Wikipedia
nvwiki
https://nv.wikipedia.org/wiki/%C3%8Diyis%C3%AD%C3%AD_Naaltsoos
MediaWiki 1.47.0-wmf.5
first-letter
Media
Special
Naaltsoos baa yáshtiʼ
Choyoołʼįįhí
Choyoołʼįįhí bichʼįʼ yáshtiʼ
Wikiibíídiiya
Wikiibíídiiya baa yáshtiʼ
Eʼelyaaígíí
Eʼelyaaígíí baa yáshtiʼ
MediaWiki
MediaWiki baa yáshtiʼ
Bee álnééhí
Bee álnééhí baa yáshtiʼ
Anáʼálwoʼ
Anáʼálwoʼ baa yáshtiʼ
Tʼááłáhági átʼéego
Tʼááłáhági átʼéego baa yáshtiʼ
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Jóhonaaʼéí
0
2137
309353
307722
2026-06-06T17:50:34Z
Ishidahibikius
21085
"Yágháhookáán" éí "yágháhookáán bii' hólónígíí" bich'ą́ąhjį' anáádlá.
309353
wikitext
text/x-wiki
[[Eʼelyaaígíí:Afternoon_sun_image.jpg|thumb|Jóhonaaʼéí ([[file:sun symbol (fixed width).svg|16px]])]]
{{ałkééʼ|J|ó|h|o|n|aa|ʼ|é|í}} ([[file:Sun symbol (fixed width).svg|16px|☉]]) éí sǫʼ yágháhookáán biiʼ hólónígíí ałníiʼdi siʼánii átʼé. Jóhonaaʼéí éí 1,392,000 kilometers (865,000 tsin sitą́) áníłtso; éí doodaiiʼ éí, nahasdzáán 109di kʼinaʼniildéélgo áníłtso. Jóhonaaʼéí éí 2 × 10<sup>30</sup> kilograms anííłdas, 330,000 anéélʼąąhdi nahasdzáán ałgąąʼnanííldíílgo jóhonaaʼéí beeʼnííłdas doolééł<ref>^ Woolfson, M. (2000). "The origin and evolution of the solar system". Astronomy & Geophysics 41: 1.12. doi:10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x. Tʼáátsoh 30, 2010.</ref>. Jóhonaaʼéí éí hastąą yaal bigáágo [[háájiʼjin]] beeʼnidaaz áádóó łáhjíʼ éí [[níłchʼi ászólí]] beeʼaalyá. 2% biigáágo éí adóóléʼeʼ daʼnidaazígíí jóhonaaʼéí beeʼaalyá; díí éí [[béésh (Fe)|béésh]] dóó [[níłchʼi yáʼátʼéehii]] dóó [[káábin]] dóó [[níłchʼi łitsxooí]] dóó łaʼ jóhonaaʼéí beeʼaalyá<ref>^ a b Basu, S.; Antia, H.M. (2008). "Helioseismology and Solar Abundances". Physics Reports 457 (5–6): 217. doi:10.1016/j.physrep.2007.12.002. arXiv:0711.4590. Tʼáátsoh 30, 2010.</ref>.
