Wikipèdia ocwiki https://oc.wikipedia.org/wiki/Acu%C3%A8lh MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Mèdia Especial Discutir Utilizaire Discussion Utilizaire Wikipèdia Discussion Wikipèdia Fichièr Discussion Fichièr MediaWiki Discussion MediaWiki Modèl Discussion Modèl Ajuda Discussion Ajuda Categoria Discussion Categoria Portal Discussion Portal Projècte Discussion Projècte TimedText TimedText talk Mòdul Mòdul Discussió Event Event talk 0 343 2505182 2503993 2026-07-26T00:49:42Z Dostojewskij 20932 /* Naissenças */ + [[Gustav Heinemann]] 2505182 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} {{Julhet}} == Eveniments == * [[1840]] - Creacion de la província de [[Canadà]]. * [[1995]] - Descobèrta de la [[Cometa Hale-Bopp]]. * [[2014]] - Accident amb un [[avion]] [[ATR 72]] de TransAsia Airways en [[Taiwan]] daissa 47 mòrts. == Naissenças == * [[1649]] - [[Papa Clemenç XI]] (m. [[1721]]) * [[1785]] - [[Francisco Antonio Pinto]], president de Chile (m. [[1858]]) * [[1888]] - [[Raymond Chandler]], escrivan american (m. [[1959]]) * [[1892]] - [[Haile Selassie]], emperaire d'Etiopia (m. [[1975]]) * [[1899]] - [[Gustav Heinemann]], avocat e òme politic foguèt president d'Alemanha Occidentala entre 1969 e 1974 (m. [[1976]]) * [[1906]] - [[Vladimir Prelog]], quimista croat, Prèmi Nobel de Quimia (m. [[1998]]) * [[1920]] - [[Amália Rodrigues]], cantaira portuguesa (m. [[1999]]) * [[1925]] - [[Alain Decaux,]] biograf, jornalista, escrivan francés, membre de l'[[Acadèmia francesa]] (m. [[2016]]) * 1925 - [[Quett Joni Masire]], president de Botswana (m. [[2017]]) * 1925 - [[Oliver Smithies]], genetician britanic, Prèmi Nobel * [[1931]] - [[Ola Ullsten]], primièr ministre de Suècia * [[1944]] - [[Mandy Miller]], actritz e cantaira britanica * [[1953]] - [[Armen Sargsyan]], primièr ministre d'Armenia * [[1954]] - [[Ana Botella]], politiciana espanhòla * [[1955]] - [[Serhí Tarota]], entrepreneire e industrial ucraïnian * [[1957]] - [[Theo van Gogh]], realizator danés de cinèma (m. [[2004]]) * [[1961]] - [[Woody Harrelson]], actor american * [[1967]] - [[Philip Seymour Hoffman]], actor american (m. [[2014]]) * 1967 - [[Titiyo]], cantautora suedesa * [[1989]] - [[Daniel Radcliffe]], actor britanic ([[Harry Potter]]) == Decèsses == * [[1885]] - [[Ulysses S. Grant]], president dels [[Estats Units d'America]] (n. [[1822]]) * [[1905]] - [[Jean-Jacques Henner]], pintre francés (n. [[1829]]) * [[1916]] - [[William Ramsay]], quimista escocés, Prèmi Nobel (n. [[1852]]) * [[1923]] - [[Pancho Villa]], revolucionaire mexican (n. [[1878]]) * 1923 - [[Charles Dupuy]], primièr ministre e president interim de França (n. [[1851]]) * [[1932]] - [[Alberto Santos-Dumont]], pionièr brasilièr d'aviacion (n. [[1873]]) * [[1951]] - [[Philippe Pétain]], marescal francés, cap de regim d'[[extrèma drecha]] (n. [[1856]]) * [[1955]] - [[Cordell Hull]], Secretari d'Estat dels Estats Units, Prèmi Nobel de la Patz (n. [[1871]]) * [[1966]] - [[Montgomery Clift]], actor american (n. [[1920]]) * [[1968]] - [[Henry Hallett Dale]], scientific anglés, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (n. [[1875]]) * [[1970]] - [[Amadeo Bordiga]], politician italian (n. [[1889]]) * [[1971]] - [[Van Heflin]], actor american (n. [[1910]]) * 1971 - [[William Tubman]], president de Liberia (n. [[1895]]) * [[1976]] - [[Paul Morand]], escrivan, diplomata e academician francés (n. [[1888]]) * [[1999]] - Rei [[Hassan II de Marròc]] (n. [[1929]]) * [[2002]] - [[Alberto Castillo]], actor e cantaire argentin de tango (n. [[1914]]) * [[2004]] - [[Serge Reggiani]], cantaire e actor francés (n. [[1922]]) * [[2007]] - [[Ernst Otto Fischer]], quimista alemand, Prèmi Nobel (n. [[1918]]) * [[2011]] - [[Amy Winehouse]], cantaira e cantautora anglesa (n. [[1983]]) * [[2013]] - [[Djalma Santos]], fotbolaire brasilièr (n. [[1929]]) ---- Vejatz tanben: * [[22 de julhet]] | [[24 de julhet]] * [[genièr]] | [[febrièr]] | [[març]] | [[abril]] | [[mai]] | [[junh]] | [[julhet]] | [[agost]] | [[setembre]] | [[octobre]] | [[novembre]] | [[decembre]] * [[Calendièr d'eveniments]] (los 366 jorns de l'an). [[Categoria:Jorns]] ikul1zdlv4v4lkji1zjznayoagjno5r 0 352 2505185 2432918 2026-07-26T01:54:29Z Dostojewskij 20932 /* Naissenças */ + [[Amelia Earhart]] + [[Lynda Carter]] 2505185 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} {{Julhet}} == Eveniments == * [[1794]] - Desfacha espanhòla de [[Batalha de Bastan|Bastan]] e intrada de l'armada [[França|francesa]] en [[Espanha]]. == Naissenças == * [[1759]] - Rei [[Victor Emmanuel I de Savòia]] (m. [[1824]]) * [[1783]] - [[Simón Bolívar]], libertator de Peró e Bolivia, e president di [[Granda Colombia]] e [[Veneçuèla]] (m. [[1830]]) * [[1802]] - [[Alexandre Dumas|Alexandre Dumas (paire)]], escrivan francés (m. [[1870]]) * [[1827]] - [[Francisco Solano López]], president de Paraguai (m. [[1870]]) * [[1841]] - [[Francisco da Veiga Beirão]], primièr ministre de Portugal (m. [[1916]]) * [[1857]] - [[Henrik Pontoppidan]], escrivan danés, Prèmi Nobel (m. [[1943]]) * 1857 - [[Juan Vicente Gómez]], president di Veneçuèla (m. [[1935]]) * [[1870]] - [[Alphonsus de Guimaraens]], poèta brasilièr (m. [[1921]]) * [[1886]] - [[Jun'ichiro Tanizaki]], escrivan japonés (m. [[1965]]) * [[1897]] - [[Amelia Earhart]], pilòta d'avion americana (m. [[1937]]) * [[1951]] - [[Lynda Carter]], actritz, cantaira e reina de beutat americana * [[1952]] - [[Gus Van Sant]], realizator, escrivan e musician american * [[1954]] - [[Bernhard Schätzle]], politician alemand * [[1963]] - [[Karl Malone]], basquetbolaire american * 1963 - [[Angela Campanella]], actritz italiana * [[1964]] - [[Pedro Passos Coelho]], primièr ministre de Portugal * [[1969]] - [[Jennifer López]], cantaira e actritz americana == Decèsses == * [[1663]] - [[Thomas Baltzar]], violonista alemand (n. [[1631]]) * [[1739]] - [[Benedetto Marcello]], compositor barròc italian (n. [[1686]]) * [[1862]] - [[Martin Van Buren]], president dels Estats Units (n. [[1782]]) * [[1918]] - [[Charles Maurice Cabart-Danneville]], politician francés (n. [[1846]]) * [[1927]] - [[Ryunosuke Akutagawa]], escrivan japonés (n. [[1892]]) * [[1936]] - [[Georg Michaelis]], cancelièr d'Alemanha (n. [[1857]]) * [[1969]] - [[Witold Gombrowicz]], romancièr e dramaturg polonés (n. [[1904]]) * [[1973]] - [[Konstantinos Dovas]], primièr ministre de Grècia (n. [[1898]]) * [[1974]] - [[James Chadwick]], fisician [[Reialme Unit|britanic]], Prèmi Nobel (n. [[1891]]) * [[1980]] - [[Peter Sellers]], actor britanic (n. [[1925]]) * [[1986]] - [[Fritz Albert Lipmann]], bioquimista alemand-american, Prèmi Nobel (n. [[1899]]) * [[1991]] - [[Isaac Bashevis Singer]], escrivan [[Estats Units d'America|american]], Prèmi Nobel en 1978 (n. [[1904]]) * [[1999]] - Rei [[Hassan II de Marròc]] (n. [[1929]]) * [[2012]] - [[John Atta Mills]], president de Ghana (n. [[1944]]) ---- Veire tanben : * [[23 de julhet]] | [[25 de julhet]] * [[genièr]] | [[febrièr]] | [[març]] | [[abril]] | [[mai]] | [[junh]] | [[julhet]] | [[agost]] | [[setembre]] | [[octobre]] | [[novembre]] | [[decembre]] * [[Calendièr d'eveniments]] (los 366 jorns de l'an). [[Categoria:Jorns]] iwpl0jby4y95dazwhc3csak82ny5h5d 0 3027 2505139 2494661 2026-07-25T15:53:56Z ~2026-41276-11 64519 /* */ 2505139 wikitext text/x-wiki {{Infobox Lenga | lenga = português | en occitan = Portugués | país = [[Portugal]], [[Brasil]], [[Angòla]], [[Cap Verd]], [[Espanha]], [[Guinèa Bissau]], [[Moçambic]], [[São Tomé e Príncipe]], [[Timòr Èst]], Comunautats d{{'}}immigrants dins d{{'}}autres païses ([[França]], [[Estats Units]], [[Alemanha]]). | regions = [[Euròpa]], [[Africa]], [[America]] | personas = 210 milions (1èra lenga); 230 milions (1èra e segonda lenga) de | tipologia = {{SVO}} {{Tipologia Caen|POR}} <br />{{Lenga flexionala}} | fam1 = [[Lengas indoeuropèas]] | fam2 = [[Lengas romanicas]] | fam3 = [[iberoromanic|Lengas iberoromanicas]] | fam4 = [[Galaicoportugués]] | status = {{Portugal}}<br>{{Angòla}}<br>{{Brasil}}<br>{{Cap Verd}}<br>[[Fichièr:Flag of Macau.svg|20px]] [[Macau]]<br>{{Moçambic}}<br>{{Guinèa Bissau}}<br>{{São Tomé e Príncipe}}<br>{{Timòr Èst}}<br>[[Union Africana]]<br>[[Union Europèa]] | academia = [[Instituto Internacional de Língua Portuguesa]]<br>[[Comunidade dos Países de Língua Portuguesa]] | iso1 = pt | iso2 = por | iso3 = por | iso6 = por | iso-6P = ircn | glottolog = port1283 | mòstra = <center>'''Article primièr de<br />la Declaracion dels dreches de l'òme</center> <br /> <center>'''Artigo 1°'''</center> Todos os seres humanos nascem livres e iguais em dignidade e em direitos. Dotados de razão e de consciência, devem agir uns para com os outros em espírito de fraternidade. | espandida = I (lenga individuala) | tipe = L (lenga viva) |imatge=Detailed SVG map of the Lusophone world.svg|carta=lengas indoeuropèas}} Lo '''portugués''' (autonim: ''português'', {{AFI|[poɾtuˈɣe(j)ʃ]|Pt-portugues.ogg|pron}} o ''língua portuguesa'') es una [[lenga romanica]], apartenent a la familha de las [[lengas indoeuropèas]]. Amb la creacion del [[Reialme de Portugal]] en 1139 e son expansion cap al sud durant la [[Reconquèsta]], lo portugués ancian se destacèt de son omològ [[Galèc|galèc]] a l'entorn del {{S|xiv}} per formar un diasistèma nomenat [[Galègoportugués|galaicoportugés]]. Coma resultat de l'expansion territorial durant lo periòde colonial, la preséncia de lusofòns es fòrça important en tot lo mond, subretot en America e Africa.<ref>[[#vázmen|Vázquez y Mendes, 1989]], p. 180.</ref> Inclús dins lo [[Lengas iberoromanicas|grop iberromanic]], lo portugués deriva de divèrses dialèctes del latin vulgar parlat entre lo [[Reialme de Galícia]] e lo [[Comtat de Portugal]] ―amb mantuns traits fonologics eissit del [[cèlta galaic]].<ref>{{Ref-web|url=https://web.archive.org/web/20170510110052/https://sites.duke.edu/judeolusitanica/2013/07/21/the-origin-and-formation-of-the-portuguese-language/|títol=The Origin and Formation of The Portuguese Language|òbra=Judeo-Lusitanica|editor=Duke University|lenga=anglés american|data-archiu=10 de mai de 2017|url-archiu=https://web.archive.org/web/20170510110052/https://sites.duke.edu/judeolusitanica/2013/07/21/the-origin-and-formation-of-the-portuguese-language/}}</ref> == Pichòt vocabulari == * Adieu: ''Olá'', ''Adeus'' * Se vos platz: ''Faz favor'' / ''Por favor'' * Mercé: ''Obrigado'' (òmes), ''Obrigada'' (femnas) * Òc: ''Sim'' * Non: ''Não'' * Darrièr: ''Último'' (m), ''última'' (f) * Primièr: ''Primeiro'' (m), ''primeira'' (f) * Estrangièr: ''Estrangeiro'' (m), ''estrangeira'' (f) * Union Europèa: ''União Européia'' * Occitan(a): ''Occitão'' (m), ''Occitana'' (f) * Peis/Peisses (animal): ''Peixe/Peixes'' (animal) == Bibliografia == * {{Ref-libre |cognòm=Vázquez |nom=Pilar |cognòm2=Mendes |nom2=Albertina |an=1989 |títol=''Gramática da língua portuguesa'' |lenga=portugés |luòc=Lisbona |editor=Edições 70 |ref=vázmen}} == Referéncias == {{Referéncias}} {{Portal lengas}} {{Lenga oficiala|Portugués|d'Angòla}} {{Lenga oficiala|Portugués|de Brasil}} {{Lenga oficiala|Portugués|de Cap Verd}} {{Lenga oficiala|Portugués|de Guinèa Bissau}} {{Lenga oficiala|Portugués|de Moçambic}} {{Lenga oficiala|Portugués|de Portugal}} {{Lenga oficiala|Portugués|de São Tomé e Príncipe}} {{Lenga oficiala|Portugués|de Timòr Èst}} [[Categoria:Inventari de lengas]] [[Categoria:Lenga romanica]] [[Categoria:Lenga de Portugal]] [[Categoria:Lenga portuguesa|*]] [[Categoria:Lenga oficiala de l'Union Europèa]] p6m9ecjcnz3q317llway7ah23a4x6wc 0 4315 2505219 1763071 2026-07-26T10:56:02Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2505219 wikitext text/x-wiki {{Elementbox_header | number=84 | symbol=Po | name=polòni | left=[[bismut]] | right=[[astat]] | above=[[telluri|Te]] | below=[[ununhèxi|Uuh]] | color1=#cccc99 | color2=black }} {{Elementbox_series | [[metalloïde]]s }} {{Elementbox_groupperiodblock | group=16 | period=6 | block=p }} {{Elementbox_appearance | silvery }} {{Elementbox_atomicmass_gpm | [[1 E-25 kg|(209)]] }} {{Elementbox_econfig | &#91;[[xenon|Xe]]&#93; 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6s² 6p⁴ }} {{Elementbox_epershell | 2, 8, 18, 32, 18, 6 }} {{Elementbox_section_physicalprop | color1=#cccc99 | color2=black }} {{Elementbox_phase | [[solid]] }} {{Elementbox_density_gpcm3nrt | (alpha) 9.196 }} {{Elementbox_density_gpcm3nrt | (beta) 9.398 }} {{Elementbox_meltingpoint | k=527 | c=254 | f=489 }} {{Elementbox_boilingpoint | k=1235 | c=962 | f=1764 }} {{Elementbox_heatfusion_kjpmol | ca. 13 }} {{Elementbox_heatvaporiz_kjpmol | 102.91 }} {{Elementbox_heatcapacity_jpmolkat25 | 26.4 }} {{Elementbox_vaporpressure_katpa | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; | (846) | 1003 | 1236 | comment= }} {{Elementbox_section_atomicprop | color1=#cccc99 | color2=black }} {{Elementbox_crystalstruct | monoclinic }} {{Elementbox_oxistates | '''4''', 2<br />(oxid [[amfotèr]]) }} {{Elementbox_electroneg_pauling | 2.0 }} {{Elementbox_ionizationenergies1 | 812.1 }} {{Elementbox_atomicradius_pm | [[1 E-10 m|190]] }} {{Elementbox_atomicradiuscalc_pm | [[1 E-10 m|135]] }} {{Elementbox_section_miscellaneous | color1=#cccc99 | color2=black }} {{Elementbox_magnetic | non magnetic }} {{Elementbox_eresist_ohmmat0 | (α) 0.40 µ}} {{Elementbox_thermalcond_wpmkat300k | ? 20 }} {{Elementbox_thermalexpansion_umpmkat25 | 23.5 }} {{Elementbox_cas_number | 7440-08-6 }} {{Elementbox_isotopes_begin | isotopesof=polòni | color1=#cccc99 | color2=black }} {{Elementbox_isotopes_decay2 | mn=208 | sym=Po | na=[[synthetic radioisotope|syn]] | hl=2.898 [[year|y]] | dm1=[[alpha emission|Alpha]] | de1=5.215 | pn1=204 | ps1=[[lead|Pb]] | dm2=[[Electron capture|Epsilon]] | de2=1.401 | pn2=208 | ps2=[[bismuth|Bi]] }} {{Elementbox_isotopes_decay2 | mn=209 | sym=Po | na=[[synthetic radioisotope|syn]] | hl=103 y | dm1=[[alpha emission|Alpha]] | de1=4.979 | pn1=205 | ps1=[[lead|Pb]] | dm2=[[Electron_capture|Epsilon]] | de2=1.893 | pn2=209 | ps2=[[bismuth|Bi]] }} {{Elementbox_isotopes_decay | mn=210 | sym=Po | na=[[synthetic radioisotope|syn]] | hl=138.376 [[day|d]] | dm=[[alpha emission|Alpha]] | de=5.407 | pn=206 | ps=[[lead|Pb]] }} {{Elementbox_isotopes_end}} {{Elementbox_footer | color1=#cccc99 | color2=black }} Lo '''polòni''' es un [[element quimic]] de la [[taula periodica]], que son simbòl es '''Po''' e son [[numèro atomic]] 84. == Istòria == Tanben conegut jol nom de ''Radi F'', lo polòni foguèt descobèrt per [[Pierre Curie|Pierre]] e [[Marie Curie|Marie Curie-Skłodowska]] en [[1898]]. Foguèt puèi renomenat per omenatjar la tèrra nadiva de Marie Curie, [[Polonha]]. En aquel temps, aquel país èra pas independent, se trobava jol domeni de [[Russia]], [[Prússia]] e [[Austria]], e Marie Curie esperava que aqueste nom li donariá cèrta notorietat. Foguèt lo primièr element de tota una tièra que descobriguèron lo parelh Curie mentre qu'èran a cercar las causas de la radioactivitat de la [[pechblenda]]. La pechblenda, aprèp l'eliminacion de l'[[urani]] e del [[radi]], èra encara mai radioactiva que la soma d'aqueles elements. Aquesta constatacion los portèt a trobar l'element novèl, que foguèt revelat per l'electroscòpi en lo disseparar amb de [[bismut]]. En 2006 aqueste element venguèt famós a partir de l'enverinament de l'ex-espion rus [[Alexander Litvinenko]] a [[Londres]] lo [[23 de novembre]] de [[2006]], probablament degut als servicis secrets russes. Lo polòni es aperaquí 2,5 x 10¹¹ vegadas mai toxic que l'[[acid cianidric]], e es estat trobat dins lo [[tabac]] coma element contaminaire.<ref>[https://web.archive.org/web/20080509140303/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Po/key.html Dades sobre el poloni a Webelements]</ref> == Referéncias == {{reflist}} [[Categoria:Element quimic]] eqerxe9lux9c3cb52kbhthadao182i3 0 4892 2505209 2505049 2026-07-26T08:01:30Z Nicolas Eynaud 6858 /* Lo periòde de madurason e de publicacion */ 2505209 wikitext text/x-wiki {{Omon|Darwin}} {{article en construccion}} {{1000 fondamentals}} {{Infobox Identitat | tematica = | carta = | nom = Charles Robert Darwin | nomdebateg = | imatge = Charles Darwin seated crop.jpg | legenda = Charles Darwin en 1854 | talhaimatge(en px) = | datadenaissença = [[12 de febrièr]] de [[1809]] | luòcdenaissença = [[The Mount]], [[Shrewbury]], [[Anglatèrra]] | datadedecès = [[19 d'abril]] de [[1882]] | luòcdedecès = [[Down House]], [[Kent]], [[Anglatèrra]] | paísdorigina = [[Anglatèrra]] | profession = [[biologista]] | títol1 = | títol2 = | distincions =Òrdre del meriti per las sciéncias e las arts; Medalha reiala (1853); Medalha Wollaston (1859); Medalha Copley (1864); Òrdre Per lo Meriti (1868). | omenatge = | autrasfoncions = | paire = | maire = | conjunt = | enfants = | mestressas = | Títol_politic = | Nacion = }} '''Charles Robert Darwin''' ([[The Mount]], [[Shrewbury]], [[Anglatèrra]] [[12 de febrièr]] de [[1809]] - [[Down House]], [[Kent]], [[Anglatèrra]], [[19 d'abril]] de [[1882]]) foguèt un [[biologia|biologista]] [[Gran Bretanha|anglés]] que desvolopèt la primièra teoria d'un mecanisme biologic de l'[[evolucion]], la [[seleccion naturala]], qu'explica la diversificacion de la vida a travèrs un lent procès de modificacion per l'adaptacion. Comencèt d'estudiar la medecina a l'[[universitat d'Edimborg]], puèi la [[teologia]] a [[Universitat de Cambridge|Cambridge]]<ref>{{en}} David Leff, sul site [https://web.archive.org/web/20151024043728/http://www.aboutdarwin.com/darwin/whowas.html ''AboutDarwin.com''], consultat lo 29 de genièr de 2010, chapitres : « ''How did his love of natural science develop ?'' », « ''What did Darwin accomplish while at medical school ?'' » et « ''How was his thirst for science nurtured at Cambridge University ?'' ».</ref>. Entre [[1831]] e [[1836]], faguèt un viatge al bòrd del naviri [[HMS Beagle|''Beagle'']] coma geològ. La publicacion de son jornal de viatge lo faguèt venir celèbre. Intrigat per la distribucion geografica de la fauna salvatge e dels fossils que n'aviá reculhit d'especimens durant son viatge, estudièt la transformacion de las espècias e ne concebèt sa teoria sus la seleccion naturala en 1838. Foguèt fortament influenciat per las teorias de [[Georges-Louis Leclerc de Buffon]]. Amb la publicacion de ''[[L'origina de las espècias]]'' lo 24 de novembre de 1859, establiguèt que totes las [[espècias]] an [[evolucion|evolucionat]] al long del temps a partir d'aujòls comuns mejaçant la [[seleccion naturala]]. == Biografia == === Jovença e formacion === Charles Robert Darwin nasquèt lo 12 de febrier de [[1809]] dins una [[familha (parentèla)|familha]] aisada e letruda de la [[vila]] de [[Shrewsbury]] en [[Anglatèrra]]. Son [[paire]] [[Robert Darwin]] ([[1766]]-[[1848]]) èra un [[medecina|mètge]] famós e son grand [[Erasmus Darwin]] ([[1731]]-[[1802]]) èra un naturalista e un [[poesia|poèta]] conegut aguent emés d'idèas sus lo ròtle de la [[reproduccion]] dins la transformacion deis [[espècia (biologia)|espècias]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Thomas Pradeu, « Philosophie de la biologie », dins Anouk Barberousse, Denis Bonnay e Mikaël Cozic (dir.), ''Précis de philosophie des sciences'', París, Vuibert, 2011, p. 380.</ref>. Sa [[maire]] [[Susannah Wedgwood]] ([[1765]]-[[1817]]) èra la filha d'un [[terralha|terralhier]] fondator d'una [[usina]] de produccion de [[porcelana]] e de [[faiença]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Laurence Machet, « De la novation technique à l'invention d'une tradition nationale : le cas de Josiah Wedgwood », dins Jean-René Gaborit, ''Tradition et innovation en histoire de l’art'', 2009, pp. 72-85.</ref><ref>'''[[francés|(fr)]]''' Laurence Machet, ''Les Wedgwood : de la poterie à l'industrie des arts de la table'', CTHS, 2008.</ref>. Sei parents aguèron sièis [[enfant]]s fins a la [[mòrt]] de Susannah Darwin en [[1817]]<ref>En mai de Charles Darwin, aqueleis enfants foguèron [[Marianne Darwin]] ([[1798]]-[[1858]]), [[Caroline Sarah Darwin]] ([[1800]]-[[1888]]), [[Susan Elizabeth Darwin]] ([[1803]]-[[1866]]), [[Erasmus Alvey Darwin]] ([[1804]]-[[1881]]) e [[Emily Catherine Darwin]] ([[1810]]-[[1866]]).</ref>. Tre son enfança, Darwin mostrèt un interès marcat per la collècta ([[cauquilhatge]]s, [[insècte]]s, [[minerau]]s, etc.) e per l'observacion de la natura<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Diane Cook, ''Charles Darwin. British Naturalist'', Simon & Schuster, 2014, p. 5.</ref>. En [[1825]], son paire lo mandèt a l'[[universitat d'Edimborg]] per i aprendre la [[medecina]], mai Darwin foguèt desgotat per la brutalitat de la [[cirurgia]] e negligiguèt seis estudis medicaus<ref>D'aqueu temps, la cirurgia èra practicada sensa [[anestesia]]. La cirurgia consistissiá donc a mestrejar de mòdes operatòris rapides per operar un pacient avans de passar sei capacitats de resisténcia a la dolor.</ref>. Pasmens, s'interessèt a l'[[istòria naturala]] e jonhèt un grop d'estudiants menats per lo [[zoologia|zoologista]] [[Robert Edmond Grant]] ([[1793]]-[[1874]]), un partisan de la teoria de l'evolucion de [[Jean-Baptiste de Lamarck]] ([[1744]]-[[1829]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' E. Janet Browne, ''Charles Darwin: vol. 1 Voyaging'', Jonathan Cape, Londres, 1995, p. 72.</ref>. Durant dos ans, Darwin participèt ai recèrcas de [[Robert Edmond Grant|Grant]]<ref>Pasmens, en [[1827]], Darwin se destorbèt de Grant après l'apropriacion d'una de sei descubèrtas per son professor (James T. Costa, ''Darwin's backyard : how small experiments led to a big theory'', Nòva York, W. W. Norton & Company 2017).</ref> e seguiguèt tanben lei cors de [[geologia]] de [[Robert Jameson]] ([[1774]]-[[1854]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Adrian Desmond e James Moore, ''Darwin'', Michael Joseph, Penguin Group, Londres, 1991, pp. 42-43.</ref>. En [[1827]], maucontent de la revirada deis estudis medicaus de son fiu, Robert Darwin l'inscriguèt en [[teologia]] a l'[[universitat de Cambridge]] per i venir pastor<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Adrian Desmond e James Moore, ''Darwin'', Michael Joseph, Penguin Group, Londres, 1991, pp. 47-48.</ref>. Darwin i obtenguèt son diplòma en [[1831]], mai contunièt de s'interessar a la [[geologia]] e a l'[[istòria naturala]]. En particular, legiguèt lei rapòrts d'exploracion [[Alexander von Humboldt]] ([[1769]]-[[1859]]) e organizèt un viatge d'observacion a [[Tenerife]] a la fin de seis estudis. De mai, durant aqueu periòde, rescontrèt lo [[botanica|botanista]] [[John Stevens Henslow]] ([[1795]]-[[1861]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Adrian Desmond e James Moore, ''Darwin'', Michael Joseph, Penguin Group, Londres, 1991, pp. 80-81.</ref>. Lei dos òmes venguèron amics e Henslow foguèt un sostèn decisiu dins la carriera [[sciéncia|scientifica]] de Darwin en li permetent de participar a l'expedicion dau ''[[HMS Beagle|Beagle]]'' e en li explicant, pus tard, coma esplechar seis observacions e difusar seis idèas au sen de la comunautat sabenta. === Lo viatge dau ''Beagle'' === [[Fichièr:HMS Beagle by Conrad Martens.jpg|thumb|right|Pintura de l'expedicion dau ''[[HMS Beagle|Beagle]]'' realizat per [[Conrad Martens]].]] En [[1831]], gràcias a una recomandacion de [[John Stevens Henslow|Henslow]], Darwin embarquèt a bòrd dau ''[[HMS Beagle]]'', un [[naviri]] de la [[Royal Navy|marina britanica]] encargat d'una mission de [[cartografia]] dei còstas d'[[America dau Sud]] sota lo comandament dau capitani [[Robert FitzRoy]] ([[1805]]-[[1865]]). L'estatut de Darwin durant l'expedicion èra particular. Èra pas lo naturalista oficiau de la mission, mai lo « companhon de taula » dau capitani<ref>Aquela foncion èra una consequéncia dei reglaments militars britanics qu'enebissián la fraternizacion entre lo comandant d'un naviri e son equipatge. Aquela règla permetiá d'assegurar un comandament eficaç, mai la solitud foguèt a l'origina de cas de [[suicidi]] au sen deis oficiers superiors de la ''Royal Navy''. Lei capitanis obtenguèron donc de còps lo drech d'engatjar de « companhons » que fasián pas formalament partida de l'equipatge per discutir durant lo viatge.