ke diphoofolo tše di kgahlišago le tše bohlokwa. Re swanetše go šireletša lewatle gore di kgone go phela gabotse le go tšwela pele di oketša botle bja tlhago.
== Methopo ==
# https://southafrica.co.za
2.https://www.nationalgeographic.com
3.https://www.ifaw.org
[[Setensele:Hlapi]]
tmipkgptdr412otarbc2j7aihclmpg6
Mmala
0
14247
56252
2026-09-30T11:10:28Z
Pandora 128
8375
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368075646|Color]]"
56252
wikitext
text/x-wiki
<blockquote>Mmala — goba mmala ka puong ya Seisemane ya Commonwealth — ke temogo ya pono yeo e tšweletšwago ke go šoma ga mehuta e fapanego ya disele tša khoune ka leihlong, ka lebaka la seetša. Le ge mmala e se thepa ya tlhago ya selo ka boyona, temogo ya mmala e amana le go kgethola ga seetša, maemo a go ntšha seetša, phetogo ya seetša le go fetela ga seetša selong.
Go batho ba bantši, mebala ye e bonagalago e tšwa mokgaleng wa seetša o bonagalago, gomme e lemogwa ka mehuta e meraro ya disele tša khoune — mokgwa wo o bitšwago go kwešiša mebala ka meraro. Diphoofolo tše dingwe di ka ba le palo e fapanego ya mehuta ya disele tša khoune, goba tša ba le kwelobohloko ya seetša ye e fapanego. Ka mohlala, dinose di kgona go bona seetša sa ultraviolet, ka fao di bonago mebala yeo batho ba sa kgonego go e bona.
Temogo ya mmala go diphoofolo e ithekgile ka bolele bja maphoto a seetša ao di a bonago, goba bokgoni bja disele tša khoune go lemoga maphoto a fapanego, gomme tseo di fetšetšwa bjokong gore di hlophišwe le go kwešišwa.</blockquote>Mebala e na le dithoto tše di lemogwago tša go swana le mmala, mebalabala le go ba bofefo . Mebala e ka tswakwa gape ka tlaleletšo (go tswaka seetša) goba go tswakwa ka go tloša (go tswaka mebala ). Ge e ba mmala o tee o hlakantšhwa ka tekanyo e swanetšego, ka baka la metamerism, di ka bonagala di swana le tlhohleletšo e nngwe yeo e nago le go bonagatša mo go fapanego goba sepektheramo sa go ntšha dikhemikhale . Bakeng sa go ba bonolo, mebala e ka rulaganywa ka sebaka sa mebala, seo ge se abstracted bjalo ka mohlala wa mmala wa dipalo se ka abelago selete se sengwe le se sengwe sa mmala ka sete ye e swanetšego ya dinomoro. Ka gona, dikgoba tša mebala ke sedirišwa sa bohlokwa bakeng sa go tšweletša gape mebala ka go gatiša, go tšea diswantšho, di- monitor tša khomphutha le thelebišene . Tše dingwe tša dika tša mebala tše di tsebegago kudu le dikgoba tša mebala ke RGB, CMYK, HSL/HSV, CIE Lab, le YCbCr / YUV .
5m5kwmz0suw5r9ah222cvkpq5536mi2
Dolphini
0
14248
56253
2026-09-30T11:11:19Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka ' == DOLPHINE == [[Seswantšho:Tursiops_truncatus_01.jpg|thumb|Seswantšho sa dolphini]] Dolphine ke diphoofolo tša ka meetseng tšeo di hwetšwago kudu ka lewatleng. Ke diphoofolo tše bohlale ebile di tsebega ka go rata go bapala. Dolphine di phela ka dihlopha gomme di diriša medumo e fapafapanego go boledišana. Dolphine di na le mmele wo o loketšego go rutha ka lebelo. Di ja dihlapi, squid le diphoofolo tše dingwe tše nnyane tša ka lewatleng. Di kgona go tl...'
56253
wikitext
text/x-wiki
== DOLPHINE ==
[[Seswantšho:Tursiops_truncatus_01.jpg|thumb|Seswantšho sa dolphini]]
Dolphine ke diphoofolo tša ka meetseng tšeo di hwetšwago kudu ka lewatleng. Ke diphoofolo tše bohlale ebile di tsebega ka go rata go bapala. Dolphine di phela ka dihlopha gomme di diriša medumo e fapafapanego go boledišana.
Dolphine di na le mmele wo o loketšego go rutha ka lebelo. Di ja dihlapi, squid le diphoofolo tše dingwe tše nnyane tša ka lewatleng. Di kgona go tlola godimo ga meetse gomme di diriša medumo go hwetša dijo le go tseba gore go na le eng kgauswi le tšona.
Dolphine di dula di thušana ge di tsoma dijo goba ge go na le kotsi. Ke diphoofolo tše bohlokwa tikologong ya lewatle ka gobane di thuša go boloka tekatekano ya diphoofolo tša ka meetseng.
Dolphine ke diphoofolo tše di kgahlišago le tše bohlokwa. Re swanetše go šireletša lewatle gore di kgone go phela gabotse le go tšwela pele di oketša botle bja tlhago.
== Methopo ==
# [https://southafrica.co.za/ https://southafrica.co.za]
2.[https://www.nationalgeographic.com/ https://www.nationalgeographic.com]
3.[https://www.ifaw.org/ https://www.ifaw.org]
4ru6yc00ck9bi96dw1vxwxu251hlrp0
Manyami
0
14249
56255
2026-09-30T11:21:24Z
Pandora 128
8375
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376413517|Sadness]]"
56255
wikitext
text/x-wiki
Manyami ke bohloko bja maikwelo bjo bo sepedišanago le goba bjo bo hlolwago ke maikwelo a go ikutwa o se na mohola, tahlegelo, tshepho ya go se be le kholofelo, bohloko bja pelo, go ikutwa o se na thušo, go kgalwa ke tshepedišo le maswabi.
Motho yo a itemogelago manyami a ka homola goba a ikutwa a lapile kudu a sa rate go dira selo, gomme a ikgogela morago go ba bangwe. Mohlala wa manyami a magolo ke go ikutwa o kwele bohloko kudu maikutlong, e lego boemo bja maikwelo bjo bo ka tlišwago ke bolwetši bja go ikutwa o hlomogile kudu goba boemo bja go ikutwa o kwele bohloko bja nako e telele. Go lla gape e ka ba pontšho ya manyami.
Manyami ke karolo ya tshepedišo ye e tlwaelegilego ya ngwana go arogana le kamano ya mathomo le mma, le go ikemela kudu. Nako le nako ge ngwana a arogana, o tla swanelwa ke go lebeletšana le tahlegelo e nyenyane. Ge e ba mma a sa kgone go dumelela tlalelo e nyenyane yeo e akaretšwago, ngwana a ka no se tsoge a ithutile kamoo a ka lebeletšanago le manyami a nnoši.
Brazelton o bolela gore go thabiša ngwana kudu go nyenyefatša maikwelo a manyami go bona; gomme Selma Fraiberg o šišinya gore go bohlokwa go hlompha tokelo ya ngwana ya go itemogela tahlegelo ka botlalo le ka mo go tseneletšego.
01gsxx33zafnhy40uhm6luq2zhj2sa4
Draft 9*
0
14250
56256
2026-09-30T11:26:01Z
Mhanimhani
8377
Tlhodile letlakala ka 'Leboto '''Ka''' ntle le ''di-studs'' le dipoleiti tša ka tlwaelo, [[maboto]] a ka gare a na le foreimi ye e kgethegilego go dikologa mabati le mafasetere. Bjalo ka ge '''Tom Silva''' wa ntlo ye ya Kgale a hlaloša, di-studs tša botelele ka botlalo ka mahlakoreng ka moka a [[lešoba]] di bitšwa king studs. Di-studs tše di sepela go tloga poleiting ya ka fase go ya go poleiti ya ka godimo. Kgauswi le ''king stud'' ye nngwe le ye nngwe ke 'jack stud' ye kopana yeo...'
56256
wikitext
text/x-wiki
Leboto
'''Ka''' ntle le ''di-studs'' le dipoleiti tša ka tlwaelo, [[maboto]] a ka gare a na le foreimi ye e kgethegilego go dikologa mabati le mafasetere. Bjalo ka ge '''Tom Silva''' wa ntlo ye ya Kgale a hlaloša, di-studs tša botelele ka botlalo ka mahlakoreng ka moka a [[lešoba]] di bitšwa king studs. Di-studs tše di sepela go tloga poleiting ya ka fase go ya go poleiti ya ka godimo. Kgauswi le ''king stud'' ye nngwe le ye nngwe ke 'jack stud' ye kopana yeo e swarago hlogo ka godimo ga lešoba. <ref>{{Cite web |last=House |first=This Old |date=2020-01-19 |title=What Are Interior Walls Made Of? |url=https://www.thisoldhouse.com/walls/all-about-walls |access-date=2026-09-30 |website=This Old House |language=en-US}}</ref
Go tloga go ditena tša kgale le maboto a go oma go ya go dikgetho tše mpsha tša eco-friendly, ditlabakelo tšeo o di šomišago go aga di ama ka moo lefelo la gago le tiilego ka gona, le go šomiša maatla le go bogega gabotse. Go sa šetšwe gore o rulaganya ntlo ye mpsha goba o lokiša ntlo ya kgale, go tseba ka dilo tše go bohlokwa go dira lefelo leo le swarelelago. Ge o hloma lefelo la ka gare, maboto ga se mellwane fela—a swana le 'letlalo' la ntlo ya gago. Go kgetha dilo tše di nepagetšego go mabapi le go hwetša tekatekano magareng ga ponagalo, ka moo e swanelago tikologo ka gona, le gore e ka kgona bjang go kgotlelela go senyega ga letšatši le letšatši. Gaešita le ge mokontraka wa gago aka re leboto le rwala morwalo, o ka tšwela pele go le tloša—ge fela o bea kota ya bogolo bjo bo swanetšego. O ka tsenya kota ka gare ga dijoists ka dikota tša tšhipi, tšeo di go fago sekgoba se segolo sa go bulega se se nago le siling ye e phagamego gomme ga go na kota ye e bonagalago, Silva a realo. Kgonthiša gore kota e tiile ka mo go lekanego go swara se sengwe le se sengwe sa ka godimo, ka fao ka mehla eba le [[moentšeneere]] wa sebopego pele o thoma mošomo ofe goba ofe. [2]
# Maboto a ''Shear''
Leboto la shear ke leboto leo le agilwego go laola maatla a ka thoko go swana le phefo goba tšhišinyego ya lefase. Di bohlokwa kudu meagong ye metelele le mafelong ao go tlwaelegilego tšhišinyego ya lefase.
