Wikipedia
nsowiki
https://nso.wikipedia.org/wiki/Letlakala_la_pele
MediaWiki 1.47.0-wmf.22
first-letter
Media
Special
Bolediša
Mošomi
Boledišana le Mošomi
Wikipedia
Dipolelo tša Wikipedia
Seswantšho
Poledišano ya Seswantšho
MediaWiki
Poledišano ya MediaWiki
Template
Poledišano ya Template
Thušo
Poledišano ya Thušo
Setensele
Poledišano ya Setensele
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
2010
0
134
56376
42960
2026-09-30T18:26:49Z
AD11CT3D
8875
Added general knowledge
56376
wikitext
text/x-wiki
{{Year nav|2010}}
'''2010''' [[Dinomoro tša Maroma|(MMX)]] ebile [[ngwaga]] [[Ngwaga wa go tlwaelega wa go thoma ka Labohlano|wa go thoma ka Labohlano]], ngwaga wa pele [[ngwagasome|ngwagengsome]] wa [[2010s]], ngwaga wa bolesome [[ngwagakgolo|ngwagengkgolo]] wa [[Ngwagakgolo 21]], le [[ngwagakete|ngwagengkete]] wa [[Ngwagakete 3]].
Ke ngwaga wa mathomo moo phadišano ya go thopa sefoka ya lefase ka tša kgwele ya maoto e ilego ya amogelwa mo nageng ya Afrika Borwa.
{{ TOC limit|2}}
__TOC__
[[Setensele:Ngwaga]]
ciajnsfcesr84ohdqrzt6llta1twtg8
Apartheid
0
269
56375
54697
2026-09-30T18:07:07Z
AD11CT3D
8875
Fixed grammar and spelling errors
56375
wikitext
text/x-wiki
'''Apartheid'''
ke mokgwa wa kgethologanyo wo o šomišitšwe mo [[Afrika Borwa]] mengeng ye e fetilego ke bo ramelao.
Mantšu a a latelago a tšwa pukung ya sekolo ya Ditiragalo (Histori) ya mphato wa 8 ya ngwaga wa 1970. A bontšha gore bathobaso ba be ba swanetše go phela bjang mo nageng ya bona ka nako yela ya '''kgethologanyo'''
== Melao ya taolo ya ditikologo tša ditoropong ==
Re šetse re badile gore ke fela palo yeo e nyakegago ya Babaso yeo e dumelelwago kua ditikologong tša ditoropong. Ke ka lebaka leo dikgato tša taolo di tšewago kua ditikologong
tša ditoropong. Tše bohlokwa tša tšeo ke tše di latelago;
(1) Badiredi ba Babaso ga se ba swanela go tšewa go mmasepala wa tikologong ya toropong go išwa tikologong ya ditoropokgolo ka ntle ga tumelelo.
(2) Kua tikologong ya ditoropokgolo ga go yoo a swanetšego go swara Mothomoso yoo a sa šomego go yena mo mobung wa gagwe goba mo setsheng sa gagwe. Ba swanetše
go dula moo ba abetšwego gona.
(3) Mosadi wa Mothomoso a ka tsena fela mo tikologong ya [[toropokgolo]] fela ge a na le tumelelo ya Komosasa goba ya Maseterata wa setereke seo a dulago go sona, gammogo le bohlatse bja mmasepala wa motse woo a tsenago go wona.
(4) Monna wa Mothomoso a ka dula tikologong ya toropo fela ge a na le tumelelo (e ka ba ya go šoma goba go etela gona) goba ge a belegetšwe moo, goba a šomile moo go
ya ka molao mengwaga ye lesome, goba mošemane yoo tatagwe a šetšego a humane tumelelo ya go dula fao.
(5) Ditumelelo tša go dula tikologong ya toropo tša Mothomoso yo a tšwago ditšhabeng, di loketše fela nako yeo a lego mošomong wa mong wa gagwe ka yona.
(6) Badiredi bohle ba swanetše go ngwadišwa lekaleng la mmasepala la bongwadišo. Mothapi le yena o swanetše go tsebiša lekala leo ge modiro wa modiredi wa gagwe o fedišwa.
(7) Babaso bao ba tšwago mafelong a ka ntle ga Repabliki le Afrika BorwaBodikela ga se ba swanela go dula goba go šoma ditoropong ka ntle ga tumelelo. Tumelelo ye bjalo e fiwa fela ka tlase ga mabaka ao e sego a ka mehla. Batho bao ba thwalwa fela ke meepo.
(8) [[Bathobaso]] bao ba tsenego ditoropong ka ntle ga tumelelo ba ka tlošwa.
Melao ye e thuša kudu gore Bathobaso bao ba šomago ditoropong, e be bona fela bao ba dulago moo. Meloko le bagwera ba bona ba ka no ya go ba etela. Fela ge ketelo ya gona e ka feta diiri tše masomešupapedi, gona moeti o swanetše go hwetša tumelelo
ya komosasa wa setereke sa gabo, gammogo le ya Lekala la Boingwadišo la toropo yeo a yago go etela go yona.
Melao ye e nyakega ka tlase ga mabaka ao a fapanego. Bathobaso bao ba dulago ka ntle ga Repabliki, go fa mohlala, ba gogwa ke dikholofelo tša moputso wo mokaone, mešomo ye mebotse le bophelo bja seemo sa godimo. Ge ba ka tlogelwa go tsena ka go rata, gona ba tlo tšeela Bathobaso ba rena mediro. Bathobaso ba ditoropong le bona ba swanetše go šireletšwa, ka gobane ba phela fela ka seo ba se golago. Phalalelo ya Bathobaso ba ditšhabeng kua toropong e ka dira gore ba amoge ba toropong meputso le dibaka tša mošomo di ka fokotšega. Phalalelo yeo e sa laolwego e ka hlola mathata a tlhokagalo ya dintlo tša bodulo, bolofa, boitshwarompe le bosenyi.
== Ditšhupetšo ==
''Thutaleago: Lefase Maabane Le Lehono''; Makwela A.O., Van Zyl M.C., Verster T.L.;(1970)
[[Setensele:Main category]]
bba2xk4fk1awdghr5n02604j12w83zq
Dibokwane
0
305
56358
45200
2026-09-30T16:57:42Z
AD11CT3D
8875
I added general information.
56358
wikitext
text/x-wiki
{{Lenane la dikgwedi}}
{{Tšhupamabaka|month=February|show_year=true|float=right}}
'''Dibokwane''' goba '''Febereware''' ke [[kgwedi]] ya bobedi ya [[ngwaga]] [[Tšhupamabaka ya Gregorian|tšhupamabakeng ya Gregorian]]. Dibokwane ke kgwedi ye kopana ka [[Letšatši|matšatši]] ka ge e na le matšatši a ka fase ga a 30.
Dibokwane e na le matšatši a 29 ka ngwagamolele, mola ka ngwaga wa go tlwaelega e na le matšatši a 28. Dibokwane ke kgwedi ye kopana go feta dikgwedi ka moka.
Ke kgwedi ya go tuma go tuma ka goba kgwedi ya baratani. Ke kgwedi yeo baratani ba ketekago le go ikgantšha ka lerato la bona. Ba fana dimpho le go bontšha lefase lerato leo ba nalego lona magareng ga bona.
[[Setensele:Kgwedi]]
s7f73y45tpjomb9qsgakmn3u8cbm85z
Dipapadi
0
310
56301
21560
2026-09-30T12:18:15Z
Lee200
8371
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1372102110|Sport]]"
56301
wikitext
text/x-wiki
'''Papadi''' ke go itšhidulla goba go raloka, <ref name="sportaccord">{{Cite web |title=Definition of sport |url=http://www.sportaccord.com/en/members/index.php?idIndex=32&idContent=14881 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111028112912/http://www.sportaccord.com/en/members/index.php?idIndex=32&idContent=14881 |archive-date=28 October 2011 |publisher=SportAccord}}</ref> gantši ya phadišano le yeo e rulagantšwego, yeo e bolokago goba ye kaonafatšago bokgoni bja mmele le tsebo ya batšea-karolo. Dipapadi di ka nea batšea-karolo lethabo le boithabišo go babogedi. <ref name="council">{{Cite web |last=Council of Europe |date=24 September 1992 |title=Rec(92)13-rev - on the revised European Sports Charter (adopted by the Committee of Ministers on 24 September 1992 at the 480th meeting of the Ministers' Deputies and revised at their 752nd meeting on 16 May 2001) |url=https://wcd.coe.int/wcd/ViewDoc.jsp?id=206451 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200606204451/https://search.coe.int/cm/Pages/result_details.aspx?ObjectID=09000016804c9dbb |archive-date=6 June 2020 |access-date=5 March 2012}}</ref> Palo ya batšea-karolo papading e itšego e ka fapana go tloga go batho ba makgolo go ya go motho o tee.
m9jo8kwjxfpsxl01vrimkc6pwlceoix
Kamela
0
354
56417
38953
2026-09-30T21:10:13Z
Lepaka06
8376
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376730794|Camel]]"
56417
wikitext
text/x-wiki
'''Kamela''' (leina le le tšwago go Selatine ''camelus'', Segerike sa Bogologolo ''kamēlos'', le Sesemite sa Bogologolo ''gāmāl'') ke '''phoofolo ya menwana ye e lekanyago''', ya mohuta wa ''Camelus'', yeo e tsebjago ka '''makukunya a makhura''' ao a lego mokokotlong wa yona.
Dikamela di ile tša '''ruiwa ke batho mengwageng e mentši''', gomme bjalo ka diruiwa di nea batho dijo, go akaretša '''maswi le nama''', le dilo tše dingwe tšeo di dirwago ka '''boya le meriri ya tšona''', tše bjalo ka lešela le felt. Dikamela gape ke '''diphoofolo tša mošomo''' tšeo di tlwaelanego gabotse le bophelo bja leganateng. Di šomišwa kudu go '''rwala batho le merwalo''' le go thuša ka dinamelwa mafelong a leganateng.
Go na le '''mehuta ye meraro ya dikamela''' yeo e sa lego gona. '''Kamela ya Dromedary''', yeo e nago le '''lekgokgo le tee''', e dira mo e ka bago '''94%''' ya dikamela ka moka lefaseng. '''Kamela ya Bactrian''', yeo e nago le '''makukunya a mabedi''', e dira mo e ka bago '''6%'''. '''Kamela ya naga ya Bactrian''' ke mohuta wo o fapanego le kamela ya Bactrian ya ka gae. Mohuta wo wa naga o '''kotsing ya go hwelela''', gomme go akanyetšwa gore go šetše dikamela tša naga tše ka bago '''1 000''', gomme palo ya tšona e tšwela pele go fokotšega.
Lentšu '''“kamela”''' le šomišwa gape ka tsela ye e nabilego go šupa diphoofolo tšeo ka nepo di bitšwago '''camelid'''. Se se akaretša mehuta ye '''šupago''' ya lelapa la '''Camelidae''': dikamela tša nnete, tšeo di akaretšago mehuta ye meraro yeo e boletšwego ka mo godimo, gotee le dikamela tša '''“Lefase le Lefsa”''' tšeo di akaretšago '''llama, alpaca, guanaco le vicuña'''. Diphoofolo tše tša “Lefase le Lefsa” ke tša morafe wo o bitšwago '''Lamini'''.
Dikamela di tšwa '''Amerika Leboa''', moo di tšweletšego gona nakong ya '''Eocene'''. Mogologolo wa dikamela tša lehono, '''Paracamelus''', o ile a hudugela '''Asia''' ka go tshela '''leporogo la naga la Bering''' mafelelong a nako ya '''Miocene''', mo e ka bago '''mengwaga e dimilione tše 6 ye e fetilego'''.
kkr2kzwelnxu8l60iap2vh0ubcukel2
Katse
0
359
56352
56032
2026-09-30T15:47:16Z
Sarinki
8349
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376972385|Cat]]"
56352
wikitext
text/x-wiki
'''Katse''' ( '''''Felis catus''''' ), yeo gape e bitšwago '''katse ya ka gae. ke phoofolo ye nyenyaneya go anywa maswi''' '''yep e ruwilwego ke batho gomme eja nama'''. Ke setho sa Felidae, lapa la diamusi ka tatelano ya Carnivora yeo gape ka polelo e bitšwago dikatse. katse ke phoofolo yewe e swanwtsego go ja kudu nama, e na le manala ao a gogelwago morago ao a tlwaetšego go bolaya mehuta e menyenyane ya diphoofolo tše di bolailwego tše bjalo ka dipeba le digotlane . E na le mmele o tiilego le o feto-fetogago, di- reflex tša ka pela, le meno a bogale, gomme pono ya yona ya bošego le go kwa monkgo di hlabologile gabotse. Ke mohuta wa diphedi tša leago, eupša ke motsomi wa go ba noši le phoofolo ya go ja diphoofolo ya crepuscular . Poledišano ya dikatse e akaretša go meowing, purring, trilling, [[wiktionary:hiss|hissing]], go rora, [[wiktionary:grunt|go ngunanguna]], polelo ya mmele le go swaya monkgo . E kgona go kwa medumo e fokolago kudu goba e phagamego kudu bakeng sa ditsebe tša batho, e bjalo ka yeo e dirilwego ke diamusi tše dinyenyane . E ntšha le go lemoga di- pheromone . Bohlale bja katse bo bonagala bokgoning bja yona bja go tlwaelana le maemo, go ithuta ka go lebelela le go rarolla mathata. Katse ya ka gae ke yona feela mohuta wo o ruilwego wa lapa la Felidae.
mcuadwmtn4ysvo5ie62y4ftpyumtesd
56397
56352
2026-09-30T19:33:28Z
Reimetswebathong
8365
Ke lokisitse diphoso.
56397
wikitext
text/x-wiki
'''Katse''' ( '''''Felis catus''''' ), yeo gape e bitšwago katse ya ka gae. ke phoofolo ye nyenyane ya go anywa maswi yeo e ruwilwego ke batho gomme e ja nama. Ke setho sa Felidae, lapa la diamusi ka tatelano ya Carnivora yeo gape ka polelo e bitšwago dikatse. katse ke phoofolo yewe e swanetšego go ja kudu nama, e na le manala ao a gogelwago morago ao a tlwaetšego go bolaya mehuta e menyenyane ya diphoofolo tše di bolailwego tše bjalo ka dipeba le digotlane . E na le mmele o tiilego le wo o fetofetogago, di- reflex tša ka pela, le meno a bogale, gomme pono ya yona ya bošego le go kwa monkgo di hlabologile gabotse. Ke mohuta wa diphedi tša leago, eupša ke motsomi wa go ba noši le phoofolo ya go ja diphoofolo ya crepuscular . Poledišano ya dikatse e akaretša go meowing, purring, trilling, [[wiktionary:hiss|hissing]], go rora, [[wiktionary:grunt|go ngunanguna]], polelo ya mmele le go swaya monkgo . E kgona go kwa medumo e fokolago kudu goba e phagamego kudu bakeng sa ditsebe tša batho, e bjalo ka yeo e dirilwego ke diamusi tše dinyenyane . E ntšha le go lemoga di-pheromone . Bohlale bja katse bo bonagala bokgoneng bja yona bja go tlwaelana le maemo, go ithuta ka go lebelela le go rarolla mathata. Katse ya ka gae ke yona fela mohuta wo o ruilwego wa lapa la Felidae.
hyb5oozt91ihzm04upmxx8aphq1c1ub
Kgogo
0
363
56362
56282
2026-09-30T17:10:52Z
AD11CT3D
8875
Fixed grammar errors.
56362
wikitext
text/x-wiki
Go thoma ka 2023, palo ya dikgogo tša lefase ka bophara e fetile dipilione tše 26,5, ka dinonyana tše di ka fetago dipilione tše 50 tšeo di tšweletšwago ngwaga ka ngwaga gore di ka jewa. Mehuta ye e kgethegilego ya go swana le dikgogo tša nama le dikgogo tša go bea di hlamilwe sebakeng sa tšweletšo ya nama le mae, ka go latelelana. Kgogo yeo e tswadišitšwego bakeng sa go bea e ka tšweletša mae a go feta 300 ka ngwaga. Dikgogo ke diphoofolo tša leago tšeo di nago le mantšu a raraganego le maitshwaro, gomme di tšwelela ka gare ga ditšo, bodumedi, le dingwalo go ralala le ditšhaba tše ntši. Bohlokwa bja tšona bja tša boiphedišo bo di dira karolo e bohlokwa ya temo ya diphoofolo tša lefase ka bophara .
Leina le 'kgogo', le tšwa go seisemane sa kgale, {{Lang|ang|ċicen}}, (e bitšwa gabotse go swana le ka seisemane sa sebjalebjale). Le ge e thomile bjalo ka sa Sejeremane, ga go pepeneneng gabotse gore leina le le tšwa kae. Ga e šita le ge mafelelong le ka ba le tšwa go go ekiša modumo wo kgogo e o dirago. <ref>{{Cite web |title=chicken |url=https://www.etymonline.com/word/chicken |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260428050031/https://www.etymonline.com/word/chicken |archive-date=2026-04-28 |access-date=2026-05-12 |website=Online Etymology Dictionary |publisher=Douglas Harper |language=en}}</ref>
== Go rea maina ==
== Diseases ==
[[File:Pesse_oujheas_H9N2_tanfla.JPG|left|thumb| Chick ya matšatši a 8 yeo e nago le influenza ya dinonyana]]
Dikgogo di hlaselwa gabonolo ke bobedi diphelakadingwe tša go swana le ditšhošane le malwetši ao a hlolwago ke ditwatši tša go swana le dipaketheria le dikokwanahloko . sebjanabjana sa ''Dermanyssus gallinae'' se ja madi, se baka go hlohlona le go fokotša tšweletšo ya mae, gomme se šoma bjalo ka sejari sa malwetši a dipaketheria a bjalo ka salmonellosis le spirochaetosis . Malwetši a twatši a akaretša influenza ya dinonyana .
r00tj4w8kk0cmcmbjy92mq12yj9fw3i
Kolobe
0
372
56343
55344
2026-09-30T14:54:49Z
Sarinki
8349
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377663363|Pig]]"
56343
wikitext
text/x-wiki
'''Kolobe''' ke phoofolo yeo ratao ditshila , ke seamusi sa go ja tšohle, se ruile, gomme se na le maoto a mane . E rewa leina la '''kolobe ya ka gae''' ge e e fapana le maloko a mangwe a mohuta wa yona . Balaodi ba bangwe ba e tšea e le mohuta wa ka fasana wa ''Sus scrofa'' ( kolobe ya naga goba kolobe ya Eurasian); mola balaodi ba bangwe ba e tšea e le mohuta o fapanego . Dikolobe di ile tša ruiwa ka go ikemela gabedi nakong ya Neolithic, ka Bohlabela bja Kgauswi go dikologa Tigris Basin, le ka [[Tšhaena|China]] . Ge dikolobe tše di ruilwego di fihla Yuropa go tšwa Bohlabela bja Kgauswi, eupša di ile tša boloka dibopego tša tšona tša ka gae.
Dikolobe di godiswa kudu bakeng sa nama, yeo e bitšwago nama ya kolobe . letlalo le lona le dirišetšwa go dira dilo tse dingwe . China ke motšweletši yo mogolo wa nama ya kolobe lefaseng, gomme ya latelwa ke European Union gomme ka morago ya latelwa ke United States. Dikolobe tše ka bago dimilione tše dikete tše 1,5 di a godišwa ngwaga le ngwaga, di tšweletša ditone tše ka bago dimilione tše 120 tša nama, tšeo gantši di fodišwago e le bacon . Tše dingwe di bolokwa e le diphoofolo tša ka gae .
dt6o2evuxs6a7zla8lwnkj5j703iagp
Kopanobokgoši
0
373
56368
18143
2026-09-30T17:40:55Z
AD11CT3D
8875
Added a little information.
56368
wikitext
text/x-wiki
'''Kopanobogoši''' ke mokgwa wa go buša wa go kopanelwa ke mekgwa ya go fapana ya dipolotiki.
Ke ge mmušo o dumelelana le Magoši a naga goba motse wa lefase le itšego, gomme ba thušana go buša naga yeo.
[[Setensele:Main category]]
k6wk04pjc799nf6y1kk5nkcryehx7uh
Kwena
0
377
56365
46145
2026-09-30T17:28:14Z
AD11CT3D
8875
Added general knowledge
56365
wikitext
text/x-wiki
[[Seswantšho:NileCrocodile.jpg|right|thumb|250px|Dikwena]]
[[Seswantšho:Crocodylidae Distribution.png|thumb|500px|Distrubition of crocodiles]]
'''Kwena''' ke [[segagabi]], le [[phôôfôlô]] ya [[Afrika]], [[India]] le [[Australia]]. Di hwetšagala ka gare ga dinoka, matsha, meboto le meetse a lebopong. Di iphidiša ka go tsoma diphoofolo tše dingwe, tšeo di batametšego mabopong a dinoka goba tša go ba ka gare ga tšona dinoka tšeo.
[[Setensele:Diphoofolo]]
q51limiyypt7tf17tsb9by9rnywbo9o
Leina la temana
0
390
56321
39917
2026-09-30T13:44:11Z
AD11CT3D
8875
/* */
56321
wikitext
text/x-wiki
'''Leina la Temana''' leina leo le hlalosago temana goba sererwa . Ge go kgonagala šomiša leina la [[sepedi]]. Ge o e fa temana tlhogo o thuša le ba badi gore ba lebelele temana yeo ka leihlo la semoya, ba leke go gopola bonnya bjoo ba bo tsebago ka yona hlogo ya ditaba tšeo. Go fa temana leina go ka thuša mongwadi go goga šedi ya ba badi goba batho ka moka, gomme ya ba gona ba ikgethela go bala sengwalwa seo goba aowa. Dingwalwa di hloka go ba le leina goba tlhogo gore di kgone go hwetšagala ge batho ba nyaka go di šomiša goba gona go di bala. Go ngwala temana goba molaetša o bohlokwa o ngwalela setšhaba, efela molaetša wa gona o sa goge šedi ya batho go ka se thuše mongwadi goba bangwadi ka selo, ke moo go fa temana leina go bago bohlokwa. Tlhogo goba leina la temana ga se la go kgabiša fela ke ya go bontšha le bafeti ka tsela bohlokwa le tšhoganyetšo ya molaetša owe.
Ge re bona tlhogo ya taba go sengwalo re kgona go se amanya le tše dingwe tša ditiragalo tšeo di ilego tša tšea karolo mo maphelong a rena. Re kgona go lebelela pele ka leihlo la semoya gore re ka kopana goba go thulana le ditaba tša mohuta mang ka gare ga temana yeo.
[[Setensele:Main category]]
gmqutdgz8bqrf8z8brmk8kvuhpo9wzl
56328
56321
2026-09-30T13:59:37Z
AD11CT3D
8875
/* */
56328
wikitext
text/x-wiki
'''Leina la Temana''' leina leo le hlalosago temana goba sererwa . Ge go kgonagala šomiša leina la [[sepedi]]. Ge o e fa temana tlhogo o thuša le ba badi gore ba lebelele temana yeo ka leihlo la semoya, ba leke go gopola bonnya bjoo ba bo tsebago ka yona hlogo ya ditaba tšeo. Go fa temana leina go ka thuša mongwadi go goga šedi ya ba badi goba batho ka moka, gomme ya ba gona ba ikgethela go bala sengwalwa seo goba aowa. Dingwalwa di hloka go ba le leina goba tlhogo gore di kgone go hwetšagala ge batho ba nyaka go di šomiša goba gona go di bala. Go ngwala temana goba molaetša o bohlokwa o ngwalela setšhaba, efela molaetša wa gona o sa goge šedi ya batho go ka se thuše mongwadi goba bangwadi ka selo, ke moo go fa temana leina go bago bohlokwa. Tlhogo goba leina la temana ga se la go kgabiša fela ke ya go bontšha le bafeti ka tsela bohlokwa le tšhoganyetšo ya molaetša owe.
Ge re bona tlhogo ya taba go sengwalo re kgona go se amanya le tše dingwe tša ditiragalo tšeo di ilego tša tšea karolo mo maphelong a rena. Re kgona go lebelela pele ka leihlo la semoya gore re ka kopana goba go thulana le ditaba tša mohuta mang ka gare ga temana yeo. Ba badi ba tšea sephetho sa gore temana e ka ba bohlokwa bjang go bona go tšwa go thaetlele gore ba kgone go kgetha go tšea nako go tšwa mo letšatšing la bona gore ba bale molaetša wo o lego ka gare ga temana yeo, goba gore ba e tlogele, ba tšwele pele ka dilo tše dingwe tše bohlokwa.
[[Setensele:Main category]]
8dr7eo0bc2x7mgqfurcf9fkyi02vpgb
Manthole
0
421
56355
31315
2026-09-30T16:36:27Z
AD11CT3D
8875
Added general knowledge.
56355
wikitext
text/x-wiki
{{Lenane la dikgwedi}}
{{Tšhupamabaka|month=December|show_year=true|float=right}}
'''Manthole''' goba '''Desemere''' ke [[kgwedi]] ya bolesomepedi ya [[ngwaga]] [[Tšhupamabaka ya Gregorian|tšhupamabakeng ya Gregorian]]. Manthole ke ye nngwe ya dikgwedi tše šupa tša go ba le [[Letšatši|matšatši]] a 31.
Ke kgwedi ya mafelelo ya ngwaga. Ke moo batho ka bontši, lefase ka bophara, ba tšeago matšatši ba sa ye mešomo ka ge ba emišitšwe goba ba tswaletše, gomme ba ya maikhutšong. Ke dinako tša gore maloko a kopane, ba keteke le go iteboga ka ge ba kgonne go fenya le go phomelela gare ga ditiragalo tšohle tšeo ba kopanego le tšona mo gare ga ngwaga. Batho ba bowa go tšwa dikolong le mešomong go tšwa mafelong a go fapafapana ba boela botšwa bja bona.
Mo kgweding ye go ketekwa le matswalo a Morena Jeso, yo a tsebagalago bjalo ka mophološi wa rena. Ke kgwedi ya go rena ka moya wa lethabo le wa lerato.
[[Setensele:Kgwedi]]
cxhhmbslqj01aa4i6b64z9ld3di20xd
Mpša
0
449
56295
40178
2026-09-30T12:06:05Z
Bandla21
8351
Created by translating the section "Ecology" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1375900420|Dog]]"
56295
wikitext
text/x-wiki
[[Seswantšho:YellowLabradorLooking.jpg|right|thumb|250px|Mpša]]
'''Mpša''' ka Sepedi e ra mpša ya gae. Ke leloko le tee le dimpša tša nageng tša go swana le [[phiri]].
<gallery>
File:Boerboel.jpg|Boerboel
File:Anabel orla do fila.jpg|Mastiff ([[Brazil]])
File:Poligraf Poligrafovich.JPG|Poligraf
File:Beagle Faraon.JPG|Beagle
File:Terrier mixed-breed dog.jpg|Terrier mixed-breed
File:Akita inu.jpeg|Akita Inu ([[Japane]])
File:Cavalier King Charles Spaniel trio.jpg|Spaniel trio
</gallery>
[[Setensele:Diphoofolo]]
== Ecology ==
Go na le di-aminoesiti tše masomepedi-tee tšeo di tlwaelegilego dibopegong ka moka tša bophelo (go akaretša le selenocysteine ), dimpša ga di kgone go itirela tše lesome: arginine, histidine, isoleucine, leucine, lysine, methionine, phenylalanine, threonine, tryptophan le valine . <ref>{{Cite web |title=The Essentials of Canine Nutrition: Amino Acids and Other Nutrients |url=https://www.thewildest.com/dog-nutrition/essential-canine-nutrition |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630142421/https://www.thewildest.com/dog-nutrition/essential-canine-nutrition |archive-date=30 June 2023 |access-date=15 June 2023 |website=thewildest.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Amino Acids for Dogs- Fortitude Canine |url=https://fortitudecanine.com/ingredients/amino-acids/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630142422/https://fortitudecanine.com/ingredients/amino-acids/ |archive-date=30 June 2023 |access-date=15 June 2023 |website=Fortitude |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=12 January 2019 |title=NRC Essential Nutrients: Amino Acids |url=https://perfectlyrawsome.com/raw-feeding-knowledgebase/nrc-essential-nutrients-amino-acids/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630142422/https://perfectlyrawsome.com/raw-feeding-knowledgebase/nrc-essential-nutrients-amino-acids/ |archive-date=30 June 2023 |access-date=15 June 2023 |website=Perfectly Rawsome |language=en-US}}</ref> Go swana le dikatse, dimpša di nyaka arginine gore di boloke tekatekano ya naetrotšene . Dinyakwa tše tša phepo di bea dimpša seripagare magareng ga diphoofolo tše di jago nama le tše di jago tšohle.
8jgb7r6lha9kek0s10dpa2hca2m4fnt
56409
56295
2026-09-30T20:32:31Z
SESHOKAMMAY
8391
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377707233|Dog]]"
56409
wikitext
text/x-wiki
'''Mpša''' ( '''''Canis familiaris''''' goba '''''Canis lupus familiaris''''' ) ke setlogolo sa diphiri seo se ruilwego . Gape e bitšwa '''mpša ya ka gae''', e tswadišitšwe ka go kgetha nakong ya Late Pleistocene ke batsomi-bakgoboketši . Dimpša le phiri ya sebjalebjale di na le rakgolokhukhu o tee. Dimpša e be ele mehuta ya mathomo ya diphedi tšeo di ilego tša ruiwanywageng ya ka godimo ga e 14 000 e fetilego, pele ga ge temo e ka thoma , gaešita le ge dinyakišišo tša leabela di šišinya gore tshepedišo ya go ruiwa e ka ba e thomile nywageng ya ka godimo ga e 25 000 e fetilego. Ka baka la tswalano ya bona ya nako e telele le batho, dimpša di hweditše bokgoni bja go phela ka dijo tše di humilego ka setatšhe tšeo di bego di ka se lekane bakeng sa di- canid tše dingwe .
Dimpša di tšweleditšwe ka baka la mekgwa yeo e nyakegago ya boitshwaro, bokgoni bja go kwa le dika tša mmele. Mehuta ya dimpša e fapana kudu ka sebopego, bogolo le mmala. Di na le palo e swanago ya marapo (ka ntle le mosela), mehlahare ye maatla yeo e nago le meno a 42, le dikwi tše di hlabologilego gabotse tša go dupelela, go kwa le go bona. Ge di bapetšwa le batho, dimpša di na le monkgo o phagamego bja go dupelela le go kwa, eupša di na le pono ya go fokola. Dimpša di phetha dikarolo tše dintši bakeng sa batho, tše bjalo ka go tsoma, go diša, go goga merwalo, tšhireletšo, go ba bagwera, kalafo, go thuša batho bao ba golofetšego le go thuša maphodisa le mašole.
i7u1g9ds4kcx2yjsiz67kawqbtgesz9
Nomoro
0
485
56356
25943
2026-09-30T16:49:21Z
AD11CT3D
8875
Added points on how numbers impact our daily lives.
56356
wikitext
text/x-wiki
[[Seswantšho:Three apples.svg|right|thumb|Dinomoro ge di šomišwa go bala (apola ye tee, Diapola tše pedi, Diapola tše tharo,...).]]
'''Dinomoro''' di šomišwa dipalong go bala le tekologano. Sešupo seo se emelago dinomoro se bitšwa [[lebadi]]. Bjalo ka maleme ka moka, dinomoro ka sepedi di šomišwa go boloka goba go ba le palo ye e itšego yeo e hlokegago ge re balela dilo. Re di šomiša go hlakanya le go ntšha, e sego ka dipalo fela, ka mehla mo maphelong a rena. Ga go motho yoo bophelo bja gagwe bo sa amanego le dinomoro, ke ra ka ge le go balela mengwaga e le go balela ka dinomoro. Dinomoro, bjalo ka mantšu, di kgatha tema e kgolo mo maphelong le go polelo ye re e šomišago.
== Mehuta ya dinomoro ==
=== Dinomoro tša go tlwaelega ===
Dinomoro tšeo di šomišwago kudu ke dinomoro tša go tlwaelega elego [[1 (nomoro)|tee]], [[2 (nomoro)|pedi]], [[3 (nomoro)|tharo]] bjalobjalo.
Go [[Letlase la lesome|letlase la Lesome]], leo le šomišwago ke bontšhi bja batho, taetšo ya dinomoro e ngwalwa ka meno/palotee/ditšiti ya e lesome elego 0,1,2,3,4,5,6,7,8 le 9.
=== Dipalotlalo ===
Ge dinomoro tše ''nekethifi'' di kopanywa le [[0 (nomoro)|nnoto]] le dinomoro tša go tlwaelega, di bitšwa ''dipalotlalo''
[[Setensele:Main category]]
4bdjztcfdk4w6hgzg9xprlxgzc2ej0a
Sepedi inthaneteng
0
545
56341
50958
2026-09-30T14:44:28Z
AD11CT3D
8875
Added a little information on how Internet can be used to teach other language speakers Sepedi
56341
wikitext
text/x-wiki
Inthanete e dira gore go ithuta polelo le go kgokaganya ga ditšo tša go selaganya go be ka pela, gwa theko ya fase, le go fihlelelwa ke mang le mang yo a nago le kgokagano ya inthanete. Inthanete e kgokagantšha lefase ka bophara, gomme se sera gore le polelo ye ya ga bo rena e ka atišwa lefase ka bophara le yona ka go e šomiša mo inthanete. Re ka ngwala diathekhele, dipuku, goba melaetša ye e itšego ka ga polelo le dika tše dingwe tša ditho tša Bapedi. Go atiša polelo ya gabo rena mo inthanete go tlo hloka re tsebiša le setšo sa rena. Re tlilo swanela ke go faka bong bja rena bjalo ka Bapedi mo inthaneteng gore mang le mang yo a ratago go ithutela ka setšo le polelo ya Bapedi a tsebe moo ditšwelelago gona, le gore di ithekgile ka meeno efeng.
Inthanete efa mang le mang sefala sa go iponagatša go ikwagatša ka mekgwa ye e fapanego. Go nale mekgwa ye mentši yeo re ka e šomišago go fa lefase tsebo ka polelo le setšo sa Bapedi. Go ka ngwalwa dipuku, dikoša, direto goba gwa diriwa dipapadi tša Sepedi tšeo ba badi ba ka ithutang le go ntšha bodutu ka tšona. Mo mehleng lehono batho ba ya go inthanete ge ba hloka tshedimošo, gomme ke lona lebaka leo le swanetšego go hlohleletša barutiši gore ba šomiše sefala se bjalo ka ntlha ye nngwe ya go ruta goba go fa baithuti, ba Sepedi le bao ba ka ratago go ithuta leleme la Sepedi, tshedimošo ye e tlaleleditšwego.
==SEPEDI LELEME LA GAE (HL) LEPHEPHE LA PELE (P1) FEBREWARE/MATŠHE 2011==
[https://cdn.24.co.za/files/Cms/General/d/4623/5cc413a90dee456b850e1057ab7516fc.pdf]
==Sa matlakala a Sepedi inthaneteng==
[http://www.google.com/search?num=100&hl=en&client=opera&rls=en&q=sepedi+%C5%A1omi%C5%A1a+molao&btnG=Search]
== Tsebišokakaretšo ya ditokelo tša botho ==
Tsebišokakaretšo ya ditokelo tša botho
[https://www.ohchr.org/en/human-rights/universal-declaration/translations/northern-sothopedisepedi]
==Molaotheo wa Afrika Borwa==
[https://www.justice.gov.za/legislation/constitution/SAConstitution-web-sep.pdf]
==Lenaneo la tiragatšo legoratšhomo la molaotshepetšo la dipolelo==
Bonnyane e tee ya dipolelo go tšwa sehlopheng sa Sesotho (Sepedi/Sesotho sa Leboa, Sesotho, Setswana);
[https://web.archive.org/web/20120117164427/http://www.saps.gov.za/saps_profile/components/language_management/downloads/implem_plan_sepedi.pdf]
== Thabo Mbeki: Polelo ya Pulo ya Palamente ==
[https://web.archive.org/web/20071126043735/http://www.info.gov.za/speeches/son/sona_sepedi.htm]
==“Khomišene ya Ditokelo tša Batho” ==
E šupa Khomišene ya Afrika Borwa ya ..... Sepedi/Sesotho sa Leboa. • Polelo yeo e kaonefaditšwego yeo ka yona rekhoto e swanetšwego gore e fiwe ...
[https://web.archive.org/web/20070719232135/http://www.sahrc.org.za/sahrc_cms/downloads/PAIA%20GUIDE%20Sepedi.pdf]
== DITŠHUPATSELA TŠA GO RUTA GO NGWALA DITAODIŠO LE DITŠWELETŠWA TŠA TIRIŠANO ==
[https://www.education.gov.za/Portals/0/Documents/Manuals/2020%20Self%20Study%20Guides/Creative%20Writing/DIT%C5%A0HUPATSELA%20T%C5%A0A%20GO%20RUTA%20GO%20NGWALA%20DITAODI%C5%A0O%20LE%20DIT%C5%A0WELET%C5%A0WA%20T%C5%A0A%20TIRI%C5%A0ANO.pdf?ver=2019-08-20-141333-920]
==Polelo e hlaloša boleng bja rena. ==
Mogopolo le maikutlo tša motho le setšhaba.
[https://web.archive.org/web/20061013191747/http://land.pwv.gov.za/journal/journal%204.html]
==Kgoro ya tša Leago ==
[https://web.archive.org/web/20040804153324/http://www.welfare.gov.za/Documents/2003/Info%20Manuals/sepedi.pdf]
==Letlakala la Tlhahlobo Dikolong==
[https://web.archive.org/web/20110815225221/http://www.education.gpg.gov.za/matricinfo/2003past%20papers/Exam%20G/92911.doc]
== Tshedimošo ka Meetse ==
[http://www.dwaf.gov.za/Docs/NWRS/Information/SEPEDI%20INFO%20DOC.pdf]
== Boto ya go Petšha ==
[http://www.ggb.org.za/gambling/gamblinghome.nsf/Documents/Sepedi/$file/Sepedi.pdf]
== Maina a Mafelo ==
[https://web.archive.org/web/20070521200732/http://www.dac.gov.za/projects/heritage/geographical_names/information_brochure.htm]
== Ditokomane tša Kharikhulamo ya Thuto ==
[http://www.education.gov.za/Curriculum/GET/doc/kaGae.pdf]
== Letlakala la Tlhahlobo Dikolong ==
[https://www.education.gov.za/Portals/0/Documents/Manuals/2020%20Self%20Study%20Guides/Creative%20Writing/DIT%C5%A0HUPATSELA%20T%C5%A0A%20GO%20RUTA%20GO%20NGWALA%20DITAODI%C5%A0O%20LE%20DIT%C5%A0WELET%C5%A0WA%20T%C5%A0A%20TIRI%C5%A0ANO.pdf?ver=2019-08-20-141333-920]
== Pego ya Yunibesithi ya Theto ==
[https://web.archive.org/web/20120117123108/http://upetd.up.ac.za/thesis/submitted/etd-07102007-150705/unrestricted/dissertation.pdf]
== Pego ya Yunibesithi ==
[http://www/upetd.up.ac.za/thesis/available/etd-11032006-165405/unrestricted/04chapters7-8.pdf]
== Cerebal Palsy ==
[https://web.archive.org/web/20060927032425/http://www.cerebralpalsy.org.za/infolib_step03.aspx?id=81]
== LEANOTSHEPEDIŠO LA BOSETŠHABA LA TSHEDIMOŠO KA GA THUTO ==
-- Bohlokwa bja tshedimošo ka ga thuto --
[https://www.education.gov.za/Portals/0/DoE%20Branches/SPM/Education_Management_Information_System/LEANOTSHEPEDI%C5%A0O%20LA%20BOSET%C5%A0HABA%20LA%20TSHEDIMO%C5%A0O%20KA%20GA%20THUTO.pdf?ver=2008-03-05-104951-000]
== Pukwana ya tlhalošo ya molao wa maitshwaro wa bašomi ba tirelo ya setšhaba. ==
Pukwana ya maitshwaro a batho bao ba direlago setšhaba
[https://web.archive.org/web/20060923085733/http://www.psc.gov.za/docs/guidelines/SEPEDI.29.03.05.DOC]
== Keletšo go tša ditšhelete ==
Tebalelo Ya Motšhelo Wa Dikgwebopotlana
e ngwadilwe ka polelo ya kgetho ya gago, etela weposaete ya rena go šomisa tšhelete ye ntši go abela batho ba Afrika ditirelo.
[http://www.sars.gov.za/Small%20Business%20Amnesty/Brochure/Sepedi.pdf]
== Winnie Lebelo Kgomotso Comprehensive High School Grade 11 ==
[http://www.gpg.gov.za/docs/nz/wkgomotso.html]
== Kgoro ya Diminerale le Mafolofolo ==
polelo ye e kwagalago ya tlhohleletšo ya botsebi; tiišetšo ya tšhelete go tšwa pankeng ye e ngwadišitšwego ya Afrika Borwa ...
[https://web.archive.org/web/20061015060508/http://www.dme.gov.za/pdfs/minerals/sepedi_descriptions.pdf]
== Ga go na motho yoo a tshwenyegago Afrika Borwa. ==
...... A ke maina a dikgwedi ka Sepedi/Sesotho sa Leboa. A ngwale dikgobeng tšeo di swanetšego tšhupamabakeng/khalentareng. Janaware ...
[http://www.ukzn.ac.za/cae/alr/ALR%20Sesotho%20sa%20Leboa/ALRLWSSL.pdf]
== This corpus kindly provided for the Dasher project by: De Schryver ==
...Maemo a polelo ??Katološa dipolelo ka go oketša ka mahlaodi le mahlalosi; ...... Se se ra tlhatlošo ya maemo a botshelo jwa Maafrika Borwa otlhe bogolo ...
[https://web.archive.org/web/20170630071618/http://users.aims.ac.za/~mackay/dasher/training/training_Tswana_ZA.txt]
== OpenVibe-SAsesotho.==
Ba bang ha ba khone ho qeta polelo kapa sona serapa ba sa ngole ka Senyesemane. All eyes on Zim as Southern sesotho leaders gather. South Africa to ...
[http://www.openvibe-sa.com/index.php?option=com_autocontent&keyword=141]
== Tlhako-ya-molaotshepetao-wa-polelo-ya-bosetahaba-saps ==
[https://www.yumpu.com/xx/document/read/26002012/tlhako-ya-molaotshepetao-wa-polelo-ya-bosetahaba-saps]
dxragbl2r34li2s3j40au6xrb4vyigm
Thutafase
0
573
56369
18402
2026-09-30T17:49:18Z
AD11CT3D
8875
Added a little information.
56369
wikitext
text/x-wiki
[[Seswantšho:Physical_world.jpg|thumb|299px|right|Mmapa wa Lefase]]
'''Thutafase''' ke phahlogelo goba thuto ya [[lefase]] le dilo tšeo di humanegago go lona bjalo ka [[lewatle|mawatle]]<!--oceans-->, batho<!--humans-->, [[phôôfôlô|diphôôfôlô]]<!--animals-->, [[thaba|dithaba]]<!--mountains-->, [[noka|dinoka]]<!--rivers-->, bjalobjalo<!--etcetera-->).
Lefase le ke le legolo, moo e lego gore le kgona go ba legae go diphidi tše di fetago milione. Palo ya batho lefase ka bophara e feta dipilione tše šupa(7).<ref>Source: Worldometer <nowiki>https://share.google/Its9T9l8i4k1bgXF1</nowiki></ref>
[[Setensele:Main category]]
hvmwanpfg02850ox1ojy0o7ofegccm2
Thutlwa
0
577
56311
52807
2026-09-30T12:39:16Z
Reimetswebathong
8365
Ke fetotse diphoso.
56311
wikitext
text/x-wiki
[[Seswantšho:Giraffa camelopardalis angolensis.jpg|right|thumb|280px|Thutlwa]]
[[File:Giraffe close-up.webm|thumb|Thutlwa]]
'''Thutlwa''' ke [[phôôfôlô|phoofolo]] ya [[Afrika]] ye telele go feta diphoofolo ka moka. Ka boima, thutlwa e ka fihla go 1200 kg. Ka botelele e ka ba 5.2 m.
Thutlwa e ja matlakala a mehlare. Leleme la Thutlwa le bothata go e šireletša go hlabja ke meetlwa.
== Methopo ==
https://www.natgeokids.com
[[Setensele:Diphoofolo]]
58n0xajxou0dsj4msr1b4hlqc5hweit
Tlou
0
580
56393
56194
2026-09-30T19:29:30Z
Reimetswebathong
8365
Ke lokisitse diphoso.
56393
wikitext
text/x-wiki
'''Ditlou''' ke diphoofolo tše kgolo kudu tša naga tše di phelago . Go na le mehuta ye meraro ye e phelago ga bjale yeo e lemogwago. Tšona ke: ditlou tša sethokgwa sa Aforika ( ''Loxodonta africana'' ), ditlou tša sethokgwa sa Aforika ( ''L. cyclotis'' ) le ditlou tša Asia ( ''Elephas maximus'' ). Ke tšona fela ditho tšeo di sa phelago tša lapa la ditlou le tatelano ya Proboscidea. Ba leloko la ditlou bao ba hwilego ba akaretša di-mammoth le di-mastodon . Dibopego tše di hlaolago tša ditlou di akaretša proboscis e telele yeo e bitšwago kutu, manaka, diphaphathi tše kgolo tša ditsebe, maoto a swanago le dikokwane, le letlalo le thata eupša le bohlokwa le letala. Kutu e prehensile, e tliša dijo le meetse molomong le go swara dilo. Mano ao a tšwago meno a go sega, a šoma e le dibetša le ge e le didirišwa tša go sepetša dilo le go epa. Diphaphathi tše dikgolo tša ditsebe di thuša go boloka thempereitšha ya mmele e sa fetogego gotee le poledišanong. Ditlou tša Aforika di na le ditsebe tše kgolo le mekokotlo ye e sekamego, mola ditlou tša Asia di na le ditsebe tše nnyane le mekokotlo ye e kgopamego, goba ye e lekanago.
== Behaviour and ecology ==
<templatestyles src="Multiple image/styles.css" wrapper=".tmulti"></templatestyles>Ditlou di ja dimela fela gomme di ja matlakala, makala, dienywa, makgapetla, bjang le medu. Ditlou tša Afrika gantšhi di ja matlakala a mahlare le makala, mola ditlou tša Asia fula bjang kudu. <ref name="Shoshani42" details="https://www.cambridge.org/core/journals/oryx/article/distribution-and-status-of-the-asian-elephant/4611389E09C0DAC9E2AF6C3C3B94219C">Shoshani, pp. 42–51.https://www.cambridge.org/core/journals/oryx/article/distribution-and-status-of-the-asian-elephant/4611389E09C0DAC9E2AF6C3C3B94219C</ref> Di ka ja dijo tše boima bja dikhilograma tše 300 le go nwa dilitara tše 40 tša meetse ka letšatši. Ditlou gantšhi di dula kgauswi le methopo ya meetse.<ref name="Shoshani42" /> <ref name="Shoshani124">[./Https://digitalcommons.wayne.edu/elephant/vol2/iss4/15/ https://digitalcommons.wayne.edu/elephant/vol2/iss4/15/]</ref> Ditlou di ja mesong le bošego. Mosegare ditlou di khutša ka tlase ga dihlare gomme di robala di eme. Di robala bošego di rapeletše fase. <ref name="Shoshani124" details="https://link.springer.com/article/10.1007/s10745-004-6097-7" /> ka kakaretšo ditlou di robala diiri tše 3-4 tša boroko ka letšatši. Bobedi banna le dihlopha tša lapa ka tlwaelo ga di huduge go feta 20 km (12). mi) ka letšatši, eupša bokgole bjo bo fihlago go 180 km (112). mi) di ngwadilwe seleteng sa Etosha sa Namibia. Ditlou di ya go huduga ka sehla go arabela diphetogo tša maemo a tikologo. Ka leboa la Botswana, ba sepela 325 km (202). mi) go ya Nokeng ya Chobe ka morago ga ge melete ya meetse ya lefelong leo e ome mafelelong a Phato.
== Methopo ==
qsfmsm8lkfbam5hln58s5ypzgh14up2
Lewedi 23
0
1994
56422
55936
2026-10-01T00:46:23Z
InternetArchiveBot
5150
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
56422
wikitext
text/x-wiki
{{LewediTšhupamabaka|float=right}}
{{Template:Letšatši_le_mengwageng_yago_feta}}
== Matšatši a boikhutso le a ela hloko ==
{{Dikgwedi}}
[[Setensele:Lewedi]]
[[Setensele:Tšhupamabaka]]
== Events ==
* [[30s|38]] – Drusilla, kgaetšedi ya Caligula yo a hwilego ka June, yo go thwego mmušiši o na le tswalano ya kgauswi le yena, o dirwa modimo.
* [[1122]] – Mopapa Callixtus II le Mmušiši yo Mokgethwa wa Roma Henry V ba dumelelana le Concordat of Worms go fediša Kgang ya Investiture .
* [[1338]] – Ntwa ya Arnemuiden, yeo go yona madira a Fora a fenyago Maisemane, ke ntwa ya mathomo ya sesole sa lewatle ya Ntwa ya Mengwaga ye Lekgolo le ntwa ya mathomo ya sesole sa lewatle sa Yuropa yeo go yona go šomišwago dithunya tša morodi wa sethunya.
* [[1409]] – Ntwa ya Kherlen ke phenyo ya bobedi ye bohlokwa godimo ga lešika la bogoši la Ming China ke Mamongolia go tloga ka 1368.
* [[1459]] – Ntwa ya Blore Heath, ntwa ya mathomo ye kgolo ya Dintwa tša Seisemane tša Roses, e fentšwe ke ma-York.
* [[1561]] – Kgoši Philip II wa Sepania o ntšha cedula, a laela gore maiteko a go dira dikoloni ka Florida go emišwe.
* [[1642]] – Ntwa ya Selegae ya Pele ya Seisemane : Ntwa ya Powick Bridge, go tsenela ga mathomo magareng ga madira a mathomo a tšhemo a Royalists le MaPalamente, e fela ka phenyo ya Royalist.
* [[1723]] – Tumelelano ya Saint Petersburg e saennwe, yeo go yona Russia ya Mmušo e hwetšago Derbent, Baku, le mafelo a lebopong a magareng gammogo le diprofense tša Gilan, Mazandaran, le Astrabad go tšwa Peresia ya Safavid mola Shah a amogela mašole a Russia bakeng sa go boloka khutšo ya ka gae.
* [[1779]] – Ntwa ya Phetogelo ya Amerika : John Paul Jones, molaodi wa sesole sa lewatle sa United States, ka sekepeng sa USS Bonhomme Richard, o thopa Ntwa ya Hlogo ya Flamborough .
* [[1803]] – Ntwa ya Bobedi ya Anglo-Maratha : Ntwa ya Assaye e lwelwa magareng ga Khamphani ya Brithania ya India Bohlabela le Mmušo wa Maratha ka India.
* [[1821]] – Tripolitsa, Greece, e thopša ke marabele a Gerika nakong ya Ntwa ya Tokologo ya Gerika .
* [[1846]] – Ditsebi tša dinaledi Urbain Le Verrier, John Couch Adams le Johann Gottfried Galle ba dirišana ka go utolla Neptune .
* [[1868]] – Grito de Lares e direga ka Puerto Rico kgahlanong le pušo ya Sepania.
* [[1879]] – Mokgatlo wa Setšo wa Macedo-Romania o hlomilwe.
* [[1884]] – Bošegong bja la 23–24 Lewedi, sekepe sa mouwane ''sa Arctique'' se kitima fase kgauswi le Cape Virgenes go lebiša go utollweng ga gauta ya placer ya kgauswi, go thoma go kitimela gauta ga Tierra del Fuego .
* [[1885]] – Mabotho a Ethiopia ka tlase ga Ras Alula a ile a fenya madira a Mahdist a Sudan ntweng ya Kufit .
* [[1899]] – Ntwa ya Philippines-Amerika : Sehlopha sa Amerika sa Asia se senya betri ya Filipino Ntweng ya Olongapo .
* [[1905]] – Norway and Sweden sign the Karlstad Treaty, peacefully dissolving the Union between the two countries.
* [[1913]] – The United Mine Workers of America launch a strike which eventually escalated into the Colorado Coalfield War.
* [[1918]] – World War I: British forces capture Haifa, Acre, and Es Salt from the Ottoman Empire.<ref name="India">{{Cite web |last=Eyadat |first=Fadi |date=24 September 2010 |title=On Haifa Day India salutes World War I troops |url=https://www.haaretz.com/print-edition/news/on-haifa-day-india-salutes-wwi-troops-1.315380 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102100519/http://www.haaretz.com/print-edition/news/on-haifa-day-india-salutes-wwi-troops-1.315380 |archive-date=2 November 2012 |access-date=24 March 2013 |website=Haaretz}}</ref>
* [[1920]] – The Louisiana hurricane dissipates over Kansas<ref name="Metadata">{{Cite web |last=Landsea, Chris |display-authors=etal |title=Documentation of Atlantic Tropical Cyclones Changes in HURDAT |url=http://www.aoml.noaa.gov/hrd/hurdat/metadata_dec12.html |access-date=January 16, 2013 |publisher=United States National Oceanic and Atmospheric Administration}}</ref> after forcing around 4,500 people to evacuate and causing $1.45 million in damages.<ref name="Metadata" />
* [[1932]] – Saudi National Day: Crown Prince (later king) Faisal of Saudi Arabia, on behalf of Ibn Saud, proclaims the unification of the Kingdom of Saudi Arabia, the current iteration of the Third Saudi State.<ref>{{Cite web |title=Saudi National Day |url=https://www.mofa.gov.sa/en/ksa/Pages/nationalday.aspx |access-date=2025-02-13 |website=Ministry of Foreign Affairs of Saudi Arabia |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20250214014541/https://www.mofa.gov.sa/en/ksa/Pages/nationalday.aspx |archive-date=2025-02-14 |url-status=dead}}</ref>
* [[1942]] – World War II: The Matanikau action on Guadalcanal begins: U.S. Marines attack Japanese units along the Matanikau River.