</ref>. Aqueu ròtle li laissava una libertat importanta per menar sei recèrcas, mai deviá pagar eu meteis son viatge. Pasmens, [[Robert FitzRoy|FitzRoy]] partejava l'interès de Darwin per lei [[sciéncia]]s, en particular per la [[geologia]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' E. Janet Browne, ''Charles Darwin: vol. 1 Voyaging'', Londres, Jonathan Cape, 1995, pp. 186 e 414.</ref>. La durada prevista de l'expedicion èra de dos ans, mai lo viatge durèt en realitat de decembre de [[1831]] a octòbre de [[1836]]. Durant aqueu periòde, Darwin participèt fòrça a l'exploracion dei [[litorau|litoraus]] [[America dau Sud|sud-americans]] ([[Brasil]], [[Patagònia]], [[Tèrra dau Fuòc]], [[Andes]], illas dau [[Ocean Pacific|Pacific]], etc.), [[Oceania|oceanians]] e [[Sud-Africa|sud-africans]]. Aquò li permetèt de collectar fòrça especimens que foguèron regularament expedits en [[Anglatèrra]] onte [[John Stevens Henslow|Henslow]] assegurava lor recepcion. Aquò foguèt tanben l'ocasion de realizar d'observacions determinantas. En [[geologia]], la lectura dei ''Principis de geologia'' de [[Charles Lyell (geològ)|Charles Lyell]] ([[1797]]-[[1875]]) convencèt Darwin de la lenta transformacion dei païsatges [[Tèrra|terrèstres]]. Aquela concepcion d'un temps lòng venguèt una dei basas de la futura teoria de l'evolucion deis espècias. Foguèt confiermada per l'observacion dau soslevament d'una partida dau [[litorau]] durant un [[tèrratrem]] en [[Chile]] en [[1835]] ò de [[fossil]]s dins lei [[montanha]]s [[Andes|andinas]]<ref>Lei concepcions geologicas de Darwin èra largament erronèas car la màger part dei nocions de basa de la disciplina èran encara pas estadas identificadas. Per exemple, supausèt que la formacion dei montanhas èra la consequéncia d'un soslevament regular dau sòu engendrat per leis efiechs dei tèrratrems. Pasmens, aviá ben comprés la durada lònga dei mecanismes geologics e descurbiguèt quauquei mecanismes verais coma aqueu de la formacion d'escuelhs de coralh a l'entorn d'[[illa volcanica|illas volcanicas]].</ref>. En [[paleontologia]], la descubèrta de [[fossil]]s de [[mamifèr]]s sud-americans dispareguts, amb una [[anatomia]] similara a d'[[espècia (biologia)|espècias]] encara existentas, marquèt l'expedicion. Pasmens, l'observacion pus coneguda de Darwin durant lo viatge foguèt l'observacion d'espècias vesinas de [[quinçon]]s deis [[illas Galápagos]]<ref>Dins aquò, l'importància d'aquela observacion foguèt pas compresa per Darwin durant l'expedicion. Sa comprenença aguèt luòc après lo viatge quand l'[[Ornitologia|ornitològ]] [[John Gould]] li expliquèt que cada tipe diferent de quinçon èra en realitat una espècia diferenta.</ref>. A son retorn en [[Euròpa]], Darwin èra vengut una celebritat au sen dei mitans scientifics britanics. En [[1839]], la publicacion dau ''[[Lo Viatge dau Beagle|Viatge dau Beagle]]'' renforcèt mai aquela notorietat. === Lo periòde de madurason e de publicacion === Après son retorn en [[Anglatèrra]], Darwin s'installèt a [[Londres]] onte comencèt l'esplecha dei materiaus collectats durant son viatge. En parallèl, foguèt elegit au Conseu de la ''[[Royal Geographical Society]]'' e rescontrèt de figuras importantas dei mitans [[sciéncia|scientifics]] [[Reialme Unit|britanics]] coma [[Charles Lyell (geològ)|Charles Lyell]] ([[1797]]-[[1875]]) e [[Charles Babbage]] ([[1791]]-[[1871]]). == Òbra scientifica == === La teoria de l'evolucion e la seleccion naturala === === ''L'Origina deis Espècias'' === === Leis autrei trabalhs === == Eiretatge == == Annèxas == === Liames intèrnes === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> * [[Espècia (biologia)|Espècia]]. * [[John Stevens Henslow|Henslow (John Stevens)]]. * ''[[HMS Beagle]]''. * [[Jean-Baptiste de Lamarck|Lamarck (Jean-Baptiste)]]. * [[Seleccion naturala]]. * [[Sèxe (biologia)|Sèxe]]. </div> === Bibliografia === === Nòtas e referéncias === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> <references/> </div> {{DEFAULTSORT:Darwin, Charles}} [[Categoria:Charles Darwin|*]] [[Categoria:Naturalista]] [[Categoria:Naturalista britanic]] [[Categoria:Escrivan britanic]] [[Categoria:Escrivan de lenga anglesa]] [[Categoria:Istòria de la biologia de l'evolucion]] [[Categoria:Membre de la Royal Society]] [[Categoria:Laureat de la medalha Copley]] [[Categoria:Personalitat de la francmaçonariá britanica]] [[Categoria:Evolucion]] [[Categoria:Biologista britanic]] [[Categoria:Naissença en 1809|Neishença en 1809|Dawin, Charles]] [[Categoria:Decès en 1882|Dawin, Charles]] [[Categoria:Recipiendari de la Medalha Copley]] qq16baxc04jt5odbvmt2ap53uwz7ag3 2505210 2505209 2026-07-26T08:07:27Z Nicolas Eynaud 6858 /* Lo periòde de madurason e de publicacion */ 2505210 wikitext text/x-wiki {{Omon|Darwin}} {{article en construccion}} {{1000 fondamentals}} {{Infobox Identitat | tematica = | carta = | nom = Charles Robert Darwin | nomdebateg = | imatge = Charles Darwin seated crop.jpg | legenda = Charles Darwin en 1854 | talhaimatge(en px) = | datadenaissença = [[12 de febrièr]] de [[1809]] | luòcdenaissença = [[The Mount]], [[Shrewbury]], [[Anglatèrra]] | datadedecès = [[19 d'abril]] de [[1882]] | luòcdedecès = [[Down House]], [[Kent]], [[Anglatèrra]] | paísdorigina = [[Anglatèrra]] | profession = [[biologista]] | títol1 = | títol2 = | distincions =Òrdre del meriti per las sciéncias e las arts; Medalha reiala (1853); Medalha Wollaston (1859); Medalha Copley (1864); Òrdre Per lo Meriti (1868). | omenatge = | autrasfoncions = | paire = | maire = | conjunt = | enfants = | mestressas = | Títol_politic = | Nacion = }} '''Charles Robert Darwin''' ([[The Mount]], [[Shrewbury]], [[Anglatèrra]] [[12 de febrièr]] de [[1809]] - [[Down House]], [[Kent]], [[Anglatèrra]], [[19 d'abril]] de [[1882]]) foguèt un [[biologia|biologista]] [[Gran Bretanha|anglés]] que desvolopèt la primièra teoria d'un mecanisme biologic de l'[[evolucion]], la [[seleccion naturala]], qu'explica la diversificacion de la vida a travèrs un lent procès de modificacion per l'adaptacion. Comencèt d'estudiar la medecina a l'[[universitat d'Edimborg]], puèi la [[teologia]] a [[Universitat de Cambridge|Cambridge]]<ref>{{en}} David Leff, sul site [https://web.archive.org/web/20151024043728/http://www.aboutdarwin.com/darwin/whowas.html ''AboutDarwin.com''], consultat lo 29 de genièr de 2010, chapitres : « ''How did his love of natural science develop ?'' », « ''What did Darwin accomplish while at medical school ?'' » et « ''How was his thirst for science nurtured at Cambridge University ?'' ».</ref>. Entre [[1831]] e [[1836]], faguèt un viatge al bòrd del naviri [[HMS Beagle|''Beagle'']] coma geològ. La publicacion de son jornal de viatge lo faguèt venir celèbre. Intrigat per la distribucion geografica de la fauna salvatge e dels fossils que n'aviá reculhit d'especimens durant son viatge, estudièt la transformacion de las espècias e ne concebèt sa teoria sus la seleccion naturala en 1838. Foguèt fortament influenciat per las teorias de [[Georges-Louis Leclerc de Buffon]]. Amb la publicacion de ''[[L'origina de las espècias]]'' lo 24 de novembre de 1859, establiguèt que totes las [[espècias]] an [[evolucion|evolucionat]] al long del temps a partir d'aujòls comuns mejaçant la [[seleccion naturala]]. == Biografia == === Jovença e formacion === Charles Robert Darwin nasquèt lo 12 de febrier de [[1809]] dins una [[familha (parentèla)|familha]] aisada e letruda de la [[vila]] de [[Shrewsbury]] en [[Anglatèrra]]. Son [[paire]] [[Robert Darwin]] ([[1766]]-[[1848]]) èra un [[medecina|mètge]] famós e son grand [[Erasmus Darwin]] ([[1731]]-[[1802]]) èra un naturalista e un [[poesia|poèta]] conegut aguent emés d'idèas sus lo ròtle de la [[reproduccion]] dins la transformacion deis [[espècia (biologia)|espècias]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Thomas Pradeu, « Philosophie de la biologie », dins Anouk Barberousse, Denis Bonnay e Mikaël Cozic (dir.), ''Précis de philosophie des sciences'', París, Vuibert, 2011, p. 380.</ref>. Sa [[maire]] [[Susannah Wedgwood]] ([[1765]]-[[1817]]) èra la filha d'un [[terralha|terralhier]] fondator d'una [[usina]] de produccion de [[porcelana]] e de [[faiença]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Laurence Machet, « De la novation technique à l'invention d'une tradition nationale : le cas de Josiah Wedgwood », dins Jean-René Gaborit, ''Tradition et innovation en histoire de l’art'', 2009, pp. 72-85.</ref><ref>'''[[francés|(fr)]]''' Laurence Machet, ''Les Wedgwood : de la poterie à l'industrie des arts de la table'', CTHS, 2008.</ref>. Sei parents aguèron sièis [[enfant]]s fins a la [[mòrt]] de Susannah Darwin en [[1817]]<ref>En mai de Charles Darwin, aqueleis enfants foguèron [[Marianne Darwin]] ([[1798]]-[[1858]]), [[Caroline Sarah Darwin]] ([[1800]]-[[1888]]), [[Susan Elizabeth Darwin]] ([[1803]]-[[1866]]), [[Erasmus Alvey Darwin]] ([[1804]]-[[1881]]) e [[Emily Catherine Darwin]] ([[1810]]-[[1866]]).</ref>. Tre son enfança, Darwin mostrèt un interès marcat per la collècta ([[cauquilhatge]]s, [[insècte]]s, [[minerau]]s, etc.) e per l'observacion de la natura<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Diane Cook, ''Charles Darwin. British Naturalist'', Simon & Schuster, 2014, p. 5.</ref>. En [[1825]], son paire lo mandèt a l'[[universitat d'Edimborg]] per i aprendre la [[medecina]], mai Darwin foguèt desgotat per la brutalitat de la [[cirurgia]] e negligiguèt seis estudis medicaus<ref>D'aqueu temps, la cirurgia èra practicada sensa [[anestesia]]. La cirurgia consistissiá donc a mestrejar de mòdes operatòris rapides per operar un pacient avans de passar sei capacitats de resisténcia a la dolor.</ref>. Pasmens, s'interessèt a l'[[istòria naturala]] e jonhèt un grop d'estudiants menats per lo [[zoologia|zoologista]] [[Robert Edmond Grant]] ([[1793]]-[[1874]]), un partisan de la teoria de l'evolucion de [[Jean-Baptiste de Lamarck]] ([[1744]]-[[1829]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' E. Janet Browne, ''Charles Darwin: vol. 1 Voyaging'', Jonathan Cape, Londres, 1995, p. 72.</ref>. Durant dos ans, Darwin participèt ai recèrcas de [[Robert Edmond Grant|Grant]]<ref>Pasmens, en [[1827]], Darwin se destorbèt de Grant après l'apropriacion d'una de sei descubèrtas per son professor (James T. Costa, ''Darwin's backyard : how small experiments led to a big theory'', Nòva York, W. W. Norton & Company 2017).</ref> e seguiguèt tanben lei cors de [[geologia]] de [[Robert Jameson]] ([[1774]]-[[1854]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Adrian Desmond e James Moore, ''Darwin'', Michael Joseph, Penguin Group, Londres, 1991, pp. 42-43.</ref>. En [[1827]], maucontent de la revirada deis estudis medicaus de son fiu, Robert Darwin l'inscriguèt en [[teologia]] a l'[[universitat de Cambridge]] per i venir pastor<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Adrian Desmond e James Moore, ''Darwin'', Michael Joseph, Penguin Group, Londres, 1991, pp. 47-48.</ref>. Darwin i obtenguèt son diplòma en [[1831]], mai contunièt de s'interessar a la [[geologia]] e a l'[[istòria naturala]]. En particular, legiguèt lei rapòrts d'exploracion [[Alexander von Humboldt]] ([[1769]]-[[1859]]) e organizèt un viatge d'observacion a [[Tenerife]] a la fin de seis estudis. De mai, durant aqueu periòde, rescontrèt lo [[botanica|botanista]] [[John Stevens Henslow]] ([[1795]]-[[1861]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Adrian Desmond e James Moore, ''Darwin'', Michael Joseph, Penguin Group, Londres, 1991, pp. 80-81.</ref>. Lei dos òmes venguèron amics e Henslow foguèt un sostèn decisiu dins la carriera [[sciéncia|scientifica]] de Darwin en li permetent de participar a l'expedicion dau ''[[HMS Beagle|Beagle]]'' e en li explicant, pus tard, coma esplechar seis observacions e difusar seis idèas au sen de la comunautat sabenta. === Lo viatge dau ''Beagle'' === [[Fichièr:HMS Beagle by Conrad Martens.jpg|thumb|right|Pintura de l'expedicion dau ''[[HMS Beagle|Beagle]]'' realizat per [[Conrad Martens]].]] En [[1831]], gràcias a una recomandacion de [[John Stevens Henslow|Henslow]], Darwin embarquèt a bòrd dau ''[[HMS Beagle]]'', un [[naviri]] de la [[Royal Navy|marina britanica]] encargat d'una mission de [[cartografia]] dei còstas d'[[America dau Sud]] sota lo comandament dau capitani [[Robert FitzRoy]] ([[1805]]-[[1865]]). L'estatut de Darwin durant l'expedicion èra particular. Èra pas lo naturalista oficiau de la mission, mai lo « companhon de taula » dau capitani<ref>Aquela foncion èra una consequéncia dei reglaments militars britanics qu'enebissián la fraternizacion entre lo comandant d'un naviri e son equipatge. Aquela règla permetiá d'assegurar un comandament eficaç, mai la solitud foguèt a l'origina de cas de [[suicidi]] au sen deis oficiers superiors de la ''Royal Navy''. Lei capitanis obtenguèron donc de còps lo drech d'engatjar de « companhons » que fasián pas formalament partida de l'equipatge per discutir durant lo viatge.</ref>. Aqueu ròtle li laissava una libertat importanta per menar sei recèrcas, mai deviá pagar eu meteis son viatge. Pasmens, [[Robert FitzRoy|FitzRoy]] partejava l'interès de Darwin per lei [[sciéncia]]s, en particular per la [[geologia]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' E. Janet Browne, ''Charles Darwin: vol. 1 Voyaging'', Londres, Jonathan Cape, 1995, pp. 186 e 414.</ref>. La durada prevista de l'expedicion èra de dos ans, mai lo viatge durèt en realitat de decembre de [[1831]] a octòbre de [[1836]]. Durant aqueu periòde, Darwin participèt fòrça a l'exploracion dei [[litorau|litoraus]] [[America dau Sud|sud-americans]] ([[Brasil]], [[Patagònia]], [[Tèrra dau Fuòc]], [[Andes]], illas dau [[Ocean Pacific|Pacific]], etc.), [[Oceania|oceanians]] e [[Sud-Africa|sud-africans]]. Aquò li permetèt de collectar fòrça especimens que foguèron regularament expedits en [[Anglatèrra]] onte [[John Stevens Henslow|Henslow]] assegurava lor recepcion. Aquò foguèt tanben l'ocasion de realizar d'observacions determinantas. En [[geologia]], la lectura dei ''Principis de geologia'' de [[Charles Lyell (geològ)|Charles Lyell]] ([[1797]]-[[1875]]) convencèt Darwin de la lenta transformacion dei païsatges [[Tèrra|terrèstres]]. Aquela concepcion d'un temps lòng venguèt una dei basas de la futura teoria de l'evolucion deis espècias. Foguèt confiermada per l'observacion dau soslevament d'una partida dau [[litorau]] durant un [[tèrratrem]] en [[Chile]] en [[1835]] ò de [[fossil]]s dins lei [[montanha]]s [[Andes|andinas]]<ref>Lei concepcions geologicas de Darwin èra largament erronèas car la màger part dei nocions de basa de la disciplina èran encara pas estadas identificadas. Per exemple, supausèt que la formacion dei montanhas èra la consequéncia d'un soslevament regular dau sòu engendrat per leis efiechs dei tèrratrems. Pasmens, aviá ben comprés la durada lònga dei mecanismes geologics e descurbiguèt quauquei mecanismes verais coma aqueu de la formacion d'escuelhs de coralh a l'entorn d'[[illa volcanica|illas volcanicas]].</ref>. En [[paleontologia]], la descubèrta de [[fossil]]s de [[mamifèr]]s sud-americans dispareguts, amb una [[anatomia]] similara a d'[[espècia (biologia)|espècias]] encara existentas, marquèt l'expedicion. Pasmens, l'observacion pus coneguda de Darwin durant lo viatge foguèt l'observacion d'espècias vesinas de [[quinçon]]s deis [[illas Galápagos]]<ref>Dins aquò, l'importància d'aquela observacion foguèt pas compresa per Darwin durant l'expedicion. Sa comprenença aguèt luòc après lo viatge quand l'[[Ornitologia|ornitològ]] [[John Gould]] li expliquèt que cada tipe diferent de quinçon èra en realitat una espècia diferenta.</ref>. A son retorn en [[Euròpa]], Darwin èra vengut una celebritat au sen dei mitans scientifics britanics. En [[1839]], la publicacion dau ''[[Lo Viatge dau Beagle|Viatge dau Beagle]]'' renforcèt mai aquela notorietat. === Lo periòde de madurason e de publicacion === Après son retorn en [[Anglatèrra]], Darwin s'installèt a [[Londres]] onte comencèt l'esplecha dei materiaus collectats durant son viatge. En parallèl, foguèt elegit au Conseu de la ''[[Royal Geographical Society]]'' e rescontrèt de figuras importantas dei mitans [[sciéncia|scientifics]] [[Reialme Unit|britanics]] coma [[Charles Lyell (geològ)|Charles Lyell]] ([[1797]]-[[1875]]), [[Charles Babbage]] ([[1791]]-[[1871]]), [[John Gould]] ([[1804]]-[[1881]]) e [[Harriet Martineau]] ([[1802]]-[[1876]]). == Òbra scientifica == === La teoria de l'evolucion e la seleccion naturala === === ''L'Origina deis Espècias'' === === Leis autrei trabalhs === == Eiretatge == == Annèxas == === Liames intèrnes === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> * [[Espècia (biologia)|Espècia]]. * [[John Stevens Henslow|Henslow (John Stevens)]]. * ''[[HMS Beagle]]''. * [[Jean-Baptiste de Lamarck|Lamarck (Jean-Baptiste)]]. * [[Seleccion naturala]]. * [[Sèxe (biologia)|Sèxe]]. </div> === Bibliografia === === Nòtas e referéncias === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> <references/> </div> {{DEFAULTSORT:Darwin, Charles}} [[Categoria:Charles Darwin|*]] [[Categoria:Naturalista]] [[Categoria:Naturalista britanic]] [[Categoria:Escrivan britanic]] [[Categoria:Escrivan de lenga anglesa]] [[Categoria:Istòria de la biologia de l'evolucion]] [[Categoria:Membre de la Royal Society]] [[Categoria:Laureat de la medalha Copley]] [[Categoria:Personalitat de la francmaçonariá britanica]] [[Categoria:Evolucion]] [[Categoria:Biologista britanic]] [[Categoria:Naissença en 1809|Neishença en 1809|Dawin, Charles]] [[Categoria:Decès en 1882|Dawin, Charles]] [[Categoria:Recipiendari de la Medalha Copley]] 926ead59t47no2zjcleo08f9ehc7wy2 2505223 2505210 2026-07-26T11:52:58Z Nicolas Eynaud 6858 2505223 wikitext text/x-wiki {{Omon|Darwin}} {{article en construccion}} {{1000 fondamentals}} {{Infobox Identitat | tematica = | carta = | nom = Charles Robert Darwin | nomdebateg = | imatge = Charles Darwin seated crop.jpg | legenda = Charles Darwin en 1854 | talhaimatge(en px) = | datadenaissença = [[12 de febrièr]] de [[1809]] | luòcdenaissença = [[The Mount]], [[Shrewbury]], [[Anglatèrra]] | datadedecès = [[19 d'abril]] de [[1882]] | luòcdedecès = [[Down House]], [[Kent]], [[Anglatèrra]] | paísdorigina = [[Anglatèrra]] | profession = [[biologista]] | títol1 = | títol2 = | distincions =Òrdre del meriti per las sciéncias e las arts; Medalha reiala (1853); Medalha Wollaston (1859); Medalha Copley (1864); Òrdre Per lo Meriti (1868). | omenatge = | autrasfoncions = | paire = | maire = | conjunt = | enfants = | mestressas = | Títol_politic = | Nacion = }} '''Charles Robert Darwin''' ([[The Mount]], [[Shrewbury]], [[Anglatèrra]] [[12 de febrièr]] de [[1809]] - [[Down House]], [[Kent]], [[Anglatèrra]], [[19 d'abril]] de [[1882]]) foguèt un [[biologia|biologista]] [[Gran Bretanha|anglés]] que desvolopèt la primièra teoria d'un mecanisme biologic de l'[[evolucion]], la [[seleccion naturala]], qu'explica la diversificacion de la vida a travèrs un lent procès de modificacion per l'adaptacion. Comencèt d'estudiar la medecina a l'[[universitat d'Edimborg]], puèi la [[teologia]] a [[Universitat de Cambridge|Cambridge]]<ref>{{en}} David Leff, sul site [https://web.archive.org/web/20151024043728/http://www.aboutdarwin.com/darwin/whowas.html ''AboutDarwin.com''], consultat lo 29 de genièr de 2010, chapitres : « ''How did his love of natural science develop ?'' », « ''What did Darwin accomplish while at medical school ?'' » et « ''How was his thirst for science nurtured at Cambridge University ?'' ».</ref>. Entre [[1831]] e [[1836]], faguèt un viatge al bòrd del naviri [[HMS Beagle|''Beagle'']] coma geològ. La publicacion de son jornal de viatge lo faguèt venir celèbre. Intrigat per la distribucion geografica de la fauna salvatge e dels fossils que n'aviá reculhit d'especimens durant son viatge, estudièt la transformacion de las espècias e ne concebèt sa teoria sus la seleccion naturala en 1838. Foguèt fortament influenciat per las teorias de [[Georges-Louis Leclerc de Buffon]]. Amb la publicacion de ''[[L'origina de las espècias]]'' lo 24 de novembre de 1859, establiguèt que totes las [[espècias]] an [[evolucion|evolucionat]] al long del temps a partir d'aujòls comuns mejaçant la [[seleccion naturala]]. == Biografia == === Jovença e formacion === Charles Robert Darwin nasquèt lo 12 de febrier de [[1809]] dins una [[familha (parentèla)|familha]] aisada e letruda de la [[vila]] de [[Shrewsbury]] en [[Anglatèrra]]. Son [[paire]] [[Robert Darwin]] ([[1766]]-[[1848]]) èra un [[medecina|mètge]] famós e son grand [[Erasmus Darwin]] ([[1731]]-[[1802]]) èra un naturalista e un [[poesia|poèta]] conegut aguent emés d'idèas sus lo ròtle de la [[reproduccion]] dins la transformacion deis [[espècia (biologia)|espècias]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Thomas Pradeu, « Philosophie de la biologie », dins Anouk Barberousse, Denis Bonnay e Mikaël Cozic (dir.), ''Précis de philosophie des sciences'', París, Vuibert, 2011, p. 380.</ref>. Sa [[maire]] [[Susannah Wedgwood]] ([[1765]]-[[1817]]) èra la filha d'un [[terralha|terralhier]] fondator d'una [[usina]] de produccion de [[porcelana]] e de [[faiença]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Laurence Machet, « De la novation technique à l'invention d'une tradition nationale : le cas de Josiah Wedgwood », dins Jean-René Gaborit, ''Tradition et innovation en histoire de l’art'', 2009, pp. 72-85.</ref><ref>'''[[francés|(fr)]]''' Laurence Machet, ''Les Wedgwood : de la poterie à l'industrie des arts de la table'', CTHS, 2008.</ref>. Sei parents aguèron sièis [[enfant]]s fins a la [[mòrt]] de Susannah Darwin en [[1817]]<ref>En mai de Charles Darwin, aqueleis enfants foguèron [[Marianne Darwin]] ([[1798]]-[[1858]]), [[Caroline Sarah Darwin]] ([[1800]]-[[1888]]), [[Susan Elizabeth Darwin]] ([[1803]]-[[1866]]), [[Erasmus Alvey Darwin]] ([[1804]]-[[1881]]) e [[Emily Catherine Darwin]] ([[1810]]-[[1866]]).</ref>. Tre son enfança, Darwin mostrèt un interès marcat per la collècta ([[cauquilhatge]]s, [[insècte]]s, [[minerau]]s, etc.) e per l'observacion de la natura<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Diane Cook, ''Charles Darwin. British Naturalist'', Simon & Schuster, 2014, p. 5.</ref>. En [[1825]], son paire lo mandèt a l'[[universitat d'Edimborg]] per i aprendre la [[medecina]], mai Darwin foguèt desgotat per la brutalitat de la [[cirurgia]] e negligiguèt seis estudis medicaus<ref>D'aqueu temps, la cirurgia èra practicada sensa [[anestesia]]. La cirurgia consistissiá donc a mestrejar de mòdes operatòris rapides per operar un pacient avans de passar sei capacitats de resisténcia a la dolor.</ref>. Pasmens, s'interessèt a l'[[istòria naturala]] e jonhèt un grop d'estudiants menats per lo [[zoologia|zoologista]] [[Robert Edmond Grant]] ([[1793]]-[[1874]]), un partisan de la teoria de l'evolucion de [[Jean-Baptiste de Lamarck]] ([[1744]]-[[1829]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' E. Janet Browne, ''Charles Darwin: vol. 1 Voyaging'', Jonathan Cape, Londres, 1995, p. 72.