Dikarolo:
- E dirilwe ka konkreite ye e tiišitšwego goba tšhipi
- E beilwe ka bohlale go dira gore moago o be o tiile
- E thuša go šireletša sebopego gore se se kobege goba se sokologe.
2. Maboto a karoganyo
Maboto a karoganyo a aroganya bokagare bja moago ka diphapoši tša go fapafapana goba mafelo a go fapafapana. Ga di na boima gomme di ka ba tša nakwana goba tša go ya go ile.
Mehuta ya maboto a karoganyo:
- Brick partition wall
- Glass partition wall
- Timber partition wall
- Leboto la boto ya tšhipi goba gypsum
Mehola:
- Adds privacy
- Fokotša lešata
- Go bonolo go aga le go fetola
Maboto a phanele
Maboto a phanele ke mohuta wa sebjalebjale wa leboto leo le dirilwego ka diphanele tše di dirilwego pele tšeo di ka bewago ka pela. Gantši o tla di bona ka meagong ya intasteri goba ya kgwebo.
Dikarolo:
O se ke wa rwala boima
- Made from precast concrete, glass, or metal panels
- Akgofiša tshepedišo ya go aga
Mehola:
Mmušo o boloka nako le mošomo
- Gives consistent quality
- E ka akaretša insulation.
3. Maboto a ''Curtain'': Maboto a ka ntle ke maboto a ka ntle ao a sa thekgego sebopego sa moago. Di diretšwe go bonala gabotse le go šireletša maemo a boso.
4. Maboto a Mellwane: Maboto a mollwane a swaya mathoko a thoto gomme a thuša go e boloka e bolokegile le ya sephiri. Ka tlwaelo di dirwa ka ditena, konkreite goba leswika.
5. Maboto a ''Parapet'': Maboto a ''parapet'' ke maboto a [[makopana]] a tšhireletšo ao o a hwetšago mathokong a marulelo, mathudi goba marulelong. Di šoma bjalo ka mapheko a tšhireletšo gomme di thibela meetse go tsena ka gare ga marulelo. [3]
== Ditšhupetšo ==
1qb4071coafmk82goxc0m8i2uns6t54
56259
56256
2026-09-30T11:28:52Z
Mhanimhani
8377
56259
wikitext
text/x-wiki
Leboto
'''Ka''' ntle le ''di-studs'' le dipoleiti tša ka tlwaelo, [[maboto]] a ka gare a na le foreimi ye e kgethegilego go dikologa mabati le mafasetere. Bjalo ka ge '''Tom Silva''' wa ntlo ye ya Kgale a hlaloša, di-studs tša botelele ka botlalo ka mahlakoreng ka moka a [[lešoba]] di bitšwa king studs. Di-studs tše di sepela go tloga poleiting ya ka fase go ya go poleiti ya ka godimo. Kgauswi le ''king stud'' ye nngwe le ye nngwe ke 'jack stud' ye kopana yeo e swarago hlogo ka godimo ga lešoba.<ref>{{Cite web |last=House |first=This Old |date=2020-01-19 |title=What Are Interior Walls Made Of? |url=https://www.thisoldhouse.com/walls/all-about-walls |access-date=2026-09-30 |website=This Old House |language=en-US}}</ref
Go tloga go ditena tša kgale le maboto a go oma go ya go dikgetho tše mpsha tša eco-friendly, ditlabakelo tšeo o di šomišago go aga di ama ka moo lefelo la gago le tiilego ka gona, le go šomiša maatla le go bogega gabotse. Go sa šetšwe gore o rulaganya ntlo ye mpsha goba o lokiša ntlo ya kgale, go tseba ka dilo tše go bohlokwa go dira lefelo leo le swarelelago. Ge o hloma lefelo la ka gare, maboto ga se mellwane fela—a swana le 'letlalo' la ntlo ya gago. Go kgetha dilo tše di nepagetšego go mabapi le go hwetša tekatekano magareng ga ponagalo, ka moo e swanelago tikologo ka gona, le gore e ka kgona bjang go kgotlelela go senyega ga letšatši le letšatši. Gaešita le ge mokontraka wa gago aka re leboto le rwala morwalo, o ka tšwela pele go le tloša—ge fela o bea kota ya bogolo bjo bo swanetšego. O ka tsenya kota ka gare ga dijoists ka dikota tša tšhipi, tšeo di go fago sekgoba se segolo sa go bulega se se nago le siling ye e phagamego gomme ga go na kota ye e bonagalago, Silva a realo. Kgonthiša gore kota e tiile ka mo go lekanego go swara se sengwe le se sengwe sa ka godimo, ka fao ka mehla eba le [[moentšeneere]] wa sebopego pele o thoma mošomo ofe goba ofe. [2]
# Maboto a ''Shear''
Leboto la shear ke leboto leo le agilwego go laola maatla a ka thoko go swana le phefo goba tšhišinyego ya lefase. Di bohlokwa kudu meagong ye metelele le mafelong ao go tlwaelegilego tšhišinyego ya lefase.
Dikarolo:
- E dirilwe ka konkreite ye e tiišitšwego goba tšhipi
- E beilwe ka bohlale go dira gore moago o be o tiile
- E thuša go šireletša sebopego gore se se kobege goba se sokologe.
2. Maboto a karoganyo
Maboto a karoganyo a aroganya bokagare bja moago ka diphapoši tša go fapafapana goba mafelo a go fapafapana. Ga di na boima gomme di ka ba tša nakwana goba tša go ya go ile.
Mehuta ya maboto a karoganyo:
- Brick partition wall
- Glass partition wall
- Timber partition wall
- Leboto la boto ya tšhipi goba gypsum
Mehola:
- Adds privacy
- Fokotša lešata
- Go bonolo go aga le go fetola
Maboto a phanele
Maboto a phanele ke mohuta wa sebjalebjale wa leboto leo le dirilwego ka diphanele tše di dirilwego pele tšeo di ka bewago ka pela. Gantši o tla di bona ka meagong ya intasteri goba ya kgwebo.
Dikarolo:
O se ke wa rwala boima
- Made from precast concrete, glass, or metal panels
- Akgofiša tshepedišo ya go aga
Mehola:
Mmušo o boloka nako le mošomo
- Gives consistent quality
- E ka akaretša insulation.
3. Maboto a ''Curtain'': Maboto a ka ntle ke maboto a ka ntle ao a sa thekgego sebopego sa moago. Di diretšwe go bonala gabotse le go šireletša maemo a boso.
4. Maboto a Mellwane: Maboto a mollwane a swaya mathoko a thoto gomme a thuša go e boloka e bolokegile le ya sephiri. Ka tlwaelo di dirwa ka ditena, konkreite goba leswika.
5. Maboto a ''Parapet'': Maboto a ''parapet'' ke maboto a [[makopana]] a tšhireletšo ao o a hwetšago mathokong a marulelo, mathudi goba marulelong. Di šoma bjalo ka mapheko a tšhireletšo gomme di thibela meetse go tsena ka gare ga marulelo. [3]
== Ditšhupetšo ==
00gcozc95gbpx5on77fp1znc5qpe9zb
56261
56259
2026-09-30T11:30:37Z
Mhanimhani
8377
56261
wikitext
text/x-wiki
Leboto
'''Ka''' ntle le ''di-studs'' le dipoleiti tša ka tlwaelo, [[maboto]] a ka gare a na le foreimi ye e kgethegilego go dikologa mabati le mafasetere. Bjalo ka ge '''Tom Silva''' wa ntlo ye ya Kgale a hlaloša, di-studs tša botelele ka botlalo ka mahlakoreng ka moka a [[lešoba]] di bitšwa king studs. Di-studs tše di sepela go tloga poleiting ya ka fase go ya go poleiti ya ka godimo. Kgauswi le ''king stud'' ye nngwe le ye nngwe ke 'jack stud' ye kopana yeo e swarago hlogo ka godimo ga lešoba.<ref>{{Cite web |last=House |first=This Old |date=2020-01-19 |title=What Are Interior Walls Made Of? |url=https://www.thisoldhouse.com/walls/all-about-walls |access-date=2026-09-30 |website=This Old House |language=en-US}}</ref
Go tloga go ditena tša kgale le maboto a go oma go ya go dikgetho tše mpsha tša eco-friendly, ditlabakelo tšeo o di šomišago go aga di ama ka moo lefelo la gago le tiilego ka gona, le go šomiša maatla le go bogega gabotse. Go sa šetšwe gore o rulaganya ntlo ye mpsha goba o lokiša ntlo ya kgale, go tseba ka dilo tše go bohlokwa go dira lefelo leo le swarelelago. Ge o hloma lefelo la ka gare, maboto ga se mellwane fela—a swana le 'letlalo' la ntlo ya gago. Go kgetha dilo tše di nepagetšego go mabapi le go hwetša tekatekano magareng ga ponagalo, ka moo e swanelago tikologo ka gona, le gore e ka kgona bjang go kgotlelela go senyega ga letšatši le letšatši. Gaešita le ge mokontraka wa gago aka re leboto le rwala morwalo, o ka tšwela pele go le tloša—ge fela o bea kota ya bogolo bjo bo swanetšego. O ka tsenya kota ka gare ga dijoists ka dikota tša tšhipi, tšeo di go fago sekgoba se segolo sa go bulega se se nago le siling ye e phagamego gomme ga go na kota ye e bonagalago, Silva a realo. Kgonthiša gore kota e tiile ka mo go lekanego go swara se sengwe le se sengwe sa ka godimo, ka fao ka mehla eba le [[moentšeneere]] wa sebopego pele o thoma mošomo ofe goba ofe. [2]
# Maboto a ''Shear''
Leboto la shear ke leboto leo le agilwego go laola maatla a ka thoko go swana le phefo goba tšhišinyego ya lefase. Di bohlokwa kudu meagong ye metelele le mafelong ao go tlwaelegilego tšhišinyego ya lefase.
Dikarolo:
- E dirilwe ka konkreite ye e tiišitšwego goba tšhipi
- E beilwe ka bohlale go dira gore moago o be o tiile
- E thuša go šireletša sebopego gore se se kobege goba se sokologe.
2. Maboto a karoganyo
Maboto a karoganyo a aroganya bokagare bja moago ka diphapoši tša go fapafapana goba mafelo a go fapafapana. Ga di na boima gomme di ka ba tša nakwana goba tša go ya go ile.
Mehuta ya maboto a karoganyo:
- Brick partition wall
- Glass partition wall
- Timber partition wall
- Leboto la boto ya tšhipi goba gypsum
Mehola:
- Adds privacy
- Fokotša lešata
- Go bonolo go aga le go fetola
Maboto a phanele
Maboto a phanele ke mohuta wa sebjalebjale wa leboto leo le dirilwego ka diphanele tše di dirilwego pele tšeo di ka bewago ka pela. Gantši o tla di bona ka meagong ya intasteri goba ya kgwebo.