* [[1947]] – A magnitude 6.9 earthquake strikes South Khorasan in Iran, killing over 500 people.<ref name="ngdc">{{Cite web |last=National Geophysical Data Center |date=1972 |title=Significant Earthquake Information |url=https://www.ngdc.noaa.gov/hazel/view/hazards/earthquake/event-more-info/3863 |access-date=7 June 2024 |publisher=National Geophysical Data Center / World Data Service (NGDC/WDS): NCEI/WDS Global Significant Earthquake Database. NOAA National Centers for Environmental Information |doi=10.7289/V5TD9V7K}}</ref>
* [[1950]] – Korean War: The Battle of Hill 282 is the first US friendly-fire incident on British military personnel since World War II.
* [[1951]] – George VI, king of the United Kingdom, has his left lung removed in an operation after a malignant tumour was found.
* [[1952]] – After being accused of financial improprieties, Senator Richard Nixon delivers his "Checkers speech" nationwide on television and radio, defending his actions and successfully salvaging his nomination as the Republican candidate for Vice President.
* [[1955]] – An all-white jury in Mississippi finds Roy Bryant and J. W. Milam not guilty in the torture-murder of 14-year-old African American boy Emmett Till.
* [[1956]] – A tropical storm originating in the eastern [[Pacific Ocean]] passes into the Gulf of Mexico and is upgraded and named Hurricane Flossy just hours before striking the Gulf Coast and causing 15 deaths and an estimated US$24.8 million in damages.
* [[1957]] – Little Rock schools integration crisis: President Dwight D. Eisenhower sends the 101st Airborne Division to Little Rock, Arkansas, and federalizes the Arkansas National Guard, ordering both to support the integration of Little Rock Central High School.
* [[1961]] – U.S. President John F. Kennedy nominates African American civil rights lawyer Thurgood Marshall to the Court of Appeals for the Second Circuit, although pro-segregation Southern senators manage to delay his confirmation until September 11, 1962.
* [[1962]] – Flying Tiger Line Flight 923, a Lockheed L-1049H Super Constellation registered as N6923C, ditches into the [[Atlantic Ocean]] killing 28 out the 76 occupants onboard. The remaining 48 were rescued six hours later.<ref>{{Cite web |title=Accident Lockheed L-1049H Super Constellation N6923C, Sunday 23 September 1962 |url=https://asn.flightsafety.org/asndb/333234 |access-date=2024-11-17 |website=asn.flightsafety.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=Crash of a Lockheed L-1049H-82 Super Constellation into the Atlantic Ocean: 28 killed {{!}} Bureau of Aircraft Accidents Archives |url=https://www.baaa-acro.com/crash/crash-lockheed-l-1049h-82-super-constellation-atlantic-ocean-28-killed |access-date=2024-11-17 |website=www.baaa-acro.com}}</ref>
* [[1964]] – Typhoon Wilda, one of the strongest typhoons to ever strike [[Japane|Japan]], makes landfall, causing at least 30 fatalities and sinking at least 64 ships.
* [[1967]] – Seven people die, 46 people are injured, and more than 150 boats capsize when a squall hits Lake Michigan during Michigan's first coho salmon sport fishing season.
* [[1973]] – Argentine general election: Juan Perón returns to power in Argentina.
* [[1983]] – Gulf Air Flight 771 is destroyed by a bomb, killing all 112 people on board.
* [[1999]] – Qantas Flight 1 overruns a runway in Bangkok during a storm, causing minor injuries to some passengers.<ref>{{Cite web |title=B744, Bangkok Thailand, 1999 |url=https://skybrary.aero/accidents-and-incidents/b744-bangkok-thailand-1999 |access-date=2025-02-28 |website=sky bary}}</ref>
* [[2004]] – Over 3,000 people die in Haiti after Hurricane Jeanne produces massive flooding and mudslides.
* [[2008]] – Matti Saari kills ten people at a school in Finland before committing suicide.<ref>{{Cite web |date=23 September 2008 |title=Finnish college gunman kills 10 |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/7630969.stm |access-date=23 September 2020 |website=BBC News}}</ref>
* [[2010]] – Teresa Lewis becomes the first woman to be executed by the U.S. state of Virginia since 1912, and the first woman in the state to be executed by lethal injection.
* [[2013]] – Twenty-five people are killed after Typhoon Usagi passes Hong Kong and China.<ref>{{Cite web |date=2013-09-22 |title=Typhoon Usagi kills at least 25 people in China |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-24193201.amp |access-date=2024-12-01 |website=BBC News |language=en-gb}}</ref>
* [[2019]] – Twenty people die on the first of two days of rioting in Papua and West Papua over an alleged racist incident.
* [[2020]] – A grand jury in Kentucky declines to indict three police officers for the shooting death of Breonna Taylor in a drug raid gone wrong, leading to nationwide protests in the U.S.
* [[2022]] – Voting begins in the five-day sham annexation referendums in Russian-occupied Ukraine, leading to Russian annexation of Donetsk, Kherson, Luhansk and Zaporizhzhia oblasts.
* [[2024]] – [[Israel]] launches airstrikes against Hezbollah targets in Lebanon, killing more than 490 people.<ref>{{Cite web |date=2024-09-23 |title=Is this war? The Israeli-Hezbollah conflict is hard to define — or predict |url=https://apnews.com/article/israel-lebanon-hezbollah-conflict-war-57eb5ef4a77f3bcc0d2b920bc4536706 |access-date=2024-12-01 |website=AP News |language=en}}</ref>
9uik8op6c01tj6secmira2qfjz4vq35
Nare
0
2302
56415
55353
2026-09-30T21:03:22Z
Lepaka06
8376
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376457202|Water buffalo]]"
56415
wikitext
text/x-wiki
'''Nare ya meetse''' (''Bubalus bubalis''), yeo gape e bitšwago '''nare ya meetse ya ka gae''' goba '''nare ya meetse ya Asia''', ke phoofolo ya lapa ya go swana le kgomo ye kgolo, yeo e tšwago '''Borwa le Borwabohlabela bja Asia'''. E tšwa go '''nare ya meetse ya naga'''. Lehono, dinare tša meetse di ruiwa le mafelong a mangwe a mantši, go akaretša '''Italy, dinaga tša Balkan, Australia, Amerika le dikarolo tša Afrika'''. cite
Go lemogwa mehuta ye mebedi ye megolo ya dinare tša meetse yeo e sa lego gona, yeo e theilwego godimo ga diphapano tša '''sebopego sa mmele''' le '''boitshwaro'''. Mehuta ye ke '''nare ya noka''', yeo e hwetšwago kontinenteng ya India le go ya ka bodikela go fihla dinageng tša Balkan, Egipita le Italy; le '''nare ya mogwapo''', yeo e tšwago Assam, ya phatša Borwabohlabela bja Asia go fihla '''Moeding wa Yangtze kua China''' ka bohlabela.
'''Nare ya meetse ya naga''' (''Bubalus arnee'') mohlomongwe ke '''mogologolo wa nare ya meetse ya ka gae'''. Tshekatsheko ya '''phylogenetic''' e bontšha gore nare ya meetse ya mohuta wa noka mohlomongwe e thomile '''ka bodikela bja India''' gomme ya ruiwa mengwageng ye e ka bago '''6 300''' ye e fetilego. Ka lehlakoreng le lengwe, mohuta wa mogwapo o thomile ka go ikemela '''Nagengkgolo ya Borwabohlabela bja Asia''' gomme wa ruiwa mengwageng ye e ka bago '''3 000 go ya go 7 000''' ye e fetilego. Ka morago ga moo, dinare tša meetse tša noka di ile tša phatlalala ka bodikela go fihla '''Egipita, Balkans le Italy''', mola dinare tša meetse tša mogwapo di ile tša phatlalala go ralala '''Borwabohlabela bja Asia''' go fihla '''Moeding wa Yangtze'''.
Dinare tša meetse di ile tša gwebišwa go tloga '''Tlhabologong ya Moedi wa Indus''' go ya '''Mesopotamia''', yeo lehono e lego '''Iraq''', mo e ka bago ka '''2500 BC'''. Go dumelwa gore kgwebišano ye e be e dirwa ke batho ba '''Meluhha'''. '''Tiiso ya mongwadi yo a bego a thwetšwe ke Kgoši ya Akkadia''' e bontšha seswantšho sa '''sehlabelo sa nare ya meetse'''.
gimbqnzwbwag7r9czmmvd6o13yvd2fh
Tšhwene
0
2304
56398
38221
2026-09-30T19:36:00Z
Reimetswebathong
8365
Ke lokisitse diphoso.
56398
wikitext
text/x-wiki
[[Seswantšho:Baby baboon on back.jpg|right|thumb|280px|Baby baboon on back]]
'''Tšhwene''' ke phoofolo ya [[Afrika|Aforika]]. '''Tšhwene''' e rata go dula fase.
[[Setensele:Diphoofolo]]
308kmahjrlmtq3j7yo558hpm7ebws1n
Segwagwa
0
2310
56432
47782
2026-10-01T11:23:22Z
Mhanimhani
8377
56432
wikitext
text/x-wiki
[[Seswantšho:Red-eyed_Tree_Frog_-_Litoria_chloris_edit1.jpg|thumb|Segwagwa sa [[Australia]].]]
Segwagwa ke phôôfôlô ya go dula le go rôbala ka mêêtseng.Segwagwa ke amphibian ye kgolo ya go hloka mosela yeo e hwetšwago lefaseng ka bophara. Go na le mehuta ye e ka bago 6 000 ya digwagwa, gomme e ka bago 90 ya tšona e dula kua United States. Di kgethegile ge di bapetšwa le di-amphibian tše dingwe tše dintši ka lebaka la bokgoni bja tšona bja go tlola, medumo ya go lla le medumo ya moswananoši.<ref>{{Cite web |date=2025-11-19 |title=What Is a Frog’s Habitat & Where Do Frogs Live? |url=https://scienceinsights.org/what-is-a-frogs-habitat-where-do-frogs-live/ |access-date=2026-10-01 |website=ScienceInsights |language=en-US}}</ref>
Digwagwa ke tša sehlopha sa Amphibia, tšeo e lego diphoofolo tša mokokotlo tšeo di dulago ka meetseng le nageng. Leboo le la bophelo le bolela gore legae la segwagwa le swanetše go thekga phetogo ya lona go tloga go tadpole ya go hema go ya go motho yo mogolo yo a hemago maswafo. Ka ge letlalo la tšona le dumelela monola o montši, digwagwa di huetšwa kudu ke monola le boleng bja meetse, ka fao dinyakwa tša tšona tša bodulo di fapana le digagabi goba diamuši. Ka mehuta ya go feta 7 000 ya digwagwa tše di tsebjago, digwagwa di bontšha bokgoni bjo bo makatšago bja go tlwaelana, di dula mo e ka bago kontinenteng ye nngwe le ye nngwe ka ntle le Antarctica. [2]
3/08/20
Kgauswi le segwagwa se setala se dutše godimo ga letlakala la fern.
''Australian Amphibians - frogs''
Digwagwa ke tšona fela tše di šetšego tša amphibian ka Australia. Gantšhi di beela mae a tšona ka meetseng, gomme digwagwa tša tšona di tšweletša mesela le digwagwa tša ka gare go phela ka fase ga meetse. Ge di gola go ba digwagwa tše kgolo, di hwetša maswafo gomme di phela ka bobedi mo lefaseng le ka meetseng.
Digwagwa di bohlokwa mo dijong tše dintši, di šoma bjalo ka dibatana le ditsongwa. Ka lebaka la maemo a tšona a moswananoši ka diketane tša dijo, letlalo la tšona la go tsenelela, le bophelo bja tšona ka meetseng le mo nageng, digwagwa ke dišupo tše botse tša maphelo a tikologo. Ka go lebelela digwagwa, re ka hwetša kwešišo ye botse ya gore tikologo e phela gabotse bjang, ka ge digwagwa di huetšwa ke diphetogo tša tikologo ya tšona.
Tahlegelo ya madulo, phetogo ya klaemete le tšhilafatšo ke mabaka a magolo ao a dirago gore palo ya digwagwa e fokotšege lefaseng ka bophara. Kua Australia, palo ya digwagwa e fokotšega ka lebelo.
Hwetša seo o ka se dirago go šireletša dibjalo tša gago ka mo nageng. [3]
[[Setensele:Diphoofolo]]
adlnbtgqgcso13wjquaxbphon2twdl3
56433
56432
2026-10-01T11:27:59Z
Mhanimhani
8377
56433
wikitext
text/x-wiki
[[Seswantšho:Red-eyed_Tree_Frog_-_Litoria_chloris_edit1.jpg|thumb|Segwagwa sa [[Australia]].]]
Segwagwa ke phôôfôlô ya go dula le go rôbala ka mêêtseng.Segwagwa ke amphibian ye kgolo ya go hloka mosela yeo e hwetšwago lefaseng ka bophara. Go na le mehuta ye e ka bago 6 000 ya digwagwa, gomme e ka bago 90 ya tšona e dula kua United States. Di kgethegile ge di bapetšwa le di-amphibian tše dingwe tše dintši ka lebaka la bokgoni bja tšona bja go tlola, medumo ya go lla le medumo ya moswananoši.<ref>{{Cite web |date=2025-11-19 |title=What Is a Frog’s Habitat & Where Do Frogs Live? |url=https://scienceinsights.org/what-is-a-frogs-habitat-where-do-frogs-live/ |access-date=2026-10-01 |website=ScienceInsights |language=en-US}}</ref>
Digwagwa ke tša sehlopha sa Amphibia, tšeo e lego diphoofolo tša mokokotlo tšeo di dulago ka meetseng le nageng. Leboo le la bophelo le bolela gore legae la segwagwa le swanetše go thekga phetogo ya lona go tloga go tadpole ya go hema go ya go motho yo mogolo yo a hemago maswafo. Ka ge letlalo la tšona le dumelela monola o montši, digwagwa di huetšwa kudu ke monola le boleng bja meetse, ka fao dinyakwa tša tšona tša bodulo di fapana le digagabi goba diamuši. Ka mehuta ya go feta 7 000 ya digwagwa tše di tsebjago, digwagwa di bontšha bokgoni bjo bo makatšago bja go tlwaelana, di dula mo e ka bago kontinenteng ye nngwe le ye nngwe ka ntle le Antarctica. <ref>{{Cite web |title=Frog and toad {{!}} Types, Habitat, Diet, & Characteristics {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/animal/Anura |access-date=2026-10-01 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
3/08/20
Kgauswi le segwagwa se setala se dutše godimo ga letlakala la fern.
''Australian Amphibians - frogs''
Digwagwa ke tšona fela tše di šetšego tša amphibian ka Australia. Gantšhi di beela mae a tšona ka meetseng, gomme digwagwa tša tšona di tšweletša mesela le digwagwa tša ka gare go phela ka fase ga meetse. Ge di gola go ba digwagwa tše kgolo, di hwetša maswafo gomme di phela ka bobedi mo lefaseng le ka meetseng.
Digwagwa di bohlokwa mo dijong tše dintši, di šoma bjalo ka dibatana le ditsongwa. Ka lebaka la maemo a tšona a moswananoši ka diketane tša dijo, letlalo la tšona la go tsenelela, le bophelo bja tšona ka meetseng le mo nageng, digwagwa ke dišupo tše botse tša maphelo a tikologo. Ka go lebelela digwagwa, re ka hwetša kwešišo ye botse ya gore tikologo e phela gabotse bjang, ka ge digwagwa di huetšwa ke diphetogo tša tikologo ya tšona.
Tahlegelo ya madulo, phetogo ya klaemete le tšhilafatšo ke mabaka a magolo ao a dirago gore palo ya digwagwa e fokotšege lefaseng ka bophara. Kua Australia, palo ya digwagwa e fokotšega ka lebelo.
Hwetša seo o ka se dirago go šireletša dibjalo tša gago ka mo nageng.<ref>{{Cite web |last=News |first=Opening Hours Open Daily 10am-5pmClosed Christmas DayFree General Entry Address 1 William StreetSydney NSW 2010 Australia Phone +61 2 9320 6000 www australian museum Copyright © 2026 The Australian Museum ABN 85 407 224 698 View Museum |title=Australia's native frogs |url=https://australian.museum/learn/animals/frogs/ |access-date=2026-10-01 |website=The Australian Museum |language=en}}</ref>
[[Setensele:Diphoofolo]]
emsfelnl71axun7bx5xthkegzengcn6
56434
56433
2026-10-01T11:31:08Z
Mhanimhani
8377
edited the article
56434
wikitext
text/x-wiki
Segwagwa[[Seswantšho:Red-eyed_Tree_Frog_-_Litoria_chloris_edit1.jpg|thumb|Segwagwa sa [[Australia]].]]
'''Segwagwa''' ke phoofolo ya go dula le go robala ka meetseng.Segwagwa ke ''[[amphibian]]'' ye kgolo ya go hloka mosela yeo e hwetšwago lefaseng ka bophara. Go na le mehuta ye e ka bago 6 000 ya digwagwa, gomme e ka bago 90 ya tšona e dula kua United States. Di kgethegile ge di bapetšwa le di-amphibian tše dingwe tše dintši ka lebaka la bokgoni bja tšona bja go tlola, medumo ya go lla le medumo ya moswananoši.<ref>{{Cite web |date=2025-11-19 |title=What Is a Frog’s Habitat & Where Do Frogs Live? |url=https://scienceinsights.org/what-is-a-frogs-habitat-where-do-frogs-live/ |access-date=2026-10-01 |website=ScienceInsights |language=en-US}}</ref>
Digwagwa ke tša sehlopha sa Amphibia, tšeo e lego diphoofolo tša mokokotlo tšeo di dulago ka meetseng le nageng. [[Leboo]] le la bophelo le bolela gore legae la segwagwa le swanetše go thekga phetogo ya lona go tloga go tadpole ya go hema go ya go motho yo mogolo yo a hemago maswafo. Ka ge letlalo la tšona le dumelela monola o montši, digwagwa di huetšwa kudu ke monola le boleng bja meetse, ka fao dinyakwa tša tšona tša bodulo di fapana le digagabi goba diamuši. Ka mehuta ya go feta 7 000 ya digwagwa tše di tsebjago, digwagwa di bontšha bokgoni bjo bo makatšago bja go tlwaelana, di dula mo e ka bago kontinenteng ye nngwe le ye nngwe ka ntle le Antarctica. <ref>{{Cite web |title=Frog and toad {{!}} Types, Habitat, Diet, & Characteristics {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/animal/Anura |access-date=2026-10-01 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
3/08/20
Kgauswi le segwagwa se setala se dutše godimo ga letlakala la ''fern''.
''Australian Amphibians - frogs''
Digwagwa ke tšona fela tše di šetšego tša amphibian ka Australia. Gantšhi di beela mae a tšona ka meetseng, gomme digwagwa tša tšona di tšweletša mesela le digwagwa tša ka gare go phela ka fase ga meetse. Ge di gola go ba digwagwa tše kgolo, di hwetša maswafo gomme di phela ka bobedi mo lefaseng le ka [[meetseng]].
Digwagwa di bohlokwa mo dijong tše dintši, di šoma bjalo ka dibatana le ditsongwa. Ka lebaka la maemo a tšona a moswananoši ka diketane tša dijo, letlalo la tšona la go tsenelela, le bophelo bja tšona ka meetseng le mo nageng, digwagwa ke dišupo tše botse tša maphelo a tikologo. Ka go lebelela digwagwa, re ka hwetša kwešišo ye botse ya gore tikologo e phela gabotse bjang, ka ge digwagwa di huetšwa ke diphetogo tša tikologo ya tšona.
[[Tahlegelo]] ya madulo, phetogo ya klaemete le tšhilafatšo ke mabaka a magolo ao a dirago gore palo ya digwagwa e fokotšege lefaseng ka bophara. Kua Australia, palo ya digwagwa e fokotšega ka lebelo.
Hwetša seo o ka se dirago go šireletša dibjalo tša gago ka mo nageng.<ref>{{Cite web |last=News |first=Opening Hours Open Daily 10am-5pmClosed Christmas DayFree General Entry Address 1 William StreetSydney NSW 2010 Australia Phone +61 2 9320 6000 www australian museum Copyright © 2026 The Australian Museum ABN 85 407 224 698 View Museum |title=Australia's native frogs |url=https://australian.museum/learn/animals/frogs/ |access-date=2026-10-01 |website=The Australian Museum |language=en}}</ref>
== Ditšhupetšo ==
[[Setensele:Diphoofolo]]
83vkkzzipn3ztmws3jys0ezr0079lsp
Pudi
0
2430
56299
47607
2026-09-30T12:11:03Z
Bandla21
8351
Created by translating the section "Uses" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1375838111|Goat]]"
56299
wikitext
text/x-wiki
[[Seswantšho:WildeHausziege.jpg|thumb|right|Pudi]]
[[Seswantšho:Boerbok.jpg|thumb|right|Boerbok]]
Pudi ke phoofolo yeo e humanegago [[Afrika]].
== Dijo tša ka mehla ==
Pudi ke seruiwa. Ke phoofolo ya go ja matlakala le bjang gomme nama ya yona e a jewa.
[[Setensele:Diphoofolo]]
== Uses ==
Dipudi di šomišwa go fa maswi le boya bjo bo kgethegilego, le bjalo ka nama le matlalo a dipudi . <ref>{{Cite web |last=Coffey |first=Linda |last2=Hale |first2=Margo |last3=Wells |first3=Ann |date=August 2004 |title=Goats: Sustainable Production Overview |url=http://attra.ncat.org/attra-pub/goatoverview.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070204014920/http://attra.ncat.org/attra-pub/goatoverview.html |archive-date=February 4, 2007 |website=attra.ncat.org}}</ref> Mekgatlo ye mengwe ya go thuša bahloki e fa dipudi go batho ba ba hlokago dinageng tše di hlokago, ka tumelo ya gore go ba le dithoto tše di nago le mohola go fokotša bodidi go kaone go feta tšhelete. Ditshenyagalelo tša go hwetša dipudi go di abela batho di ka ba godimo le ge go le bjalo.
456flcp1cmg00vk0ep6hnwkd6rc8oxt
Koti
0
2436
56418
49060
2026-09-30T21:17:57Z
Lepaka06
8376
Created by translating the section "Characteristics" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374013207|Serval]]"
56418
wikitext
text/x-wiki
[[Seswantšho:Serval in Tanzania.jpg|thumb|right|Koti, Tanzania]]
Koti ke phoofolo yeo e humanegago [[Afrika]].
== Dijo tša ka mehla ==
Koti ke phoofolo ya go ja nama.
[[Setensele:Diphoofolo]]
== Characteristics ==
'''Serval''' ke katse e tshesane ya bogolo bja magareng. E na le botelele bja magetla bja '''54 go ya go 62 cm''', gomme boima bja yona bo magareng ga '''8 le 18 kg'''. Ditshadi gantši di ba bofefo go feta ditona. Botelele bja hlogo le mmele ka tlwaelo bo magareng ga '''67 le 100 cm'''. Ditona gantši di ba tše dikgolo le tše boima go feta ditshadi.
Dika tše di bonagalago gabotse go Serval di akaretša '''hlogo ye nnyane, ditsebe tše dikgolo, boya bjo bo nago le matheba le methalo, maoto a matelele le mosela wo o nago le ntlha ye ntsho''', woo o ka bago '''30 cm''' ka botelele. Serval e na le '''maoto a matelele kudu ge e bapetšwa le bogolo bja mmele wa yona'''. Se se bakwa kudu ke gore marapo a '''metatarsal''' maotong a yona a matelele kudu. Menwana ya yona le yona ke ye metelele, gomme e sepela ka tsela ye e sa tlwaelegago.
'''Kobo ya Serval''' e na le mmala wa '''mosehla wa gauta go ya go mmala wa letsoku''', gomme e na le '''matheba a mantsho le methalo'''. Bogolo bja matheba bo fapana kudu.
Sefahlego sa yona se na le '''seledu se sešweu''', matheba le methalo marameng le phatleng, gomme mahlo a yona a ka ba '''a botsothwa goba a botala'''. E na le '''maledu a mašweu''' nkong le kgauswi le ditsebe. Ka morago ga ditsebe go na le mmala o moso, wo o nago le '''sehlopha se sešweu se se rapaletšego''' bogareng. Go na le methalo e '''meraro go ya go e mene ye metšo''' yeo e thomago ka morago ga hlogo gomme e ya magetleng, moo e fetogago methaladi ya matheba.
Karolo ya ka tlase ya mmele e na le '''boya bjo bošweu''', gomme boya bja ka tlase bo na le meriri ye boleta le ye metelele. '''Meriri ya ka godimo''' e ka ba bolelele bja '''5–10 cm''', mola molaleng, mokokotlong le mahlakoreng e ka ba bolelele bja mo e ka bago '''3 cm'''. Sefahlegong meriri yona e kopana gomme e ka ba bolelele bja '''1 cm'''.
Serval e na le '''bokgoni bjo bobotse bja go dupa, go kwa le go bona''', e lego dilo tše bohlokwa kudu ge e tsoma.
Serval e swana le '''caracal''' yeo e phelago lefelong le tee le yona, eupša e na le '''mehlala ya maoto ye mesesane''', hlogo ye nkgokolo gomme ga e na '''dihlopha tša boya tše di bonagalago dintlheng tša ditsebe''' bjalo ka caracal. Ditsebe tša yona di kgauswi le hlogo gomme di kgona go '''dikologa ka go ikemela go fihla go dikgato tše 180''', e lego seo se e thušago go kwa le go hwetša diphoofolo tšeo e di tsomago ka katlego.
<ref>{{Cite web |date=2017 |title=Exclusive: Rare Black Wildcat Caught on Film in Africa |url=https://www.nationalgeographic.com/animals/article/black-serval-kenya-melanism-cats |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228005227/https://www.nationalgeographic.com/animals/article/black-serval-kenya-melanism-cats |archive-date=28 February 2021 |access-date=2023-01-08 |website=Animals}}</ref>Bobedi '''di-Serval tša leucistic''' le '''di-Serval tša melanistic''' di kile tša bonwa ge di ruilwe bothopša. Go oketša moo, '''di-Serval tša melanistic''' le tšona di kile tša bonwa nageng. Palo e kgolo ya di-Serval tša melanistic tšeo di lemogilwego nageng e bonwe '''kua Kenya'''.
0yyakt16sg4j38pytbxjyfrblneql03
Tala
0
2473
56407
50322
2026-09-30T20:10:34Z
AD11CT3D
8875
Added general knowledge.
56407
wikitext
text/x-wiki
Ke mmala wa dimedi le dikenywa tša go fapafapana. Ke wona mmala wa go dira gore lefase le kgahliše le go le fa ye nngwe mmala ya lona.{{Infobox color
|title=Tala (green)
|hex=008000
|textcolor=white
|image=File:Color icon green.svg
|wavelength=495–570
|frequency=~575–525
|r=0|g=128|b=0|rgbspace=sRGB
|c=100|m=0|y=100|k=50
|h=120|s=100|v=50
|source=sRGB approximation to NCS S 2060-G
}}
'''Tala''' (green) ke mmala.
<gallery mode="packed" heights="160">
File:Organic Bartlett Pears.jpg|Pšere
File:Aztec mask 050910 170205.jpg|Segakiši sa Aztec
File:Amazonian rainforest.JPG|Sethokgwa sa Amazon
File:Green vintage buttons.jpg|Dikonope tše tala
</gallery>
{{Shades of green}}
rgjg9e8xxkpxf888dohzg6q6x28lymq
Noka
0
6361
56293
55726
2026-09-30T12:04:35Z
Lee200
8371
Ke lokišitše mopeleto
56293
wikitext
text/x-wiki
Noka ke moela wa tlhago wa meetse ao a hlwekilego wo o elelago mo nageng goba ka gare ga magaga go leba mmeleng wo mongwe wa meetse ka bophagamo bja fase, go swana le lewatle, letsha goba noka ye nngwe. Noka e ka oma pele e fihla mafelelong a tsela ya yona ge e felelwa ke meetse, goba e elelafela ka dihla tše itšeng. Dinoka di laolwa ke modikologo wa meetse, e lego tshepedišo yeo ka yona meetse a sepelago go dikologa lefase. Meetse a thoma ka go tsena dinokeng ka pula, e ka ba go tšwa go pula, go elela ga meetse go theoga lebopong, go tologa ga letšha, goba lehlwa, go tšhologa go tšwa go matamo a meetse ka tlase ga bokagodimo bja lefase.
g
0tv14umoaf8hfbccjccggi421ooorrw
2020
0
10814
56402
42973
2026-09-30T19:50:28Z
AD11CT3D
8875
Fixed spelling errors and added some general knowledge
56402
wikitext
text/x-wiki
{{Year nav|2020}}
'''2020''' [[Dinomoro tša Maroma|(MMXX))]] ke [[ngwaga]] [[Ngwaga wa go tlwaelega wa go thoma ka Laboraro|wa go thoma ka Laboraro]], ngwaga wa masomepedi wa [[Ngwagakete 3|kgwagakete tharo]], ngwaga wa masomepedi wa [[Ngwagakgolo 21|kgwagagolo masomepedi tee]], ebile ke ngwaga wa pele wa [[ngwagasome]] wa [[2020s]].
Ke ngwaga woo lefase le ilego la aparelwa ke twatši ya Corona Virus. Lefase le ile la swanela ke go emiša dilo tše dintši tšeo batho ba bego ba tlwaetše go phela ka tšona. Ngwaga wo o bile boima go batho ka moka lefase ka bophara ka ge twatši ye e be e re ama ka moka.
== Mahu ==
* [[Dibokwane 7|7 Dibokwane]] – Li Wenliang, Ngaka ya likokoana-hloko ya [[Tšhaena]], 'muelli ya pele ya go qhoma ga Wuhan coronavirus ka 2019-20 († [[2020]])
[[Setensele:Ngwaga]]
hbjh1aqfghl6645gqhgrm4e93tj28a9
Boimana bja bafsa ba mahlalagading
0
12630
56404
52812
2026-09-30T19:58:55Z
SESHOKAMMAY
8391
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377226726|Teenage pregnancy]]"
56404
wikitext
text/x-wiki
Tlhalošo ya boimana bja mahlalagading e akaretša bao ka molao ba tšewago e le batho ba bagolo nageng ya gabo bona. Mokgatlo wa Lefase wa tša Maphelo o hlaloša ''mahlalagading'' e le nako ya magareng ga mengwaga e 10 le e 19. <ref name="WHO1">{{Cite web |title=Adolescent health |url=https://www.who.int/health-topics/adolescent-health#tab=tab_1 |access-date=7 November 2022 |website=World Health Organization |language=en}}</ref> Boimana bo ka direga ka thobalano ka morago ga go thoma ga ovulation, yeo e ka diregago pele ga nako ya mathomo ya go hlapa ga basadi ( ''menarche'' ). <ref>{{Cite web |last=Hirsch |first=Larissa |date=September 2016 |title=Can a Girl Get Pregnant if She Has Never Had Her Period? |url=https://kidshealth.org/teen/expert/periods/pre_period.html |website=[[KidsHealth]]}}</ref> Go banenyana bao ba phetšego gabotse, bao ba fepšago gabotse, gantši nako ya mathomo e direga magareng ga mengwaga e 12 le e 13.
Bafsa bao ba lego mahlalagading bao ba imilego ba lebane le mathata a mantši a go swana le a basadi ba bagolo.<ref>{{Cite web |last=Nolen |first=Stephanie |date=July 18, 2022 |title=What Pregnancy and Childbirth Do to the Bodies of Young Girls |url=https://www.nytimes.com/2022/07/18/health/young-girls-pregnancy-childbirth.html |website=[[The New York Times]]}}</ref> Bafsa bao ba lego mahlalagading ba na le kgonagalo ya goba le mathata a boimana goba lehu la bomma go feta basadi bao ba nago le mengwaga ya ka godimo ga e 19. Go na le dipelaelo tša tlaleletšo go bao ba lego ka fase ga mengwaga ye 15 ka ge ba se na kgonagalo ya go ba ba hlabolotšwego mmeleng go ka swarelela go ima bjo goba go belega. Bakeng sa banenyana ba mengwaga ya go tloga go 15 go ya go 19, dikotsi di tswalana kudu le mabaka a tša leago le ekonomi go e na le ditlamorago tša bophelo tša mengwaga. Dikotsi tša boima bja go belegwa ka tlase bja matswalo, pele ga nako, anemia le pre-eclampsia ga di kgokagane le mengwaga ya mmele ka nako yeo ngwanenyana a na go le mengwaga ye 16, ka ge di sa bonwe ka matswalo go bafsa ba bagolo ka morago ga go laola mabaka a mangwe a kotsi, go swana le phihleleo ya tlhokomelo ya boleng bja pele ga pelego.
5d9w5cfnsztgycfegpcek7jb812xlfj
56405
56404
2026-09-30T20:09:43Z
SESHOKAMMAY
8391
Created by translating the section "Definition" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377226726|Teenage pregnancy]]"
56405
wikitext
text/x-wiki
Tlhalošo ya boimana bja mahlalagading e akaretša bao ka molao ba tšewago e le batho ba bagolo nageng ya gabo bona. Mokgatlo wa Lefase wa tša Maphelo o hlaloša ''mahlalagading'' e le nako ya magareng ga mengwaga e 10 le e 19. <ref name="WHO1">{{Cite web |title=Adolescent health |url=https://www.who.int/health-topics/adolescent-health#tab=tab_1 |access-date=7 November 2022 |website=World Health Organization |language=en}}</ref> Boimana bo ka direga ka thobalano ka morago ga go thoma ga ovulation, yeo e ka diregago pele ga nako ya mathomo ya go hlapa ga basadi ( ''menarche'' ). <ref>{{Cite web |last=Hirsch |first=Larissa |date=September 2016 |title=Can a Girl Get Pregnant if She Has Never Had Her Period? |url=https://kidshealth.org/teen/expert/periods/pre_period.html |website=[[KidsHealth]]}}</ref> Go banenyana bao ba phetšego gabotse, bao ba fepšago gabotse, gantši nako ya mathomo e direga magareng ga mengwaga e 12 le e 13.
Bafsa bao ba lego mahlalagading bao ba imilego ba lebane le mathata a mantši a go swana le a basadi ba bagolo.<ref>{{Cite web |last=Nolen |first=Stephanie |date=July 18, 2022 |title=What Pregnancy and Childbirth Do to the Bodies of Young Girls |url=https://www.nytimes.com/2022/07/18/health/young-girls-pregnancy-childbirth.html |website=[[The New York Times]]}}</ref> Bafsa bao ba lego mahlalagading ba na le kgonagalo ya goba le mathata a boimana goba lehu la bomma go feta basadi bao ba nago le mengwaga ya ka godimo ga e 19. Go na le dipelaelo tša tlaleletšo go bao ba lego ka fase ga mengwaga ye 15 ka ge ba se na kgonagalo ya go ba ba hlabolotšwego mmeleng go ka swarelela go ima bjo goba go belega. Bakeng sa banenyana ba mengwaga ya go tloga go 15 go ya go 19, dikotsi di tswalana kudu le mabaka a tša leago le ekonomi go e na le ditlamorago tša bophelo tša mengwaga. Dikotsi tša boima bja go belegwa ka tlase bja matswalo, pele ga nako, anemia le pre-eclampsia ga di kgokagane le mengwaga ya mmele ka nako yeo ngwanenyana a na go le mengwaga ye 16, ka ge di sa bonwe ka matswalo go bafsa ba bagolo ka morago ga go laola mabaka a mangwe a kotsi, go swana le phihleleo ya tlhokomelo ya boleng bja pele ga pelego.
== Definition ==
Mokgatlo wa Lefase wa tša Maphelo o hlaloša nywaga ya mahlalagading e le nako ya magareng ga mengwaga ya 10 le 19.<ref name="WHO1">{{Cite web |title=Adolescent health |url=https://www.who.int/health-topics/adolescent-health#tab=tab_1 |access-date=7 November 2022 |website=World Health Organization |language=en}}</ref>
Mengwaga ya mma e laolwa ke letšatšikgwedi leo le kgonthišeditšwego gabonolo ge boimana bo felago ka lona, e sego ka letšatšigadi leo le akanyetšwago la go ima.<ref name="Kost">{{Cite web |year=2010 |title=U.S. Teenage Pregnancies, Births and Abortions: National and State Trends and Trends by Race and Ethnicity |url=https://www.guttmacher.org/pubs/USTPtrends.pdf |quote=Pregnancies are the sum of births, abortions, and miscarriages. Please note that in these tables, "age" refers to the woman's age when the pregnancy ended. Consequently, the actual number of pregnancies that occurred among teenagers is higher than those reported here, because most of the women who conceived at age 19 had their births or abortions after they turned 20 and, thus, were not counted as teenagers.}}</ref> Ka baka leo, dipalopalo ga di akaretše boimana bjo bo thomilego ge a e na le mengwaga ye 19, eupša bo felela ka letšatši la matswalo la mosadi la bo-20 goba ka morago ga gagwe.<ref name="Kost" /> Ka mo go swanago, dipalopalo tša boemo bja lenyalo bja mma di laolwa ke ge e ba a nyetšwe mafelelong a boimana, e sego nakong ya ge a imile.
pam1k92seq6lc17arhyorsjs6918363
56406
56405
2026-09-30T20:10:31Z
SESHOKAMMAY
8391
Created by translating the section "Definition" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377226726|Teenage pregnancy]]"
56406
wikitext
text/x-wiki
Tlhalošo ya boimana bja mahlalagading e akaretša bao ka molao ba tšewago e le batho ba bagolo nageng ya gabo bona. Mokgatlo wa Lefase wa tša Maphelo o hlaloša ''mahlalagading'' e le nako ya magareng ga mengwaga e 10 le e 19. <ref name="WHO1">{{Cite web |title=Adolescent health |url=https://www.who.int/health-topics/adolescent-health#tab=tab_1 |access-date=7 November 2022 |website=World Health Organization |language=en}}</ref> Boimana bo ka direga ka thobalano ka morago ga go thoma ga ovulation, yeo e ka diregago pele ga nako ya mathomo ya go hlapa ga basadi ( ''menarche'' ). <ref>{{Cite web |last=Hirsch |first=Larissa |date=September 2016 |title=Can a Girl Get Pregnant if She Has Never Had Her Period? |url=https://kidshealth.org/teen/expert/periods/pre_period.html |website=[[KidsHealth]]}}</ref> Go banenyana bao ba phetšego gabotse, bao ba fepšago gabotse, gantši nako ya mathomo e direga magareng ga mengwaga e 12 le e 13.
Bafsa bao ba lego mahlalagading bao ba imilego ba lebane le mathata a mantši a go swana le a basadi ba bagolo.<ref>{{Cite web |last=Nolen |first=Stephanie |date=July 18, 2022 |title=What Pregnancy and Childbirth Do to the Bodies of Young Girls |url=https://www.nytimes.com/2022/07/18/health/young-girls-pregnancy-childbirth.html |website=[[The New York Times]]}}</ref> Bafsa bao ba lego mahlalagading ba na le kgonagalo ya goba le mathata a boimana goba lehu la bomma go feta basadi bao ba nago le mengwaga ya ka godimo ga e 19. Go na le dipelaelo tša tlaleletšo go bao ba lego ka fase ga mengwaga ye 15 ka ge ba se na kgonagalo ya go ba ba hlabolotšwego mmeleng go ka swarelela go ima bjo goba go belega. Bakeng sa banenyana ba mengwaga ya go tloga go 15 go ya go 19, dikotsi di tswalana kudu le mabaka a tša leago le ekonomi go e na le ditlamorago tša bophelo tša mengwaga. Dikotsi tša boima bja go belegwa ka tlase bja matswalo, pele ga nako, anemia le pre-eclampsia ga di kgokagane le mengwaga ya mmele ka nako yeo ngwanenyana a na go le mengwaga ye 16, ka ge di sa bonwe ka matswalo go bafsa ba bagolo ka morago ga go laola mabaka a mangwe a kotsi, go swana le phihleleo ya tlhokomelo ya boleng bja pele ga pelego.
== Definition ==
Mokgatlo wa Lefase wa tša Maphelo o hlaloša nywaga ya mahlalagading e le nako ya magareng ga mengwaga ya 10 le 19.<ref name="WHO1">{{Cite web |title=Adolescent health |url=https://www.who.int/health-topics/adolescent-health#tab=tab_1 |access-date=7 November 2022 |website=World Health Organization |language=en}}</ref>
Mengwaga ya mma e laolwa ke letšatšikgwedi leo le kgonthišeditšwego gabonolo ge boimana bo felago ka lona, e sego ka letšatšigadi leo le akanyetšwago la go ima.<ref name="Kost">{{Cite web |year=2010 |title=U.S. Teenage Pregnancies, Births and Abortions: National and State Trends and Trends by Race and Ethnicity |url=https://www.guttmacher.org/pubs/USTPtrends.pdf |quote=Pregnancies are the sum of births, abortions, and miscarriages. Please note that in these tables, "age" refers to the woman's age when the pregnancy ended. Consequently, the actual number of pregnancies that occurred among teenagers is higher than those reported here, because most of the women who conceived at age 19 had their births or abortions after they turned 20 and, thus, were not counted as teenagers.}}</ref> Ka baka leo, dipalopalo ga di akaretše boimana bjo bo thomilego ge a e na le mengwaga ye 19, eupša bo felela ka letšatši la matswalo la mosadi la bo-20 goba ka morago ga gagwe.<ref name="Kost" /> Ka mo go swanago, dipalopalo tša boemo bja lenyalo bja mma di laolwa ke ge e ba a nyetšwe mafelelong a boimana, e sego nakong ya ge a imile.
== Definition ==
Tlhalošo ya boimana bja mahlalagading e akaretša bao ka molao ba tšewago e le batho ba bagolo nageng ya gabo bona. Mokgatlo wa Lefase wa tša Maphelo o hlaloša ''mahlalagading'' e le nako ya magareng ga mengwaga e 10 le e 19. <ref name="WHO1">{{Cite web |title=Adolescent health |url=https://www.who.int/health-topics/adolescent-health#tab=tab_1 |access-date=7 November 2022 |website=World Health Organization |language=en}}</ref> Boimana bo ka direga ka thobalano ka morago ga go thoma ga ovulation, yeo e ka diregago pele ga nako ya mathomo ya go hlapa ga basadi ( ''menarche'' ). <ref>{{Cite web |last=Hirsch |first=Larissa |date=September 2016 |title=Can a Girl Get Pregnant if She Has Never Had Her Period? |url=https://kidshealth.org/teen/expert/periods/pre_period.html |website=[[KidsHealth]]}}</ref> Go banenyana bao ba phetšego gabotse, bao ba fepšago gabotse, gantši nako ya mathomo e direga magareng ga mengwaga e 12 le e 13.
Bafsa bao ba lego mahlalagading bao ba imilego ba lebane le mathata a mantši a go swana le a basadi ba bagolo.<ref>{{Cite web |last=Nolen |first=Stephanie |date=July 18, 2022 |title=What Pregnancy and Childbirth Do to the Bodies of Young Girls |url=https://www.nytimes.com/2022/07/18/health/young-girls-pregnancy-childbirth.html |website=[[The New York Times]]}}</ref> Bafsa bao ba lego mahlalagading ba na le kgonagalo ya goba le mathata a boimana goba lehu la bomma go feta basadi bao ba nago le mengwaga ya ka godimo ga e 19. Go na le dipelaelo tša tlaleletšo go bao ba lego ka fase ga mengwaga ye 15 ka ge ba se na kgonagalo ya go ba ba hlabolotšwego mmeleng go ka swarelela go ima bjo goba go belega. Bakeng sa banenyana ba mengwaga ya go tloga go 15 go ya go 19, dikotsi di tswalana kudu le mabaka a tša leago le ekonomi go e na le ditlamorago tša bophelo tša mengwaga. Dikotsi tša boima bja go belegwa ka tlase bja matswalo, pele ga nako, anemia le pre-eclampsia ga di kgokagane le mengwaga ya mmele ka nako yeo ngwanenyana a na go le mengwaga ye 16, ka ge di sa bonwe ka matswalo go bafsa ba bagolo ka morago ga go laola mabaka a mangwe a kotsi, go swana le phihleleo ya tlhokomelo ya boleng bja pele ga pelego.
Mokgatlo wa Lefase wa tša Maphelo o hlaloša nywaga ya mahlalagading e le nako ya magareng ga mengwaga ya 10 le 19.<ref name="WHO1" />
Mengwaga ya mma e laolwa ke letšatšikgwedi leo le kgonthišeditšwego gabonolo ge boimana bo felago ka lona, e sego ka letšatšigadi leo le akanyetšwago la go ima.<ref name="Kost">{{Cite web |year=2010 |title=U.S. Teenage Pregnancies, Births and Abortions: National and State Trends and Trends by Race and Ethnicity |url=https://www.guttmacher.org/pubs/USTPtrends.pdf |quote=Pregnancies are the sum of births, abortions, and miscarriages. Please note that in these tables, "age" refers to the woman's age when the pregnancy ended. Consequently, the actual number of pregnancies that occurred among teenagers is higher than those reported here, because most of the women who conceived at age 19 had their births or abortions after they turned 20 and, thus, were not counted as teenagers.}}</ref> Ka baka leo, dipalopalo ga di akaretše boimana bjo bo thomilego ge a e na le mengwaga ye 19, eupša bo felela ka letšatši la matswalo la mosadi la bo-20 goba ka morago ga gagwe.<ref name="Kost" /> Ka mo go swanago, dipalopalo tša boemo bja lenyalo bja mma di laolwa ke ge e ba a nyetšwe mafelelong a boimana, e sego nakong ya ge a imile.
bzxve5x496jweauegxrc0oxqbvnd1d3
Lobolo
0
12762
56327
55805
2026-09-30T13:54:56Z
SESHOKAMMAY
8391
Created by translating the section "Northern Ndebele culture" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1336288050|Lobolo]]"
56327
wikitext
text/x-wiki
'''Lobola''' ka [[Setebele|Sesotho sa Leboa]] ( '''''mahadi''''' ka [[Sesotho]], '''''mahari''''' ka [[Seswahili]], '''''magadi''''' ka [[Sesotho sa Leboa|Sepedi]] le [[Setswana]], '''''lovola''''' ka [[Setsonga|Xitsonga]], le '''''mamalo''''' ka [[Sevenda|Tshivenda]] ), ka dinako tše dingwe e bitšwa " [[Theko ya monyadiwa|lehumo la monyadiwa."]]"<ref>https://www.cambridge.org/core/journals/africa/article/abs/international-african-institute-192651/047EEFA82113039651006EC3ECD2F037</ref> <ref>[[Signe Arnfred]], ''Sexuality & Gender Politics in Mozambique: Rethinking Gender in Africa''</ref> '''goba''' "[[theko ya monyadiwa]]" ke thoto ka diruiwa goba mohuta o mongwe, yeo monna wa ka moso, goba hlogo ya lapa la gagwe, e itlamago go e fa hlogo ya lapa la mosadi wa ka moso bjalo ka tebogo ya go dumelela monna go nyala morwedi wa bona le [[Lobola|go]] lapa ka go mo godiša.
[[Seswantšho:Lobolo.jpg|center|thumb|Mohlala wa magadi]]
Lobolo goba lobola ka seZulu, seXhosa, seSwati, seLozi le seTebele( mahadi ka Sesotho, mahari ka seSwahili,magadi ka Sepedi, bogadi ka Setswana, lovola ka Xitsonga, mamalo ka seVenda le roora ka seChona), ka nako tše dingwe e bitšwa "dihlaolo"<ref name=":1">https://briefly.co.za/37583-all-details-lobola-what-lobola-lobola-letter-sample-wear-ceremony-more.html</ref> <ref>https://www.britannica.com/topic/bridewealth</ref><ref>https://www.ebsco.com/research-starters/economics/bride-price-bridewealth</ref>, magadi a katla ka tsela ya tšhelete goba ka leruo. Yena ke tsela ya go laetša hlopha go lapa la gabo lekgarebe goba mosadi yoo a bonwego bjalo ka sego sa meetse. Mokgwenyana o bontšha ditebogo go batswadi ba ngwetši.<ref name=":1" />
== Lobolo le Molao ==
[[Afrika Borwa]], moo mokgwa wa magadi o dirwago kudu, kopano ya pele e phethilwe go ya ka molao wa setšo, eupša bjale e laolwa ka fase ga Temogo ya Manyalo a Setšo, 1998 (Molao wa 120 wa 1998) (RCMA) gomme o na le dinyakwa tše di latelago tša pele gore lenyalo le dumelelwe ka fase ga molao wa setšo:
== Northern Ndebele culture ==
Monna wa go nyala mosadi wa gotšwa morafeng wa Matebele o swanetše go ntšha magadi. Monna o bonagala a rata molekane wa gagwe, ge a boloka mašeleng a go mo ntšhwetša magadi. Ka setšo sa Matebele gola la Zimbabwe, magadi a tšea magato a mmalwa. Mo legatong le lengwe le le lengwe la modiro,go na le setšo seo se swanetšego go lebelliwa ka tsinkelo le mašeleng a magadi a ntšhiwa gannyane gannyane. Lobola ga e lefelwe ka nako e tee eupša ke sehlohlolong sa ditšhelete tše dintši tše di fapanego. Tšhelete yeo e lefilwego e laolwa nakong ya ditherišano gomme e ithekgile ka mabaka a go fapafapana. Ge monyadi a be a dutše a boloka tšhelete go itokišeletša lenyalo, ka morago ga ditšhupetšo go tšwa go moratiwa wa gagwe tša seo lobola e ka bago sona, tshepedišo e ka phethwa ka dikgato tše pedi tše kopana - kgato ya mathomo, kgato ya go bula molomo goba "isivulamlomo", <ref>https://briefly.co.za/37583-all-details-lobola-what-lobola-lobola-letter-sample-wear-ceremony-more.html</ref> moo monyadi a fiwago sebaka sa go bolela maikemišetšo a gagwe a go nyala moratiwa wa gagwe ka morago ga go tsenya tšhelete ka serotong se se logilwego, gomme lapa la monyadiwa le botša grooms family seo ba se nyakago bjalo ka lobolo. Ke moka go bewa letšatši-kgwedi, leo le dumelelanago le mahlakore ka bobedi, gore ba kopane gape. Ka nako ya go ngwala, kgomo ka Zimbabwe ka tekanyo ye e lekanago e fiwa lapa la monyadiwa, lapa le ka kgopela tšhelete ye e lekanago le palo ya dikgomo tšeo ba di nyakago. Se se loketše malapa a mantši ka lebaka la gore go rua dikgomo go ka nyaka nako le mošomo o montši. Kgomo ye e bitšwa "ukangaziwe" yeo e lego kgomo ya mmago monyadiwa.<ref>https://www.heraldonline.co.zw/ndebele-traditional-marriage-customs-part-2/</ref> Mo kgatong ya bobedi, moo lapa la monyadi le itlhagišago ka letšatšikgwedi leo go kwanetšwego ka lona, tšhelete e bewa gape ka serotong se se logilwego gore e dumelelwa go bolela gomme e phethagatša dikgopelo tša lapa la monyadiwa ka go tšweletša ka moka ga lobola.