</ref>. Durant dos ans, Darwin participèt ai recèrcas de [[Robert Edmond Grant|Grant]]<ref>Pasmens, en [[1827]], Darwin se destorbèt de Grant après l'apropriacion d'una de sei descubèrtas per son professor (James T. Costa, ''Darwin's backyard : how small experiments led to a big theory'', Nòva York, W. W. Norton & Company 2017).</ref> e seguiguèt tanben lei cors de [[geologia]] de [[Robert Jameson]] ([[1774]]-[[1854]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Adrian Desmond e James Moore, ''Darwin'', Michael Joseph, Penguin Group, Londres, 1991, pp. 42-43.</ref>. En [[1827]], maucontent de la revirada deis estudis medicaus de son fiu, Robert Darwin l'inscriguèt en [[teologia]] a l'[[universitat de Cambridge]] per i venir pastor<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Adrian Desmond e James Moore, ''Darwin'', Michael Joseph, Penguin Group, Londres, 1991, pp. 47-48.</ref>. Darwin i obtenguèt son diplòma en [[1831]], mai contunièt de s'interessar a la [[geologia]] e a l'[[istòria naturala]]. En particular, legiguèt lei rapòrts d'exploracion [[Alexander von Humboldt]] ([[1769]]-[[1859]]) e organizèt un viatge d'observacion a [[Tenerife]] a la fin de seis estudis. De mai, durant aqueu periòde, rescontrèt lo [[botanica|botanista]] [[John Stevens Henslow]] ([[1795]]-[[1861]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Adrian Desmond e James Moore, ''Darwin'', Michael Joseph, Penguin Group, Londres, 1991, pp. 80-81.</ref>. Lei dos òmes venguèron amics e Henslow foguèt un sostèn decisiu dins la carriera [[sciéncia|scientifica]] de Darwin en li permetent de participar a l'expedicion dau ''[[HMS Beagle|Beagle]]'' e en li explicant, pus tard, coma esplechar seis observacions e difusar seis idèas au sen de la comunautat sabenta. === Lo viatge dau ''Beagle'' === [[Fichièr:HMS Beagle by Conrad Martens.jpg|thumb|right|Pintura de l'expedicion dau ''[[HMS Beagle|Beagle]]'' realizat per [[Conrad Martens]].]] En [[1831]], gràcias a una recomandacion de [[John Stevens Henslow|Henslow]], Darwin embarquèt a bòrd dau ''[[HMS Beagle]]'', un [[naviri]] de la [[Royal Navy|marina britanica]] encargat d'una mission de [[cartografia]] dei còstas d'[[America dau Sud]] sota lo comandament dau capitani [[Robert FitzRoy]] ([[1805]]-[[1865]]). L'estatut de Darwin durant l'expedicion èra particular. Èra pas lo naturalista oficiau de la mission, mai lo « companhon de taula » dau capitani<ref>Aquela foncion èra una consequéncia dei reglaments militars britanics qu'enebissián la fraternizacion entre lo comandant d'un naviri e son equipatge. Aquela règla permetiá d'assegurar un comandament eficaç, mai la solitud foguèt a l'origina de cas de [[suicidi]] au sen deis oficiers superiors de la ''Royal Navy''. Lei capitanis obtenguèron donc de còps lo drech d'engatjar de « companhons » que fasián pas formalament partida de l'equipatge per discutir durant lo viatge.</ref>. Aqueu ròtle li laissava una libertat importanta per menar sei recèrcas, mai deviá pagar eu meteis son viatge. Pasmens, [[Robert FitzRoy|FitzRoy]] partejava l'interès de Darwin per lei [[sciéncia]]s, en particular per la [[geologia]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' E. Janet Browne, ''Charles Darwin: vol. 1 Voyaging'', Londres, Jonathan Cape, 1995, pp. 186 e 414.</ref>. La durada prevista de l'expedicion èra de dos ans, mai lo viatge durèt en realitat de decembre de [[1831]] a octòbre de [[1836]]. Durant aqueu periòde, Darwin participèt fòrça a l'exploracion dei [[litorau|litoraus]] [[America dau Sud|sud-americans]] ([[Brasil]], [[Patagònia]], [[Tèrra dau Fuòc]], [[Andes]], illas dau [[Ocean Pacific|Pacific]], etc.), [[Oceania|oceanians]] e [[Sud-Africa|sud-africans]]. Aquò li permetèt de collectar fòrça especimens que foguèron regularament expedits en [[Anglatèrra]] onte [[John Stevens Henslow|Henslow]] assegurava lor recepcion. Aquò foguèt tanben l'ocasion de realizar d'observacions determinantas. En [[geologia]], la lectura dei ''Principis de geologia'' de [[Charles Lyell]] ([[1797]]-[[1875]]) convencèt Darwin de la lenta transformacion dei païsatges [[Tèrra|terrèstres]]. Aquela concepcion d'un temps lòng venguèt una dei basas de la futura teoria de l'evolucion deis espècias. Foguèt confiermada per l'observacion dau soslevament d'una partida dau [[litorau]] durant un [[tèrratrem]] en [[Chile]] en [[1835]] ò de [[fossil]]s dins lei [[montanha]]s [[Andes|andinas]]<ref>Lei concepcions geologicas de Darwin èra largament erronèas car la màger part dei nocions de basa de la disciplina èran encara pas estadas identificadas. Per exemple, supausèt que la formacion dei montanhas èra la consequéncia d'un soslevament regular dau sòu engendrat per leis efiechs dei tèrratrems. Pasmens, aviá ben comprés la durada lònga dei mecanismes geologics e descurbiguèt quauquei mecanismes verais coma aqueu de la formacion d'escuelhs de coralh a l'entorn d'[[illa volcanica|illas volcanicas]].</ref>. En [[paleontologia]], la descubèrta de [[fossil]]s de [[mamifèr]]s sud-americans dispareguts, amb una [[anatomia]] similara a d'[[espècia (biologia)|espècias]] encara existentas, marquèt l'expedicion. Pasmens, l'observacion pus coneguda de Darwin durant lo viatge foguèt l'observacion d'espècias vesinas de [[quinçon]]s deis [[illas Galápagos]]<ref>Dins aquò, l'importància d'aquela observacion foguèt pas compresa per Darwin durant l'expedicion. Sa comprenença aguèt luòc après lo viatge quand l'[[Ornitologia|ornitològ]] [[John Gould]] li expliquèt que cada tipe diferent de quinçon èra en realitat una espècia diferenta.</ref>. A son retorn en [[Euròpa]], Darwin èra vengut una celebritat au sen dei mitans scientifics britanics. En [[1839]], la publicacion dau ''[[Lo Viatge dau Beagle|Viatge dau Beagle]]'' renforcèt mai aquela notorietat. === Lo periòde de madurason e de publicacion === Après son retorn en [[Anglatèrra]], Darwin s'installèt a [[Londres]] onte comencèt l'esplecha dei materiaus collectats durant son viatge. En parallèl, foguèt elegit au Conseu de la ''[[Royal Geographical Society]]'' e rescontrèt de figuras importantas dei mitans [[sciéncia|scientifics]] [[Reialme Unit|britanics]] coma [[Charles Lyell]] ([[1797]]-[[1875]]), [[Charles Babbage]] ([[1791]]-[[1871]]), [[John Gould]] ([[1804]]-[[1881]]) e [[Harriet Martineau]] ([[1802]]-[[1876]]). == Òbra scientifica == === La teoria de l'evolucion e la seleccion naturala === === ''L'Origina deis Espècias'' === === Leis autrei trabalhs === == Eiretatge == == Annèxas == === Liames intèrnes === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> * [[Espècia (biologia)|Espècia]]. * [[John Stevens Henslow|Henslow (John Stevens)]]. * ''[[HMS Beagle]]''. * [[Jean-Baptiste de Lamarck|Lamarck (Jean-Baptiste)]]. * [[Seleccion naturala]]. * [[Sèxe (biologia)|Sèxe]]. </div> === Bibliografia === === Nòtas e referéncias === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> <references/> </div> {{DEFAULTSORT:Darwin, Charles}} [[Categoria:Charles Darwin|*]] [[Categoria:Naturalista]] [[Categoria:Naturalista britanic]] [[Categoria:Escrivan britanic]] [[Categoria:Escrivan de lenga anglesa]] [[Categoria:Istòria de la biologia de l'evolucion]] [[Categoria:Membre de la Royal Society]] [[Categoria:Laureat de la medalha Copley]] [[Categoria:Personalitat de la francmaçonariá britanica]] [[Categoria:Evolucion]] [[Categoria:Biologista britanic]] [[Categoria:Naissença en 1809|Neishença en 1809|Dawin, Charles]] [[Categoria:Decès en 1882|Dawin, Charles]] [[Categoria:Recipiendari de la Medalha Copley]] cvkvqku79cuqql7f7drta0x1mo8959f 0 5973 2505141 2476070 2026-07-25T15:58:35Z ~2026-41276-11 64519 /* */ 2505141 wikitext text/x-wiki {{1000 fondamentals}} {{Dialècte Lengadocian}} Amb lo tèrme '''drech''' (var. '''dreit''', '''dret'''<ref>{{Dicodòc|Droit}}</ref>) o '''sciéncias juridicas''', se designa lo sistèma de principis e nòrmas juridicas que regulan los rapòrts socials, generalament insipirat per una idèa de [[justícia]] o [[equitat]]. Necessita l'intervencion del [[poder public]], valent a dire de l'[[Estat]]. La sancion ligada a la règla de drech destria aquesta d'autras règlas de [[Comportament|conducta]] umana, coma la [[morala]] o la [[civilitat]]. == Generalitats == Lo [[drech positiu]] es l'ensemble dels tèxtes de lei d'una comunautat, e de lor aplicacion per la [[justícia]], la [[jurisprudéncia]]. Visa un apròchi scientific ont « lo drech s'explica pel drech » segon la [[piramida de las nòrmas|ierarquia de las nòrmas]]. Aqueste biais de veire lo drech permet de desbarrassar son estudi de tota question [[religion|religiosa]], [[sociologia|sociologica]], [[etnologia|etnologica]] o [[istòria del drech|istòrica]]. Es lo drech dels juristas, ensenhat dins las [[universitat]]s actualament. Çaquelà, se la vision positivista permet al drech d'aver una certana rigor e [[logica]], cal pas qu’aquesta definicion, que decopa lo real amb l'ajuda de categoria juridica preexistenta, siá la sola presa en compte. Lo drech, al sens larg, es una recèrca del rapòrt d’efectuar entre de circonstàncias de faches e de leis. Lo tèxt de lei es pas alara la sola donada de prendre en compte. Conven tanben d'observar la natura dels faches, l'efectivitat del drech, etc. En efècte, i a pas tant de leis que de situacions de faches, e i a de leis que demòran letras mòrtas. Es abans tot per l'analisi dels faches que se sauprà quina lei aplicar e quina poirà « regir melhor los rapòrts socials ». === Lo [[drech objectiu]] === Lo drech objectiu es l'ensemble de las règlas juridicas obligatòrias aplicadoiras dins un país. Aquestas règlas son establidas pel poder regularament en plaça dins lo país e son destinadas al manten de l'òrdre e de la securitat, a « preservar los interèsses subjectius legitims e a reprimir los interèsses subjectius illegitims (Huguette Jones, 2002-03) ». Se parla alara melhor ''del Drech''. Dins lo drech [[França|francés]], coma dins fòrça [[drech romano-germanic|dreches romano-germanics]], se destria lo [[drech public]] e lo [[drech privat]]. Aquesta distincion es mens presenta al sen dels [[drech anglosaxon|sistèmas juridics anglosaxons]] tanben nomenats sistèmas de ''[[common law]]''. === Los [[drech subjectiu|dreches subjectius]] === Los dreches subjectius son de prerogativas personalas reconegudas pel drech objectiu. Son oposables als tèrces. Aquestes son per exemple, lo [[drech de proprietat]], lo [[drech de crèdit]],... Se parla alara pus volontièrs ''dels dreches''. Un drech subjectiu pòt èsser absolut o relatiu : * Los dreches absoluts s'aplican a l'esgard de tot tèrç (ex. : drech de proprietat). Se ditz que s'aplican ''erga omnes''. * Los dreches relatius s'aplican a l'esgard d'un o maites tèrces determinats (ex. : dreches resultant d'un contracte). == Las [[fonts del drech]] == L'expression "fonts del drech" remanda a totas las fòrças e donadas moralas, economicas, socialas, politicas a l'origina del drech. Las fonts formalas en s'interessant solament a las que conduson dirèctament a l'elaboration del drech. Las fonts formalas del [[drech internacional]] son las [[Convencion]]s internacionalas, la costuma internacionala, la [[jurisprudéncia]] internacionala e los [[principis generals del drech]] reconeguts per la màger part dels païses. Dins los païses de tradicion [[drech romano-germanic|romano-germanica]] e de drech escrich coma [[França]], las solas fonts formalas son la lei ''lato sensu'', comprenent la [[constitucion]], la [[lei]] ''stricto sensu'', los tèxtes subordenats ([[règlament]]s), coma los [[decret]]s, los [[arrestat]]s, las [[circulara]]s e la [[costuma]]. La [[jurisprudéncia]], los principis generals del drech formulats especialament per la [[doctrina]] son pas que parcialament reconeguts coma de fonts del drech. A las fonts del drech correspond una [[Piramida de las nòrmas|ierarquia de las nòrmas]] qu’establís la plaça de las nòrmas dins l'òrdre juridic. == Las grandas brancas del drech == === Lo [[drech privat]] === Lo [[drech privat]] es la partida del [[drech]] que regís los rapòrts entre los particulars, que sián de [[persona fisica|personas fisicas]] o de [[persona morala|personas moralas]] de drech privat. Las brancas principalas del drech privat son : * Lo [[drech civil]] : ** Lo [[drech de la familha]] ** Lo [[drech dels bens]] (o [[drech dels bens|dreches reals]], del latin ''res'', "causa")) ** Lo [[drech de las obligacions]] : **** [[regim general de las obligacions]] **** [[la nocion de causa de l'obligacion]] **** [[drech dels contractes especials]] ***** [[la venda]] *** [[responsabilitat civila]] **** [[Responsabilitat extra contractuala]] o delictuala **** [[responsabilitat contractuala]] ***** exemple : [[damatges e interèsses exemplars]] ([[Estats Units]]) * Lo [[drech penal]] es generalament ligat al drech privat, car sa sancion depend de las jurisdiccions judiciàrias : lo tribunal correccional es en realitat una cambra especializada del Tribunal de Granda Instància ; en darrièr recors, los afars penals son jutjats per la Cort de Cassacion, etc. Mas, per natura, lo drech penal aperten puslèu al drech public : organiza los rapòrts entre l'Estat e los individús. Es pas solament per facilitat que s’accèpta que la victima pòrte davant lo tribunal repressiu sa demanda de reparacion, per la quala lo jutge civil auriá degut èsser competent (« se portar partida civila »). Lo drech penal a pas per vocacion primièra d'organizar los rapòrts entre delinquent e victima, mas entre la societat e lo delinquent. ** La [[procedura penala]] * Lo [[drech social]] ** [[drech del trabalh]] ** [[drech de la securitat sociala]] * Lo [[drech internacional privat]] * Lo [[drech dels afars]]. Son contengut es subjècte a debat mas es admés que recampa : ** Lo [[drech comercial]] ** Lo [[drech de las societats]] ** Lo [[drech de la concurréncia]] ** Lo [[drech de la consomacion]] ** Lo [[drech bancari]] e lo [[drech de las asseguranças]] ** Lo [[drech financièr]] inclutz lo [[drech borsièr]] ** Lo [[drech de l'informatica]] ** Lo [[drech del secret dels afars]] existís als Estats Units e dins los païses anglosaxons, mas pas encara en França. * Lo [[drech economic]]. ** Lo [[drech de la concurréncia]] ** Lo [[drech de la proprietat intellectuala]], dont : *** Lo [[drech de la proprietat literària e artistica]] que compren : **** Lo [[drech d'autor]] **** Los [[dreches vesins del drech d'autor]] *** Lo [[drech de la proprietat industriala]], que compren : **** Lo [[drech de las marcas]] **** Lo [[drech dels brevets]] **** Lo [[drech dels dessenhs e modèls]] === Lo drech public === Lo [[drech public]] regís l'existéncia e l'accion de la poténcia publica. Las quatre brancas principalas del drech public son : * lo [[drech constitucional]] ; * lo [[drech administratiu]] ; * las [[finanças publicas]] ; * lo [[drech internacional public]]. D’aquestas quatre matèrias son derivats : * lo [[drech de las collectivitats territorialas]] ; * lo [[drech de la foncion publica]] ; * lo [[drech del servici public francés|drech del servici public]] ; * lo [[drech dels mercats publics]] ; * lo [[drech de l'urbanisme]] ; * lo [[drech de l'environament]] ; * lo [[drech fiscal]] (aqueste drech es pr’aquò al limit del drech privat, especialament del drech dels afars, e del drech public) * una partida del [[drech de la santat]] (en çò que concernís las responsabilitats de l'espital public) ; * lo [[drech public economic]] ; * lo [[drech europèu]] es un cas a despart, inicialament fòrtament enrasigat dins lo drech internacional public (rapòrt entre Estats e institucions internacionalas), es d’ara enlà creator de rapòrts de dreches privats. == [[Istòria del drech]] == * [[Drech primitiu]] : [[Còde d'Hammourabi]], * [[Drech roman]] : [[Lei de las Dotze Taulas]], [[Còde de Teodòsi]] o [[Còde teodosian]], [[Còde de Justinian]], [[Digeste]], * [[Drech de l’Edat Mejana]] : [[Breviari d'Alaric]], [[Lei salica]] * [[Drech canonic]] * [[Drech intermediari]] : Durant la [[Revolucion Francesa]] == [[Filosofia del drech]] == ''Ubi societas, ubi jus'' ({{cita|ont i a societat, i a drech}}), maxima de la Roma antica. Aquesta donada permet d'armonizar los rapòrts dins una collectivitat. Balha un poder de formular, d'adoptar e promulgar de règlas de conducha imperativas per regir las relacions dels individús que la compausan. * [[Liberalisme#Los dreches naturals|Drech natural]] dins las teorias liberalas. == Vejatz tanben == Fonts del drech : * [[Font del drech]] | [[Drech natural]] | [[Drech divin]] | [[morala]] | [[etica]] Teorias principalas: * [[Abús de drech]] | [[Estat de drech]] | [[Libertat fondamentala]]|[[Libertats publicas]] Dreches particulars : * [[Drech comunal]] | [[Dreches individuals]] | [[Drech a la vida]] | [[Drech de la persona]] | [[Drech maritim]] Autres : * [[Organizacion jurisdiccionala (França)]] | [[Jargon juridic]] == Bibliografia == * {{cite book | autor = Terry Olson; Paul Cassia | first = | authorlink = | last[n] = | first[n] = | author[n]-link = | editor = Droit et justice. PUF | editor-link = | editor[n]-last = | editor[n]-first = | editor[n]-link = | others = | títol = Le droit international, le droit européen, et la hiérarchie des normes | trans_title = | url = | archiveurl = | archivedate = | format = | accessdate = | type = | edition = | series = | volume = | date = | origyear = | year = | month = | publisher = | location = | lenga = francés | isbn = | oclc = | lccn = | doi = | bibcode = | id = | page = | pages = | nopp = | at = | chapter = | trans_chapter = | chapterurl = | quote = | ref = | laysummary = | laydate = | author-mask = | author-name-separator = | author-separator = | display-authors = | separator = | postscript = | lastauthoramp = }} == Nòtas e referéncias == <references/> [[Categoria:Drech|*]] 9g2jinky0y2l86e1qlhxg3hqt6l3uok 0 6232 2505204 2489324 2026-07-26T04:09:23Z Alaric 506 44932 comarcas 2505204 wikitext text/x-wiki {{Infobox Província d'Espanha}} La '''província de Tarragona''' (en [[catalan]]: ''província de Tarragona''; en [[espanhòl]]: ''provincia de Tarragona'') es província [[Espanha|espanhòla]] de la comunautat autonòma de [[Catalonha (comunautat autonòma)|Catalonha]]. La capitala n'es [[Tarragona]]. ==Comarcas== Las comarcas son : * lo [[Aut Camp|Naut Camp]] * lo [[Bas Camp]] * lo [[Bas Èbre]] * lo [[Bas Penedés]] * la [[Conca de Barberà]] * la [[Ribera d'Èbre]] * [[Montsià]] * [[Priorat (comarca)|Priorat]] * [[Tarragonés]] * la [[Tèrra Auta|Tèrra Nauta]] ==Nòtas== {{Referéncias}} {{Províncias d'Espanha}} {{O|Tarragona}} [[Categoria:Catalonha]] [[Categoria:Província d'Espanha]] 4d40qma2p9idvdqgb4mkxgh9a6gkkc4 0 16800 2505158 2444001 2026-07-25T19:43:06Z ~2026-41484-13 64524 /* */ 2505158 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Niçard}} {{omon|niçard (omonimia)}} {{Infobox Lenga |lenga=Niçard |imatge=Languages of Alpes-Maritimes Department, France.svg |fam1=[[Lengas indoeuropèas]] |fam2=[[lengas romanicas|Lengas romaniqui]] |fam3=[[occitanoromanic|Lengas occitanoromaniqui]] |fam4=[[Occitan]] |fam5=[[Provençau]] |legenda= Lengas de lu Aups Maritims<br/>{{legend|#ff2a7f|Occitan vivaroaupenc (aupenc)}} {{legend|#d40055|Occitan vivaroaupenc (mentonasc)}} {{legend|#ffaaaa|Occitan vivaroaupenc (intermediari)}} {{legend|#ffd42a|Occitan provençau (niçard)}} {{legend|#ffeeaa|Occitan provençau (maritim)}} {{legend|#b69650|&dagger; figon (remplaçat pèr lo provençau)}} {{legend|#bc5fd3|roiasc, d'aqueu}} {{legend|#8800aa|tendasc}} {{legend|#975fd3|brigasc}} | iso3 = – }} Lo [[niçard]]<ref>En [[Nòrma classica|nòrma classica]], s'escriu ''niçard, niçarda''. En [[nòrma mistralenca]], s'escriu ''<niçard, niçarda>'' mas una granda part dei niçardistas emplegan li formas ''<nissart, nissarda>''.</ref> es una varietat regionala de l'[[occitan]] que si parla en la part bassa de l'airal istoric de la [[Comtat de Niça]], dintre de la vila de [[Niça]] e au sieu entorn, aital coma dins lo [[Principat de Mónegue]].<ref>{{Ref-publicacion |editor=Editorial Team |títol=Monaco: Language Situation |òbra=Encyclopedia of Language & Linguistics |edicion=2a‎ edicion |an=2006 |pagina=230 |doi=10.1016/B0-08-044854-2/01814-9}}: {{Blòc de citacion |A further 15% of the population of Monaco speaks the Niçard (Niçois) variety of Provençal, which greatly influences the French of the Monegasque region. In fact, the Niçard-speaking community comprises mainly individuals of over 50 years of age, but Provençal is increasingly gaining status as a literary language.}}</ref> Es generalament classat per lu especialistas de la lenga d'òc coma un sosdialècte dau [[provençau]]. E pura, li sieus caracteristicas pròpri originali e la sieu tradicion literària fòrta implican, segon mai d'un actor culturau e mai d'un lingüista, la sieu reconoissença coma un [[occitan larg|estandard regionau]] de l'occitan, a egalitat emb au provençau generau. ==Comparason dei nòrmas== En niçard, doi nòrmas si fan concurréncia: la [[Nòrma classica|nòrma classica]] e la [[nòrma mistralenca]]. <center> {| class="wikitable" celpadding="4" align="center" |- ! colspan="2"| Comparason entra li doi nòrmas existenti en occitan niçard (extrach de la Declaracion Universala dei Drechs Umans) <small>Un tablèu mai complet de toti li nòrmas de l'occitan si pòu consultar a l'article [[occitan#Grafia|occitan]].</small> |- ! [[Nòrma classica]] ! [[Nòrma mistralenca]] |- |style="background: #f1f1f1; "|Toti li personas naisson liuri e egali en dignitat e en drech. Son dotadi de rason e de consciéncia e li cau agir entra eli emb un esperit de frairesa. |style="background: #f1f1f1; "|Touti li persouna naisson lib(e)ri e egali en dignità e en drech. Soun doutadi de rasoun e de counsciènça e li cau agì entra eli em' un esperit de frairessa/fratelança. |} </center> Li diferéncias son dins la grafia, mas finda dins la forma orala de quaucu mots. La nòrma classica evita sovent lu francismes e lu italianismes: si preferisse ''liure'' e ''consciéncia'' a de [[Francés|francismes]] coma ''libre'' e ''consciença''; si preferisse ''frairesa'' a l'[[Italian|italianisme]] ''fratelança''. La nòrma mistralenca accèpta mai sovent lu francismes e lu italianismes. == Lèxic niçard == *panaman: eissugaman *passeron: aucèu *alhà: ailà, alai ==Veètz finda== * [[Roiasc]] ==Nòtas== <references /> == Estacs extèrnes == * {{oc}} [http://toscanoreinat.chez-alice.fr/diconi.html Diccionari niçard de Reinat Toscano] (nòrma classica) * {{oc}} [https://www.youtube.com/watch?v=nVjbXwymBQs Francis Gag: Istòria en niçard] * {{oc}} {{fr}} {{en}} [http://mtcn.free.fr/ Tradicions musicales de la comtat de Niça] * {{fr}} [http://www.sourgentin.org/cours-de-nissart/les-prenoms/ Prénoms - Lou Sourgentin] (nòrma mistralenca?) {{Multibendèl|Portal Provença}} [[Categoria:Niça]] [[Categoria:Aups Maritims]] oo5aay043bqwf8lrcvhi3q4gwtrw6sh 0 19980 2505160 2496139 2026-07-25T19:48:19Z ~2026-41484-13 64524 /* */ 2505160 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Revision|202401212158}} En [[lingüistica]], un '''dialècte''' (var. '''dialete''')<ref group=nt.>Del [[latin]] ''dialectus''; el-meteis eissit del [[grèc ancian]] {{Grèc ancian|διαλέγω}}<bdi>, ''dialégô'' significant «conversar».</ref> es la [[varietat]] d'una [[lenga]], associada a un airal geografic determinat.