Dikarolo:
O se ke wa rwala boima
- Made from precast concrete, glass, or metal panels
- Akgofiša tshepedišo ya go aga
Mehola:
Mmušo o boloka nako le mošomo
- Gives consistent quality
- E ka akaretša insulation.
3. Maboto a ''Curtain'': Maboto a ka ntle ke maboto a ka ntle ao a sa thekgego sebopego sa moago. Di diretšwe go bonala gabotse le go šireletša maemo a boso.
4. Maboto a Mellwane: Maboto a mollwane a swaya mathoko a thoto gomme a thuša go e boloka e bolokegile le ya sephiri. Ka tlwaelo di dirwa ka ditena, konkreite goba leswika.
5. Maboto a ''Parapet'': Maboto a ''parapet'' ke maboto a [[makopana]] a tšhireletšo ao o a hwetšago mathokong a marulelo, mathudi goba marulelong. Di šoma bjalo ka mapheko a tšhireletšo gomme di thibela meetse go tsena ka gare ga marulelo. [3]
== Ditšhupetšo ==
[[Setensele:Maboto]]
[[Setensele:Dintlo]]
fua86x6e2xdbed7rpfb8t6z1nvvcrro
56262
56261
2026-09-30T11:31:54Z
Mhanimhani
8377
56262
wikitext
text/x-wiki
Leboto
'''Ka''' ntle le ''di-studs'' le dipoleiti tša ka tlwaelo, [[maboto]] a ka gare a na le foreimi ye e kgethegilego go dikologa mabati le mafasetere. Bjalo ka ge '''Tom Silva''' wa ntlo ye ya Kgale a hlaloša, di-studs tša botelele ka botlalo ka mahlakoreng ka moka a [[lešoba]] di bitšwa king studs. Di-studs tše di sepela go tloga poleiting ya ka fase go ya go poleiti ya ka godimo. Kgauswi le ''king stud'' ye nngwe le ye nngwe ke 'jack stud' ye kopana yeo e swarago hlogo ka godimo ga lešoba. "What Are Walls Made Of? Common Interior & Exterior Materials | TOPWALLI". topwalli.com. 2026-07-17. Retrieved 2026-09-30.
Go tloga go ditena tša kgale le maboto a go oma go ya go dikgetho tše mpsha tša eco-friendly, ditlabakelo tšeo o di šomišago go aga di ama ka moo lefelo la gago le tiilego ka gona, le go šomiša maatla le go bogega gabotse. Go sa šetšwe gore o rulaganya ntlo ye mpsha goba o lokiša ntlo ya kgale, go tseba ka dilo tše go bohlokwa go dira lefelo leo le swarelelago. Ge o hloma lefelo la ka gare, maboto ga se mellwane fela—a swana le 'letlalo' la ntlo ya gago. Go kgetha dilo tše di nepagetšego go mabapi le go hwetša tekatekano magareng ga ponagalo, ka moo e swanelago tikologo ka gona, le gore e ka kgona bjang go kgotlelela go senyega ga letšatši le letšatši. Gaešita le ge mokontraka wa gago aka re leboto le rwala morwalo, o ka tšwela pele go le tloša—ge fela o bea kota ya bogolo bjo bo swanetšego. O ka tsenya kota ka gare ga dijoists ka dikota tša tšhipi, tšeo di go fago sekgoba se segolo sa go bulega se se nago le siling ye e phagamego gomme ga go na kota ye e bonagalago, Silva a realo. Kgonthiša gore kota e tiile ka mo go lekanego go swara se sengwe le se sengwe sa ka godimo, ka fao ka mehla eba le [[moentšeneere]] wa sebopego pele o thoma mošomo ofe goba ofe. [2]
# Maboto a ''Shear''
Leboto la shear ke leboto leo le agilwego go laola maatla a ka thoko go swana le phefo goba tšhišinyego ya lefase. Di bohlokwa kudu meagong ye metelele le mafelong ao go tlwaelegilego tšhišinyego ya lefase.
Dikarolo:
- E dirilwe ka konkreite ye e tiišitšwego goba tšhipi
- E beilwe ka bohlale go dira gore moago o be o tiile
- E thuša go šireletša sebopego gore se se kobege goba se sokologe.
2. Maboto a karoganyo
Maboto a karoganyo a aroganya bokagare bja moago ka diphapoši tša go fapafapana goba mafelo a go fapafapana. Ga di na boima gomme di ka ba tša nakwana goba tša go ya go ile.
Mehuta ya maboto a karoganyo:
- Brick partition wall
- Glass partition wall
- Timber partition wall
- Leboto la boto ya tšhipi goba gypsum
Mehola:
- Adds privacy
- Fokotša lešata
- Go bonolo go aga le go fetola
Maboto a phanele
Maboto a phanele ke mohuta wa sebjalebjale wa leboto leo le dirilwego ka diphanele tše di dirilwego pele tšeo di ka bewago ka pela. Gantši o tla di bona ka meagong ya intasteri goba ya kgwebo.
Dikarolo:
O se ke wa rwala boima
- Made from precast concrete, glass, or metal panels
- Akgofiša tshepedišo ya go aga
Mehola:
Mmušo o boloka nako le mošomo
- Gives consistent quality
- E ka akaretša insulation.
3. Maboto a ''Curtain'': Maboto a ka ntle ke maboto a ka ntle ao a sa thekgego sebopego sa moago. Di diretšwe go bonala gabotse le go šireletša maemo a boso.
4. Maboto a Mellwane: Maboto a mollwane a swaya mathoko a thoto gomme a thuša go e boloka e bolokegile le ya sephiri. Ka tlwaelo di dirwa ka ditena, konkreite goba leswika.
5. Maboto a ''Parapet'': Maboto a ''parapet'' ke maboto a [[makopana]] a tšhireletšo ao o a hwetšago mathokong a marulelo, mathudi goba marulelong. Di šoma bjalo ka mapheko a tšhireletšo gomme di thibela meetse go tsena ka gare ga marulelo. [3]
== Ditšhupetšo ==
[[Setensele:Maboto]]
[[Setensele:Dintlo]]
ffdyl1pmt1xkspsgjgvmp0c4jv5qn98
56264
56262
2026-09-30T11:35:01Z
Mhanimhani
8377
56264
wikitext
text/x-wiki
Leboto
'''Ka''' ntle le ''di-studs'' le dipoleiti tša ka tlwaelo, [[maboto]] a ka gare a na le foreimi ye e kgethegilego go dikologa mabati le mafasetere. Bjalo ka ge '''Tom Silva''' wa ntlo ye ya Kgale a hlaloša, di-studs tša botelele ka botlalo ka mahlakoreng ka moka a [[lešoba]] di bitšwa king studs. Di-studs tše di sepela go tloga poleiting ya ka fase go ya go poleiti ya ka godimo. Kgauswi le ''king stud'' ye nngwe le ye nngwe ke 'jack stud' ye kopana yeo e swarago hlogo ka godimo ga lešoba.<ref>{{Cite web |last=House |first=This Old |date=2020-01-19 |title=What Are Interior Walls Made Of? |url=https://www.thisoldhouse.com/walls/all-about-walls |access-date=2026-09-30 |website=This Old House |language=en-US}}</ref>
Go tloga go ditena tša kgale le maboto a go oma go ya go dikgetho tše mpsha tša eco-friendly, ditlabakelo tšeo o di šomišago go aga di ama ka moo lefelo la gago le tiilego ka gona, le go šomiša maatla le go bogega gabotse. Go sa šetšwe gore o rulaganya ntlo ye mpsha goba o lokiša ntlo ya kgale, go tseba ka dilo tše go bohlokwa go dira lefelo leo le swarelelago. Ge o hloma lefelo la ka gare, maboto ga se mellwane fela—a swana le 'letlalo' la ntlo ya gago. Go kgetha dilo tše di nepagetšego go mabapi le go hwetša tekatekano magareng ga ponagalo, ka moo e swanelago tikologo ka gona, le gore e ka kgona bjang go kgotlelela go senyega ga letšatši le letšatši. Gaešita le ge mokontraka wa gago aka re leboto le rwala morwalo, o ka tšwela pele go le tloša—ge fela o bea kota ya bogolo bjo bo swanetšego. O ka tsenya kota ka gare ga dijoists ka dikota tša tšhipi, tšeo di go fago sekgoba se segolo sa go bulega se se nago le siling ye e phagamego gomme ga go na kota ye e bonagalago, Silva a realo. Kgonthiša gore kota e tiile ka mo go lekanego go swara se sengwe le se sengwe sa ka godimo, ka fao ka mehla eba le [[moentšeneere]] wa sebopego pele o thoma mošomo ofe goba ofe. <ref>{{Cite web |date=2026-07-17 |title=What Are Walls Made Of? Common Interior & Exterior Materials {{!}} TOPWALLI |url=https://topwalli.com/what-are-walls-made-of/ |access-date=2026-09-30 |website=topwalli.com |language=en-US}}</ref>
# Maboto a ''Shear''
Leboto la shear ke leboto leo le agilwego go laola maatla a ka thoko go swana le phefo goba tšhišinyego ya lefase. Di bohlokwa kudu meagong ye metelele le mafelong ao go tlwaelegilego tšhišinyego ya lefase.
Dikarolo:
- E dirilwe ka konkreite ye e tiišitšwego goba tšhipi
- E beilwe ka bohlale go dira gore moago o be o tiile
- E thuša go šireletša sebopego gore se se kobege goba se sokologe.
2. Maboto a karoganyo
Maboto a karoganyo a aroganya bokagare bja moago ka diphapoši tša go fapafapana goba mafelo a go fapafapana. Ga di na boima gomme di ka ba tša nakwana goba tša go ya go ile.
Mehuta ya maboto a karoganyo:
- Brick partition wall
- Glass partition wall
- Timber partition wall
- Leboto la boto ya tšhipi goba gypsum
Mehola:
- Adds privacy
- Fokotša lešata
- Go bonolo go aga le go fetola
Maboto a phanele
Maboto a phanele ke mohuta wa sebjalebjale wa leboto leo le dirilwego ka diphanele tše di dirilwego pele tšeo di ka bewago ka pela. Gantši o tla di bona ka meagong ya intasteri goba ya kgwebo.
Dikarolo:
O se ke wa rwala boima
- Made from precast concrete, glass, or metal panels
- Akgofiša tshepedišo ya go aga
Mehola:
Mmušo o boloka nako le mošomo
- Gives consistent quality
- E ka akaretša insulation.
3. Maboto a ''Curtain'': Maboto a ka ntle ke maboto a ka ntle ao a sa thekgego sebopego sa moago. Di diretšwe go bonala gabotse le go šireletša maemo a boso.