== Northern Ndebele culture ==
Monna yo a nyalanago le mosadi wa setšo sa ma-Ndebele o swanetše go boloka lobola. Monna o bonwa a rata molekane wa gagwe ge a katanela go boloka le go lefelela lobola. Ka setšong sa ma-Ndebele kua Zimbabwe, Lobola e direga ka megato e mmalwa. Mogatong o mongwe le o mongwe wa monyanya, go na le metlwaelo yeo e swanelwago go latelwa le tšhelete ye nnyane yeo e swanetšego go lefša. Lobola ga e lefwe ka nako e tee eupša ke go kgoboketšwa ga ditšhelete tše dintši tše di sa swanego. Palo yeo e lefšago e bewa nakong ya dipoledišano gomme e ithekgile ka mabaka a go fapana. Ge e ba monyadi o be a dutše a boloka tšhelete bakeng sa go lokišeletša lenyalo, ka morago ga ditšhišonyo go tšwa go moratiwa wa gagwe tša seo lobola e ka bago sona, tshepedišo e ka phethwa ka dikgato tše pedi tše dikopana - Kgato ya mathomo, kgato ya go bula molomo goba "isivulamlomo", moo monyadi a fiwago sebaka sa go bolela maikemišetšo a gagwe a go nyala moratiwa wa gagwe ka morago ga go tsenya tšhelete ka serotong se se logilwego, gomme lapa la monyadiwa le botša lapa seo ba se nyakago bjalo ka lobola. Letšatšikgwedi le a bewa, leo le dumelelanago le mahlakore ka bobedi, la gore ba kopane gape. Ka nako ya go ngwala, kgomo ya Zimbabwe ke tekanyo yeo e lekanago e fiwa lapa la monyadiwa, lapa le ka kgopela tšhelete ye e lekanago le palo ya dikgomo tšeo ba di nyakago. Se se loketše malapa a mantši ka lebaka la gore go rua dikgomo go ka nyaka nako le mošomo o montši. Kgomo ye e bitšwa "ukangaziwe"<ref name=":0" /> yeo e lego kgomo ya mmago monyadiwa. Mogatong wa bobedi, moo lapa la monyadi le itšweletšago ka letšatši leo go dumelelanwego ka lona, tšhelete e tsenywa gape ka serotong se se logilwego ele gore a dumelelwe go bolela le go phethagatša dikgopelo tša lapa la monyadiwa ka go tliša lobola kamoka.
sr76awmig7d43vrh33hxwsg92fj3px5
56339
56327
2026-09-30T14:35:27Z
SESHOKAMMAY
8391
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1336288050|Lobolo]]"
56339
wikitext
text/x-wiki
Ka kakaretšo go dumelwa gore dikgomo, ka bonnyane, di a nyakega ka lobolo ka gare ga ditšo tša MaZulu le MaXhosa. Le ge meetlo ye e fapanego ka gare ga dilete tše di fapanego e ka ba le seabe go laetša palo ya boleng bja tšhelete ya kgomo ye nngwe le ye nngwe, gape e ithekgile ka bokgoni bja ditherišano tša baemedi goba ''oonozakuzaku''. Mehleng ya lehono, go bile le ngangišano e golago mabapi le tekanyo yeo e nyakwago malapeng a itšego yeo babogedi ba e lebelelago e le e feteletšego ka mo go sa swanelago. Lehono, ditherišano di akaretša go bea theko ya kgomo e tee gomme ka morago wa atiša theko yeo go dumelelanwego ka yona ka palo ya dikgomo tšeo monyadiwa yo mofsa a tšewago e le tša bohlokwa.<ref name="Derby, 2006">{{Cite web |last=Derby |first=Ron |date=6 December 2006 |title=SA bride price moves from cattle to cash |url=http://mg.co.za/article/2006-12-06-sa-bride-price-moves-from-cattle-to-cash |access-date=11 February 2015 |website=Mail & Guardian |location=South Africa}}</ref> Palo yeo e swanetšego go lefelwa e kgongwa ke mabaka a mantši a fapafapanego go akaretša, eupša e sego go lekanyetšwa go, tekanyo ya thuto ya monyadiwa yo a tlago go nyalwa, maemo a ditšhelete a balekane ba ka moso, le ge e ba monyadiwa wa ka moso (goba monyadi) a šetše a na le bana. Semanya (2014) o bolela gore gaešita le batho ba maemo a godimo ba go swana le [[Nelson Mandela]] ba be ba dira setlwaedi se, ka go lefa lobola ya dikgomo tše 60 bakeng sa mosadi wa gagwe, Graça Machel.
fea4s4uerlh7ohul30qqlompasikb6s
56342
56339
2026-09-30T14:45:24Z
SESHOKAMMAY
8391
ke lokisitse leina
56342
wikitext
text/x-wiki
Ka kakaretšo go dumelwa gore dikgomo, ka bonnyane, di a nyakega ka lobola ka gare ga ditšo tša MaZulu le MaXhosa. Le ge meetlo ye e fapanego ka gare ga dilete tše di fapanego e ka ba le seabe go laetša palo ya boleng bja tšhelete ya kgomo ye nngwe le ye nngwe, gape e ithekgile ka bokgoni bja ditherišano tša baemedi goba ''oonozakuzaku''. Mehleng ya lehono, go bile le ngangišano e golago mabapi le tekanyo yeo e nyakwago malapeng a itšego yeo babogedi ba e lebelelago e le e feteletšego ka mo go sa swanelago. Lehono, ditherišano di akaretša go bea theko ya kgomo e tee gomme ka morago wa atiša theko yeo go dumelelanwego ka yona ka palo ya dikgomo tšeo monyadiwa yo mofsa a tšewago e le tša bohlokwa.<ref name="Derby, 2006">{{Cite web |last=Derby |first=Ron |date=6 December 2006 |title=SA bride price moves from cattle to cash |url=http://mg.co.za/article/2006-12-06-sa-bride-price-moves-from-cattle-to-cash |access-date=11 February 2015 |website=Mail & Guardian |location=South Africa}}</ref> Palo yeo e swanetšego go lefelwa e kgongwa ke mabaka a mantši a fapafapanego go akaretša, eupša e sego go lekanyetšwa go, tekanyo ya thuto ya monyadiwa yo a tlago go nyalwa, maemo a ditšhelete a balekane ba ka moso, le ge e ba monyadiwa wa ka moso (goba monyadi) a šetše a na le bana. Semanya (2014) o bolela gore gaešita le batho ba maemo a godimo ba go swana le [[Nelson Mandela]] ba be ba dira setlwaedi se, ka go lefa lobola ya dikgomo tše 60 bakeng sa mosadi wa gagwe, Graça Machel.
dv0347arc48tgnuly3ptf14bw5pqh8z
56344
56342
2026-09-30T15:03:09Z
SESHOKAMMAY
8391
Created by translating the section "Lobolo and the law" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1336288050|Lobolo]]"
56344
wikitext
text/x-wiki
Ka kakaretšo go dumelwa gore dikgomo, ka bonnyane, di a nyakega ka lobola ka gare ga ditšo tša MaZulu le MaXhosa. Le ge meetlo ye e fapanego ka gare ga dilete tše di fapanego e ka ba le seabe go laetša palo ya boleng bja tšhelete ya kgomo ye nngwe le ye nngwe, gape e ithekgile ka bokgoni bja ditherišano tša baemedi goba ''oonozakuzaku''. Mehleng ya lehono, go bile le ngangišano e golago mabapi le tekanyo yeo e nyakwago malapeng a itšego yeo babogedi ba e lebelelago e le e feteletšego ka mo go sa swanelago. Lehono, ditherišano di akaretša go bea theko ya kgomo e tee gomme ka morago wa atiša theko yeo go dumelelanwego ka yona ka palo ya dikgomo tšeo monyadiwa yo mofsa a tšewago e le tša bohlokwa.<ref name="Derby, 2006">{{Cite web |last=Derby |first=Ron |date=6 December 2006 |title=SA bride price moves from cattle to cash |url=http://mg.co.za/article/2006-12-06-sa-bride-price-moves-from-cattle-to-cash |access-date=11 February 2015 |website=Mail & Guardian |location=South Africa}}</ref> Palo yeo e swanetšego go lefelwa e kgongwa ke mabaka a mantši a fapafapanego go akaretša, eupša e sego go lekanyetšwa go, tekanyo ya thuto ya monyadiwa yo a tlago go nyalwa, maemo a ditšhelete a balekane ba ka moso, le ge e ba monyadiwa wa ka moso (goba monyadi) a šetše a na le bana. Semanya (2014) o bolela gore gaešita le batho ba maemo a godimo ba go swana le [[Nelson Mandela]] ba be ba dira setlwaedi se, ka go lefa lobola ya dikgomo tše 60 bakeng sa mosadi wa gagwe, Graça Machel.
== Lobola le Molao ==
Ka [[Afrika Borwa]], moo mokgwa wa lobola o dirwago ka bophara, kopano ye pele e be e phethwa go ya ka molao wa setšo, eupša bjale e laolwa ka fase ga Temogo ya Manyalo a Setšo, 1998 (Molao wa 120 wa 1998) (RCMA) gomme e na le dinyakwa tše di latelago tša pele gore lenyalo le swanelege ka tlase ga molao wa setšo:
* Tumelelano - Go ya ka histori, tumelelano e be e nyakwa magareng ga malapa a monyadiwa le monyadi. Go tloga ka 2008, RCMA e boletše gore tumelelano e nyakega fela magareng ga batho, e sego malapa a bona.
* Dinyakwa tša mengwaga - Go ya ka molao wa setšo, ga go na dinyakwa tša mengwaga tše itšego; le ge go le bjalo, RCMA e akaretša dinyakwa tša mengwaga ya ka tlase ya 18.
* Lobolo - Lenyalo la setšo, ka tlase ga RCMA, le šoma go ya ka tumelelano ya go lefa lobolo gomme ga le nyake tefo ya lobolo.
* Go fetišwa ga monyadiwa - Go fetišwa ke senyakwa se sengwe bakeng sa go šoma ga lenyalo la setšo. RCMA ga e laole mokgwa wo ka go lebanya gomme o swarwa ka tsela ya nakwana.
* Go se be gona ga lenyalo la molao o tlwaelegilego - Batho ba babedi lenyalong la setšo la monogamous ba ka tsena lenyalong la molao o tee, eupša e sego vice versa
* Maemo a thibetšwego a tswalano - Nakong ye e fetilego, setšhaba se sengwe le se sengwe se be se na le melao ya sona mabapi le ditswalano tše di thibetšwego. Melao ye e fetogile go theoša le mengwaga. RCMA e bolela gore ditswalano tše di thibetšwego di laolwa ke melao ya setšo.
osemlzxhovxp0tzb352hfghx9m0uh37
Winnie Mashaba ke yena
0
12873
56330
55674
2026-09-30T14:05:20Z
Mash-Eazy
8343
Created by translating the section "Early life" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1369233116|Winnie Mashaba]]"
56330
wikitext
text/x-wiki
'''Winnie Mashaba''' ke seopedi sa ebangedi [[Afrika Borwa|sa Afrika Borwa]], motšweletši wa thelebišene, le mmakgwebo. O belegwe le go godišetšwa motseng wa Kgoši Phasha, [[Steelpoort]], o lokollotše alebamo ya gagwe ya mathomo ''Exodus 20 ka ngwaga wa'' 2000.
== '''Bophelo bja pele''' ==
Winnie Mashaba o tsene sekolo se se phagamego sa Mashupje High school eupša a tlogela sekolo ka pela ka morago ga go phasa Mphato wa 11 ka 1998 go phegelela lerato la gagwe la mmino wa gospel. <ref name="Music" /> Kgaotšo ya gagwe ya mathomo e tlile ka morago ga gore a dire diteko tša [[Solly Moholo]] . Kapejana ka morago ga go hlahloba, o ile a lokolla alebamo ya gagwe ya mathomo, ''Exodus 20'' yeo e lokolotšwego ka ngwaga wa 2000. <ref name="Music">{{Cite web |title=Winnie Mashaba {{!}} Music In Africa |url=https://www.musicinafrica.net/directory/winnie-mashaba |access-date=2022-05-14 |website=Music In Africa}}</ref> O kgethilwe go hwetša difoka tše ntši, go akaretšwa Kora ya Mosadi wa Moya wa Afrika yo Mokaone ka 2005. Difoka tše dingwe di akaretša South African Music Awards (SAMA), difoka tša South African Gospel Awards le tša Mmino tša Metro FM . Ka 2010 o ile a kgethwa bjalo ka Motaki wa Mosadi yo Mokaone go Difoka tša Crown Gospel Awards. O ile a kotama karolo ya go tšweletša thelebišene ya ''Amahubo'' go Dumisa ka 2015.
Ka Dibatsela 2022 o ile a nyala Tebatso Phetla, yo a dulago toropong ya kgauswi ya Burgersfort. Gape ka Dibatsela 2019 o amogetše Lengwalo la Bongaka la Tlhompho go tšwa Yunibesithing ya Boditšhabatšhaba ya Beibele ya Trinity (TIBU) ka mošomo wa gagwe wa mmino.
== Mošomo wa gagwe wa mmino ==
Winnie Mashaba o thomile mošomo wa gagwe wa mmino wa gospel ka morago ga go tšea karolo tekong ya mmino le Solly Moholo mafelelong a bo-1990. Alebamo ya gagwe ya mathomo, ''Exodus 20'', e ile ya lokollwa ka ngwaga wa 2000. Alebamo ye e ile ya rekiša dikopi tše 25 000 gomme ya fihlelela maemo a gauta.<ref>{{Cite web
|title=Winnie Mashaba's going places
|url=https://www.news24.com/Drum/winnie-mashabas-going-places-20170728
|website=Drum
|access-date=2026-09-04
}}</ref>
Mashaba o amogetše dikgau tše mmalwa mošomong wa gagwe wa mmino. Ka 2010 o ile a thopa Crown Gospel Award ya ''Best Female Artist''. O bile gape karolo ya dikgau tša South African Music Awards, moo alebamo ya gagwe ''Joang Kapa Joang'' e ilego ya kgethwa legorong la ''Best African Traditional Gospel Album''.<ref>{{Cite web
|title=Dr Selinah Winnie Mashaba
|url=https://www.musicinafrica.net/directory/dr-selinah-winnie-mashaba
|website=Music In Africa
|access-date=2026-09-04
}}</ref><ref>{{Cite web
|title=2010 SAMA Winners
|url=https://www.news24.com/channel/music/featuresinterviews/2010-sama-winners-20100414-2
|website=News24
|access-date=2026-09-04
}}</ref>
* 2000: ''Exodus 20''
* 2007: ''[[Kea Letshaba Lefase]]''
* 2007:''[[Ditebogo]]''
* 2008: ''[[Ke Rata Wena]]''
* 2003: ''[[Motswelle Se Bapale Ka Kekere]]''
* 2001: ''[[Lefu Le Tshabeng Ellish Park Stadium]]''
* 2003: ''[[Motswelle Se Bapale Ka Kereke Ena]]''
* 2009: ''[[Joang Kapa Joang]]''
* 2006: ''[[Thola ngwanesu]]''
* 2010: ''[[Go Tseba Jehova]]''
* 2011: ''[[Modimo O Nale Nna]]''
* 2012: ''[[Bophelo Ke Leeto]]''
* 2014: ''[[Very Best Of (Live)]]''
* 2015: ''[[Lehlotlo Laka]]''
* 2016: ''[[1st Hymns Project Live Recorded]]''
* 2017: ''[[Dilo Tša Lefase]]''
* 2018: The Journey With Winnie Mashaba Live at Emperors Palace
* 2021: Moporofeta Jeremiah
== Tshupetso ==
<references />
== Early life ==
Mashaba o ile a tsena Sekolo se se Phagamego sa Mashupje eupša a se tlogela ka moragonyana ga go fetša mphato wa bo seswai ka 1998 go tšwetša pele mošomo wa mmino wa Ebangedi.<ref name="Music" /> Nako ya gagwe ya mathomo ya go khutša e tlile ka morago ga go dira diteko. Ka 2000, go se go ye kae ga nako, ka morago ga go lekolwa, o ile a lokolla alebamo ya gagwe ya mathomo, ye e bitswago "Exodus 20".<ref name="Music">{{Cite web |title=Winnie Mashaba {{!}} Music In Africa |url=https://www.musicinafrica.net/directory/winnie-mashaba |access-date=2022-05-14 |website=Music In Africa}}</ref> O kgethilwe go hwetša difoka tše mmalwa, go akaretšwa Kora for Best African Spiritual Female ka 2005. Meputso ye mengwe e akaretša South African Music Awards (SAMA), South African Gospel Awards le Metro FM Music Awards. Ka 2010 o ile a bitšwa Moopedi wa Mosadi yo a Phagamego go Crown Gospel Awards.
76h9kblyoapjpe7kxl8aw16d3ixra7q
56357
56330
2026-09-30T16:57:19Z
Mash-Eazy
8343
Created by translating the section "Early life" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1369233116|Winnie Mashaba]]"
56357
wikitext
text/x-wiki
'''Winnie Mashaba''' ke seopedi sa ebangedi [[Afrika Borwa|sa Afrika Borwa]], motšweletši wa thelebišene, le mmakgwebo. O belegwe le go godišetšwa motseng wa Kgoši Phasha, [[Steelpoort]], o lokollotše alebamo ya gagwe ya mathomo ''Exodus 20 ka ngwaga wa'' 2000.
== '''Bophelo bja pele''' ==
Winnie Mashaba o tsene sekolo se se phagamego sa Mashupje High school eupša a tlogela sekolo ka pela ka morago ga go phasa Mphato wa 11 ka 1998 go phegelela lerato la gagwe la mmino wa gospel. <ref name="Music" /> Kgaotšo ya gagwe ya mathomo e tlile ka morago ga gore a dire diteko tša [[Solly Moholo]] . Kapejana ka morago ga go hlahloba, o ile a lokolla alebamo ya gagwe ya mathomo, ''Exodus 20'' yeo e lokolotšwego ka ngwaga wa 2000. <ref name="Music">{{Cite web |title=Winnie Mashaba {{!}} Music In Africa |url=https://www.musicinafrica.net/directory/winnie-mashaba |access-date=2022-05-14 |website=Music In Africa}}</ref> O kgethilwe go hwetša difoka tše ntši, go akaretšwa Kora ya Mosadi wa Moya wa Afrika yo Mokaone ka 2005. Difoka tše dingwe di akaretša South African Music Awards (SAMA), difoka tša South African Gospel Awards le tša Mmino tša Metro FM . Ka 2010 o ile a kgethwa bjalo ka Motaki wa Mosadi yo Mokaone go Difoka tša Crown Gospel Awards. O ile a kotama karolo ya go tšweletša thelebišene ya ''Amahubo'' go Dumisa ka 2015.
Ka Dibatsela 2022 o ile a nyala Tebatso Phetla, yo a dulago toropong ya kgauswi ya Burgersfort. Gape ka Dibatsela 2019 o amogetše Lengwalo la Bongaka la Tlhompho go tšwa Yunibesithing ya Boditšhabatšhaba ya Beibele ya Trinity (TIBU) ka mošomo wa gagwe wa mmino.
== Mošomo wa gagwe wa mmino ==
Winnie Mashaba o thomile mošomo wa gagwe wa mmino wa gospel ka morago ga go tšea karolo tekong ya mmino le Solly Moholo mafelelong a bo-1990. Alebamo ya gagwe ya mathomo, ''Exodus 20'', e ile ya lokollwa ka ngwaga wa 2000. Alebamo ye e ile ya rekiša dikopi tše 25 000 gomme ya fihlelela maemo a gauta.<ref>{{Cite web
|title=Winnie Mashaba's going places
|url=https://www.news24.com/Drum/winnie-mashabas-going-places-20170728
|website=Drum
|access-date=2026-09-04
}}</ref>
Mashaba o amogetše dikgau tše mmalwa mošomong wa gagwe wa mmino. Ka 2010 o ile a thopa Crown Gospel Award ya ''Best Female Artist''. O bile gape karolo ya dikgau tša South African Music Awards, moo alebamo ya gagwe ''Joang Kapa Joang'' e ilego ya kgethwa legorong la ''Best African Traditional Gospel Album''.<ref>{{Cite web
|title=Dr Selinah Winnie Mashaba
|url=https://www.musicinafrica.net/directory/dr-selinah-winnie-mashaba
|website=Music In Africa
|access-date=2026-09-04
}}</ref><ref>{{Cite web
|title=2010 SAMA Winners
|url=https://www.news24.com/channel/music/featuresinterviews/2010-sama-winners-20100414-2
|website=News24
|access-date=2026-09-04
}}</ref>
* 2000: ''Exodus 20''
* 2007: ''[[Kea Letshaba Lefase]]''
* 2007:''[[Ditebogo]]''
* 2008: ''[[Ke Rata Wena]]''
* 2003: ''[[Motswelle Se Bapale Ka Kekere]]''
* 2001: ''[[Lefu Le Tshabeng Ellish Park Stadium]]''
* 2003: ''[[Motswelle Se Bapale Ka Kereke Ena]]''
* 2009: ''[[Joang Kapa Joang]]''
* 2006: ''[[Thola ngwanesu]]''
* 2010: ''[[Go Tseba Jehova]]''
* 2011: ''[[Modimo O Nale Nna]]''
* 2012: ''[[Bophelo Ke Leeto]]''
* 2014: ''[[Very Best Of (Live)]]''
* 2015: ''[[Lehlotlo Laka]]''
* 2016: ''[[1st Hymns Project Live Recorded]]''
* 2017: ''[[Dilo Tša Lefase]]''
* 2018: The Journey With Winnie Mashaba Live at Emperors Palace
* 2021: Moporofeta Jeremiah
== Tshupetso ==
<references />
== Early life ==
Mashaba o ile a tsena Sekolo se se Phagamego sa Mashupje eupša a se tlogela ka moragonyana ga go fetša mphato wa bo seswai ka 1998 go tšwetša pele mošomo wa mmino wa Ebangedi.<ref name="Music" /> Nako ya gagwe ya mathomo ya go khutša e tlile ka morago ga go dira diteko. Ka 2000, go se go ye kae ga nako, ka morago ga go lekolwa, o ile a lokolla alebamo ya gagwe ya mathomo, ye e bitswago "Exodus 20".<ref name="Music">{{Cite web |title=Winnie Mashaba {{!}} Music In Africa |url=https://www.musicinafrica.net/directory/winnie-mashaba |access-date=2022-05-14 |website=Music In Africa}}</ref> O kgethilwe go hwetša difoka tše mmalwa, go akaretšwa Kora for Best African Spiritual Female ka 2005. Meputso ye mengwe e akaretša South African Music Awards (SAMA), South African Gospel Awards le Metro FM Music Awards. Ka 2010 o ile a bitšwa Moopedi wa Mosadi yo a Phagamego go Crown Gospel Awards.
== Early life ==
Mošomo wa mmino wa Ebangedi wa Winnie Mashaba o thomile ka morago ga ge a tšea sephetho sa go emiša sekolo. O be a le moithuti Sekolong se se Phagamego sa Mashupje, mme ka 1998, ka morago ga Mphato wa 8, o tlogetše dithuto go phegelela pitšo ya gagwe ya bobeledi (Muzikol, 2023). Le ge a ile a lebana le ditlhohlo tše dintši qalong, boikgafo bja gagwe bo ile bja mo lebiša katlegong. Alebamo ya gagwe ya mathomo, e lego Exodus 20, e lokollotšwe ka ngwaga wa 2000 morago ga nako ye telele ya go itokišetša le go lekwa (SA Gospel History, 2024). Go tloga moo mmino wa gagwe o mo tlišeditše dikgau tše dintši tša maemo a godimo. Har'a tšona ke sefoka sa Kora sa 2005 bjalo ka Sebini sebotse sa Moya sa Afrika, gammogo le dikgau tša SAMA, South African Gospel Awards le Metro FM Awards. Ka 2010, bokgoni bja gagwe bo ile bja lemogwa gape ge a be a thopile sefoka sa Moopedi wa Mosadi wa Ngwaga go Crown Gospel Music Awards (The Herald, 2022).
turakwjdl9htva17dsrz1gjapijrqml
56360
56357
2026-09-30T16:59:42Z
Mash-Eazy
8343
Created by translating the section "Early life" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1369233116|Winnie Mashaba]]"
56360
wikitext
text/x-wiki
'''Winnie Mashaba''' ke seopedi sa ebangedi [[Afrika Borwa|sa Afrika Borwa]], motšweletši wa thelebišene, le mmakgwebo. O belegwe le go godišetšwa motseng wa Kgoši Phasha, [[Steelpoort]], o lokollotše alebamo ya gagwe ya mathomo ''Exodus 20 ka ngwaga wa'' 2000.
== '''Bophelo bja pele''' ==
Winnie Mashaba o tsene sekolo se se phagamego sa Mashupje High school eupša a tlogela sekolo ka pela ka morago ga go phasa Mphato wa 11 ka 1998 go phegelela lerato la gagwe la mmino wa gospel. <ref name="Music" /> Kgaotšo ya gagwe ya mathomo e tlile ka morago ga gore a dire diteko tša [[Solly Moholo]] . Kapejana ka morago ga go hlahloba, o ile a lokolla alebamo ya gagwe ya mathomo, ''Exodus 20'' yeo e lokolotšwego ka ngwaga wa 2000. <ref name="Music">{{Cite web |title=Winnie Mashaba {{!}} Music In Africa |url=https://www.musicinafrica.net/directory/winnie-mashaba |access-date=2022-05-14 |website=Music In Africa}}</ref> O kgethilwe go hwetša difoka tše ntši, go akaretšwa Kora ya Mosadi wa Moya wa Afrika yo Mokaone ka 2005. Difoka tše dingwe di akaretša South African Music Awards (SAMA), difoka tša South African Gospel Awards le tša Mmino tša Metro FM . Ka 2010 o ile a kgethwa bjalo ka Motaki wa Mosadi yo Mokaone go Difoka tša Crown Gospel Awards. O ile a kotama karolo ya go tšweletša thelebišene ya ''Amahubo'' go Dumisa ka 2015.
Ka Dibatsela 2022 o ile a nyala Tebatso Phetla, yo a dulago toropong ya kgauswi ya Burgersfort. Gape ka Dibatsela 2019 o amogetše Lengwalo la Bongaka la Tlhompho go tšwa Yunibesithing ya Boditšhabatšhaba ya Beibele ya Trinity (TIBU) ka mošomo wa gagwe wa mmino.
== Mošomo wa gagwe wa mmino ==
Winnie Mashaba o thomile mošomo wa gagwe wa mmino wa gospel ka morago ga go tšea karolo tekong ya mmino le Solly Moholo mafelelong a bo-1990. Alebamo ya gagwe ya mathomo, ''Exodus 20'', e ile ya lokollwa ka ngwaga wa 2000. Alebamo ye e ile ya rekiša dikopi tše 25 000 gomme ya fihlelela maemo a gauta.<ref>{{Cite web
|title=Winnie Mashaba's going places
|url=https://www.news24.com/Drum/winnie-mashabas-going-places-20170728
|website=Drum
|access-date=2026-09-04
}}</ref>
Mashaba o amogetše dikgau tše mmalwa mošomong wa gagwe wa mmino. Ka 2010 o ile a thopa Crown Gospel Award ya ''Best Female Artist''. O bile gape karolo ya dikgau tša South African Music Awards, moo alebamo ya gagwe ''Joang Kapa Joang'' e ilego ya kgethwa legorong la ''Best African Traditional Gospel Album''.<ref>{{Cite web
|title=Dr Selinah Winnie Mashaba
|url=https://www.musicinafrica.net/directory/dr-selinah-winnie-mashaba
|website=Music In Africa
|access-date=2026-09-04
}}</ref><ref>{{Cite web
|title=2010 SAMA Winners
|url=https://www.news24.com/channel/music/featuresinterviews/2010-sama-winners-20100414-2
|website=News24
|access-date=2026-09-04
}}</ref>
* 2000: ''Exodus 20''
* 2007: ''[[Kea Letshaba Lefase]]''
* 2007:''[[Ditebogo]]''
* 2008: ''[[Ke Rata Wena]]''
* 2003: ''[[Motswelle Se Bapale Ka Kekere]]''
* 2001: ''[[Lefu Le Tshabeng Ellish Park Stadium]]''
* 2003: ''[[Motswelle Se Bapale Ka Kereke Ena]]''
* 2009: ''[[Joang Kapa Joang]]''
* 2006: ''[[Thola ngwanesu]]''
* 2010: ''[[Go Tseba Jehova]]''
* 2011: ''[[Modimo O Nale Nna]]''
* 2012: ''[[Bophelo Ke Leeto]]''
* 2014: ''[[Very Best Of (Live)]]''
* 2015: ''[[Lehlotlo Laka]]''
* 2016: ''[[1st Hymns Project Live Recorded]]''
* 2017: ''[[Dilo Tša Lefase]]''
* 2018: The Journey With Winnie Mashaba Live at Emperors Palace
* 2021: Moporofeta Jeremiah
== Tshupetso ==
<references />
== Early life ==
Mashaba o ile a tsena Sekolo se se Phagamego sa Mashupje eupša a se tlogela ka moragonyana ga go fetša mphato wa bo seswai ka 1998 go tšwetša pele mošomo wa mmino wa Ebangedi.<ref name="Music" /> Nako ya gagwe ya mathomo ya go khutša e tlile ka morago ga go dira diteko. Ka 2000, go se go ye kae ga nako, ka morago ga go lekolwa, o ile a lokolla alebamo ya gagwe ya mathomo, ye e bitswago "Exodus 20".<ref name="Music">{{Cite web |title=Winnie Mashaba {{!}} Music In Africa |url=https://www.musicinafrica.net/directory/winnie-mashaba |access-date=2022-05-14 |website=Music In Africa}}</ref> O kgethilwe go hwetša difoka tše mmalwa, go akaretšwa Kora for Best African Spiritual Female ka 2005. Meputso ye mengwe e akaretša South African Music Awards (SAMA), South African Gospel Awards le Metro FM Music Awards. Ka 2010 o ile a bitšwa Moopedi wa Mosadi yo a Phagamego go Crown Gospel Awards.
== Early life ==
Mošomo wa mmino wa Ebangedi wa Winnie Mashaba o thomile ka morago ga ge a tšea sephetho sa go emiša sekolo. O be a le moithuti Sekolong se se Phagamego sa Mashupje, mme ka 1998, ka morago ga Mphato wa 8, o tlogetše dithuto go phegelela pitšo ya gagwe ya bobeledi (Muzikol, 2023). Le ge a ile a lebana le ditlhohlo tše dintši qalong, boikgafo bja gagwe bo ile bja mo lebiša katlegong. Alebamo ya gagwe ya mathomo, e lego Exodus 20, e lokollotšwe ka ngwaga wa 2000 morago ga nako ye telele ya go itokišetša le go lekwa (SA Gospel History, 2024). Go tloga moo mmino wa gagwe o mo tlišeditše dikgau tše dintši tša maemo a godimo. Har'a tšona ke sefoka sa Kora sa 2005 bjalo ka Sebini sebotse sa Moya sa Afrika, gammogo le dikgau tša SAMA, South African Gospel Awards le Metro FM Awards. Ka 2010, bokgoni bja gagwe bo ile bja lemogwa gape ge a be a thopile sefoka sa Moopedi wa Mosadi wa Ngwaga go Crown Gospel Music Awards (The Herald, 2022).
== Early life ==
Winnie Mashaba ke seopedi sa mmino wa Ebangedi go tšwa Limpopo, Afrika Borwa. O ithutile Sekolong se se Phagamego sa Mashupje, eupša o tlogetše sekolo ka 1998 ge a fetša Mphato wa 8 gore a latele pitšo ya gagwe ya mmino wa Ebangedi (Muzikol, 2023). Morago ga diteko tše mmalwa tšeo di sa atlegago, o hweditše sebaka sa go rekota. Ka 2000, ka morago ga nako ya go itokišetša, o lokolotše alebamo ya gagwe ya mathomo ye e bitšwago Exodus 20 (SA Gospel History, 2024).Go tloga fao, o amogetše dikgau tše ntši. Ka 2005 o thopile Sefoka sa Kora bjalo ka Seopedi se kaone sa Moya sa Afrika. O thopile gape le dikgau go South African Music Awards (SAMA), South African Gospel Awards le Metro FM Music Awards. Ka 2010, o kgethilwe bjalo ka Moopedi wa Mosadi yo a Phagamego go Crown Gospel Music Awards (The Herald, 2022).
6h4rzlyf726r2c5djy5hwclwslxny5a
56361
56360
2026-09-30T17:07:06Z
Mash-Eazy
8343
Created by translating the section "Early life" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1369233116|Winnie Mashaba]]"
56361
wikitext
text/x-wiki
'''Winnie Mashaba''' ke seopedi sa ebangedi [[Afrika Borwa|sa Afrika Borwa]], motšweletši wa thelebišene, le mmakgwebo. O belegwe le go godišetšwa motseng wa Kgoši Phasha, [[Steelpoort]], o lokollotše alebamo ya gagwe ya mathomo ''Exodus 20 ka ngwaga wa'' 2000.
== '''Bophelo bja pele''' ==
Winnie Mashaba o tsene sekolo se se phagamego sa Mashupje High school eupša a tlogela sekolo ka pela ka morago ga go phasa Mphato wa 11 ka 1998 go phegelela lerato la gagwe la mmino wa gospel. <ref name="Music" /> Kgaotšo ya gagwe ya mathomo e tlile ka morago ga gore a dire diteko tša [[Solly Moholo]] . Kapejana ka morago ga go hlahloba, o ile a lokolla alebamo ya gagwe ya mathomo, ''Exodus 20'' yeo e lokolotšwego ka ngwaga wa 2000. <ref name="Music">{{Cite web |title=Winnie Mashaba {{!}} Music In Africa |url=https://www.musicinafrica.net/directory/winnie-mashaba |access-date=2022-05-14 |website=Music In Africa}}</ref> O kgethilwe go hwetša difoka tše ntši, go akaretšwa Kora ya Mosadi wa Moya wa Afrika yo Mokaone ka 2005. Difoka tše dingwe di akaretša South African Music Awards (SAMA), difoka tša South African Gospel Awards le tša Mmino tša Metro FM . Ka 2010 o ile a kgethwa bjalo ka Motaki wa Mosadi yo Mokaone go Difoka tša Crown Gospel Awards. O ile a kotama karolo ya go tšweletša thelebišene ya ''Amahubo'' go Dumisa ka 2015.
Ka Dibatsela 2022 o ile a nyala Tebatso Phetla, yo a dulago toropong ya kgauswi ya Burgersfort. Gape ka Dibatsela 2019 o amogetše Lengwalo la Bongaka la Tlhompho go tšwa Yunibesithing ya Boditšhabatšhaba ya Beibele ya Trinity (TIBU) ka mošomo wa gagwe wa mmino.
== Mošomo wa gagwe wa mmino ==
Winnie Mashaba o thomile mošomo wa gagwe wa mmino wa gospel ka morago ga go tšea karolo tekong ya mmino le Solly Moholo mafelelong a bo-1990. Alebamo ya gagwe ya mathomo, ''Exodus 20'', e ile ya lokollwa ka ngwaga wa 2000. Alebamo ye e ile ya rekiša dikopi tše 25 000 gomme ya fihlelela maemo a gauta.<ref>{{Cite web
|title=Winnie Mashaba's going places
|url=https://www.news24.com/Drum/winnie-mashabas-going-places-20170728
|website=Drum
|access-date=2026-09-04
}}</ref>
Mashaba o amogetše dikgau tše mmalwa mošomong wa gagwe wa mmino. Ka 2010 o ile a thopa Crown Gospel Award ya ''Best Female Artist''. O bile gape karolo ya dikgau tša South African Music Awards, moo alebamo ya gagwe ''Joang Kapa Joang'' e ilego ya kgethwa legorong la ''Best African Traditional Gospel Album''.<ref>{{Cite web
|title=Dr Selinah Winnie Mashaba
|url=https://www.musicinafrica.net/directory/dr-selinah-winnie-mashaba
|website=Music In Africa
|access-date=2026-09-04
}}</ref><ref>{{Cite web
|title=2010 SAMA Winners
|url=https://www.news24.com/channel/music/featuresinterviews/2010-sama-winners-20100414-2
|website=News24
|access-date=2026-09-04
}}</ref>
* 2000: ''Exodus 20''
* 2007: ''[[Kea Letshaba Lefase]]''
* 2007:''[[Ditebogo]]''
* 2008: ''[[Ke Rata Wena]]''
* 2003: ''[[Motswelle Se Bapale Ka Kekere]]''
* 2001: ''[[Lefu Le Tshabeng Ellish Park Stadium]]''
* 2003: ''[[Motswelle Se Bapale Ka Kereke Ena]]''
* 2009: ''[[Joang Kapa Joang]]''
* 2006: ''[[Thola ngwanesu]]''
* 2010: ''[[Go Tseba Jehova]]''
* 2011: ''[[Modimo O Nale Nna]]''
* 2012: ''[[Bophelo Ke Leeto]]''
* 2014: ''[[Very Best Of (Live)]]''
* 2015: ''[[Lehlotlo Laka]]''
* 2016: ''[[1st Hymns Project Live Recorded]]''
* 2017: ''[[Dilo Tša Lefase]]''
* 2018: The Journey With Winnie Mashaba Live at Emperors Palace
* 2021: Moporofeta Jeremiah
== Tshupetso ==
<references />
== Early life ==
Mashaba o ile a tsena Sekolo se se Phagamego sa Mashupje eupša a se tlogela ka moragonyana ga go fetša mphato wa bo seswai ka 1998 go tšwetša pele mošomo wa mmino wa Ebangedi.<ref name="Music" /> Nako ya gagwe ya mathomo ya go khutša e tlile ka morago ga go dira diteko. Ka 2000, go se go ye kae ga nako, ka morago ga go lekolwa, o ile a lokolla alebamo ya gagwe ya mathomo, ye e bitswago "Exodus 20".<ref name="Music">{{Cite web |title=Winnie Mashaba {{!}} Music In Africa |url=https://www.musicinafrica.net/directory/winnie-mashaba |access-date=2022-05-14 |website=Music In Africa}}</ref> O kgethilwe go hwetša difoka tše mmalwa, go akaretšwa Kora for Best African Spiritual Female ka 2005. Meputso ye mengwe e akaretša South African Music Awards (SAMA), South African Gospel Awards le Metro FM Music Awards. Ka 2010 o ile a bitšwa Moopedi wa Mosadi yo a Phagamego go Crown Gospel Awards.
== Early life ==
Mošomo wa mmino wa Ebangedi wa Winnie Mashaba o thomile ka morago ga ge a tšea sephetho sa go emiša sekolo. O be a le moithuti Sekolong se se Phagamego sa Mashupje, mme ka 1998, ka morago ga Mphato wa 8, o tlogetše dithuto go phegelela pitšo ya gagwe ya bobeledi (Muzikol, 2023). Le ge a ile a lebana le ditlhohlo tše dintši qalong, boikgafo bja gagwe bo ile bja mo lebiša katlegong. Alebamo ya gagwe ya mathomo, e lego Exodus 20, e lokollotšwe ka ngwaga wa 2000 morago ga nako ye telele ya go itokišetša le go lekwa (SA Gospel History, 2024). Go tloga moo mmino wa gagwe o mo tlišeditše dikgau tše dintši tša maemo a godimo. Har'a tšona ke sefoka sa Kora sa 2005 bjalo ka Sebini sebotse sa Moya sa Afrika, gammogo le dikgau tša SAMA, South African Gospel Awards le Metro FM Awards. Ka 2010, bokgoni bja gagwe bo ile bja lemogwa gape ge a be a thopile sefoka sa Moopedi wa Mosadi wa Ngwaga go Crown Gospel Music Awards (The Herald, 2022).
== Early life ==
Winnie Mashaba ke seopedi sa mmino wa Ebangedi go tšwa Limpopo, Afrika Borwa. O ithutile Sekolong se se Phagamego sa Mashupje, eupša o tlogetše sekolo ka 1998 ge a fetša Mphato wa 8 gore a latele pitšo ya gagwe ya mmino wa Ebangedi (Muzikol, 2023). Morago ga diteko tše mmalwa tšeo di sa atlegago, o hweditše sebaka sa go rekota. Ka 2000, ka morago ga nako ya go itokišetša, o lokolotše alebamo ya gagwe ya mathomo ye e bitšwago Exodus 20 (SA Gospel History, 2024).Go tloga fao, o amogetše dikgau tše ntši. Ka 2005 o thopile Sefoka sa Kora bjalo ka Seopedi se kaone sa Moya sa Afrika. O thopile gape le dikgau go South African Music Awards (SAMA), South African Gospel Awards le Metro FM Music Awards. Ka 2010, o kgethilwe bjalo ka Moopedi wa Mosadi yo a Phagamego go Crown Gospel Music Awards (The Herald, 2022).
== Early life ==
Dr Winnie Mashaba o ile a tsena Sekolo se se Phagamego sa Mashupje efela o ile a tlogela sekolo ka morago ga go tswelela go mphato wa bo lesometee tee ka 1998 go tšwetša pele mošomo wa mmino wa Ebangedi.<ref name="Music" /> Nako ya gagwe ya mathomo ya go khutša e tlile ka morago ga go dira diteko tša Solly Moho
<references />
lo. Ka 2000, go se go ye kae ka morago ga go lekolwa, o ile a lokolla alebamo ya gagwe ya mathomo, Exodus 20.<ref name="Music">{{Cite web |title=Winnie Mashaba {{!}} Music In Africa |url=https://www.musicinafrica.net/directory/winnie-mashaba |access-date=2022-05-14 |website=Music In Africa}}</ref> O kgethilwe go hwetša difoka tše mmalwa, go akaretšwa Kora for Best African Spiritual Female ka 2005. Meputso ye mengwe e akaretša South African Music Awards (SAMA), South African Gospel Awards le Metro FM Music Awards. Ka 2010 o ile a bitšwa Moopedi wa Mosadi yo a Phagamego go Crown Gospel Awards.
ek281q660vgxefzzd6jbtnhasvh0ga9
56364
56361
2026-09-30T17:23:32Z
Mash-Eazy
8343
Created by translating the section "Early life" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1369233116|Winnie Mashaba]]"
56364
wikitext
text/x-wiki
'''Winnie Mashaba''' ke seopedi sa ebangedi [[Afrika Borwa|sa Afrika Borwa]], motšweletši wa thelebišene, le mmakgwebo. O belegwe le go godišetšwa motseng wa Kgoši Phasha, [[Steelpoort]], o lokollotše alebamo ya gagwe ya mathomo ''Exodus 20 ka ngwaga wa'' 2000.
== '''Bophelo bja pele''' ==
Winnie Mashaba o tsene sekolo se se phagamego sa Mashupje High school eupša a tlogela sekolo ka pela ka morago ga go phasa Mphato wa 11 ka 1998 go phegelela lerato la gagwe la mmino wa gospel. <ref name="Music" /> Kgaotšo ya gagwe ya mathomo e tlile ka morago ga gore a dire diteko tša [[Solly Moholo]] . Kapejana ka morago ga go hlahloba, o ile a lokolla alebamo ya gagwe ya mathomo, ''Exodus 20'' yeo e lokolotšwego ka ngwaga wa 2000. <ref name="Music">{{Cite web |title=Winnie Mashaba {{!}} Music In Africa |url=https://www.musicinafrica.net/directory/winnie-mashaba |access-date=2022-05-14 |website=Music In Africa}}</ref> O kgethilwe go hwetša difoka tše ntši, go akaretšwa Kora ya Mosadi wa Moya wa Afrika yo Mokaone ka 2005. Difoka tše dingwe di akaretša South African Music Awards (SAMA), difoka tša South African Gospel Awards le tša Mmino tša Metro FM . Ka 2010 o ile a kgethwa bjalo ka Motaki wa Mosadi yo Mokaone go Difoka tša Crown Gospel Awards. O ile a kotama karolo ya go tšweletša thelebišene ya ''Amahubo'' go Dumisa ka 2015.
Ka Dibatsela 2022 o ile a nyala Tebatso Phetla, yo a dulago toropong ya kgauswi ya Burgersfort. Gape ka Dibatsela 2019 o amogetše Lengwalo la Bongaka la Tlhompho go tšwa Yunibesithing ya Boditšhabatšhaba ya Beibele ya Trinity (TIBU) ka mošomo wa gagwe wa mmino.
== Mošomo wa gagwe wa mmino ==
Winnie Mashaba o thomile mošomo wa gagwe wa mmino wa gospel ka morago ga go tšea karolo tekong ya mmino le Solly Moholo mafelelong a bo-1990. Alebamo ya gagwe ya mathomo, ''Exodus 20'', e ile ya lokollwa ka ngwaga wa 2000. Alebamo ye e ile ya rekiša dikopi tše 25 000 gomme ya fihlelela maemo a gauta.<ref>{{Cite web
|title=Winnie Mashaba's going places
|url=https://www.news24.com/Drum/winnie-mashabas-going-places-20170728
|website=Drum
|access-date=2026-09-04
}}</ref>
Mashaba o amogetše dikgau tše mmalwa mošomong wa gagwe wa mmino. Ka 2010 o ile a thopa Crown Gospel Award ya ''Best Female Artist''. O bile gape karolo ya dikgau tša South African Music Awards, moo alebamo ya gagwe ''Joang Kapa Joang'' e ilego ya kgethwa legorong la ''Best African Traditional Gospel Album''.<ref>{{Cite web
|title=Dr Selinah Winnie Mashaba
|url=https://www.musicinafrica.net/directory/dr-selinah-winnie-mashaba
|website=Music In Africa
|access-date=2026-09-04
}}</ref><ref>{{Cite web
|title=2010 SAMA Winners
|url=https://www.news24.com/channel/music/featuresinterviews/2010-sama-winners-20100414-2
|website=News24
|access-date=2026-09-04
}}</ref>
* 2000: ''Exodus 20''
* 2007: ''[[Kea Letshaba Lefase]]''
* 2007:''[[Ditebogo]]''
* 2008: ''[[Ke Rata Wena]]''
* 2003: ''[[Motswelle Se Bapale Ka Kekere]]''
* 2001: ''[[Lefu Le Tshabeng Ellish Park Stadium]]''
* 2003: ''[[Motswelle Se Bapale Ka Kereke Ena]]''
* 2009: ''[[Joang Kapa Joang]]''
* 2006: ''[[Thola ngwanesu]]''
* 2010: ''[[Go Tseba Jehova]]''
* 2011: ''[[Modimo O Nale Nna]]''
* 2012: ''[[Bophelo Ke Leeto]]''
* 2014: ''[[Very Best Of (Live)]]''
* 2015: ''[[Lehlotlo Laka]]''
* 2016: ''[[1st Hymns Project Live Recorded]]''
* 2017: ''[[Dilo Tša Lefase]]''
* 2018: The Journey With Winnie Mashaba Live at Emperors Palace
* 2021: Moporofeta Jeremiah
== Tshupetso ==
<references />
== Early life ==
Mashaba o ile a tsena Sekolo se se Phagamego sa Mashupje eupša a se tlogela ka moragonyana ga go fetša mphato wa bo seswai ka 1998 go tšwetša pele mošomo wa mmino wa Ebangedi.<ref name="Music" /> Nako ya gagwe ya mathomo ya go khutša e tlile ka morago ga go dira diteko. Ka 2000, go se go ye kae ga nako, ka morago ga go lekolwa, o ile a lokolla alebamo ya gagwe ya mathomo, ye e bitswago "Exodus 20".<ref name="Music">{{Cite web |title=Winnie Mashaba {{!}} Music In Africa |url=https://www.musicinafrica.net/directory/winnie-mashaba |access-date=2022-05-14 |website=Music In Africa}}</ref> O kgethilwe go hwetša difoka tše mmalwa, go akaretšwa Kora for Best African Spiritual Female ka 2005. Meputso ye mengwe e akaretša South African Music Awards (SAMA), South African Gospel Awards le Metro FM Music Awards. Ka 2010 o ile a bitšwa Moopedi wa Mosadi yo a Phagamego go Crown Gospel Awards.
== Early life ==
Mošomo wa mmino wa Ebangedi wa Winnie Mashaba o thomile ka morago ga ge a tšea sephetho sa go emiša sekolo. O be a le moithuti Sekolong se se Phagamego sa Mashupje, mme ka 1998, ka morago ga Mphato wa 8, o tlogetše dithuto go phegelela pitšo ya gagwe ya bobeledi (Muzikol, 2023). Le ge a ile a lebana le ditlhohlo tše dintši qalong, boikgafo bja gagwe bo ile bja mo lebiša katlegong. Alebamo ya gagwe ya mathomo, e lego Exodus 20, e lokollotšwe ka ngwaga wa 2000 morago ga nako ye telele ya go itokišetša le go lekwa (SA Gospel History, 2024). Go tloga moo mmino wa gagwe o mo tlišeditše dikgau tše dintši tša maemo a godimo. Har'a tšona ke sefoka sa Kora sa 2005 bjalo ka Sebini sebotse sa Moya sa Afrika, gammogo le dikgau tša SAMA, South African Gospel Awards le Metro FM Awards. Ka 2010, bokgoni bja gagwe bo ile bja lemogwa gape ge a be a thopile sefoka sa Moopedi wa Mosadi wa Ngwaga go Crown Gospel Music Awards (The Herald, 2022).
== Early life ==
Winnie Mashaba ke seopedi sa mmino wa Ebangedi go tšwa Limpopo, Afrika Borwa. O ithutile Sekolong se se Phagamego sa Mashupje, eupša o tlogetše sekolo ka 1998 ge a fetša Mphato wa 8 gore a latele pitšo ya gagwe ya mmino wa Ebangedi (Muzikol, 2023). Morago ga diteko tše mmalwa tšeo di sa atlegago, o hweditše sebaka sa go rekota. Ka 2000, ka morago ga nako ya go itokišetša, o lokolotše alebamo ya gagwe ya mathomo ye e bitšwago Exodus 20 (SA Gospel History, 2024).Go tloga fao, o amogetše dikgau tše ntši. Ka 2005 o thopile Sefoka sa Kora bjalo ka Seopedi se kaone sa Moya sa Afrika. O thopile gape le dikgau go South African Music Awards (SAMA), South African Gospel Awards le Metro FM Music Awards. Ka 2010, o kgethilwe bjalo ka Moopedi wa Mosadi yo a Phagamego go Crown Gospel Music Awards (The Herald, 2022).
== Early life ==
Dr Winnie Mashaba o ile a tsena Sekolo se se Phagamego sa Mashupje efela o ile a tlogela sekolo ka morago ga go tswelela go mphato wa bo lesometee tee ka 1998 go tšwetša pele mošomo wa mmino wa Ebangedi.<ref name="Music" /> Nako ya gagwe ya mathomo ya go khutša e tlile ka morago ga go dira diteko tša Solly Moho
<references />
lo. Ka 2000, go se go ye kae ka morago ga go lekolwa, o ile a lokolla alebamo ya gagwe ya mathomo, Exodus 20.<ref name="Music">{{Cite web |title=Winnie Mashaba {{!}} Music In Africa |url=https://www.musicinafrica.net/directory/winnie-mashaba |access-date=2022-05-14 |website=Music In Africa}}</ref> O kgethilwe go hwetša difoka tše mmalwa, go akaretšwa Kora for Best African Spiritual Female ka 2005. Meputso ye mengwe e akaretša South African Music Awards (SAMA), South African Gospel Awards le Metro FM Music Awards. Ka 2010 o ile a bitšwa Moopedi wa Mosadi yo a Phagamego go Crown Gospel Awards.
== Early life ==
Winnie Mashaba ke [[seopedi]] sa [[mmino wa Ebangedi]] go tšwa [[Limpopo]]. O ithutile [[Sekolo se se Phagamego sa Mashupje]], eupša o tlogetše dithuto ka 1998 ka morago ga go fetša [[Mphato wa 10]] go phegelela mošomo wa mmino.<ref name="muzikol">{{cite web |date=2023 |title=Winnie Mashaba Biography |url=https://muzikol.com/winnie-mashaba-biography/ |publisher=Muzikol}}</ref>
Sebaka sa gagwe sa mathomo se tlile ka morago ga go tšea karolo ditekong tša [[Solly Moholo]]. Ka 2000, o lokolotše [[alebamo]] ya gagwe ya mathomo ya go bitšwa ''[[Exodus 20]]''.<ref name="sagh">{{cite web |date=2024 |title=SA Gospel History |url=https://sagospelhistory.com}}</ref>
Go tloga moo, o kgethilwe difokeng tše ntši go akaretša [[Kora Awards|Kora Award ya Mosadi wa Moya wa Afrika yo Mokaone]] ka 2005, [[South African Music Awards|SAMA]], [[South African Gospel Awards]] le [[Metro FM Music Awards]]. Ka 2010 o kgethilwe bjalo ka [[Moopedi wa Mosadi yo Mokaone]] go [[Crown Gospel Music Awards]].<ref name="herald">{{cite news|title=Winnie Mashaba wins at Crown Gospel|work=The Herald|date=2022}}</ref>
== Ditšhupetšo ==
<references />
hhk8stcf87ka4347nef5e002358xadd
Mošomi:Sarinki
2
13453
56296
56275
2026-09-30T12:08:31Z
Sarinki
8349
56296
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Sarinki
[[Mošomi:Sarinki/Draft 1|Draft 1]] * [[Mošomi:Sarinki/Draft 2|Draft 2]] *
[[Mošomi:Sarinki/Draft 3|Draft 3]] [[Mošomi:Sarinki/Draft 4|Draft 4]]
[[Draft 5/|Draft 5]] [[Draft 6 /|Draft 6 *]]
[[Draft 7/|Draft 7*]] [[Draft 8/|Draft 8*]]
[[Draft 9/|Draft 9*]] [[Draft 10/|Draft 10*]]
[[Draft 11/|Draft 11*]] [[Draft 12/|Draft 12*]]
[[Draft 13/|Draft 13*]] [[Draft 14* /|Draft 14*]]
[[Draft 15/|Draft 15*]] [[Draft 16/|Draft 16*]]
pnic2nu7jlkp8etr8ov8zhe0wt9j8cl
56313
56296
2026-09-30T13:03:49Z
Sarinki
8349
56313
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Sarinki
[[Mošomi:Sarinki/Draft 1|Draft 1]] * [[Mošomi:Sarinki/Draft 2|Draft 2]] *
[[Mošomi:Sarinki/Draft 3|Draft 3]] [[Mošomi:Sarinki/Draft 4|Draft 4]]
[[Draft 5/|Draft 5]] [[Draft 6 /|Draft 6 *]]
[[Draft 7/|Draft 7*]] [[Draft 8/|Draft 8*]]
[[Draft 9/|Draft 9*]] [[Draft 10/|Draft 10*]]
[[Draft 11/|Draft 11*]] [[Draft 12/|Draft 12*]]
[[Draft 13/|Draft 13*]] [[Draft 14* /|Draft 14*]]
[[Draft 15/|Draft 15*]] [[Draft 16/|Draft 16*]]
[[Draft 17]]* [[Draft 18*]]
[[Draft 19*]] [[Draft 20*]]
[[Draft 21*]] [[Draft 22*]]
[[Draft 23*]] [[Draft 24*]]
[[Draft 25*]]
duzcsy65wjvxmxjbyhfjoiuvwnf3gpa
Ntšhu
0
13489
56351
53468
2026-09-30T15:40:55Z
Sarinki
8349
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1370284838|Eagle]]"
56351
wikitext
text/x-wiki
'''Lenong''' ke leina le le tlwaelegilego la mehuta ye mengwe ya dinonyana tše itšego tše kgolo tše di tsomago diphoofolo tse di lego ka lapeng la Accipitridae . Le ge e le gore maemong a leabela, ke fela lapa la ka fasana la Aquilinae leo le akaretšago "dintšhu tša nnete", mehuta ye mengwe ye mentši ka tlwaelo e bitšwa dintšhu, go swana le ntšhu ya lefatla, gomme lereo le ka kakaretšo ga le rwale boima bja taxonomic . go na le mehuta e ka bago 68 dilenong ya dintšhu e tšwa Eurasia le [[Afrika]] . Ka ntle ga mafelo ao go na le mehuta e 14 feela—e mebedi kua [[Amerika Leboa]], e senyane kua [[Amerika Borwa|Amerika Bogare le Borwa]], gomme e meraro kua [[Oseteralia (naga)|Australia]] .
abt32prjf6kp5pri0cx28gcqyk0vy08
Nare ya meetse
0
13490
56414
55793
2026-09-30T21:02:12Z
Lepaka06
8376
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376457202|Water buffalo]]"
56414
wikitext
text/x-wiki
'''Nare ya meetse''' (''Bubalus bubalis''), yeo gape e bitšwago '''nare ya meetse ya ka gae''' goba '''nare ya meetse ya Asia''', ke phoofolo ya lapa ya go swana le kgomo ye kgolo, yeo e tšwago '''Borwa le Borwabohlabela bja Asia'''. E tšwa go '''nare ya meetse ya naga'''. Lehono, dinare tša meetse di ruiwa le mafelong a mangwe a mantši, go akaretša '''Italy, dinaga tša Balkan, Australia, Amerika le dikarolo tša Afrika'''. cite
Go lemogwa mehuta ye mebedi ye megolo ya dinare tša meetse yeo e sa lego gona, yeo e theilwego godimo ga diphapano tša '''sebopego sa mmele''' le '''boitshwaro'''. Mehuta ye ke '''nare ya noka''', yeo e hwetšwago kontinenteng ya India le go ya ka bodikela go fihla dinageng tša Balkan, Egipita le Italy; le '''nare ya mogwapo''', yeo e tšwago Assam, ya phatša Borwabohlabela bja Asia go fihla '''Moeding wa Yangtze kua China''' ka bohlabela.