Jóhonaaʼéí éí łigaigo átʼé, akó ndi [[nahasdzáán]] bikáádą́ą́ neelʼííhgo éí łiitsohí. Díí éí nahasdzáán biniłchʼiʼ binikááji deizʼííhgo łiitsohígo ayoosin<ref>^ Wilk, Stephen R. (March 2009). "The Yellow Sun Paradox". Optics & Photonics News: 12–13. https://web.archive.org/web/20120618183229/http://www.osa-opn.org/Content/ViewFile.aspx?id=11147. Tʼáátsoh 30, 2010.</ref>. [[Ndaʼałkaahí]] éí jóhonaaʼéí "[[G2V]]-spectral class" wolyé góneʼ yiistsoh. Áádóó łaʼ éí sǫʼ łiitsoh deiłní; biniináʼígíí éí jóhonaaʼéí bi[[łeetsoh]] adinííłdínígíí naalkáágo, łiitsoh-táátłʼidgo dootłʼizh, visible spectrum beeʼnaalkáágo<ref>^ "Sun". World Book at NASA. NASA. https://web.archive.org/web/20050217044235/http://www.nasa.gov/worldbook/sun_worldbook.html. Tʼáátsoh 30, 2010.</ref>. Jóhonaaʼéí bikáaʼgi éí ~5,778 K (5,505 °C; 9,941 °F)go sidwo (naalkáágo, G2 sǫʼígíí akwéíʼiʼ nidaʼałkidgo sidwo). Jóhonaaʼéí éí ashdlaʼ góneʼ yiisdzoh (Roman V, ashdlaʼ), díí éí ayiisíʼígíí sǫʼ nilį́į́hgo siʼááh [[yágháhookáán]] biyiigoné, áádóó jóhanaaʼéí bidziil éí nuclear fusion wolyéego yiidoołkʼąął díí éí háájiʼjin binuclei dóó níchʼi ászólí dookʼąął. Jóhonaaʼéí biyiʼdi éí 430–600 míiltsoh tons, háájiʼjin yiidoołkʼąął; naʼoolkiłíʼ tsííłgo yiilkííłígíí neelʼį́į́hgo. Ndaʼałkaahí éí áłtsé jóhonaaʼéí, sǫʼ yazhí nilį́ʼgo yanitsidaʼkéés nitʼééh, kʼad éí ninaʼnaalkááhgo jóhonaaʼéí tʼáá yéigo nitságo átʼéʼlá daʼnį́. Dookʼąąłígíí ałdóʼ yéigo bitsá dinidiin; 85% yéigo bitsá dinidiin, łaʼ sǫʼ éí doo akwii tʼéigo bitsʼá dinidiindaʼ<ref>^ Than, K. (2006). "Astronomers Had it Wrong: Most Stars are Single". Space.com. https://www.space.com/1995-astronomers-wrong-stars-single.html. Tʼáátsoh 30, 2010.</ref> <ref>^ Lada, C.J. (2006). "Stellar multiplicity and the initial mass function: Most stars are single". Astrophysical Journal 640 (1): L63–L66. doi:10.1086/503158. Bibcode: 2006ApJ...640L...63L. Tʼáátsoh 30, 2010.</ref>.
Jóhonaaʼéí bi''absolute magnitude'' éí +4.83; akóndi łáhdi éí –26.74 nadlééh (díí éí nahasdzáán jóhonaaʼéí yináʼdahgo, łahgo ałchʼiʼ nidiʼtʼáásh)<ref>^ "Stellar parameters". Space Science Reviews 43 (3–4): 244–250. 1986. doi:10.1007/BF00190626. Tʼáátsoh 30, 2010.</ref> <ref>^ Bessell, M. S.; Castelli, F.; Plez, B. (1998). "Model atmospheres broad-band colors, bolometric corrections and temperature calibrations for O – M stars". Astronomy and Astrophysics 333: 231–250. http://adsabs.harvard.edu/full/1998A&A...333..231B. Tʼáátsoh 30, 2010.</ref>. Jóhonaaʼéí ałdóʼ bitsá niyool (yágháhookáán biyiʼdi niyool), díí niyoolígíí éí particles beeʼaalyáʼ, áádóó yágháhookáán biyiʼdi niyoolígíí ~100 ''astronomical units'' ąnzáádi ałyéényool ([[ndaʼałkaahí]] éí ''heliopause'' yiiłnį́ʼgo yoozhí). Díí ałyéényoolígíí éí ayóo áníłtsóh áádóó tʼáá ałáhajį́ʼ ałyééh niyool<ref>^ A Star with two North Poles, April 22, 2003, Science @ NASA. Tʼáátsoh 30, 2010.</ref> <ref>^ Riley, Pete; Linker, J. A.; Mikić, Z., "Modeling the heliospheric current sheet: Solar cycle variations", (2002) Journal of Geophysical Research (Space Physics), Volume 107, Issue A7, pp. SSH 8-1, CiteID 1136, DOI 10.1029/2001JA000299. (Full text) Tʼáátsoh 30, 2010.</ref>.