4. Maboto a Mellwane: Maboto a mollwane a swaya mathoko a thoto gomme a thuša go e boloka e bolokegile le ya sephiri. Ka tlwaelo di dirwa ka ditena, konkreite goba leswika.
5. Maboto a ''Parapet'': Maboto a ''parapet'' ke maboto a [[makopana]] a tšhireletšo ao o a hwetšago mathokong a marulelo, mathudi goba marulelong. Di šoma bjalo ka mapheko a tšhireletšo gomme di thibela meetse go tsena ka gare ga marulelo. [3]
== Ditšhupetšo ==
#
[[Setensele:Maboto]]
[[Setensele:Dintlo]]
ggii1h7ftnh93od0i6tub1cbyp71y7j
56266
56264
2026-09-30T11:37:35Z
Mhanimhani
8377
56266
wikitext
text/x-wiki
Leboto
'''Ka''' ntle le ''di-studs'' le dipoleiti tša ka tlwaelo, [[maboto]] a ka gare a na le foreimi ye e kgethegilego go dikologa mabati le mafasetere. Bjalo ka ge '''Tom Silva''' wa ntlo ye ya Kgale a hlaloša, di-studs tša botelele ka botlalo ka mahlakoreng ka moka a [[lešoba]] di bitšwa king studs. Di-studs tše di sepela go tloga poleiting ya ka fase go ya go poleiti ya ka godimo. Kgauswi le ''king stud'' ye nngwe le ye nngwe ke 'jack stud' ye kopana yeo e swarago hlogo ka godimo ga lešoba.<ref>{{Cite web |last=House |first=This Old |date=2020-01-19 |title=What Are Interior Walls Made Of? |url=https://www.thisoldhouse.com/walls/all-about-walls |access-date=2026-09-30 |website=This Old House |language=en-US}}</ref>
Go tloga go ditena tša kgale le maboto a go oma go ya go dikgetho tše mpsha tša eco-friendly, ditlabakelo tšeo o di šomišago go aga di ama ka moo lefelo la gago le tiilego ka gona, le go šomiša maatla le go bogega gabotse. Go sa šetšwe gore o rulaganya ntlo ye mpsha goba o lokiša ntlo ya kgale, go tseba ka dilo tše go bohlokwa go dira lefelo leo le swarelelago. Ge o hloma lefelo la ka gare, maboto ga se mellwane fela—a swana le 'letlalo' la ntlo ya gago. Go kgetha dilo tše di nepagetšego go mabapi le go hwetša tekatekano magareng ga ponagalo, ka moo e swanelago tikologo ka gona, le gore e ka kgona bjang go kgotlelela go senyega ga letšatši le letšatši. Gaešita le ge mokontraka wa gago aka re leboto le rwala morwalo, o ka tšwela pele go le tloša—ge fela o bea kota ya bogolo bjo bo swanetšego. O ka tsenya kota ka gare ga dijoists ka dikota tša tšhipi, tšeo di go fago sekgoba se segolo sa go bulega se se nago le siling ye e phagamego gomme ga go na kota ye e bonagalago, Silva a realo. Kgonthiša gore kota e tiile ka mo go lekanego go swara se sengwe le se sengwe sa ka godimo, ka fao ka mehla eba le [[moentšeneere]] wa sebopego pele o thoma mošomo ofe goba ofe. <ref>{{Cite web |date=2026-07-17 |title=What Are Walls Made Of? Common Interior & Exterior Materials {{!}} TOPWALLI |url=https://topwalli.com/what-are-walls-made-of/ |access-date=2026-09-30 |website=topwalli.com |language=en-US}}</ref>
# Maboto a ''Shear''
Leboto la shear ke leboto leo le agilwego go laola maatla a ka thoko go swana le phefo goba tšhišinyego ya lefase. Di bohlokwa kudu meagong ye metelele le mafelong ao go tlwaelegilego tšhišinyego ya lefase.
Dikarolo:
- E dirilwe ka konkreite ye e tiišitšwego goba tšhipi
- E beilwe ka bohlale go dira gore moago o be o tiile
- E thuša go šireletša sebopego gore se se kobege goba se sokologe.
2. Maboto a karoganyo
Maboto a karoganyo a aroganya bokagare bja moago ka diphapoši tša go fapafapana goba mafelo a go fapafapana. Ga di na boima gomme di ka ba tša nakwana goba tša go ya go ile.
Mehuta ya maboto a karoganyo:
- Brick partition wall
- Glass partition wall
- Timber partition wall
- Leboto la boto ya tšhipi goba gypsum
Mehola:
- Adds privacy
- Fokotša lešata
- Go bonolo go aga le go fetola
Maboto a phanele
Maboto a phanele ke mohuta wa sebjalebjale wa leboto leo le dirilwego ka diphanele tše di dirilwego pele tšeo di ka bewago ka pela. Gantši o tla di bona ka meagong ya intasteri goba ya kgwebo.
Dikarolo:
O se ke wa rwala boima
- Made from precast concrete, glass, or metal panels
- Akgofiša tshepedišo ya go aga
Mehola:
Mmušo o boloka nako le mošomo
- Gives consistent quality
- E ka akaretša insulation.
3. Maboto a ''Curtain'': Maboto a ka ntle ke maboto a ka ntle ao a sa thekgego sebopego sa moago. Di diretšwe go bonala gabotse le go šireletša maemo a boso.
4. Maboto a Mellwane: Maboto a mollwane a swaya mathoko a thoto gomme a thuša go e boloka e bolokegile le ya sephiri. Ka tlwaelo di dirwa ka ditena, konkreite goba leswika.
5. Maboto a ''Parapet'': Maboto a ''parapet'' ke maboto a [[makopana]] a tšhireletšo ao o a hwetšago mathokong a marulelo, mathudi goba marulelong. Di šoma bjalo ka mapheko a tšhireletšo gomme di thibela meetse go tsena ka gare ga marulelo. <ref>{{Cite web |date=2025-10-27 |title=Types of Walls: Functions, Materials, and Construction Details - Civil Tutorials |url=https://civiltutorials.com/types-of-walls/ |access-date=2026-09-30 |language=en-US}}</ref>
== Ditšhupetšo ==
#
[[Setensele:Maboto]]
[[Setensele:Dintlo]]
6l9cobyzn6wovklsm7n6msxgloq0bdh
56269
56266
2026-09-30T11:39:18Z
Mhanimhani
8377
56269
wikitext
text/x-wiki
[[Seswantšho:00 3604 Bad Doberan - Ruine der Klosterscheune Althof.jpg|thumb|568x568px]]
Leboto
'''Ka''' ntle le ''di-studs'' le dipoleiti tša ka tlwaelo, [[maboto]] a ka gare a na le foreimi ye e kgethegilego go dikologa mabati le mafasetere. Bjalo ka ge '''Tom Silva''' wa ntlo ye ya Kgale a hlaloša, di-studs tša botelele ka botlalo ka mahlakoreng ka moka a [[lešoba]] di bitšwa king studs. Di-studs tše di sepela go tloga poleiting ya ka fase go ya go poleiti ya ka godimo. Kgauswi le ''king stud'' ye nngwe le ye nngwe ke 'jack stud' ye kopana yeo e swarago hlogo ka godimo ga lešoba.<ref>{{Cite web |last=House |first=This Old |date=2020-01-19 |title=What Are Interior Walls Made Of? |url=https://www.thisoldhouse.com/walls/all-about-walls |access-date=2026-09-30 |website=This Old House |language=en-US}}</ref>
Go tloga go ditena tša kgale le maboto a go oma go ya go dikgetho tše mpsha tša eco-friendly, ditlabakelo tšeo o di šomišago go aga di ama ka moo lefelo la gago le tiilego ka gona, le go šomiša maatla le go bogega gabotse. Go sa šetšwe gore o rulaganya ntlo ye mpsha goba o lokiša ntlo ya kgale, go tseba ka dilo tše go bohlokwa go dira lefelo leo le swarelelago. Ge o hloma lefelo la ka gare, maboto ga se mellwane fela—a swana le 'letlalo' la ntlo ya gago. Go kgetha dilo tše di nepagetšego go mabapi le go hwetša tekatekano magareng ga ponagalo, ka moo e swanelago tikologo ka gona, le gore e ka kgona bjang go kgotlelela go senyega ga letšatši le letšatši. Gaešita le ge mokontraka wa gago aka re leboto le rwala morwalo, o ka tšwela pele go le tloša—ge fela o bea kota ya bogolo bjo bo swanetšego. O ka tsenya kota ka gare ga dijoists ka dikota tša tšhipi, tšeo di go fago sekgoba se segolo sa go bulega se se nago le siling ye e phagamego gomme ga go na kota ye e bonagalago, Silva a realo. Kgonthiša gore kota e tiile ka mo go lekanego go swara se sengwe le se sengwe sa ka godimo, ka fao ka mehla eba le [[moentšeneere]] wa sebopego pele o thoma mošomo ofe goba ofe. <ref>{{Cite web |date=2026-07-17 |title=What Are Walls Made Of? Common Interior & Exterior Materials {{!}} TOPWALLI |url=https://topwalli.com/what-are-walls-made-of/ |access-date=2026-09-30 |website=topwalli.com |language=en-US}}</ref>
# Maboto a ''Shear''
Leboto la shear ke leboto leo le agilwego go laola maatla a ka thoko go swana le phefo goba tšhišinyego ya lefase. Di bohlokwa kudu meagong ye metelele le mafelong ao go tlwaelegilego tšhišinyego ya lefase.
Dikarolo:
- E dirilwe ka konkreite ye e tiišitšwego goba tšhipi
- E beilwe ka bohlale go dira gore moago o be o tiile
- E thuša go šireletša sebopego gore se se kobege goba se sokologe.
2. Maboto a karoganyo
Maboto a karoganyo a aroganya bokagare bja moago ka diphapoši tša go fapafapana goba mafelo a go fapafapana. Ga di na boima gomme di ka ba tša nakwana goba tša go ya go ile.
Mehuta ya maboto a karoganyo:
- Brick partition wall
- Glass partition wall
- Timber partition wall
- Leboto la boto ya tšhipi goba gypsum
Mehola:
- Adds privacy
- Fokotša lešata
- Go bonolo go aga le go fetola
Maboto a phanele
Maboto a phanele ke mohuta wa sebjalebjale wa leboto leo le dirilwego ka diphanele tše di dirilwego pele tšeo di ka bewago ka pela. Gantši o tla di bona ka meagong ya intasteri goba ya kgwebo.
Dikarolo:
O se ke wa rwala boima
- Made from precast concrete, glass, or metal panels
- Akgofiša tshepedišo ya go aga
Mehola:
Mmušo o boloka nako le mošomo
- Gives consistent quality
- E ka akaretša insulation.
3. Maboto a ''Curtain'': Maboto a ka ntle ke maboto a ka ntle ao a sa thekgego sebopego sa moago. Di diretšwe go bonala gabotse le go šireletša maemo a boso.