'''Nare ya meetse ya naga''' (''Bubalus arnee'') mohlomongwe ke '''mogologolo wa nare ya meetse ya ka gae'''. Tshekatsheko ya '''phylogenetic''' e bontšha gore nare ya meetse ya mohuta wa noka mohlomongwe e thomile '''ka bodikela bja India''' gomme ya ruiwa mengwageng ye e ka bago '''6 300''' ye e fetilego. Ka lehlakoreng le lengwe, mohuta wa mogwapo o thomile ka go ikemela '''Nagengkgolo ya Borwabohlabela bja Asia''' gomme wa ruiwa mengwageng ye e ka bago '''3 000 go ya go 7 000''' ye e fetilego. Ka morago ga moo, dinare tša meetse tša noka di ile tša phatlalala ka bodikela go fihla '''Egipita, Balkans le Italy''', mola dinare tša meetse tša mogwapo di ile tša phatlalala go ralala '''Borwabohlabela bja Asia''' go fihla '''Moeding wa Yangtze'''.
Dinare tša meetse di ile tša gwebišwa go tloga '''Tlhabologong ya Moedi wa Indus''' go ya '''Mesopotamia''', yeo lehono e lego '''Iraq''', mo e ka bago ka '''2500 BC'''. Go dumelwa gore kgwebišano ye e be e dirwa ke batho ba '''Meluhha'''. '''Tiiso ya mongwadi yo a bego a thwetšwe ke Kgoši ya Akkadia''' e bontšha seswantšho sa '''sehlabelo sa nare ya meetse'''.
gimbqnzwbwag7r9czmmvd6o13yvd2fh
Mošomi:Mhanimhani
2
13532
56431
56225
2026-10-01T11:11:53Z
Mhanimhani
8377
created draft 13 & 14
56431
wikitext
text/x-wiki
Leina la ka ke Mhanimhani
[[Mošomi:Mhanimhani/Draft 1|Draft 1]] [[Mošomi:Mhanimhani/Draft 2|Draft 2]] [[Draft page 3]] [[Draft 4]] [[*Draft 5]] [[*Draft 6]] [[*Draft 7]]
[[Draft 8*]] [[Draft 9*]] [[Draft 10*]] [[Draft 11*]] [[Draft 12*]] [[Draft 13*]] [[Draft 14*]]
qtf5rcol3p4n2q6z3y9d1ot8l0m17vh
Sekolo
0
13607
56334
56180
2026-09-30T14:20:17Z
Mojagobedi
8344
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377505099|School]]"
56334
wikitext
text/x-wiki
'''Sekolo''' ke setheo sa thuto (gomme, tabeng ya go ithuta ka sebele, moago ) seo se hlametšwego go fana ka tikologo ya go ithuta bakeng sa go ruta baithuti, ka tlwaelo ka tlase ga tlhahlo ya barutiši . Dinaga tše ntši di na le tshepedišo ya thuto ya semmušo, yeo ka nako ye nngwe e lego kgapeletšo . Ka gare ga ditshepedišong tše, baithuti ba tšwela pele ka lelokelelo la dikolo tšeo di ka agwago le go šomišwa ke bobedi mmušo le mekgahlo ya sephiri. Maina a dikolo tše a fapana go ya ka dinaga (a ahlaahlwa karolong ya Mareo a selete ka tlase) eupša ka kakaretšo a akaretša sekolo sa tlasana sa bana ba banyenyane le sekolo sa magareng sa bafsa bao ba phethilego thuto ya tlase . Setheo seo thuto e phagamego e rutwago go sona ka tlwaelo se bitšwa kholetšhe ya yunibesithi goba [[yunibesithi]] .
Go tlaleletša go dikolo tše tša motheo, baithuti ba nageng ye e itšego ba ka ya gape dikolong pele le ka morago ga thuto ya tlase le ya magareng. <ref>{{Cite web |title=Understanding the American Education System |url=https://www.studyusa.com/en/a/58/understanding-the-american-education-system |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221109095023/https://www.studyusa.com/en/a/58/understanding-the-american-education-system |archive-date=9 November 2022 |access-date=2022-11-09 |website=www.studyusa.com}}</ref> Keretšhe goba sekolo sa pele ga sekolo se fana ka thuto ye nngwe ya sekolo go bana ba bannyane kudu (ka tlwaelo mengwaga ye 3-5). Yunibesithi, sekolo sa mošomo wa diatla, kholetšhe, goba seminari di ka hwetšagala ka morago ga sekolo sa magareng goba sa magareng. Sekolo se ka innela go lefelo le le itšego, go swana le sekolo sa ekomoni goba sa go bina. Dikolo tše dingwe di ka fa ka lenaneo-thuto leo e sego la setlwaedi le mekgwa.
Dikolo tšeo e sego tša mmušo, tšeo gape di tsebjago e le dikolo tša sephiri, <ref>{{Cite web |title=Indo American Public School (IAPS) | Best School in Udaipur |url=https://www.indoamericanpublicschool.com/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190225223702/https://www.indoamericanpublicschool.com/ |archive-date=25 February 2019}}</ref> di ka nyakega ge mmušo o sa fane ka dinyakwa tše di lekanego goba tše di itšego tša thuto. Dikolo tše dingwe tša sephiri le tšona e ka ba tša bodumedi, go swana le dikolo tša Bokriste, gurukula (dikolo tša Sehindu), madrasa (dikolo tša Searabia), hawzas (dikolo tša Mamoseleme tša Shi’i), yeshivas (dikolo tša Sejuda) le tše dingwe; goba dikolo tšeo di nago le maemo a godimo a thuto goba di nyaka go godiša diphihlelelo tše dingwe tša motho . Dikolo tša bagolo di akaretša dihlongwa tša thlahlo ya dikhamphani, thuto le tlwaetšo ya sešole, le dikolo tša kgwebo .
b4jd7trag1ukaxqjb4r7kl2k254esu6
Segwera
0
13611
56435
54586
2026-10-01T11:38:03Z
Mhanimhani
8377
edited segwera article
56435
wikitext
text/x-wiki
Segwera
[[Seswantšho:Tying friendship bracelet.jpg|thumb|462x462px]]
'''Bogwera''' ke tswalano ya lerato la go ratana magareng ga batho. Ke mokgwa wo tiilego wa tlemo ya magareng ga batho go feta "motho yo a tsebanago le yena" goba "mokgatlo", go swana le morutwana-gotee le yena, moagišani, goba mošomommogo.
Le ge go na le dibopego tše dintši tša bogwera, dibopego tše itšego di tlwaelegile ditlemong tše bjalo tše dintši, tše bjalo ka go kgetha go ba le yo mongwe le yo mongwe, go thabela nako yeo re e fetšago gotee le go kgona go tšea karolo ye botse le ya go thekgana.
Ka nako ye nngwe bagwera ba fapantšhwa le ba lapa, bjalo ka polelong ya "bagwera le ba lapa", gomme ka dinako tše dingwe go tšwa go baratani, le ge e le gore mola o fifala ka bagwera bao ba nago le mehola.
Bogwera bo ithutilwe dikarolong tša thuto, tše bjalo ka poledišano, thuto ya tša leago, thuto ya monagano ya tša leago, thuto ya batho le filosofi . Go šišintšwe dithuto tše di fapafapanego tša thuto tša segwera, go akaretša le teori ya phapantšho ya leago, teori ya tekatekano, le mekgwa ya kgokagano .
=== Thuto ya monagano ya tlhabollo ===
==== Bongwana ====
Kwešišo ya segwera ka bana e na le tshekamelo ya go lebiša tlhokomelo dikarolong tše bjalo ka mediro ye e tlwaelegilego, go ba kgauswi mmeleng le ditebelelo tšeo di abelanwago. Segwera se se bjalo se fa sebaka sa go bapala le go itlwaetša go itaola. Bontši bja bana ba na le tshekamelo ya go hlaloša segwera ka dilo tše bjalo ka go abelana, gomme bana ba na le kgonagalo ye kgolo ya go abelana le motho yo ba mo tšeago e le mogwera.
== Ditšhupetšo ==
{{Reflist}}
[[Setensele:Batho]]
[[Setensele:Bakgotsi]]
hj41b21p9zu01offazhj26l9gx3t9y5
Mošomi:SESHOKAMMAY
2
13646
56345
54107
2026-09-30T15:23:45Z
SESHOKAMMAY
8391
ke tlaleditse dingwalwa tse dingwe
56345
wikitext
text/x-wiki
Lenna laka ke SESHOKAMMAY
[[Mošomi:SESHOKAMMAY/Draft 1|Draft 1]] - [[Mošomi:SESHOKAMMAY/Draft 2|Draft 2]] Draft 3 Draft 4 Draft 5 Draft 6 Draft 7
7awp57w0rwgdefzhqqloqcitkll91kg
56346
56345
2026-09-30T15:25:54Z
SESHOKAMMAY
8391
ke tlaleleditse sekgoba magareng
56346
wikitext
text/x-wiki
Lenna laka ke SESHOKAMMAY
[[Mošomi:SESHOKAMMAY/Draft 1|Draft 1]] - [[Mošomi:SESHOKAMMAY/Draft 2|Draft 2]] Draft 3 Draft 4 Draft 5 Draft 6 Draft 7
8vtcd28ed1wru05brhwlf0ni5rlum9v
56347
56346
2026-09-30T15:31:13Z
SESHOKAMMAY
8391
ke ngwadile dingwalo tse dingwe
56347
wikitext
text/x-wiki
Lenna laka ke SESHOKAMMAY
[[Mošomi:SESHOKAMMAY/Draft 1|Draft 1]] - [[Mošomi:SESHOKAMMAY/Draft 2|Draft 2]] Draft 3 Draft 4 Draft 5 Draft 6 Draft 7
e294z6dkws8dqg50js0gr3wa33p74pl
56349
56347
2026-09-30T15:36:56Z
SESHOKAMMAY
8391
ke tladitse dingwalwa tse dingwe
56349
wikitext
text/x-wiki
Lenna laka ke SESHOKAMMAY
[[Mošomi:SESHOKAMMAY/Draft 1|Draft 1]] - [[Mošomi:SESHOKAMMAY/Draft 2|Draft 2]] [[Draft 3|Draft]] [[3]] [[Draft 4|Draft]] [[4]] [[Draft 5|Draft]] [[5]] [[Draft 6]] [[Draft 7]]
em40cg3p7uh1a2a90exic4k2kddv83w
56350
56349
2026-09-30T15:39:22Z
SESHOKAMMAY
8391
ke tlositse dingwalo
56350
wikitext
text/x-wiki
Lenna laka ke SESHOKAMMAY
[[Mošomi:SESHOKAMMAY/Draft 1|Draft 1]] - [[Mošomi:SESHOKAMMAY/Draft 2|Draft 2]]
qc0j9821l2dsqsijtufupj0pu8tkt61
56353
56350
2026-09-30T15:56:25Z
SESHOKAMMAY
8391
ke tlaleleditse dingwalwa tse dingwe
56353
wikitext
text/x-wiki
Lenna laka ke SESHOKAMMAY
[[Mošomi:SESHOKAMMAY/Draft 1|Draft 1]] - [[Mošomi:SESHOKAMMAY/Draft 2|Draft 2]] [[SESHOKAMMAY/Draft 3|Draft 3]] [[SESHOKAMMAY/Draft 4|Draft 4]] [[SESHOKAMMAY/Draft 5|Draft 5]] [[Mošomi:SESHOKAMMAY/Draft 6|Draft 6]] Draft 7
feekg1mxh7suew8qsdzjppq6ftx375o
56370
56353
2026-09-30T17:50:14Z
SESHOKAMMAY
8391
ke tlaeleditse dingwalwa tse digwe
56370
wikitext
text/x-wiki
Lenna laka ke SESHOKAMMAY
[[Mošomi:SESHOKAMMAY/Draft 1|Draft 1]] - [[Mošomi:SESHOKAMMAY/Draft 2|Draft 2]] [[SESHOKAMMAY/Draft 3|Draft 3]] [[SESHOKAMMAY/Draft 4|Draft 4]] [[SESHOKAMMAY/Draft 5|Draft 5]] [[Mošomi:SESHOKAMMAY/Draft 6|Draft 6]] [[SESHOKAMMAY/Draft7|Draft 7]]
6jshsup6021inuux4f7t5zwr1rbef1k
Mošomi:Darky green
2
13653
56372
54124
2026-09-30T17:53:30Z
Darky green
8396
/* */ added draft
56372
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Darky green
[[Mošomi:Darky green/|Draft 1]] [[Mošomi:Darky green/Draft 2|Draft 2]]
[[Masonja|Draft 3]]
dk6ni1qred56j9xo9utk287y759wg5u
Draft page 3
0
13735
56421
55476
2026-10-01T00:05:50Z
InternetArchiveBot
5150
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
56421
wikitext
text/x-wiki
Leina laka ke Mhanimhani
Dikoša
[[Seswantšho:Op27 1 seg mov.png|thumb|402x402px|Dikoša]]
'''Dikoša''' ke eng? Dikoša ke mokgwa wa go kgahliša wo o na lego modumo go bopa mothaladi wa [[medumo ya melodi]] ye e šomago. Dikoša di ka rwala maikutlo ntle le go bolela mantšu a itšego. Gape ba opedi ba bantšhi ba diriša dikoša tša boa go botša batho ka maikutlo a bona ntle le go iponagatša. Dikoša ke tsela ye nngwe yeo batho ba e šomišago go kwešišana le ge e le gore ba tloga go ditšo tša go fapana. Dikoša di thabiša batho, ebile di kgona gape go ba roba dipelo goba go ba kweša bohloko. Dikoša di tšea gape karolo go šetšo sa rena.
Setšo se sengwe le se sengwe se na le mehuta ya sona a dikoša. [[Mmino]] ya setšo gantši e fetešetšwa go tloga go bagolo go fihla go bana ba lehono ka ge dikoša tše bo mogolo wa bo rena ba godile ka tšona.Ka tšona dikoša tse go reiwa ditaba tša histori ya bo rena. Se se laetša gore dikoša ase tša go ithabiša fela eupša ke tsela ya go lemoga seo bagolo ba rena ba bego ba se dira mehleng ya kgale ebile gape di re thuša go tseba se ga ga bo rena. Gantši dikoša tša kgale otla hwetša di opela ke bo makgolo ba ruta bana le batlogolo ba bona ka ga tsela yeo e lego gore ba b e ba raloka ka gona goba ka tsela eo e le go gore ba be ba tsamaiša mediro ka gona ka di nako tša bona.
Dikoša gape di thuša barutwana. Se ke ka lebaka la gore ba go tseba ba boletše gore dikoša di thuša gore motho a kgone go dira modiro wa gage a iketlile. Gape go thwe dikoša di direla gore monagao wa motho wo be le khutšo. Ka bontšhi dikoša di diriswa dikolong gore ba rutwana ba kgone go kwešiša le go tshwara tše itšego ka pela.
== References: ==
https://ww.classicfm.com/discover-music/what-is-music-definition/
https://www.nationalgeographic.org/article/music-cultures/
[https://web.archive.org/web/20260408040525/https://www.verywellmind.co/ways-music-affects-and-benefits-the https://www.verywellmind.co/ways-music-affect]
<references />
j3ffud8pp06oes7njizqw3b65ub4hgb
Letšoba
0
13737
56411
55276
2026-09-30T20:54:24Z
SESHOKAMMAY
8391
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374931399|Flower]]"
56411
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Multiple image/styles.css" wrapper=".tmulti"></templatestyles>
''''''matšoba'''''', ao gape a tsebjago bjalo ka matšoba le matšoba, ke dibopego tša go tswadiša tša dimela tšeo di nago le matšoba. Ka tlwaelo, di rulagantšwe ka dikarolo tše nne tša go dikologa go dikologa mafelelong a kutu. Tše di akaretša: di-sepal, tšeo e lego matlakala ao a fetotšwego ao a thekgago letšoba; di-petal, tšeo gantši di hlametšwego go gogela batšweletši ba modula; di-stamen tša tona, moo modula o tšweletšwago gona; le gynoecia tša ditshadi, moo modulo o amogelwago gona gomme mosepelo wa wona o nolofaletšwa leeng. Ge matšoba a rulagantšwe ka sehlopha, a tsebja e le sehlopha sa matšoba.
Tlhabollo ya matšoba ke karolo ye e raraganego le ye bohlokwa medikologong ya bophelo bja dibjalo tša go thunya. Didibjalong tše dintši, matšoba a kgona go tšweletša disele tša thobalano tša bong ka bobedi. Modula, wo o ka tšweletšago disele tša bong tša tona, e sepetšwa magareng ga dikarolo tša tona le tša tshadi tša matšoba ka go phatlalatša mmudula. Go phatlalatša modula go ka direga magareng ga dibjalo tše di fapanego, bjalo ka go phatlalatša modumo, goba magareng ga matšoba a semela se tee goba gaešita le letšoba le tee, bjalo ka ka go phatlalatšwa ga modula. Go sepela ga modula go ka hlolwa ke diphoofolo, go swana le dinonyana le dikhunkhwane, goba dilo tšeo di sa phelego go swana le phefo le meetse. Mmala le sebopego sa matšoba di thuša mo tshepedišong ya go phatlalatša modula.
fwmk9u8owthxd5e5itu6gzb2d945r81
Temalelo
0
13779
56367
54647
2026-09-30T17:40:34Z
Mash-Eazy
8343
Created by translating the section "Signs and symptoms" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377535704|Addiction]]"
56367
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Addiction|synonyms=|image=Brain metabolism and drug addiction.jpg|caption=[[Brain positron emission tomography]] images that compare [[Human brain#Metabolism|brain metabolism]] in a healthy individual and an individual with a cocaine addiction|alt=PET images showing brain metabolism in drug addicts vs controls|field=[[Psychiatry]], [[clinical psychology]], [[toxicology]], [[addiction medicine]]|width=|pronounce=|specialty=|symptoms=Recurring [[compulsive behavior|compulsion]] to engage in [[reward system|rewarding]] activity despite negative consequences|complications=[[Suicide]], [[Drug overdose|overdose]] (if drugs), [[Major depression disorder|depression]], [[coma]]|onset=|duration=|types=|causes=|risks=[[Family history]], [[adverse childhood experiences]], [[attention deficit hyperactivity disorder]]|diagnosis=|differential=|prevention=|treatment=[[Cognitive behavioral therapy]], [[behavior modification]], [[medication]]|medication=|prognosis=|frequency=|deaths=}}'''Temalelo''' ke bolwetši bja neuropsychological bjo bo hlaolwago ka kganyogo ye phegelelago le ye e tseneletšego ya go diriša sehlare tagi goba go tsenela boitshwaro bjo bo tšweletšago moputso wa kapejana wa monagano, go sa šetšwe kotsi e kgolo le ditlamorago tše dingwe tše mpe. Go dirišwa ga dihlare tagi le boelela go ka fetoša go šoma ga bjoko di synapse tšeo di swanago le meputso ya tlhago ye bjalo ka dijo goba go ratana ka ditsela tšeo di tšwetšago pele kganyogo le go fokodiša boitshwaro bakeng sa batho bao ba nago le mafelo ao a bego a le gona pele. Tiragalo ya diokobatši tšeo di bopago leswa mošomo wa bjoko di lebišitše go kwešišo ya temalelo bjalo ka bolwetši bja bjoko bjo bo nago le mehuta ye e raraganego ya mabaka a tša monagano le tša leago gammogo le a neurobiological ao a akaretšwago tlhabollogong ya temalelo.Le ge dipeba tšeo di filwego khokheine di bontšhitše tlhago ya go gapeletša le ya go se rate ya temalelo, ga go batho se se raragane kudu, se amana le boitshwaro goba dika tša semelo.
Maswao a kgale a temalelo a akaretša go tsenela ka kgapeletšo ditutuetšong tšeo di putsago, ''go swarega'' ka dilo goba boitshwaro le go tšwela pele go dirišwa go sa šetšwe ditlamorago tše mpe. Mekgwa le dipaterone tšeo di sepedišanago le temalelo ka tlwaelo di hlaolwa ka go kgotsofala ka pela , gotee le ditlamorago tše di diregilego tšeo di senyago.
Mehlala ya temalelo ya diokobatši e akaretša go tagwa, temalelo ya cannabis, temalelo ya amphetamine, temalelo ya opioid le temalelo ya go ja goba ya dijo. Ditemalelo tša boitshwaro di ka akaretša temalelo ya go petšha, temalelo ya go reka, temalelo ya diswantšho tše di kgothaletšago bootswa, temalelo ya dipapadi tša bidio le temalelo ya thobalano. DSM-5 le ICD-10 di lemoga feela temalelo ya go petšha ye le temalelo ya boitshwaro, eupša ICD-11 gape e lemoga temalelo ya go petšha.
Maswao le dika tša go lemalela dihlaretagi di ka fapana go ithekgile ka mohuta wa temalelo. Dika di ka akaretša
* Go tšwela pele ga tšhomišo ya dihlaretagi go sa šetšwe tsebo ya ditlamorago.
* Go hlokomologa maemo a tša ditšhelete ge go tliwa tabeng ya go reka dihlaretagi.
* Go netefatša kabo ye e tsepamego ya seokobatši.
* Go nyaka sehlare tagi se se oketšegilego ge nako e dutše e eya bakeng sa go fihlelela ditlamorago tše di swanago.
* Bophelo bja leago le bja mošomo bo amegile ka lebaka la tšhomišo ya diokobatši.
* Maiteko a sa atlegago a go emiša go dirišwa ga dihlaretagi
* Kgothaletša go diriša dihlare-tagi ka mehla.
Maswao a mangwe le dika di ka arolwa ka magoro go ralala le ditekanyo tše di lebanego:
[[Setensele:All articles containing potentially dated statements]]
== Signs and symptoms ==
Go se kgone go laola selo goba boitshwaro ke sebopego sa karolo se bohlokwa kudu. Go tlhaloswa gore go šomiša selo go feta tekano le ka tsela ye se tlameile se berekiswe ka gona , maiteko a go baleya a go se atlege a go fokotša, le nako e ntši yeo e dirišitšwego go gwetša, go šomiša goba go tsošološa. Go fokola ga leago go latela, ka go palelwa ke go phethagatša maikarabelo sekolong, mosomong goba ka gae, le go tlogela mediro ya pele. Go šomiša dilo tše kotsi (go tšwela pele go sa šetšwe tsebo ya kgobalo ya mmele goba ya monagano) gomme, bakeng sa dilo tše dintši, kgotlelelo le go ikarola, feleletša seswantšho.
[[File:An_alcoholic_man_with_delirium_Wellcome_L0060780_(level_correction).jpg|right|thumb|Seswantšho sa histori sa delirium tremens, boemo bjo šoro bja kgakanego bjo bo ka sepedišanago le go tlogela bjala.]]
Go lemalela go na le kotsi e kgolo ya bolwetši,le go ka hlokofala. Kotsi ya ka pela kudu ke go šomiša go feta tekano, yeo e šomago ka go thibela go hema go di-opioid le di-sedative tše dingwe. Go hlabelwa ka dihlare-tagi le gona go na le kotsi ya go felelwa ke madi, go akaretša HIV le hepatitis C. Tirišo ya lebaka le letelele e senya ditshepedišo tše itšego tša ditho go ya ka mokgwa wo e berekiswago ka gona, ka cirrhosis ya sebete le go fokola ga monagano ka morago ga go nwa kudu le bolwetši bja maswafo ka morago ga go goga lefola.{{Rp|ch. 1}}
2j6vkh7e593dpq4ytv7lvvcsoo1l2lh
Mokotla
0
13903
56307
55214
2026-09-30T12:28:23Z
Lee200
8371
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1369971065|Bag]]"
56307
wikitext
text/x-wiki
'''Mokotla''', yoo o tsebegago gape ka seleteng bjalo ka '''moraba''', ke sedirišwa seo se tlwaelegilego lefaseng lohle ka mokgwa wa sebjana sa flopi, ka tlwaelo se dirilwe ka lešela, letlalo, bamboo, pampiri, goba polasitiki . Go dirišwa ga mekotla go bile gona pele ga histori yeo e begilwego, moo mekotla ya pele e na le botelele bja letlalo la diphoofolo, kgapetla, goba ditlhale tša dimela tše di logilwego, tšeo di phuthetšwego ka mathoko, gomme di kgomaretšwe ka sebopego seo ka dithapo tša selo se se swanago. Mekotla e ka dirišetšwa go rwala dilo tše bjalo ka dilo tša motho ka noši, dijo, didirišwa le dilo tše dingwe. Di tla ka dibopego le bogolo bjo bo fapanego kudu, gantši di hlometšwe ka ditshwaro goba mapanta bakeng sa go rwala gabonolo.
a5v7en1rgjvsifcc2tgb4l8jxe6n6dl
Thabamollo
0
13965
56378
55422
2026-09-30T19:00:59Z
Reimetswebathong
8365
Ke lokisitse diphoso.
56378
wikitext
text/x-wiki
== Thabamollo ==
[[Seswantšho:Fimmvorduhals_2010_03_27_dawn.jpg|thumb|Sewantšho sa Thabamollo]]
'''Thabamollo''' ke lefelo leo leswika le fišago, molora le digase di tšwago ka lona go tšwa ka gare ga lefase. Di hlangwa ke go sepela ga dipoleiti tša Lefase. Dithabamollo tše dingwe di sa thunya gantši, mola tše dingwe di ka dula mengwaga ye mentši di sa thunye.
Go thunya ga thabamollo go ka senya dintlo, meru le ditšhaba. Leswika le le fišago, molora le digase tše kotsi di ka bea bophelo bja batho le [[diphoofolo]] kotsing. Le ge go le bjalo, dithabamollo di na le mehola. Molora wa tšona o dira mmu gore o none, ka fao o loketše temo. Mafelo a dithabamollo le ona a goketša baeng.
Boramahlale ba hlokomela dithabamollo tše di sa phelago gore ba kgone go lemoša batho pele ga ge di thunya. Se se thuša go phološa maphelo le go fokotša tshenyo.
Ka kakaretšo, dithabamollo di bontšha maatla a tlhago ao a ka senyago le go aga. Go di kwešiša go thuša batho go itokišetša dikotsi tša tšona.
== Methopo ==
# [https://www.britannica.com/ https://www.britannica.com]
# [https://volcano.si.edu/ https://volcano.si.edu]
hgj4o7pmqew1mjy7wr82irh79odv8q7
Dihlakahlaka
0
13967
56382
55425
2026-09-30T19:07:16Z
Reimetswebathong
8365
Ke lokisitse diphoso.
56382
wikitext
text/x-wiki
== Dihlakahlaka ==
[[Seswantšho:Ryxö_island_nature_reserve_in_Brofjorden.jpg|thumb|Seswantšho sa sehlakahlaka]]
'''Sehlakahlaka''' ke karolo ya naga yeo e dikologilwego ka botlalo ke meetse. Dihlakahlaka di fapana ka bogolo; tše dingwe ke tše nnyane mola tše dingwe e le tše dikgolo gomme di dula ke batho ba bantši.
Dihlakahlaka tše dintši di tumile ka dimela le [[diphoofolo]] tša tšona tšeo di sa hwetšwego mafelong a mangwe. Ka lebaka la go arogana le naga ye kgolo, diphedi tše dingwe di gola ka ditsela tše di fapanego. Dihlakahlaka gape di goketša baeng ka mabopo a mabotse le meetse a hlwekilego.
Batho ba ba dulago dihlakahlakeng gantši ba ithekga ka go rea dihlapi, temo, boeti le kgwebo. Le ge go le bjalo, dihlakahlaka tše dingwe di lebane le ditlhotlo tša go swana le go hlatloga ga maemo a lewatle le dikgadima tše matla.
Ka kakaretšo, dihlakahlaka ke mafelo a bohlokwa ao a tletšego ka botse bja tlhago le diphedi tša mohuta wa go fapana. Go di šireletša go bohlokwa bakeng sa meloko ye e tlago.
== Methopo ==
# [https://dictionary.cambridge.org/ https://dictionary.cambridge.org]
# [https://m.imdb.com/ https://m.imdb.com]
# [https://www.island.io/ https://www.island.io]
gb0avr2x141m2e1671c6y0sds8k4a1u
Matsha
0
13971
56384
55432
2026-09-30T19:11:49Z
Reimetswebathong
8365
Ke lokisitse diphoso.
56384
wikitext
text/x-wiki
== Matsha ==
[[Seswantšho:Gentau_Pic_du_Midi_Ossau.jpg|thumb|Seswantšho sa letsha]]
'''Matsha''' ke mafelo ao meetse a kgobakanego gona gomme a dikologilwe ke naga. A ka hwetšwa mafelong ao a fapafapanego mo lefaseng, gomme a ka ba a magolo goba a manyenyane. Matsha a mangwe a hwetšwa gare ga dithaba, mola a mangwe a le mafelong a naga ye e bulegilego. Ke karolo ye bohlokwa ya tlhago ka gobane a thuša go boloka meetse le go thekga bophelo bja diphedi tše dintši.
Matsha a na le mehuta e mentši ya dimela le [[diphoofolo]]. Ka gare ga ona go ka hwetšwa dihlapi, dinonyana, digwagwa le diphedi tše dingwe tša ka meetseng. Dimela tše di golago kgauswi le matsha le tšona di thuša [[diphoofolo]] ka go di fa [[dijo]] le mafelo a tšhireletšo. Ka lebaka leo, matsha ke karolo ye bohlokwa ya tikologo.
Batho le bona ba ithekgile ka matsha ka ditsela tše dintši. Meetse a matsha a ka dirišwa go nošwa, go lema le go hlwekiša. Batho ba bangwe ba hwetša dijo ka go rea dihlapi matsheng. Matsha gape ke mafelo ao batho ba a etelago go yo iketla, go bona bobotse bja tlhago le go dira mediro ya boitapološo.
Le ge matsha a le bohlokwa, a swanetše go šireletšwa. Go lahlela ditšhila ka meetseng, go šomiša dikhemikhale ka tsela ye e sa swanelago le go senya dimela tša kgauswi le matsha go ka šilafatša meetse. Tšhilafatšo ye e ka gobatša diphoofolo le dimela gomme ya dira gore meetse a se sa swanela go dirišwa ke batho.
Ka kakaretšo, matsha ke lehumo la tlhago leo le lego bohlokwa go batho, diphoofolo le dimela. Go a hlokomela le go a šireletša ke boikarabelo bja motho yo mongwe le yo mongwe. Ge re šireletša matsha, re šireletša meetse le bophelo bja diphedi tša lehono le tša meloko ye e tlago.
== Methopo ==
# [http://silverlakes.co.za/ https://silverlakes.co.za]
# [https://blog.sa-vanues.com/ https://blog.sa-vanues.com]
# [https://www.cntraveler.com/ https://www.cntraveler.com]
oxbxjhpxqb1uqxtdqs7i0gh144jocsd
Serurubele
0
13972
56388
55433
2026-09-30T19:16:16Z
Reimetswebathong
8365
Ke lokisitse diphoso.
56388
wikitext
text/x-wiki
== Serurubele ==
[[Seswantšho:Rice_paper_butterfly_with_sunlight_shining_through_(16709).jpg|thumb|Seswantšho sa Serurubele]]
'''Serurubele''' ke sephedi se senyenyane se se kgahlišago seo se hwetšwago mafelong a mantši mo lefaseng. Se tsebega ka maphego a sona a mebalabala le tsela yeo se fofago ka yona go tloga go letšoba le lengwe go ya go le lengwe. Dithutamahlale di bontšha gore go na le mehuta ye mentši ya dirurubele, gomme mohuta o mongwe le o mongwe o ka ba le mebala le dipaterone tše di fapanego.
Serurubele se thoma [[bophelo]] bja sona e le lee, ka morago ga go phaphaša, go tšwa seboko seo se bitšwago khunkhwane. Khunkhwane e ja matlakala a dimela gomme e gola ka lebelo. Ge e šetše e godile, e ikhurumetša ka selo seo se bitšwago pupae. Ka gare ga sona, mmele wa sona o a fetoga go fihlela se tšwa e le serurubele se se feletšego. Tshepedišo ye e bitšwa phetogo ya mmele.
Dirurubele di bohlokwa kudu tikologong. Ge di fofa go tloga letšobeng le lengwe go ya go le lengwe, di thuša go phatlalatša peu ya matšoba ka go rwala peu ya matšoba mmeleng wa tšona. Se se thuša dimela go tšweletša dienywa le dipeu. Ka tsela ye, dirurubele di kgatha tema ye bohlokwa [[bophelong]] bja dimela le diphedi tše dingwe.
Le ge dirurubele di bonala di le tše nnyane, di lebane le dikotsi tše mmalwa. Go rengwa ga mehlare, go senywa ga mafelo ao di dulago go ona le tšhomišo ye e feteletšego ya dikhemikhale go ka fokotša palo ya tšona. Ka gona, batho ba swanetše go hlokomela tikologo le go bjala dimela tšeo di ka di fang dijo le lefelo la go phela.
Ka kakaretšo, serurubele ke sebopiwa se sebotse le se bohlokwa mo tlhagong. Se re bontšha gore le diphedi tše dinyenyane di na le tema ye kgolo tikologong. Go šireletša dirurubele le mafelo ao di dulago go ona go thuša go boloka tlhago e phetše gabotse.
== Methopo ==
# [https://www.naturespot.org/ https://www.naturespot.org]
# [https://ansp.org/ https://ansp.org]
rwfunymtq6gmk7q482tsjnsw3sciaul
Molalatladi
0
13973
56389
55540
2026-09-30T19:20:06Z
Reimetswebathong
8365
Ke lokisitse diphoso.
56389
wikitext
text/x-wiki
== Molalatladi ==
[[Seswantšho:Радуга_над_вулканическими_конусами.jpg|thumb|Seswantšho sa molalatladi]]
'''Molalatlad'''i ke se sengwe sa dilo tše kgahlišago tšeo di bonagalago legodimong. O tšwelela gantši ge [[pula]] e ena gomme mahlasedi a [[letšatši]] a bonagala ka gare ga marothodi a meetse. Molalatladi o na le mebala ye mentši yeo e bonagalago e latelana ka tatelano. Mebala ye e dira gore molalatladi o kgahle batho, kudu ge o bonagala ka morago ga pula.
Molalatladi o bopega ge seetša sa letšatši se tsena ka gare ga lerothodi la meetse. Seetša se a kobega gomme se a arogana ka mebala ya sona e fapanego. Ke ka lebaka leo re kgonago go bona mebala ye mentši molalatlading. Gantši mebala ye e tsebjago ke bohwibidu, mmala wa [[namune]], serolwane, botala, botalalerata, indigo le bopherese.
Molalatladi gantši o bonagala ge pula e sa tšwa go na gomme letšatši le thoma go hlaba. O ka bonagala ge marothodi a pula a sa le moyeng gomme mahlasedi a letšatši a tsena go ona. Ka dinako tše dingwe molalatladi o bonagala o le o mogolo kudu gomme o ka bonwa gabotse go tšwa mafelong ao a bulegilego.
Molalatladi o kgahla batho ba bantši ka baka la mebala ya wona le sebopego sa wona. Batho ba bangwe ba o tšea e le leswao la khutšo, kholofelo le bobotse. Ge o bonagala, batho ba bantši ba rata go o tšea diswantšho ka gobane ga o tšwelele ka nako tšohle.
Ka kakaretšo, molalatladi ke tiragalo ye e makatšago ya tlhago. O re bontšha kamoo meetse le seetša di ka šomišanago ka gona go tšweletša selo se sebotse. Le ge molalatladi o sa tšwele pele go ba gona nako e telele, o tlogela batho ba makaditšwe ke bobotse bja tlhago.
== Methopo ==
# [https://web.archive.org/web/20260811160315/https://stock.adobe.com/ https://stock.adobe.com]
# [https://unsplash.com/ https://unsplash.com]
# [https://www.printerest.com/ https://www.printerest.com]
edq978o9m8irve9g7ipxdzvlbkiypst
Setšo sa Matebele sa go penta mengwako
0
14058
56419
55643
2026-09-30T21:20:57Z
SESHOKAMMAY
8391
Created by translating the section "Colors" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1346828616|Ndebele house painting]]"
56419
wikitext
text/x-wiki
[[Seswantšho:Ndebele House, Bothsabelo Mission, Middelburg District.JPG|left|thumb|Mengwako ya Matebele]]
'''Go''' pentiwa ga mengwako ya Matebele go tsebega ka lebaka la tsela yeo ba šomišago dibopego tša tšeometri le go kopanya mebala ya go phadima.
[[Seswantšho:Ndebele-women-loopspruit.jpg|left|thumb|Basadi ba Matebele ba eme kgauswi le rantabola.]]
[[Seswantšho:Esther Mahlangu in 2015.jpg|left|thumb|Koko Esther Mahlangu a penta ngwako ka ngwaga wa 2015]]
'''Go''' penta mengwako ga Matebele ke mokgwa wa go bontšha bokgabo bja Afrika boo bo dirago ke Matebele a borwa bja Afrika Borwa le Matebele a Bokone gola Matobo,Zimbabwe.<ref name=":0">https://openlibrary.org/books/OL43789502M/Preservation_of_Ndebele_art_and_architecture</ref> Seo ke setlwaedi go basadi ba Matebele.
== Histori ya Matebele ==
'''Bokgabo''' bjo bo hwetšagalago malapeng a setšo a Matebele bo tšwa kua morago dikete-kete tša mengwaga ya gofeta ebile bohlatsi ba seo bo bonwe bokgabong bja maswika ao a hweditšwego Matopo <ref>https://cultureincrisis.org/projects/documentation-of-ndebele-art-and-architectural-traditions</ref> <ref>https://books.google.co.za/books/about/The_African_heritage.html?id=vvUEAQAAIAAJ&redir_esc=y</ref> go abetšwe ma Khoi-San. <ref>https://www.abebooks.com/Legacy-Rocks-Prehistoric-Hunter-gatherers-Matopo-Hills/32467005942/bd</ref> <ref>https://books.google.co.za/books/about/From_Iron_Age_to_Independence.html?id=DkOxQgAACAAJ&redir_esc=y</ref> Ka ngwaga wa 2016 US Ambassador's fund for Cultural preservation(AFCP) <ref>https://za.usembassy.gov/afcp/</ref> e file thušo ya mašeleng mabapi le go nyakišiša ka ga bja go bokgabo ba Matebele ba setšo ba go penta lego kgabiša. Se setla ka ge gole bohlokwa go fitiša bokgoni le tsebo go ya kago latelana ga di kokomana.<ref name=":1">https://www.thefreelibrary.com/Ndebele%3a+The+art+of+an+African+tribe.+(Culture).-a097448028</ref>
'''Ka''' gare ga mongwaga-kgolo wa bo 18, batho ba Ndzundza ba Afrika Borwa ba hlamile setšo sa bona le mokgwa wa go penta dintlo. Go fihlela mafellong a mengwaga ya kete tee makgolo senyane(1900s), mašole a Matebele le bao ba naleng deripa tše kgolo tša naga. Ka lefotšo la ngwaga wa 1883, ba ile ntweng le Maburu ao a bego a le baagošani. Go loba ntwa go tlišitše masetlapelo le kotlo ya Matebele. Sebakeng sa dinako tšeo tše boima, ba hlamile maswao a go tšweletša mahloko le tahlegelo. Maswao a ebe ele mathomo a bokgamo bja Afrika.<ref name=":1" />
'''Morafe''' wa Matebele mathomong a mongwaga-kgolo wa bo 18 o be o dula ka gare ga mengwako ya go dirwa ka bjang. Ba thomile go šomiša dintlo tša leraga magareng ga mongwaga-kgolo wa bo 18 moo maswao a thomilego go bopiwa mo maboteng a dintlo. Maswao a ebe a šomišwa bjalo ka poledišano magareng ka dihlophana tša Matebele. Ba emetše tšwelopele le kganetšo ya setšo. Ba lemi ba Maburu ba be ba sa kwešiši hlalošo ebile ba bona seo bjalo ka bokgabo bja setšo yeo e senang bokotsi, ke ka moo ba tšwe tšego pele go e dumella gore e tšwele pele. Go penta go o go bego go dirilwe ke basadi ebe ele khoutu ya sephiri go batho ba bo bona, e sa kwešišagalego go bao esego Matebele.<ref>https://www.margaret-courtney-clarke.com/work/ndebele/</ref>
'''Maswao''' ao a tletšego bophelo le mekgwa ya go ntšha maikutlo a go laetša poledišano ya go dithapelo tša motho ka noši, boitshepo, melao ya bophelo le lenyalo. Ka nako tše dingwe koma ya banna, yeo e tsebegago ka UkuWela ebe ele lebaka lago tsosološa pente, eupša tirelo ya setšo ebe e sa tšweletšwe. Kano engwe ya bophelo e bego e sa tšweletšwego mo maboteng a bona ke go ntšha maikutlo a seila. Ditirelo tša setšo le ditumelo gase tša balwa le go pentwa ga dintlo tša Matebele. Basadi ba Matebele ke bona bago lota goba go swara setšo le go hlama bokgabo bja mabota a mengwako ya bona. Setšo le mokgwa wago penta bo fitišwa malapeng go ya leka go latelana ga dikokomana ke bo mma. Ntlo ya go pentiwa ga botse e bontšha mosadi wa lapa bjalo ka mosadi wa go loka le mma. O lebile ke go penta dikhorwana, mabota a ka pele, a ka mathoko le kagare ga ngwako wa gagwe. Selo seo se fetogilego go tšwa mathomong a go pentiwa le gona bjale ke mekgwa<ref>https://thinkafrica.net/ndebele-south-africa/</ref>
'''Mathomong''' a go pentiwa ga mengwako, maswao le diphatene dibe dile mabapi le mošomo wa diphetha wa Matebele. Diphatene dibe di pentiwa ka menwana ya basadi. Pente ya nnete ya dintlo ebe ele pente ya mabu a kalaka. Mebala ye e kopantšwego go dira dipente ebe ele mebala ya tlhago e nago le boso,mebala ya thokwa le tše dingwe. Bontšhi bja diphatene ebe ele sebopego sa V le sediko tharo se bonolo. Diphatene,mebala ya mobu ya tlhago, dikgohlo le dilekanyo dibe dile bohlokwa go eta mebala ya lehono ya go phadima.<ref>https://www.cometosouthernafrica.com/zulu-and-ndebele-beadwork-meanings-patterns-and-fashion-influence/</ref>
== Mebala ==
'''Go''' ka nako, mebala le sebopego di fetoga selo sa bohlokwa kudu go meakanyetšo. Mafellong a 1968, mokgwa o moswa o ile wa hwetšwa. Seo se thomilego ka go pentiwa ka matsogo ga bjale se be se diriwa ka go šomiša dikotana tša goba le mafofa bjalo ka diporaše. Mabota a sale a masweu eupša methalo le mebala e fetogile. Diphatene le maswao lehonk di bonwa ka mothalo wa mmala o moso le mmala wo o tagegago ka gare. Go nale mebala e me hlano ye e šomišwago : hubedu le hubedu ya go nopelela, serolwane go ya go gauta,tala leratadima, tala morogo ka dinako tše dingwe mmala wo o swanago le wa palesa. Mebala ye e fa masswao a tlhalošo go Matebele. A ka emela maemo goba maatla a beng ba motse, gofa thapelo, go tsebiswa lenyalo lapeng. Ye ke tsela ya maleba ya go bontšha maikutlo a bona go batho ba kantle ga malapa a bona, go bontšha bokgoni le tatso ya mma. Mmala o mosweu o šomišwa ka morago ka ge o dira gore diphatene diphadime.<ref name=":0" />
== Diphatene ==
'''Diphatene''' tša mebala ya go swana le ya palesa ke ye mengwe ya dilo tše bohlokwa tša poledišano ya bona ka go penta. Dia bušeletšwa go moakanyetšo wa bona ka phapano e nnyane le kgetho ya mebala ya go fapana. Diphathene tša meape ya dišipe di thalwa pele ka mothalo wa mmala o moso ka morago wa tsentšhiwa mebala emengwe. Diphathene di kgobokantšwe mo maboteng goya le popego ya mothoe wa moakanyetšo. Go hlama di diriswa tša maleba go dumella bothakga le tokologo e mošomo o boima. Di diriswa di kase palliši motho yo a pentago go bopa bokgabo bja gage. Ba swanetše go ba le di diriswa tša jeometri tša dipobego tše kgolo tša mebala le di poraše tše nnyane go mafelo a ma nnyane. Tlhabollo ya di diriswa e dumella meakanyetšo ya ka pela dintlo tša Mattebele.<ref name=":0" />
'''Mengwako''' yeo ye pentilwego ka tsela yeo e bonalago ele bonolo go ya bo nnete ke tshepidišo ye e hlakahlakanego ya setšo. Setšo se se pentilwego se sa phela le lehono. Ka ge kokomana yengwe le yengwe e fitiša diphetogo tše nnyane di thoma go tšwella. Ye ke tsela ya bona ya go boledišana le go tšweletša maikutlo ka dintlo tša bona. Basaadi ba šoma sebaka se se telle le ka thata go fetša mabota ebile a bonwa ke setšhaba ka lebaka la bokgoni bja bona le maikutlo.<ref>https://apsaidal.com/ndebele-houses/</ref>
== Bona le ==
== Ditšhupetšo ==
<references />
{{African architecture styles}}Mehuta ya meago Afrika
[[Setensele:Setšo sa Matebele]]
[[Setensele:Meago ya Afrika]]
[[Setensele:Dipente tša Matebele]]
== Mebala ==
Ge nako e dutše e eya, mebala le sebopego e ile ya ba karolo e bohkolwa ya go hlama moago kamoka. Mafelelong a bo-1968, mokgwa o mofsa o be o bonagala. Seo pele e bego e le tlholo yeo e thadilwego ka monwana bjale se be se dirwa ka go diriša makala ao a kopantšwego le mafofa e le diporaše. Maboto a sa dutše a tšhweufaditšwe mathomong, eupša dithulaganyo le mebala di fetogile kudu. Mekgwa le maswao di ka bonwa lehono ka sebopego se se humilego sa boso le mmala o phadimago ka gare. Go na le mebala ye mehlano ye megolo yeo e emetšwego: e khwibidu le e khwibiduhwibidu, e serolwana go ya go gauta, e talalerata ya leratadima, ye tala, gomme ka dinako tše dingwe e pinki. Mebala e fa tlhaloso ya seswantšhetšo go Ndebele. Di ka bolela maemo goba maatla a beng ba legae, di rapela, di tsebiša lenyalo ka lapeng, goba di ka emela boipelaetšo bja bjale. Diswantšho di bontšha tlhaloso ye e sa kwagalego yeo e se nago ya kgonthe. Ye ke tsela ye e lebanyago kudu ya go bontšha polelo ya bona go batho bao ba lego ka ntle ga malapa a bona a fapanego, go bontšha talente le tatso ya mma. Mmala o mošweu ka mehla o šomišwa bjalo ka motheo ka gobane o dira gore mehuta ye e phadimago e bonagale kudu.
mujmfgjjaq5vqejdkyebz4jq1b1ixky
Bjala ba setšo
0
14061
56300
55662
2026-09-30T12:12:40Z
Lee200
8371
Ke lokišitše sebopego sa polelo
56300
wikitext
text/x-wiki
[[Seswantšho:Umqombothi.jpg|left|thumb|Bjala ba setšo]]
'''Bjala ba setšo''' ke bjala bja setšo ba Afrika Borwa bo bo dirilwego ka mahea, mmela wa maheam mmela wa mabele, komelo le meetsi. Bjala bo bo nale bjalwa bo bo nnyane ba ( ka fase ga 3%) eupša bo nale bitamine B. Bo nale boima bjo bo koto ka lebaka la mahea ao a šomišwago ebile bo nale tatso ya go baba e bakwago ke komelo le lehula ka godimo go laetša gore bo betše ebile bo ka nwewa.<ref>https://afrifoodnetwork.com/recipes/drink-recipes/umqombothi/</ref>
'''Bjala''' bjo ba setšo bo hwetšagala ka theko ya fase ka ge batho ba itirela. Bo a rekega ka ge go na le ao a dirilwego ke dikgwebo tša lager.<ref>https://vinepair.com/explore/category-type/lager/</ref>
== Ditsela tša go dira bjala bjo ==
'''Bjala bja setšo''' bo diriwa ka tsela ye itšego ya setšo, ditsela tša gona di kabe di fapana ga nnyane goya le ka dilete. Mokgwa wa go dira o fitišwa ka dikokomana. Bjala bjo bo diriwa mollong wa fase efetša wa fodišwa pele ga gore o hlohlwe.<ref>https://culinarybite.com/articles/exploring-umqombothi-traditional-african-brew-recipe-ingredients/</ref>
'''Metswako''' ye e šomišwago ke : bupi bjo bo lekanetšego, mmela wa mahea wo o šitšwego le mmela wa mabele wo o šitšwgo. Mmela wa mahea o tliša mmala wo o sefelago le tatso ye boleta. Mmela wa mabele o tliša mmala wo o fifetšego go bjala.<ref>https://easysouthafricanrecipes.com/beverages/umqombothi/</ref>
'''Metswako''' e hlakantšhwa ka gare ka pitša ya tshipi ya go apea mollong wa fase, ye e tsebega ka leina la potjie Afrika Borwa. Go tšhelwa dikalano tše nne tša meetsi gomme motswako wo o tlogelwa ka pitšeng bošego bjo bo tee. Go thoma go tšwella lehulo go laetša gore motswako wo o thoma go bela.<ref>https://www.allthingsbeverages.co.za/2025/10/30/how-to-make-umqombothi/</ref>
'''Seripa''' se se nnyane sa motswako se beiwa thoko gomme seo se šetšego sa apeiwa go fihlela se dira motogo. Ge o le mo seemong se ba gona bao ba jago motogo wa gona eupšu gore go dirwe bjala go swanetše gore motogo wo o tlogelwa gore o fole.<ref>https://world.food/recipes/south-africa/sa-umqombothi</ref>
'''Ka''' morago ga gore motswako o fole, o tšhollelwa ka gare ga kgamelo. Seripa sela se beilwego thoko le sona se tšhelwa ka gare ga kgamelo seo. Mmela wa mahea le mmela wa mabele woo o tlatšago letsogo le wona wa tšhelwa ka moo.E fetša motswako wo wa bjala o lego ka gare ga kgamelo o hudubiwa ka lehuduba.Ka morago ga seo kgamelo e a khurumetšwa ya thibiwa ka dikobo , ya beiwa lefelong le borutho go hlohleletša gore bo bele.<ref>https://www.scribd.com/document/796155508/umqombothi</ref>
'''Go''' bona gore bjala bjo bo šetše bo lokile, tsela ya setšo yago lekola seo ke go tšhuma lehlokwana la mollo efetša la beiwa kgauswi le bjala bo ka morago ga go bula kgamelo. Ge lehlokwana le leka tima ka pela seo se laetša gore bjala bjo bomloketše go nwewa eupša ge le kase time ka pela gaba lase time go ra gore bjala bjo bo sa hloka go khurumelwa gape sebakanyana. Tsela ye ea šoma ka gore phišo yeo e tšwago ka gare ga kgamelo ge bjala bo lokoketše go nwewa ke ye mmatla ka tsela yeo e dirago gore lehlokwa leo le time ka pela.<ref>https://ostrali.com/foodr/recipe-for-umqombothi/</ref>
'''Ge''' motswako wa wa bjala o lokile, o thoma go hlohlwa go fapantšha bjala le metswako ya mabele le mahea. Motswako wola o mokonyana o dulago kua fase ga kgamelo wona o tlogelwa o le bjalo gao hlohliwe , o kopantšhiwa le bjala bjo bo hlohlilwego go o ketša tatso ya bona.