<ref>{{Ref-web |url=https://web.archive.org/web/20230430150804/https://geoconfluences.ens-lyon.fr/glossaire/langues |títol=Langues et dialectes |editor=École normale supérieure de Lyon |site=geoconfluences.ens-lyon.fr}}</ref> Un dialècte se pòt devesir en sosdialèctes, e aqueles darrièrs pòdon tenir d'autras divisions fins a aténher l'estadi local de l'[[idiolècte]] (parlar). {{Nòtas e referéncias | grop-nòtas = nt. }} == Taxonomia == Un dialècte es un [[idiòma]] avent de caracteristicas lexicalas e foneticas netas formant un [[continú lingüistic]] egalament nomenat lenga. Se qualifica de lenga generalament una nòrma escricha, estandarda e pluridialectala. Per exemple, lo [[Neerlandés|neerlandés estandard]] es una nòrma escricha de lenga bas-francica eissida de las varietats dialectalas del flamenc e de l'olandés. == Annèxas == === Bibliografia === * {{En}} {{Cite book|cognòm=McWhorter|nom=John|data=2001|títol=The Power of Babel|editor=Perennial}} * {{En}} {{Cite book|cognòm=Wade|nom=Nicolas|títol=Before the Dawn: Recovering the Lost History of Our Ancestors|editor=Duckworth|data=2006}} * {{En}} {{Cite book|títol=Historical Dialectology: Regional and Social|data=2011|isbn=9783110848137|editor=De Gruyter|cognòm=Fisiak|nom=Fisiak}} * {{En}} {{Cite book|títol=Dialectology as Dialectic: Interpreting Phula Variation|cognòm=Pelkey|nom=Jamin R.|data=2011|editor=De Gruyter|isbn=9783110245851}} * {{En}} {{Cite book|títol=The Handbook of Dialectology|data=2018|editor=Wiley|cognòm1=Boberg|cognòm2=Watt|cognòm3=Nerbonne|nom1=Charles|nom2=Dominic|nom3=John|isbn=9781118827598}} === Nòtas e referéncias === <references /> === Ligams intèrnes === * Còdes [[ISO 639-6]] {{Portal Lengas}} [[Categoria:Lingüistica]] 9eabvfprt862t9au6yiffuv2id0nxvi 2505161 2505160 2026-07-25T19:49:33Z ~2026-41484-13 64524 2505161 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Revision|202401212158}} En [[lingüistica]], un '''dialècte''' (var. '''dialete''')<ref group=nt.>Del [[latin]] ''dialectus''; el-meteis eissit del [[grèc ancian]] {{Grèc ancian|διαλέγω}}<bdi>, ''dialégô'' significant «conversar».</ref> es la [[varietat]] d'una [[lenga]], associada a un airal geografic determinat.<ref>{{Ref-web |url=https://web.archive.org/web/20230430150804/https://geoconfluences.ens-lyon.fr/glossaire/langues |títol=Langues et dialectes |editor=École normale supérieure de Lyon |site=geoconfluences.ens-lyon.fr}}</ref> Un dialècte se pòt devesir en sosdialèctes, e aqueles darrièrs pòdon tenir d'autras divisions fins a aténher l'estadi local de l'[[idiolècte]] (parlar). == Taxonomia == Un dialècte es un [[idiòma]] avent de caracteristicas lexicalas e foneticas netas formant un [[continú lingüistic]] egalament nomenat lenga. Se qualifica de lenga generalament una nòrma escricha, estandarda e pluridialectala. Per exemple, lo [[Neerlandés|neerlandés estandard]] es una nòrma escricha de lenga bas-francica eissida de las varietats dialectalas del flamenc e de l'olandés. == Annèxas == === Bibliografia === * {{En}} {{Cite book|cognòm=McWhorter|nom=John|data=2001|títol=The Power of Babel|editor=Perennial}} * {{En}} {{Cite book|cognòm=Wade|nom=Nicolas|títol=Before the Dawn: Recovering the Lost History of Our Ancestors|editor=Duckworth|data=2006}} * {{En}} {{Cite book|títol=Historical Dialectology: Regional and Social|data=2011|isbn=9783110848137|editor=De Gruyter|cognòm=Fisiak|nom=Fisiak}} * {{En}} {{Cite book|títol=Dialectology as Dialectic: Interpreting Phula Variation|cognòm=Pelkey|nom=Jamin R.|data=2011|editor=De Gruyter|isbn=9783110245851}} * {{En}} {{Cite book|títol=The Handbook of Dialectology|data=2018|editor=Wiley|cognòm1=Boberg|cognòm2=Watt|cognòm3=Nerbonne|nom1=Charles|nom2=Dominic|nom3=John|isbn=9781118827598}} {{Nòtas e referéncias | grop-nòtas = nt. }} == Ligams intèrnes == * Còdes [[ISO 639-6]] {{Portal Lengas}} [[Categoria:Lingüistica]] 46iqtij42e1zbk77y1gw1eoghtx081j 2505162 2505161 2026-07-25T19:49:44Z ~2026-41484-13 64524 /* */ 2505162 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Revision|202401212158}} En [[lingüistica]], un '''dialècte''' (var. '''dialecte''')<ref group=nt.>Del [[latin]] ''dialectus''; el-meteis eissit del [[grèc ancian]] {{Grèc ancian|διαλέγω}}<bdi>, ''dialégô'' significant «conversar».</ref> es la [[varietat]] d'una [[lenga]], associada a un airal geografic determinat.<ref>{{Ref-web |url=https://web.archive.org/web/20230430150804/https://geoconfluences.ens-lyon.fr/glossaire/langues |títol=Langues et dialectes |editor=École normale supérieure de Lyon |site=geoconfluences.ens-lyon.fr}}</ref> Un dialècte se pòt devesir en sosdialèctes, e aqueles darrièrs pòdon tenir d'autras divisions fins a aténher l'estadi local de l'[[idiolècte]] (parlar). == Taxonomia == Un dialècte es un [[idiòma]] avent de caracteristicas lexicalas e foneticas netas formant un [[continú lingüistic]] egalament nomenat lenga. Se qualifica de lenga generalament una nòrma escricha, estandarda e pluridialectala. Per exemple, lo [[Neerlandés|neerlandés estandard]] es una nòrma escricha de lenga bas-francica eissida de las varietats dialectalas del flamenc e de l'olandés. == Annèxas == === Bibliografia === * {{En}} {{Cite book|cognòm=McWhorter|nom=John|data=2001|títol=The Power of Babel|editor=Perennial}} * {{En}} {{Cite book|cognòm=Wade|nom=Nicolas|títol=Before the Dawn: Recovering the Lost History of Our Ancestors|editor=Duckworth|data=2006}} * {{En}} {{Cite book|títol=Historical Dialectology: Regional and Social|data=2011|isbn=9783110848137|editor=De Gruyter|cognòm=Fisiak|nom=Fisiak}} * {{En}} {{Cite book|títol=Dialectology as Dialectic: Interpreting Phula Variation|cognòm=Pelkey|nom=Jamin R.|data=2011|editor=De Gruyter|isbn=9783110245851}} * {{En}} {{Cite book|títol=The Handbook of Dialectology|data=2018|editor=Wiley|cognòm1=Boberg|cognòm2=Watt|cognòm3=Nerbonne|nom1=Charles|nom2=Dominic|nom3=John|isbn=9781118827598}} {{Nòtas e referéncias | grop-nòtas = nt. }} == Ligams intèrnes == * Còdes [[ISO 639-6]] {{Portal Lengas}} [[Categoria:Lingüistica]] fbajvuxdxvxso3109x876i4y7ux1yh3 0 23268 2505159 2452729 2026-07-25T19:44:36Z Ieo-oc 64523 Actualizacion de la seccion : LUÒCS, BDTopoc, OpenStreetMap-oc, OsmAnd-oc e GeoOccitania 2505159 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }}<mapframe latitude="44.37884" longitude="2.944336" zoom="5" width="368" height="296" align="right" />Los noms de luòcs d’[[Occitània]] an sovent per origina un mot [[occitan]]. Tanben pòdon aver una origina [[germanica]], [[celtica]] o pre-indoeuropèa. Dempuèi la conquèsta, pòdon prene de noms d'origina francesa, autres còps occitanizats, uèi sovent gardats. L’abséncia d'oficialitat dels noms de luòc se traduís per: * en França, la francizacion grafica del nom (per ex. [[Milhau]] > Millau mas Graulhet) * en Itàlia, l’italianizacion grafica del nom (per ex. [[Sant Pèire (Val Varacha)|Sant Pèire]] > Sampeyre). A l’epòca fascista s’italianizèt mai encara lo nom (de 1940 a 1955: Sampeire). * en Aran, l’espanholizacion (de còps via lo catalan) foguèt seguida, en 1984 per una reoccitanizacion de la toponimia: Viella-Mitg-Arán (fòrma espanholizada) > Viella e Mijaran. == Lo projècte de restitucion dei noms geografics == L’[[Institut d'Estudis Occitans]] (IEO) desvolopa despuei leis annadas 2000 un programa de collècta, de normalizacion e de difusion de la toponimia occitana. Sa premiera realizacion publica es la basa '''LUÒCS''', emplegada per l’aplicacion Top’ÒC e presentada en 2012 per la Societat d’Onomàstica.<ref>[https://www.onomastica.cat/wp-content/uploads/Full-novetats-2012.pdf « Enllaços i materials: toponímia occitana »], ''Full de novetats Onomàstica.cat'', 20 de decembre de 2012, p. 109-110.</ref> En novembre de 2017, lo projècte LUÒCS es presentat a l’Ostau de Provença d’[[Ais de Provença]]. Lo mèdia regionau ''Aquò d’Aquí'' descriu un pretzfach collaboratiu de cartografia en donadas dubèrtas e fa estat de 256 personas qu’an respondut a una crida a contribucion.<ref>Michel Neumuller, [https://www.aquodaqui.info/L-occitan-cartographie-en-open-data_a1508.html « L’occitan cartographié en open data »], ''Aquò d’Aquí'', 25 de novembre de 2017.</ref> Lo dispositiu s’organiza puei alentorn de '''BDTopoc''', per la collècta e la documentacion dei formas toponimicas, e d’'''OpenStreetMap-oc''', per leis integrar dins [[OpenStreetMap]]. En 2019, BDTopoc es presentada a l’Ostau de Region de Tolosa coma una « basa de donadas dubèrtas e contributivas per la toponimia occitana », dins un seminari que recampa especialament la Region, l’IGN, lo [[Congrès permanent de la lenga occitana]] e lo CIRDÒC.<ref>[https://lengasocietat.eu/wp-content/uploads/2021/10/journees-regionales-oc-territoires_programme.pdf ''Jornadas regionalas — Lenga e cultura occitanas al servici del desvolopament dels territòris''], 28-29 de novembre de 2019, p. 1-2.</ref> A partir de 2018, la '''Mapa occitana''' permet de veire dins OpenStreetMap lei toponims rensenhats en occitan. En 2022, aquelei donadas son tanben accessiblas dins lo GPS fòra linha '''OsmAnd-oc''', eissit d’una collaboracion entre l’IEO, OpenStreetMap França e OsmAnd, e completat per de contenguts de la [[Wikipèdia en occitan]].<ref>[https://locongres.org/fr/actualites/nouvelles-ressources/le-gps-occitan-est-arrive « Lo GPS occitan es arribat »], Lo Congrès permanent de la lenga occitana.</ref> L’ensems format per la basa toponimica, la mapa, leis aisinas e lei ressorsas pedagogicas es presentat ara sota lo nom '''GeoOccitania'''. Lei donadas de BDTopoc e d’« Occitania administrativa » son publicadas sus la plataforma francesa [[data.gouv.fr]].<ref>[https://www.data.gouv.fr/organizations/institut-destudis-occitans/datasets Institut d’Estudis Occitans — Jòcs de donadas], data.gouv.fr.</ref> ==Bibliografia== * {{fr}} Bénédicte et Jean-Jacques Fénié. ''Toponymie occitane'', Bordèu: Sud Ouest Université, 1997, 126 paginas. * Christian Hérilier. ''Toponimia occitana: les noms des communes de l'arrondissement de Thiers (P de D)'', Tièrn: Agència Carcular, 1989, 48 paginas. * Ernèst Negre. ''Les noms de lieu du Tarn''. 1954, espandit en 1959, reed. 1972 == Ligams extèrnes == * [https://dicodoc.eu/oc/toponimia Basa toponimica en occitan] [[Categoria:Occitan|Toponimia]] [[Categoria:Toponimia|Occitan]] fo0lrjszs5kwjkfq1c4s0hnzsxixgfc 2505164 2505159 2026-07-25T19:51:27Z Ieo-oc 64523 Tèxte validat : reformulacion e melhorament de la presentacion 2505164 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }}<mapframe latitude="44.37884" longitude="2.944336" zoom="5" width="368" height="296" align="right" />Los noms de luòcs d’[[Occitània]] an sovent per origina un mot [[occitan]]. Tanben pòdon aver una origina [[germanica]], [[celtica]] o pre-indoeuropèa. Dempuèi la conquèsta, pòdon prene de noms d'origina francesa, autres còps occitanizats, uèi sovent gardats. L’abséncia d'oficialitat dels noms de luòc se traduís per: * en França, la francizacion grafica del nom (per ex. [[Milhau]] > Millau mas Graulhet) * en Itàlia, l’italianizacion grafica del nom (per ex. [[Sant Pèire (Val Varacha)|Sant Pèire]] > Sampeyre). A l’epòca fascista s’italianizèt mai encara lo nom (de 1940 a 1955: Sampeire). * en Aran, l’espanholizacion (de còps via lo catalan) foguèt seguida, en 1984 per una reoccitanizacion de la toponimia: Viella-Mitg-Arán (fòrma espanholizada) > Viella e Mijaran. == Lo projècte de restitucion dei noms geografics == L’[[Institut d'Estudis Occitans]] (IEO) desvolopa despuei leis annadas 2000 un programa de collècta, de normalizacion e de difusion de la toponimia occitana. Sa premiera realizacion publica es la basa '''LUÒCS''', emplegada per l’aplicacion Top’ÒC e presentada en 2012 per la Societat d’Onomàstica.<ref>[https://www.onomastica.cat/wp-content/uploads/Full-novetats-2012.pdf « Enllaços i materials: toponímia occitana »], ''Full de novetats Onomàstica.cat'', 20 de decembre de 2012, p. 109-110.</ref> En novembre de 2017, lo projècte LUÒCS es presentat a l’Ostau de Provença d’[[Ais de Provença]]. Lo mèdia regionau ''Aquò d’Aquí'' descriu un pretzfach collectiu de cartografia en donadas dubèrtas e fa estat de 256 personas qu’an respondut a una crida a contribucion.<ref>Michel Neumuller, [https://www.aquodaqui.info/L-occitan-cartographie-en-open-data_a1508.html « L’occitan cartographié en open data »], ''Aquò d’Aquí'', 25 de novembre de 2017.</ref> Lo dispositiu s’organiza puei alentorn de '''BDTopoc''', per la collècta e la documentacion dei formas toponimicas, e d’'''OpenStreetMap-oc''', per leis integrar dins [[OpenStreetMap]]. En 2019, BDTopoc es presentada a l’Ostau de Region de Tolosa coma una « basa de donadas dubèrtas e contributivas per la toponimia occitana », dins un seminari que recampa especialament la Region, l’IGN, lo [[Congrès permanent de la lenga occitana]] e lo CIRDÒC.<ref>[https://lengasocietat.eu/wp-content/uploads/2021/10/journees-regionales-oc-territoires_programme.pdf ''Jornadas regionalas — Lenga e cultura occitanas al servici del desvolopament dels territòris''], 28-29 de novembre de 2019, p. 1-2.</ref> A partir de 2018, la '''Mapa occitana''' permet de veire dins OpenStreetMap lei toponims rensenhats en occitan. En 2022, aquelei donadas son tanben accessiblas dins lo GPS fòra linha '''OsmAnd-oc''', eissit d’una collaboracion entre l’IEO, OpenStreetMap França e OsmAnd, e completat per de contenguts de la [[Wikipèdia en occitan]].<ref>[https://locongres.org/fr/actualites/nouvelles-ressources/le-gps-occitan-est-arrive « Lo GPS occitan es arribat »], Lo Congrès permanent de la lenga occitana.</ref> L’ensems format per la basa toponimica, la mapa, leis aisinas e lei ressorsas pedagogicas es presentat ara sota lo nom '''GeoOccitania'''. Lei donadas de BDTopoc e d’« Occitania administrativa » son publicadas sus la plataforma francesa [[data.gouv.fr]].<ref>[https://www.data.gouv.fr/organizations/institut-destudis-occitans/datasets Institut d’Estudis Occitans — Jòcs de donadas], data.gouv.fr.</ref> ==Bibliografia== * {{fr}} Bénédicte et Jean-Jacques Fénié. ''Toponymie occitane'', Bordèu: Sud Ouest Université, 1997, 126 paginas. * Christian Hérilier. ''Toponimia occitana: les noms des communes de l'arrondissement de Thiers (P de D)'', Tièrn: Agència Carcular, 1989, 48 paginas. * Ernèst Negre. ''Les noms de lieu du Tarn''. 1954, espandit en 1959, reed. 1972 == Ligams extèrnes == * [https://dicodoc.eu/oc/toponimia Basa toponimica en occitan] [[Categoria:Occitan|Toponimia]] [[Categoria:Toponimia|Occitan]] bsbxdsvkrjh4plucsyu367jruq4irp5 2505165 2505164 2026-07-25T19:53:31Z Ieo-oc 64523 Correccion provençala : « vengut d’una collaboracion » 2505165 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }}<mapframe latitude="44.37884" longitude="2.944336" zoom="5" width="368" height="296" align="right" />Los noms de luòcs d’[[Occitània]] an sovent per origina un mot [[occitan]]. Tanben pòdon aver una origina [[germanica]], [[celtica]] o pre-indoeuropèa. Dempuèi la conquèsta, pòdon prene de noms d'origina francesa, autres còps occitanizats, uèi sovent gardats. L’abséncia d'oficialitat dels noms de luòc se traduís per: * en França, la francizacion grafica del nom (per ex. [[Milhau]] > Millau mas Graulhet) * en Itàlia, l’italianizacion grafica del nom (per ex. [[Sant Pèire (Val Varacha)|Sant Pèire]] > Sampeyre). A l’epòca fascista s’italianizèt mai encara lo nom (de 1940 a 1955: Sampeire). * en Aran, l’espanholizacion (de còps via lo catalan) foguèt seguida, en 1984 per una reoccitanizacion de la toponimia: Viella-Mitg-Arán (fòrma espanholizada) > Viella e Mijaran. == Lo projècte de restitucion dei noms geografics == L’[[Institut d'Estudis Occitans]] (IEO) desvolopa despuei leis annadas 2000 un programa de collècta, de normalizacion e de difusion de la toponimia occitana. Sa premiera realizacion publica es la basa '''LUÒCS''', emplegada per l’aplicacion Top’ÒC e presentada en 2012 per la Societat d’Onomàstica.<ref>[https://www.onomastica.cat/wp-content/uploads/Full-novetats-2012.pdf « Enllaços i materials: toponímia occitana »], ''Full de novetats Onomàstica.cat'', 20 de decembre de 2012, p. 109-110.</ref> En novembre de 2017, lo projècte LUÒCS es presentat a l’Ostau de Provença d’[[Ais de Provença]]. Lo mèdia regionau ''Aquò d’Aquí'' descriu un pretzfach collectiu de cartografia en donadas dubèrtas e fa estat de 256 personas qu’an respondut a una crida a contribucion.<ref>Michel Neumuller, [https://www.aquodaqui.info/L-occitan-cartographie-en-open-data_a1508.html « L’occitan cartographié en open data »], ''Aquò d’Aquí'', 25 de novembre de 2017.</ref> Lo dispositiu s’organiza puei alentorn de '''BDTopoc''', per la collècta e la documentacion dei formas toponimicas, e d’'''OpenStreetMap-oc''', per leis integrar dins [[OpenStreetMap]]. En 2019, BDTopoc es presentada a l’Ostau de Region de Tolosa coma una « basa de donadas dubèrtas e contributivas per la toponimia occitana », dins un seminari que recampa especialament la Region, l’IGN, lo [[Congrès permanent de la lenga occitana]] e lo CIRDÒC.<ref>[https://lengasocietat.eu/wp-content/uploads/2021/10/journees-regionales-oc-territoires_programme.pdf ''Jornadas regionalas — Lenga e cultura occitanas al servici del desvolopament dels territòris''], 28-29 de novembre de 2019, p. 1-2.</ref> A partir de 2018, la '''Mapa occitana''' permet de veire dins OpenStreetMap lei toponims rensenhats en occitan. En 2022, aquelei donadas son tanben accessiblas dins lo GPS fòra linha '''OsmAnd-oc''', vengut d’una collaboracion entre l’IEO, OpenStreetMap França e OsmAnd, e completat per de contenguts de la [[Wikipèdia en occitan]].<ref>[https://locongres.org/fr/actualites/nouvelles-ressources/le-gps-occitan-est-arrive « Lo GPS occitan es arribat »], Lo Congrès permanent de la lenga occitana.</ref> L’ensems format per la basa toponimica, la mapa, leis aisinas e lei ressorsas pedagogicas es presentat ara sota lo nom '''GeoOccitania'''. Lei donadas de BDTopoc e d’« Occitania administrativa » son publicadas sus la plataforma francesa [[data.gouv.fr]].<ref>[https://www.data.gouv.fr/organizations/institut-destudis-occitans/datasets Institut d’Estudis Occitans — Jòcs de donadas], data.gouv.fr.</ref> ==Bibliografia== * {{fr}} Bénédicte et Jean-Jacques Fénié. ''Toponymie occitane'', Bordèu: Sud Ouest Université, 1997, 126 paginas. * Christian Hérilier. ''Toponimia occitana: les noms des communes de l'arrondissement de Thiers (P de D)'', Tièrn: Agència Carcular, 1989, 48 paginas. * Ernèst Negre. ''Les noms de lieu du Tarn''. 1954, espandit en 1959, reed. 1972 == Ligams extèrnes == * [https://dicodoc.eu/oc/toponimia Basa toponimica en occitan] [[Categoria:Occitan|Toponimia]] [[Categoria:Toponimia|Occitan]] egcevbq0eh68omprcw7ceq3rmz745nc 0 23654 2505215 1861260 2026-07-26T08:56:43Z Jfblanc 104 2505215 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} [[Fichièr:Dalriada.png|right|thumb|200px|Imatge satellit d'[[Escòcia]] e del nòrd d'[[Irlanda]] que mòstra l'airal aproximatiu del Dál Riata.]] '''Dál Riata''' (tanben '''Dalriada''' o '''Dalriata''') foguèt un reialme [[Gaels|gaelic]] qu'èra situat a l'encòp sus las còstas oèst de l'[[Escòcia]] actuala e las còstas nòrd de l'[[Irlanda]] actuala, dins los territòris nomenats uèi [[Argyll e Bute]], [[Lochaber]], [[County Antrim]]. La vista tradicionala de Dál Riata coma una colonia irlandesa en [[Escòcia]] foguèt tornar mesa en question sus de basas arqueologicas, mas es pas clar qu'un consensus siá trapat e los istorians demòran devesits sus lo subjècte. Los abitants de Dál Riata son sovent apelats ''Scots'', del [[latin]] ''scotti'', un mot que ven del bas latin ''scottis'', que ven del mot [[Grèc (lenga)|grèc]] ''σκοτοσ'' que significa "foscor", e que pus tard designarà los "gaelic-parlants", si que non escocés, irlandés o autre. Son tanben sonats [[Gaels]], un terme plan mai clar, o Dál Riatans. Lo reialme atenhèt son desvolopament maximal jos [[Áedán mac Gabráin]] (574-608), mas son expansion foguèt arrestada a la [[Batalha de Degsastan]] en 603 per [[Æthelfrith de Northumbria]]. De desfachas seriosas en Irlanda e Escòcia al temps de [[DomnBrecc]] (m. 642) acabèron l'edat d'aur del Dál Riata, e lo reialme devenguèt un client de [[Northumbria]], alara assubjectida als [[Pictes]]. I a una controvèrsia sus la destinada del reialme al sègle VIII, ont d'unes veson pas de reviscòl del Dal Riata aprèp la longa passa de dominacion estrangièra, d'aprèp 637 fins a a pauc près 750 o 760, alara que d'autres veson una respelida del Dal Riata jos [[Áed Find]] (736-778) e l'usurpacion de la reialtat de [[Fortriu]] per lo Dál Riata, un parelh de generacions pus lèu que lo que n'es creditat abitualament: [[Cináed mac Ailpín]] (800-858). Lo reialme desapareis fins finala a l'[[Edat Viking]]. [[Categoria:Istòria d'Irlanda]] [[Categoria:Istòria d'Escòcia]] iqxzxkj8wyq1q6vjdqj05lv3n454p7y 0 57856 2505206 2485843 2026-07-26T04:58:36Z Alaric 506 44932 2505206 wikitext text/x-wiki {{Comarca catalana}} Lo '''Naut Camp''' (oficialament en [[catalan]]: ''Alt Camp'') es una [[Comarcas de Catalonha|comarca]] [[Catalonha (region)|catalana]]. Se situa a la [[província de Tarragona]]; confronta al nòrd la comarca de la [[Conca de Barberà]], al nòrd-èst [Anòia]], a l'èst e al sud-èst l'[[Aut Penedés]] e lo [[Bas Penedés]], al sud [[Tarragonés]], a l'oèst e al sud-oèst lo [[Bas Camp]]. La capitala n'es [[Valls]] situada al centre de la comarca. Es una de las tres [[Comarca|comarcas]] que lo [[Camp de Tarragona]] ne foguèt devesit en la [[division comarcala de 1936]]. ==Municipis== Las populacions son de [[2025]]. {{capentcat|}} {{entcat|[[Aiguamúrcia]]|987}} {{entcat|[[Alcover]]|5.362}} {{entcat|[[Alió]]|496}} {{entcat|[[Bràfim]]|697}} {{entcat|[[Cabra del Camp]]|1.388}} {{entcat|[[Figuerola del Camp]]|342}} {{entcat|[[els Garidells|Garidells, els]]|211}} {{entcat|[[la Masó|Masó, la]]|307}} {{entcat|[[el Milà|Milà, el]]|194}} {{entcat|[[Montferri]]|502}} {{entcat|[[Mont-ral]]|174}} {{entcat|[[Nulles]]|551}} {{entcat|[[el Pla de Santa Maria|Pla de Santa Maria, el]]|2.408}} {{entcat|[[el Pont d'Armentera|Pont d'Armentera, el]]|500}} {{entcat|[[Puigpelat]]|1.222}} {{entcat|[[Querol]]|611}} {{entcat|[[la Riba|Riba, la]]|574}} {{entcat|[[Rodonyà]]|519}} {{entcat|[[el Rourell|Rourell, el]]|385}} {{entcat|[[Vallmoll]]|1.997}} {{entcat|[[Valls]]|25.518}} {{entcat|[[Vilabella]]|724}} {{entcat|[[Vila-rodona]]|1.382}} |} == Demografia == {{Demografia2| 1497=897| 1515=1003| 1553=1682| 1717=9384| 1787=25461| 1857=38507| 1877=36989| 1887=37917| 1900=33769| 1910=33117| 1920=31601| 1930=30368| 1940=28492| 1950=28475}} {{Demografia2| 1960=27314| 1970=29573| 1981=32522| 1990=34526| 2000=35443|| 2006=41081| 2010=45326| 2024=46.338| 2030=}} {{coord|41|17|N|1|15|E|region:ES-CT_type:adm2nd|display=title}} ==Nòtas e referéncias== {{Referéncias}} {{Comarcas de Catalonha}} [[Categoria:Comarca de Catalonha]] p6omcqn03xjy70yepq3u19cpw22m60c 0 60295 2505174 1867669 2026-07-25T20:56:36Z Grieksearabizi485 64521 Créé en traduisant la section « Albanië » de la page « [[:nl:Special:Redirect/revision/71650726|District]] » 2505174 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} Lo '''districte''' es una division administrativa de segond nivèl. En [[França]], los [[departament]]s foguèron primièr divisits en districtes (es en [[1800]] que los districtes foguèron remplaçats per d'[[arrondiment]]s). [[Categoria:Administracion territoriala]] == Albanië == Ateriorament (fins al 31 de julhet de 2000), [[Albania]] èra devesida en 36 districtes (rrethe). Aquestes districtes son estats dempuèi remplaçats per las 12 prefecturas actualas. nzeu17tr0kae2l7thkrtfozayzj3eu0 2505175 2505174 2026-07-25T20:57:10Z Grieksearabizi485 64521 /* Albanië */ 2505175 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} Lo '''districte''' es una division administrativa de segond nivèl. En [[França]], los [[departament]]s foguèron primièr divisits en districtes (es en [[1800]] que los districtes foguèron remplaçats per d'[[arrondiment]]s). [[Categoria:Administracion territoriala]] == Albanië == Anteriorament (fins al 31 de julhet de 2000), [[Albania]] èra devesida en 36 districtes (rrethe). Aquestes districtes son estats dempuèi remplaçats per las 12 prefecturas actualas. 