4. Maboto a Mellwane: Maboto a mollwane a swaya mathoko a thoto gomme a thuša go e boloka e bolokegile le ya sephiri. Ka tlwaelo di dirwa ka ditena, konkreite goba leswika.
5. Maboto a ''Parapet'': Maboto a ''parapet'' ke maboto a [[makopana]] a tšhireletšo ao o a hwetšago mathokong a marulelo, mathudi goba marulelong. Di šoma bjalo ka mapheko a tšhireletšo gomme di thibela meetse go tsena ka gare ga marulelo. <ref>{{Cite web |date=2025-10-27 |title=Types of Walls: Functions, Materials, and Construction Details - Civil Tutorials |url=https://civiltutorials.com/types-of-walls/ |access-date=2026-09-30 |language=en-US}}</ref>
== Ditšhupetšo ==
#
[[Setensele:Maboto]]
[[Setensele:Dintlo]]
t2trnexde8qn1c12zzpn5ecifiu0vze
Draft 13/
0
14251
56257
2026-09-30T11:26:24Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka '== '''DIPHENGWINI''' == [[Seswantšho:Adelie penguins in the South Shetland Islands.jpg|thumb|seswantšho sa diphengwini]] Diphengwini ke dinonyana tšeo di sa kgonego go fofa eupša di kgona go rutha gabotse. Di hwetšwa kudu mafelong a go tonya, gomme di phela ka dihlopha. Diphengwini di tsebega ka mebele ya tšona ye mešo le ye tšhweu. Diphengwini di diriša maphego a tšona go rutha ka meetseng. Di ja dihlapi, squid le [[diphoofolo]] tše dingwe tše nnyane t...'
56257
wikitext
text/x-wiki
== '''DIPHENGWINI''' ==
[[Seswantšho:Adelie penguins in the South Shetland Islands.jpg|thumb|seswantšho sa diphengwini]]
Diphengwini ke dinonyana tšeo di sa kgonego go fofa eupša di kgona go rutha gabotse. Di hwetšwa kudu mafelong a go tonya, gomme di phela ka dihlopha. Diphengwini di tsebega ka mebele ya tšona ye mešo le ye tšhweu.
Diphengwini di diriša maphego a tšona go rutha ka meetseng. Di ja dihlapi, squid le [[diphoofolo]] tše dingwe tše nnyane tša ka lewatleng. Di kgona go rutha sebaka se setelele ge di tsoma [[dijo]].
Diphengwini di hlokomelana gomme batswadi ba hlokomela bana ba bona. Le ge di phela mafelong a go tonya, mebele ya tšona e di thuša go dula di ruthetše. Tšilafalo ya lewatle le go fetoga ga maemo a leratadima go ka ama bophelo bja tšona.
Diphengwini ke diphoofolo tše bohlokwa tša tlhago. Re swanetše go hlokomela tikologo le lewatle gore diphengwini di kgone go tšwela pele di phela ka polokego.
== Methopo ==
# https://www.worldwildlife.org
# https://www.aquarium.co.za
# https://ocean.si.edu
[[Setensele:Nonyana]]
qmvjnvfkw7wvvpyremeam321afninxe
Diphengwini
0
14252
56258
2026-09-30T11:28:18Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka ' == '''DIPHENGWINI''' == [[Seswantšho:Adelie_penguins_in_the_South_Shetland_Islands.jpg|thumb|seswantšho sa diphengwini]] Diphengwini ke dinonyana tšeo di sa kgonego go fofa eupša di kgona go rutha gabotse. Di hwetšwa kudu mafelong a go tonya, gomme di phela ka dihlopha. Diphengwini di tsebega ka mebele ya tšona ye mešo le ye tšhweu. Diphengwini di diriša maphego a tšona go rutha ka meetseng. Di ja dihlapi, squid le [[diphoofolo]] tše dingwe tše nnyane t...'
56258
wikitext
text/x-wiki
== '''DIPHENGWINI''' ==
[[Seswantšho:Adelie_penguins_in_the_South_Shetland_Islands.jpg|thumb|seswantšho sa diphengwini]]
Diphengwini ke dinonyana tšeo di sa kgonego go fofa eupša di kgona go rutha gabotse. Di hwetšwa kudu mafelong a go tonya, gomme di phela ka dihlopha. Diphengwini di tsebega ka mebele ya tšona ye mešo le ye tšhweu.
Diphengwini di diriša maphego a tšona go rutha ka meetseng. Di ja dihlapi, squid le [[diphoofolo]] tše dingwe tše nnyane tša ka lewatleng. Di kgona go rutha sebaka se setelele ge di tsoma [[dijo]].
Diphengwini di hlokomelana gomme batswadi ba hlokomela bana ba bona. Le ge di phela mafelong a go tonya, mebele ya tšona e di thuša go dula di ruthetše. Tšilafalo ya lewatle le go fetoga ga maemo a leratadima go ka ama bophelo bja tšona.
Diphengwini ke diphoofolo tše bohlokwa tša tlhago. Re swanetše go hlokomela tikologo le lewatle gore diphengwini di kgone go tšwela pele di phela ka polokego.
== Methopo ==
# [https://www.worldwildlife.org/ https://www.worldwildlife.org]
# [https://www.aquarium.co.za/ https://www.aquarium.co.za]
# [https://ocean.si.edu/ https://ocean.si.edu]
gbemiki2hj83gns8owua38mhim0df3k
Koko
0
14253
56265
2026-09-30T11:35:32Z
Reimetswebathong
8365
I published an article
56265
wikitext
text/x-wiki
Koko
[[Seswantšho:NPG_81.8_Grandma_Moses_Clara_Sipprell_(cropped).jpg|thumb|koko]]
'''Koko''' ke mmago mma goba mmago tate. Ke motho yo [[bohlokwa]] kudu ka lapeng ka gobane o na le maitemogelo a mantši a bophelo. Koko gantši o rata go anegela ditlogolo tša gagwe dikanegelo tša kgale le go ba ruta meetlo le setšo.
Koko o ruta ditlogolo tša gagwe tlhompho, botho le boitshwaro bjo bobotse. O ba fa dikeletšo tšeo di theilwego godimo ga maitemogelo a gagwe. Re swanetše go hlompha bokoko ba rena le go ba hlokomela ge ba re hloka.
== Methopo ==
[https://dictionary.cambridge.org/ https://dictionary.cambridge.org]
ajal5toflgfk0evzqg3k5m31g7fu4qy
Draft 14* /
0
14254
56267
2026-09-30T11:38:22Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka '== '''DIHLAPI TŠA LEWATLE''' == [[Seswantšho:Carcharhinus melanopterus Luc Viatour.jpg|thumb|seswantšho sa dihlapi tša lewatle]] Dihlapi tša lewatle tše dikgolo, tšeo di tsebjago ka gore ke [[Sharpeville|sharks]] ka Seisemane, ke diphoofolo tše di dulago ka lewatleng. Di tsebega ka meno a tšona a bogale le bokgoni bja go tsoma diphoofolo tše dingwe. Sharks di ja dihlapi le [[diphoofolo]] tše dingwe tša ka lewatleng. Di na le meno a mantši ao a di thuša...'
56267
wikitext
text/x-wiki
== '''DIHLAPI TŠA LEWATLE''' ==
[[Seswantšho:Carcharhinus melanopterus Luc Viatour.jpg|thumb|seswantšho sa dihlapi tša lewatle]]
Dihlapi tša lewatle tše dikgolo, tšeo di tsebjago ka gore ke [[Sharpeville|sharks]] ka Seisemane, ke diphoofolo tše di dulago ka lewatleng. Di tsebega ka meno a tšona a bogale le bokgoni bja go tsoma diphoofolo tše dingwe.
Sharks di ja dihlapi le [[diphoofolo]] tše dingwe tša ka lewatleng. Di na le meno a mantši ao a di thušago go swara le go gagola dijo. Di kgona go kwa monko wa dijo le ge di le kgole.
Batho ba bantši ba tšhaba sharks ka gobane ba nagana gore ka moka ga tšona di kotsi. Lega go le bjalo, ga se sharks ka moka tšeo di hlaselago [[batho]]. Sharks di bohlokwa ka gobane di thuša go laola palo ya diphoofolo tše dingwe ka lewatleng.
Sharks ke karolo ya bohlokwa ya tikologo ya lewatle. Re swanetše go šireletša lewatle le diphoofolo tša lona gore tekatekano ya tlhago e tšwele pele.
== Methopo ==
# https://www.oceansafrica.com
# https://www.theguardian.com
[[Setensele:Shaka]]
e7n3jt32sg2q96e9g82qrgjvprpfuk1
Rakgolo
0
14255
56270
2026-09-30T11:39:42Z
Reimetswebathong
8365
I published an article
56270
wikitext
text/x-wiki
Rakgolo
[[Seswantšho:Face_detail,_Manzanar_Relocation_Center,_Manzanar,_California._Grandfather_and_grandson_of_Japanese_ancestry_at_._._._-_NARA_-_537994_(cropped).jpg|thumb|lapa]]
'''Rakgolo''' ke tate wa mma goba tate wa tate. Ke motho yo a nago le tsebo le maitemogelo a mantši ka bophelo. Rakgolo a ka ruta ditlogolo tša gagwe ka [[histori]] ya lapa, setšo le dilo tšeo a kilego a di bona bophelong.
Rakgolo gape e ka ba moeletši wa lapa. O thuša go rarolla mathata gomme o fa bana dikeletšo tše bohlokwa. Ditlogolo di swanetše go mo hlompha le go mo theetša ge a ba nea keletšo.
== Methopo ==
[https://dictionary.cambridge.org/ https://dictionary.cambridge.org]
mmia6eymwndbrpg07zohbehhy5sruv4
Dihlapi
0
14256
56271
2026-09-30T11:39:57Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka ' == '''DIHLAPI TŠA LEWATLE''' == [[Seswantšho:Carcharhinus_melanopterus_Luc_Viatour.jpg|thumb|seswantšho sa dihlapi tša lewatle]] Dihlapi tša lewatle tše dikgolo, tšeo di tsebjago ka gore ke [[Sharpeville|sharks]] ka Seisemane, ke diphoofolo tše di dulago ka lewatleng. Di tsebega ka meno a tšona a bogale le bokgoni bja go tsoma diphoofolo tše dingwe. Sharks di ja dihlapi le [[diphoofolo]] tše dingwe tša ka lewatleng. Di na le meno a mantši ao a di thuš...'