'''Motswako''' wo o wa mabele le mahea o hlohlilwego o gašetšiwa di kgogo gore dije . Merafe e mengwe bao gaša ba dikologa lapa ba leboga badimo ba bona.
'''Ka''' morago ga gore bjala bjo bo hlohlwe, bo tšhelwa ka gare ga kgobe a kgolo ya go nwela bjala ba setšo yeo e bitšwago moeta ka sepedi. E loketše go nwewa ke meloko le metswalle. Ge bayeng ba fihla lapeng leo go dirilwego bjala bja setšo go tla go ipshina ka moletlo , ba tla le lepotlolo la digalagala go laetša ditebogo .<ref>https://thegrace.co.za/umqombothi-recipe/</ref>
[[Seswantšho:Umqombothi_en_ukhamba,_cerveza_tradicional_sudafricana_01.jpg|thumb|Moeta wo go tšhelwago bjala bja setšo go wona ]]
== Ditirišo tša setšo ==
'''Mqombothi''' o šomišwa go keteka go bowa komeng ga masogana, ka se Xhosa go bitšwa ulwaluko. Lege batho ba nyako phasa badimo.
'''Bjala''' bja setšo bo tšea karolo e kgolo ge motho a nyako bolela le badimo ba gabo, le ka manyalo le mafu mqombothi o swanetše goba goba go ya le setšo sa bo rena .
== Matshwenyego a tša maphelo ==
'''Dinyakišišo''' di hweditše gore mabele le mmela wa mahea tsšeo dišomišwago go metswako ya mqombothi di nale mycotoxin ''Aspergillus'' spp.<ref>https://www.researchgate.net/publication/351939187_The_Sorghum_Grain_Mold_Disease_Complex_Pathogens_Host_Responses_and_the_Bioactive_Metabolites_at_Play</ref> , ''Penisiliamo ya'' spp. , ''Rhizopus'' ya mehuta ya diphedi. le ''Mucor'' spp.
'''Le''' ge bjala bjo bo feditšwego go diriwa bo sena di kokwana , 33% ya mabele ao a šomišitšwego a na le di-aflatoxins gomme 45% ya bjala bjo bo diritšwego gae bo na le zearalenone goba ochratoxin A (goba ka bobedi) ka gare ga setšweletšwa sa mafelelo.
'''Profense''' ya Kapa Bohlabela e na le dipalo tša godimo tša kokwana ya esophageal cancer. Dinyakišišo tšeo di dirilwego ke South African Medical Research Council di šupa gore mycotoxins yeo e lego go mahea ao a lemowa ka gae ke yona e hlolago dipalo tše tS~a godimo tša kokwana ya cancer
== Ka setšong se se tumilego ==
'''Go''' bolelwa ka mqombothi mo košeng go opela ke Yvonne Chaka Chaka ya ngwaga wa 1987<ref>https://genius.com/Yvonne-chaka-chaka-umqombothi-lyrics</ref>. Koša ya gona e leditšwe ge go bulwa Hotel Rwanda.
== Bona gape ==
* Burukutu [[Afrika Bodikela|Afrika Bophirima]], [[Chad]] le [[Ethiopia]] .
* Chibuku le Munkoyo goba ' Ibwatu ' ka [[Zambia]] .
== Lenaneo la ditšhupetšo ==
{{Reflist}}
<references />
{{South African cuisine}}Dijo le dinwa tša Afrika Borwa
[[Setensele:Bjala bja setšo]]
[[Setensele:Mqombothi]]
[[Setensele:Dinwa tša Afrika]]
[[Setensele:Bjala bja Afrika Borwa]]
[[Setensele:Yvonne Chaka Chaka]]
dlqlifjgpax82cvbpquoj2acpgkyfoy
Komiki
0
14069
56366
56050
2026-09-30T17:37:48Z
Sarinki
8349
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1375374064|Cup]]"
56366
wikitext
text/x-wiki
'''Senwelo''' ke sebjana se senyenyane seo se šomišwago go swara dino ge batho ba enwa, <ref>{{Cite web |title=Cup |url=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/cup |publisher=Cambridge University Press}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Cup |url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/cup |publisher=Collins Dictionary}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Cup |url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/us/definition/english/cup_1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250815094744/https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/us/definition/english/cup_1 |archive-date=August 15, 2025 |access-date=July 9, 2025 |publisher=Oxford University Press}}</ref> Gantsi se na le sebopego sa seripa se se bataladitswego le "molomo" wo o bulegilego. Gomme gantši se kgona go swara dino tse ka bago 6–16 US fluid ounces (177–473 ml) . [ 4 ] Dikomiki di ka dirwa ka dibjana tša letsopa (go akaretša le porcelain ), galase, tšhipi, <ref>{{Cite web |title=Cup | Define Cup at Dictionary.com |url=http://dictionary.reference.com/browse/cup?s=t&path=/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151007030928/http://dictionary.reference.com/browse/cup?s=t&path=%2F |archive-date=October 7, 2015 |access-date=May 3, 2019 |publisher=Dictionary.reference.com}}</ref> kota, leswika, polystyrene, polasitiki, dibjana tša lacquer goba didirišwa tše dingwe. Ka tlwaelo, komiki e tlišwa go kopana le molomo bakeng sa go nwa, e e fapantšha go tšwa go dibopego tše dingwe tša didirišwa tša tafola le tša go nwa go swana le dijuki ; le ge go le bjalo, lehlaka le/goba sekhurumetšo le tšona di ka šomišwa. <ref>{{Cite web |date=March 13, 2018 |title=Decoding the Design History of Your Coffee Cup Lid |url=https://www.atlasobscura.com/articles/coffee-lids-design-history |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250516181829/https://www.atlasobscura.com/articles/coffee-lids-design-history |archive-date=May 16, 2025 |access-date=July 9, 2025 |publisher=Atlas Obscura}}</ref> Gape gantši di na le ditshwaro, le ge e le gore tše ntši ga di na tšona, go akaretšwa '''dibekere''' tšeo di se nago seswaro goba kutu, goba dibopego tše nnyane tša sekotlelo tšeo di tlwaelegilego kudu ka Asia.
b5uc8wfmw3u28ddal14d6xqqys7p8kr
Setulo
0
14084
56340
55745
2026-09-30T14:39:11Z
Sarinki
8349
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377198065|Chair]]"
56340
wikitext
text/x-wiki
'''Setulo''' ke mohuta wa setulo, ka tlwaelo se hlametšwe motho o tee gomme se na le maoto a mane, lefelo la go dula le le sephaphathi goba le sekamego gannyane, le sethekgo sa mokokotlo. E ka ba e dirilwe ka kota, tšhipi, goba dilo tša maitirelo, gomme e ka ba e tswaletšwe goba e apešitšwe ka mebala le masela a fapafapanego.
Ditulo di fapana ka debopego. Setulo sa matsogo se na le ditulo tša matsogo tšeo di kgomareditšwego setulong; <ref>{{Cite web |title=Armchair |url=http://www.thefreedictionary.com/armchair |access-date=13 May 2012 |publisher=The Free Dictionary By Farlex}}</ref> setulo sa go khutša se apešitšwe gomme se na le mokgwa wo o theošago mokokotlo wa setulo gomme o emiša setulo sa maoto gore se be gona ; <ref>{{Cite web |title=Recliner |url=http://dictionary.reference.com/browse/recliner+?s=t |access-date=13 May 2012 |publisher=Dictionary.com}}</ref> setulo sa go šikinyega se na le maoto ao a kgomareditšwego go diphaphathi tše pedi tše ditelele tše di kobegilego; gomme setulo sa digole se na le maotwana ao a kgomareditšwego go sele ka tlase ga setulo. <ref>{{Cite web |title=Wheelchair |url=http://dictionary.reference.com/browse/wheelchair?fromAsk=true&o=100074 |access-date=13 May 2012 |publisher=Dictionary.com}}</ref>
''Chair'' e tšwa lentšung la Seisemane la mathomong a lekgolo la bo-13 la nywaga ''la chaere'', leo le tšwago go Sefora sa Kgale {{Lang|fro|chaiere}} ("setulo, setulo, terone"), ho tloha Selatine {{Lang|la|cathedra}} gomme mafelelong ya Segerika {{Lang|grc|καθέδρα}} ''kathedra'' ("setulo, terone").
97c1spi8m6jnsvi745asqwtgst31fom
Draft 3****
0
14205
56354
56168
2026-09-30T16:26:54Z
Darky green
8396
/* */ added draft
56354
wikitext
text/x-wiki
Draft setšo
Gae re keteka setšo ka go apara diaparo tša go fapafapana tša go swana le meruka, merina .le gona ka Letšatši la setšo wa biniwa le o ja mehutahuta ya dijo tša go tswana le bogobe, mabele, moroho le dikgobe.
Bokgobe - bo dirwa ka mabele.
Mabele- a ka apewa goba o somiswa go dira bogobe le motoho.
dikgobe - di diriwa ka dinawa le mabele.
moroho- o diriwa ka merogo ya setšo.
oue9k4b99wqqyw06wc8uer0bog5na3o
DRAFT 21D
0
14236
56292
56236
2026-09-30T12:03:52Z
Reimetswebathong
8365
Ke ngwadile article
56292
wikitext
text/x-wiki
Meriri
[[Seswantšho:Long cornrows.jpg|thumb|braids]]
'''Meriri''' ke karolo ya [[mmele]] yeo e melago godimo ga hlogo. Batho ba na le mehuta ye e fapanego ya meriri, gomme meriri e ka ba mekopana, e metelele, e otlologilego goba e raraganego. Batho ba bangwe ba rata go loga meriri ya bona ka mekgwa e fapanego.
Go hlokomela meriri go bohlokwa bakeng sa bohlweki le boiketlo. Motho a ka hlapa meriri, a e kama le go e hlokomela ka tsela yeo e mo loketšego. Le ge batho ba ka ba le mehuta e fapanego ya meriri, mehuta ka moka e swanetše go amogelwa le go hlomphiwa.
== Methopo ==
https://www.healthline.com
[[Setensele:Moriri]]
[[Setensele:Go ithata]]
1n9u0y1ndrvdcjjkfadlquzi1p4ynib
DRAFT 22D
0
14237
56297
56237
2026-09-30T12:09:35Z
Reimetswebathong
8365
Ke ngwadile article
56297
wikitext
text/x-wiki
Daete
[[Seswantšho:Parboiled rice with chicken, peppers, cucurbita, peas and tomato.jpg|thumb|dijo]]
'''Daete''' ke mokgwa wa [[dijo]] tšeo motho a di [[jago]] ka lebaka le itšego. Motho a ka ba le daete yeo e theilwego godimo ga dijo tšeo a di ratago, ditumelo tša gagwe goba keletšo ya setsebi sa tša maphelo. Go bohlokwa gore dijo di nee mmele phepo ye e nyakegago.
Daete ye e lekalekanego e swanetše go ba le mehuta e fapanego ya dijo tše di nago le phepo. Go nwa meetse a lekanego le go ja dijo tše di fapafapanego go bohlokwa bakeng sa mmele. Ge motho a nyaka go fetola daete ya gagwe ka lebaka la tša maphelo, go bohlokwa go hwetša keletšo ya setsebi sa tša maphelo.
== Methopo ==
https://www.who.int
[[Setensele:Mmelewoohlwekilego]]
[[Setensele:Go itekanela]]
ik1d9xd0etetmddc09xqvc6jj99a2vy
DRAFT 23D
0
14238
56302
56238
2026-09-30T12:20:13Z
Reimetswebathong
8365
Ke ngwadile article
56302
wikitext
text/x-wiki
Pae
[[Seswantšho:Food displayed for sale in Turner's Pies, The Street, Rustington 2026-08-18.jpg|thumb|dijo]]
'''Pae''' ke dijo tšeo di ka dirwago ka [[folouru]] gomme tša tlatšwa ka dilo tše di fapanego. E ka ba le ditatso tša go swana le nama, merogo goba ditatso tše dingwe. Pae e ka dirwa ka gae goba ya rekwa mabenkeleng le mafelong ao go apewago dijo.
Go dira pae go nyaka folouru le ditswaki tše dingwe go ya ka mohuta wa pae yeo motho a nyakago go e dira. Batho ba bantši ba rata pae ka gobane e ka jewa e le dijo tša motshegare goba dijo tša go itshidulla. Go bohlokwa go lokiša dijo ka bohlweki le go di apea gabotse.
== Methopo ==
https://kingpie.co.za
[[Setensele:Dijo]]
57zz7fosql9em07984m3db9vgoqxmak
DRAFT 24D
0
14239
56305
56239
2026-09-30T12:25:05Z
Reimetswebathong
8365
Ke ngwadile article
56305
wikitext
text/x-wiki
Disokisi
[[Seswantšho:Oma strickt Strümpfe.jpg|thumb|disokisi]]
'''Disokisi''' ke diaparo tšeo di [[aparwago]] maotong, gantši ka fase ga dieta. Di thuša go šireletša maoto kgahlanong le go gobala le go thulana le dieta. Disokisi di dirwa ka didirišwa tše di fapanego gomme di tla ka mebala le mekgwa ye mentši.
Go bohlokwa go hlokomela disokisi ka go di hlatswa ka mehla le go di boloka di hlwekile. Disokisi tše di hlwekilego di thuša go boloka maoto a hlwekile. Motho a ka kgetha disokisi go ya ka dieta tšeo a di aparago le mošomo woo a o dirago.
== Methopo ==
https://www.merriam-webster.com
[[Setensele:Diaparo]]
ecgfl8ojmdydjvcdfr0ilrfo5h2lqsr
DRAFT 25D
0
14240
56308
56240
2026-09-30T12:30:58Z
Reimetswebathong
8365
Ke ngwadile article
56308
wikitext
text/x-wiki
Šakha
[[Seswantšho:Tiburón azul (Prionace glauca), canal Fayal-Pico, islas Azores, Portugal, 2020-07-27, DD 14.jpg|thumb|hlapi]]
'''Šakha''' ke phoofolo ya ka [[meetseng]] yeo e dulago kudu ka lewatleng. Ke mohuta wa hlapi gomme e na le mmele wo o loketšego go rutha. Mehuta ya dišakha e a fapana ka bogolo le mekgwa ya bophelo, gomme ga se mehuta ka moka yeo e nago le maitshwaro a go swana.
Šakha e na le seabe tikologong ya lewatle ka gobane ke karolo ya dijo. E thuša go boloka tekatekano gare ga diphoofolo tša ka lewatleng. Ka lebaka leo, go bohlokwa go ithuta ka dišakha le go kwešiša karolo yeo di e kgathago tikologong ya lewatle.
== Methopo ==
https://www.oceansafrica.com
[[Setensele:Hlapi]]
[[Setensele:Lewatle]]
imf2wdeka60zj2d0yr0x2a0q8k5eaz4
Draft 12/
0
14246
56310
56251
2026-09-30T12:36:11Z
Reimetswebathong
8365
Ke fetotse diphoso.
56310
wikitext
text/x-wiki
== DOLPHINE ==
[[Seswantšho:Tursiops truncatus 01.jpg|thumb|Seswantšho sa dolphini]]
Dolphine ke phoofolo ya ka meetseng yeo e hwetšwago kudu ka lewatleng. Ke phoofolo ye bohlale ebile e tsebega ka go rata go bapala. Dolphine e phela ka sehlopha gomme di diriša medumo e fapafapanego go boledišana.
Dolphine e na le mmele wo o loketšego go rutha ka lebelo. E ja dihlapi, squid le diphoofolo tše dingwe tše nnyane tša ka lewatleng. E kgona go tlola godimo ga meetse gomme e diriša medumo go hwetša dijo le go tseba gore go na le eng kgauswi le tšona.
Dolphine di dula di thušana ge di tsoma dijo goba ge go na le kotsi. Ke diphoofolo tše bohlokwa tikologong ya lewatle ka gobane di thuša go boloka tekatekano ya diphoofolo tša ka meetseng.
Dolphine ke diphoofolo tše di kgahlišago le tše bohlokwa. Re swanetše go šireletša lewatle gore di kgone go phela gabotse le go tšwela pele di oketša botle bja tlhago.
== Methopo ==
# https://southafrica.co.za
2.https://www.nationalgeographic.com
3.https://www.ifaw.org
[[Setensele:Hlapi]]
9i52skb9jr1uvb372s1mgh3ilwtmyyb
Diphengwini
0
14252
56380
56258
2026-09-30T19:03:27Z
Reimetswebathong
8365
Ke lokisitse diphoso.
56380
wikitext
text/x-wiki
== '''DIPHENGWINI''' ==
[[Seswantšho:Adelie_penguins_in_the_South_Shetland_Islands.jpg|thumb|seswantšho sa diphengwini]]
Diphengwini ke dinonyana tšeo di sa kgonego go fofa eupša di kgona go rutha gabotse. Di hwetšwa kudu mafelong a go tonya, gomme di phela ka dihlopha. Diphengwini di tsebega ka mebele ya tšona ye meso le ye tšhweu.
Diphengwini di diriša maphego a tšona go rutha ka meetseng. Di ja dihlapi, squid le [[diphoofolo]] tše dingwe tše nnyane tša ka lewatleng. Di kgona go rutha sebaka se setelele ge di tsoma [[dijo]].
Diphengwini di a hlokomelana gomme batswadi ba hlokomela bana ba bona. Le ge di phela mafelong a go tonya, mebele ya tšona e di thuša go dula di ruthetše. Tšhilafalo ya lewatle le go fetoga ga maemo a leratadima go ka ama bophelo bja tšona.
Diphengwini ke diphoofolo tše bohlokwa tša tlhago. Re swanetše go hlokomela tikologo le lewatle gore diphengwini di kgone go tšwela pele di phela ka polokego.
== Methopo ==
# [https://www.worldwildlife.org/ https://www.worldwildlife.org]
# [https://www.aquarium.co.za/ https://www.aquarium.co.za]
# [https://ocean.si.edu/ https://ocean.si.edu]
lr4qn10j807h5s3njzh3yfynxl11i96
Draft 10*
0
14262
56290
56287
2026-09-30T12:00:37Z
Mhanimhani
8377
56290
wikitext
text/x-wiki
Sesepa.
'''Sesepa''' ke selo seo, ge se kopantšwe le meetse, se ka [[hlwekiša]] ditšhila go swana le letlalo la gago, diaparo le dilo tše dingwe. Ge o se na sesepa le meetse a go hlapa matsogo, goba ge o hlapa diatla kudu o thoma go senya letlalo la gago (go swana le go hlohleletša goba go phatloga), go eletšwa gore o hlwekiše disanithaesa tša diatla ka foam, gel goba seela. Sesepa se be se le gona ka nywaga e ka bago 2 300. Go ya ka Pliny yo Mogolo, Bafenisia ba ile ba e dira ka makhura a dipudi le molora wa dikgong ka 600 BCE, gomme ka dinako tše dingwe ba be ba e rekišetša le Gauls. Batho ba Mmušo wa Roma le bona ba be ba tseba ka sesepa, le ge go se na bonnete bja gore Baroma ba ithutile ka yona go tšwa ditšong tše dingwe tša Mediterranean goba go tšwa go Macelt kua Brithania. MaCelt ba ile ba dira sesepa sa bona ka makhura a diphoofolo le molora wa dibjalo gomme ba se bitša saipo, moo lentšu 'sesepa' le tšwago gona. Sesepa ga se sa ba bohlokwa go hlatswa le go hlwekiša go fihla ka ngwagakgolo wa 2 C.E. Ngaka ya Mogerika Galen e boletše gore ke sehlare le tsela ya go hlwekiša mmele. Pele ga moo, e be e šomišwa kudu bjalo ka dihlare. Moithuti wa Moarabia wa lekgolong la bo8 la nywaga Jābir ibn Hayyān (Geber) le yena o ngwadile ka sesepa makga a mantši bjalo ka sehlwekiši. <ref>{{Cite web |date=2026-08-29 |title=Soap and detergent {{!}} Chemistry, Uses, Properties, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/science/soap |access-date=2026-09-30 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Ye nngwe ya diphetolo tša dikhemikhale tša tlhago tšeo di tsebjago ke batho ba bogologolo e be e le go dira sesepa ka tshepedišo ye e bitšwago saponification. Sesepa sa tlhago ke letswai la sodium goba potasiamo la diesete tša makhura, gomme mathomong di be di dirwa ka go bediša makhura goba makhura a diphoofolo ka lye goba potash (potasiamo hydroxide).Sesepa ke potasiamo goba letswai la sodium la diesete tša makhura a ketane ye telele. Ka saponification, ester e arabela ka selo sa motheo go dira bjala le sesepa. Ka tlwaelo, se se direga ge triglycerides e [[arabela]] ka potasiamo goba sodium hydroxide (lye) go tšweletša glycerol le letswai la esiti ya makhura, yeo e lego seo re se bitšago 'sesepa'. <ref>{{Cite web |last=Johnson |first=Alexander |date=2026-06-30 |title=What is soap according to chemistry? |url=https://scienceoxygen.com/what-is-soap-according-to-chemistry/ |access-date=2026-09-30 |language=en-US}}</ref>
Na o hlapile matsogo? Na o šomišitše sesepa?
Bana gohle ba ka no ba ba kwa dipotšišo tše ka mehla, eupša go na le lebaka le le kwagalago la seo: Go diriša sesepa go bohlokwa kudu go thibela ditwatši go phatlalala le go re babja.
Ditwatši, goba dimaekropo, di gohle – moyeng, mmung, meetseng le lefelong le lengwe le le lengwe, go akaretša le mebele ya rena. Ditwatši tše dintši ga di kotsi gomme tše dingwe di na le mohola go rena, go swana le tšeo di lego ka maleng a rena. Eupša go na le [[ditwatši]] tše dingwe tšeo di ka re babjago, gomme ke tšona tšeo re sa di nyakego goba [[mebeleng]] ya rena. Tsela e kaone ya go lwantšha ditwatši tše mpe? Sesepa se sebotse sa kgale. Baegepeta ba bogologolo ba ile ba tla le sesepa se se swanago, seo ba bego ba se šomiša go alafa dišo, mathata a letlalo le go hlatswa. Baroma le bona ba be ba dira sesepa, eupša se be se sa šomišwe go hlwekiša motho go fihla ka morago ga nako ya Roma; pele ga moo, e be e le sedirišwa sa dingaka go alafa malwetši.
Sesepa sa motheo ga se sa fetoga mo mengwageng ye diketekete. E sa le motswako wa makhura goba oli le alkali—mohuta wa letswai la motheo—le meetse. Ge o di kopanya ka tsela ya maleba, di sepela ka tshepedišo ya dikhemikhale yeo e bitšwago ''saponification'', yeo e dirago sesepa. Lehono, batho ba diriša mekgwa ye mebedi ye megolo ya go dira sesepa: tshepedišo ya go tonya le tshepedišo ya go fiša.<ref>{{Cite web |last=References |first=Kimberly Hickok In |date=2020-03-05 |title=Why do we use soap? |url=https://www.livescience.com/57044-science-of-soap.html |access-date=2026-09-30 |website=Live Science |language=en}}</ref>
== Ditšhupetšo ==
[[Setensele:Sesepe]]
[[Setensele:Meetse]]
[[Setensele:Go hlapa]]
[[Setensele:Go hlatswa]]
5xu5aoamirhfr9rp7ib0byaonf2x6ji
56291
56290
2026-09-30T12:02:49Z
Mhanimhani
8377
56291
wikitext
text/x-wiki
Sesepa.
[[Seswantšho:Secret Garden Rose Soap bar.jpg|thumb|613x613px]]
'''Sesepa''' ke selo seo, ge se kopantšwe le meetse, se ka [[hlwekiša]] ditšhila go swana le letlalo la gago, diaparo le dilo tše dingwe. Ge o se na sesepa le meetse a go hlapa matsogo, goba ge o hlapa diatla kudu o thoma go senya letlalo la gago (go swana le go hlohleletša goba go phatloga), go eletšwa gore o hlwekiše disanithaesa tša diatla ka foam, gel goba seela. Sesepa se be se le gona ka nywaga e ka bago 2 300. Go ya ka Pliny yo Mogolo, Bafenisia ba ile ba e dira ka makhura a dipudi le molora wa dikgong ka 600 BCE, gomme ka dinako tše dingwe ba be ba e rekišetša le Gauls. Batho ba Mmušo wa Roma le bona ba be ba tseba ka sesepa, le ge go se na bonnete bja gore Baroma ba ithutile ka yona go tšwa ditšong tše dingwe tša Mediterranean goba go tšwa go Macelt kua Brithania. MaCelt ba ile ba dira sesepa sa bona ka makhura a diphoofolo le molora wa dibjalo gomme ba se bitša saipo, moo lentšu 'sesepa' le tšwago gona. Sesepa ga se sa ba bohlokwa go hlatswa le go hlwekiša go fihla ka ngwagakgolo wa 2 C.E. Ngaka ya Mogerika Galen e boletše gore ke sehlare le tsela ya go hlwekiša mmele. Pele ga moo, e be e šomišwa kudu bjalo ka dihlare. Moithuti wa Moarabia wa lekgolong la bo8 la nywaga Jābir ibn Hayyān (Geber) le yena o ngwadile ka sesepa makga a mantši bjalo ka sehlwekiši. <ref>{{Cite web |date=2026-08-29 |title=Soap and detergent {{!}} Chemistry, Uses, Properties, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/science/soap |access-date=2026-09-30 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Ye nngwe ya diphetolo tša dikhemikhale tša tlhago tšeo di tsebjago ke batho ba bogologolo e be e le go dira sesepa ka tshepedišo ye e bitšwago saponification. Sesepa sa tlhago ke letswai la sodium goba potasiamo la diesete tša makhura, gomme mathomong di be di dirwa ka go bediša makhura goba makhura a diphoofolo ka lye goba potash (potasiamo hydroxide).Sesepa ke potasiamo goba letswai la sodium la diesete tša makhura a ketane ye telele. Ka saponification, ester e arabela ka selo sa motheo go dira bjala le sesepa. Ka tlwaelo, se se direga ge triglycerides e [[arabela]] ka potasiamo goba sodium hydroxide (lye) go tšweletša glycerol le letswai la esiti ya makhura, yeo e lego seo re se bitšago 'sesepa'. <ref>{{Cite web |last=Johnson |first=Alexander |date=2026-06-30 |title=What is soap according to chemistry? |url=https://scienceoxygen.com/what-is-soap-according-to-chemistry/ |access-date=2026-09-30 |language=en-US}}</ref>
Na o hlapile matsogo? Na o šomišitše sesepa?
Bana gohle ba ka no ba ba kwa dipotšišo tše ka mehla, eupša go na le lebaka le le kwagalago la seo: Go diriša sesepa go bohlokwa kudu go thibela ditwatši go phatlalala le go re babja.
Ditwatši, goba dimaekropo, di gohle – moyeng, mmung, meetseng le lefelong le lengwe le le lengwe, go akaretša le mebele ya rena. Ditwatši tše dintši ga di kotsi gomme tše dingwe di na le mohola go rena, go swana le tšeo di lego ka maleng a rena. Eupša go na le [[ditwatši]] tše dingwe tšeo di ka re babjago, gomme ke tšona tšeo re sa di nyakego goba [[mebeleng]] ya rena. Tsela e kaone ya go lwantšha ditwatši tše mpe? Sesepa se sebotse sa kgale. Baegepeta ba bogologolo ba ile ba tla le sesepa se se swanago, seo ba bego ba se šomiša go alafa dišo, mathata a letlalo le go hlatswa. Baroma le bona ba be ba dira sesepa, eupša se be se sa šomišwe go hlwekiša motho go fihla ka morago ga nako ya Roma; pele ga moo, e be e le sedirišwa sa dingaka go alafa malwetši.
Sesepa sa motheo ga se sa fetoga mo mengwageng ye diketekete. E sa le motswako wa makhura goba oli le alkali—mohuta wa letswai la motheo—le meetse. Ge o di kopanya ka tsela ya maleba, di sepela ka tshepedišo ya dikhemikhale yeo e bitšwago ''saponification'', yeo e dirago sesepa. Lehono, batho ba diriša mekgwa ye mebedi ye megolo ya go dira sesepa: tshepedišo ya go tonya le tshepedišo ya go fiša.<ref>{{Cite web |last=References |first=Kimberly Hickok In |date=2020-03-05 |title=Why do we use soap? |url=https://www.livescience.com/57044-science-of-soap.html |access-date=2026-09-30 |website=Live Science |language=en}}</ref>
== Ditšhupetšo ==
[[Setensele:Sesepe]]
[[Setensele:Meetse]]
[[Setensele:Go hlapa]]
[[Setensele:Go hlatswa]]
etudmsjfz9sdi490u9brrrtvcjrmpnf
Digokgo
0
14264
56391
56286
2026-09-30T19:24:52Z
Reimetswebathong
8365
Ke lokisitse diphoso.
56391
wikitext
text/x-wiki
== '''DIGOKGO''' ==
[[Seswantšho:Raft_spider_(Dolomedes_cf_fimbriatus_(Pisauridae)).jpg|thumb|seswantšho sa segokgo]]
Digokgo ke [[diphoofolo]] tše nnyane tšeo di hwetšwago mafelong a mantši. Di na le maoto a seswai gomme bontši bja tšona bo kgona go loga malokwa. Batho ba bangwe ba a di tšhaba, eupša digokgo di na le mohola tikologong.
Digokgo di ja dikhunkhwane tše bjalo ka dintši, ditšhošwane le dikhunkhwane tše dingwe tše nnyane. Ka go ja dikhunkhwane, di thuša go fokotša palo ya tšona tikologong.
Digokgo tše dingwe di loga malokwa gore di kgone go swara [[Dijo|dijo.]] Malokwa a tšona a dirwa ka silika yeo di e tšweletšago mebeleng ya tšona. Le ge go na le digokgo tše dingwe tšeo di ka lomago batho, bontši bja tšona ga bo kotsi.
Digokgo ke karolo ye bohlokwa ya tlhago ka gobane di thuša go laola dikhunkhwane. Ka gona, ga se ra swanela go di bolaya ntle le lebaka. Re swanetše go ithuta ka tšona le go kwešiša mohola wa tšona tikologong.
== Methopo ==
# [https://www.nationalgeographic/ https://www.nationalgeographic.com]
# [https://www.twinkl.co.za/ https://www.twinkl.co.za]
karvsch810rctcjn6naeyh5c7eg120m
Lehloyo
0
14265
56289
2026-09-30T11:59:03Z
Reimetswebathong
8365
I published an article
56289
wikitext
text/x-wiki
Lehloyo
[[Seswantšho:Haters.jpg|thumb|maikutlo a lehloyo]]
'''Lehloyo''' ke [[maikutlo]] a mabe ao motho a ka bago le ona go motho yo mongwe. Le ka bakwa ke dikgohlano, go se kwešišane goba dilo tše mpe tšeo di kilego tša direga. Ge lehloyo le sa rarollwe, le ka senya ditswalano magareng ga batho.
Go bohlokwa gore re ithute go lebalela le go bolela ka mathata a rena. Tshwarelo e ka thuša motho go tlogela kgalefo le lehloyo. Batho ba swanetše go leka go phedišana ka khutšo le go rarolla diphapano tša bona ka poledišano.
== Methopo ==
[https://www.merriam-webster.com/ https://www.merriam-webster.com]
l1osxoypwspunqcsygfnms7wwpg13h8
Meriri
0
14266
56294
2026-09-30T12:04:38Z
Reimetswebathong
8365
I published an article
56294
wikitext
text/x-wiki
Meriri
[[Seswantšho:Long_cornrows.jpg|thumb|braids]]
'''Meriri''' ke karolo ya [[mmele]] yeo e melago godimo ga hlogo. Batho ba na le mehuta ye e fapanego ya meriri, gomme meriri e ka ba mekopana, e metelele, e otlologilego goba e raraganego. Batho ba bangwe ba rata go loga meriri ya bona ka mekgwa e fapanego.
Go hlokomela meriri go bohlokwa bakeng sa bohlweki le boiketlo. Motho a ka hlapa meriri, a e kama le go e hlokomela ka tsela yeo e mo loketšego. Le ge batho ba ka ba le mehuta e fapanego ya meriri, mehuta ka moka e swanetše go amogelwa le go hlomphiwa.
== Methopo ==
[https://www.healthline.com/ https://www.healthline.com]
lznxxprqsr951431m6fei5cs5n4wefk
Daete
0
14267
56298
2026-09-30T12:10:28Z
Reimetswebathong
8365
I published an article
56298
wikitext
text/x-wiki
Daete
[[Seswantšho:Parboiled_rice_with_chicken,_peppers,_cucurbita,_peas_and_tomato.jpg|thumb|dijo]]
'''Daete''' ke mokgwa wa [[dijo]] tšeo motho a di [[jago]] ka lebaka le itšego. Motho a ka ba le daete yeo e theilwego godimo ga dijo tšeo a di ratago, ditumelo tša gagwe goba keletšo ya setsebi sa tša maphelo. Go bohlokwa gore dijo di nee mmele phepo ye e nyakegago.
Daete ye e lekalekanego e swanetše go ba le mehuta e fapanego ya dijo tše di nago le phepo. Go nwa meetse a lekanego le go ja dijo tše di fapafapanego go bohlokwa bakeng sa mmele. Ge motho a nyaka go fetola daete ya gagwe ka lebaka la tša maphelo, go bohlokwa go hwetša keletšo ya setsebi sa tša maphelo.
== Methopo ==
[https://www.who.int/ https://www.who.int]
g87tkzf9xf3l7esegnovfz88ddcea0w
Pae
0
14268
56303
2026-09-30T12:21:00Z
Reimetswebathong
8365
I published an article
56303
wikitext
text/x-wiki
Pae
[[Seswantšho:Food_displayed_for_sale_in_Turner's_Pies,_The_Street,_Rustington_2026-08-18.jpg|thumb|dijo]]
'''Pae''' ke dijo tšeo di ka dirwago ka [[folouru]] gomme tša tlatšwa ka dilo tše di fapanego. E ka ba le ditatso tša go swana le nama, merogo goba ditatso tše dingwe. Pae e ka dirwa ka gae goba ya rekwa mabenkeleng le mafelong ao go apewago dijo.
Go dira pae go nyaka folouru le ditswaki tše dingwe go ya ka mohuta wa pae yeo motho a nyakago go e dira. Batho ba bantši ba rata pae ka gobane e ka jewa e le dijo tša motshegare goba dijo tša go itshidulla. Go bohlokwa go lokiša dijo ka bohlweki le go di apea gabotse.
== Methopo ==
[https://kingpie.co.za/ https://kingpie.co.za]
ihfb6u2z647k25xb0xfw7rd1qgdq9d6
Sepetlele
0
14269
56304
2026-09-30T12:22:24Z
Lee200
8371
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1375538569|Hospital]]"
56304
wikitext
text/x-wiki
'''Sepetlele''' ke lefelo leo e lego setheo sa tlhokomelo ya maphelo seo se abago kalafo go balwetši ka mahlale ao a kgethegilego a tša kalafo le bašomi ba tlhokomelo ya maphelo ba thušo le didirišwa tša kalafo. <ref>{{Cite web |title=Hospitals |url=https://www.who.int/hospitals/en/ |access-date=24 January 2018 |website=World Health Organization |language=en-GB}}</ref> Mohuta wo o tsebjago kudu wa sepetlele ke '''sepetlele sa kakaretšo''', seo ka tlwaelo se nago le lefapha la tšhoganetšo bakeng sa go alafa mathata a tša maphelo ao a akgofilego go tloga go bahlaselwa ba mollo le dikotsi go ya go malwetši a tšhoganetšo. '''Sepetlele sa selete''' ka tlwaelo ke lefelo le legolo la tlhokomelo ya tša maphelo seleteng sa sona, leo le nago le malao a mantšhi bakeng sa tlhokomelo yeo e tseneletšego le malao ao a oketšegilego bakeng sa balwetši bao ba nyakago tlhokomelo ya nako ye telele.
fspu4h2bjmj7m0jrc65pxae2hx8nepe
Disokisi
0
14270
56306
2026-09-30T12:25:46Z
Reimetswebathong
8365
I published an article
56306
wikitext
text/x-wiki
Disokisi
[[Seswantšho:Oma_strickt_Strümpfe.jpg|thumb|disokisi]]
'''Disokisi''' ke diaparo tšeo di [[aparwago]] maotong, gantši ka fase ga dieta. Di thuša go šireletša maoto kgahlanong le go gobala le go thulana le dieta. Disokisi di dirwa ka didirišwa tše di fapanego gomme di tla ka mebala le mekgwa ye mentši.
Go bohlokwa go hlokomela disokisi ka go di hlatswa ka mehla le go di boloka di hlwekile. Disokisi tše di hlwekilego di thuša go boloka maoto a hlwekile. Motho a ka kgetha disokisi go ya ka dieta tšeo a di aparago le mošomo woo a o dirago.
== Methopo ==
[https://www.merriam-webster.com/ https://www.merriam-webster.com]
h7t3jkaj29rv14y8e3z5mszx2c65bsd
Sakha
0
14271
56309
2026-09-30T12:32:57Z
Reimetswebathong
8365
I published an article
56309
wikitext
text/x-wiki
Šakha
[[Seswantšho:Tiburón_azul_(Prionace_glauca),_canal_Fayal-Pico,_islas_Azores,_Portugal,_2020-07-27,_DD_14.jpg|thumb|hlapi]]
'''Šakha''' ke phoofolo ya ka [[meetseng]] yeo e dulago kudu ka lewatleng. Ke mohuta wa hlapi gomme e na le mmele wo o loketšego go rutha. Mehuta ya dišakha e a fapana ka bogolo le mekgwa ya bophelo, gomme ga se mehuta ka moka yeo e nago le maitshwaro a go swana.
Šakha e na le seabe tikologong ya lewatle ka gobane ke karolo ya dijo. E thuša go boloka tekatekano gare ga diphoofolo tša ka lewatleng. Ka lebaka leo, go bohlokwa go ithuta ka dišakha le go kwešiša karolo yeo di e kgathago tikologong ya lewatle.
== Methopo ==
[https://www.oceansafrica.com/ https://www.oceansafrica.com]
h1xdc5drzqu6omphh7u052q08s5p8qb
Draft 16/
0
14272
56312
2026-09-30T12:57:50Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka '== '''DINTŠU''' == [[Seswantšho:Fighting white-tailed eagles (Haliaeetus albicilla) (2).jpg|thumb|seswantšho sa Dintšu]] Dintšu ke dinonyana tše dikgolo tšeo di tsebjago ka maphego a tšona a maatla le mahlo a bogale. Di kgona go fofa godimo kudu gomme di kgona go bona dilo tše dinyenyane di le kgole. Dintšu di hwetšwa mafelong a go fapafapana go dikologa [[lefase]]. Dintšu di ja [[diphoofolo]] tše dinyenyane, dinonyana le dinoga tše dingwe. Di šomiša...'
56312
wikitext
text/x-wiki
== '''DINTŠU''' ==
[[Seswantšho:Fighting white-tailed eagles (Haliaeetus albicilla) (2).jpg|thumb|seswantšho sa Dintšu]]
Dintšu ke dinonyana tše dikgolo tšeo di tsebjago ka maphego a tšona a maatla le mahlo a bogale. Di kgona go fofa godimo kudu gomme di kgona go bona dilo tše dinyenyane di le kgole. Dintšu di hwetšwa mafelong a go fapafapana go dikologa [[lefase]].
Dintšu di ja [[diphoofolo]] tše dinyenyane, dinonyana le dinoga tše dingwe. Di šomiša dinala tša tšona tše bogale go swara dijo. Di aga dintlo tša tšona godimo ga mehlare goba mafelong a godimo moo di ka šireletšago bana ba tšona.
Dintšu di bohlokwa kudu tikologong ka gobane di thuša go laola palo ya diphoofolo tše dingwe. Di bile di tsebja bjalo ka leswao la maatla le tokologo. Re swanetše go šireletša dintšu le mafelo ao di phelago go ona.
== Methopo ==
# https://www.britannica.com
# https://eagles.com
[[Setensele:Dinonyana]]
6qkkq2gd9swqb19b65ybypieiq2kaep
Draft 17
0
14273
56314
2026-09-30T13:10:03Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka '== '''DIKHUDU''' == [[Seswantšho:A butterfly feeding on the tears of a turtle in Ecuador.jpg|thumb|Seswantšho sa dikhudu]] Dikhudu ke [[diphoofolo]] tšeo di nago le khetla ye thata yeo e šireletšago mebele ya tšona. Di sepela ka go nanya gomme di ka phela lebaka le letelele. Dikhudu di hwetšwa meetseng le mo nageng, go ithekgile ka mohuta wa tšona. Dikhudu tša meetseng di phela ka dinokeng, matsheng le mafelong a mangwe a meetse. Tše dingwe di ja dimela, m...'
56314
wikitext
text/x-wiki
== '''DIKHUDU''' ==
[[Seswantšho:A butterfly feeding on the tears of a turtle in Ecuador.jpg|thumb|Seswantšho sa dikhudu]]
Dikhudu ke [[diphoofolo]] tšeo di nago le khetla ye thata yeo e šireletšago mebele ya tšona. Di sepela ka go nanya gomme di ka phela lebaka le letelele. Dikhudu di hwetšwa meetseng le mo nageng, go ithekgile ka mohuta wa tšona.
Dikhudu tša meetseng di phela ka dinokeng, matsheng le mafelong a mangwe a meetse. Tše dingwe di ja dimela, mola tše dingwe di ja diphoofolo tše dinyenyane. Khetla ya tšona e di thuša go itšhireletša ge di lebane le kotsi.
Dikhudu di bohlokwa tikologong ka gobane ke karolo ya tlhago. Le ge di sepela ka go nanya, di kgona go phela le go ikamahanya le tikologo ya tšona. Re swanetše go di šireletša gore di tšwele pele di phela le meloko ye e tlago.
== Methopo ==
# https://www.britannica.com
# https://www.natgeokids.com
# https://www.massaudubon.org
[[Setensele:Khudu]]
n7l276a1deyzsfhigzroqcvzyu1xjtq
Draft 18*
0
14274
56315
2026-09-30T13:15:08Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka '== DINOGA == [[Seswantšho:Trimeresurus sabahi fucatus, Banded pit viper - Takua Pa District, Phang-nga Province (46710893582).jpg|thumb|seswantšho sa noga]] Dinoga ke [[diphoofolo]] tšeo di tsebjago ka mebele ya tšona ye telele le go hloka maoto. Di hwetšwa mafelong a mantši, go akaretša dithokgwa, mašoka le mafelo a go oma. Dinoga di na le mebala le bogolo bjo bo fapafapanego. Dinoga di ja diphoofolo tše dingwe tše bjalo ka magotlo, dinonyana, digwagwa le...'
56315
wikitext
text/x-wiki
== DINOGA ==
[[Seswantšho:Trimeresurus sabahi fucatus, Banded pit viper - Takua Pa District, Phang-nga Province (46710893582).jpg|thumb|seswantšho sa noga]]
Dinoga ke [[diphoofolo]] tšeo di tsebjago ka mebele ya tšona ye telele le go hloka maoto. Di hwetšwa mafelong a mantši, go akaretša dithokgwa, mašoka le mafelo a go oma. Dinoga di na le mebala le bogolo bjo bo fapafapanego.
Dinoga di ja diphoofolo tše dingwe tše bjalo ka magotlo, dinonyana, digwagwa le diphoofolo tše dinyenyane. Di šomiša maleme a tšona go kwa menko yeo e lego tikologong. Mehuta ye mengwe ya dinoga e na le mpholo, mola ye mengwe e se na wona.
Le ge batho ba bantši ba tšhaba dinoga, di bohlokwa tikologong. Di thuša go fokotša palo ya magotlo le diphoofolo tše dingwe tše dinyenyane. Ka lebaka leo, re swanetše go di hlokomela le go šireletša lefelo leo di phelago go lona.
== Methopo ==
# https://www.britanicca.com
# https://www.nationalgeographic.com
# https://www.reptilecentre.com
[[Setensele:Noga]]
0bfoe7lsm6k50xcsjlw2w195qhvitbh
Dinoga
0
14275
56316
2026-09-30T13:16:38Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka ' == DINOGA == [[Seswantšho:Trimeresurus_sabahi_fucatus,_Banded_pit_viper_-_Takua_Pa_District,_Phang-nga_Province_(46710893582).jpg|thumb|seswantšho sa noga]] Dinoga ke [[diphoofolo]] tšeo di tsebjago ka mebele ya tšona ye telele le go hloka maoto. Di hwetšwa mafelong a mantši, go akaretša dithokgwa, mašoka le mafelo a go oma. Dinoga di na le mebala le bogolo bjo bo fapafapanego. Dinoga di ja diphoofolo tše dingwe tše bjalo ka magotlo, dinonyana, digwagwa l...'
56316
wikitext
text/x-wiki
== DINOGA ==
[[Seswantšho:Trimeresurus_sabahi_fucatus,_Banded_pit_viper_-_Takua_Pa_District,_Phang-nga_Province_(46710893582).jpg|thumb|seswantšho sa noga]]
Dinoga ke [[diphoofolo]] tšeo di tsebjago ka mebele ya tšona ye telele le go hloka maoto. Di hwetšwa mafelong a mantši, go akaretša dithokgwa, mašoka le mafelo a go oma. Dinoga di na le mebala le bogolo bjo bo fapafapanego.
Dinoga di ja diphoofolo tše dingwe tše bjalo ka magotlo, dinonyana, digwagwa le diphoofolo tše dinyenyane. Di šomiša maleme a tšona go kwa menko yeo e lego tikologong. Mehuta ye mengwe ya dinoga e na le mpholo, mola ye mengwe e se na wona.
Le ge batho ba bantši ba tšhaba dinoga, di bohlokwa tikologong. Di thuša go fokotša palo ya magotlo le diphoofolo tše dingwe tše dinyenyane. Ka lebaka leo, re swanetše go di hlokomela le go šireletša lefelo leo di phelago go lona.
== Methopo ==
# [https://www.britanicca.com/ https://www.britanicca.com]
# [https://www.nationalgeographic.com/ https://www.nationalgeographic.com]
# [https://www.reptilecentre.com/ https://www.reptilecentre.com]
95qhwtwp2wwzivf8yrb4htroefof4yp
Dintsu
0
14276
56317
2026-09-30T13:18:29Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka ' == '''DINTŠU''' == [[Seswantšho:Fighting_white-tailed_eagles_(Haliaeetus_albicilla)_(2).jpg|thumb|seswantšho sa Dintšu]] Dintšu ke dinonyana tše dikgolo tšeo di tsebjago ka maphego a tšona a maatla le mahlo a bogale. Di kgona go fofa godimo kudu gomme di kgona go bona dilo tše dinyenyane di le kgole. Dintšu di hwetšwa mafelong a go fapafapana go dikologa [[lefase]]. Dintšu di ja [[diphoofolo]] tše dinyenyane, dinonyana le dinoga tše dingwe. Di šomiš...'
56317
wikitext
text/x-wiki
== '''DINTŠU''' ==
[[Seswantšho:Fighting_white-tailed_eagles_(Haliaeetus_albicilla)_(2).jpg|thumb|seswantšho sa Dintšu]]
Dintšu ke dinonyana tše dikgolo tšeo di tsebjago ka maphego a tšona a maatla le mahlo a bogale. Di kgona go fofa godimo kudu gomme di kgona go bona dilo tše dinyenyane di le kgole. Dintšu di hwetšwa mafelong a go fapafapana go dikologa [[lefase]].
Dintšu di ja [[diphoofolo]] tše dinyenyane, dinonyana le dinoga tše dingwe. Di šomiša dinala tša tšona tše bogale go swara dijo. Di aga dintlo tša tšona godimo ga mehlare goba mafelong a godimo moo di ka šireletšago bana ba tšona.
Dintšu di bohlokwa kudu tikologong ka gobane di thuša go laola palo ya diphoofolo tše dingwe. Di bile di tsebja bjalo ka leswao la maatla le tokologo. Re swanetše go šireletša dintšu le mafelo ao di phelago go ona.
== Methopo ==
# [https://www.britannica.com/ https://www.britannica.com]
# [https://eagles.com/ https://eagles.com]
n629oy3stl1c6ot72u48arryrrjgxt7
Dikhudu
0
14277
56318
2026-09-30T13:20:01Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka ' == '''DIKHUDU''' == [[Seswantšho:A_butterfly_feeding_on_the_tears_of_a_turtle_in_Ecuador.jpg|thumb|Seswantšho sa dikhudu]] Dikhudu ke [[diphoofolo]] tšeo di nago le khetla ye thata yeo e šireletšago mebele ya tšona. Di sepela ka go nanya gomme di ka phela lebaka le letelele. Dikhudu di hwetšwa meetseng le mo nageng, go ithekgile ka mohuta wa tšona. Dikhudu tša meetseng di phela ka dinokeng, matsheng le mafelong a mangwe a meetse. Tše dingwe di ja dimela,...'
56318
wikitext
text/x-wiki
== '''DIKHUDU''' ==
[[Seswantšho:A_butterfly_feeding_on_the_tears_of_a_turtle_in_Ecuador.jpg|thumb|Seswantšho sa dikhudu]]
Dikhudu ke [[diphoofolo]] tšeo di nago le khetla ye thata yeo e šireletšago mebele ya tšona. Di sepela ka go nanya gomme di ka phela lebaka le letelele. Dikhudu di hwetšwa meetseng le mo nageng, go ithekgile ka mohuta wa tšona.
Dikhudu tša meetseng di phela ka dinokeng, matsheng le mafelong a mangwe a meetse. Tše dingwe di ja dimela, mola tše dingwe di ja diphoofolo tše dinyenyane. Khetla ya tšona e di thuša go itšhireletša ge di lebane le kotsi.
Dikhudu di bohlokwa tikologong ka gobane ke karolo ya tlhago. Le ge di sepela ka go nanya, di kgona go phela le go ikamahanya le tikologo ya tšona. Re swanetše go di šireletša gore di tšwele pele di phela le meloko ye e tlago.
== Methopo ==
# [https://www.britannica.com/ https://www.britannica.com]
# [https://www.natgeokids.com/ https://www.natgeokids.com]
# [https://www.massaudubon.org/ https://www.massaudubon.org]
mdsa27qehw96y8es4dd0no8glots2oi
Draft 19*
0
14278
56319
2026-09-30T13:36:16Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka '== '''DITORO''' == [[Seswantšho:Ambigram Magic Dream - mirror symmetry with a handheld pattern giving a reversed shadow on a blue wall.jpg|thumb|Seswantšho sa Ditoro]] Ditoro ke dilo tšeo motho a di bonago ge a robetše. Ka dinako tše dingwe re lora dilo tše dibotse, mola ka dinako tše dingwe re ka ba le ditoro tše di re tšhošago. Ditoro di ka tsoga ka baka la dilo tšeo re naganago ka tšona goba tšeo re itemogetšego tšona mo bophelong. [[Batho]] ba ban...'
56319
wikitext
text/x-wiki
== '''DITORO''' ==
[[Seswantšho:Ambigram Magic Dream - mirror symmetry with a handheld pattern giving a reversed shadow on a blue wall.jpg|thumb|Seswantšho sa Ditoro]]
Ditoro ke dilo tšeo motho a di bonago ge a robetše. Ka dinako tše dingwe re lora dilo tše dibotse, mola ka dinako tše dingwe re ka ba le ditoro tše di re tšhošago. Ditoro di ka tsoga ka baka la dilo tšeo re naganago ka tšona goba tšeo re itemogetšego tšona mo bophelong.
[[Batho]] ba bangwe ba dumela gore ditoro di ka ba le melaetša goba ditšhupo tše itšego. Le ge go le bjalo, toro ye nngwe le ye nngwe ga e bolele gore selo se itšego se tlo direga. Ditoro di fapana go ya ka motho le maemo ao a phelago go ona.
Ditoro di ka re thuša go nagana ka maphelo a rena le dilo tšeo re di ratago. Ke ka lebaka leo ditoro e lego karolo ye kgahlišago ya bophelo bja motho.
== Methopo ==
# https://www.sleepfoundation.org
# https://www.bbc.o.za
[[Setensele:Toro]]
mazmg3j4ujjuffqcr62xk9bfv4lfeyy
Ditoro
0
14279
56320
2026-09-30T13:37:24Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka ' == '''DITORO''' == [[Seswantšho:Ambigram_Magic_Dream_-_mirror_symmetry_with_a_handheld_pattern_giving_a_reversed_shadow_on_a_blue_wall.jpg|thumb|Seswantšho sa Ditoro]] Ditoro ke dilo tšeo motho a di bonago ge a robetše. Ka dinako tše dingwe re lora dilo tše dibotse, mola ka dinako tše dingwe re ka ba le ditoro tše di re tšhošago. Ditoro di ka tsoga ka baka la dilo tšeo re naganago ka tšona goba tšeo re itemogetšego tšona mo bophelong. [[Batho]] ba ba...'
56320
wikitext
text/x-wiki
== '''DITORO''' ==
[[Seswantšho:Ambigram_Magic_Dream_-_mirror_symmetry_with_a_handheld_pattern_giving_a_reversed_shadow_on_a_blue_wall.jpg|thumb|Seswantšho sa Ditoro]]
Ditoro ke dilo tšeo motho a di bonago ge a robetše. Ka dinako tše dingwe re lora dilo tše dibotse, mola ka dinako tše dingwe re ka ba le ditoro tše di re tšhošago. Ditoro di ka tsoga ka baka la dilo tšeo re naganago ka tšona goba tšeo re itemogetšego tšona mo bophelong.
