Wikipedia nywiki https://ny.wikipedia.org/wiki/Tsamba_Lalikulu MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk ZESCO 0 9258 71885 71842 2026-08-11T00:19:32Z InternetArchiveBot 7777 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 71885 wikitext text/x-wiki '''ZESCO''' (chidule cha ''Zambia Electricity Supply Corporation Limited''') ndi kampani yamagetsi [[ya boma]] ku [[Zambia]]. Ndi kampani yayikulu kwambiri yamagetsi ku Zambia, yomwe imapanga pafupifupi 80% ya magetsi omwe dzikolo limagwiritsa ntchito, ndipo ikuyimira Zambia mu [[Southern African Power Pool]]. == Mbiri == ZESCO idakhazikitsidwa ngati Zambia Electricity Supply Corporation Limited ndi [[Nyumba Yamalamulo ya Zambia]] mu Disembala 1969, kutenga maudindo kuchokera ku maboma angapo ndi mautumiki atatu omwe alipo: Victoria Falls Power Board, Central Electricity Corporation, ndi Northern Electricity Supply Corporation.<ref>{{Tchulani webusaiti |last=Makai |first=Eugene |date=2024-08-26 |title=CHITHUNZI CHA M'MBUYO YOTSATIRA – ZESCO, MBIRI YAKE NDI MPHAMVU YAPANSI |url=https://zambianobserver.com/snapshot-in-history-zesco-its-history-and-the-current-power-situation/ |access-date=2025-03-10 |website=The Zambian Observer |language=en-US}}</ref> ==Operations== Kampaniyi imagwira ntchito ndi [[hydropower|hydropower stations]] zisanu ndi zinayi zokhala ndi mphamvu zokwana 2,217.5 [[Megawatt|MW]] ndi magetsi ang'onoang'ono asanu ndi atatu [[magetsi otenthetsera|malo opangira magetsi otenthetsera]] okhala ndi mphamvu zokwana 11.3 MW, zomwe ndi 2,228.8 MW. Chifukwa cha kusakonza bwino komanso machitidwe osakwanira, mphamvuzi sizikupezeka.<ref>{{cite report |title=Energy Sector Report 2014 |publisher=Energy Regulation Board, Zambia |date=2015 |url=http://www.erb.org.zm/reports/EnergySectorReport2014.pdf}}</ref> Kampaniyo ilinso ndi kuyendetsa ndikugwiritsa ntchito ma 9,975km a mizere yogawa ndi kutumiza magetsi. ZESCO yapanga mapangano ogulira magetsi ndi makampani achinsinsi omwe ali ndi malo opangira magetsi ku Zambia. Imagula magetsi opangidwa ndikupereka gawo lake mu gridi ya dziko, ndikugulitsanso gawo lalikulu kumayiko oyandikana nawo. GL Africa Energy ikupereka magetsi opitilira 105 MW pa gridi ya dziko lonse motsatira mgwirizano umodzi wotere.<ref>{{Cite news|url=http://allafrica.com/stories/201604291134.html|title=Zambia: Ndola Energy Project ikukula|last=Kangali|first=Chatula|date=2016-04-29|work=The Times of Zambia (Ndola)|access-date=2017-07-07}}</ref> ZESCO ili ndi magawo 40% mu El Sewedy Electric Zambia Limited.<ref>{{Cite web |date=27 Epulo 2022 |title=zesco-receives-2m-dividend-from-el-sewedy-electric |url=https://zambiadispatch.com/economy/zesco-receives-2m-dividend-from-el-sewedy-electric/ |access-date=28 Epulo 2022 |website=zambiadispatch.com }}{{Dead link|date=Ogasiti 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Mu Juni 2022, ZESCO idasaina Pangano la Kupereka Mphamvu Zambiri (BSA) la zaka 13 ndi [[Copperbelt Energy Corporation]] (CEC) Plc, ndi malire a magetsi pansi pa mgwirizano womwe wakhazikitsidwa pa 380 MW. ZESCO inaganiza kuti ipeza ndalama zokwana US$150.0 miliyoni pachaka kuchokera ku mgwirizanowu, zomwe zikutanthauza kuti ndalama zokwana US$2.0 biliyoni pa nthawi yonse ya BSA.