56271
wikitext
text/x-wiki
== '''DIHLAPI TŠA LEWATLE''' ==
[[Seswantšho:Carcharhinus_melanopterus_Luc_Viatour.jpg|thumb|seswantšho sa dihlapi tša lewatle]]
Dihlapi tša lewatle tše dikgolo, tšeo di tsebjago ka gore ke [[Sharpeville|sharks]] ka Seisemane, ke diphoofolo tše di dulago ka lewatleng. Di tsebega ka meno a tšona a bogale le bokgoni bja go tsoma diphoofolo tše dingwe.
Sharks di ja dihlapi le [[diphoofolo]] tše dingwe tša ka lewatleng. Di na le meno a mantši ao a di thušago go swara le go gagola dijo. Di kgona go kwa monko wa dijo le ge di le kgole.
Batho ba bantši ba tšhaba sharks ka gobane ba nagana gore ka moka ga tšona di kotsi. Lega go le bjalo, ga se sharks ka moka tšeo di hlaselago [[batho]]. Sharks di bohlokwa ka gobane di thuša go laola palo ya diphoofolo tše dingwe ka lewatleng.
Sharks ke karolo ya bohlokwa ya tikologo ya lewatle. Re swanetše go šireletša lewatle le diphoofolo tša lona gore tekatekano ya tlhago e tšwele pele.
== Methopo ==
# [https://www.oceansafrica.com/ https://www.oceansafrica.com]
# [https://www.theguardian.com/ https://www.theguardian.com]
1krexmkne1jegyqwu9je4wsip9fiqi4
Makgolo
0
14257
56273
2026-09-30T11:43:01Z
Reimetswebathong
8365
I published an article
56273
wikitext
text/x-wiki
Makgolo
[[Seswantšho:A_grandmother_takes_nutrition_classes_(6765977597).jpg|thumb|koko]]
'''Makgolo''' ke batswadi ba bagolo ba lapa, e lego [[bomakoko]] le barakgolo. Ba na le seabe se segolo go bolokeng histori, setšo le meetlo ya lapa. Ba ka anegela bana le ditlogolo ka bophelo bja kgale le ka moo dilo di bego di dirwa ka gona.
Makgolo gape a nea lapa lerato le bohlale. Ba ka thuša go eletša batswadi le bana ge go na le mathata. Go ba le makgolo ka lapeng ke selo se bohlokwa ka gobane re ithuta dilo tše dintši go bona.
== Methopo ==
[https://www.merriam-webster.com/ https://www.merriam-webster.com]
k0af1ttwdzxgd9xqit2hvur60r6ihkv
Sekolo sa dikoma
0
14258
56277
2026-09-30T11:47:19Z
Mash-Eazy
8343
Tlhodile letlakala ka ''''DIKOMA KA GA AFRIKA-BORWA''' Dikoma ke mafelo a setšo moo bana ba sepelago ka meetlo go ba batho ba bagolo. Mo Afrika Borwa, se ke setšo se bohlokwa sa dihlopha tša go swana le AmaXhosa, Basotho, Bapedi, AmaNdebele, Vhavenda, le tše dingwe, gomme e amogelwa semmušo ka fase ga molao wa setšo wa Afrika Borwa. Dikoma ke setlwaedi sa setšo mo Afrika Borwa moo bašemane ba fetogago go ba batho ba bagolo ka lebollo (UNILAD, 2025).<ref name=":1">https://dnbstorie...'
56277
wikitext
text/x-wiki
'''DIKOMA KA GA AFRIKA-BORWA'''
Dikoma ke mafelo a setšo moo bana ba sepelago ka meetlo go ba batho ba bagolo. Mo Afrika Borwa, se ke setšo se bohlokwa sa dihlopha tša go swana le AmaXhosa, Basotho, Bapedi, AmaNdebele, Vhavenda, le tše dingwe, gomme e amogelwa semmušo ka fase ga molao wa setšo wa Afrika Borwa. Dikoma ke setlwaedi sa setšo mo Afrika Borwa moo bašemane ba fetogago go ba batho ba bagolo ka lebollo (UNILAD, 2025).<ref name=":1">https://dnbstories.com/</ref> Ka tlwaelo, bašemane ba bafsa ba ya dikolong tša mathomo ka mafelong a kgole a dithaba, le Kgoro ya Maphelo ya Kapa Bohlabela e lemoga gore batho ba ka bago 20 000 ba tsenela kopano ye nngwe le ye nngwe ya sephiri (UNILAD, 2025). Mokgwa wo o ikemišeditše go ruta le go lokišetša bafsa maikarabelo a go ba monna (DNB Stories Africa, 2020). Ka SeXhosa, bašemane ba ba thoma ba bitšwa abakhwetha: 'aba' e ra sehlopha, gomme 'kwetha' e ra go ithuta (DNB Stories Africa, 2020).
'''Mehuta le tshepedišo'''
Dikoma tsa banna (Ulwaluko / Bogwera):Se se akaretša lebollo leo le dirwago ke ngaka ya setšo ye e bitšwago ingcibi, ka thušo ya amakhankatha (baoki ba selegae). Se se diragala dikolong tša lebollo goba disenthara tša lebollo. Sekolo sa maleba se laolwa ke amakhankatha bao ba nago le bokgoni le go hlomphega le bathuši ba bona, ka tumelelo le tlhokomelo go tšwa go baetapele ba setšhaba le bahlokomedi ba setšo (Mpateni le & Kang'ethe, 2021).<ref name=":1" />
Batho ba go tswa komeng ba arogantšwe le malapa a bona, ba apešitšwe ka letsopa le lešweu, gomme ba fetša dibeke tše ka bago tše tharo ba ithuta ka setšo sa bona pele ba boela gae (Yen, 2024). Go basetsana, mathomo (Bojale / Vhusha) a nepiša go ithuta ka ga basadi gomme ga a akaretše lebollo. <ref>https://yen.com.gh</ref>
'''Tlhako ya semolao'''
Go hlokomela tirišo ye, Mmušo wa Afrika Borwa o fetišitše Molao wa Mathomo wa Setlwaedi wa Nomoro ya 2 wa 2021. Molao o nyaka gore:<ref name=":2">https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Sekolo_sa_dikoma#cite_note-2</ref>
- Ngwadišo ya dikolo ka moka tša mathomo le Ntlo ya Baetapele ba Setšo ya Profense<ref name=":2" />
- Tlhahlobo ya tša kalafo le tumelelo ya batswadi go bao ba thomago ba mengwaga ye 16 le go feta<ref name=":1" />
- Setifikeiti sa dingaka tša setšo le baoki
- Thibelo ya dikolo tše di sego molaong di sepetšwa ka poelo<ref name=":3">https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Sekolo_sa_dikoma#cite_note-3</ref>
Kgoši Jong Hlangu, moetapele wa setšo ka Nqgeleni, o boletše gore le ge dikolo tše dintši di le tša molao, tše dingwe di laolwa ke batho bao ba nyakago go dira tšhelete bao ba sa swanelago go dira lebollo (UNILAD, 2025).<ref name=":4">https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Sekolo_sa_dikoma#cite_note-4</ref>
4. Ditlhohlo tša maphelo le polokego
Ge e ba o sa dire ka tshwanelo, o ka hlola mathata a mmele, a monagano le a maikwelo. Ditlhohlo tše di lebanego le bao ba thomago di bolela gore tumelelo le tlhokomelo di a nyakega (Mpateni le Kang'ethe, 2021). Go bolela nnete, lebollo le dintši di dirwa ke batho bao ba sa hlahlilwego mafelong ao a se nago laesense, ba šomiša didirišwa tše šoro tša go swana le marumo a kgale, dikere, le lehare, ka dinako tše dingwe ka ntle le anesthesia (Yen, 2024). Mabaka a magolo a mahu mo mafelong a ke gangrene, sepsis, le go felelwa ke meetse mmeleng (Yen, 2024). Ka 2024 fela, bašemane ba 93 ba hlokofetše nakong ya sehla sa marega le selemo, ka go kgaolwa kotlo tše 11 le tšona di begilwe ka kotlo. Pego ya mmušo wa Afrika Borwa e hweditše gore bašemane ba 322 ba hlokofetše magareng ga 2021 le 2024 (Yen, 2024). Sehla sa 2025 se šetše se bone mahu a 39, gomme se se tliša palomoka go 361 mo mengwageng ye mehlano ye e fetilego (UNILAD, 2025). Go ya ka thutafase dikolo tša mathomo ka tlwaelo di ka mafelong a kgole a dithaba le dithokgwa ka Kapa Bohlabela, yeo e lego bogare bja Ulwaluko, gammogo le ka Sekhukhune le Setereke sa Vhembe.<ref name=":3" />
https://dnbstories.com/2020/07/its-hard-to-be-a-man-inside-africas-most-painful-circumcision-ritual<nowiki/>/<ref name=":4" />
https://www.africasocialwork.net
https://www.unilad.com<nowiki/>{{Drafts moved from mainspace|date=September 2026}}
1f548st0fnha9b06wd5fkrb3idokawc
Monna
0
14259
56278
2026-09-30T11:47:59Z
Reimetswebathong
8365
I published an article
56278
wikitext
text/x-wiki
Monna
'''Monna''' ke motho yo a swanetšego go ba le [[Boikarabelo|maikarabelo]] le go hlompha batho ba bangwe. Monna yo mobotse o swanetše go bontšha botho, botshepegi, tlhompho le lerato. O swanetše go tseba gore mantšu le ditiro tša gagwe di ka kgoma batho bao ba phelago le yena.
[[Seswantšho:Man_at_Dundas_subway_station,_Toronto,_2008-05-06.jpg|thumb|monna]]
Monna gape o swanetše go šoma ka thata le go hlokomela maikarabelo a gagwe. Ge a le ka lapeng, o swanetše go hlompha molekane wa gagwe le bana. Monna ga a swanela go diriša maatla goba bogale go rarolla mathata, eupša o swanetše go bolela le go rarolla diphapano ka khutšo.
== Methopo ==
[https://www.dictionary.com/ https://www.dictionary.com]
5i8nfauk8zmw9yzi9ji7kud9au8nj0u
Pula le magadima
0
14260
56279
2026-09-30T11:49:07Z
Mash-Eazy
8343
Tlhodile letlakala ka ''''Magaliesberg''' ke thaba ya Gauteng le Profenseng ya Leboa Bodikela bja Afrika Borwa (UNESCO, 2015). E na le botelele bja dikhilometara tše 120 go tloga Pretoria go ya Rustenburg gomme e fihla dimetara tše 1,852 ka Nooitgedacht (South African National Biodiversity Institute, 2020). Ke ye nngwe ya dithaba tša kgalekgale mo lefaseng, e akanywa go ba le mengwaga ye 2.3 bilione, gomme e bitšwa UNESCO Biosphere Reserve ka lebaka la diphedi tša yona tše humilego t...'