[[Batho]] ba bangwe ba dumela gore ditoro di ka ba le melaetša goba ditšhupo tše itšego. Le ge go le bjalo, toro ye nngwe le ye nngwe ga e bolele gore selo se itšego se tlo direga. Ditoro di fapana go ya ka motho le maemo ao a phelago go ona.
Ditoro di ka re thuša go nagana ka maphelo a rena le dilo tšeo re di ratago. Ke ka lebaka leo ditoro e lego karolo ye kgahlišago ya bophelo bja motho.
== Methopo ==
# [https://www.sleepfoundation.org/ https://www.sleepfoundation.org]
# [https://www.bbc.o.za/ https://www.bbc.o.za]
tlgpmgye8cmlfeli7j5dwu9ejxj271r
Draft 20*
0
14280
56322
2026-09-30T13:44:40Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka '== '''TLELAEMETE''' == [[Seswantšho:Kukenan Roraima GS.jpg|thumb|seswantšho sa tlelaemete]] Tlelaemete ke maemo a leratadima ao a tlwaelegilego lefelong le itšego ka nako e telele. E akaretša dilo tše bjalo ka themperetšha, pula, phefo le monola. Mafelo a lefase a na le ditlelaemete tše di fapanego. Tlelaemete e bohlokwa kudu bophelong bja batho, diphoofolo le dimela. E kgoma temo, go hwetšagala ga meetse le tsela yeo batho ba phelago ka yona. Ge tlelaemete...'
56322
wikitext
text/x-wiki
== '''TLELAEMETE''' ==
[[Seswantšho:Kukenan Roraima GS.jpg|thumb|seswantšho sa tlelaemete]]
Tlelaemete ke maemo a leratadima ao a tlwaelegilego lefelong le itšego ka nako e telele. E akaretša dilo tše bjalo ka themperetšha, pula, phefo le monola. Mafelo a lefase a na le ditlelaemete tše di fapanego.
Tlelaemete e bohlokwa kudu bophelong bja batho, diphoofolo le dimela. E kgoma temo, go hwetšagala ga meetse le tsela yeo batho ba phelago ka yona. Ge tlelaemete e fetoga, re ka bona diphetogo tša pula, komelelo, maphoto a magolo le phišo e kgolo.
Batho ba swanetše go hlokomela tikologo ka go fokotša tšhilafatšo le go šomiša methopo ya tlhago gabotse. Go šireletša tikologo go ka thuša go aga bokamoso bjo bokaone bakeng sa meloko ye e tlago. TLELAEMETE
Tlelaemete ke maemo a leratadima ao a tlwaelegilego lefelong le itšego ka nako e telele. E akaretša dilo tše bjalo ka themperetšha, pula, phefo le monola. Mafelo a lefase a na le ditlelaemete tše di fapanego.
Tlelaemete e bohlokwa kudu bophelong bja batho, [[diphoofolo]] le dimela. E kgoma temo, go hwetšagala ga meetse le tsela yeo batho ba phelago ka yona. Ge tlelaemete e fetoga, re ka bona diphetogo tša pula, komelelo, maphoto a magolo le phišo e kgolo.
Batho ba swanetše go hlokomela tikologo ka go fokotša tšhilafatšo le go šomiša methopo ya tlhago gabotse. Go šireletša tikologo go ka thuša go aga bokamoso bjo bokaone bakeng sa meloko ye e tlago. TLELAEMETE
Tlelaemete ke maemo a leratadima ao a tlwaelegilego lefelong le itšego ka nako e telele. E akaretša dilo tše bjalo ka themperetšha, pula, phefo le monola. Mafelo a lefase a na le ditlelaemete tše di fapanego.
Tlelaemete e bohlokwa kudu bophelong bja batho, diphoofolo le dimela. E kgoma temo, go hwetšagala ga meetse le tsela yeo batho ba phelago ka yona. Ge tlelaemete e fetoga, re ka bona diphetogo tša pula, komelelo, maphoto a magolo le phišo e kgolo.
Batho ba swanetše go hlokomela tikologo ka go fokotša tšhilafatšo le go šomiša methopo ya tlhago gabotse. Go šireletša tikologo go ka thuša go aga bokamoso bjo bokaone bakeng sa meloko ye e tlago.
== Methopo ==
# https://nccis.environment.gov.za
# https://southafrica.co.za
# https://www.un.org
[[Setensele:Leratadima]]
08398uswmgibqdiiuiozcd9chutcx9d
Tlelaemete
0
14281
56323
2026-09-30T13:46:48Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka ' == '''TLELAEMETE''' == [[Seswantšho:Kukenan_Roraima_GS.jpg|thumb|seswantšho sa tlelaemete]] Tlelaemete ke maemo a leratadima ao a tlwaelegilego lefelong le itšego ka nako e telele. E akaretša dilo tše bjalo ka themperetšha, pula, phefo le monola. Mafelo a lefase a na le ditlelaemete tše di fapanego. Tlelaemete e bohlokwa kudu bophelong bja batho, diphoofolo le dimela. E kgoma temo, go hwetšagala ga meetse le tsela yeo batho ba phelago ka yona. Ge tlelaemete...'
56323
wikitext
text/x-wiki
== '''TLELAEMETE''' ==
[[Seswantšho:Kukenan_Roraima_GS.jpg|thumb|seswantšho sa tlelaemete]]
Tlelaemete ke maemo a leratadima ao a tlwaelegilego lefelong le itšego ka nako e telele. E akaretša dilo tše bjalo ka themperetšha, pula, phefo le monola. Mafelo a lefase a na le ditlelaemete tše di fapanego.
Tlelaemete e bohlokwa kudu bophelong bja batho, diphoofolo le dimela. E kgoma temo, go hwetšagala ga meetse le tsela yeo batho ba phelago ka yona. Ge tlelaemete e fetoga, re ka bona diphetogo tša pula, komelelo, maphoto a magolo le phišo e kgolo.
Batho ba swanetše go hlokomela tikologo ka go fokotša tšhilafatšo le go šomiša methopo ya tlhago gabotse. Go šireletša tikologo go ka thuša go aga bokamoso bjo bokaone bakeng sa meloko ye e tlago. TLELAEMETE
Tlelaemete ke maemo a leratadima ao a tlwaelegilego lefelong le itšego ka nako e telele. E akaretša dilo tše bjalo ka themperetšha, pula, phefo le monola. Mafelo a lefase a na le ditlelaemete tše di fapanego.
Tlelaemete e bohlokwa kudu bophelong bja batho, [[diphoofolo]] le dimela. E kgoma temo, go hwetšagala ga meetse le tsela yeo batho ba phelago ka yona. Ge tlelaemete e fetoga, re ka bona diphetogo tša pula, komelelo, maphoto a magolo le phišo e kgolo.
Batho ba swanetše go hlokomela tikologo ka go fokotša tšhilafatšo le go šomiša methopo ya tlhago gabotse. Go šireletša tikologo go ka thuša go aga bokamoso bjo bokaone bakeng sa meloko ye e tlago. TLELAEMETE
Tlelaemete ke maemo a leratadima ao a tlwaelegilego lefelong le itšego ka nako e telele. E akaretša dilo tše bjalo ka themperetšha, pula, phefo le monola. Mafelo a lefase a na le ditlelaemete tše di fapanego.
Tlelaemete e bohlokwa kudu bophelong bja batho, diphoofolo le dimela. E kgoma temo, go hwetšagala ga meetse le tsela yeo batho ba phelago ka yona. Ge tlelaemete e fetoga, re ka bona diphetogo tša pula, komelelo, maphoto a magolo le phišo e kgolo.
Batho ba swanetše go hlokomela tikologo ka go fokotša tšhilafatšo le go šomiša methopo ya tlhago gabotse. Go šireletša tikologo go ka thuša go aga bokamoso bjo bokaone bakeng sa meloko ye e tlago.
== Methopo ==
# [https://nccis.environment.gov.za/ https://nccis.environment.gov.za]
# [https://southafrica.co.za/ https://southafrica.co.za]
# [https://www.un.org/ https://www.un.org]
n2b89mnyjpzo7r43ot5f2gv4zoe5uzc
Bokgobapuku
0
14282
56324
2026-09-30T13:49:57Z
Mojagobedi
8344
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376489378|Library]]"
56324
wikitext
text/x-wiki
'''Bokgobapuku''' ke kgoboketšo ya dipuku, gomme mohlomongwe le didirišwa tše dingwe le boraditaba, yeo e fihlelelwago gore e šomišwe ke maloko a yona le maloko a dihlongwa tše di dirišanago le yona. Makgobapuku a fana ka didirišwa tša go bonagala (dikhopi tše thata) goba tša dijithale (dikhopi tše boleta), gomme e ka ba lefelo la go bonagala, sebaka sa inthanete, goba ka bobedi. Kgoboketšo ya bokgobapuku ka tlwaelo e akaretša didirišwa tše di gatišitšwego tšeo di ka adingwago, gomme ka tlwaelo e akaretša gape karolo ya tšhupetšo ya dingwalo tšeo di ka šomišwago fela ka gare ga lefelo. Methopo ya go swana le kgatišo tša kgwebo tša difilimi, mananeo a thelebišene, direkhoto tše dingwe tša bidio, sellamoyeng, mmino le direkhoto tša modumo di ka hwetšagala ka dibopego tše ntši. Tše di akaretša di-DVD, di- Blu-ray, di-CD, dikhasete goba dibopego tše dingwe tše di šomago tša go swana le microform . Di ka fana gape ka phihlelelo ya tshedimošo, mmino goba diteng tše dingwe tšeo di swerwego go dipolokelo tša tshedimošo tša bibliographic . Go tlaleletša, makgobapuku a mangwe a fa diteišene tša tlholo go [[wiktionary:maker|bahlami]] tšeo di fago phihlelelo go seteišene sa go gatiša sa 3D ka skena sa 3D . <ref> {{Cite web |title=Creation Station |url=https://www.natronacountylibrary.org/creation-station/ |access-date=2025-05-23 |website=Natrona County Library |language=en-US}}</ref>
Makgobapuku a ka fapana kudu ka bogolo gomme a ka rulaganywa le go hlokomelwa ke sehlongwa sa setšhaba go swana le mmušo, setheo (sa go swana le sekolo goba musiamo ), khamphani goba motho wa sephiri. Go tlaleletša go fana ka didirišwa, makgobapuku a fana gape ka ditirelo tša borakgoboketši bao e lego ditsebi tše di hlahlilwego go hwetša, go kgetha, go phatlalatša le go rulaganya tshedimošo mola di hlatholla dinyakwa tša tshedimošo le go sepelasepela le go sekaseka palo ye kgolo ya tshedimošo ka methopo ya e fapanego. Lefelo la thuto le tsebja bjalo ka mahlale a bokgobapuku le tshedimošo goba dithuto.
Meago ya bokgobapuku gantši e fana ka mafelo a homotšego a go ithuta, gammogo le mafelo a tlwaelegilego a thuto ya sehlopha le tirišano, gomme e ka fana ka meago ya setšhaba bakeng sa phihlelelo ya methopo ya yona ya elektroniki, ya go swana le dikhomphutha le go tsena Inthaneteng .
Bareki goba badiriši ba bokgobapuku le ditirelo tša kakaretšo tšeo di fiwago di fapana go ya ka mohuta wa bjona, bogolo gomme ka nako ye nngwe lefelo: badiriši ba bokgobapuku bja setšhaba ba na le dinyakwa tše di fapanego le tša bokgobapuku bjo bo kgethegilego goba bokgobapuku bja thuto, mohlala. Makgobapuku a ka ba gape mafelo a setšhaba, moo mananeo a dirwago gore a hwetšagale gomme batho ba tsenela go ithuta bophelo ka moka. Makgobapuku a sebjale a katološa ditirelo tša ona ka ntle ga maboto a go bonagala a moago ka go fana ka didirišwa tšeo di fihlelelwago ka mekgwa ya elektroniki, go akaretšwa le go tšwa gae ka Inthanete .
7jvc8qe32w8tsgq72hpgapqlgl1hjwb
Draft 21*
0
14283
56325
2026-09-30T13:52:35Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka '== '''SEBETE''' == [[Seswantšho:Courage model.png|thumb|seswantšho sa sebete]] Sebete ke bokgoni bja motho bja go lebana le mathata goba maemo a thata ntle le go tšhoga kudu. [[Motho]] yo a nago le sebete ga se gore ga a tšhoge; o kgona go tšwela pele le ge a tšhogile. Sebete se bohlokwa bophelong ka gobane batho ba kopana le mathata a mantši. Mo sekolong, mošomong le ka lapeng, re ka lebana le maemo ao a nyakago gore re tiee le go dira diphetho tše bohlokw...'
56325
wikitext
text/x-wiki
== '''SEBETE''' ==
[[Seswantšho:Courage model.png|thumb|seswantšho sa sebete]]
Sebete ke bokgoni bja motho bja go lebana le mathata goba maemo a thata ntle le go tšhoga kudu. [[Motho]] yo a nago le sebete ga se gore ga a tšhoge; o kgona go tšwela pele le ge a tšhogile.
Sebete se bohlokwa bophelong ka gobane batho ba kopana le mathata a mantši. Mo sekolong, mošomong le ka lapeng, re ka lebana le maemo ao a nyakago gore re tiee le go dira diphetho tše bohlokwa.
Re ka aga sebete ka go dumela go rena, go ithuta diphošong tša rena le go se fele pelo ge dilo di sa sepele gabotse. Sebete se re thuša go fihlelela ditoro tša rena le go fenya mathata ao re kopanago le ona.
== Methopo ==
# https://www.merriam-webster.com
# https://dictionary.cambridge.org
[[Setensele:Maatla]]
oespt8m0qwcsllwz3jp3sghy57smkbv
Sebete
0
14284
56326
2026-09-30T13:54:16Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka ' == '''SEBETE''' == [[Seswantšho:Courage_model.png|thumb|seswantšho sa sebete]] Sebete ke bokgoni bja motho bja go lebana le mathata goba maemo a thata ntle le go tšhoga kudu. [[Motho]] yo a nago le sebete ga se gore ga a tšhoge; o kgona go tšwela pele le ge a tšhogile. Sebete se bohlokwa bophelong ka gobane batho ba kopana le mathata a mantši. Mo sekolong, mošomong le ka lapeng, re ka lebana le maemo ao a nyakago gore re tiee le go dira diphetho tše bohlok...'
56326
wikitext
text/x-wiki
== '''SEBETE''' ==
[[Seswantšho:Courage_model.png|thumb|seswantšho sa sebete]]
Sebete ke bokgoni bja motho bja go lebana le mathata goba maemo a thata ntle le go tšhoga kudu. [[Motho]] yo a nago le sebete ga se gore ga a tšhoge; o kgona go tšwela pele le ge a tšhogile.
Sebete se bohlokwa bophelong ka gobane batho ba kopana le mathata a mantši. Mo sekolong, mošomong le ka lapeng, re ka lebana le maemo ao a nyakago gore re tiee le go dira diphetho tše bohlokwa.
Re ka aga sebete ka go dumela go rena, go ithuta diphošong tša rena le go se fele pelo ge dilo di sa sepele gabotse. Sebete se re thuša go fihlelela ditoro tša rena le go fenya mathata ao re kopanago le ona.
== Methopo ==
# [https://www.merriam-webster.com/ https://www.merriam-webster.com]
# [https://dictionary.cambridge.org/ https://dictionary.cambridge.org]
t6cgqx1c13p17cclu3pia2xfnjpva5x
Draft 22*
0
14285
56329
2026-09-30T14:04:20Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka '== '''TOKOLOGO''' == [[Seswantšho:Freedom Socialist v02n1-summer-1976-FS.pdf|thumb|seswantšho sa tokologo]] Tokologo ke ge motho a kgona go phela le go dira diphetho ntle le kgatelelo ye e sa swanelago. Tokologo ke bohlokwa bja motho yo mongwe le yo mongwe. E re fa sebaka sa go bolela dikgopolo tša rena, go ithuta le go dira dikgetho bophelong. Mo [[Afrika Borwa]], tokologo e bohlokwa ka lebaka la histori ya naga. Batho ba bantši ba ile ba lwela ditokelo le teka...'
56329
wikitext
text/x-wiki
== '''TOKOLOGO''' ==
[[Seswantšho:Freedom Socialist v02n1-summer-1976-FS.pdf|thumb|seswantšho sa tokologo]]
Tokologo ke ge motho a kgona go phela le go dira diphetho ntle le kgatelelo ye e sa swanelago. Tokologo ke bohlokwa bja motho yo mongwe le yo mongwe. E re fa sebaka sa go bolela dikgopolo tša rena, go ithuta le go dira dikgetho bophelong.
Mo [[Afrika Borwa]], tokologo e bohlokwa ka lebaka la histori ya naga. Batho ba bantši ba ile ba lwela ditokelo le tekatekano. Ka morago ga kgethollo ya semorafe, naga e ile ya fihlelela demokrasi moo batho ba nago le ditokelo tša go bouta le go tšea karolo setšhabeng.
Le ge re na le tokologo, re swanetše go hlompha tokologo le ditokelo tša batho ba bangwe. Tokologo e sepela le maikarabelo. Re swanetše go šomiša tokologo ya rena ka tsela ye e aga setšhaba se se nago le khutšo, tekatekano le tlhompho.
== Methopo ==
# https://freedom.to
# https://www.dictionary.com
# https://freedomhouse.org
[[Setensele:Ditokelo]]
dz4j107lg3xc9vaeoh5us43fgntcvvw
Tokologo
0
14286
56331
2026-09-30T14:05:46Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka ' == '''TOKOLOGO''' == [[Seswantšho:Freedom_Socialist_v02n1-summer-1976-FS.pdf|thumb|seswantšho sa tokologo]] Tokologo ke ge motho a kgona go phela le go dira diphetho ntle le kgatelelo ye e sa swanelago. Tokologo ke bohlokwa bja motho yo mongwe le yo mongwe. E re fa sebaka sa go bolela dikgopolo tša rena, go ithuta le go dira dikgetho bophelong. Mo [[Afrika Borwa]], tokologo e bohlokwa ka lebaka la histori ya naga. Batho ba bantši ba ile ba lwela ditokelo le tek...'
56331
wikitext
text/x-wiki
== '''TOKOLOGO''' ==
[[Seswantšho:Freedom_Socialist_v02n1-summer-1976-FS.pdf|thumb|seswantšho sa tokologo]]
Tokologo ke ge motho a kgona go phela le go dira diphetho ntle le kgatelelo ye e sa swanelago. Tokologo ke bohlokwa bja motho yo mongwe le yo mongwe. E re fa sebaka sa go bolela dikgopolo tša rena, go ithuta le go dira dikgetho bophelong.
Mo [[Afrika Borwa]], tokologo e bohlokwa ka lebaka la histori ya naga. Batho ba bantši ba ile ba lwela ditokelo le tekatekano. Ka morago ga kgethollo ya semorafe, naga e ile ya fihlelela demokrasi moo batho ba nago le ditokelo tša go bouta le go tšea karolo setšhabeng.
Le ge re na le tokologo, re swanetše go hlompha tokologo le ditokelo tša batho ba bangwe. Tokologo e sepela le maikarabelo. Re swanetše go šomiša tokologo ya rena ka tsela ye e aga setšhaba se se nago le khutšo, tekatekano le tlhompho.
== Methopo ==
# [https://freedom.to/ https://freedom.to]
# [https://www.dictionary.com/ https://www.dictionary.com]
# [https://freedomhouse.org/ https://freedomhouse.org]
r2ccfc1wrh86p8h2ct7rbahcznm8p3w
Draft 23*
0
14287
56332
2026-09-30T14:13:57Z
Sarinki
8349
letlakala la tshepo
56332
wikitext
text/x-wiki
== '''TSHEPO''' ==
Tšhepo ke go dumela gore dilo di ka loka le ge motho a lebane le mathata. Ke [[Maikutlo (mango) .|maikutlo]] ao a thušago motho gore a se ke a lahlegelwa ke maatla ge bophelo bo thatafala. Motho yo a nago le tšhepo o dumela gore maemo a ka fetoga go ba kaone.
Bophelong, batho ba kopana le mathata a mantši. Ba bangwe ba ka palelwa ke dithuto, ba lahlegelwa ke mošomo goba ba kopana le mathata ka malapeng. Maemong a bjalo, tšhepo e ka thuša motho gore a tšwele pele gomme a se ke a ineela.
Tšhepo e bohlokwa ka gobane e re fa maatla a go šoma ka thata bakeng sa [[Bokamoso|bokamoso.]] Re swanetše go dula re na le tšhepo le go kgothatša batho ba bangwe ge ba feta dinakong tše thata.
== Methopo ==
# https://dictionary.cambridge.org
# https://www.desiringgod.org
[[Setensele:Kgolofelo]]
h16hlyz5q38fynbuw2fre3t3g5o0p0c
Tshepo
0
14288
56333
2026-09-30T14:15:31Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka ' == '''TSHEPO''' == Tšhepo ke go dumela gore dilo di ka loka le ge motho a lebane le mathata. Ke [[Maikutlo (mango) .|maikutlo]] ao a thušago motho gore a se ke a lahlegelwa ke maatla ge bophelo bo thatafala. Motho yo a nago le tšhepo o dumela gore maemo a ka fetoga go ba kaone. Bophelong, batho ba kopana le mathata a mantši. Ba bangwe ba ka palelwa ke dithuto, ba lahlegelwa ke mošomo goba ba kopana le mathata ka malapeng. Maemong a bjalo, tšhepo e ka thuša m...'
56333
wikitext
text/x-wiki
== '''TSHEPO''' ==
Tšhepo ke go dumela gore dilo di ka loka le ge motho a lebane le mathata. Ke [[Maikutlo (mango) .|maikutlo]] ao a thušago motho gore a se ke a lahlegelwa ke maatla ge bophelo bo thatafala. Motho yo a nago le tšhepo o dumela gore maemo a ka fetoga go ba kaone.
Bophelong, batho ba kopana le mathata a mantši. Ba bangwe ba ka palelwa ke dithuto, ba lahlegelwa ke mošomo goba ba kopana le mathata ka malapeng. Maemong a bjalo, tšhepo e ka thuša motho gore a tšwele pele gomme a se ke a ineela.
Tšhepo e bohlokwa ka gobane e re fa maatla a go šoma ka thata bakeng sa [[Bokamoso|bokamoso.]] Re swanetše go dula re na le tšhepo le go kgothatša batho ba bangwe ge ba feta dinakong tše thata.
== Methopo ==
# [https://dictionary.cambridge.org/ https://dictionary.cambridge.org]
# [https://www.desiringgod.org/ https://www.desiringgod.org]
khsggdboa2bp3ukiobc2br9whtksmg6
Draft 24*
0
14289
56335
2026-09-30T14:20:39Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka '== '''TLHAGO''' == [[Seswantšho:Nature photography Umme.jpg|thumb|Seswantšho sa tlhago]] Tlhago ke dilo tša lefase tšeo di re dikologilego, tše bjalo ka mehlare, dinoka, dithaba, mobu, moya le [[Diphoofolo|diphoofolo.]] Tlhago e bohlokwa kudu ka gobane batho ba ithekgile ka yona bakeng sa bophelo. Mehlare e re fa moya wo re o hemago gomme e thuša go hlwekiša tikologo. Dinoka le [[matsha]] di re fa meetse, mola mobu o re thuša go lema dijo. Ka lebaka leo, go...'
56335
wikitext
text/x-wiki
== '''TLHAGO''' ==
[[Seswantšho:Nature photography Umme.jpg|thumb|Seswantšho sa tlhago]]
Tlhago ke dilo tša lefase tšeo di re dikologilego, tše bjalo ka mehlare, dinoka, dithaba, mobu, moya le [[Diphoofolo|diphoofolo.]] Tlhago e bohlokwa kudu ka gobane batho ba ithekgile ka yona bakeng sa bophelo.
Mehlare e re fa moya wo re o hemago gomme e thuša go hlwekiša tikologo. Dinoka le [[matsha]] di re fa meetse, mola mobu o re thuša go lema dijo. Ka lebaka leo, go šireletša tlhago ke maikarabelo a motho yo mongwe le yo mongwe.
Batho ba swanetše go phema go lahlela ditšhila mo tikologong, go rema mehlare ka mo go feteletšego le go tšhilafatša meetse. Ge re hlokomela tlhago lehono, re tla kgona go e tlogelela meloko ye e tlago.
== Methopo ==
# https://www.nature.com
# https://www.ebsco.com
[[Setensele:Mehlare]]
q0z8q4fikndp4ie96860la0esd284p3
Tlhago
0
14290
56336
2026-09-30T14:21:37Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka ' == '''TLHAGO''' == [[Seswantšho:Nature_photography_Umme.jpg|thumb|Seswantšho sa tlhago]] Tlhago ke dilo tša lefase tšeo di re dikologilego, tše bjalo ka mehlare, dinoka, dithaba, mobu, moya le [[Diphoofolo|diphoofolo.]] Tlhago e bohlokwa kudu ka gobane batho ba ithekgile ka yona bakeng sa bophelo. Mehlare e re fa moya wo re o hemago gomme e thuša go hlwekiša tikologo. Dinoka le [[matsha]] di re fa meetse, mola mobu o re thuša go lema dijo. Ka lebaka leo, go...'
56336
wikitext
text/x-wiki
== '''TLHAGO''' ==
[[Seswantšho:Nature_photography_Umme.jpg|thumb|Seswantšho sa tlhago]]
Tlhago ke dilo tša lefase tšeo di re dikologilego, tše bjalo ka mehlare, dinoka, dithaba, mobu, moya le [[Diphoofolo|diphoofolo.]] Tlhago e bohlokwa kudu ka gobane batho ba ithekgile ka yona bakeng sa bophelo.
Mehlare e re fa moya wo re o hemago gomme e thuša go hlwekiša tikologo. Dinoka le [[matsha]] di re fa meetse, mola mobu o re thuša go lema dijo. Ka lebaka leo, go šireletša tlhago ke maikarabelo a motho yo mongwe le yo mongwe.
Batho ba swanetše go phema go lahlela ditšhila mo tikologong, go rema mehlare ka mo go feteletšego le go tšhilafatša meetse. Ge re hlokomela tlhago lehono, re tla kgona go e tlogelela meloko ye e tlago.
== Methopo ==
# [https://www.nature.com/ https://www.nature.com]
# [https://www.ebsco.com/ https://www.ebsco.com]
p1vs4w6r8fhntt02yaik8bi2nrzx8ew
Draft 25*
0
14291
56337
2026-09-30T14:28:43Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka '== '''KGOTLELELO''' == [[Seswantšho:Patience - geograph.org.uk - 6747735.jpg|thumb|Seswantšho sa kgotlelelo]] Kgotlelelo ke bokgoni bja motho bja go tšwela pele le ge a kopana le mathata goba go palelwa. [[Motho]] yo a nago le kgotlelelo ga a fele pelo gabonolo. O tšwela pele go leka go fihlela a fihlelela seo a se nyakago. [[Bophelong]], ga se dilo ka moka tšeo di sepelago ka tsela yeo re e nyakago. Mo sekolong, mošomong le bophelong bja letšatši le letšat...'
56337
wikitext
text/x-wiki
== '''KGOTLELELO''' ==
[[Seswantšho:Patience - geograph.org.uk - 6747735.jpg|thumb|Seswantšho sa kgotlelelo]]
Kgotlelelo ke bokgoni bja motho bja go tšwela pele le ge a kopana le mathata goba go palelwa. [[Motho]] yo a nago le kgotlelelo ga a fele pelo gabonolo. O tšwela pele go leka go fihlela a fihlelela seo a se nyakago.
[[Bophelong]], ga se dilo ka moka tšeo di sepelago ka tsela yeo re e nyakago. Mo sekolong, mošomong le bophelong bja letšatši le letšatši, re ka kopana le mathata. Kgotlelelo e re ruta gore go palelwa ga se mafelelo, eupša ke sebaka sa go ithuta le go leka gape.
Kgotlelelo e bohlokwa go motho yo mongwe le yo mongwe. Ge re na le yona, re ba le maatla a go lebana le mathata le go fihlelela ditoro tša rena. Re swanetše go se fele pelo, eupša re tšwele pele go šoma ka thata.
== Methopo ==
# https://www.imdb.com
# https://www.phs.org
# https://tv.apple.com
[[Setensele:Pelotelele]]
03xfyym5t07mstn81pscc6eqfwxkjhp
Kgotlelelo
0
14292
56338
2026-09-30T14:29:43Z
Sarinki
8349
Tlhodile letlakala ka ' == '''KGOTLELELO''' == [[Seswantšho:Patience_-_geograph.org.uk_-_6747735.jpg|thumb|Seswantšho sa kgotlelelo]] Kgotlelelo ke bokgoni bja motho bja go tšwela pele le ge a kopana le mathata goba go palelwa. [[Motho]] yo a nago le kgotlelelo ga a fele pelo gabonolo. O tšwela pele go leka go fihlela a fihlelela seo a se nyakago. [[Bophelong]], ga se dilo ka moka tšeo di sepelago ka tsela yeo re e nyakago. Mo sekolong, mošomong le bophelong bja letšatši le letša...'
56338
wikitext
text/x-wiki
== '''KGOTLELELO''' ==
[[Seswantšho:Patience_-_geograph.org.uk_-_6747735.jpg|thumb|Seswantšho sa kgotlelelo]]
Kgotlelelo ke bokgoni bja motho bja go tšwela pele le ge a kopana le mathata goba go palelwa. [[Motho]] yo a nago le kgotlelelo ga a fele pelo gabonolo. O tšwela pele go leka go fihlela a fihlelela seo a se nyakago.
[[Bophelong]], ga se dilo ka moka tšeo di sepelago ka tsela yeo re e nyakago. Mo sekolong, mošomong le bophelong bja letšatši le letšatši, re ka kopana le mathata. Kgotlelelo e re ruta gore go palelwa ga se mafelelo, eupša ke sebaka sa go ithuta le go leka gape.
Kgotlelelo e bohlokwa go motho yo mongwe le yo mongwe. Ge re na le yona, re ba le maatla a go lebana le mathata le go fihlelela ditoro tša rena. Re swanetše go se fele pelo, eupša re tšwele pele go šoma ka thata.
== Methopo ==
# [https://www.imdb.com/ https://www.imdb.com]
# [https://www.phs.org/ https://www.phs.org]
# [https://tv.apple.com/ https://tv.apple.com]
ini5qlf7jjefcwgs0tubu4b9lj0en7q
Molalatladi wa molalatladi
0
14293
56348
2026-09-30T15:33:26Z
Sarinki
8349
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377405754|Rainbow]]"
56348
wikitext
text/x-wiki
'''Molalatladi''' ke tiragalo ya seetsa yeo e bakwago ke go kobolega , go bonagala ga seetsa ka gare le go arogana ga seetša ka marothoding a meetse. Se se dira gore go bonagale mebala ye mintsise se tšwelago pele sa seetša seo se tšwelelago leratadimeng. Molalatladi o tšea sebopego sa arc ya nkgokolo ya mebala e mentši . <ref>{{Cite web |last= |date= |title=Rainbow |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/rainbow/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230520151245/https://education.nationalgeographic.org/resource/rainbow/ |archive-date=20 May 2023 |access-date=20 May 2023 |website=National Geographic}}</ref> Melalatladi yeo e bakwago ke seetša sa letšatši ka mehla e tšwelela karolong ya leratadima yeo e lebanego thwii le letšatši. Melalatladi e ka bakwa ke mehuta e mentši ya meetse ao a sepelago moyeng. Tše ga di akaretše pula feela, eupša gape le mouwane, go gaša le phoka yeo e sepelago moyeng .
sl9uqkhxasklcmuuu12a3p42fbnyy5b
Draft 3********
0
14294
56359
2026-09-30T16:58:04Z
Darky green
8396
/* */ draft 3****
56359
wikitext
text/x-wiki
setšo
Gae re keteka setšo ka mekwa ya go fapafapana wa biniwa wa apariwa diaparo tša go swana le meruka le merina.
Go na dijo tša go swana le mabele, bogobe, dikgobe le moroho.
kdy6i3c3xb3kmbh603arv6l4bkvpe6a
Draft 3***********
0
14295
56363
2026-09-30T17:13:55Z
Darky green
8396
/* */ draft 3
56363
wikitext
text/x-wiki
dijo tša setšo ke mabele, moroho, bogobe
ayrd10mnr1yshq53k3b8i6q64iefkbi
SESHOKAMMAY/Draft 3
0
14296
56371
2026-09-30T17:53:04Z
SESHOKAMMAY
8391
KE NGWADILE ATHEKHELE
56371
wikitext
text/x-wiki
== MAGADI ==
Magadi ke mokgwa wa setšo wa go nyalana mo ditšhabeng tša Afrika Borwa, mo go lona lapa la monna le ntšhago dikgomo goba tšhelete go lapa la mosadi. Go Bapedi, magadi ga se theko ya mosadi, eupša ke sehlompho go batswadi ba mosadi le go kopanya malapa a mabedi. Palo ya dikgomo e be e le 10 go ya go 15, eupša lehono gantši ke tšhelete, R15,000 go ya go R40,000 go ya ka tumellano ya malapa. Magadi a hlompholla lenyalo gomme a fa monna ditokelo tša setšo. Ge magadi a sa lefelwa, bana ba setšo ke ba lapa la mosadi. Motho yo a ntšhago magadi ke motho yo a nago le seabe se segolo bopheong bja motho yo a nyalwago. Ge motho a nyala, magadi ke karolo ye bohlokwa ya setšo sa Bapedi le ditšhaba tše dingwe. Magadi a bontšha tlotlo, kwano le kopano magareng ga malapa a mabedi.
Ka setšo, lapa la bo monna le etela lapa la bo mosadi go ya go kgopela sego sa meetse. Malapa a boledišana ka ga magadi gomme ba dumelelana ka seo se swanetšego go fiwa. Magadi a ka akaretša dikgomo goba tšhelete, go ithekgile ka setšo le kwano ya malapa. Magadi ke pontšho ya tlotlo le tebogišo go batswadi ba mosadi ka ge ba mo godišitše. Le gona a thuša go tliša malapa a mabedi mmogo gore a age tswalano ya botsalano le tirišano. Le ge mehleng ya lehono mekgwa ya go lefa magadi e fetogile, bohlokwa bja ona setšong bo sa dutše bo le gona. Go bohlokwa gore malapa a boledišane ka tlhompho, a kwešišane le goba le tirišano.
he82tua364lis278tcxemmogwct8oja
56386
56371
2026-09-30T19:12:53Z
SESHOKAMMAY
8391
ke tlaleleditse ka ditshupeso
56386
wikitext
text/x-wiki
== MAGADI ==
Magadi ke mokgwa wa setšo wa go nyalana mo ditšhabeng tša Afrika Borwa, mo go lona lapa la monna le ntšhago dikgomo goba tšhelete go lapa la mosadi. Go Bapedi, magadi ga se theko ya mosadi, eupša ke sehlompho go batswadi ba mosadi le go kopanya malapa a mabedi.<ref>www.sabcnews.com/sabcnews/magadi-is-not-about-buying-a-wife</ref> Palo ya dikgomo e be e le 10 go ya go 15, eupša lehono gantši ke tšhelete, R15,000 go ya go R40,000 go ya ka tumellano ya malapa.<ref>www.gov.a/documents/recognition-customary-marriages-act</ref> Magadi a hlompholla lenyalo gomme a fa monna ditokelo tša setšo. Ge magadi a sa lefelwa, bana ba setšo ke ba lapa la mosadi. Motho yo a ntšhago magadi ke motho yo a nago le seabe se segolo bopheong bja motho yo a nyalwago. Ge motho a nyala, magadi ke karolo ye bohlokwa ya setšo sa Bapedi le ditšhaba tše dingwe. Magadi a bontšha tlotlo, kwano le kopano magareng ga malapa a mabedi.
Ka setšo, lapa la bo monna le etela lapa la bo mosadi go ya go kgopela sego sa meetse. Malapa a boledišana ka ga magadi gomme ba dumelelana ka seo se swanetšego go fiwa. Magadi a ka akaretša dikgomo goba tšhelete, go ithekgile ka setšo le kwano ya malapa. Magadi ke pontšho ya tlotlo le tebogišo go batswadi ba mosadi ka ge ba mo godišitše. Le gona a thuša go tliša malapa a mabedi mmogo gore a age tswalano ya botsalano le tirišano. Le ge mehleng ya lehono mekgwa ya go lefa magadi e fetogile, bohlokwa bja ona setšong bo sa dutše bo le gona. Go bohlokwa gore malapa a boledišane ka tlhompho, a kwešišane le goba le tirišano.<ref>News24Lobola</ref>
fmylrieqaml0kmtt1uotss2jj6lpq0r
56396
56386
2026-09-30T19:31:39Z
SESHOKAMMAY
8391
ke tlaleleditse dingwalo
56396
wikitext
text/x-wiki
< <bdi>[[Mošomi:SESHOKAMMAY]]</bdi>
== MAGADI ==
Magadi ke mokgwa wa setšo wa go nyalana mo ditšhabeng tša Afrika Borwa, mo go lona lapa la monna le ntšhago dikgomo goba tšhelete go lapa la mosadi. Go Bapedi, magadi ga se theko ya mosadi, eupša ke sehlompho go batswadi ba mosadi le go kopanya malapa a mabedi.<ref>www.sabcnews.com/sabcnews/magadi-is-not-about-buying-a-wife</ref> Palo ya dikgomo e be e le 10 go ya go 15, eupša lehono gantši ke tšhelete, R15,000 go ya go R40,000 go ya ka tumellano ya malapa.<ref>www.gov.a/documents/recognition-customary-marriages-act</ref> Magadi a hlompholla lenyalo gomme a fa monna ditokelo tša setšo. Ge magadi a sa lefelwa, bana ba setšo ke ba lapa la mosadi. Motho yo a ntšhago magadi ke motho yo a nago le seabe se segolo bopheong bja motho yo a nyalwago. Ge motho a nyala, magadi ke karolo ye bohlokwa ya setšo sa Bapedi le ditšhaba tše dingwe. Magadi a bontšha tlotlo, kwano le kopano magareng ga malapa a mabedi.
Ka setšo, lapa la bo monna le etela lapa la bo mosadi go ya go kgopela sego sa meetse. Malapa a boledišana ka ga magadi gomme ba dumelelana ka seo se swanetšego go fiwa. Magadi a ka akaretša dikgomo goba tšhelete, go ithekgile ka setšo le kwano ya malapa. Magadi ke pontšho ya tlotlo le tebogišo go batswadi ba mosadi ka ge ba mo godišitše. Le gona a thuša go tliša malapa a mabedi mmogo gore a age tswalano ya botsalano le tirišano. Le ge mehleng ya lehono mekgwa ya go lefa magadi e fetogile, bohlokwa bja ona setšong bo sa dutše bo le gona. Go bohlokwa gore malapa a boledišane ka tlhompho, a kwešišane le goba le tirišano.<ref>News24Lobola</ref>
1y65tg6ofi4lidx8v7s1m5ml0zu3326
Masonja
0
14297
56373
2026-09-30T17:54:12Z
Darky green
8396
Added content
56373
wikitext
text/x-wiki
masotša
6xbdx85nwxo57seei61ridrvwg3u4o0
56374
56373
2026-09-30T18:00:05Z
Darky green
8396
/* */ Added content
56374
wikitext
text/x-wiki
Masotša
35w48b30kagab9twgsrx6vvoi0kr46x
SESHOKAMMAY/Draft 4
0
14298
56377
2026-09-30T18:44:31Z
SESHOKAMMAY
8391
ke tlaleleditse athekhele yaka
56377
wikitext
text/x-wiki
== Go Besa Nama(Braai) ==
Go besa nama ke mokgwa wa go apea nama mollong wa magala gomme ke setšo se bohlokwa sa Afrika Borwa. Lentšu le Braai le tšwa go Afrikaans. Braai ga se go besa nama fela, ke tiragalo ya leago moo ba lapa le bagwera ba kopanago. Nama yeo e bešwago e akaretša boroso (boerewors), nama ya kgomo, nama ya kolobe le bogobe. Braai ke nako yeo batho ba kopanago mmogo go apea nama mollong, go ja le go thabela nako go na le bagwera ba gago goba lapa la gago. Braai ga se fela mokgwa wa go apea dijo, eupša ke karolo ya bophelo le setšo ba batho ba bantši.
[[Seswantšho:Grilling Sausages (Unsplash).jpg|thumb|go besa nama]]
Ge batho ba dira braai, gantši ba apea nama ya kgomo, kolobe, kgogo le boroso. Nama e tsenywa ditswakweng le dinong tša go fapafapana gore e be le tatso ye botse. Go tlaleletša nama, batho ba ka dira disalate, bogobe,merogo le dijo tše dingwe. Mollo wa braai o dira gore dijo di be le monkgo le tatso ye e kgethegilego. Braai e bohlokwa kudu gape ka gobane e kopanya batho. Malapa le bagwera ba dula ba dula mmogo, ba bolela, ba sega le go abelana dijo. Bana ba ithuta go hlompha le o thušana, mola batho ba bagolo ba abelana dikanegelo le maitemogelo a bona.
Ka kakaretšo, braai ke karolo ya setšo sa Afrika Borwa yeo e tlišago batho kgauswi. E re ruta bohlokwa bja go ba mmogo, go abelana le go thabela bophelo le batho bao re ba ratago.
qf6wnv2tvpwbz4xtb9npodhzdb5t385
56383
56377
2026-09-30T19:08:55Z
SESHOKAMMAY
8391
ke tlaleleditse ka ditshupeso
56383
wikitext
text/x-wiki
== Go Besa Nama(Braai) ==
Go besa nama ke mokgwa wa go apea nama mollong wa magala gomme ke setšo se bohlokwa sa Afrika Borwa. Lentšu le Braai le tšwa go Afrikaans. Braai ga se go besa nama fela, ke tiragalo ya leago moo ba lapa le bagwera ba kopanago. Nama yeo e bešwago e akaretša boroso (boerewors), nama ya kgomo, nama ya kolobe le bogobe. Braai ke nako yeo batho ba kopanago mmogo go apea nama mollong, go ja le go thabela nako go na le bagwera ba gago goba lapa la gago. Braai ga se fela mokgwa wa go apea dijo, eupša ke karolo ya bophelo le setšo ba batho ba bantši.<ref>braai.co.za</ref>
[[Seswantšho:Grilling Sausages (Unsplash).jpg|thumb|go besa nama]]
Ge batho ba dira braai, gantši ba apea nama ya kgomo, kolobe, kgogo le boroso. Nama e tsenywa ditswakweng le dinong tša go fapafapana gore e be le tatso ye botse. Go tlaleletša nama, batho ba ka dira disalate, bogobe,merogo le dijo tše dingwe. Mollo wa braai o dira gore dijo di be le monkgo le tatso ye e kgethegilego. Braai e bohlokwa kudu gape ka gobane e kopanya batho. Malapa le bagwera ba dula ba dula mmogo, ba bolela, ba sega le go abelana dijo. Bana ba ithuta go hlompha le o thušana, mola batho ba bagolo ba abelana dikanegelo le maitemogelo a bona. <ref>SA History</ref>
Ka kakaretšo, braai ke karolo ya setšo sa Afrika Borwa yeo e tlišago batho kgauswi. E re ruta bohlokwa bja go ba mmogo, go abelana le go thabela bophelo le batho bao re ba ratago. <ref>www.sahistory.org.za</ref>
<references />
eig96xjd6urzemxcvy6r95nsm4h8k8p
56395
56383
2026-09-30T19:31:01Z
SESHOKAMMAY
8391
ke tlaleleditse dingwalo
56395
wikitext
text/x-wiki
< <bdi>[[Mošomi:SESHOKAMMAY]]</bdi>
== Go Besa Nama(Braai) ==
Go besa nama ke mokgwa wa go apea nama mollong wa magala gomme ke setšo se bohlokwa sa Afrika Borwa. Lentšu le Braai le tšwa go Afrikaans. Braai ga se go besa nama fela, ke tiragalo ya leago moo ba lapa le bagwera ba kopanago. Nama yeo e bešwago e akaretša boroso (boerewors), nama ya kgomo, nama ya kolobe le bogobe. Braai ke nako yeo batho ba kopanago mmogo go apea nama mollong, go ja le go thabela nako go na le bagwera ba gago goba lapa la gago. Braai ga se fela mokgwa wa go apea dijo, eupša ke karolo ya bophelo le setšo ba batho ba bantši.<ref>braai.co.za</ref>
[[Seswantšho:Grilling Sausages (Unsplash).jpg|thumb|go besa nama]]
Ge batho ba dira braai, gantši ba apea nama ya kgomo, kolobe, kgogo le boroso. Nama e tsenywa ditswakweng le dinong tša go fapafapana gore e be le tatso ye botse. Go tlaleletša nama, batho ba ka dira disalate, bogobe,merogo le dijo tše dingwe. Mollo wa braai o dira gore dijo di be le monkgo le tatso ye e kgethegilego. Braai e bohlokwa kudu gape ka gobane e kopanya batho. Malapa le bagwera ba dula ba dula mmogo, ba bolela, ba sega le go abelana dijo. Bana ba ithuta go hlompha le o thušana, mola batho ba bagolo ba abelana dikanegelo le maitemogelo a bona. <ref>SA History</ref>
Ka kakaretšo, braai ke karolo ya setšo sa Afrika Borwa yeo e tlišago batho kgauswi. E re ruta bohlokwa bja go ba mmogo, go abelana le go thabela bophelo le batho bao re ba ratago. <ref>www.sahistory.org.za</ref>
<references />
t3wnoxklsoepyc4ky9ngoqoalk4dvz6
SESHOKAMMAY/Draft 5
0
14299
56379
2026-09-30T19:01:16Z
SESHOKAMMAY
8391
ke ngwadile athekhele
56379
wikitext
text/x-wiki
== Botho(Ubuntu) ==
Botho ke filosofi ya Afrika yeo e hlalosago gore "Motho ke motho ka batho". E bolela ka gore botho bja motho bo ithekgile ka kamano ya gagwe le batho ba bangwe. Filosofi ye e ruta kgaogano, kutlwelo bohloko, tlhompho le go thušana. Go ya ka Desmond Tutu, motho yo a nago le botho o bulegile, o a fihlelela, ga a ikwe bohloko ge ba bangwe ba atlega. Botho ke motheo wa molaotheo wa Afrika Borwa le Khomišene ya nnete le poelano. Botho bo ra go hlompha batho a ba bangwe, go ba thuša le go ba bontšha lerato le kwelobohloko. Maafrika a dumela gore motho o ba motho ka baka la batho ba bangwe. ka gona, bophelo bja motho ga se bja gagwe a nnoši, eupša bo tswalana le maphelo a batho bao a phelago le bona.
Botho bo bonagala ge batho ba thušana dinakong tša mathata. Ka mohlala, ge motho a babja, baagišiane le ba leloko ba ka mo etela, ba mo homotša le go mo thuša ka tšeo ba kgonago. Le ge motho a hlokogalelwa ke yo a mo ratago, setšhaba se a kopana go mo homotša le go mo thekga. Ditiro tše di bontšha gore batho ba swanetše go ema mmogo.Botho bo bohlokwa le ka malapeng le dikolong. Bana ba swanetše go hlompha batswadi, barutiši le bagolo. Le bona ba bagolo ba swanelwa go hlompha bana le go ba theeletša. Sekolong, barutwana ba swanetše go thušana ka dithuto, go phedišana ka khutšo le go efoga kgethollo le bompoli. Ge batho ba phedišana ka botho, setšhaba se ba le khutšo le kwano.
bzv25qxuu3mpw5s0xl37dok03u5sife
56381
56379
2026-09-30T19:04:36Z
SESHOKAMMAY
8391
ke tlaleleditse ka lenaneo la ditshepeso
56381
wikitext
text/x-wiki
== Botho(Ubuntu) ==
Botho ke filosofi ya Afrika yeo e hlalosago gore "Motho ke motho ka batho". E bolela ka gore botho bja motho bo ithekgile ka kamano ya gagwe le batho ba bangwe. Filosofi ye e ruta kgaogano, kutlwelo bohloko, tlhompho le go thušana. Go ya ka Desmond Tutu, motho yo a nago le botho o bulegile, o a fihlelela, ga a ikwe bohloko ge ba bangwe ba atlega. Botho ke motheo wa molaotheo wa Afrika Borwa le Khomišene ya nnete le poelano. Botho bo ra go hlompha batho a ba bangwe, go ba thuša le go ba bontšha lerato le kwelobohloko. Maafrika a dumela gore motho o ba motho ka baka la batho ba bangwe. ka gona, bophelo bja motho ga se bja gagwe a nnoši, eupša bo tswalana le maphelo a batho bao a phelago le bona.<ref>Desmond Tutu books</ref>
Botho bo bonagala ge batho ba thušana dinakong tša mathata. Ka mohlala, ge motho a babja, baagišiane le ba leloko ba ka mo etela, ba mo homotša le go mo thuša ka tšeo ba kgonago. Le ge motho a hlokogalelwa ke yo a mo ratago, setšhaba se a kopana go mo homotša le go mo thekga. Ditiro tše di bontšha gore batho ba swanetše go ema mmogo.Botho bo bohlokwa le ka malapeng le dikolong. Bana ba swanetše go hlompha batswadi, barutiši le bagolo. Le bona ba bagolo ba swanelwa go hlompha bana le go ba theeletša. Sekolong, barutwana ba swanetše go thušana ka dithuto, go phedišana ka khutšo le go efoga kgethollo le bompoli. Ge batho ba phedišana ka botho, setšhaba se ba le khutšo le kwano.<ref>SA Constitution preamble</ref>
<references />
223f1h1evkoqtuibxy714bm72439td2
56394
56381
2026-09-30T19:29:57Z
SESHOKAMMAY
8391
ke tlaleleditse dingwalo
56394
wikitext
text/x-wiki
< <bdi>[[Mošomi:SESHOKAMMAY]]</bdi>
== Botho(Ubuntu) ==
Botho ke filosofi ya Afrika yeo e hlalosago gore "Motho ke motho ka batho". E bolela ka gore botho bja motho bo ithekgile ka kamano ya gagwe le batho ba bangwe. Filosofi ye e ruta kgaogano, kutlwelo bohloko, tlhompho le go thušana. Go ya ka Desmond Tutu, motho yo a nago le botho o bulegile, o a fihlelela, ga a ikwe bohloko ge ba bangwe ba atlega. Botho ke motheo wa molaotheo wa Afrika Borwa le Khomišene ya nnete le poelano. Botho bo ra go hlompha batho a ba bangwe, go ba thuša le go ba bontšha lerato le kwelobohloko. Maafrika a dumela gore motho o ba motho ka baka la batho ba bangwe. ka gona, bophelo bja motho ga se bja gagwe a nnoši, eupša bo tswalana le maphelo a batho bao a phelago le bona.<ref>Desmond Tutu books</ref>
Botho bo bonagala ge batho ba thušana dinakong tša mathata. Ka mohlala, ge motho a babja, baagišiane le ba leloko ba ka mo etela, ba mo homotša le go mo thuša ka tšeo ba kgonago. Le ge motho a hlokogalelwa ke yo a mo ratago, setšhaba se a kopana go mo homotša le go mo thekga. Ditiro tše di bontšha gore batho ba swanetše go ema mmogo.Botho bo bohlokwa le ka malapeng le dikolong. Bana ba swanetše go hlompha batswadi, barutiši le bagolo. Le bona ba bagolo ba swanelwa go hlompha bana le go ba theeletša. Sekolong, barutwana ba swanetše go thušana ka dithuto, go phedišana ka khutšo le go efoga kgethollo le bompoli. Ge batho ba phedišana ka botho, setšhaba se ba le khutšo le kwano.<ref>SA Constitution preamble</ref>
<references />
0pse1xvmphgx12by8k2ggxx94c8zjmb
Monang
0
14300
56385
2026-09-30T19:12:50Z
Kgalalelo94
8341
Tlhodile letlakala ka ''''Monang''' ke [[sekhunkhwane]] se senyenyane se fofago seo se lego ka lapeng la [[Culicidae]] ka gare ga tatelano ya [[Diptera]]. Menang e hwetšwa mo dikarolong tše dintši tša lefase. Go na le mehuta e fetago 3 700 ya menang yeo e tsebjago lefaseng.[1] Menang e mengwe ga e fetetše malwetši, mola ye mengwe e kgona go fetišetša dipathogeni go batho le diphoofolo.[1] == Sebopego == Monang o mogolo o na le mmele wo o arotšwego ka dikarolo tše tharo: hlogo,...'