61wei5p3z3pnc2bdkyk95xod4xjdn7k 2505176 2505175 2026-07-25T20:59:32Z Grieksearabizi485 64521 Créé en traduisant la section « Bangladesh » de la page « [[:nl:Special:Redirect/revision/71650726|District]] » 2505176 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} Lo '''districte''' es una division administrativa de segond nivèl. En [[França]], los [[departament]]s foguèron primièr divisits en districtes (es en [[1800]] que los districtes foguèron remplaçats per d'[[arrondiment]]s). [[Categoria:Administracion territoriala]] == Albanië == Anteriorament (fins al 31 de julhet de 2000), [[Albania]] èra devesida en 36 districtes (rrethe). Aquestes districtes son estats dempuèi remplaçats per las 12 prefecturas actualas. == Bangladesh == [[Bangladèsh]] a 64 districtes (zila) e7ungl3a7t4j25q32y0q11qvk3ojl0z 2505177 2505176 2026-07-25T21:06:50Z Grieksearabizi485 64521 /* Albanië */ 2505177 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} Lo '''districte''' es una division administrativa de segond nivèl. En [[França]], los [[departament]]s foguèron primièr divisits en districtes (es en [[1800]] que los districtes foguèron remplaçats per d'[[arrondiment]]s). [[Categoria:Administracion territoriala]] == Albania == Anteriorament (fins al 31 de julhet de 2000), [[Albania]] èra devesida en 36 districtes (rrethe). Aquestes districtes son estats dempuèi remplaçats per las 12 prefecturas actualas. == Bangladèsh == [[Bangladèsh]] a 64 districtes (zila) a913v9ojwu4a3ws2e2fdn2dvpize43l 2505178 2505177 2026-07-25T21:10:52Z Grieksearabizi485 64521 Créé en traduisant la section « België » de la page « [[:nl:Special:Redirect/revision/71650726|District]] » 2505178 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} Lo '''districte''' es una division administrativa de segond nivèl. En [[França]], los [[departament]]s foguèron primièr divisits en districtes (es en [[1800]] que los districtes foguèron remplaçats per d'[[arrondiment]]s). [[Categoria:Administracion territoriala]] == Albania == Anteriorament (fins al 31 de julhet de 2000), [[Albania]] èra devesida en 36 districtes (rrethe). Aquestes districtes son estats dempuèi remplaçats per las 12 prefecturas actualas. == Bangladèsh == [[Bangladèsh]] a 64 districtes (zila) == Belgica == En [[Belgica]], i a de districtes de vila e de districtes provincials. Tota vila amb mai de 100 000 abitants pòt sonar sas municipalitats constituentas districtes. Sonque [[Anvèrs]] exercís actualament aquel drench. Son governats per lo collègi de districte. Los quartièrs d'Anvèrs son comparables als quartièrs urbans neerlandeses o municipalitats constituentas qu'existissián a [[Amsterdam]] e [[Rotterdam]]. 3y9bjxtaffcvakbmcho3rtoyp2jf128 2505179 2505178 2026-07-25T21:16:17Z Grieksearabizi485 64521 Créé en traduisant la section « België » de la page « [[:nl:Special:Redirect/revision/71650726|District]] » 2505179 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} Lo '''districte''' es una division administrativa de segond nivèl. En [[França]], los [[departament]]s foguèron primièr divisits en districtes (es en [[1800]] que los districtes foguèron remplaçats per d'[[arrondiment]]s). [[Categoria:Administracion territoriala]] == Albania == Anteriorament (fins al 31 de julhet de 2000), [[Albania]] èra devesida en 36 districtes (rrethe). Aquestes districtes son estats dempuèi remplaçats per las 12 prefecturas actualas. == Bangladèsh == [[Bangladèsh]] a 64 districtes (zila) == Belgica == En [[Belgica]], i a de districtes de vila e de districtes provincials. Tota vila amb mai de 100 000 abitants pòt sonar sas municipalitats constituentas districtes. Sonque [[Anvèrs]] exercís actualament aquel drench. Son governats per lo collègi de districte. Los quartièrs d'Anvèrs son comparables als quartièrs urbans neerlandeses o municipalitats constituentas qu'existissián a [[Amsterdam]] e [[Rotterdam]]. == Belgica == En [[Belgica]], i a de districtes de vila e de districtes provincials. Tota vila amb mai de 100 000 abitants pòt sonar sas municipalitats constituentas districtes. Sonque [[Anvèrs]] exercís actualament aquel drench. Son governats per lo collègi de districte. Los quartièrs d'Anvèrs son comparables als quartièrs urbans neerlandeses o municipalitats constituentas qu'existissián a [[Amsterdam]] e [[Rotterdam]]. Dins lo passat, qualques municipalitats avián tanben de districtes multiples per manténer los registres del registre civil. Aquel acòrdi foguè abolit en [[2018]]. dinbsdmj6fvd6ryrih1lylucfxfh77e 2505180 2505179 2026-07-25T21:17:26Z Grieksearabizi485 64521 /* Belgica */ 2505180 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} Lo '''districte''' es una division administrativa de segond nivèl. En [[França]], los [[departament]]s foguèron primièr divisits en districtes (es en [[1800]] que los districtes foguèron remplaçats per d'[[arrondiment]]s). [[Categoria:Administracion territoriala]] == Albania == Anteriorament (fins al 31 de julhet de 2000), [[Albania]] èra devesida en 36 districtes (rrethe). Aquestes districtes son estats dempuèi remplaçats per las 12 prefecturas actualas. == Bangladèsh == [[Bangladèsh]] a 64 districtes (zila) == Belgica == En [[Belgica]], i a de districtes de vila e de districtes provincials. Tota vila amb mai de 100 000 abitants pòt sonar sas municipalitats constituentas districtes. Sonque [[Anvèrs]] exercís actualament aquel drench. Son governats per lo collègi de districte. Los quartièrs d'Anvèrs son comparables als quartièrs urbans neerlandeses o municipalitats constituentas qu'existissián a [[Amsterdam]] e [[Rotterdam]]. Tota vila amb mai de 100 000 abitants pòt sonar sas municipalitats constituentas districtes. Sonque [[Anvèrs]] exercís actualament aquel drench. Son governats per lo collègi de districte. Los quartièrs d'Anvèrs son comparables als quartièrs urbans neerlandeses o municipalitats constituentas qu'existissián a [[Amsterdam]] e [[Rotterdam]]. Dins lo passat, qualques municipalitats avián tanben de districtes multiples per manténer los registres del registre civil. Aquel acòrdi foguè abolit en [[2018]]. 7phmbgwb41glqot4u48b8egl0ho8w59 2505208 2505180 2026-07-26T07:31:45Z Grieksearabizi485 64521 /* Belgica */ 2505208 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} Lo '''districte''' es una division administrativa de segond nivèl. En [[França]], los [[departament]]s foguèron primièr divisits en districtes (es en [[1800]] que los districtes foguèron remplaçats per d'[[arrondiment]]s). [[Categoria:Administracion territoriala]] == Albania == Anteriorament (fins al 31 de julhet de 2000), [[Albania]] èra devesida en 36 districtes (rrethe). Aquestes districtes son estats dempuèi remplaçats per las 12 prefecturas actualas. == Bangladèsh == [[Bangladèsh]] a 64 districtes (zila) == Belgica == En [[Belgica]], i a de districtes de vila e de districtes provincials. Tota vila amb mai de 100 000 abitants pòt sonar sas municipalitats constituentas districtes. Sonque [[Anvèrs]] exercís actualament aquel drench. Son governats per lo collègi de districte. Los quartièrs d'Anvèrs son comparables als quartièrs urbans neerlandeses o municipalitats constituentas qu'existissián a [[Amsterdam]] e [[Rotterdam]]. Dins lo passat, qualques municipalitats avián tanben de districtes multiples per manténer los registres del registre civil. Aquel acòrdi foguè abolit en [[2018]]. dinb2h1h6uzl16x9x1yh9hm842lt2st 2505211 2505208 2026-07-26T08:15:46Z Grieksearabizi485 64521 Créé en traduisant la section « België » de la page « [[:nl:Special:Redirect/revision/71650726|District]] » 2505211 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} Lo '''districte''' es una division administrativa de segond nivèl. En [[França]], los [[departament]]s foguèron primièr divisits en districtes (es en [[1800]] que los districtes foguèron remplaçats per d'[[arrondiment]]s). [[Categoria:Administracion territoriala]] == Albania == Anteriorament (fins al 31 de julhet de 2000), [[Albania]] èra devesida en 36 districtes (rrethe). Aquestes districtes son estats dempuèi remplaçats per las 12 prefecturas actualas. == Bangladèsh == [[Bangladèsh]] a 64 districtes (zila) == Belgica == En [[Belgica]], i a de districtes de vila e de districtes provincials. Tota vila amb mai de 100 000 abitants pòt sonar sas municipalitats constituentas districtes. Sonque [[Anvèrs]] exercís actualament aquel drench. Son governats per lo collègi de districte. Los quartièrs d'Anvèrs son comparables als quartièrs urbans neerlandeses o municipalitats constituentas qu'existissián a [[Amsterdam]] e [[Rotterdam]]. Dins lo passat, qualques municipalitats avián tanben de districtes multiples per manténer los registres del registre civil. Aquel acòrdi foguè abolit en [[2018]]. == België == Ateriorament (fins al 31 de julhet de 2000), [[Albania]] èra devesida en 36 districtes (rrethe). Aquestes districtes son estats dempuèi remplaçats per las 12 prefecturas actualas. [[Bangladèsh]] a 64 districtes (zila) En [[Belgica]], i a de districtes de vila e de districtes provincials. Tota vila amb mai de 100 000 abitants pòt sonar sas municipalitats constituentas districtes. Sonque [[Anvèrs]] exercís actualament aquel drench. Son governats per lo collègi de districte. Los quartièrs d'Anvèrs son comparables als quartièrs urbans neerlandeses o municipalitats constituentas qu'existissián a [[Amsterdam]] e [[Rotterdam]]. Dins lo passat, qualques municipalitats avián tanben de districtes multiples per manténer los registres del registre civil. Aquel acòrdi foguè abolit en [[2018]] * [[Brussèlas]] (1921-1994): lo 2n districte compreniá lo territòri de las municipalitats annexadas de Laeken, Neder-Over-Heembeek e Haren. ** qgp16nhpolgv4lxvsvgtpj33tnugy49 2505212 2505211 2026-07-26T08:23:39Z Grieksearabizi485 64521 /* België */ 2505212 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} Lo '''districte''' es una division administrativa de segond nivèl. En [[França]], los [[departament]]s foguèron primièr divisits en districtes (es en [[1800]] que los districtes foguèron remplaçats per d'[[arrondiment]]s). [[Categoria:Administracion territoriala]] == Albania == Anteriorament (fins al 31 de julhet de 2000), [[Albania]] èra devesida en 36 districtes (rrethe). Aquestes districtes son estats dempuèi remplaçats per las 12 prefecturas actualas. == Bangladèsh == [[Bangladèsh]] a 64 districtes (zila) == Belgica == En [[Belgica]], i a de districtes de vila e de districtes provincials. Tota vila amb mai de 100 000 abitants pòt sonar sas municipalitats constituentas districtes. Sonque [[Anvèrs]] exercís actualament aquel drench. Son governats per lo collègi de districte. Los quartièrs d'Anvèrs son comparables als quartièrs urbans neerlandeses o municipalitats constituentas qu'existissián a [[Amsterdam]] e [[Rotterdam]]. Dins lo passat, qualques municipalitats avián tanben de districtes multiples per manténer los registres del registre civil. Aquel acòrdi foguè abolit en [[2018]]. Ateriorament (fins al 31 de julhet de 2000), [[Albania]] èra devesida en 36 districtes (rrethe). Aquestes districtes son estats dempuèi remplaçats per las 12 prefecturas actualas. [[Bangladèsh]] a 64 districtes (zila) En [[Belgica]], i a de districtes de vila e de districtes provincials. Tota vila amb mai de 100 000 abitants pòt sonar sas municipalitats constituentas districtes. Sonque [[Anvèrs]] exercís actualament aquel drench. Son governats per lo collègi de districte. Los quartièrs d'Anvèrs son comparables als quartièrs urbans neerlandeses o municipalitats constituentas qu'existissián a [[Amsterdam]] e [[Rotterdam]]. Dins lo passat, qualques municipalitats avián tanben de districtes multiples per manténer los registres del registre civil. Aquel acòrdi foguè abolit en [[2018]] * [[Brussèlas]] (1921-1994): lo 2n districte compreniá lo territòri de las municipalitats annexadas de Laeken, Neder-Over-Heembeek e Haren. ** 9celwgnguseetx9anwbnmypgozxxuuj 0 61331 2505191 1782744 2026-07-26T03:40:15Z Alaric 506 44932 2505191 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Sant Celoni''' es una ciutat situada dins la [[comarca]] catalana del [[Valés Oriental]], dins la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. A près de {{formatnum:20000}} abitants es la capitala de la comarca naturala del [[Bas Montseny]]. {{entpopcat}} [[Imatge:Plaça_de_la_Vila_Sant_Celoni.jpg|thumb|left|250px|Vista del centre de Sant Celoni]] ==Ligams extèrnes== * [http://www.santceloni.cat/ Sit de la comuna] (cat) * [http://www.idescat.cat/territ/BasicTerr?TC=3&V0=1&V1=08202 Informacion de l'Institut d'Estatistica de Catalonha] (cat) == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} 2o6621yq9t4jk799tw3ohodiw6z7owk 0 69033 2505183 2344324 2026-07-26T00:50:24Z Dostojewskij 20932 Categoria:Decès en 2017 2505183 wikitext text/x-wiki {{Cap d'estat o govèrn | Nom= Quett Ketumile Joni Masire | Imatge= [[Fichièr:Quett Masire detail DF-SC-85-12044.JPEG|180px]] | Títol_politic=President | Nacion= de {{Botswana}} | Periòde_govèrn1= entre lo [[13 de julhet]] de [[1980]] e lo [[31 de març]] de [[1998]] | Predecessor1= [[Seretse Khama]] | Successor1= [[Festus Gontebanye Mogae|Festus Mogae]] | Periòde_govèrn2= | Jorn_Naissença= [[23 de julhet]] de [[1925]] | Luòc_Naissença= Kanye, [[Botswana]] | Maridat_amb= | Profession= professor e òme politic | Partit= ''Botswana Democratic Party'' - BDP }} '''Quett Ketumile Joni Masire''' (nascut lo [[23 de julhet]] de [[1925]]) professor e òme politic, foguèt [[president]] de [[Botswana]] entre [[1980]] e [[1998]], an en que renoncièt e foguèt remplaçat per lo sieu vicepresident, [[Festus Mogae]]. Masire nasquèt dins la pichona vila de Kanye. Foguèt professor e director de l'escòla segondària de Seepapitso. En [[1965]] foguèt un dels fondadors del Partit Democratic de Botswana - BDP. Quand Botswana obtenguèt la siá independéncia, Masire venguèt vicepresident del país. Amb la mòrt del president [[Seretse Khama]] lo [[13 de julhet]] [[1980]], Masire foguèt elegit president del país. Governèt fins a l'an [[1998]], en que renoncièt. Après la siá sortida de la presidéncia, el se convertiguèt en un actiu [[diplomacia|diplomatic]], en agint coma mediador en la [[guèrra civila]] de la [[Republica Democratica de Còngo]]. Lo [[2007]] foguèt indicat per la [[Comunautat de Desvolopament d'Africa Austral]] coma mediador de la disputa politica en [[Lesotho]]<ref>Moabi Phia, [https://web.archive.org/web/20060615021453/http://www.int.iol.co.za/index.php?set_id=1 "Former Botswana leader to mediate in Lesotho"], Reuters (''IOL''), 22 June 2007.</ref>. ==Referéncias== {{reflist}} {{Clr}} {{dinastia|color1=|color2=lightblue|abans= [[Seretse Khama]]|aprèp= [[Festus Gontebanye Mogae|Festus Mogae]] |nom=[[Fichièr:Coat_of_Arms_of_Botswana.svg|50px]] <br />[[Lista dels presidents de Botswana|President de Botswana]] <br /> [[13 de julhet]] de [[1980]] - [[31 de març]] de [[1998]]}} {{DEFAULTSORT:Masire, Quett}} [[Categoria:President de Botswana]] [[Categoria:Naissença en 1925]] [[Categoria:Decès en 2017]] 6bedn4o0d2lks9togwv3sn1d5kjoaqc 0 102035 2505133 2400218 2026-07-25T14:17:37Z Alaric 506 44932 còssol 2026, perimètre del territòri 2505133 wikitext text/x-wiki {{omon|Auriac}} {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Auriac | nom2 = ''Auriac'' | imatge = Ch_Auriac_2.jpg | descripcion = Auriac. | lògo = cap | escut = Blason de la ville d'Auriac (11).svg | escais = | region ist = {{Lengadòc}} | parçan = | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] <small>([[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]] abans 2017)</small> | canton = Las Corbièras ([[Fabresan]]) <small>([[Canton de Motomet|Motomet]] abans 2015</small>) | intercom = [[Comunautat de comunas de la Region Lesinhanenca, Corbièras e Menerbés|CC de la Region Lesinhanenca, Corbièras e Menerbés]] | insee = 11020 | cp = 11330 | cònsol = Bernard Sutra | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = Auriacois (en [[francés]]) | latitud = 42.9322222222 | longitud = 2.49277777778 | alt mini = 356 | alt mej = 568 | alt maxi = 907 | km² = 20.93 |}} '''Auriac'''<ref>https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11b.html</ref> (en [[francés]] tanplan coma en [[occitan]]) es una [[comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small> ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== {{...}} [[Imatge:Map commune FR insee code 11020.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = Auriac | nòrd = [[Lanet]] | nòrd-èst = [[Motomet]] | èst = [[La Ròca de Fan]] | sud-èst = [[Massac (Aude)|Massac]] | sud = [[Solatge (Aude)|Solatge]] | sud-oèst = | oèst = [[Forton]] | nòrd-oèst = [[Albièras]] }} ==Toponimia== ===Auriac=== Las atestacions ancianas son : ''Castellum de Auriago'' en [[1028]]; ''Auriag'' en [[1071]]; ''Auriachum'' en [[1136]]; ''Auriacum'' en [[1152]]; ''Auryac'' en [[1538]]; ''Auriác'' (prononciacion occitana)<ref name="DicTopFR">{{Cite web|url=https://dicotopo.cths.fr/places/P81829641|títol=Dictionnaire topographique de la France}}</ref>, donc [aw'ɾjak].</br> ''Auriac'' vendriá d'un nom latin d'òme ''Aurius'' ([[Albèrt Dauzat|Dauzat]]) <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 37, a ''Aurec''</ref> o ''Aureus'', cognomen ([[Ernèst Negre|Negre]], Bénédicte Boyrie-Fénié), emb lo sufixe ''-acum'' <ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, ''Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne'', ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 53-54, a prepaus d'[[Auriac de Dròt]]</ref>, latinizacion del sufixe gallic ''-ācon''. Auriac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre ''Aurius'' o ''Aureus''. ===Savinhan=== Non i a(viá) qu'un mas al començament del sègle XX. Las atestacions ancianas son : ''Villare Savinianus, in comitatu Redense'' en 844, ''Savignia'' en 1656, ''Savignac'' en 1781 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 430, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f522.item.texteImage </ref>.</br> ''Savinhan'' ven del nom latin d'òme ''Sabinius'', ambe'l sufixe ''-anum''. Savinhan èra la proprietat de Sabinius, atal coma los nombroses ''Savinhac''s, ambe un autre sufixe. ==Istòria== {{...}} ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=11020 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2020]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Bernard Sutra |Partit= |Qualitat= retirat d'agricultor }} {{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= 2020 |Identitat= Jean Simon |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2014 |Identitat= Yvette Fabre |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=11020 |1793=240 |1800=240 |1806= |1821= |1831= |1836= |1841=249 |1846=209 |1851=244 |1856= |1861= |1866= |1872= |1876=214 |1881= |1886= |1891= |1896= |1901= |1906= |1911=146 |1921=103 |1926= |1931= |1936= |1946= |1954= |1962= 73 |1968= 37 |1975= 28 |1982= 25 |1990= 29 |1999= 35 |2005=41 |cassini=1896 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|020}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|020}}/20.93) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== <gallery> Auriac_village.jpg|Vilatge e castèl. Ch_Auriac_1.jpg|Castèl d'Auriac. Auriac.JPG|La dintrada a Auriac. Savignan,_Auriac_01.jpg|Savinhan. Redoulade_west.jpg|La D212 al còl de la Redolada. Château_d'Auriac_(3).jpg|La comuna. </gallery> {{messatge galariá}} ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11020 Auriac sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] rll3l3owoc8ww5gy97w8wtmx9k4vd44 0 102076 2505134 2400219 2026-07-25T14:37:30Z Alaric 506 44932 còssol 2026, perimètre del territòri 2505134 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Boissa | nom2 = ''Bouisse'' | imatge = Bouisse church 11PTIR.jpg | descripcion = La glèisa e lo centre del vilatge | lògo = cap | escut = Blason_de_la_ville_de_Bouisse_(11).svg | escais = | region ist = {{Lengadòc}} | parçan = | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] <small>([[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]] abans 2017)</small> | canton = Las Corbièras ([[Fabresan]]), <small> [[Canton de Motomet|Motomet]] abans 2015</small> | intercom = [[Comunautat de comunas de la Region Lesinhanenca, Corbièras e Menerbés|CC de la Region Lesinhanenca, Corbièras e Menerbés]] | insee = 11044 | cp = 11330 | cònsol = Philippe Lacombe | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = boissencs [bu'ʃenks] | latitud = 42.9875 | longitud = 2.4539 | alt mini = 472 | alt mej = | alt maxi = 926 | km² = 25.44 |}} '''Boissa''' (''Bouisse'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small> ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== {{...}} [[Imatge:Map commune FR insee code 11044.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = Boissa | nòrd = [[Caunetas de Lauquet]] | nòrd-èst = [[Larièra]] | èst = [[Montjòi (Aude)|Montjòi]] | sud-èst = [[Lanet]] | sud = [[Albièras]] | sud-oèst = [[Arcas (Aude)|Arcas]] | oèst = [[Valmigièira|Valmigièra]] | nòrd-oèst = [[Vilardebèla]] }} ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son ''Buxa'', en 870, ''Villa Boxa'', en 908, ''Castrum de Buxa'', en 1260, ''Buxia'', en 1366, ''Buxanum'' (sic), en 1377, ''Boysa'', al sègle XIV, ''Boyssa'', en 1538, ''Bouisse'' en 1781, etc. La prononciacion es ''Bóuicho'' (grafia de l'abat Sabarthès), doncas normalament ['bujʃɔ] <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 41, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f133.item.texteImage </ref>.</br> ''Boissa'' ven del nom del bois (''buxus'' en latin), sufixat (sufixe latin ''-ea'', de valor collectiva : ensemble de boisses) <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 91, a ''Boësse''</ref>. Lo bois se plai dins los sòls calcaris qu'abondon a l'entorn. ==Istòria== {{...}} ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= 11044 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= 3 de julhet de [[2020]] <ref>https://www.lesbiographies.com/Biographie/LACOMBE-Philippe,61660</ref> |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Philippe Lacombe |Partit= |Qualitat= agricultor}} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2020 |Identitat= Francis Baron |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= [[2001]] |Identitat= Marcel Arthozoul |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Motomet]]; es ara del canton de Las Corbièras (burèu centralizator : [[Fabresan]]). ==Demografia== {{Demografia |insee= 11044 |1793=548 |1800=598 |1806=619 |1821=740 |1831=717 |1836=764 |1841=712 |1846=695 |1851=669 |1856=561 |1861=629 |1866=630 |1872=609 |1876=583 |1881= 603 |1886=558 |1891=509 |1896=490 |1901=469 |1906=421 |1911= 382 |1921= 325 |1926=295 |1931=267 |1936=242 |1946= 207 |1954= 166 |1962= 115 |1968= 96 |1975= 72 |1982= 87 |1990= 72 |1999= 85 |cassini=5146 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|044}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|044}}/25.44) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== <gallery> Bouisse_jcb.jpg|Boissa a la prima. View_on_Bouisse_11PTICMB.jpg| Vista sus Boissa dempuèi le camin del Milòbre. Milobre_de_Bouisse_11IC.jpg|Le Milòbre de Boissa. Sommet_Milobre_Bouisse_11.jpg|Som del Milòbre. S_crête_M_Bouisse_11.jpg Fond-de-razouls-bouisse.jpg|Masatge de Font de Ràsols (nom supausat). Bouisse-D129.jpg|RD 129 en ivèrn. </gallery> {{messatge galariá}} ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-1144 Boissa sul site de l'Insee] ==Nòtas e referéncias== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] fhukwfr7o6l4yx8sggmklqbaro9mq50 0 102282 2505135 2400220 2026-07-25T14:50:00Z Alaric 506 44932 actualizacion municipala 2505135 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana |carta=oc | nom=Davejan | nom2=Davejean | imatge= Davejean (France) Village.jpg |escut = Blason ville fr Davejean (Aude).svg | descripcion= | lògo= | escais= | region ist = {{Lengadòc}} | parçan= | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] (2017 ençà) <small> | canton = Las Corbièras (<small>[[Canton de Motomet|Motomet]] abans 2015</small>) | intercom = [[Comunautat de comunas de la Region Lesinhanenca, Corbièras e Menerbés|CC de la Region Lesinhanenca, Corbièras e Menerbés]] | insee = 11117 | cp = 11330 | cònsol = Melinda Bornia | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici =Davejeannais (en [[francés]]) |longitud=2.60694444444 |latitud=42.9605555556 | alt mini =354 | alt mej =400 | alt maxi =603 | km² = 13.36 }} '''Davejan''' (''Davejean'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small> ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== {{...}} [[Imatge:Map commune FR insee code 11117.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = Davejan | nòrd = [[Felinas de Termenés]] | nòrd-èst = | èst = [[Palairac]] | sud-èst = [[Maisons (Aude)|Maisons]] | sud = [[Dernaculheta]] | sud-oèst = | oèst = [[La Ròca de Fan]] | nòrd-oèst = }} ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son ''In villa Davegano'', en 1067, ''Castrum de Davejano'', en 1262, ''Villa de Davegiano'', en 1262, ''Ecclesia de Veiano'', en 1360, ''Davagan'', al sègle XIV, ''Locus de Davagano'', en 1404, ''de Daveiano'', en 1412, ''al loc de Daveja'', en 1538, ''Davega'', en 1538, ''Davegan'', en 1595, ''Davejan'', en 1781. La prononciacion citada per l'abat Sabarthès es ''Dabejá'', doncas [daße'ʒa] <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 116, https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f208.item.texteImage</ref>.</br> [[Albèrt Dauzat|Dauzat]] explica ''Davejan'' per un nom galloroman d'òme ''Daveius'' (doncas d'origina gallica, en principi), ambe'l sufixe ''-anum'' <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 241</ref>. Los Féniés, ambe'l meteis sufixe, aiman mai ''Aveius'' <ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 123</ref>, en supausant implicitament l'aglutinacion de la preposicion ''de''. [[Xavier Delamarre|Delamarre]], especialista de las lengas celticas, dona pas cap de ''*Dāueios'' (un ''Dāuerios'' e un ''*Dāuāios'', pr'aquò : lo segond, malurosament inatestat, poiriá far l'afar, en supausant una simpla dissimilacion vocalica : ''*Dāuaiānon'' > ''*Davajano-'' > ''*Davejano-'' > ''Davejan''); Delamarre cita curiosament la fòrma de 1067 « '' in villa Davegnano'' », çò que sembla èsser una error materiala e qu'es de tot biais en contradiccion ambe las fòrmas posterioras. Aquò lo mena a supausar per Davejan un ''*Dāuiniānon'', la proprietat de Dāvinios <ref>Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 134, 295 e 343</ref>, que cal probablament desmembrar. Cossí que siá, Davejan èra versemblablament una anciana granda proprietat antica. ==Istòria== {{...}} ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=11117 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta=[[2020]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=Melinda Bornia |Partit= |Qualitat= ensenhaira }} {{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= 2020 |Identitat= Guy Jouin |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2014 |Identitat=Henri Font|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Motomet]]; es ara del canton de Las Corbièras (burèu centralizator : [[Fabresan]]). ==Demografia== {{Demografia |insee=11117 |1793=209 |1800=211 |1806=232 |1821=270 |1831=273 |1836=348 |1841=335 |1846=300 |1851=311 |1856=351 |1861=327 |1866=322 |1872=320 |1876=300 |1881=316 |1886=346 |1891=317 |1896=300 |1901=299 |1906=287 |1911=267 |1921=266 |1926=235 |1931=267 |1936=247 |1946=242 |1954=196 |1962= 196 |1968= 144 |1975= 131 |1982= 112 |1990= 130 |1999= 116 |cassini=11655 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|117}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|117}}/13.36) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11117 Davejan sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] b5kut65nn83hh00316f9esrx6gpp421 0 102286 2505136 2503642 2026-07-25T15:05:11Z Alaric 506 44932 còssol 2026, perimètre del territòri 2505136 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Darnaculheta | nom2 = ''Dernacueillette'' | imatge = Dernacueillette_3.jpg | descripcion = Lo vilatge | lògo = cap | escut = Blason ville fr Dernacueillette (Aude).svg | escais = | region ist = {{Lengadòc}} | parçan = | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] (2017 ençà) | canton = Las Corbièras (<small>[[Canton de Motomet|Motomet]] abans 2015</small>) | intercom = [[Comunautat de comunas de la Region Lesinhanenca, Corbièras e Menerbés|CC de la Region Lesinhanenca, Corbièras e Menerbés]] | insee = 11118 | cp = 11330 | cònsol = Sullivan Escudero | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = Dernacueillettois (en [[francés]]) | longitud = 2.59861111111 | latitud = 42.9291666667 | alt mini = 316 | alt mej = 320 | alt maxi = 642 | km² = 7.75 }} '''Dernaculheta''' o '''Darnaculheta''' (''Dernacueillette'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Lengadòc]], situada administrativament dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small> ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== [[Imatge:Map commune FR insee code 11118.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = Darnaculheta | nòrd = [[Davejan]] | nòrd-èst = | èst = [[Maisons (Aude)|Maisons]] | sud-èst = | sud = [[Montgalhard (Aude)|Montgalhard]] | sud-oèst = | oèst = [[Massac (Aude)|Massac]] | nòrd-oèst = [[La Ròca de Fan]] }} ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son : ''Dernacollecta'' en 1318, ''Rector de Darna et Collecta'' en 1351, ''Arnacollicta'' en 1354, ''Darnacullicta'', ''Arnecueillède'' en 1355, ''Ecclesia de Darnacolecta..., Darnacollecta'' en 1360, ''Darnacollecta'' en 1366, ''Darnaculita'' al sègle XIV, ''Arnaculleta'' en 1428-1494, ''Dernacolleta'' en 1445, ''Arnacouillette'' en 1227-1500, ''Arnacuillette'' en 1523, ''Arnaculhida'' en 1529, ''Darnecuillète'' en 1538, ''Dernecuillète'' en 1538, ''Darnaqulhyta'', ''Darnaqulyta'' en 1538, ''Dernaculette'' en 1595, ''Derneculhette..., Dernaculhida'' en 1639, ''Dernecuillette'' en 1781. La prononciacion occitana es ''Darnoculhéto'' <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 116-117, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f208.item.texteImage </ref>, dins la grafia de l'abat [[Antòni Savartés]], donc ['daɾnɔky'ʎetɔ]. La grafia es '''Darnaculheta'''. </br> ''Darnaculheta'' sembla compausat de ''Darnac'' o ''Arnac'' e de ''*Cueillette'', diminutiu de ''cueille'', tuca. ''Darnac'' vendriá del nom galloroman d'òme ''Aternus'', ambe'l sufixe ''-acum''. ''Arnac'' vendriá del nom gallic d'òme ''Arnos'', o ''*Artonos'', de ''artos'', ors, ambe'l sufixe ''-acum'' <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 243, 241 e 28</ref>. ==Istòria== ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=11118 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2026]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=Sullivan Escudero |Partit= |Qualitat= mestieral }} {{Elegit |Debuta= [[2020]] |Fin= 2026 |Identitat=Aaron-Lee Gustave Grimstone |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2020 |Identitat= Claude Cros |Partit= sense etiqueta |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Motomet]]; es ara del canton de Las Corbièras (burèu centralizator : [[Fabresan]]). ==Demografia== {{Demografia |insee=11118 |1793=110 |1800=143 |1806= |1821= |1831= |1836= |1841=215 |1846=204 |1851=192 |1856= |1861= |1866= |1872= |1876=171 |1881= |1886= |1891= |1896= |1901=147 |1906=117 |1911=112 |1921=101 |1926=91 |1931=94 |1936=98 |1946=108 |1954=76 |1962= 64 |1968= 63 |1975= 57 |1982= 48 |1990= 56 |1999= 45 |2005=42 |cassini=11725 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|118}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|118}}/7.75) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11118 Darnaculheta sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] mt3k93rublt1rw9cg8va7j04uetrijw 0 102389 2505144 2400267 2026-07-25T18:53:08Z Alaric 506 44932 còssol 2026, perimètre del territòri 2505144 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Felinas de Termenés | nom2 = ''Félines-Termenès'' | imatge = Félines-Termenès,_Eglise_Notre-Dame1.jpg | descripcion = La glèisa Nòstra Dòna, costat èst. | lògo = cap | escut = Blason ville fr Félines-Termenès (Aude).svg | escais = | region ist = {{Lengadòc}} | parçan = | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] <small>([[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]] abans 2017)</small> | canton = Las Corbièras (<small> [[Canton de Motomet|Motomet]] abans 2015</small>) | intercom = [[Comunautat de comunas de la Region Lesinhanenca, Corbièras e Menerbés|CC de la Region Lesinhanenca, Corbièras e Menerbés]] | insee = 11137 | cp = 11330 | cònsol = Jean-Marie Saury | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = | latitud = 42.9894 | longitud = 2.6158 | alt mini = 305 | alt mej = | alt maxi = 621 | km² = 10.01 |}} '''Felinas de Termenés''' (''Felino de Termenés'' en [[nòrma mistralenca]]<ref name="Tdf">https://tdf.locongres.org/files/assets/basic-html/page2190.html</ref>; ''Félines-Termenès'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son : ''Felinae'' en 1259, ''Villa de Felinis'' en 1261, ''Sancta Maria de Felinis'' en 1285, ''Felhinae'' en 1366, ''Al loc de Felinas'' en 1538, ''Felynas'' en 1538, ''Félines de Termenès'' en 1781. La prononciacion occitana es ''Felínos'' <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 135, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f227.item.texteImage </ref>, dins la grafia de l'abat [[Antòni Savartés]], donc [fe'linɔs].</br> ''Felinas'' ven del latin ''figlina'', evolucion de ''figulina'' e designa un obrador de terralhièr, d'olièr <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 285</ref>{{,}}<ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 309</ref>.</br> Lo nom de '''Felina''' (del latin ''Figlinæ'', ''Figulus'', ''Fellinis''…, obrador de qui trabalha l'argila: olièr, terralhièr, terrissèr) se tròba alhors, amb una relacion amb la terralha o topinariá, que sens dobte foguèt practicada a una epòca luenchenca.  ==Geografia== {{...}} [[Imatge:Map commune FR insee code 11137.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = Felinas de Termenés | nòrd = | nòrd-èst = [[Vilaroja de Termenés]] | èst = [[Palairac]] | sud-èst = | sud = [[Davejan]] | sud-oèst = [[La Ròca de Fan]] | oèst = | nòrd-oèst = [[Tèrme]] }} ==Istòria== {{...}} ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= 11137 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Jean-Marie Saury |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= André Pla |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Motomet]]; es ara del canton de Las Corbièras (burèu centralizator : [[Fabresan]]). ==Demografia== {{Demografia |insee= 11137 |1793=175 |1800=208 |1806=227 |1821=189 |1831=190 |1836=230 |1841=213 |1846=198 |1851=213 |1856=211 |1861=231 |1866=224 |1872=221 |1876=221 |1881=208 |1886=206 |1891=219 |1896=205 |1901=209 |1906=218 |1911=197 |1921=184 |1926=166 |1931=169 |1936=140 |1946=129 |1954=130 |1962= 127 |1968= 105 |1975= 108 |1982= 106 |1990= 107 |1999= 110 |2004=135 |cassini=13655 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|137}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|137}}/10.01) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== <gallery> Félines-Termenès, Mairie.jpg|La comuna. Félines-Termenès,_Eglise_Notre-Dame2.jpg|La glèisa, costat sud-èst. D613_at_Col_de_la_Tranchée,_south.jpg|La RD 613. </gallery> {{messatge galariá}} ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11137 Felinas sul site de l'Insee] ==Nòtas e referéncias == <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] qf9lp9sry6y2jmzpfwaa8ig8wcqm4iz 0 108213 2505130 2373051 2026-07-25T13:52:17Z Martin Macha 2111 41985 /* */ 2505130 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} [[Fichièr:Flag of the President of Bangladesh.svg|thumb|130px|Bandièra del president de Bangladèsh.]] Aquesta es la '''lista dels [[president]]s de [[Bangladèsh]]''' aprèp l'[[independéncia]] del país, lo [[1971]]. Dempuèi [[1991]] lo president es lo [[cap d'Estat]] del país, una foncion eminentament ceremoniala, e es elegit per lo [[parlament]]<ref>[http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3452.htm ''Background Note:Bangladesh''] - US Dept. of State, 2007</ref>. Dempuèi [[1996]] la foncion del president se faguèt pus importanta al tèrme del sieu mandat, quand passèt a èsser lo responsable pel govèrn interim que condusís las [[eleccion|eleccions]] e realiza la transferéncia del poder. Los caps del govèrn de transicion devon pas èsser afiliats a partits politics e an lo tèrme de tres meses per conclure los sieus prètzfaches. Aquel sistèma de transicion foguèt una innovacion adoptada en l'eleccion de [[1991]] e institucionalizada en [[1996]] a travèrs del 13{{exp|en}} emendament a la [[constitucion]] del país<ref>[http://banglapedia.search.com.bd/HT/C_0336.htm Constitutional Amendments] Banglapedia.com</ref>. ;Partits politics {{legenda|#E9DFCC|'''Liga Awami'''|border=1px solid #AAAAAA}} {{legenda|#AACC99|'''Partit Nacionalista'''|border=1px solid #AAAAAA}} {{legenda|#FFFFCC|'''Partit Jatiya'''|border=1px solid #AAAAAA}} {{legenda|#F9F9F9|'''sense partit'''|border=1px solid #AAAAAA}} <onlyinclude> {| class="wikitable sortable" ! ! Nom ! Començament del govèrn ! class="unsortable"|Fin del govèrn ! Naissença / decès ! Partit politic ! class="unsortable"|Referéncias |- |- bgcolor="#E9DFCC" | 1 | [[Sheikh Mujibur Rahman]] | [[10 d'abril]] de [[1971]] <ref>[https://web.archive.org/web/20111001060505/http://www.bangabhaban.gov.bd/mujibur.html THE BANGABHABAN : The President House of Bangladesh<!-- Bot generated title -->]</ref> | [[12 de genièr]] de [[1972]] | [[17 de març]] de [[1920]] – [[15 d'agost]] de [[1975]] | Liga Awami | <ref>{{Ligam web |url=http://banglapedia.net/ht/R_0022.HTM|títol=Rahman, (Bangabandhu) Sheikh Mujibur|consultat lo=2008-04-13 |format=HTML |work=Banglapedia, National Encyclopaedia of Bangladesh}}</ref><ref>{{Ligam web |url=http://www.storyofpakistan.com/person.asp?perid=P035|títol= Sheikh Mujib-ur-Rahman|consultat lo=2008-04-13 |format=HTML |work=Story of Pakistan}}</ref> |- |- bgcolor="#E9DFCC" | 2 | [[Abu Sayeed Chowdhury]] | [[12 de genièr]] de [[1972]] | [[24 de decembre]] de [[1973]] | [[31 de genièr]] de [[1921]] – [[2 d'agost]] de [[1987]] | Liga Awami | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/sayeed.html/mustaque.html|títol= Former Presidents:Justice Abu Sayeed Chowdhury|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#E9DFCC" | 3 | [[Mohammad Mohammadullah]] | [[24 de decembre]] de [[1973]] | [[25 de genièr]] de [[1975]] | [[21 d'octobre]] de [[1921]] – [[11 de novembre]] de [[1999]] | Liga Awami | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/mohammadullah.html|títol= Former Presidents:Mohammad Mohammadullah|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#E9DFCC" | 4 | [[Sheikh Mujibur Rahman]] | [[25 de genièr]] de [[1975]] | [[15 d'agost]] de [[1975]] | [[17 de març]] de [[1920]] – [[15 d'agost]] de [[1975]] | Liga Awami | |- |- bgcolor="#E9DFCC" | 5 | [[Khondaker Mostaq Ahmad]] | [[15 d'agost]] de [[1975]] | [[6 de novembre]] de [[1975]] | 1918 – [[5 de març]] de [[1996]] | Liga Awami | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/mustaque.html|títol= Former Presidents:Khandker Mustaque Ahmad|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#AACC99" | 6 | [[Abu Sadat Mohammad Sayem]] | [[6 de novembre]] de [[1975]] | [[21 d'abril]] de [[1977]] | [[29 de març]] de [[1916]] – [[8 de julhet]] de [[1997]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/sayem.html|títol= Former Presidents:Justice Abu Sadat Mohammad Sayem|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#AACC99" | 7 | [[Ziaur Rahman]] | [[21 d'abril]] de [[1977]] | [[30 de mai]] de [[1981]] | [[19 de genièr]] de [[1936]] – [[30 de mai]] de [[1981]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://banglapedia.org/HT/R_0028.HTM|títol=Rahman, (Shahid) Ziaur|consultat lo=2008-04-13 |format=HTML |work=Banglapedia, National Encyclopaedia of Bangladesh}}</ref> |- |- bgcolor="#AACC99" | 8 | [[Abdus Sattar]] | [[30 de mai]] de [[1981]] | [[24 de març]] de [[1982]] | [[1906]] – [[5 d'octobre]] de [[1985]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/sattar.html|títol= Former presidents:Justice Abdus Sattar|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#FFFFCC" | 9 | [[A.F.M. Ahsanuddin Chowdhury]] | [[27 de març]] de [[1982]] | [[11 de decembre]] de [[1983]] | [[1915]] - [[20 d'agost]] de [[2001]] | Partit Jatiya | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/ahsanuddin.html|títol= Former presidents:Justice Abul Fazal Mohammad Ahsanuddin Choudhury|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#FFFFCC" | 10 | [[Hossain Mohammad Ershad]] | [[11 de decembre]] de [[1983]] | [[6 de decembre]] de [[1990]] | [[2 de genièr]] de [[1930]] | Partit Jatiya | |- |- bgcolor="#F9F9F9" | 11 | [[Shahabuddin Ahmed]] | [[6 de decembre]] de [[1990]] | [[10 d'octobre]] de [[1991]] | [[1 de febrièr]] de [[1930]] | cap (president interim) | <ref>{{Ligam web |url=http://banglapedia.org/HT/A_0105.htm|títol=Ahmed, (Justice) Shahabuddin|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Banglapedia, National Encyclopaedia of Bangladesh}}</ref><ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/shahabuddin.html|títol= Former Presidents:Justice Shahabuddin Ahmed|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#AACC99" | 12 | [[Abdur Rahman Biswas]] | [[10 d'octobre]] de [[1991]] | [[9 d'octobre]] de [[1996]] | [[1 de setembre]] de [[1926]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/biswas.html|títol= Former Presidents:Abdur Rahman Biswas|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#E9DFCC" | 13 | [[Shahabuddin Ahmed]] | [[9 d'octobre]] de [[1996]] | [[14 de novembre]] de [[2001]] | [[1 de febrièr]] de [[1930]] | Liga Awami | |- |- bgcolor="#AACC99" | 14 | [[Badruddoza Chowdhury]] | [[14 de novembre]] de [[2001]] | [[21 de junh]] de [[2002]] | [[1 de febrièr]] de [[1930]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://banglapedia.net/ht/C_0240.HTM|títol= Chowdhury, AQM Badruddoza|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Banglapedia, National Encyclopaedia of Bangladesh}}</ref><ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/badruddoza.html|títol= Former Presidents:Professor Dr. A. Q. M. Badruddoza Chowdhury|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#AACC99" | 15 | [[Jamiruddin Sircar]] | [[21 de junh]] de [[2002]] | [[6 de setembre]] de [[2002]] | [[1 de decembre]] de [[1931]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/jamiruddin.html|títol= Barrister Md. Jamiruddin Sircar|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#AACC99" | 16 | [[Iajuddin Ahmed]] | [[6 de setembre]] de [[2002]] | [[12 de febrièr]] de [[2009]] | [[1 de febrièr]] de [[1931]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://banglapedia.search.com.bd/HT/I_0002.htm|títol= Iajuddin Ahmed|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Banglapedia, National Encyclopaedia of Bangladesh}}</ref><ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/pprofile.html|títol= Mr. President's ProBerkas:Professor Dr. Iajuddin Ahmed|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- bgcolor="#E9DFCC" | 17 | [[Zillur Rahman]] | [[12 de febrièr]] de [[2009]] | [[20 de març]] de [[2013]] | [[3 de març]] de [[1929]] | Liga Awami | <ref>{{Ligam web |url=http://news.xinhuanet.com/english/2009-02/11/content_10802544.htm|títol= Zillur Rhaman|consultat lo=2009-02-11 |format=HTML |work=Xinhua News, China's Online Newspaper}}</ref> |- bgcolor="#E9DFCC" | 18 | [[Abdul Hamid]] | [[20 de març]] de [[2013]] | [[24 d'abril]] de [[2023]] | [[1èr de genièr]] de [[1944]] | Liga Awami | Ad interim, puèi elegit lo [[22 d'abril]] de [[2013]] |- bgcolor="#E9DFCC" | 18 | [[Shahabuddin Chuppu]] | [[24 d'abril]] de [[2023]] | [[24 de julhet]] de [[2026]] | [[10 de decembre]] de [[1949]] | Liga Awami | |- bgcolor="#E9DFCC" | 19 | [[Hafiz Uddin Ahmad]] | [[24 de julhet]] de [[2026]] | uèi | [[29 d'octobre]] de [[1944]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | |} ==Referéncias== {{reflist}} [[Categoria:President de Bangladèsh| ]] [[Categoria:Lista de caps d'Estat|Bangladesh]] lelq35exf02c4dennwdajvl9q0fj0wg 2505131 2505130 2026-07-25T13:53:38Z Martin Macha 2111 41985 /* */ 2505131 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} [[Fichièr:Flag of the President of Bangladesh.svg|thumb|130px|Bandièra del president de Bangladèsh.]] Aquesta es la '''lista dels [[president]]s de [[Bangladèsh]]''' aprèp l'[[independéncia]] del país, lo [[1971]]. Dempuèi [[1991]] lo president es lo [[cap d'Estat]] del país, una foncion eminentament ceremoniala, e es elegit per lo [[parlament]]<ref>[http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3452.htm ''Background Note:Bangladesh''] - US Dept. of State, 2007</ref>. Dempuèi [[1996]] la foncion del president se faguèt pus importanta al tèrme del sieu mandat, quand passèt a èsser lo responsable pel govèrn interim que condusís las [[eleccion|eleccions]] e realiza la transferéncia del poder. Los caps del govèrn de transicion devon pas èsser afiliats a partits politics e an lo tèrme de tres meses per conclure los sieus prètzfaches. Aquel sistèma de transicion foguèt una innovacion adoptada en l'eleccion de [[1991]] e institucionalizada en [[1996]] a travèrs del 13{{exp|en}} emendament a la [[constitucion]] del país<ref>[http://banglapedia.search.com.bd/HT/C_0336.htm Constitutional Amendments] Banglapedia.com</ref>. ;Partits politics {{legenda|#E9DFCC|'''Liga Awami'''|border=1px solid #AAAAAA}} {{legenda|#AACC99|'''Partit Nacionalista'''|border=1px solid #AAAAAA}} {{legenda|#FFFFCC|'''Partit Jatiya'''|border=1px solid #AAAAAA}} {{legenda|#F9F9F9|'''sense partit'''|border=1px solid #AAAAAA}} <onlyinclude> {| class="wikitable sortable" ! ! Nom ! Començament del govèrn ! class="unsortable"|Fin del govèrn ! Naissença / decès ! Partit politic ! class="unsortable"|Referéncias |- |- bgcolor="#E9DFCC" | 1 | [[Sheikh Mujibur Rahman]] | [[10 d'abril]] de [[1971]] <ref>[https://web.archive.org/web/20111001060505/http://www.bangabhaban.gov.bd/mujibur.html THE BANGABHABAN : The President House of Bangladesh<!