56279
wikitext
text/x-wiki
'''Magaliesberg''' ke thaba ya Gauteng le Profenseng ya Leboa Bodikela bja Afrika Borwa (UNESCO, 2015). E na le botelele bja dikhilometara tše 120 go tloga Pretoria go ya Rustenburg gomme e fihla dimetara tše 1,852 ka Nooitgedacht (South African National Biodiversity Institute, 2020). Ke ye nngwe ya dithaba tša kgalekgale mo lefaseng, e akanywa go ba le mengwaga ye 2.3 bilione, gomme e bitšwa UNESCO Biosphere Reserve ka lebaka la diphedi tša yona tše humilego tša diphedi le mafelo a archaeologists (Encyclopaedia Britannica, 2024). [https://www.unesco.org/en/mab/magaliesberg]<ref name=":1" />
Thutafase
'''Magaliesberg''' ka tlhago e aroganya bjang bja Highveld ka borwa go tšwa go savanna ya Bushveld ka leboa. Mehutahuta ye gantšhi e bopilwe ka quartzite, ka meedi ye e tseneletšego, maswika le diphororo tša sehla tšeo di lego legae la dimela le diphoofolo tše ntši tša go fapafapana. <ref />
Ditšhupetšo
Encyclopaedia Britannica. (2024). Magaliesberg - mountain range, South Africa. <nowiki>https://www.britannica.com/place/Magaliesberg</nowiki><ref name=":1" />
South African National Biodiversity Institute. (2020). Magaliesberg Biosphere Reserve vegetation and ecology. <nowiki>http://www.sanbi.org</nowiki> UNESCO. (2015). Magaliesberg Biosphere Reserve, Afrika Borwa. UNESCO World Network of Biosphere Reserves. <nowiki>https://www.unesco.org/en/mab/magaliesberg</nowiki> Ge o nyaka mohlala wa noka ka lefelong la TUT: Noka ya Apies e Gauteng, Afrika Borwa (Kgoro ya Meetse le Tlhwekišo, 2022). E sepela dikhilometara tše 65 go tšwa mothopong wa yona ka borwa bja Pretoria gomme e elela ka leboa go putla Tshwane le Soshanguve go fihla ge e kopana le Noka ya Pienaars (Encyclopaedia Britannica, 2024). E bohlokwa historing ka lebaka la gore Pretoria e hlomilwe mo nokeng ye ke Marthinus Pretorius ka 1855 (South African History Online, 2023).<ref />{{Drafts moved from mainspace|date=September 2026}}
jinegf63d2vejfc21eepmdxubyz03ja
56288
56279
2026-09-30T11:58:40Z
Mash-Eazy
8343
56288
wikitext
text/x-wiki
'''Magaliesberg''' ke thaba ya Gauteng le Profenseng ya Leboa Bodikela bja Afrika Borwa (UNESCO, 2015). E na le botelele bja dikhilometara tše 120 go tloga Pretoria go ya Rustenburg gomme e fihla dimetara tše 1,852 ka Nooitgedacht (South African National Biodiversity Institute, 2020). Ke ye nngwe ya dithaba tša kgalekgale mo lefaseng, e akanywa go ba le mengwaga ye 2.3 bilione, gomme e bitšwa UNESCO Biosphere Reserve ka lebaka la diphedi tša yona tše humilego tša diphedi le mafelo a archaeologists (Encyclopaedia Britannica, 2024). [https://www.unesco.org/en/mab/magaliesberg]<ref name=":1" />
Thutafase
'''Magaliesberg''' ka tlhago e aroganya bjang bja Highveld ka borwa go tšwa go savanna ya Bushveld ka leboa. Mehutahuta ye gantšhi e bopilwe ka quartzite, ka meedi ye e tseneletšego, maswika le diphororo tša sehla tšeo di lego legae la dimela le diphoofolo tše ntši tša go fapafapana. <ref />
Ditšhupetšo
Encyclopaedia Britannica. (2024). Magaliesberg - mountain range, South Africa. <nowiki>https://www.britannica.com/place/Magaliesberg</nowiki><ref name=":1" />
South African National Biodiversity Institute. (2020). Magaliesberg Biosphere Reserve vegetation and ecology. <nowiki>http://www.sanbi.org</nowiki> UNESCO. (2015). Magaliesberg Biosphere Reserve, Afrika Borwa. UNESCO World Network of Biosphere Reserves. <nowiki>https://www.unesco.org/en/mab/magaliesberg</nowiki> Ge o nyaka mohlala wa noka ka lefelong la TUT: Noka ya Apies e Gauteng, Afrika Borwa (Kgoro ya Meetse le Tlhwekišo, 2022). E sepela dikhilometara tše 65 go tšwa mothopong wa yona ka borwa bja Pretoria gomme e elela ka leboa go putla Tshwane le Soshanguve go fihla ge e kopana le Noka ya Pienaars (Encyclopaedia Britannica, 2024). E bohlokwa historing ka lebaka la gore Pretoria e hlomilwe mo nokeng ye ke Marthinus Pretorius ka 1855 (South African History Online, 2023).<ref />{{Drafts moved from mainspace|date=September 2026}}
<references group=" https://www.britannica.com/place/Magaliesberg" />[https://www.noaa.gov/jetstream/thunderstorms/ingredients]
<references group="https://www.noaa.gov/jetstream/thunderstorms/ingredients" />
gl1jahr3g43rlckiedfemoegq4y7e9o
Bobotse
0
14261
56281
2026-09-30T11:52:35Z
Reimetswebathong
8365
I published an article
56281
wikitext
text/x-wiki
Bobotse
[[Seswantšho:Beauty_Out_of_Damage,_1993.jpg|thumb|bobotse]]
'''Bobotse''' bo bolela go ba le selo seo se [[kgahlišago]] mahlo goba pelo. Motho a ka bonagala a le mobotse ka ponagalo, eupša bobotse bja nnete bo akaretša le semelo se sebotse. Motho yo a nago le botho, tlhompho le lerato o ka bonwa e le yo mobotse ka pelong.
Ga se gwa swanela go ahlola motho fela ka ponagalo ya gagwe. Batho ba fapana ka dibopego, mebala le mekgwa, gomme phapano yeo e swanetše go hlomphiwa. Bobotse bo swanetše go akaretša le go itshepa, go itlhompha le go hlompha ba bangwe.
== Methopo ==
[https://www.merriam-webster.com/ https://www.merriam-webster.com]
fieram29u4u7734pwqlue7v8tdz4ztn
Draft 10*
0
14262
56283
2026-09-30T11:55:35Z
Mhanimhani
8377
Tlhodile letlakala ka 'Sesepa. '''Sesepa''' ke selo seo, ge se kopantšwe le meetse, se ka [[hlwekiša]] ditšhila go swana le letlalo la gago, diaparo le dilo tše dingwe. Ge o se na sesepa le meetse a go hlapa matsogo, goba ge o hlapa diatla kudu o thoma go senya letlalo la gago (go swana le go hlohleletša goba go phatloga), go eletšwa gore o hlwekiše disanithaesa tša diatla ka foam, gel goba seela. Sesepa se be se le gona ka nywaga e ka bago 2 300. Go ya ka Pliny yo Mogolo, Bafenis...'
56283
wikitext
text/x-wiki
Sesepa.
'''Sesepa''' ke selo seo, ge se kopantšwe le meetse, se ka [[hlwekiša]] ditšhila go swana le letlalo la gago, diaparo le dilo tše dingwe. Ge o se na sesepa le meetse a go hlapa matsogo, goba ge o hlapa diatla kudu o thoma go senya letlalo la gago (go swana le go hlohleletša goba go phatloga), go eletšwa gore o hlwekiše disanithaesa tša diatla ka foam, gel goba seela. Sesepa se be se le gona ka nywaga e ka bago 2 300. Go ya ka Pliny yo Mogolo, Bafenisia ba ile ba e dira ka makhura a dipudi le molora wa dikgong ka 600 BCE, gomme ka dinako tše dingwe ba be ba e rekišetša le Gauls. Batho ba Mmušo wa Roma le bona ba be ba tseba ka sesepa, le ge go se na bonnete bja gore Baroma ba ithutile ka yona go tšwa ditšong tše dingwe tša Mediterranean goba go tšwa go Macelt kua Brithania. MaCelt ba ile ba dira sesepa sa bona ka makhura a diphoofolo le molora wa dibjalo gomme ba se bitša saipo, moo lentšu 'sesepa' le tšwago gona. Sesepa ga se sa ba bohlokwa go hlatswa le go hlwekiša go fihla ka ngwagakgolo wa 2 C.E. Ngaka ya Mogerika Galen e boletše gore ke sehlare le tsela ya go hlwekiša mmele. Pele ga moo, e be e šomišwa kudu bjalo ka dihlare. Moithuti wa Moarabia wa lekgolong la bo8 la nywaga Jābir ibn Hayyān (Geber) le yena o ngwadile ka sesepa makga a mantši bjalo ka sehlwekiši. <ref>{{Cite web |date=2026-08-29 |title=Soap and detergent {{!}} Chemistry, Uses, Properties, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/science/soap |access-date=2026-09-30 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Ye nngwe ya diphetolo tša dikhemikhale tša tlhago tšeo di tsebjago ke batho ba bogologolo e be e le go dira sesepa ka tshepedišo ye e bitšwago saponification. Sesepa sa tlhago ke letswai la sodium goba potasiamo la diesete tša makhura, gomme mathomong di be di dirwa ka go bediša makhura goba makhura a diphoofolo ka lye goba potash (potasiamo hydroxide).Sesepa ke potasiamo goba letswai la sodium la diesete tša makhura a ketane ye telele. Ka saponification, ester e arabela ka selo sa motheo go dira bjala le sesepa. Ka tlwaelo, se se direga ge triglycerides e [[arabela]] ka potasiamo goba sodium hydroxide (lye) go tšweletša glycerol le letswai la esiti ya makhura, yeo e lego seo re se bitšago 'sesepa'. [2]
Na o hlapile matsogo? Na o šomišitše sesepa?
Bana gohle ba ka no ba ba kwa dipotšišo tše ka mehla, eupša go na le lebaka le le kwagalago la seo: Go diriša sesepa go bohlokwa kudu go thibela ditwatši go phatlalala le go re babja.
Ditwatši, goba dimaekropo, di gohle – moyeng, mmung, meetseng le lefelong le lengwe le le lengwe, go akaretša le mebele ya rena. Ditwatši tše dintši ga di kotsi gomme tše dingwe di na le mohola go rena, go swana le tšeo di lego ka maleng a rena. Eupša go na le [[ditwatši]] tše dingwe tšeo di ka re babjago, gomme ke tšona tšeo re sa di nyakego goba [[mebeleng]] ya rena. Tsela e kaone ya go lwantšha ditwatši tše mpe? Sesepa se sebotse sa kgale. Baegepeta ba bogologolo ba ile ba tla le sesepa se se swanago, seo ba bego ba se šomiša go alafa dišo, mathata a letlalo le go hlatswa. Baroma le bona ba be ba dira sesepa, eupša se be se sa šomišwe go hlwekiša motho go fihla ka morago ga nako ya Roma; pele ga moo, e be e le sedirišwa sa dingaka go alafa malwetši.