56385
wikitext
text/x-wiki
'''Monang''' ke [[sekhunkhwane]] se senyenyane se fofago seo se lego ka lapeng la [[Culicidae]] ka gare ga tatelano ya [[Diptera]]. Menang e hwetšwa mo dikarolong tše dintši tša lefase. Go na le mehuta e fetago 3 700 ya menang yeo e tsebjago lefaseng.[1] Menang e mengwe ga e fetetše malwetši, mola ye mengwe e kgona go fetišetša dipathogeni go batho le diphoofolo.[1]
== Sebopego ==
Monang o mogolo o na le mmele wo o arotšwego ka dikarolo tše tharo: hlogo, sefuba le mpa. O na le maoto a tshela le maphego a mabedi. Dikarolo tše tša mmele di swana le tša [[Dikhunkhwane|dikhunkhwane]] tše dingwe tša tatelano ya Diptera.[1]
Menang ya tona le ya tshadi ka bobedi e fepa ka dilo tše bjalo ka matšoba le dino tše di tšwago dimeleng. Le ge go le bjalo, menang ya tshadi ya mehuta e mentši e nyaka madi gore e kgone go tšweletša mae. Monang wa tshadi o diriša karolo ya molomo yeo e bitšwago ''proboscis'' go phunya letlalo le go monya madi.[1][2]
== Modikologo wa bophelo ==
Menang e feta maemong a mane a bophelo: [[Mae|lee]], [[Larva|larva]], [[Pupa|pupa]] le monang o mogolo.[3]
=== Mae ===
Monang wa tshadi o beela mae meetseng goba kgauswi le meetse, go ithekgile ka mohuta wa monang. Mehuta ya ''Aedes'' e ka beela mae maboteng a didirišwa tšeo di swerego meetse, mola ''Anopheles'' e beela mae ka go lebanya godimo ga meetse.[3][4]
=== Larva ===
Larva e tšwa lee gomme e phela ka meetseng. Ka nako ye, e gola gomme e fetoga ka makga a mmalwa pele e tsena maemong a pupa. Larva e ka bonwa gabonolo meetseng ao a sa elelego.[3]
=== Pupa ===
Pupa le yona e phela ka meetseng. Mo maemong a, monang ga o je. Ka morago ga gore pupa e fetoge, monang o mogolo o tšwa meetseng gomme o fofela godimo.[3]
=== Monang o mogolo ===
Monang o mogolo o tšwela pele ka go gola le go tswala. Menang ya tshadi e ka loma batho le diphoofolo gore e hwetše madi ao e a hlokago bakeng sa tšweletšo ya mae. Menang ya tona ga e lome batho goba diphoofolo bakeng sa madi.[1][2]
== Menang le malwetši ==
Mehuta e mengwe ya menang ke [[sebakedi sa malwetši|dibakedi]] tša malwetši ka gobane e kgona go fetišetša dipathogeni go batho le diphoofolo. Malwetši ao a ka fetišwago ke menang a akaretša [[Malaria|malaria]], [[Dengue|dengue]], [[yellow fever|yellow fever]], [[Zika fever|bolwetši bja Zika]], [[Chikungunya|chikungunya]] le [[West Nile fever|bolwetši bja West Nile]].[5]
Malaria e fetišwa ke menang ya tshadi ya mohuta wa ''[[Anopheles]]''. Dengue, Zika le chikungunya tšona di amana kudu le menang ya mohuta wa ''[[Aedes]]''.[5][6]
Monang o ka fetša pathogen ge o loma motho goba phoofolo yeo e šetšego e fetetšwe. Ge pathogen e gola goba e ata ka gare ga monang, monang woo o ka e fetišetša go motho yo mongwe ge o loma gape.[6]
== Mafelo ao menang e dulago go ona ==
Menang e ka hwetšwa mafelong a fapafapanego. Maemong a yona a mathomo a bophelo, mehuta e mentši ya menang e hloka meetse gore e kgone go tšweletša le go gola. Meetse a ka hwetšwa ka matamong, meeding, mafelong a meetse ao a sa elelego le ka gare ga didirišwa tša ka malapeng tšeo di kgoboketšago meetse.[3][4]
Mehuta ya ''Aedes'' e ka diriša le meetse a mannye ao a kgoboketšwago ka gare ga dipitša, dibjana, dithaere, dipolokelo tša meetse le didirišwa tše dingwe.[3]
== Taolo ya menang ==
Taolo ya menang e akaretša go fokotša mafelo ao menang e beelago mae go ona le go fokotša kgonagalo ya gore batho ba lomwe. Go tloša meetse ao a sa hlokwego, go khupetša dipolokelo tša meetse le go diriša matšoba a menang goba ditsela tše dingwe tša taolo ya menang go ka thuša go fokotša palo ya menang.[5][7]
Go šomiša [[nethe ya menang]] le nethe yeo e tsentšhitšwego sebolaya-dikhunkhwane go ka thuša go šireletša batho kgahlanong le menang, kudu-kudu mafelong ao menang ya ''Anopheles'' e fetetšago malaria.[7]
== Bona gape ==
* [[Malaria]]
* [[Dengue]]
* [[Anopheles]]
* [[Aedes]]
* [[Culicidae]]
* [[Diptera]]
* [[Dikhunkhwane]]
* [[Bolwetši bjo bo fetišwago ke dibakedi]]
== Ditšhupetšo ==
<references />== Methopo ==
[1] {{Cite web |title=About Mosquitoes |url=https://www.cdc.gov/mosquitoes/about/index.html |website=Centers for Disease Control and Prevention |access-date=30 September 2026}}
[2] {{Cite web |title=About Mosquito Bites |url=https://www.cdc.gov/mosquitoes/about/about-mosquito-bites.html |website=Centers for Disease Control and Prevention |access-date=30 September 2026}}
[3] {{Cite web |title=Life Cycle of Aedes Mosquitoes |url=https://www.cdc.gov/mosquitoes/about/life-cycle-of-aedes-mosquitoes.html |website=Centers for Disease Control and Prevention |access-date=30 September 2026}}
[4] {{Cite web |title=Life Cycle of Anopheles Mosquitoes |url=https://www.cdc.gov/mosquitoes/about/life-cycle-of-anopheles-mosquitoes.html |website=Centers for Disease Control and Prevention |access-date=30 September 2026}}
[5] {{Cite web |title=Vector-borne diseases |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/vector-borne-diseases |website=World Health Organization |access-date=30 September 2026}}
[6] {{Cite web |title=About Mosquitoes in the United States |url=https://www.cdc.gov/mosquitoes/about/about-mosquitoes-in-the-united-states.html |website=Centers for Disease Control and Prevention |access-date=30 September 2026}}
[7] {{Cite web |title=How to Prevent Mosquito and Tick Bites |url=https://www.cdc.gov/vector-borne-diseases/prevention/index.html |website=Centers for Disease Control and Prevention |access-date=30 September 2026}}
dic80kb4pdmgx6zl0v9m4oqswuvo0jy
56387
56385
2026-09-30T19:14:08Z
Kgalalelo94
8341
56387
wikitext
text/x-wiki
[[Seswantšho:Monang|thumb]]
'''Monang''' ke [[sekhunkhwane]] se senyenyane se fofago seo se lego ka lapeng la [[Culicidae]] ka gare ga tatelano ya [[Diptera]]. Menang e hwetšwa mo dikarolong tše dintši tša lefase. Go na le mehuta e fetago 3 700 ya menang yeo e tsebjago lefaseng.[1] Menang e mengwe ga e fetetše malwetši, mola ye mengwe e kgona go fetišetša dipathogeni go batho le diphoofolo.[1]
== Sebopego ==
Monang o mogolo o na le mmele wo o arotšwego ka dikarolo tše tharo: hlogo, sefuba le mpa. O na le maoto a tshela le maphego a mabedi. Dikarolo tše tša mmele di swana le tša [[Dikhunkhwane|dikhunkhwane]] tše dingwe tša tatelano ya Diptera.[1]
Menang ya tona le ya tshadi ka bobedi e fepa ka dilo tše bjalo ka matšoba le dino tše di tšwago dimeleng. Le ge go le bjalo, menang ya tshadi ya mehuta e mentši e nyaka madi gore e kgone go tšweletša mae. Monang wa tshadi o diriša karolo ya molomo yeo e bitšwago ''proboscis'' go phunya letlalo le go monya madi.[1][2]
== Modikologo wa bophelo ==
Menang e feta maemong a mane a bophelo: [[Mae|lee]], [[Larva|larva]], [[Pupa|pupa]] le monang o mogolo.[3]
=== Mae ===
Monang wa tshadi o beela mae meetseng goba kgauswi le meetse, go ithekgile ka mohuta wa monang. Mehuta ya ''Aedes'' e ka beela mae maboteng a didirišwa tšeo di swerego meetse, mola ''Anopheles'' e beela mae ka go lebanya godimo ga meetse.[3][4]
=== Larva ===
Larva e tšwa lee gomme e phela ka meetseng. Ka nako ye, e gola gomme e fetoga ka makga a mmalwa pele e tsena maemong a pupa. Larva e ka bonwa gabonolo meetseng ao a sa elelego.[3]
=== Pupa ===
Pupa le yona e phela ka meetseng. Mo maemong a, monang ga o je. Ka morago ga gore pupa e fetoge, monang o mogolo o tšwa meetseng gomme o fofela godimo.[3]
=== Monang o mogolo ===
Monang o mogolo o tšwela pele ka go gola le go tswala. Menang ya tshadi e ka loma batho le diphoofolo gore e hwetše madi ao e a hlokago bakeng sa tšweletšo ya mae. Menang ya tona ga e lome batho goba diphoofolo bakeng sa madi.[1][2]
== Menang le malwetši ==
Mehuta e mengwe ya menang ke [[sebakedi sa malwetši|dibakedi]] tša malwetši ka gobane e kgona go fetišetša dipathogeni go batho le diphoofolo. Malwetši ao a ka fetišwago ke menang a akaretša [[Malaria|malaria]], [[Dengue|dengue]], [[yellow fever|yellow fever]], [[Zika fever|bolwetši bja Zika]], [[Chikungunya|chikungunya]] le [[West Nile fever|bolwetši bja West Nile]].[5]
Malaria e fetišwa ke menang ya tshadi ya mohuta wa ''[[Anopheles]]''. Dengue, Zika le chikungunya tšona di amana kudu le menang ya mohuta wa ''[[Aedes]]''.[5][6]
Monang o ka fetša pathogen ge o loma motho goba phoofolo yeo e šetšego e fetetšwe. Ge pathogen e gola goba e ata ka gare ga monang, monang woo o ka e fetišetša go motho yo mongwe ge o loma gape.[6]
== Mafelo ao menang e dulago go ona ==
Menang e ka hwetšwa mafelong a fapafapanego. Maemong a yona a mathomo a bophelo, mehuta e mentši ya menang e hloka meetse gore e kgone go tšweletša le go gola. Meetse a ka hwetšwa ka matamong, meeding, mafelong a meetse ao a sa elelego le ka gare ga didirišwa tša ka malapeng tšeo di kgoboketšago meetse.[3][4]
Mehuta ya ''Aedes'' e ka diriša le meetse a mannye ao a kgoboketšwago ka gare ga dipitša, dibjana, dithaere, dipolokelo tša meetse le didirišwa tše dingwe.[3]
== Taolo ya menang ==
Taolo ya menang e akaretša go fokotša mafelo ao menang e beelago mae go ona le go fokotša kgonagalo ya gore batho ba lomwe. Go tloša meetse ao a sa hlokwego, go khupetša dipolokelo tša meetse le go diriša matšoba a menang goba ditsela tše dingwe tša taolo ya menang go ka thuša go fokotša palo ya menang.[5][7]
Go šomiša [[nethe ya menang]] le nethe yeo e tsentšhitšwego sebolaya-dikhunkhwane go ka thuša go šireletša batho kgahlanong le menang, kudu-kudu mafelong ao menang ya ''Anopheles'' e fetetšago malaria.[7]
== Bona gape ==
* [[Malaria]]
* [[Dengue]]
* [[Anopheles]]
* [[Aedes]]
* [[Culicidae]]
* [[Diptera]]
* [[Dikhunkhwane]]
* [[Bolwetši bjo bo fetišwago ke dibakedi]]
== Ditšhupetšo ==
<references />== Methopo ==
[1] {{Cite web |title=About Mosquitoes |url=https://www.cdc.gov/mosquitoes/about/index.html |website=Centers for Disease Control and Prevention |access-date=30 September 2026}}
[2] {{Cite web |title=About Mosquito Bites |url=https://www.cdc.gov/mosquitoes/about/about-mosquito-bites.html |website=Centers for Disease Control and Prevention |access-date=30 September 2026}}
[3] {{Cite web |title=Life Cycle of Aedes Mosquitoes |url=https://www.cdc.gov/mosquitoes/about/life-cycle-of-aedes-mosquitoes.html |website=Centers for Disease Control and Prevention |access-date=30 September 2026}}
[4] {{Cite web |title=Life Cycle of Anopheles Mosquitoes |url=https://www.cdc.gov/mosquitoes/about/life-cycle-of-anopheles-mosquitoes.html |website=Centers for Disease Control and Prevention |access-date=30 September 2026}}
[5] {{Cite web |title=Vector-borne diseases |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/vector-borne-diseases |website=World Health Organization |access-date=30 September 2026}}
[6] {{Cite web |title=About Mosquitoes in the United States |url=https://www.cdc.gov/mosquitoes/about/about-mosquitoes-in-the-united-states.html |website=Centers for Disease Control and Prevention |access-date=30 September 2026}}
[7] {{Cite web |title=How to Prevent Mosquito and Tick Bites |url=https://www.cdc.gov/vector-borne-diseases/prevention/index.html |website=Centers for Disease Control and Prevention |access-date=30 September 2026}}
ipz8w4uo8rxg5wjde3kcr6wvc4q1hqk
Lekgonthwane
0
14301
56390
2026-09-30T19:24:33Z
Kgalalelo94
8341
Tlhodile letlakala ka ''''Lekgonthwane''' ke [[sekhunkhwane]] tsa legoro laa [[Orthoptera]] le lapa la [[Acrididae]]. Lekgonthwane ke mohuta wa tšie ye kopana yeo e swanago le [[tsie]], eupša e fapana le tšie ka bokgoni bja go fetola maitshwaro le mekgwa ya yona ge palo ya tšona e oketšega. Ge maemo a tikologo a loketše gomme palo ya tšona e gola kudu, di ka kopana ka dihlopha tše kgolo gomme tša bopa mehlape ya menang e fofago goba dihlopha tša tše nnyane tšeo di se nago maphe...'
56390
wikitext
text/x-wiki
'''Lekgonthwane''' ke [[sekhunkhwane]] tsa legoro laa [[Orthoptera]] le lapa la [[Acrididae]]. Lekgonthwane ke mohuta wa tšie ye kopana yeo e swanago le [[tsie]], eupša e fapana le tšie ka bokgoni bja go fetola maitshwaro le mekgwa ya yona ge palo ya tšona e oketšega. Ge maemo a tikologo a loketše gomme palo ya tšona e gola kudu, di ka kopana ka dihlopha tše kgolo gomme tša bopa mehlape ya menang e fofago goba dihlopha tša tše nnyane tšeo di se nago maphego.[1][2]
Lekgontwane le bohlokwa kudu temong ka gobane mehlape e megolo e ka ja dimela le dibjalo tše dintši ka nako e kopana. E nngwe ya mehuta yeo e tsebjago kudu ke '''[[Schistocerca gregaria|letšoba la leganata]]''' (''Schistocerca gregaria''), leo le hwetšwago dikarolong tša Afrika, Bohlabela bja Magareng le Asia-Bodikela.[2]
== Sebopego ==
Lekgonthwane ke [[sekhunkhwane]] se se nago le maoto a tshela, mmele wo o arotšwego ka hlogo, sefuba le mpa, le maphego. Le na le maoto a ka morago a magolo ao le a dirišago go tlola. Le na le maphego ao le ka a dirišago go fofa, kudu ge le le boemong bja batho ba bantši.[1]
Lekgonthwane le ka ba le mmala le sebopego se se fapanago go ya ka boemo bja lona. Ge le le le tee, le ka bonagala le na le mmala wo o fapanego le ge le le sehlopheng se segolo. Mohlala, letšoba la leganata le ka ba le mmala wa botsothwa ge le le le tee, mola tšeo di lego sehlopheng se segolo di ka ba tše pinki ge e le tše di sa golago ka botlalo le tše serolane ge e le tše di godilego.[2][3]
== Modikologo wa bophelo ==
Modikologo wa bophelo bja lekgonthwane o na le dikgato tše tharo tše kgolo: [[Mae|lee]], [[nymph|nymph goba hopper]] le lekgonthwane le legolo.[1][4]
=== Mae ===
Lekgonthwane la tshadi le beela mae ka mmung, gantši mafelong ao mmu o nago le monola. Go letšoba la leganata, mae a bewa ka gare ga mmu wa santa ka botebo bja mo e ka bago disentimetara tše 10 go ya go tše 15.[2]
=== Nymph ===
Ka morago ga gore mae a phume, go tšwa nymph yeo e bitšwago '''hopper'''. Nymph ga e na maphego a godilego gomme e gola ka go fetola letlalo ka makga a mmalwa. Ka morago ga go fetola letlalo la mafelelo, e gola go ba letšoba le legolo leo le nago le maphego.[4]
=== Lekgonthwane le legolo ===
Lekgonthwane le legolo le na le maphego gomme le kgona go fofa. Ka morago ga ge le godile ka botlalo, le kgona go tswala le go beela mae. Nako ya bophelo bja lekgonthwane e ithekgile ka mohuta wa lona le maemo a tikologo.[2]
== Phetošo ya maitshwaro ==
Se sengwe sa dilo tše bohlokwa ka menang ke bokgoni bja tšona bja go fetola maitshwaro ge palo ya tšona e oketšega. Ge palo e le nnyane, di phela di nnoši gomme di tsebega e le boemong bja '''solitary'''. Ge palo ya tšona e gola kudu, di ka tsena boemong bja '''gregarious''', moo di thomago go kopana le go sepela ka dihlopha.[1]
Phetošo ye e tsebja bjalo ka '''phase change'''. E akaretša diphetogo tša maitshwaro, sebopego, mmala, mekgwa ya go ja le tsela yeo di phelago ka yona. Ge di le boemong bja gregarious, di ka bopa mehlape e megolo yeo e kgonago go sepela le go fofa maeto a matelele.[1]
== Mehlape ya menang ==
Mehlape ya menang e ka ba ye megolo kudu. Mehlape ya letšoba la leganata e ka ba le menang tše dimilione tše masome ka gare ga sebaka sa khilomithara e tee ya sekwere. FAO e bega gore khilomithara e tee ya sekwere ya mohlape e ka ba le menang tše dimilione tše 40 go ya go tše 80.[2]
Mehlape e ka sepela maeto a matelele ka go thušwa ke phefo. Letšoba la leganata le ka sepela go fihla go dikhilomithara tše 150 ka letšatši ge maemo a phefo a le maleba.[2][5]
== Phepo ==
Menang e ja dimela. Letšoba la leganata le ka ja mo e ka bago boima bja mmele wa lona ka dijo tše foreše ka letšatši.[2] Ge mehlape e le megolo, palo ya dimela tšeo di jewago e ka ba kgolo kudu.
Lekgonthwane le ka ja mehuta e mentši ya dimela, go akaretša dimela tša tlhago le dibjalo tša temo. Ka lebaka leo, mehlape e megolo e ka senya dibjalo le go ama tšweletšo ya dijo.[5]
== Ditlamorago temong ==
Ge menang e le boemong bja go dula e nnoši, gantši ga e bake tshenyo ye kgolo. Eupša ge maemo a tikologo a dira gore palo ya tšona e oketšege gomme di bopa mehlape, di ka ja dibjalo tše dintši ka nako e kopana.[1]
Lekgonthwane la leganata le tsebja e le se sengwe sa dibolayatšweletšo tše bohlokwa tša temo ka gobane le kgona go ikatiša ka pela, go sepela maeto a matelele le go ja dibjalo tše dintši.[5]
== Mafelo ao menang e dulago go ona ==
Mehuta ya menang e hwetšwa mafelong a fapafapanego. Lekgonthwane la leganata le hwetšwa kudu mafelong a omilego le a omilego ka tekano a Afrika, Bohlabela bja Magareng le Asia-Bodikela.[2]
Maemo a pula le monola a ka ba bohlokwa kudu go tswaleng le go gola ga menang. Mmu wo o nago le monola le dimela tše tala o ka dira gore maemo a be maleba bakeng sa go beela mae le go gola ga menang.[2]
== Taolo ya menang ==
Taolo ya menang e akaretša go lekola mafelo ao menang e lego go ona, go latela palo ya tšona le go diriša mekgwa ya taolo ge go nyakega. FAO e šomiša ditshepedišo tša temošo ya pele le tlhokomelo ya menang go thuša dinaga go lemoga le go laola koketšego ya menang.[5]
Taolo ya menang e bohlokwa kudu ge di thoma go bopa mehlape ye megolo, ka gobane go laola palo ya tšona ka nako e sa le ye nnyane go ka thuša go fokotša kgonagalo ya mehlape e megolo.[5]
== Bona gape ==
* [[Tsie]]
* [[Orthoptera]]
* [[Acrididae]]
* [[Schistocerca gregaria]]
* [[Temo]]
* [[Sehlabelo sa dibjalo]]
== Ditšhupetšo ==
<references />== Methopo ==
[1] {{Cite web |title=What are locusts? |url=https://www.fao.org/locusts-cca/bioecology/what-are-locusts/en/ |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
[2] {{Cite web |title=FAQs about locusts |url=https://www.fao.org/locust-watch/resources/frequently-asked-questions-%28faqs%29-about-locusts/ |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
[3] {{Cite web |title=Desert Locust Guidelines |url=https://www.fao.org/ag/locusts/common/ecg/347_en_DLG2e.pdf |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
[4] {{Cite web |title=Desert Locust Guidelines: Biology and behaviour |url=https://www.fao.org/ag/locusts/common/ecg/347_en_DLG1e.pdf |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
[5] {{Cite web |title=Desert Locust |url=https://www.fao.org/pest-and-pesticide-management/ipm/desert-locust/en/ |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
s3b3yto3bfsnupavi35jmurq2eg768c
56401
56390
2026-09-30T19:50:06Z
Kgalalelo94
8341
56401
wikitext
text/x-wiki
'''Lekgonthwane'''
[[Seswantšho:Lekgonthwane.jpg|305x305px]]
'''Lekgonthwane''' ke [[sekhunkhwane]] tsa legoro laa [[Orthoptera]] le lapa la [[Acrididae]]. Lekgonthwane ke mohuta wa tšie ye kopana yeo e swanago le [[tsie]], eupša e fapana le tšie ka bokgoni bja go fetola maitshwaro le mekgwa ya yona ge palo ya tšona e oketšega. Ge maemo a tikologo a loketše gomme palo ya tšona e gola kudu, di ka kopana ka dihlopha tše kgolo gomme tša bopa mehlape ya menang e fofago goba dihlopha tša tše nnyane tšeo di se nago maphego.[1][2]
Lekgontwane le bohlokwa kudu temong ka gobane mehlape e megolo e ka ja dimela le dibjalo tše dintši ka nako e kopana. E nngwe ya mehuta yeo e tsebjago kudu ke '''[[Schistocerca gregaria|letšoba la leganata]]''' (''Schistocerca gregaria''), leo le hwetšwago dikarolong tša Afrika, Bohlabela bja Magareng le Asia-Bodikela.[2]
== Sebopego ==
Lekgonthwane ke [[sekhunkhwane]] se se nago le maoto a tshela, mmele wo o arotšwego ka hlogo, sefuba le mpa, le maphego. Le na le maoto a ka morago a magolo ao le a dirišago go tlola. Le na le maphego ao le ka a dirišago go fofa, kudu ge le le boemong bja batho ba bantši.[1]
Lekgonthwane le ka ba le mmala le sebopego se se fapanago go ya ka boemo bja lona. Ge le le le tee, le ka bonagala le na le mmala wo o fapanego le ge le le sehlopheng se segolo. Mohlala, letšoba la leganata le ka ba le mmala wa botsothwa ge le le le tee, mola tšeo di lego sehlopheng se segolo di ka ba tše pinki ge e le tše di sa golago ka botlalo le tše serolane ge e le tše di godilego.[2][3]
== Modikologo wa bophelo ==
Modikologo wa bophelo bja lekgonthwane o na le dikgato tše tharo tše kgolo: [[Mae|lee]], [[nymph|nymph goba hopper]] le lekgonthwane le legolo.[1][4]
=== Mae ===
Lekgonthwane la tshadi le beela mae ka mmung, gantši mafelong ao mmu o nago le monola. Go letšoba la leganata, mae a bewa ka gare ga mmu wa santa ka botebo bja mo e ka bago disentimetara tše 10 go ya go tše 15.[2]
=== Nymph ===
Ka morago ga gore mae a phume, go tšwa nymph yeo e bitšwago '''hopper'''. Nymph ga e na maphego a godilego gomme e gola ka go fetola letlalo ka makga a mmalwa. Ka morago ga go fetola letlalo la mafelelo, e gola go ba letšoba le legolo leo le nago le maphego.[4]
=== Lekgonthwane le legolo ===
Lekgonthwane le legolo le na le maphego gomme le kgona go fofa. Ka morago ga ge le godile ka botlalo, le kgona go tswala le go beela mae. Nako ya bophelo bja lekgonthwane e ithekgile ka mohuta wa lona le maemo a tikologo.[2]
== Phetošo ya maitshwaro ==
Se sengwe sa dilo tše bohlokwa ka menang ke bokgoni bja tšona bja go fetola maitshwaro ge palo ya tšona e oketšega. Ge palo e le nnyane, di phela di nnoši gomme di tsebega e le boemong bja '''solitary'''. Ge palo ya tšona e gola kudu, di ka tsena boemong bja '''gregarious''', moo di thomago go kopana le go sepela ka dihlopha.[1]
Phetošo ye e tsebja bjalo ka '''phase change'''. E akaretša diphetogo tša maitshwaro, sebopego, mmala, mekgwa ya go ja le tsela yeo di phelago ka yona. Ge di le boemong bja gregarious, di ka bopa mehlape e megolo yeo e kgonago go sepela le go fofa maeto a matelele.[1]
== Mehlape ya menang ==
Mehlape ya menang e ka ba ye megolo kudu. Mehlape ya letšoba la leganata e ka ba le menang tše dimilione tše masome ka gare ga sebaka sa khilomithara e tee ya sekwere. FAO e bega gore khilomithara e tee ya sekwere ya mohlape e ka ba le menang tše dimilione tše 40 go ya go tše 80.[2]
Mehlape e ka sepela maeto a matelele ka go thušwa ke phefo. Letšoba la leganata le ka sepela go fihla go dikhilomithara tše 150 ka letšatši ge maemo a phefo a le maleba.[2][5]
== Phepo ==
Menang e ja dimela. Letšoba la leganata le ka ja mo e ka bago boima bja mmele wa lona ka dijo tše foreše ka letšatši.[2] Ge mehlape e le megolo, palo ya dimela tšeo di jewago e ka ba kgolo kudu.
Lekgonthwane le ka ja mehuta e mentši ya dimela, go akaretša dimela tša tlhago le dibjalo tša temo. Ka lebaka leo, mehlape e megolo e ka senya dibjalo le go ama tšweletšo ya dijo.[5]
== Ditlamorago temong ==
Ge menang e le boemong bja go dula e nnoši, gantši ga e bake tshenyo ye kgolo. Eupša ge maemo a tikologo a dira gore palo ya tšona e oketšege gomme di bopa mehlape, di ka ja dibjalo tše dintši ka nako e kopana.[1]
Lekgonthwane la leganata le tsebja e le se sengwe sa dibolayatšweletšo tše bohlokwa tša temo ka gobane le kgona go ikatiša ka pela, go sepela maeto a matelele le go ja dibjalo tše dintši.[5]
== Mafelo ao menang e dulago go ona ==
Mehuta ya menang e hwetšwa mafelong a fapafapanego. Lekgonthwane la leganata le hwetšwa kudu mafelong a omilego le a omilego ka tekano a Afrika, Bohlabela bja Magareng le Asia-Bodikela.[2]
Maemo a pula le monola a ka ba bohlokwa kudu go tswaleng le go gola ga menang. Mmu wo o nago le monola le dimela tše tala o ka dira gore maemo a be maleba bakeng sa go beela mae le go gola ga menang.[2]
== Taolo ya menang ==
Taolo ya menang e akaretša go lekola mafelo ao menang e lego go ona, go latela palo ya tšona le go diriša mekgwa ya taolo ge go nyakega. FAO e šomiša ditshepedišo tša temošo ya pele le tlhokomelo ya menang go thuša dinaga go lemoga le go laola koketšego ya menang.[5]
Taolo ya menang e bohlokwa kudu ge di thoma go bopa mehlape ye megolo, ka gobane go laola palo ya tšona ka nako e sa le ye nnyane go ka thuša go fokotša kgonagalo ya mehlape e megolo.[5]
== Bona gape ==
* [[Tsie]]
* [[Orthoptera]]
* [[Acrididae]]
* [[Schistocerca gregaria]]
* [[Temo]]
* [[Sehlabelo sa dibjalo]]
== Ditšhupetšo ==
<references />== Methopo ==
[1] {{Cite web |title=What are locusts? |url=https://www.fao.org/locusts-cca/bioecology/what-are-locusts/en/ |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
[2] {{Cite web |title=FAQs about locusts |url=https://www.fao.org/locust-watch/resources/frequently-asked-questions-%28faqs%29-about-locusts/ |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
[3] {{Cite web |title=Desert Locust Guidelines |url=https://www.fao.org/ag/locusts/common/ecg/347_en_DLG2e.pdf |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
[4] {{Cite web |title=Desert Locust Guidelines: Biology and behaviour |url=https://www.fao.org/ag/locusts/common/ecg/347_en_DLG1e.pdf |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
[5] {{Cite web |title=Desert Locust |url=https://www.fao.org/pest-and-pesticide-management/ipm/desert-locust/en/ |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
8a53rb1gbnhomkohwe2pygji3whf6dm
Mošomi:SESHOKAMMAY/Draft 6
2
14302
56392
2026-09-30T19:29:03Z
SESHOKAMMAY
8391
ke ngwadile athekhele
56392
wikitext
text/x-wiki
== Masotša ==
Masotša ke diboko tša serurubele sa mopane. Ke dijo tša setšo kudu Limpopo, Zimbabwe le Botswana. Masotša a kgoboketšwa difateng tša mopane k Morwana le Phupu. A a pitlwa, a omišwa, gomme a apewa le tamati, eie le magetla. A na le diprotheine tše 60%, tshipi le khalsiamo go feta nama ya kgomo. Kgwebo ya masotša e tsenya tšenya tšhelete ye ntši basading ba magaeng a Limpopo. Ka selemo, motho a ka ba le R10,000.<ref>FAO, University of Limpopo research on mopane worms</ref>
Masotša a hwetšagala kudu mafelong ao go melago mehlare ya mopane. Ke dijo tše bohlokwa go batho ba bantši, kudukudu dinageng tša borwa bja Afrika. Masotša a na le phepo gomme a kgoboketšwa ke batho nakong ya sehla sa ona. Ge masotša a tšwelela, batho ba a kgoboketša mehlare ya mopane. Ka morago ga go kgoboketšwa, a ntšhwa ditšhila gomme a apewa goba a omišwa letšatšing. Masotša a omilego a ka bolokwa lebala le letelele gomme a apewa ge a nyakega.
Ka mafelelo, masotša ke karolo ya bohlokwa ya dijo, ekonomi le setšo sa batho ba bantši. A re fa phepo, a thuša malapa go hwetša letseno, gape a boloka meetlo ya setšhaba. Ka gona, re swanetše go hlokomela tikologo yeo mehlare ya mopane e golago go yona gore re tšwele pele ho hwetša mohola wa masotša.
<references />
af90gr1qdwuzylwckxy6mmif08w5adg
SESHOKAMMAY/Draft7
0
14303
56399
2026-09-30T19:40:15Z
SESHOKAMMAY
8391
KE NGWADILE ATHEKHELE
56399
wikitext
text/x-wiki
< <bdi>[[Mošomi:SESHOKAMMAY]]</bdi>
== Thuto ==
Thuto ke tshepedišo ya go ruta le go ithuta tsebo. mabokgoni le maitshwaro. Afrika borwa, thuto e arogantswe ka thuto ya motheo (Grade R-12) le thuto ya godimo (diyunibesithi le dikholetshe). Molao wa Afrika Borwa (1996) o re bana kamoka ba na le tokelo ya thuto ya motheo ya mahala. Thuto ya motheo ye e arogantswe ka Foundation (R-3), intermediate(4-6) Senior (7-9) le FET (10-12). Diyunibesithi tše kgolo kgauswi le Limpopo ke University of Limpopo, University of Venda le University of Technology.<ref>Department of basic Education SA</ref>
Mathata a magolo ke tlhokego ya didirišwa, dikolo tše dintši tša makhulo le go se šome ga mohlagase.
<references />
0eox7vf1xkqggspuccn0afk5yxxwcam
Bogobe
0
14304
56400
2026-09-30T19:41:54Z
Kgalalelo94
8341
Tlhodile letlakala ka ''''Bogobe''' '''Bogobe''' ke dijo tšeo di dirwago ka go apea [[mabele]], [[mmidi]], [[dinawa]], [[sorghum|mabele a sorghum]] goba mabele a mangwe ao a šilwego, ka meetse goba [[lebese]]. Bogobe ke dijo tšeo di jewago kudu dinageng tše dintši tša Afrika, gomme bo bohlokwa mo dijong tša malapa le setšong sa ditšhaba tše mmalwa.[1][2] Bogobe bo ka lokišwa ka ditsela tše di fapanego go ya ka mohuta wa mabele ao a dirišwago le setšo sa lefelo. Bo ka ba bo...'
56400
wikitext
text/x-wiki
'''Bogobe'''
'''Bogobe''' ke dijo tšeo di dirwago ka go apea [[mabele]], [[mmidi]], [[dinawa]], [[sorghum|mabele a sorghum]] goba mabele a mangwe ao a šilwego, ka meetse goba [[lebese]]. Bogobe ke dijo tšeo di jewago kudu dinageng tše dintši tša Afrika, gomme bo bohlokwa mo dijong tša malapa le setšong sa ditšhaba tše mmalwa.[1][2]
Bogobe bo ka lokišwa ka ditsela tše di fapanego go ya ka mohuta wa mabele ao a dirišwago le setšo sa lefelo. Bo ka ba boso, boso bjo bo bofubedu, bjo bosweu goba bjo bongwe go ya ka dilo tšeo bo dirilwego ka tšona.
== Go dirwa ga bogobe ==
Go dira bogobe, mabele goba dijo tše dingwe tša mabele di a šilwa gore di be phofo. Phofo yeo e tswakanywa le meetse gomme ya apewa go fihlela e eba boleta ebile e tenya.[1]
Mekgwa ya go apea bogobe e a fapana. Mabele a mangwe a ka kolobišwa goba a tlogelwa gore a bediswe pele ga go apewa. Ge bogobe bo apewa, bo hlohlwa kgafetša gore bo se ke bja kgomarela pitseng gomme bo be le sebopego se se swanetšego.
== Mehuta ya bogobe ==
Bogobe bo na le mehuta e mentši go ya ka mabele le mokgwa wa go bo lokiša.
=== Bogobe bja mabele ===
Bogobe bja mabele bo dirwa ka phofo ya [[sorghum|mabele]]. Mabele ke sejalo seo se kgonago go gola mafelong ao pula e lego nnyane, gomme se šomišwa kudu bjalo ka dijo mo dikarolong tša Afrika.[3]
=== Bogobe bja mmidi ===
Bogobe bja mmidi bo dirwa ka [[mmidi]] wo o šilwego. Mmidi ke se sengwe sa dibjalo tše bohlokwa tša dijo Afrika gomme o dirišwa go dira mehuta e mentši ya dijo le bogobe.[4]
=== Bogobe bja oats ===
Bogobe bja oats bo dirwa ka [[oats|dithoro tša oats]] tšeo di apewago ka meetse goba lebese. Oats di na le [[dietary fibre|faeba ya dijo]] gomme di ka ba karolo ya dijo tše di leka-lekanego.[5]
=== Bogobe bja reisi ===
Bogobe bja reisi bo dirwa ka [[reisi]] yeo e apewago ka meetse goba lebese go fihlela e ba bonolo ebile e tenya. Bo ka jewa bo fiša goba bo tonya, gomme mafelong a mangwe bo dirwa bjalo ka dijo tša mesong goba dessert.
== Phepo ==
Bogobe bo ka fa mmele [[carbohydrate|di-carbohydrate]], tšeo e lego mothopo o bohlokwa wa maatla. Boleng bja phepo bo ithekgile ka mabele ao a dirišwago le dilo tše dingwe tšeo di tswakantšwego le bogobe.[1]
Bogobe bjo bo dirilwego ka dithoro tše di sa šilwago kudu bo ka ba le [[fibre|faeba]], divithamine le diminerale tše dingwe. Go tsenya lebese, dinawa, dienywa goba dijo tše dingwe go ka oketša boleng bja phepo ya bogobe.[5]
== Bogobe mo setšong sa Afrika ==
Bogobe bo na le lefelo le bohlokwa ditšhabeng tše mmalwa tša Afrika. Mehuta ya bogobe le maina a yona e fapana go ya ka naga, leleme le setšo. Mo Afrika Borwa, bogobe bja mmidi le bja mabele bo gare ga dijo tšeo di tlwaelegilego mo malapeng a mangwe.[2][3]
Bogobe bo ka jewa bo nnoši goba bja jewa le dijo tše dingwe, go akaretša [[lebese]], [[nama]], merogo le dinawa. Ka dinako tše dingwe bogobe bo lokišetšwa dijo tša mesong, tša mosegare goba tša mantšiboa.
== Bogobe le temo ==
Tšweletšo ya bogobe e tswalana le temo ya dithoro. [[Mmidi]], [[sorghum|mabele]] le [[oats]] ke gare ga dithoro tšeo di dirišwago go dira bogobe mafelong a fapafapanego a lefase.[3][5]
Tšweletšo ya dithoro e bohlokwa bakeng sa polokelo ya dijo le phepo, kudukudu mafelong ao batho ba ithekgilego kudu ka temo.[3]
== Bona gape ==
* [[Mmidi]]
* [[Sorghum|Mabele]]
* [[Oats]]
* [[Reisi]]
* [[Dithoro]]
* [[Phepo]]
* [[Dijo]]
* [[Temo]]
== Ditšhupetšo ==
<references />== Methopo ==
[1] {{Cite web |title=Grains and cereals |url=https://www.fao.org/4/y1579e/y1579e04.htm |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
[2] {{Cite web |title=Traditional African foods and food systems |url=https://www.fao.org/3/i3144e/i3144e.pdf |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
[3] {{Cite web |title=Sorghum |url=https://www.fao.org/land-water/databases-and-software/crop-information/sorghum/en/ |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
[4] {{Cite web |title=Maize |url=https://www.fao.org/land-water/databases-and-software/crop-information/maize/en/ |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
[5] {{Cite web |title=Whole grains and dietary fibre |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/healthy-diet |website=World Health Organization |access-date=30 September 2026}}
sskmblpwmmcvwx1bnhvk3qcpiin5kt6
56403
56400
2026-09-30T19:53:36Z
Kgalalelo94
8341
56403
wikitext
text/x-wiki
'''Bogobe'''
[[Seswantšho:Maheya.jpg|thumb|Bogobe]]
'''Bogobe''' ke dijo tšeo di dirwago ka go apea [[mabele]], [[mmidi]], [[dinawa]], [[sorghum|mabele a sorghum]] goba mabele a mangwe ao a šilwego, ka meetse goba [[lebese]]. Bogobe ke dijo tšeo di jewago kudu dinageng tše dintši tša Afrika, gomme bo bohlokwa mo dijong tša malapa le setšong sa ditšhaba tše mmalwa.[1][2]
Bogobe bo ka lokišwa ka ditsela tše di fapanego go ya ka mohuta wa mabele ao a dirišwago le setšo sa lefelo. Bo ka ba boso, boso bjo bo bofubedu, bjo bosweu goba bjo bongwe go ya ka dilo tšeo bo dirilwego ka tšona.
== Go dirwa ga bogobe ==
Go dira bogobe, mabele goba dijo tše dingwe tša mabele di a šilwa gore di be phofo. Phofo yeo e tswakanywa le meetse gomme ya apewa go fihlela e eba boleta ebile e tenya.[1]
Mekgwa ya go apea bogobe e a fapana. Mabele a mangwe a ka kolobišwa goba a tlogelwa gore a bediswe pele ga go apewa. Ge bogobe bo apewa, bo hlohlwa kgafetša gore bo se ke bja kgomarela pitseng gomme bo be le sebopego se se swanetšego.
== Mehuta ya bogobe ==
Bogobe bo na le mehuta e mentši go ya ka mabele le mokgwa wa go bo lokiša.
=== Bogobe bja mabele ===
Bogobe bja mabele bo dirwa ka phofo ya [[sorghum|mabele]]. Mabele ke sejalo seo se kgonago go gola mafelong ao pula e lego nnyane, gomme se šomišwa kudu bjalo ka dijo mo dikarolong tša Afrika.[3]
=== Bogobe bja mmidi ===
Bogobe bja mmidi bo dirwa ka [[mmidi]] wo o šilwego. Mmidi ke se sengwe sa dibjalo tše bohlokwa tša dijo Afrika gomme o dirišwa go dira mehuta e mentši ya dijo le bogobe.[4]
=== Bogobe bja oats ===
Bogobe bja oats bo dirwa ka [[oats|dithoro tša oats]] tšeo di apewago ka meetse goba lebese. Oats di na le [[dietary fibre|faeba ya dijo]] gomme di ka ba karolo ya dijo tše di leka-lekanego.[5]
=== Bogobe bja reisi ===
Bogobe bja reisi bo dirwa ka [[reisi]] yeo e apewago ka meetse goba lebese go fihlela e ba bonolo ebile e tenya. Bo ka jewa bo fiša goba bo tonya, gomme mafelong a mangwe bo dirwa bjalo ka dijo tša mesong goba dessert.
== Phepo ==
Bogobe bo ka fa mmele [[carbohydrate|di-carbohydrate]], tšeo e lego mothopo o bohlokwa wa maatla. Boleng bja phepo bo ithekgile ka mabele ao a dirišwago le dilo tše dingwe tšeo di tswakantšwego le bogobe.[1]
Bogobe bjo bo dirilwego ka dithoro tše di sa šilwago kudu bo ka ba le [[fibre|faeba]], divithamine le diminerale tše dingwe. Go tsenya lebese, dinawa, dienywa goba dijo tše dingwe go ka oketša boleng bja phepo ya bogobe.[5]
== Bogobe mo setšong sa Afrika ==
Bogobe bo na le lefelo le bohlokwa ditšhabeng tše mmalwa tša Afrika. Mehuta ya bogobe le maina a yona e fapana go ya ka naga, leleme le setšo. Mo Afrika Borwa, bogobe bja mmidi le bja mabele bo gare ga dijo tšeo di tlwaelegilego mo malapeng a mangwe.[2][3]
Bogobe bo ka jewa bo nnoši goba bja jewa le dijo tše dingwe, go akaretša [[lebese]], [[nama]], merogo le dinawa. Ka dinako tše dingwe bogobe bo lokišetšwa dijo tša mesong, tša mosegare goba tša mantšiboa.
== Bogobe le temo ==
Tšweletšo ya bogobe e tswalana le temo ya dithoro. [[Mmidi]], [[sorghum|mabele]] le [[oats]] ke gare ga dithoro tšeo di dirišwago go dira bogobe mafelong a fapafapanego a lefase.[3][5]
Tšweletšo ya dithoro e bohlokwa bakeng sa polokelo ya dijo le phepo, kudukudu mafelong ao batho ba ithekgilego kudu ka temo.[3]
== Bona gape ==
* [[Mmidi]]
* [[Sorghum|Mabele]]
* [[Oats]]
* [[Reisi]]
* [[Dithoro]]
* [[Phepo]]
* [[Dijo]]
* [[Temo]]
== Ditšhupetšo ==
<references />== Methopo ==
[1] {{Cite web |title=Grains and cereals |url=https://www.fao.org/4/y1579e/y1579e04.htm |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
[2] {{Cite web |title=Traditional African foods and food systems |url=https://www.fao.org/3/i3144e/i3144e.pdf |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
[3] {{Cite web |title=Sorghum |url=https://www.fao.org/land-water/databases-and-software/crop-information/sorghum/en/ |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
[4] {{Cite web |title=Maize |url=https://www.fao.org/land-water/databases-and-software/crop-information/maize/en/ |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
[5] {{Cite web |title=Whole grains and dietary fibre |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/healthy-diet |website=World Health Organization |access-date=30 September 2026}}
gx08kun1ue6f5roiuqlr0icj8gdfpap
56420
56403
2026-09-30T23:42:10Z
InternetArchiveBot
5150
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
56420
wikitext
text/x-wiki
'''Bogobe'''
[[Seswantšho:Maheya.jpg|thumb|Bogobe]]
'''Bogobe''' ke dijo tšeo di dirwago ka go apea [[mabele]], [[mmidi]], [[dinawa]], [[sorghum|mabele a sorghum]] goba mabele a mangwe ao a šilwego, ka meetse goba [[lebese]]. Bogobe ke dijo tšeo di jewago kudu dinageng tše dintši tša Afrika, gomme bo bohlokwa mo dijong tša malapa le setšong sa ditšhaba tše mmalwa.[1][2]
Bogobe bo ka lokišwa ka ditsela tše di fapanego go ya ka mohuta wa mabele ao a dirišwago le setšo sa lefelo. Bo ka ba boso, boso bjo bo bofubedu, bjo bosweu goba bjo bongwe go ya ka dilo tšeo bo dirilwego ka tšona.
== Go dirwa ga bogobe ==
Go dira bogobe, mabele goba dijo tše dingwe tša mabele di a šilwa gore di be phofo. Phofo yeo e tswakanywa le meetse gomme ya apewa go fihlela e eba boleta ebile e tenya.[1]
Mekgwa ya go apea bogobe e a fapana. Mabele a mangwe a ka kolobišwa goba a tlogelwa gore a bediswe pele ga go apewa. Ge bogobe bo apewa, bo hlohlwa kgafetša gore bo se ke bja kgomarela pitseng gomme bo be le sebopego se se swanetšego.
== Mehuta ya bogobe ==
Bogobe bo na le mehuta e mentši go ya ka mabele le mokgwa wa go bo lokiša.
=== Bogobe bja mabele ===
Bogobe bja mabele bo dirwa ka phofo ya [[sorghum|mabele]]. Mabele ke sejalo seo se kgonago go gola mafelong ao pula e lego nnyane, gomme se šomišwa kudu bjalo ka dijo mo dikarolong tša Afrika.[3]
=== Bogobe bja mmidi ===
Bogobe bja mmidi bo dirwa ka [[mmidi]] wo o šilwego. Mmidi ke se sengwe sa dibjalo tše bohlokwa tša dijo Afrika gomme o dirišwa go dira mehuta e mentši ya dijo le bogobe.[4]
=== Bogobe bja oats ===
Bogobe bja oats bo dirwa ka [[oats|dithoro tša oats]] tšeo di apewago ka meetse goba lebese. Oats di na le [[dietary fibre|faeba ya dijo]] gomme di ka ba karolo ya dijo tše di leka-lekanego.[5]
=== Bogobe bja reisi ===
Bogobe bja reisi bo dirwa ka [[reisi]] yeo e apewago ka meetse goba lebese go fihlela e ba bonolo ebile e tenya. Bo ka jewa bo fiša goba bo tonya, gomme mafelong a mangwe bo dirwa bjalo ka dijo tša mesong goba dessert.
== Phepo ==
Bogobe bo ka fa mmele [[carbohydrate|di-carbohydrate]], tšeo e lego mothopo o bohlokwa wa maatla. Boleng bja phepo bo ithekgile ka mabele ao a dirišwago le dilo tše dingwe tšeo di tswakantšwego le bogobe.[1]
Bogobe bjo bo dirilwego ka dithoro tše di sa šilwago kudu bo ka ba le [[fibre|faeba]], divithamine le diminerale tše dingwe. Go tsenya lebese, dinawa, dienywa goba dijo tše dingwe go ka oketša boleng bja phepo ya bogobe.[5]
== Bogobe mo setšong sa Afrika ==
Bogobe bo na le lefelo le bohlokwa ditšhabeng tše mmalwa tša Afrika. Mehuta ya bogobe le maina a yona e fapana go ya ka naga, leleme le setšo. Mo Afrika Borwa, bogobe bja mmidi le bja mabele bo gare ga dijo tšeo di tlwaelegilego mo malapeng a mangwe.[2][3]
Bogobe bo ka jewa bo nnoši goba bja jewa le dijo tše dingwe, go akaretša [[lebese]], [[nama]], merogo le dinawa. Ka dinako tše dingwe bogobe bo lokišetšwa dijo tša mesong, tša mosegare goba tša mantšiboa.
== Bogobe le temo ==
Tšweletšo ya bogobe e tswalana le temo ya dithoro. [[Mmidi]], [[sorghum|mabele]] le [[oats]] ke gare ga dithoro tšeo di dirišwago go dira bogobe mafelong a fapafapanego a lefase.[3][5]
Tšweletšo ya dithoro e bohlokwa bakeng sa polokelo ya dijo le phepo, kudukudu mafelong ao batho ba ithekgilego kudu ka temo.[3]
== Bona gape ==
* [[Mmidi]]
* [[Sorghum|Mabele]]
* [[Oats]]
* [[Reisi]]
* [[Dithoro]]
* [[Phepo]]
* [[Dijo]]
* [[Temo]]
== Ditšhupetšo ==
<references />== Methopo ==
[1] {{Cite web |title=Grains and cereals |url=https://www.fao.org/4/y1579e/y1579e04.htm |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
[2] {{Cite web |title=Traditional African foods and food systems |url=https://www.fao.org/3/i3144e/i3144e.pdf |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026}}
[3] {{Cite web |title=Sorghum |url=https://www.fao.org/land-water/databases-and-software/crop-information/sorghum/en/ |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260604124749/https://www.fao.org/land-water/databases-and-software/crop-information/sorghum/en/ |archive-date=4 June 2026 |url-status=dead}}
[4] {{Cite web |title=Maize |url=https://www.fao.org/land-water/databases-and-software/crop-information/maize/en/ |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=30 September 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220916024937/https://www.fao.org/land-water/databases-and-software/crop-information/maize/en/ |archive-date=16 September 2022 |url-status=dead}}
[5] {{Cite web |title=Whole grains and dietary fibre |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/healthy-diet |website=World Health Organization |access-date=30 September 2026}}
o1wr1n6aipympqdgmossgf716flu2p7
Kopano ya baratani
0
14305
56408
2026-09-30T20:28:01Z
Kgashane12
8368
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1375130661|Marriage]]"
56408
wikitext
text/x-wiki
'''Lenyalo leo''' gape le bitšwago kopanono ya malapa, ke kopano yeo e amogelwago ka setšo le yeo gantši e amogelwago ka molao magareng ga batho bao ba bitšwago balekane . E hloma ditokelo le ditlamo magareng ga bona gotee le magareng ga bona le bana ba bona (ge e ba ba le gona), le magareng ga bona le ba malapa a bo bona.Ke tsela ya setse eupša tlhalošo ya lenyalo e fapana magareng ga ditšo le [[Bodumedi|madumedi]], le ge nako e dutše e eya. Ka tlwaelo ke setheo seo go sona dikamano tša magareng ga batho gantši tša thobalano di amogelwago goba di dumelelwago. Ditšong tše dingwe lenyalo le kgothaletšwa goba le lebelelwa e le la kgapeletšo pele ga ge motho a ka phegelela dikopano tša botona le botshadi, gomme kopano ya botona le botshadi le ba bangwe ka thoko ga molekane wa motho go ka lebelelwa e le mo go gobogilego goba gaešita le mo go sego molaong dinageng tše dingwe. <ref name=":0">Coontz, Stephanie. (2005). ''Marriage, a History: From Obedience to Intimacy, or How Love Conquered Marriage''. New York: Viking Press, Penguin Group Inc. pp. 125–29, {{ISBN|0-14-303667-X}}.</ref> Moletlo wa lenyalo o bitšwa lenyalo, mola lenyalo la poraebete ka dinako tše dingwe le bitšwa go tšhaba.
Lenyalo le tšea dibopego tše dintši go ithekgile ka ditekanyetšo tša setšo le tša bodumedi tša batho bao ba amegago le ditebelelo tša setšo tša setšhaba seo ba phelago go sona. Lenyalo le ka lemogwa ke mmušo, mokgatlo, bolaodi bja bodumedi, sehlopha sa morafo, setšhaba sa lefelong leo goba dithaka. Gantši e lebelelwa e le konteraka ya molao . Lefaseng ka bophara go bile le tshekamelo ya kakaretšo ya go netefatša ditokelo tša go lekana tša basadi manyalong le banna le kgotlelelo ye kgolo go ya go banyalani ba merafe ye e fapanego merafe ye e fapanego ya ditumelo tše di fapaneg mekgatlo ya go fapana ya magareng ga maemo ya magareng ga ditšhaba, ya go feta dinaga, le ya bong bjo bo swanago . Dingangišano di sa dutše di le gona mabapi le boemo bja molao bja basadi bao ba nyetšwego go se fele pelo bošorong ka gare ga lenyalo, meetlo e bjalo ka magadi le theko ya monyadiwa nywaga yeo e ka nyalwago le go dira gore thobalano ya pele ga lenyalo le ya ka ntle ga lenyalo e be bosenyi.
f9r0zk00v9k55feypg70ev2q0eutyhv
Katsha lehu
0
14306
56410
2026-09-30T20:33:36Z
Kgashane12
8368
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377240796|Death]]"
56410
wikitext
text/x-wiki
[[File:Hendrick_Andriessen_-_Vanity_Piece_-_1914-DE_-_Museum_of_Fine_Arts_Ghent_(MSK).jpg|alt=A 17th century painting of various objects, the most prominent of which is a human skull.|thumb|lehu. <ref>death</ref>]]
'''[[Lehu]]''' ke bofelo ba biophelo ba motho. Ke go kgaotša mo go sa fetogego ga mediro ya thutaphedi yeo e thekgago sephedi se se phelago . Entropye lego tshekamelo ya tlhago ya go ba le tlhakatlhakano e ka tlaleletša go senyegeng ga ditshepedišo tše di phelago ge nako e dutše e e ya.Ge motho a e hwa o kgaotša go bontšha boitshwaro gomme ka kakaretšo o thoma go bola ka ditshepedišo tše di fapa fapanego tša mmele le dikhemikhale.Lehu le ka direga mogatong ofe goba ofe wa kgolo go akaretša le maseeng.Motho a ka ba le lehu la tša kalafo leo le ka bušetšwago morago e lego seo se feleletšago ka maemo a mangwe ka phihlelo ya kgaufsi le lehu.Go batho go hloma lehu la bjoko go laola gore motho ka o tee ka o tee o hwile ka mo go sa fetogego.