Jóhonaaʼéí éí ''Milky Way galaxy'' ([[Yikáísdáhí]]) bigáán ''Orion'' wolyéígíí biyiiʼdi siʼąąʼ áádóó jóhonaaʼéí éí dį́į́ góneʼ yiisdzo aniiłdasígíí<ref>^ Adams, F.; Laughlin, G.; Graves, G.J. M. (2004). "Red Dwarfs and the End of the Main Sequence". RevMexAA 22: 46–49. Tʼáátsoh 30, 2010.</ref>. ''Milky Way galaxy'' ałnííhdę́ę́ dóó jóhonaaʼéí bitáʼ anzáádiʼ, binéélą́ą́hgo éí ~24,000–26,000 ''light years'' anzáá, áádóó jóhonaaʼéí éí 225–250 míiltsoh ninahahgo ''Milky Way galaxy'' yiniʼnadah (shádahgiʼgo ''Milky Way'' yiniʼnadah).
Jóhonaaʼéí dóó nahasdzáán bitáʼgiʼ éí 149.6 míiltsoh kilometers anzáád (éí doodaiiʼ éí, ałáʼiʼ ''astronomical units'' (AU)), akó ndi Yas Niłtsʼéés dóó Yáʼiishjááshtsoh biyiʼnahalzhiishgo jóhonaaʼéí dóó nahasdzáán ałchʼiʼ niditʼáásh<ref>^ "Equinoxes, Solstices, Perihelion, and Aphelion, 2000–2020". U.S. Naval Observatory (USNO). 2008-01-31. https://web.archive.org/web/20071013000301/http://aa.usno.navy.mil/data/docs/EarthSeasons.php. Tʼáátsoh 30, 2010.</ref>. Akwii naʼtʼíʼgo jóhonaaʼéí biádindiin 8.19 daʼalzhinjíʼ nahasdzáán bikáaʼgi adidláʼ. Díí jóhonaaʼéí biádindiinígíí éí tʼáá ałtso chʼil chooʼyoołį́ʼ<ref>^ Simon, A. (2001). The real science behind the X-files: microbes, meteorites, and mutants. Simon & Schuster. pp. 25–27. ISBN 0-684-85618-2. http://books.google.com/books?id=1gXImRmz7u8C&pg=PA26&dq=bacteria+that+live+with+out+the+sun&lr=&ei=HiJ4SYWlC4LeyASZ-Y2xBg#PPA25,M1. Tʼáátsoh 30, 2010.</ref>, áádóó binájį́ʼ niłchʼiʼ ałááh anáʼnííł yoołkááł bikʼéʼ. Dííshjįʼdi [[ndaʼałkaahí]] dootʼáá átʼéʼígíí jóhonaaʼéí atʼííłígíí dóó anííłígíí doo bił beeʼdaʼhózhindaʼ (tʼáádi naalkáá).
{{reflist}}
{{Yágháhookáán}}
[[Tʼááłáhági átʼéego:Yágháhookáán]]
cv73zhwn4ptxusiffmz4weg7ht0ez5y
Choyoołʼįįhí bichʼįʼ yáshtiʼ:Ziv
3
42210
309354
309021
2026-06-07T10:37:06Z
Ziv
18700
→ corr.
309354
wikitext
text/x-wiki
== Hello dear visitor ==
[[Image:Anna sits on a tree (cropped).jpg|left|130px]]
<div style="text-align: center">''Welcome!''</div>
<div style="text-align: center">''Feel free to leave me a message here,<br />but you will get a quicker response if you visit my [[:de:Benutzer Diskussion:Ziv|German Wikipedia]] or [[:Commons:User talk:Ziv|Commons Wikimedia]] user talk page.<br />Preferably in English, and I will be happy to answer your questions.''
''Have a nice day! Best regards,''</div>
<div style="text-align: center">[[Choyoołʼįįhí:Ziv|Ziv]] ([[Choyoołʼįįhí bichʼįʼ yáshtiʼ:Ziv|talk]]) 10:16, 10 Yas Niłtʼees 2026 (UTC)</div>
0qoiwrnxdnjzebwkbogum1y9mejnfmr