Sesepa sa motheo ga se sa fetoga mo mengwageng ye diketekete. E sa le motswako wa makhura goba oli le alkali—mohuta wa letswai la motheo—le meetse. Ge o di kopanya ka tsela ya maleba, di sepela ka tshepedišo ya dikhemikhale yeo e bitšwago ''saponification'', yeo e dirago sesepa. Lehono, batho ba diriša mekgwa ye mebedi ye megolo ya go dira sesepa: tshepedišo ya go tonya le tshepedišo ya go fiša.[3]
== Ditšhupetšo ==
[[Setensele:Sesepe]]
[[Setensele:Meetse]]
[[Setensele:Go hlapa]]
[[Setensele:Go hlatswa]]
mrykp4ftmkc8aakib1y3crxb75maw1b
56287
56283
2026-09-30T11:58:29Z
Mhanimhani
8377
56287
wikitext
text/x-wiki
Sesepa.
'''Sesepa''' ke selo seo, ge se kopantšwe le meetse, se ka [[hlwekiša]] ditšhila go swana le letlalo la gago, diaparo le dilo tše dingwe. Ge o se na sesepa le meetse a go hlapa matsogo, goba ge o hlapa diatla kudu o thoma go senya letlalo la gago (go swana le go hlohleletša goba go phatloga), go eletšwa gore o hlwekiše disanithaesa tša diatla ka foam, gel goba seela. Sesepa se be se le gona ka nywaga e ka bago 2 300. Go ya ka Pliny yo Mogolo, Bafenisia ba ile ba e dira ka makhura a dipudi le molora wa dikgong ka 600 BCE, gomme ka dinako tše dingwe ba be ba e rekišetša le Gauls. Batho ba Mmušo wa Roma le bona ba be ba tseba ka sesepa, le ge go se na bonnete bja gore Baroma ba ithutile ka yona go tšwa ditšong tše dingwe tša Mediterranean goba go tšwa go Macelt kua Brithania. MaCelt ba ile ba dira sesepa sa bona ka makhura a diphoofolo le molora wa dibjalo gomme ba se bitša saipo, moo lentšu 'sesepa' le tšwago gona. Sesepa ga se sa ba bohlokwa go hlatswa le go hlwekiša go fihla ka ngwagakgolo wa 2 C.E. Ngaka ya Mogerika Galen e boletše gore ke sehlare le tsela ya go hlwekiša mmele. Pele ga moo, e be e šomišwa kudu bjalo ka dihlare. Moithuti wa Moarabia wa lekgolong la bo8 la nywaga Jābir ibn Hayyān (Geber) le yena o ngwadile ka sesepa makga a mantši bjalo ka sehlwekiši. <ref>{{Cite web |date=2026-08-29 |title=Soap and detergent {{!}} Chemistry, Uses, Properties, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/science/soap |access-date=2026-09-30 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Ye nngwe ya diphetolo tša dikhemikhale tša tlhago tšeo di tsebjago ke batho ba bogologolo e be e le go dira sesepa ka tshepedišo ye e bitšwago saponification. Sesepa sa tlhago ke letswai la sodium goba potasiamo la diesete tša makhura, gomme mathomong di be di dirwa ka go bediša makhura goba makhura a diphoofolo ka lye goba potash (potasiamo hydroxide).Sesepa ke potasiamo goba letswai la sodium la diesete tša makhura a ketane ye telele. Ka saponification, ester e arabela ka selo sa motheo go dira bjala le sesepa. Ka tlwaelo, se se direga ge triglycerides e [[arabela]] ka potasiamo goba sodium hydroxide (lye) go tšweletša glycerol le letswai la esiti ya makhura, yeo e lego seo re se bitšago 'sesepa'. <ref>{{Cite web |last=Johnson |first=Alexander |date=2026-06-30 |title=What is soap according to chemistry? |url=https://scienceoxygen.com/what-is-soap-according-to-chemistry/ |access-date=2026-09-30 |language=en-US}}</ref>
Na o hlapile matsogo? Na o šomišitše sesepa?
Bana gohle ba ka no ba ba kwa dipotšišo tše ka mehla, eupša go na le lebaka le le kwagalago la seo: Go diriša sesepa go bohlokwa kudu go thibela ditwatši go phatlalala le go re babja.
Ditwatši, goba dimaekropo, di gohle – moyeng, mmung, meetseng le lefelong le lengwe le le lengwe, go akaretša le mebele ya rena. Ditwatši tše dintši ga di kotsi gomme tše dingwe di na le mohola go rena, go swana le tšeo di lego ka maleng a rena. Eupša go na le [[ditwatši]] tše dingwe tšeo di ka re babjago, gomme ke tšona tšeo re sa di nyakego goba [[mebeleng]] ya rena. Tsela e kaone ya go lwantšha ditwatši tše mpe? Sesepa se sebotse sa kgale. Baegepeta ba bogologolo ba ile ba tla le sesepa se se swanago, seo ba bego ba se šomiša go alafa dišo, mathata a letlalo le go hlatswa. Baroma le bona ba be ba dira sesepa, eupša se be se sa šomišwe go hlwekiša motho go fihla ka morago ga nako ya Roma; pele ga moo, e be e le sedirišwa sa dingaka go alafa malwetši.
Sesepa sa motheo ga se sa fetoga mo mengwageng ye diketekete. E sa le motswako wa makhura goba oli le alkali—mohuta wa letswai la motheo—le meetse. Ge o di kopanya ka tsela ya maleba, di sepela ka tshepedišo ya dikhemikhale yeo e bitšwago ''saponification'', yeo e dirago sesepa. Lehono, batho ba diriša mekgwa ye mebedi ye megolo ya go dira sesepa: tshepedišo ya go tonya le tshepedišo ya go fiša.[3]
== Ditšhupetšo ==
[[Setensele:Sesepe]]
[[Setensele:Meetse]]
[[Setensele:Go hlapa]]
[[Setensele:Go hlatswa]]
1k0cb3v6qx4lb9ui0lgz5kkk12cp0yi
Draft 15/
0
14263
56284
2026-09-30T11:56:53Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka '== '''DIGOKGO''' == [[Seswantšho:Raft spider (Dolomedes cf fimbriatus (Pisauridae)).jpg|thumb|seswantšho sa segokgo]] Digokgo ke [[diphoofolo]] tše nnyane tšeo di hwetšwago mafelong a mantši. Di na le maoto a seswai gomme bontši bja tšona bo kgona go loga malokwa. Batho ba bangwe ba a tšhaba, eupša digokgo di na le mohola tikologong. Digokgo di ja dikhunkhwane tše bjalo ka dintši, ditšhošwane le dikhunkhwane tše dingwe tše nnyane. Ka go ja dikhunkhwa...'
56284
wikitext
text/x-wiki
== '''DIGOKGO''' ==
[[Seswantšho:Raft spider (Dolomedes cf fimbriatus (Pisauridae)).jpg|thumb|seswantšho sa segokgo]]
Digokgo ke [[diphoofolo]] tše nnyane tšeo di hwetšwago mafelong a mantši. Di na le maoto a seswai gomme bontši bja tšona bo kgona go loga malokwa. Batho ba bangwe ba a tšhaba, eupša digokgo di na le mohola tikologong.
Digokgo di ja dikhunkhwane tše bjalo ka dintši, ditšhošwane le dikhunkhwane tše dingwe tše nnyane. Ka go ja dikhunkhwane, di thuša go fokotša palo ya tšona tikologong.
Digokgo tše dingwe di loga malokwa gore di kgone go swara [[Dijo|dijo.]] Malokwa a tšona a dirwa ka silika yeo di e tšweletšago mebeleng ya tšona. Le ge go na le digokgo tše dingwe tšeo di ka lomalago batho, bontši bja tšona ga bo kotsi.
Digokgo ke karolo ya bohlokwa ya tlhago ka gobane di thuša go laola dikhunkhwane. Ka gona, ga se ra swanela go di bolaya ntle le lebaka. Re swanetše go ithuta ka tšona le go kwešiša mohola wa tšona tikologong.
== Methopo ==
# [https://www.nationalgeographic https://www.nationalgeographic.com]
# https://www.twinkl.co.za
[[Setensele:Segokgo]]
qw94dvtbwm6dh8h9rlkssykces95iad
Digokgo
0
14264
56286
2026-09-30T11:58:14Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka ' == '''DIGOKGO''' == [[Seswantšho:Raft_spider_(Dolomedes_cf_fimbriatus_(Pisauridae)).jpg|thumb|seswantšho sa segokgo]] Digokgo ke [[diphoofolo]] tše nnyane tšeo di hwetšwago mafelong a mantši. Di na le maoto a seswai gomme bontši bja tšona bo kgona go loga malokwa. Batho ba bangwe ba a tšhaba, eupša digokgo di na le mohola tikologong. Digokgo di ja dikhunkhwane tše bjalo ka dintši, ditšhošwane le dikhunkhwane tše dingwe tše nnyane. Ka go ja dikhunkhw...'
56286
wikitext
text/x-wiki
== '''DIGOKGO''' ==
[[Seswantšho:Raft_spider_(Dolomedes_cf_fimbriatus_(Pisauridae)).jpg|thumb|seswantšho sa segokgo]]
Digokgo ke [[diphoofolo]] tše nnyane tšeo di hwetšwago mafelong a mantši. Di na le maoto a seswai gomme bontši bja tšona bo kgona go loga malokwa. Batho ba bangwe ba a tšhaba, eupša digokgo di na le mohola tikologong.
Digokgo di ja dikhunkhwane tše bjalo ka dintši, ditšhošwane le dikhunkhwane tše dingwe tše nnyane. Ka go ja dikhunkhwane, di thuša go fokotša palo ya tšona tikologong.
Digokgo tše dingwe di loga malokwa gore di kgone go swara [[Dijo|dijo.]] Malokwa a tšona a dirwa ka silika yeo di e tšweletšago mebeleng ya tšona. Le ge go na le digokgo tše dingwe tšeo di ka lomalago batho, bontši bja tšona ga bo kotsi.
Digokgo ke karolo ya bohlokwa ya tlhago ka gobane di thuša go laola dikhunkhwane. Ka gona, ga se ra swanela go di bolaya ntle le lebaka. Re swanetše go ithuta ka tšona le go kwešiša mohola wa tšona tikologong.
== Methopo ==
# [https://www.nationalgeographic/ https://www.nationalgeographic.com]
# [https://www.twinkl.co.za/ https://www.twinkl.co.za]
2rlsmykp2jkq9602kuu1sxtimuywbw5