<ref>{{Cite web |date=11 Julayi 2022 |title=zesco-to-earn-2bn-from-cec-deal |url=http://www.daily-mail.co.zm/zesco-to-earn-2bn-from-cec-deal/ |url-status=dead |access-date=13 Julayi 2022 |website=daily-mail.co.zm |archive-date=13 Julayi 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220713143715/http://www.daily-mail.co.zm/zesco-to-earn-2bn-from-cec-deal/ }}</ref> Mu Julayi 2022, pa Pa chiwonetsero cha 94th [https://acsz.co.zm/ Agricultural and Commercial] ku [[Lusaka]], mkulu wa ZESCO Victor Mapani adalengeza mapulani okhazikitsa malo ochitira [[Electric vehicle|electric vehicle]] [[EV charging|(EV) charging]] m'dziko lonselo kuti athandizire kusintha kwa ma EV.<ref>{{Cite web |last=Kalonda |first=Fanny |date=30 Julayi 2022 |title=zesco-to-deploy-ev-charging-stations-in-many-towns-mapani |url=https://zambianobserver.com/zesco-to-deploy-ev-charging-stations-in-many-towns-mapani/ |access-date=31 Julayi 2022 |website=zambianobserver.com}}</ref> Mu Novembala 2024, Zambia idakumana ndi [[magetsi|kuzima kwa magetsi] m'dziko lonselo].<ref>{{Cite web |last=Mwarumbwa |first=Danai |date=2024-11-28 |title=Kuchepa kwa magetsi ku Zambia, Zimbabwe |url=https://www.cajnewsafrica.com/2024/11/28/more-power-setbacks-for-zambia-zimbabwe/ |access-date=2025-01-09 |website=CAJ News Africa |language=en-US}}</ref> Mu 2024, ZESCO inanena kuti yataya K5.1 miliyoni chifukwa cha kuwononga zomangamanga, kuphatikizapo K7.46 miliyoni chifukwa cha kuwonongeka kwa katundu mu Disembala yokha.<ref>{{Cite web |title=ZESCO Inanena Kuti Yataya K5.1 Miliyoni Chifukwa cha Kuwononga Zomangamanga |url=https://www.zambiamonitor.com/zesco-reports-k5-1-million-loss-due-to-infrastructure-vandalism/ |access-date=2025-08-11}}</ref> Dzikoli linakumananso ndi kutsika kwa magetsi kwa nthawi yayitali: lonjezo loyamba la Maola asanu ndi awiri a magetsi tsiku lililonse adachepetsedwa kufika pa maola asanu pofika pakati pa chaka cha 2025 pambuyo pa kuzimitsidwa kwa jenereta ya Maamba.<ref>{{Cite news |title=ZESCO yawonjezera kuchepetsedwa kwa magetsi pambuyo pa kuzimitsidwa kwa jenereta ya Maamba |url=https://diggers.news/local/2025/06/25/zesco-increases-load-shedding-by-2-hours-after-shut-down-of-maamba-generator/ |access-date=2025-08-11}}</ref> Pofuna kuthana ndi kusowa kwa magetsi, ZESCO idalamula 100 MW [[Malo Opangira Mphamvu ya Dzuwa a Chisamba|Chisamba Solar Power Chomera]] mu June 2025 ndipo adasaina ma PPA okwana 332 MWp ndi opanga odziyimira pawokha kuti amalizidwe pofika chaka cha 2026.<ref>{{Cite web |title=ZESCO yasayina ma PPA a solar a MWp 332 |url=https://zesco.co.zm/zesco_signs_ppas.php |access-date=2025-08-11 |archive-date=2025-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219000210/https://www.zesco.co.zm/zesco_signs_ppas.php |url-status=dead }}</ref> ==Masiteshoni amagetsi== {{Zowonjezera|Mndandanda wa malo opangira magetsi ku Zambia}} *[[Kafue Gorge Lower Power Station|Kafue Gorge Lower]], 750 MW *[[Kafue Gorge Upper Power Station|Kafue Gorge Upper]], 990 MW *[[Kariba Power Station|Kariba North Bank]], 720 MW *[[Kariba Power Station|Kariba North Bank Extension]], 360 MW *[[Victoria Falls Power Station|Victoria Falls]], 108 MW *[[Damu la Itezhi-Tezhi]], 120 MW *[[Maamba|Maamba Collieries Thermal Power Station]], 300 MW ==Zolepheretsa== Gridi ya dziko lonse ku Zambia imafikira madera ena okha mdzikolo. Mwachitsanzo, imathera {{convert|380|km|mi}} kuchokera kudera la Ikelenge lozungulira [[Kalene Hill]] kumpoto chakumadzulo. Pofika mu 2008, ZESCO inalibe mapulani opereka magetsi kudera lakutali chifukwa cha kuchuluka kwa magawo a eni ake. Poyankha, ntchito zina zazing'ono zachinsinsi zakhazikitsidwa, monga jenereta yamagetsi yamadzi ya [[Zengamina]] 700 kW.