-- Bot generated title -->]</ref> | [[12 de genièr]] de [[1972]] | [[17 de març]] de [[1920]] – [[15 d'agost]] de [[1975]] | Liga Awami | <ref>{{Ligam web |url=http://banglapedia.net/ht/R_0022.HTM|títol=Rahman, (Bangabandhu) Sheikh Mujibur|consultat lo=2008-04-13 |format=HTML |work=Banglapedia, National Encyclopaedia of Bangladesh}}</ref><ref>{{Ligam web |url=http://www.storyofpakistan.com/person.asp?perid=P035|títol= Sheikh Mujib-ur-Rahman|consultat lo=2008-04-13 |format=HTML |work=Story of Pakistan}}</ref> |- |- bgcolor="#E9DFCC" | 2 | [[Abu Sayeed Chowdhury]] | [[12 de genièr]] de [[1972]] | [[24 de decembre]] de [[1973]] | [[31 de genièr]] de [[1921]] – [[2 d'agost]] de [[1987]] | Liga Awami | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/sayeed.html/mustaque.html|títol= Former Presidents:Justice Abu Sayeed Chowdhury|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#E9DFCC" | 3 | [[Mohammad Mohammadullah]] | [[24 de decembre]] de [[1973]] | [[25 de genièr]] de [[1975]] | [[21 d'octobre]] de [[1921]] – [[11 de novembre]] de [[1999]] | Liga Awami | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/mohammadullah.html|títol= Former Presidents:Mohammad Mohammadullah|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#E9DFCC" | 4 | [[Sheikh Mujibur Rahman]] | [[25 de genièr]] de [[1975]] | [[15 d'agost]] de [[1975]] | [[17 de març]] de [[1920]] – [[15 d'agost]] de [[1975]] | Liga Awami | |- |- bgcolor="#E9DFCC" | 5 | [[Khondaker Mostaq Ahmad]] | [[15 d'agost]] de [[1975]] | [[6 de novembre]] de [[1975]] | 1918 – [[5 de març]] de [[1996]] | Liga Awami | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/mustaque.html|títol= Former Presidents:Khandker Mustaque Ahmad|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#AACC99" | 6 | [[Abu Sadat Mohammad Sayem]] | [[6 de novembre]] de [[1975]] | [[21 d'abril]] de [[1977]] | [[29 de març]] de [[1916]] – [[8 de julhet]] de [[1997]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/sayem.html|títol= Former Presidents:Justice Abu Sadat Mohammad Sayem|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#AACC99" | 7 | [[Ziaur Rahman]] | [[21 d'abril]] de [[1977]] | [[30 de mai]] de [[1981]] | [[19 de genièr]] de [[1936]] – [[30 de mai]] de [[1981]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://banglapedia.org/HT/R_0028.HTM|títol=Rahman, (Shahid) Ziaur|consultat lo=2008-04-13 |format=HTML |work=Banglapedia, National Encyclopaedia of Bangladesh}}</ref> |- |- bgcolor="#AACC99" | 8 | [[Abdus Sattar]] | [[30 de mai]] de [[1981]] | [[24 de març]] de [[1982]] | [[1906]] – [[5 d'octobre]] de [[1985]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/sattar.html|títol= Former presidents:Justice Abdus Sattar|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#FFFFCC" | 9 | [[A.F.M. Ahsanuddin Chowdhury]] | [[27 de març]] de [[1982]] | [[11 de decembre]] de [[1983]] | [[1915]] - [[20 d'agost]] de [[2001]] | Partit Jatiya | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/ahsanuddin.html|títol= Former presidents:Justice Abul Fazal Mohammad Ahsanuddin Choudhury|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#FFFFCC" | 10 | [[Hossain Mohammad Ershad]] | [[11 de decembre]] de [[1983]] | [[6 de decembre]] de [[1990]] | [[2 de genièr]] de [[1930]] | Partit Jatiya | |- |- bgcolor="#F9F9F9" | 11 | [[Shahabuddin Ahmed]] | [[6 de decembre]] de [[1990]] | [[10 d'octobre]] de [[1991]] | [[1 de febrièr]] de [[1930]] | cap (president interim) | <ref>{{Ligam web |url=http://banglapedia.org/HT/A_0105.htm|títol=Ahmed, (Justice) Shahabuddin|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Banglapedia, National Encyclopaedia of Bangladesh}}</ref><ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/shahabuddin.html|títol= Former Presidents:Justice Shahabuddin Ahmed|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#AACC99" | 12 | [[Abdur Rahman Biswas]] | [[10 d'octobre]] de [[1991]] | [[9 d'octobre]] de [[1996]] | [[1 de setembre]] de [[1926]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/biswas.html|títol= Former Presidents:Abdur Rahman Biswas|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#E9DFCC" | 13 | [[Shahabuddin Ahmed]] | [[9 d'octobre]] de [[1996]] | [[14 de novembre]] de [[2001]] | [[1 de febrièr]] de [[1930]] | Liga Awami | |- |- bgcolor="#AACC99" | 14 | [[Badruddoza Chowdhury]] | [[14 de novembre]] de [[2001]] | [[21 de junh]] de [[2002]] | [[1 de febrièr]] de [[1930]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://banglapedia.net/ht/C_0240.HTM|títol= Chowdhury, AQM Badruddoza|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Banglapedia, National Encyclopaedia of Bangladesh}}</ref><ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/badruddoza.html|títol= Former Presidents:Professor Dr. A. Q. M. Badruddoza Chowdhury|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#AACC99" | 15 | [[Jamiruddin Sircar]] | [[21 de junh]] de [[2002]] | [[6 de setembre]] de [[2002]] | [[1 de decembre]] de [[1931]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/jamiruddin.html|títol= Barrister Md. Jamiruddin Sircar|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#AACC99" | 16 | [[Iajuddin Ahmed]] | [[6 de setembre]] de [[2002]] | [[12 de febrièr]] de [[2009]] | [[1 de febrièr]] de [[1931]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://banglapedia.search.com.bd/HT/I_0002.htm|títol= Iajuddin Ahmed|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Banglapedia, National Encyclopaedia of Bangladesh}}</ref><ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/pprofile.html|títol= Mr. President's ProBerkas:Professor Dr. Iajuddin Ahmed|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- bgcolor="#E9DFCC" | 17 | [[Zillur Rahman]] | [[12 de febrièr]] de [[2009]] | [[20 de març]] de [[2013]] | [[3 de març]] de [[1929]] | Liga Awami | <ref>{{Ligam web |url=http://news.xinhuanet.com/english/2009-02/11/content_10802544.htm|títol= Zillur Rhaman|consultat lo=2009-02-11 |format=HTML |work=Xinhua News, China's Online Newspaper}}</ref> |- bgcolor="#E9DFCC" | 18 | [[Abdul Hamid]] | [[20 de març]] de [[2013]] | [[24 d'abril]] de [[2023]] | [[1èr de genièr]] de [[1944]] | Liga Awami | Ad interim, puèi elegit lo [[22 d'abril]] de [[2013]] |- bgcolor="#E9DFCC" | 18 | [[Shahabuddin Chuppu]] | [[24 d'abril]] de [[2023]] | [[24 de julhet]] de [[2026]] | [[10 de decembre]] de [[1949]] | Liga Awami | |- bgcolor="#AACC99" | 19 | [[Hafiz Uddin Ahmad]] | [[24 de julhet]] de [[2026]] | uèi | [[29 d'octobre]] de [[1944]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | |} ==Referéncias== {{reflist}} [[Categoria:President de Bangladèsh| ]] [[Categoria:Lista de caps d'Estat|Bangladesh]] 7ghp0dybdfkvz7ov99aw5z4l0c92sqy 2505132 2505131 2026-07-25T14:03:42Z Martin Macha 2111 41985 /* */ 2505132 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} [[Fichièr:Flag of the President of Bangladesh.svg|thumb|130px|Bandièra del president de Bangladèsh.]] Aquesta es la '''lista dels [[president]]s de [[Bangladèsh]]''' aprèp l'[[independéncia]] del país, lo [[1971]]. Dempuèi [[1991]] lo president es lo [[cap d'Estat]] del país, una foncion eminentament ceremoniala, e es elegit per lo [[parlament]]<ref>[http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3452.htm ''Background Note:Bangladesh''] - US Dept. of State, 2007</ref>. Dempuèi [[1996]] la foncion del president se faguèt pus importanta al tèrme del sieu mandat, quand passèt a èsser lo responsable pel govèrn interim que condusís las [[eleccion|eleccions]] e realiza la transferéncia del poder. Los caps del govèrn de transicion devon pas èsser afiliats a partits politics e an lo tèrme de tres meses per conclure los sieus prètzfaches. Aquel sistèma de transicion foguèt una innovacion adoptada en l'eleccion de [[1991]] e institucionalizada en [[1996]] a travèrs del 13{{exp|en}} emendament a la [[constitucion]] del país<ref>[http://banglapedia.search.com.bd/HT/C_0336.htm Constitutional Amendments] Banglapedia.com</ref>. ;Partits politics {{legenda|#E9DFCC|'''Liga Awami'''|border=1px solid #AAAAAA}} {{legenda|#AACC99|'''Partit Nacionalista'''|border=1px solid #AAAAAA}} {{legenda|#FFFFCC|'''Partit Jatiya'''|border=1px solid #AAAAAA}} {{legenda|#F9F9F9|'''sense partit'''|border=1px solid #AAAAAA}} <onlyinclude> {| class="wikitable sortable" ! ! Nom ! Començament del govèrn ! class="unsortable"|Fin del govèrn ! Naissença / decès ! Partit politic ! class="unsortable"|Referéncias |- |- bgcolor="#E9DFCC" | 1 | [[Sheikh Mujibur Rahman]] | [[10 d'abril]] de [[1971]] <ref>[https://web.archive.org/web/20111001060505/http://www.bangabhaban.gov.bd/mujibur.html THE BANGABHABAN : The President House of Bangladesh<!-- Bot generated title -->]</ref> | [[12 de genièr]] de [[1972]] | [[17 de març]] de [[1920]] – [[15 d'agost]] de [[1975]] | Liga Awami | <ref>{{Ligam web |url=http://banglapedia.net/ht/R_0022.HTM|títol=Rahman, (Bangabandhu) Sheikh Mujibur|consultat lo=2008-04-13 |format=HTML |work=Banglapedia, National Encyclopaedia of Bangladesh}}</ref><ref>{{Ligam web |url=http://www.storyofpakistan.com/person.asp?perid=P035|títol= Sheikh Mujib-ur-Rahman|consultat lo=2008-04-13 |format=HTML |work=Story of Pakistan}}</ref> |- |- bgcolor="#E9DFCC" | 2 | [[Abu Sayeed Chowdhury]] | [[12 de genièr]] de [[1972]] | [[24 de decembre]] de [[1973]] | [[31 de genièr]] de [[1921]] – [[2 d'agost]] de [[1987]] | Liga Awami | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/sayeed.html/mustaque.html|títol= Former Presidents:Justice Abu Sayeed Chowdhury|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#E9DFCC" | 3 | [[Mohammad Mohammadullah]] | [[24 de decembre]] de [[1973]] | [[25 de genièr]] de [[1975]] | [[21 d'octobre]] de [[1921]] – [[11 de novembre]] de [[1999]] | Liga Awami | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/mohammadullah.html|títol= Former Presidents:Mohammad Mohammadullah|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#E9DFCC" | 4 | [[Sheikh Mujibur Rahman]] | [[25 de genièr]] de [[1975]] | [[15 d'agost]] de [[1975]] | [[17 de març]] de [[1920]] – [[15 d'agost]] de [[1975]] | Liga Awami | |- |- bgcolor="#E9DFCC" | 5 | [[Khondaker Mostaq Ahmad]] | [[15 d'agost]] de [[1975]] | [[6 de novembre]] de [[1975]] | 1918 – [[5 de març]] de [[1996]] | Liga Awami | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/mustaque.html|títol= Former Presidents:Khandker Mustaque Ahmad|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#AACC99" | 6 | [[Abu Sadat Mohammad Sayem]] | [[6 de novembre]] de [[1975]] | [[21 d'abril]] de [[1977]] | [[29 de març]] de [[1916]] – [[8 de julhet]] de [[1997]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/sayem.html|títol= Former Presidents:Justice Abu Sadat Mohammad Sayem|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#AACC99" | 7 | [[Ziaur Rahman]] | [[21 d'abril]] de [[1977]] | [[30 de mai]] de [[1981]] | [[19 de genièr]] de [[1936]] – [[30 de mai]] de [[1981]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://banglapedia.org/HT/R_0028.HTM|títol=Rahman, (Shahid) Ziaur|consultat lo=2008-04-13 |format=HTML |work=Banglapedia, National Encyclopaedia of Bangladesh}}</ref> |- |- bgcolor="#AACC99" | 8 | [[Abdus Sattar]] | [[30 de mai]] de [[1981]] | [[24 de març]] de [[1982]] | [[1906]] – [[5 d'octobre]] de [[1985]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/sattar.html|títol= Former presidents:Justice Abdus Sattar|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#FFFFCC" | 9 | [[A.F.M. Ahsanuddin Chowdhury]] | [[27 de març]] de [[1982]] | [[11 de decembre]] de [[1983]] | [[1915]] - [[20 d'agost]] de [[2001]] | Partit Jatiya | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/ahsanuddin.html|títol= Former presidents:Justice Abul Fazal Mohammad Ahsanuddin Choudhury|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#FFFFCC" | 10 | [[Hossain Mohammad Ershad]] | [[11 de decembre]] de [[1983]] | [[6 de decembre]] de [[1990]] | [[2 de genièr]] de [[1930]] - [[14 de julhet]] [[2019]] | Partit Jatiya | |- |- bgcolor="#F9F9F9" | 11 | [[Shahabuddin Ahmed]] | [[6 de decembre]] de [[1990]] | [[10 d'octobre]] de [[1991]] | [[1 de febrièr]] de [[1930]] - [[19 de març]] de [[2022]] | cap (president interim) | <ref>{{Ligam web |url=http://banglapedia.org/HT/A_0105.htm|títol=Ahmed, (Justice) Shahabuddin|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Banglapedia, National Encyclopaedia of Bangladesh}}</ref><ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/shahabuddin.html|títol= Former Presidents:Justice Shahabuddin Ahmed|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#AACC99" | 12 | [[Abdur Rahman Biswas]] | [[10 d'octobre]] de [[1991]] | [[9 d'octobre]] de [[1996]] | [[1 de setembre]] de [[1926]] - [[3 de novembre]] de [[2017]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/biswas.html|títol= Former Presidents:Abdur Rahman Biswas|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#E9DFCC" | 13 | [[Shahabuddin Ahmed]] | [[9 d'octobre]] de [[1996]] | [[14 de novembre]] de [[2001]] | [[1 de febrièr]] de [[1930]] - [[19 de març]] de [[2022]] | Liga Awami | |- |- bgcolor="#AACC99" | 14 | [[Badruddoza Chowdhury]] | [[14 de novembre]] de [[2001]] | [[21 de junh]] de [[2002]] | [[1 de febrièr]] de [[1930]] - [[5 d'octobre]] de [[2024]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://banglapedia.net/ht/C_0240.HTM|títol= Chowdhury, AQM Badruddoza|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Banglapedia, National Encyclopaedia of Bangladesh}}</ref><ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/badruddoza.html|títol= Former Presidents:Professor Dr. A. Q. M. Badruddoza Chowdhury|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#AACC99" | 15 | [[Jamiruddin Sircar]] | [[21 de junh]] de [[2002]] | [[6 de setembre]] de [[2002]] | [[1 de decembre]] de [[1931]] - [[12 de julhet]] de [[2026]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/jamiruddin.html|títol= Barrister Md. Jamiruddin Sircar|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- |- bgcolor="#AACC99" | 16 | [[Iajuddin Ahmed]] | [[6 de setembre]] de [[2002]] | [[12 de febrièr]] de [[2009]] | [[1 de febrièr]] de [[1931]] - [[10 de decembre]] de [[2012]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | <ref>{{Ligam web |url=http://banglapedia.search.com.bd/HT/I_0002.htm|títol= Iajuddin Ahmed|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Banglapedia, National Encyclopaedia of Bangladesh}}</ref><ref>{{Ligam web |url=http://www.bangabhaban.gov.bd/pprofile.html|títol= Mr. President's ProBerkas:Professor Dr. Iajuddin Ahmed|consultat lo=2008-04-17 |format=HTML |work=Official website of the Bangabhaban (The president house of Bangladesh)}}</ref> |- bgcolor="#E9DFCC" | 17 | [[Zillur Rahman]] | [[12 de febrièr]] de [[2009]] | [[20 de març]] de [[2013]] | [[9 de març]] de [[1929]] - [[20 de març]] de [[2013]] | Liga Awami | <ref>{{Ligam web |url=http://news.xinhuanet.com/english/2009-02/11/content_10802544.htm|títol= Zillur Rhaman|consultat lo=2009-02-11 |format=HTML |work=Xinhua News, China's Online Newspaper}}</ref> |- bgcolor="#E9DFCC" | 18 | [[Abdul Hamid]] | [[20 de març]] de [[2013]] | [[24 d'abril]] de [[2023]] | [[1èr de genièr]] de [[1944]] | Liga Awami | Ad interim, puèi elegit lo [[22 d'abril]] de [[2013]] |- bgcolor="#E9DFCC" | 18 | [[Shahabuddin Chuppu]] | [[24 d'abril]] de [[2023]] | [[24 de julhet]] de [[2026]] | [[10 de decembre]] de [[1949]] | Liga Awami | |- bgcolor="#AACC99" | 19 | [[Hafiz Uddin Ahmad]] | [[24 de julhet]] de [[2026]] | uèi | [[29 d'octobre]] de [[1944]] | Partit Nacionalista de Bangladèsh | |} ==Referéncias== {{reflist}} [[Categoria:President de Bangladèsh| ]] [[Categoria:Lista de caps d'Estat|Bangladesh]] jk8ij3v94w3d6q4tyn5rvhauxbvuj9f 0 114202 2505181 2498083 2026-07-25T23:18:28Z ~2026-41351-10 64526 Attention, dans le Glossaire de Vinzelles de Dauzat, le caractère phonétique {ó} est fermé, proche de [u] (≠ de [ɔ] ouvert marqué -ò- en graphie classique) — ([[utilizaire:Donacian]] 2505181 wikitext text/x-wiki {{dialècte Auvernhat}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Bergona | nom2 = Bergòna | imatge = Bergonne, rue.jpg | descripcion =Una charrèira de Bergona. | lògo = | escut = | escais = | region ist = {{Auvèrnhe}} | parçan = | insee = 63036 | cp = 63500 | cònsol = Éric Dyndas | mandat = [[2014]]-[[2020]] | gentilici =bergonhós/-osa | latitud = 45.5067 | longitud = 3.2211 | alt mej = | alt mini = 450 | alt maxi = 565 | km² = 5.75 ||nom3=''Bergonne''}} '''Bergona''' (''Bergonne'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Auvèrnhe (Occitània)|auvernhata]] dau [[Departament francés|departament]] dau [[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]] e la [[Region francesa|region]] d'[[Auvèrnhe-Ròse-Aups|Auvèrnha-Ròse-Aups]]. Los abitants son los ''Bergonhós'' e las ''Bergonhosas''. ==Geografia== {{Comunas limitròfas|comuna=Bergona|Nòrd=[[Soire]]|Èst=[[Le Bròc]]|sud=[[Ginhac de Lembron]]|Oèst=[[Entonh]]|Nòrd-Oèst=[[Solanhac (Puèi de Doma)|Solanhac]]}} == Toponimia == Le nom es atestat ''Bergonna'' entre [[814]] e [[916]]. La comuna se ditz [barˈgunɒ] vèrs [[Çausselenjas|Sausselenjas]] e [[Sent Quentin de Sausselenjas|Sent Quentin]]<ref>Collectatges IEO 63.</ref>, [barˈgunɛ]<ref>Delanef, A (Françounet). (1905, 15, février). Sur le Pont Vieux. ''Le Moniteur d'Issoire''. "Bargounè".</ref> vèrs [[Soire]] e mens localament, se ditz '''Bergona''' [bɒʀˈgonɒ]<ref>[[Albèrt Dauzat]], ''Glossaire étymologique du Patois de Vinzelles'', Montpellier Société des langues romanes, 1915, p. 426.</ref>. == Administracion == {{ElegitDebuta|insee= 63036 |Títol= Lista daus cònses successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Patricia Barbecot|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} == Demografia == {{Demografia |insee= 63036 |senscomptesdobles= 1962}} == Luòcs e monuments == == Personalitats liadas a la comuna == == Veire tanben == * [[Comunas dau Puèi de Doma]] == Liams extèrnes == ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== <references group="N"/> ===Referéncias=== {{reflist}} {{Portal Auvèrnhe}} {{Comunas dau Puèi de Doma}} [[Categoria:Comuna dau Puèi de Doma]] [[Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)]] pcdgohhs7pbfyhwlqi5slgbnabwdib6 0 122931 2505145 1857639 2026-07-25T19:19:55Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505145 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''L'Ametlla del Vallès''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Occidental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} pss7zz7a3wl091lvzng0s08mzvtqpul 2505146 2505145 2026-07-25T19:22:49Z Alaric 506 44932 2505146 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''L'Ametlla del Vallès''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} 3w8tf8xv9m8h9spwihblcydtaodkxg6 0 122948 2505147 2400482 2026-07-25T19:28:03Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505147 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Bigues i Riells del Fai<ref>[https://portaldogc.gencat.cat/utilsEADOP/AppJava/PdfProviderServlet?versionId=1860353&type=01 “RESOLUCIÓ PRE/2023/2021, de 29 de juny, per la qual es dona conformitat al canvi de nom del municipi de Bigues i Riells, que passa a denominar-se Bigues i Riells del Fai.”] ''DOGC''.</ref>'''es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. Los abitants son los biguetans e las biguetanas. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} ssph9h6sf55kd7i8j13z8nbj5b3vvu5 0 122958 2505148 1857641 2026-07-25T19:29:08Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505148 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Caldes de Montbui''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} hdb67bh3gq5mi2871pveouk3pk5mnjz 0 122964 2505149 1857642 2026-07-25T19:30:21Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505149 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Campins''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} azmu8dkhtsm0d3n69uuu38xeiyx3oyc 0 122966 2505150 1857643 2026-07-25T19:31:40Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505150 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Canovelles''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} 6em2usuim2nc7c5t3qszpwoyg643vyw 0 122967 2505151 1857644 2026-07-25T19:33:14Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505151 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Cànoves i Samalús''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} l9pov8jnoq8kpnmifflxz0289cjjwoh 0 122970 2505152 1857645 2026-07-25T19:34:16Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505152 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Cardedeu''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} ixlywoeeoeiyz4i87x7tqd706n05yg3 0 123005 2505153 2505017 2026-07-25T19:35:24Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505153 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''El Figueró i Montmany''' ('''Figaró-Montmany''' fòrma incorrècta actuala) es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} 1q1dzeqqvqwotdcxbbe1puoofg8y9by 0 123008 2505154 1857649 2026-07-25T19:37:17Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505154 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Fogars de Montclús''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} ivw6ml95g7mwttv0h2loljaxtsacnix 0 123012 2505155 1857650 2026-07-25T19:39:15Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505155 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Les Franqueses del Vallès''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} d00m97j4bqm0jluwqtiu5x5g04wkzpk 0 123015 2505156 2306017 2026-07-25T19:41:05Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505156 wikitext text/x-wiki {{omon|La Garriga}} {{Infobox Subdivision administrativa }} '''La Garriga''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} tli1os5882rzdmvi9rrizwq43slb5h0 0 123022 2505157 2430930 2026-07-25T19:43:02Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505157 wikitext text/x-wiki {{Infobox Geografia politica}} '''Granolhèrs'''<ref>{{Ref-libre|url=http://www.institutestudisaranesi.cat/wp-content/uploads/2018/11/BASIC.pdf|pagina=95|títol=Vocabulari basic der aranés|editor=[[Institut d'Estudis Aranesi-Acadèmia Aranesa dera Lengua Occitana]]|primièra_edicion=decembre de 2017|luòc=Lhèida}}</ref> ({{AFI-oc|gɾanuˈʎɛs}}; oficialament en catalan: ''Granollers'' {{AFI|[gɾənuˈʎes]}}<ref>{{Ref-web|url_accès=pdf|url=https://www.icgc.cat/bd/pubs/nomenclator/valles_oriental/granollers.pdf|títol=Nomenclator oficial de toponimia màger de Catalonha|editor=Institut Cartografic e Geologic de Catalonha|an=2017}}</ref>) es una [[comuna]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], que n'es la capitala, de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} b78agmzpi7039e22st3mpp5d03q7x0j 0 123023 2505163 2014300 2026-07-25T19:50:09Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505163 wikitext text/x-wiki [[Fichièr:Gualba.jpg|thumb|250px|Vista de Gualba]] {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Gualba''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} t02km8iqs6b59zq1xeg795uwp7fqidt 0 123030 2505166 1857655 2026-07-25T19:54:00Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505166 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''La Llagosta''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} 9s8ucts1tb6xswy29p6yobqpijyj5z2 0 123031 2505168 1857657 