Kgetho ya tlhago ya diphedi tšeo di fetišetšago dikarolwana tša tšona tša leabela ka katlego go moloko wo o latelago e hlohleletša bophelo go tsenela ntwa ya go ba gona kgahlanong le lehu.Ka lebaka le dilo tsa go phela ka tlwaelo di boifa lehu gomme di na le ditshekamelo tše matla tša tlhago tša go le phema. Diphedi tše dingwe di ka bolaya diphedi tše dingwe tša di dira gore di hwe ka go ja dimela go ja diphoofolo, goba diphelakadingwe e le gore di tšee methopo go tšwa mebeleng ya diphedi tše dingwe go ya go tša tšona.Diphedi di ka bolaya tše dingwe gape ka phadišano yeo go yona di katana le tše dingwe bakeng sa taolo ya methopo ya ka ntle.Ka nako ye nngwe diphedi di tla tšea methopo go tšwa go diphedi tšeo di šetšego di hwile e ka ba ka go kgoboketša goba go bola.Lega go le bjalo go sa šetšwe tlhago e apareditšego ya go phela ka dinako tše dingwe diphoofolo di ka ipolaya e le lehu leo le ibakilego ka boomo, leo bathong le ka bakwago ke mabaka a fapa fapanego a kotsi go akaretša le bolwetši bja monagano ..Ka ntle le go bolaya ka boomo diphedi di ka hwa ka baka la go palelwa ke go hwetša methopo e nyakegago e bjalo ka tlala goba go felelwa ke meetse mmeleng, goba ka mabaka a kotsi a mmele a bjalo ka dikotsi tša tlhago goba malwetši . Diphedi tšeo di sa hwego ka mabaka a gantši di ineela lehung ka baka la botšofadi ; lega go le bjalo, diphedi tše dingwe, tše bjalo ka jellyfish yeo e sa hwego, ga di hwe ka thutaphedi mola di sa dutše di kgona go hwa ka baka la dibaki tše dingwe. <ref>mahu</ref> Diphedi di na le histori ya bophelo ye e fapanego, ka nako ya bophelo ye e fapanego magareng ga mehuta ya diphedi . Lehu le ama palo ya diphedi, ka dikgateletšo tše di kgethilwego tšeo di feleletšago ka gore diphedi tšeo di nago le dika tšeo di sa kgahlišego tikologong e itšego di hwe; diphetogo tikologong ya go swana le phetogo ya boso goba mehuta ya diphedi tše di hlaselago di ka dira gore ditshepedišo ka moka tša tswalano ya diphedi le tikologo ya tšona di hwe ka ditekanyo tše di phagamego go feta ka tlwaelo. Go fapana le go ipolaya ka boomo, ka dinako tše dingwe mehuta ya diphedi e tla ipolaya ka tlhagelelo moo go tlwaelana mo go lego gona go lebišago lehung la ditho tša tšona ka moka. Ge batho ka moka ba clade ba hwile, go thwe clade yeo e fedile.
s75e1692wl60kg4ec5maa175rc60bp5
Tsa thuto
0
14307
56412
2026-09-30T20:58:30Z
Kgashane12
8368
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377727900|School]]"
56412
wikitext
text/x-wiki
'''Sekolo''' ke setheo sa thuto seo se hlamilwego go fa ditikologo tša go ithuta bakeng sa go [[Go ruta|ruta]] baithuti, gantši ka tlase ga tlhahlo ya barutiši.Bontši bja dinaga di na le ditshepedišo tša thuto ya semmušo yeo ka dinako tše dingwe e lego kgapeletšo.Ditshepedišong tše baithuti ba tšwela pele ka lelokelelo la dikolo tšeo di ka a gwago le go šomišwa ke bobedi mekgatlo ya mmušo le ya praebete. Maina a dikolo tše a fapana go ya ka dinaga (a ahlaahlilwe karolong ya ''dipeelano tša Selete'' ka mo tlase) eupša ka kakaretšo a akaretša sekolo sa tlasana sa bana ba banyenyane le sekolo sa magareng sa bafsa bao ba phethilego thuto ya tlase.Setheo seo thuto e phagamego e rutwago go sona ka tlwaelo se bitšwa kholetšhe ya yunibesithi goba [[University|yunibesithi]].
Go tlaleletša dikolong tše tša motheo, baithuti ba nageng ye e filwego le bona ba ka tsena dikolo pele le ka morago ga thuto ya tlase leya magareng.Yunibesithi, sekolo sa mošomo wa diatla kholetšhe goba seminari di ka hwetšagala ka morago ga sekolo sa magareng.Sekolo se ka neelwa tšhemong e tee e itšego,go swana le sekolo sa tša boiphedišo goba sa go tantsha.Dikolo tše dingwe di ka fa kharikhulamo le mekgwa yeo e sego ya setšo.
Dikolo tšeo e sego tša mmušo tšeo gape di tse bjago e le dikolo tša praebete di ka nyakega ge mmušo o sa nee dinyakwa tše di lekanego goba tše di itšego tša thuto.Dikolo tše dingwe tša praebete le tšona e ka ba tša bodumedi tše bjalo ka dikolo tša Bokriste,gurukula le tše dingwe; goba dikolo tšeo di nago le maemo a godimo a thuto goba di nyaka go godiša diphihlelelo tše dingwe tša motho ka noši.
fe2ekwrxlidyhp6hzlyepq96cia276j
TONKI
0
14308
56413
2026-09-30T20:58:35Z
Lepaka06
8376
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1367385843|Donkey]]"
56413
wikitext
text/x-wiki
'''Tonki''' goba '''lerete''' ke phoofolo ya go swana le pere ye e ruiwago ke batho. E tšwa go '''lerete la naga la Afrika''' (''Equus africanus''), gomme e ka hlalošwa bjalo ka mohuta wo monnyane wa yona, '''''Equus africanus asinus''''', goba bjalo ka '''mohuta wo o ikemetšego''', '''''Equus asinus'''''. Tonki e ile ya ruiwa la mathomo mo Afrika mengwageng ye e ka bago '''5 000–7 000''' ye e fetilego, gomme go tloga ka nako yeo e be e šomišwa kudu bjalo ka '''phoofolo ya mošomo'''.
Go na le ditonki tše fetago '''dimilione tše 40''' lefaseng ka bophara, gomme bontši bja tšona bo dinageng '''tšeo di sa hlabologago''', moo di dirišwago kudu bjalo ka '''diphoofolo tša go goga''' goba '''diphoofolo tša go rweša merwalo'''. Le ge ditonki '''tša mošomo''' gantši di tswalanywa le dinaga tšeo di hlabologago goba tšeo di lego ka tlase ga maemo a tlhabollo, palo e nyenyane ya ditonki goba dipokolo e ruiwa bakeng sa go tswadiša, bjalo ka diphoofolo tša ka gae le bakeng sa go šireletša diruiwa dinageng '''tše di hlabologilego'''.
.Tonki ye tona ye kgolo e bitšwa '''jack''' goba '''jackass''', mola tonki ye tshadi ye kgolo e bitšwa '''jenny''', '''jenny ass''' goba '''jennet'''. Tonki ye nnyane, ya bong bjo bongwe le bjo bongwe, e bitšwa '''powana'''. Gantši '''di-jack''' di tswadišwa le '''dipitsi tša tshadi (mares)''' go tšweletša '''meila (mules)'''. Motswako wo o sa tlwaelegago wa '''pere ye tona (stallion)''' le '''jenny''' o bitšwa '''hinny'''.
e8le6trlytkizs3lapjec4skefhtrdo
Katse ya naga
0
14309
56416
2026-09-30T21:07:41Z
Lepaka06
8376
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376319397|European wildcat]]"
56416
wikitext
text/x-wiki
'''Katse ya naga ya Yuropa''' (''Felis silvestris'') ke '''mohuta o monyenyane wa katse ya naga''' yeo e ilego ya hlalošwa la mathomo mafelelong a '''ngwagakgolo wa bo-18'''. Boya bja yona ke bja mmala wa '''sootho go ya go botsothwa''', gomme bo na le methalo phatleng le mahlakoreng a mmele. E na le '''mosela wo mosesane le wo o tletšego boya''', woo o nago le ntlha ye ntsho. Botelele bja mmele wa yona, go tloga hlogong go fihla maotong a ka morago, bo ka fihla go '''65 cm''', mola mosela wa yona o ka ba '''34,5 cm''' ka botelele. E ka ba boima bja go fihla go '''7,5 kg'''.
'''Katse ya naga ya Yuropa''' e hwetšwa dikarolong tša '''Yuropa, Scotland, Turkey le Caucasus'''. Gantši e dula '''dithokgweng tša mehlare ya matlakala a sephara le dithokgweng tše di hlakantšwego'''. Kua '''Fora le Italy''', gantši e šoma kudu '''bošego''', eupša e ka šoma le mosegare ge e sa šitišwe ke mediro ya batho. E ja kudu '''diamusi tše dinyenyane''', tše bjalo ka '''di-lagomorph le digotlane''', eupša gape e ja '''dinonyana tšeo di phelago goba di dulago fase'''.
pket1ifee36nez0d975vxkl5usvrrg8
Draft 11*
0
14310
56423
2026-10-01T09:20:11Z
Mhanimhani
8377
Tlhodile letlakala ka 'Garateine [[Seswantšho:A curtain shop.jpg|thumb|743x743px]] '''Mohlomongwe''' dikgaretene ke tše dingwe tša tše di [[tlwaelegilego]] kudu le tše di apareditšego go feta dikhupetšo ka moka tša mafasetere, gomme se ga se ka ntle le lebaka. Di tla ka mehuta ye mentši ya ditlhaka, masela, mebala, le dipaterone go fihlelela dinyakwa dife goba dife tša bothakga. Bakeng sa bobedi magae le diofisi, dikgaretene di kgatha tema e bohlokwa go kgabišeng. Ke ka lebaka l...'
56423
wikitext
text/x-wiki
Garateine
[[Seswantšho:A curtain shop.jpg|thumb|743x743px]]
'''Mohlomongwe''' dikgaretene ke tše dingwe tša tše di [[tlwaelegilego]] kudu le tše di apareditšego go feta dikhupetšo ka moka tša mafasetere, gomme se ga se ka ntle le lebaka. Di tla ka mehuta ye mentši ya ditlhaka, masela, mebala, le dipaterone go fihlelela dinyakwa dife goba dife tša bothakga. Bakeng sa bobedi magae le diofisi, dikgaretene di kgatha tema e bohlokwa go kgabišeng. Ke ka lebaka leo batšweletši ba ka gare ba fetšago nako e ntši ba feta meralo le dikema tša mebala ya sedirišwa se sa kgapeletšo. Ka ntle le go godiša mokgabišo wa gago wa ka gae, dikgaretene di dira mo gontši go feta moo. Mehola e mehlano ya go ba le dikgaretene ka lapeng la gago še! Dikgaretene di loketše go laola le go šireletša sephiri sa legae la gago le go thibela mahlo a go phadima. Go oketša lepheko magareng ga gago le lefase la ka ntle gantši go nea maikwelo a tšhireletšo gomme go oketša tšhireletšego ya legae la gago. Ka mo go swanago, go kgetha masela a matelele a mebala e lefsifsi e tla ba mo go swanetšego bakeng sa diphapoši tša go robala ka ge a nea sephiri se se oketšegilego. Ka lehlakoreng le lengwe, o ka no se nyake go ba le sephiri se segolo gakaakaa ka diphapošing tša bodulo, ka gona, seširo se se feletšego se ka šoma gabotse. <ref>{{Cite web |title=The importance of curtains for a healthy home {{!}} Harrisons Curtains & Blinds |url=https://www.harrisonscurtains.co.nz/blog/the-importance-of-curtains-for-a-healthy-home |access-date=2026-10-01 |website=www.harrisonscurtains.co.nz}}</ref>
Mabaka a 10 a go Diriša Dikgaretene le Drapery
04 Phupu 2016
Ke ka baka la’ng re diriša dikgaretene ka gae? Goba go kaone, ke ka baka la’ng batho ba bangwe ba se na dikgaretene ka gae gomme ke boiketlo bofe bja motheo bjo ba bo hlokago bophelong bja bona bja letšatši le letšatši? Ge e ba o se wa kgodišega, mabaka a lesome ao ka ona o [[swanetšego]] go di diriša ke a:
''PRIVACITY'': Dikgaretene tša lešela di thibela batho ka ntle ga legae go bona ka go lebanya ka gare ga yona. Dikgaretene tša lešela di fa sephiri, ka ge re ka kgetha gore re thibele neng pono go tšwa ka ntle.
GO SEFA LESEDI: go ba le seetša sa tlhago seo se sefago phapoši goba go thibela letšatši ka go lebanya go tla ithekga ka kgetho ya gago ya lešela. Ke kgetho ya gago go dumelela seetša se segolo sa tlhago ka mo o ratago. Se se tla hlola ditlamorago tše di fapanego ge seetša se feta ka gare ga lešela: mebala e tla ba borutho gomme go bonagatša moriti go tla fapana go ya ka tlhamo le sebopego sa seširo sa gago.
''ACOUSTIC COMFORT'': masela a kharetene ha feela sefa leseli, ba boetse ba thusa ho thibela molumo. Masela a monya modumo, e lego kgetho e botse ya go fokotša lešata go tšwa ka ntle. E botse e bile e bonolo!
GO TOYA LE PHETHO YA GO THILWA: ge go tonya ka ntle, tswalela dikgaretene go boloka ntlo ya gago e ruthetše. If it’s a sunny day, fiša kudu ka gare ga ntlo o goga dikgaretene tša gago ka bophara gomme o laole seetša sa letšatši thwii ka phapošing ka moo o ratago. Ga go selo se se kaone go feta go bapala ka dikgaretene go fodiša phapoši ya gago ka matšatši a selemo...le GO KGABIŠA: Ka setšo, go kgabiša ke lebaka le legolo leo ka lona re šomišago dikgaretene tša lešela. Masela a kgabiša diphapoši tša bodulo le tša go jela, diphapoši tša go robala le sekhutlong se sengwe le se sengwe ka dintlong tša rena; mebala ya bona le ditlhaka di oketša ponagalo e botse go sekema sefe goba sefe.[2]
GO HLALA MAGAE A RENA: Re fetša nako e ntši re kgetha fenitšhara e swanetšego, mmala o phethagetšego wa pente bakeng sa maboto goba seripa sa bokgabo seo o swanetšego go ba le sona bakeng sa go kgabiša phapoši ya bodulo. Tše ke diphetho tše dikgolo tšeo re swanetšego go di tšea, ka ge ditla-morago tša tšona di tla kgoma bophelo bja rena bja letšatši le letšatši. Gopola gore go na le kgetho e tee gape yeo o swanetšego go e dira: masela a dikgaretene. Ga go na projeke ya go hlama yeo e phethilwego e le ka kgonthe go fihlela masela a le lefelong la ona.
''FURNISHING FABRICS'' : Masela a khabisa le ho bapala joaloka sephuthelo sa malekere: sekema sa moralo wa ka hare se tonya ntle le masela, kaha se sa “bose” haholo...
MASELA KE THAROLLO E PHETHEGO YA GO PATA DIELEMENTE TŠA SEBOPEGO: Go molaleng gore le ga se lebaka la lerato; le ge go le bjalo ke yona yeo e šomago kudu. Go na le dikarolo tše dingwe tša ntlo ya rena tšeo re nyakago go di iphihla: diforeime tša mafasetere, siling ya polasetara, di-radiator... [[Dikgaretene]] tša lešela ke tharollo ya setaele ya go khupetša seo se lego ka morago...gomme gape re oketša boleng go sekema!
''FIRE RETARDANT'': FR Fabrics e tlaleletša boleng bja nnete go batho’s live ka ge ba kgotlelela mollo go feta ba bangwe. Tlhagišo ya masela a FR e oketšega gomme go bjalo le ka nyakego, bobedi ya diprotšeke tša bodulo le tša kgwebo. FR Masela ka mehla ke kgetho e ntle.
SETŠO: Ga go pelaelo gore go šomiša dikgaretene goba go se diriše go ithekgile ka mekgwa ya setšo ya naga. Mafelong a mangwe magae le diofisi di apešitšwe ka dikgaretene tša lešela mengwaga ye mentši... Eupša, go direga eng ge go šomiša dikgaretene e se maemo nageng ya geno gomme o iteta sebete sa go roba melao ya go kgabiša mafasetere a gago ka tšona? Leka fela... O tla ba mona wa [[tikologong]] ka phapoši ya gago ya bodulo ye borutho le ye e kgahlišago!mašego!! [3]
[[Setensele:Lefasetere]]
[[Setensele:Dintlo]]
srcej7kgx4fbqwbji4y04j7n0fmgasy
56424
56423
2026-10-01T09:22:51Z
Mhanimhani
8377
56424
wikitext
text/x-wiki
Garateine
[[Seswantšho:A curtain shop.jpg|thumb|565x565px]]
'''Mohlomongwe''' dikgaretene ke tše dingwe tša tše di [[tlwaelegilego]] kudu le tše di apareditšego go feta dikhupetšo ka moka tša mafasetere, gomme se ga se ka ntle le lebaka. Di tla ka mehuta ye mentši ya ditlhaka, masela, mebala, le dipaterone go fihlelela dinyakwa dife goba dife tša bothakga. Bakeng sa bobedi magae le diofisi, dikgaretene di kgatha tema e bohlokwa go kgabišeng. Ke ka lebaka leo batšweletši ba ka gare ba fetšago nako e ntši ba feta meralo le dikema tša mebala ya sedirišwa se sa kgapeletšo. Ka ntle le go godiša mokgabišo wa gago wa ka gae, dikgaretene di dira mo gontši go feta moo. Mehola e mehlano ya go ba le dikgaretene ka lapeng la gago še! Dikgaretene di loketše go laola le go šireletša sephiri sa legae la gago le go thibela mahlo a go phadima. Go oketša lepheko magareng ga gago le lefase la ka ntle gantši go nea maikwelo a tšhireletšo gomme go oketša tšhireletšego ya legae la gago. Ka mo go swanago, go kgetha masela a matelele a mebala e lefsifsi e tla ba mo go swanetšego bakeng sa diphapoši tša go robala ka ge a nea sephiri se se oketšegilego. Ka lehlakoreng le lengwe, o ka no se nyake go ba le sephiri se segolo gakaakaa ka diphapošing tša bodulo, ka gona, seširo se se feletšego se ka šoma gabotse. <ref>{{Cite web |title=The importance of curtains for a healthy home {{!}} Harrisons Curtains & Blinds |url=https://www.harrisonscurtains.co.nz/blog/the-importance-of-curtains-for-a-healthy-home |access-date=2026-10-01 |website=www.harrisonscurtains.co.nz}}</ref>
Mabaka a 10 a go Diriša Dikgaretene le Drapery
04 Phupu 2016
Ke ka baka la’ng re diriša dikgaretene ka gae? Goba go kaone, ke ka baka la’ng batho ba bangwe ba se na dikgaretene ka gae gomme ke boiketlo bofe bja motheo bjo ba bo hlokago bophelong bja bona bja letšatši le letšatši? Ge e ba o se wa kgodišega, mabaka a lesome ao ka ona o [[swanetšego]] go di diriša ke a:
''PRIVACITY'': Dikgaretene tša lešela di thibela batho ka ntle ga legae go bona ka go lebanya ka gare ga yona. Dikgaretene tša lešela di fa sephiri, ka ge re ka kgetha gore re thibele neng pono go tšwa ka ntle.
GO SEFA LESEDI: go ba le seetša sa tlhago seo se sefago phapoši goba go thibela letšatši ka go lebanya go tla ithekga ka kgetho ya gago ya lešela. Ke kgetho ya gago go dumelela seetša se segolo sa tlhago ka mo o ratago. Se se tla hlola ditlamorago tše di fapanego ge seetša se feta ka gare ga lešela: mebala e tla ba borutho gomme go bonagatša moriti go tla fapana go ya ka tlhamo le sebopego sa seširo sa gago.
''ACOUSTIC COMFORT'': masela a kharetene ha feela sefa leseli, ba boetse ba thusa ho thibela molumo. Masela a monya modumo, e lego kgetho e botse ya go fokotša lešata go tšwa ka ntle. E botse e bile e bonolo!
GO TOYA LE PHETHO YA GO THILWA: ge go tonya ka ntle, tswalela dikgaretene go boloka ntlo ya gago e ruthetše. If it’s a sunny day, fiša kudu ka gare ga ntlo o goga dikgaretene tša gago ka bophara gomme o laole seetša sa letšatši thwii ka phapošing ka moo o ratago. Ga go selo se se kaone go feta go bapala ka dikgaretene go fodiša phapoši ya gago ka matšatši a selemo...le GO KGABIŠA: Ka setšo, go kgabiša ke lebaka le legolo leo ka lona re šomišago dikgaretene tša lešela. Masela a kgabiša diphapoši tša bodulo le tša go jela, diphapoši tša go robala le sekhutlong se sengwe le se sengwe ka dintlong tša rena; mebala ya bona le ditlhaka di oketša ponagalo e botse go sekema sefe goba sefe.<ref>{{Cite web |last=Writer |title=What Are the Benefits of Having Curtains in Your Home? |url=https://eastcreekdesigns.com/2021/11/what-are-the-benefits-of-having-curtains-in-your-home/ |access-date=2026-10-01 |language=en-US}}</ref>
GO HLALA MAGAE A RENA: Re fetša nako e ntši re kgetha fenitšhara e swanetšego, mmala o phethagetšego wa pente bakeng sa maboto goba seripa sa bokgabo seo o swanetšego go ba le sona bakeng sa go kgabiša phapoši ya bodulo. Tše ke diphetho tše dikgolo tšeo re swanetšego go di tšea, ka ge ditla-morago tša tšona di tla kgoma bophelo bja rena bja letšatši le letšatši. Gopola gore go na le kgetho e tee gape yeo o swanetšego go e dira: masela a dikgaretene. Ga go na projeke ya go hlama yeo e phethilwego e le ka kgonthe go fihlela masela a le lefelong la ona.
''FURNISHING FABRICS'' : Masela a khabisa le ho bapala joaloka sephuthelo sa malekere: sekema sa moralo wa ka hare se tonya ntle le masela, kaha se sa “bose” haholo...
MASELA KE THAROLLO E PHETHEGO YA GO PATA DIELEMENTE TŠA SEBOPEGO: Go molaleng gore le ga se lebaka la lerato; le ge go le bjalo ke yona yeo e šomago kudu. Go na le dikarolo tše dingwe tša ntlo ya rena tšeo re nyakago go di iphihla: diforeime tša mafasetere, siling ya polasetara, di-radiator... [[Dikgaretene]] tša lešela ke tharollo ya setaele ya go khupetša seo se lego ka morago...gomme gape re oketša boleng go sekema!
''FIRE RETARDANT'': FR Fabrics e tlaleletša boleng bja nnete go batho’s live ka ge ba kgotlelela mollo go feta ba bangwe. Tlhagišo ya masela a FR e oketšega gomme go bjalo le ka nyakego, bobedi ya diprotšeke tša bodulo le tša kgwebo. FR Masela ka mehla ke kgetho e ntle.
SETŠO: Ga go pelaelo gore go šomiša dikgaretene goba go se diriše go ithekgile ka mekgwa ya setšo ya naga. Mafelong a mangwe magae le diofisi di apešitšwe ka dikgaretene tša lešela mengwaga ye mentši... Eupša, go direga eng ge go šomiša dikgaretene e se maemo nageng ya geno gomme o iteta sebete sa go roba melao ya go kgabiša mafasetere a gago ka tšona? Leka fela... O tla ba mona wa [[tikologong]] ka phapoši ya gago ya bodulo ye borutho le ye e kgahlišago!mašego!! [3]
== Ditšhupetšo ==
[[Setensele:Lefasetere]]
[[Setensele:Dintlo]]
7gms8kh9c4vezpkrrkmhs4rtskt03p4
56425
56424
2026-10-01T09:24:30Z
Mhanimhani
8377
56425
wikitext
text/x-wiki
Garateine
[[Seswantšho:A curtain shop.jpg|thumb|565x565px]]
'''Mohlomongwe''' dikgaretene ke tše dingwe tša tše di [[tlwaelegilego]] kudu le tše di apareditšego go feta dikhupetšo ka moka tša mafasetere, gomme se ga se ka ntle le lebaka. Di tla ka mehuta ye mentši ya ditlhaka, masela, mebala, le dipaterone go fihlelela dinyakwa dife goba dife tša bothakga. Bakeng sa bobedi magae le diofisi, dikgaretene di kgatha tema e bohlokwa go kgabišeng. Ke ka lebaka leo batšweletši ba ka gare ba fetšago nako e ntši ba feta meralo le dikema tša mebala ya sedirišwa se sa kgapeletšo. Ka ntle le go godiša mokgabišo wa gago wa ka gae, dikgaretene di dira mo gontši go feta moo. Mehola e mehlano ya go ba le dikgaretene ka lapeng la gago še! Dikgaretene di loketše go laola le go šireletša sephiri sa legae la gago le go thibela mahlo a go phadima. Go oketša lepheko magareng ga gago le lefase la ka ntle gantši go nea maikwelo a tšhireletšo gomme go oketša tšhireletšego ya legae la gago. Ka mo go swanago, go kgetha masela a matelele a mebala e lefsifsi e tla ba mo go swanetšego bakeng sa diphapoši tša go robala ka ge a nea sephiri se se oketšegilego. Ka lehlakoreng le lengwe, o ka no se nyake go ba le sephiri se segolo gakaakaa ka diphapošing tša bodulo, ka gona, seširo se se feletšego se ka šoma gabotse. <ref>{{Cite web |title=The importance of curtains for a healthy home {{!}} Harrisons Curtains & Blinds |url=https://www.harrisonscurtains.co.nz/blog/the-importance-of-curtains-for-a-healthy-home |access-date=2026-10-01 |website=www.harrisonscurtains.co.nz}}</ref>
Mabaka a 10 a go Diriša Dikgaretene le Drapery
04 Phupu 2016
Ke ka baka la’ng re diriša dikgaretene ka gae? Goba go kaone, ke ka baka la’ng batho ba bangwe ba se na dikgaretene ka gae gomme ke boiketlo bofe bja motheo bjo ba bo hlokago bophelong bja bona bja letšatši le letšatši? Ge e ba o se wa kgodišega, mabaka a lesome ao ka ona o [[swanetšego]] go di diriša ke a:
''PRIVACITY'': Dikgaretene tša lešela di thibela batho ka ntle ga legae go bona ka go lebanya ka gare ga yona. Dikgaretene tša lešela di fa sephiri, ka ge re ka kgetha gore re thibele neng pono go tšwa ka ntle.
GO SEFA LESEDI: go ba le seetša sa tlhago seo se sefago phapoši goba go thibela letšatši ka go lebanya go tla ithekga ka kgetho ya gago ya lešela. Ke kgetho ya gago go dumelela seetša se segolo sa tlhago ka mo o ratago. Se se tla hlola ditlamorago tše di fapanego ge seetša se feta ka gare ga lešela: mebala e tla ba borutho gomme go bonagatša moriti go tla fapana go ya ka tlhamo le sebopego sa seširo sa gago.
''ACOUSTIC COMFORT'': masela a kharetene ha feela sefa leseli, ba boetse ba thusa ho thibela molumo. Masela a monya modumo, e lego kgetho e botse ya go fokotša lešata go tšwa ka ntle. E botse e bile e bonolo!
GO TOYA LE PHETHO YA GO THILWA: ge go tonya ka ntle, tswalela dikgaretene go boloka ntlo ya gago e ruthetše. If it’s a sunny day, fiša kudu ka gare ga ntlo o goga dikgaretene tša gago ka bophara gomme o laole seetša sa letšatši thwii ka phapošing ka moo o ratago. Ga go selo se se kaone go feta go bapala ka dikgaretene go fodiša phapoši ya gago ka matšatši a selemo...le GO KGABIŠA: Ka setšo, go kgabiša ke lebaka le legolo leo ka lona re šomišago dikgaretene tša lešela. Masela a kgabiša diphapoši tša bodulo le tša go jela, diphapoši tša go robala le sekhutlong se sengwe le se sengwe ka dintlong tša rena; mebala ya bona le ditlhaka di oketša ponagalo e botse go sekema sefe goba sefe.<ref>{{Cite web |last=Writer |title=What Are the Benefits of Having Curtains in Your Home? |url=https://eastcreekdesigns.com/2021/11/what-are-the-benefits-of-having-curtains-in-your-home/ |access-date=2026-10-01 |language=en-US}}</ref>
GO HLALA MAGAE A RENA: Re fetša nako e ntši re kgetha fenitšhara e swanetšego, mmala o phethagetšego wa pente bakeng sa maboto goba seripa sa bokgabo seo o swanetšego go ba le sona bakeng sa go kgabiša phapoši ya bodulo. Tše ke diphetho tše dikgolo tšeo re swanetšego go di tšea, ka ge ditla-morago tša tšona di tla kgoma bophelo bja rena bja letšatši le letšatši. Gopola gore go na le kgetho e tee gape yeo o swanetšego go e dira: masela a dikgaretene. Ga go na projeke ya go hlama yeo e phethilwego e le ka kgonthe go fihlela masela a le lefelong la ona.
''FURNISHING FABRICS'' : Masela a khabisa le ho bapala joaloka sephuthelo sa malekere: sekema sa moralo wa ka hare se tonya ntle le masela, kaha se sa “bose” haholo...
MASELA KE THAROLLO E PHETHEGO YA GO PATA DIELEMENTE TŠA SEBOPEGO: Go molaleng gore le ga se lebaka la lerato; le ge go le bjalo ke yona yeo e šomago kudu. Go na le dikarolo tše dingwe tša ntlo ya rena tšeo re nyakago go di iphihla: diforeime tša mafasetere, siling ya polasetara, di-radiator... [[Dikgaretene]] tša lešela ke tharollo ya setaele ya go khupetša seo se lego ka morago...gomme gape re oketša boleng go sekema!
''FIRE RETARDANT'': FR Fabrics e tlaleletša boleng bja nnete go batho’s live ka ge ba kgotlelela mollo go feta ba bangwe. Tlhagišo ya masela a FR e oketšega gomme go bjalo le ka nyakego, bobedi ya diprotšeke tša bodulo le tša kgwebo. FR Masela ka mehla ke kgetho e ntle.
SETŠO: Ga go pelaelo gore go šomiša dikgaretene goba go se diriše go ithekgile ka mekgwa ya setšo ya naga. Mafelong a mangwe magae le diofisi di apešitšwe ka dikgaretene tša lešela mengwaga ye mentši... Eupša, go direga eng ge go šomiša dikgaretene e se maemo nageng ya geno gomme o iteta sebete sa go roba melao ya go kgabiša mafasetere a gago ka tšona? Leka fela... O tla ba mona wa [[tikologong]] ka phapoši ya gago ya bodulo ye borutho le ye e kgahlišago!mašego!!<ref>{{Cite web |title=10 reasons to use curtains and drapery by Equipo DRT |url=https://www.equipo-drt.es/en/blog/10-reasons-to-use-curtains-and-drapery-equipodrt.html |access-date=2026-10-01 |website=www.equipo-drt.es}}</ref>
== Ditšhupetšo ==
[[Setensele:Lefasetere]]
[[Setensele:Dintlo]]
j33oflcu6l3k7p8hek4fuhu4h0on4m2
Draft 12*
0
14311
56426
2026-10-01T09:43:57Z
Mhanimhani
8377
Tlhodile letlakala ka 'Bagwera [[Seswantšho:Friends 2005.jpg|thumb|530x530px]] '''Bagwera''' ke batho bao re [[kgethago]] go fetša nako le bona ka ntle ga seemo seo re ba tsebago go sona. Ke yona tlhalošo ya ka ya mogwera. Se se ka bolela go ya magaeng a yo mongwe le yo mongwe, mediro ye e rulagantšwego setšhabeng, gaešita le go boledišana goba go romela melaetša ka mogala goba go bapala dipapadi tša inthaneteng mmogo, go ra gore re kgetha go fetša nako mmogo. Thutong ye, baithut...'
56426
wikitext
text/x-wiki
Bagwera
[[Seswantšho:Friends 2005.jpg|thumb|530x530px]]
'''Bagwera''' ke batho bao re [[kgethago]] go fetša nako le bona ka ntle ga seemo seo re ba tsebago go sona. Ke yona tlhalošo ya ka ya mogwera. Se se ka bolela go ya magaeng a yo mongwe le yo mongwe, mediro ye e rulagantšwego setšhabeng, gaešita le go boledišana goba go romela melaetša ka mogala goba go bapala dipapadi tša inthaneteng mmogo, go ra gore re kgetha go fetša nako mmogo. Thutong ye, baithuti ba itlwaetša le go bapala karolo ba kgopela motho go dira selo se itšego, ba dira dithulaganyo le motho yo mongwe, ka ge bontši bja baithuti ba sa tsebe go dira seo. Ke lepheko le legolo ge go tliwa go baithuti go fetoga go ba segwera le yo mongwe le yo mongwe ke go tseba go tšea kgato yeo e latelago. Re bolela gape ka fao mogwera e lego motho yo a re dirago gore re ikwe gabotse. Re ahlaahla maemo a fapanego le ge e ba e le seka sa mogwera yo mobotse goba [[mogwera]] yo a sego yo mobotse gakaakaa. Tlhalošo ya mogwera ke motho yo re kgethago go fetša nako le yena ka ntle ga moo re mo tsebago gona. Ge o le sekolong le motho gomme o ja le yena letšatši le lengwe le le lengwe ka khefiteria, go ya ka nna seo ga se mogwera ga bjale, ka gobane ga re kgethe go fetša nako le yena ka ntle ga moo re mo tsebago gona. Bontši bja nako, maemong ao, ge sekolo se le khutšong ya maikhutšo, bakeng sa selemo, baithuti ba rena ga ba bone goba go bolela le batho bao ba bego ba itloša bodutu le bona ka khefitherieng ngwaga ka moka wa sekolo. Ka fao matšatši a 180-ish a go fetša nako ka khefiteria ka nako ya matena mmogo, eupša ka morago ge sekolo se sa direge, go na le kgokagano ya lefela. Ke ka fao go lego bohlokwa go nna gore ke tsepamiše kgopolo go ageng dikamano ka ntle ga moo [[baithuti]] ba tsebago batho bao ba nago le kgahlego ya go ba bagwera le bona.<ref>{{Cite web |title=What is a friend? |url=https://www.starfishsocialclub.org/blog/what-is-a-friend |access-date=2026-10-01 |website=www.starfishsocialclub.org |language=en}}</ref>
Motho yo mongwe le yo mongwe o na le go ipelaetša le go se šireletšege nako le nako. Eupša go ba le bagwera bao ba go thekgago go kgatha tema e kgolo go ageng go ipona ga gago. Ge batho bao ba go dikologilego ba nea netefatšo, e ama bokgoni bja gago bja go ithata le go iteboga. Bagwera bao ba thekgago ba ka go thuša go ikwa o ikholofela kudu ka go nea theto le kgonthišetšo ge o ikwa o sa kgonthišege. Ba tla boneša seetša ka fao o makatšago ka gona le ka fao o swanetšego go fa ba bangwe. Le ge ka moka re ka ba re le ba botse kudu go ageng ditšhaba tša inthaneteng, tša rena tša ka sebele di hlaelela kudu. Ge re [[beeletša]] maatla segwera sa rena, gomme ka morago re hlohleletša bagwera ba rena go ba bagwera go godiša maikutlo a setšhaba.
Setšhaba seo se phetšego gabotse se ka re thuša go ikwa re le gae kudu ditoropong tša rena Ge re le ka ntle le go sepela gomme re bona batho bao re ba tsebago—lebenkeleng la go rekiša dijo, khefing ya lefelong leo, bj.bj.—se re tsebiša gore re karolo ya selo se segolo le gore re ba bona. "O palogare ya batho bao o fetšago nako ya gago le bona"? Batho bao re bagwera le bona ba na le maatla a go tutuetša ditekanyetšo tša rena le semelo sa rena.Ge o etiša pele segwera le batho bao ba neago nako ya bona ka seatla se se bulegilego, bao ba thušago ba bangwe goba bao ba ratago maemo goba bao ba ratago lapa, go na le kgonagalo e kgolo ya gore o hlagolele ditekanyetšo tšeo ka bowena.[2]
Ga go pelaelo gore,bagwerake ba makatšago kudu,ba a ratwa ka dibopiwa mo lefaseng.Ba re fa dikgopotšo tše kaone tša bophelo.Le ge, ga se ra swarwa ka madi...eupša le ge e le go feta seo!
Eupša bjalo ka ge o botšišitše potšišong, .
Bagwera le bona ka dinako tše dingwe ba na le mathata.
Bagwera ba ka ba ka lebaka la bontši bja mathata bophelong bja rena.
Tšhišinyo ye kgolo ke ye nngwe go feta bagwera ba rena le methopo ya ditaba ya leago!
Bagwera ba ka ba ka dinako tše dingwe ba re hlohleletša!
Mogwera gantši o dula a dira metlae go dikologa le go dira metlae ya ba bangwe eupša se se ka ba se [[kgopišago]] goba se se kgahlišago go batho ba bangwe!
Bogwera bo ka bakwa e le ka kgonthe ditaba tša go bota!
Bagwera ba bantši ba hufegela katlego ya ba bangwe(ga se bagwera ba SEBELE).
Go eka ke bagwera ka mehla go šitiša go feta go kgaogana mo gongwe![3]
== Ditšhupetšo ==
9l42sdqc11pyw02ecrmawkez0ffyyyw
56427
56426
2026-10-01T09:46:19Z
Mhanimhani
8377
56427
wikitext
text/x-wiki
Bagwera
[[Seswantšho:Friends 2005.jpg|thumb|530x530px]]
'''Bagwera''' ke batho bao re [[kgethago]] go fetša nako le bona ka ntle ga seemo seo re ba tsebago go sona. Ke yona tlhalošo ya ka ya mogwera. Se se ka bolela go ya magaeng a yo mongwe le yo mongwe, mediro ye e rulagantšwego setšhabeng, gaešita le go boledišana goba go romela melaetša ka mogala goba go bapala dipapadi tša inthaneteng mmogo, go ra gore re kgetha go fetša nako mmogo. Thutong ye, baithuti ba itlwaetša le go bapala karolo ba kgopela motho go dira selo se itšego, ba dira dithulaganyo le motho yo mongwe, ka ge bontši bja baithuti ba sa tsebe go dira seo. Ke lepheko le legolo ge go tliwa go baithuti go fetoga go ba segwera le yo mongwe le yo mongwe ke go tseba go tšea kgato yeo e latelago. Re bolela gape ka fao mogwera e lego motho yo a re dirago gore re ikwe gabotse. Re ahlaahla maemo a fapanego le ge e ba e le seka sa mogwera yo mobotse goba [[mogwera]] yo a sego yo mobotse gakaakaa. Tlhalošo ya mogwera ke motho yo re kgethago go fetša nako le yena ka ntle ga moo re mo tsebago gona. Ge o le sekolong le motho gomme o ja le yena letšatši le lengwe le le lengwe ka khefiteria, go ya ka nna seo ga se mogwera ga bjale, ka gobane ga re kgethe go fetša nako le yena ka ntle ga moo re mo tsebago gona. Bontši bja nako, maemong ao, ge sekolo se le khutšong ya maikhutšo, bakeng sa selemo, baithuti ba rena ga ba bone goba go bolela le batho bao ba bego ba itloša bodutu le bona ka khefitherieng ngwaga ka moka wa sekolo. Ka fao matšatši a 180-ish a go fetša nako ka khefiteria ka nako ya matena mmogo, eupša ka morago ge sekolo se sa direge, go na le kgokagano ya lefela. Ke ka fao go lego bohlokwa go nna gore ke tsepamiše kgopolo go ageng dikamano ka ntle ga moo [[baithuti]] ba tsebago batho bao ba nago le kgahlego ya go ba bagwera le bona.<ref>{{Cite web |title=What is a friend? |url=https://www.starfishsocialclub.org/blog/what-is-a-friend |access-date=2026-10-01 |website=www.starfishsocialclub.org |language=en}}</ref>
Motho yo mongwe le yo mongwe o na le go ipelaetša le go se šireletšege nako le nako. Eupša go ba le bagwera bao ba go thekgago go kgatha tema e kgolo go ageng go ipona ga gago. Ge batho bao ba go dikologilego ba nea netefatšo, e ama bokgoni bja gago bja go ithata le go iteboga. Bagwera bao ba thekgago ba ka go thuša go ikwa o ikholofela kudu ka go nea theto le kgonthišetšo ge o ikwa o sa kgonthišege. Ba tla boneša seetša ka fao o makatšago ka gona le ka fao o swanetšego go fa ba bangwe. Le ge ka moka re ka ba re le ba botse kudu go ageng ditšhaba tša inthaneteng, tša rena tša ka sebele di hlaelela kudu. Ge re [[beeletša]] maatla segwera sa rena, gomme ka morago re hlohleletša bagwera ba rena go ba bagwera go godiša maikutlo a setšhaba.
Setšhaba seo se phetšego gabotse se ka re thuša go ikwa re le gae kudu ditoropong tša rena Ge re le ka ntle le go sepela gomme re bona batho bao re ba tsebago—lebenkeleng la go rekiša dijo, khefing ya lefelong leo, bj.bj.—se re tsebiša gore re karolo ya selo se segolo le gore re ba bona. "O palogare ya batho bao o fetšago nako ya gago le bona"? Batho bao re bagwera le bona ba na le maatla a go tutuetša ditekanyetšo tša rena le semelo sa rena.Ge o etiša pele segwera le batho bao ba neago nako ya bona ka seatla se se bulegilego, bao ba thušago ba bangwe goba bao ba ratago maemo goba bao ba ratago lapa, go na le kgonagalo e kgolo ya gore o hlagolele ditekanyetšo tšeo ka bowena.<ref>{{Cite web |last=Gottberg |first=Kathy |date=2012-03-06 |title=Five Big Benefits From Having & Keeping Friends |url=https://smartliving365.com/five-big-benefits-from-having-keeping-friends/ |access-date=2026-10-01 |website=SMART Living 365 |language=en-US}}</ref>
Ga go pelaelo gore,bagwerake ba makatšago kudu,ba a ratwa ka dibopiwa mo lefaseng.Ba re fa dikgopotšo tše kaone tša bophelo.Le ge, ga se ra swarwa ka madi...eupša le ge e le go feta seo!
Eupša bjalo ka ge o botšišitše potšišong, .
Bagwera le bona ka dinako tše dingwe ba na le mathata.
Bagwera ba ka ba ka lebaka la bontši bja mathata bophelong bja rena.
Tšhišinyo ye kgolo ke ye nngwe go feta bagwera ba rena le methopo ya ditaba ya leago!
Bagwera ba ka ba ka dinako tše dingwe ba re hlohleletša!
Mogwera gantši o dula a dira metlae go dikologa le go dira metlae ya ba bangwe eupša se se ka ba se [[kgopišago]] goba se se kgahlišago go batho ba bangwe!
Bogwera bo ka bakwa e le ka kgonthe ditaba tša go bota!
Bagwera ba bantši ba hufegela katlego ya ba bangwe(ga se bagwera ba SEBELE).
Go eka ke bagwera ka mehla go šitiša go feta go kgaogana mo gongwe![3]
== Ditšhupetšo ==
nhnz2lh6txti40f6tfhtz7q3tb7lsf0
56428
56427
2026-10-01T09:47:26Z
Mhanimhani
8377
56428
wikitext
text/x-wiki
Bagwera
[[Seswantšho:Friends 2005.jpg|thumb|530x530px]]
'''Bagwera''' ke batho bao re [[kgethago]] go fetša nako le bona ka ntle ga seemo seo re ba tsebago go sona. Ke yona tlhalošo ya ka ya mogwera. Se se ka bolela go ya magaeng a yo mongwe le yo mongwe, mediro ye e rulagantšwego setšhabeng, gaešita le go boledišana goba go romela melaetša ka mogala goba go bapala dipapadi tša inthaneteng mmogo, go ra gore re kgetha go fetša nako mmogo. Thutong ye, baithuti ba itlwaetša le go bapala karolo ba kgopela motho go dira selo se itšego, ba dira dithulaganyo le motho yo mongwe, ka ge bontši bja baithuti ba sa tsebe go dira seo. Ke lepheko le legolo ge go tliwa go baithuti go fetoga go ba segwera le yo mongwe le yo mongwe ke go tseba go tšea kgato yeo e latelago. Re bolela gape ka fao mogwera e lego motho yo a re dirago gore re ikwe gabotse. Re ahlaahla maemo a fapanego le ge e ba e le seka sa mogwera yo mobotse goba [[mogwera]] yo a sego yo mobotse gakaakaa. Tlhalošo ya mogwera ke motho yo re kgethago go fetša nako le yena ka ntle ga moo re mo tsebago gona. Ge o le sekolong le motho gomme o ja le yena letšatši le lengwe le le lengwe ka khefiteria, go ya ka nna seo ga se mogwera ga bjale, ka gobane ga re kgethe go fetša nako le yena ka ntle ga moo re mo tsebago gona. Bontši bja nako, maemong ao, ge sekolo se le khutšong ya maikhutšo, bakeng sa selemo, baithuti ba rena ga ba bone goba go bolela le batho bao ba bego ba itloša bodutu le bona ka khefitherieng ngwaga ka moka wa sekolo. Ka fao matšatši a 180-ish a go fetša nako ka khefiteria ka nako ya matena mmogo, eupša ka morago ge sekolo se sa direge, go na le kgokagano ya lefela. Ke ka fao go lego bohlokwa go nna gore ke tsepamiše kgopolo go ageng dikamano ka ntle ga moo [[baithuti]] ba tsebago batho bao ba nago le kgahlego ya go ba bagwera le bona.<ref>{{Cite web |title=What is a friend? |url=https://www.starfishsocialclub.org/blog/what-is-a-friend |access-date=2026-10-01 |website=www.starfishsocialclub.org |language=en}}</ref>
Motho yo mongwe le yo mongwe o na le go ipelaetša le go se šireletšege nako le nako. Eupša go ba le bagwera bao ba go thekgago go kgatha tema e kgolo go ageng go ipona ga gago. Ge batho bao ba go dikologilego ba nea netefatšo, e ama bokgoni bja gago bja go ithata le go iteboga. Bagwera bao ba thekgago ba ka go thuša go ikwa o ikholofela kudu ka go nea theto le kgonthišetšo ge o ikwa o sa kgonthišege. Ba tla boneša seetša ka fao o makatšago ka gona le ka fao o swanetšego go fa ba bangwe. Le ge ka moka re ka ba re le ba botse kudu go ageng ditšhaba tša inthaneteng, tša rena tša ka sebele di hlaelela kudu. Ge re [[beeletša]] maatla segwera sa rena, gomme ka morago re hlohleletša bagwera ba rena go ba bagwera go godiša maikutlo a setšhaba.
Setšhaba seo se phetšego gabotse se ka re thuša go ikwa re le gae kudu ditoropong tša rena Ge re le ka ntle le go sepela gomme re bona batho bao re ba tsebago—lebenkeleng la go rekiša dijo, khefing ya lefelong leo, bj.bj.—se re tsebiša gore re karolo ya selo se segolo le gore re ba bona. "O palogare ya batho bao o fetšago nako ya gago le bona"? Batho bao re bagwera le bona ba na le maatla a go tutuetša ditekanyetšo tša rena le semelo sa rena.Ge o etiša pele segwera le batho bao ba neago nako ya bona ka seatla se se bulegilego, bao ba thušago ba bangwe goba bao ba ratago maemo goba bao ba ratago lapa, go na le kgonagalo e kgolo ya gore o hlagolele ditekanyetšo tšeo ka bowena.<ref>{{Cite web |last=Gottberg |first=Kathy |date=2012-03-06 |title=Five Big Benefits From Having & Keeping Friends |url=https://smartliving365.com/five-big-benefits-from-having-keeping-friends/ |access-date=2026-10-01 |website=SMART Living 365 |language=en-US}}</ref>
Ga go pelaelo gore,bagwerake ba makatšago kudu,ba a ratwa ka dibopiwa mo lefaseng.Ba re fa dikgopotšo tše kaone tša bophelo.Le ge, ga se ra swarwa ka madi...eupša le ge e le go feta seo!
Eupša bjalo ka ge o botšišitše potšišong, .
Bagwera le bona ka dinako tše dingwe ba na le mathata.
Bagwera ba ka ba ka lebaka la bontši bja mathata bophelong bja rena.
Tšhišinyo ye kgolo ke ye nngwe go feta bagwera ba rena le methopo ya ditaba ya leago!
Bagwera ba ka ba ka dinako tše dingwe ba re hlohleletša!
Mogwera gantši o dula a dira metlae go dikologa le go dira metlae ya ba bangwe eupša se se ka ba se [[kgopišago]] goba se se kgahlišago go batho ba bangwe!
Bogwera bo ka bakwa e le ka kgonthe ditaba tša go bota!
Bagwera ba bantši ba hufegela katlego ya ba bangwe(ga se bagwera ba SEBELE).
Go eka ke bagwera ka mehla go šitiša go feta go kgaogana mo gongwe!<ref>{{Cite web |date=2024-06-29 |title=Disadvantages of friendship - Brainly.in |url=https://brainly.in/question/60717229 |access-date=2026-10-01 |website=brainly.in |language=en-IN}}</ref>
== Ditšhupetšo ==
im751diybxv25vz0pyk2h8xq49kqph5
Mokotla wa seatla
0
14312
56429
2026-10-01T09:57:30Z
Mhanimhani
8377
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1375552008|Handbag]]"
56429
wikitext
text/x-wiki
Mekotla ya sebjalebjale, clutch, pouch, goba mokotla wa seatla o tšweletše kua Engelane nakong ya phetošo ya Intasteri, ka lebaka la koketšego ya maeto a terene. Ka 1841 Samuel Parkinson, yo e bego e le ra-diintaseteri wa Doncaster e bile e le rakgwebo wa go dira malekere, o ile a laela gore go be le mekotla ya go sepela le mekotla e megolo gomme a ba le phegelelo ya go dira mokotla wa go sepela goba mokotla wa ditaba tša mosadi wa gagwe ka morago ga go lemoga gore sekhwama sa gagwe e be e le se senyenyane kudu gomme se dirilwe ka ditlabakelo tšeo di bego di ka se kgone go kgotlelela leeto.
O ile a laela gore o nyaka mekotla e fapa-fapanego ya diatla bakeng sa mosadi wa gagwe, yeo e fapanego ka bogolo bakeng sa mabaka a fapa-fapanego, gomme a kgopela gore e dirwe ka letlalo le le swanago leo le bego le dirišetšwa dikheisi tša gagwe le dikutu tša gagwe bakeng sa go di fapantšha le mekotla ya khapete yeo e bego e tlwaelegile ka nako yeo le mekotla e mengwe ya lešela ya basepedi yeo e bego e dirišwa ke ditho tša dihlopha tše di tumilego.Sete ye e be e akaretša clutch le tote, yeo e bego e bitšwa “mokotla wa maeto wa basadi” (''ladies traveling case'').. Tše bjale di bontšhitšwe Musiamong wa Mekotla le Dikhwama kua Amsterdam.
17ljfwyviuyi7h50cq57fbiaacxgs7i
Limonene
0
14313
56430
2026-10-01T11:08:00Z
Mhanimhani
8377
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377313739|Limonene]]"
56430
wikitext
text/x-wiki
Limonene e hwetšegala ka tlwaelo bjalo ka (''R'') -enantiomer, eupša e fetoga racemizes ka 300 °C. {{Spaces}}Ge e fišwa ka esiti ya diminerale, limonene e fetoga diene α-terpinene (yeo gape e ka fetolelwago gabonolo go <nowiki><i id="mwwQ">p</i></nowiki>-cymene). Bohlatse bja isomerization ye e direga bo akaretsa go bopega ga Diels-Alder adducts magareng ga α-terpinene adducts le maleic anhydride.
Go a kgonega go dira gore karabelo e direge ka go kgetha e tee ya yenngwe ya ditlemo tše pedi. Hydrogen chloride ye e se nago meetse e arabela ka go kgethwa go alkene ye e sa tšeelwego legato, mola epoxidation ka <nowiki><i id="mwyQ">m</i></nowiki> -CPBA e direga go alkene ye e tšeetšwego legato ye meraro.
Ka mokgwa o mongwe wa go dira motsoako, Markovnikov tlaleletšo ya esiti ya trifluoroacetic yeo e latelwago ke hydrolysis ya acetate e fa terpineol.
r2a90vwscnhtyjsg6ijw82tgoi1fob2