<ref name=NWZDT>{{cite web |url=http://www.nwzdt.org/?page_id=22 |title=Zengamina Hydro Project |publisher=North West Zambia Development Trust |access-date=2011-12-16 |archive-date=23 Epulo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220423080555/http://www.nwzdt.org/?page_id=22 |url-status=dead }}</ref> Bungwe Lolamulira Mphamvu lalimbikitsa ndalama zachinsinsi popanga magetsi amadzi chifukwa cha kusowa kwa magetsi.<ref>{{cite journal |url=http://www.erb.org.zm/press/publications/newsletters/NL-2rd-2008.pdf |journal=The Energy Regulator |year=2008|edition=SECOND |title=ERB Yavomereza Misonkho ya Zengamina |access-date=2011-12-16}}</ref> ZESCO yagwirizananso ndi [[Sinohydro|SinoHydro]], kampani yamagetsi yamadzi yoyendetsedwa ndi boma ku China, kuti iwonjezere gridi yamagetsi ya Zambia.<ref name=":43">{{Cite web |last1=Mafa |first1=Charles |last2=Mathiason |first2=Nick |date=26 June 2022 |title=Vuto la Ngongole la Zambia: Momwe Obwereketsa Akunja Alili ndi Mphamvu Zonse Pakubwezeretsa Chuma cha Dziko |url=https://www.financeuncovered.org/stories/zambia-sovereign-debt-crisis-zesco-economic-recovery |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230922185913/https://www.financeuncovered.org/stories/zambia-sovereign-debt-crisis-zesco-economic-recovery |archive-date=22 Seputembala 2023 |access-date=13 Meyi 2024 |website=Finance Uncovered}}</ref> Gawo limodzi mwa magawo atatu a ngongole za US$9.7 biliyoni ku Zambia ndi ngongole ku China, zomwe zikubweretsa nkhawa kuti dzikolo lidzayenera kupereka ulamuliro wa ZESCO ku China.<ref name=":72">{{Cite web |date=15 Disembala 2018 |title=Zambia Yakana White House Kuti China Ikutenga Mphamvu |url=https://www.reuters.com/article/us-zambia-economy-idUSKBN1OE0LD |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108005844/https://www.reuters.com/article/us-zambia-economy-idUSKBN1OE0LD |archive-date=8 Novembala 2023 |access-date=13 Meyi 2024 |agency=Reuters}}</ref> Amos Chanda, wolankhulira Purezidenti wa Zambia, adatsutsa zomwe ananena [[John Bolton|Mlangizi wa Chitetezo cha Dziko la US John Bolton]] mu 2018, ponena kuti ZESCO si chikole cha ngongole ya Zambia ku China.<ref name=":72" /> Komabe, ambiri akutsutsabe machitidwe a ZESCO obwereketsa, ponena kuti ngongole zomwe zikugwirizana nazo ndi chiopsezo chomwe chingachitike ku ulamuliro wa Zambia.<ref name=":43"/> ==Zolemba== [[Category: Makampani osasinthika omwe adakhazikitsidwa mu 1970]] qaumqyapno0s08806ijko3oqmjk2ct3 Draft:Chiman Maru 0 9271 71884 71882 2026-08-10T22:28:28Z Tumbuka Arch 8304 Spam 71884 wikitext text/x-wiki {{delete}} {{Infobox person | name = Chiman Maru | caption = | birth_date = {{birth date and age|2000|08|15}} | birth_place = Gujarat, India | nationality = Waku India | education = Shri M. N. Kampani Arts and Shri A. K. Shah Commerce College, Mangrol (BCA); Dr. V. R. Godhaniya I.T. College, Porbandar (M.Sc. IT) | occupation = Wochita Bizinesi, Mlangizi wa Kutsatsa Zamalonda pa Digito | years_active = 2020–pano | known_for = Woyambitsa ndi Mkulu wa Bungwe (CEO) la FynoX Inc.; Woyambitsa wa iGUV Network | website = {{URL|https://www.chimanmaru.com}} }} '''Chiman Maru''' ndi wochita bizinesi waku India komanso woyambitsa ndi Mkulu wa Bungwe (CEO) la '''FynoX Inc.''', bungwe la kutsatsa zamalonda pa digito lomwe lili ku Rajkot, Gujarat. Iyeso ndiye woyambitsa wa '''iGUV Network''' ndipo amadziwika chifukwa cha ntchito yake pa search engine optimization (SEO), Google Knowledge Panel optimization, performance marketing, ndi njira zokulitsa bizinesi pa digito. == Moyo wa ubwana ndi Maphunziro == Maru anabadwa pa 15 Ogasiti 2000 ku Gujarat, India. Anamaliza maphunziro ake a Bachelor of Computer Applications (BCA) ku Shri M. N. Kampani Arts and Shri A. K. Shah Commerce College, Mangrol, komwe kuli gawo la Bhakta Kavi Narsinh Mehta University (BKNMU). Pambuyo pake analandira digiri ya Master of Science mu Information Technology (M.Sc. IT) ku Dr. V. R. Godhaniya I.T. College, Porbandar, akumaliza ndi maphunziro apamwamba (first-class distinction). == Ntchito == Maru anayamba ntchito yake mu kutsatsa zamalonda pa digito ndi matekinoloje a webusayiti, ndikupanga luso lake pa search engine optimization, kupanga masamba a webusayiti, performance marketing, ndi digital branding. Kwa zaka zambiri wagwira ntchito ndi mabizinesi m'magawo osiyanasiyana, kuthandiza mabrandi kukonza kuwonekera kwawo pa intaneti, mphamvu ya organic search, ndi mphamvu ya digito ya nthawi yayitali. Ntchito yake ikuphatikizapo technical SEO, njira za webusayiti, ndi kupanga kukhalapo kokhazikika pa digito kwa makasitomala kuyambira makampani oyamba mpaka mabrandi odziwika kale. === FynoX Inc. === Mu 2020, Maru anayambitsa '''FynoX Inc.''', bungwe la kutsatsa zamalonda pa digito lomwe likuchita ntchito zake makamaka ku Rajkot, Gujarat. Bungweli limagwira ntchito makamaka pa search engine optimization, Google Knowledge Panel optimization, ndi performance marketing yochitika kudzera mu Meta Ads ndi Google Ads. Ntchito zake zimafikanso pa local SEO, white-label SEO ya mabungwe anzawo, komanso kupanga mphamvu ya digito yofalikira kwa makasitomala. Motsogozedwa ndi Maru, FynoX Inc. imagwira ntchito ndi mabizinesi, makampani oyamba, mabungwe, ndi anthu odziwika pagulu, ndi cholinga cholimbikitsa kukhalapo kwawo pa digito kudzera mu njira zamalonda zochokera pa deta ndi kukula kwachilengedwe (organic growth) kwakanthawi kalitali, m'malo mongodalira kuwonekera kobwereketsa kwa kanthawi kochepa. === iGUV Network === Maru ndiyenso woyambitsa wa '''iGUV Network''', ntchito yomwe imayang'ana pa kusintha kwa digito, mapulatifomu a chidziwitso pa intaneti, ndi njira zothetsera mavuto zochokera pa matekinoloje. == Kuzindikirika == Maru amakhalabe ndi kukhalapo kwaukatswiri pa mapulatifomu angapo ozindikiritsa anthu ndi mabizinesi, kuphatikizapo Crunchbase, IMDb, ORCID, VIAF, ISNI, ndi LinkedIn. Mapulofayilo amenewa ndi gawo la chizindikiro chake chachikulu pa digito ndi kudziwika kwake pa intaneti monga wochita bizinesi m'gawo la kutsatsa zamalonda pa digito. == Maulalo Akunja == * [https://www.chimanmaru.com Webusayiti Yovomerezeka] * [https://www.fynoxinc.com FynoX Inc.] * [https://in.linkedin.com/in/beingchimanmaru LinkedIn] * [https://www.crunchbase.com/person/chiman-maru Crunchbase] * [https://www.imdb.com/name/nm15930985/ IMDb] * [https://orcid.org/0009-0006-8435-5635 ORCID] * [https://viaf.org/en/viaf/340173727508411592791 VIAF] * [https://isni.org/isni/0000000523962891 ISNI] * [https://x.com/beingchimanmaru/ X (Twitter)] * [https://www.facebook.com/BeingChimanMaru/ Facebook] * [https://www.instagram.com/beingchimanmaru/ Instagram] * [https://www.youtube.com/channel/UCPMUyh9jBj3nUShD9OyOJ4w YouTube] [[Category:Anthu obadwa mu 2000]] [[Category:Anthu amoyo]] [[Category:Anthu ochita bizinesi a ku India]] [[Category:Anthu a ku India ogwira ntchito ya kutsatsa pa digito]] [[Category:Anthu ochokera ku Gujarat]] c452lk5ijw5iuqk4ni6epael1q0qlmy