2026-07-25T20:00:29Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505168 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Lliçà d'Amunt''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} 3jtmbf58w3ems9j7mg7mkeqhkawb1g1 0 123032 2505169 1857658 2026-07-25T20:01:52Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505169 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Lliçà de Vall''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} 0vk3zfjhlthgf8kyap9ujpizuav9h9t 0 123033 2505167 2158305 2026-07-25T19:56:48Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505167 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Llinars del Vallès''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} ==Toponimia== '''Linars''' ven del latin ''līnāre'', « camp de lin ». ''Llinar'' e ''Linar'' son respectivament de mots catalan e castelhan e ''linar'', mot occitan de meteis sens, es dins lo Petit Levy <ref>https://dcvb.iec.cat/ cercar a ''llinar''</ref>{{,}}<ref>Emil Levy, ''Petit Dictionnaire Provençal-Français'', p. 227</ref>. [[Albèrt Dauzat|Dauzat]] o barreja tot (''linarium'' dona ''*Linièr'', ''*Linèr''), mas prepausa tanben lo nom germanic d'òme ''Lewonhard'' > ''Liénart'' en francés, pels ''Linar-'' de l'[[França|estat francés]] <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 405</ref>, que son exclusivament occitans o del territòri ancianament occitan. ==Nòtas== <references/> {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} 7du6veih8qn74dqgya6cv1t9sbxeutd 0 123040 2505170 1857659 2026-07-25T20:03:00Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505170 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Martorelles''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} 6ngc5ws6vk3ca1dhsdolr3sduxnb7vv 0 123050 2505171 2504921 2026-07-25T20:04:31Z Alaric 506 44932 2505171 wikitext text/x-wiki [[File:Mollet del Valles 094 29-11-2008.jpg|thumb|right|Ostal de la Vila.]] {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Mollet del Vallès''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son : ''Moledo'' (Cartulari de St. Cugat I, 248) en 993, ''Moliedo'' (ibid. II, 32) en 1002, ''Moledo'' (ibid. II, 51) en 1006, ''Moledo'' (ibid. II, 235) en 1044, ''Moled'' (ibid, II, 236) en 1044, ''Mulled'' (ibid. II, 411) en 1063, ''Molleto'' (Ibid, III, 151) en 1147; ''Molet'' en 1359. ''Molhet'' ven del latin ''Mollis'', ambe'l sufixe collectiu ''-ētum'' (etime ''*Mollētum''), per un sens de « tèrras grassas e mòlas » <ref>[[Joan Coromines]], ''Onomasticon Cataloniae'', vol. V, p. 311, legir en linha [https://web.archive.org/web/20241130210921/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=26729]</ref> tipicas de las ribièras. ==Nòtas== <references/> {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} govf1ttl5d2d0nfhbl35s1xooiimlqq 0 123059 2505172 1857661 2026-07-25T20:05:55Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505172 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Montmeló''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} p6tk2fcropona51580sowb6k20st9jv 0 123060 2505173 1857662 2026-07-25T20:07:08Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505173 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Montornès del Vallès''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} 7u4m3qsqs1ii54hpcoxahyvnvdp26la 0 123061 2505187 1857663 2026-07-26T03:32:24Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505187 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Montseny''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} a35cm3iq28su5jt3321tjb4bsb1r60q 0 123083 2505188 1857664 2026-07-26T03:33:34Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505188 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Parets del Vallès''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} 7b5slad57weydqd1ehiu05adoas8suj 0 123105 2505189 1857665 2026-07-26T03:34:45Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505189 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''La Roca del Vallès''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} g02t8d8tvkk8j4ck6ktroattg7t5jio 0 123117 2505190 1857666 2026-07-26T03:35:50Z Alaric 506 44932 2505190 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Sant Antoni de Vilamajor''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} lfv7kuq2z74mup0xjid0ko5c83c6pk4 0 123125 2505192 1857667 2026-07-26T03:41:49Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505192 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Sant Esteve de Palautordera''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} 5pf5w0r5qbhdbhd200opk8nec5hkmgp 0 123127 2505193 1857668 2026-07-26T03:43:27Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505193 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Sant Feliu de Codines''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} qz2r3icr5e2nrcqf813e1oo6xy2mt1q 0 123130 2505194 1857670 2026-07-26T03:44:47Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505194 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Sant Fost de Campsentelles''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} 6dh3t9evo51d4nrvv8ynmjc3dotlek8 0 123149 2505195 1857671 2026-07-26T03:45:59Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505195 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Sant Pere de Vilamajor''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} lwt2jz9qvajmubjodie9bk2vg95o781 0 123168 2505196 2021164 2026-07-26T03:47:21Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505196 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Santa Eulàlia de Ronçana''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} tj1l3vbkfrl5ajy9yqfscezhhqzd5cq 0 123174 2505197 1857674 2026-07-26T03:48:14Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505197 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Santa Maria de Martorelles''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} 05xh7r7psjv9x6d12b8vamzze0js9ci 0 123177 2505198 1857676 2026-07-26T03:49:22Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505198 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Santa Maria de Palautordera''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} t8gc923j3feyly52qlgcbz078aubra5 0 123188 2505199 1857677 2026-07-26T03:50:27Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505199 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Tagamanent''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} 7pjx3p0ad88rxfeb7z6clh9dx2kdllm 0 123204 2505200 1857678 2026-07-26T03:51:30Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505200 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Vallgorguina''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} 3a6yymlnx1e99jdc6fqapiojqphhi88 0 123206 2505201 1857679 2026-07-26T03:52:36Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505201 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Vallromanes''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} nocrw4ub8glyai758l4s3fgsd7p3unq 0 123213 2505202 1857680 2026-07-26T03:53:38Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505202 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Vilalba Sasserra''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} 9z1vxgx1jnpw2pjd9iovo6g0y0e3tr6 0 123216 2505203 1857681 2026-07-26T03:54:52Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2505203 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Vilanova del Vallès''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] del [[Valés Oriental]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Barcelona (província)|Barcelona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|08}} fwra6b3octp1atuxvsfkx1o5t6po6uj 0 124665 2505205 2503625 2026-07-26T04:09:30Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2505205 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Isòvol''' es un [[municipi]] de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] de la [[Catalonha (comunautat autonòma)|Generalitat de Catalonha]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Girona (província) |Girona]] e de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] de [[Bassa Cerdanha]]. {{Entpopcat}} ==Toponimia== ===Isòvol=== La prononciacion es [i'zɔbul] o [i'zɔbu]. Las fòrmas ancianas son ''Isogal'' en 965-966, 1011, 1043, 1126, ''Ysogol'' en 1131, ''Isògol'' en 1245, ''Isogol, Isogoll'' al sègle XIII, ''Isogoll'' en 1359, 1391, ''Isogol'' en 1396, ''Isovol'' en 1167 (malsegur). Dins ''Estudis de Toponímia Catalana'', [[Joan Coromines]] interpretèt aquel noms e d'autres aparentats coma lo resultat de ''cale'' [pòsttonic], qu'auriá lo sens de « castèl ». Ara l'autor compara ''Isòvol'' ambe [[La Tor de Querol|Iravals]], ancian ''Isavals''. Aqueste darrèr es associar ambe lo basc ''çabal'' « larg, dubèrt, notòri », mès aquò es impossible per ''Isòvol'', que seriá lo resultat d'un estrat ibèrobasc pus ancian [conjectura un bocin aventurada]. Pr'aquò l'element inicial ''Is-'' es comun <ref>Joan Coromines, etc, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. IV, p. 451-453 https://web.archive.org/web/20211022063840/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=22177</ref>. ===All=== La prononciacion es [aʎ]. Las fòrmas ancianas son ''Alli'' en 839, 965, 979, 1001, ''Ale'' en 1172, ''Al'' al sègle XIII, ''All'' en 862, ''Alle'' en 872, ''Ayl'' en 1359, etc. Es inseparable d'un autre vilatge de Cerdanha, ''Llo'', ancian ''Allon (e)''. En basc, trobam lo [[Guipuscoa]]n ''ale'' « gran, semença e frut de las cerealas », mès ambe de variacions semanticas importantas coma « cunnus, ''matritz, mairitz'' » dins lo parlar basc conservator de la val de Salazar. Tota ''-l-'' basca intervocalica correspond a ''-ll-'' primitiva o romanica, que ''-l-'' intervocalca ven ''-r-''. Un ligam es donc possible ambe ''All''. All e Llo son de lòcs a l'origina de rius e d'aquí l'idèia de « receptacle d'aigas, mairitz d'aigas ». La diferéncia entre ''All'' e ''Alló'' es coma la entre Bor i Borro, Err/Arró (> Ro), Alb/Albó <ref>Joan Coromines, etc, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. II, p. 145-147 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=2021</ref>. ===Olopte=== La prononciacion es [u'loptə]. Las fòrmas ancianas son ''Olorbite'' en 839 e 1043, ''Olorbde'' en 1177, ''Olobde'' al sègle XIII, ''Olopda'' en 1359, etc. Lo nom es format de ''orots'' + ''bide'' « camin de vedèls » (''bide'' = camin) > ''*Orosbide'' > ''*Orórbide'' > ''*Olórbide''. Lo ''-te'' de la fòrma de 839 es una latinizacion <ref>Joan Coromines, etc, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. VI, p. 34-35 https://web.archive.org/web/20211027235617/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=29070</ref>. == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|17}} mb2gp4kci2jukm603bpgajfx8c4hdzw 0 125970 2505207 2503766 2026-07-26T07:03:20Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2505207 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Lles de Cerdanya''' es un [[municipi]] de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] de la [[Catalonha (comunautat autonòma)|Generalitat de Catalonha]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Lhèida (província)|Lhèida]] e de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] de [[Bassa Cerdanha]]. {{Entpopcat}} ==Toponimia== ===Lles=== La prononciacion es [ʎɛs] ([ʎes] ?). Las fòrmas ancianas son ''Lesse'' en 839, ''Les'' al sègle XII e en 1313. Ven del mot basc ''leçe'' (varianta leize) « espeluga, avenç, bauç, gòrja » e tanben « valat ». Comparar ambe [[el Pont de Suert|Llesp]] e [[Sort|Llessui]] <ref>Joan Coromines, etc, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. V, p. 68-69 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=23625</ref>. ===Músser=== La prononciacion es ['musə]. Las fòrmas ancianas son ''Munciar'' en 839, ''Musse'' en 1290, ''Mucer'' en 1359. ''Músser'' es format ambe l'ibèrobasc ''muno'' / ''buno'' « turon, puèg ». En comun ambe ''Arànser'', i a la meteissa terminason pòsttonica ''-ar'' o ''-ari'' e lo sufixe ''-tzi''. A la diferéncia ambe ''Arànser'', la combinason de ''-ntz-'' ambe la semivocala -j- [cf. la fòrma de 839] causèt la tombada de ''n'' <ref>Joan Coromines, etc, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. V, p. 432 https://web.archive.org/web/20240713224559/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=28097</ref>. ===Arànser=== La prononciacion es [ə'ransə]. Las fòrmas ancianas son ''Aranzar'' en 839, ''Aranser'' en 1011, 1359, 1632, ''Arancer'' en 1312, 1355, ''Aransa'' en 1628. Los derivats basques en ''-ari'' son nombroses e l'origina es mal segura, benlèu un manlèu del latin, benlèu, dins aqueste cas, una evolucion de ''-adi'' (presents dins ''Arantzadi'' > [[Arinsal]]). La rasic es ''arantza'' « espina » <ref>Joan Coromines, etc, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. II, p. 213 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=3261</ref>. ===Valiella=== Milhor que ''Viliella''. La prononciacion es [bə'liélə] (e de còps [bi'liéʎə] . Las fòrmas ancianas son ''Vallicella'' en 1040, ''Les Valleles'' en 1359, ''Valiela(m)'' en 1260, 1269, 1270, 1295, ''Valiella'' en 1267, 1632 e sègle XVIII, ''Valiellas, -ells'' en 1305, 1355, 1628, ''Vallielles'' en 1313. Es lo resultat de ''Vallicella'' o del plural ''Vallicellas'', diminutiu de ''vallis'', e non pas ''*Villicella'' diminutiu de ''villa''. Lo nom se referís al barranquet o als barranquets que lo vilatge tresplomba <ref>Joan Coromines, etc, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. VII, p. 394 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=47158</ref>. == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|25}} 6uefyrx9uuzpvjqfzz4ew531fei2yrl 0 125980 2505213 2504922 2026-07-26T08:47:24Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2505213 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Montellà i Martinet''' es un [[municipi]] de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] de la [[Catalonha (comunautat autonòma)|Generalitat de Catalonha]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Lhèida (província)|Lhèida]] e de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] de [[Bassa Cerdanha]]. {{Entpopcat}} ==Toponimia== ===Montellà=== La prononciacion es [muntə'ʎa]. Las fòrmas ancianas son ''Monteliano'' en 835, 839, 965, 1011, 1053, 1171, ''Montelliano'' en 1011, 1040, ''Montelano'' en 1039, ''Montela'' en 1071, ''Monteilan'' en 1117, ''Monteiano'' en 1135, ''Montella'' en 1154-59, 1270-71, 1628, ''Monteia'' en 1180-85, etc. L'etime es ''*Montilianu'', del nom latin d'òme ''Montilius'', atestat [e sufixe ''-anum''] <ref>Joan Coromines, etc, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. V, p. 343-344 https://web.archive.org/web/20240619073125/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=27129</ref>. ===Martinet=== La prononciacion es [mərti'nɛt]. Ven del grand martinet d'una gròssa farga en riba de [[Segre]]. Lo mot sembla venir de las fargas de la [[Val d'Aran]], de [[Conserans]] e [[Cerdanha]] <ref>Joan Coromines, etc, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. V, p. 210 https://web.archive.org/web/20210804125647/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=25344</ref>. ===Béixec=== La prononciacion es ['beʃək]. Las fòrmas ancianas son ''Bexabe'' en 839, ''Bexech'' en 1289, ''Baxech'' en 1292, ''Bexech'', ''Beixech'' al sègle XIII, etc. Pòt venir de ''baʃa-be'' o ''baʃo-pe''. Es format de ''basa'' « desèrt, lòc silvèstre » o ''baso'' « bòsc », seguit de la pòstposicion basca ''be'' o sa varianta ''pe'' « jos de ». S'agís de ''-pe'', perqué foguèsse estat ''-be'', la consonanta se seriá vocalizada en ''-u''. La terminason pòsttonica inusitada ''-əp'' es estada remplaçada per ''-əc'', pus correnta <ref>Joan Coromines, etc, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. II, p. 394-395 https://web.archive.org/web/20251206070538/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=6902</ref>. ===Estana=== La prononciacion es [əs'tanə], [əs'tanɛ] a [[La Seu d'Urgèl]]. La sola mencion es ''Astana'' en 1359. Es un nom format en ''esto'' « randal, cleda ». Sovent los compausats en ''-o'' prenon la fòrma ''-a''. Lo mot es completat per un diminutiu paleobasc ''esta-na''. <ref>Joan Coromines, etc, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. IV, p. 149 https://web.archive.org/web/20210805174328/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=17882</ref>. ===Víllec=== La prononciacion es ['biʎək] o ['biʎek]. Las fòrmas ancianas son ''Bileci'' en 961, ''Vilag'' en 983, ''Viliago'' en 1038, ''Viliacho'' en 1051, ''Uilag'' al sègle XII, ''Vileg'' en 1255, ''Villech'' en 1301 e 1396. Lo ''a'' pòsttonic d'origina es passat a ''e'' segon la fonetica catalana. Coma ''í'' supausa Ī long, e que darrèr vocala longa, las ''-ll'' geminadas se simplifican, aquò escarta una origina ambe'l latin ''vīlla''. L'origina prelatina es donc probabla, mès i a pas de nom basc aparentat e la preséncia de ''v'' dins d'unas atestacions non va dins aquel sens. L'etime sembla d'èsser ''*ŭíklako-'' o ''*bíklako-''. La parentat ambe ''Vallclara'' < ''Beclara'' < ''biklára'' es significativa, ambe la diferéncia ''Bikl'' + ''ara'' / ''Bikl'' + ''ako''. La terminason ''-ara'' dins los noms ispanics altèrna ambe d'autras ''Egara'' / ''Egosa'' / ''Egósale (> [[Gósol]]) <ref>Joan Coromines, etc, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. VIII, p. 63-64 https://oncat.iec.cat/visor-oncat/?volum=VIII&pagina=64&terme=V%C3%8DLLEC&columna=b&linia=21</ref>. == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|25}} 54i1v0i3id27qi3go7pojnduyefegwz 0 134079 2505137 2344625 2026-07-25T15:51:40Z ~2026-41276-11 64519 2505137 wikitext text/x-wiki L''''aristocracia'''{{Refn |group=nt. |Dau [[Grèc ancian|grèc]]: άριστος, ''áristos'', «melhor» e κράτος, ''krátos'', "«comandament».}} designa una forma de [[govèrn]] onte lo poder es oficialament tengut per un elèit qu'es generalament una casta, una classa sociala, una dinastia o un grop intellectuau. A l'origina, lo tèrme apareguèt durant l'[[Antiquitat]] [[Grècia antica|grèga]] per designar l'elèit dei ciutadans d'una vila. Per la seguida, durant l'[[Edat Mejana]], lo tèrme evolucionèt pauc a pauc per designar lei classas superioras de la societat feudala coma la noblesa o la borgesiá. == Articles connèxes == * [[Estat]]. * [[Noblesa]]. {{Nòtas e referéncias | grop-nòtas = nt. }} [[Categoria:Estat]] kobgcqif6lodj4b4456ou258y98ctdh 2505138 2505137 2026-07-25T15:51:59Z ~2026-41276-11 64519 /* */ 2505138 wikitext text/x-wiki L''''aristocracia'''{{Refn |group=nt. |Dau [[Grèc ancian|grèc]]: άριστος, ''áristos'', «melhor» e κράτος, ''krátos'', «comandament».}} designa una forma de [[govèrn]] onte lo poder es oficialament tengut per un elèit qu'es generalament una casta, una classa sociala, una dinastia o un grop intellectuau. A l'origina, lo tèrme apareguèt durant l'[[Antiquitat]] [[Grècia antica|grèga]] per designar l'elèit dei ciutadans d'una vila. Per la seguida, durant l'[[Edat Mejana]], lo tèrme evolucionèt pauc a pauc per designar lei classas superioras de la societat feudala coma la noblesa o la borgesiá. == Articles connèxes == * [[Estat]]. * [[Noblesa]]. {{Nòtas e referéncias | grop-nòtas = nt. }} [[Categoria:Estat]] snclxudf1oiezgv586g9n2kbhrmdt67 0 163235 2505140 2490630 2026-07-25T15:55:57Z ~2026-41276-11 64519 /* */ 2505140 wikitext text/x-wiki {{Infobox Lenga | nom = Cantabre | país= [[Espanha]] | regions= * [[Cantàbria]]: [[Saja-Nansa]], [[Valle del Pas]] e [[Soba (Cantàbria)|Soba]] * [[Astúrias]]: [[Ribadedeva]] |tipologia={{SVO}} | imatge = Mapa_dialectal_de_Cantabria.svg | legenda = Dialèctes del cantabre. | fam1 = [[Lengas indoeuropèas]] | fam2 = [[Lengas italicas]] | fam3 = [[Lengas romanicas]] | fam4 = [[iberoromanic|Lengas iberoromanicas]] | fam5 = [[Asturleonés]] | iso3 = – }} Lo '''cantabre'''<ref>{{P-CLO|p=123}}</ref> (autonim: ''cántabru''), conegut tradicionalament coma '''montanhés'''<ref name="gelu">{{Es}} Marín González, Gelu; ''Atlas de Europa: la Europa de las lenguas, la Europa de las naciones'', pp 210-211. Ed. AKAL ([[2000]]). ISBN 978-84-7090-395-3</ref> (''Montaña'' es lo nom tradicional de [[Cantàbria]]), constituís l'ensemble de varietats linguisticas [[Lengas romanicas|romanas]] autoctònas parladas en Cantàbria, dins lo nòrd d'[[Espanha]], que se diferencian mai de [[Espanhòu|castelhan]] estandard.<ref name="gelu" /> Es abitualament ligat al grop [[asturleonés]]. == Presentacion == Selon los critèris adoptats, se pòt inclure dins lo grop cantabre de parlars de las zonas termièras de [[Biscaia]], [[Burgos (província)|Burgos]] e [[Paléncia (província)|Paléncia]]. Lo dialectològ Francisco García González i inclutz tanben las varietats asturianas de [[Peñamellera Alta]], [[Peñamellera Baja]] e de [[Ribadedeva]].<ref>{{Es}} Francisco García González, ''El asturiano oriental'', Boletín Lletres Asturianes nº7 p44-56 [https://web.archive.org/web/20091219081137/http://revistaalcuentros.iespana.es/n6/asturiano_oriental.pdf]</ref> Es directament eissit del [[latin]] vulgar introduit pels envasidors [[Roma antica|romans]] a l'escasença de la [[conquista de conquista de la peninsula Iberica]]. Coma l'[[estremenh]], se pòt plaçar dins los parlars de transicion entre lo castelhan e lo diasistèma asturleonés ([[mirandés]], [[asturian]] e [[leonés]]). Diferents factors coma lo substrat, l'adstrat (contacte amb lo [[basc]] e relacion estrecha amb los territòris castelhanofòns) e l'incorporacion precòça de la region a la corona de Castelha a la diferéncia d'autres elements del diasistèma, e tanben l'isolament geografic, an balhat al parlar cantabre de caractèrs unics al sen d'aquela entitat. En 2000, èra parlat per gaireben 20 % de la populacion de Cantàbria, contra 85 % al començament del [[sègle XX]], e es pro en retirada fàcia a l'espanhòl.<ref name="gelu" /> == Caracteristicas == === Foneticas === === Lexicalas === {{Clr}} == Annèxas == === Nòtas e referéncias === <div class="references-small decimal" style=""> <references /> </div> === Ligam extèrne === * {{Es}} [http://www.eldiariomontanes.es/20070820/cantabria/revilla-niega-existencia-idioma_200708201325.html ''Revilla niega la existencia del idioma cántabro''], ''El diario montañés'' === Articles connèxes === * [[Asturleonés]] ** [[Asturian]] ** [[Leonés]] ** [[Mirandés]] [[Categoria:Lenga d'Espanha]] sltbh399luqdwj7o9wrzuflu6zqczoa 0 173402 2505222 2154640 2026-07-26T11:52:02Z Nicolas Eynaud 6858 2505222 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Provençau}} [[Fichièr:CharlesLyell.jpg|thumb|right|Retrach de Charles Lyell.]] '''Charles Lyell''' (14 de novembre de [[1797]] - 22 de febrier de [[1875]]) es un [[geologia|geològ]] [[Escòcia|escocés]] dau sègle XIX, famós per aver popularizat lo principi de l'[[uniformitarisme]]. Nasquèt a [[Kinnordy]] dins una familha de dètz enfants. [[Botanica|Botanista]], son paire lo dirigiguèt vèrs l'estudi de la [[natura]] au collègi d'Exeter puei a l'[[Universitat d'Oxford]]. Charles Lyell foguèt ansin diplomat en [[geologia]] en [[1816]]. Adoptèt leis idèas de [[James Hutton]] sus l'origina [[plutonisme|plutonica]] dei [[ròca]]s e viatjèt en [[França]] e en [[Itàlia]]. Aquò li permetèt de descubrir qu'èra possible d'identificar lei jaç geologics contenent de [[fossil]]s en foncion dei fossils presents. Imaginèt ansin la premiera [[escala dei temps geologics]]. Pus important, capitèt de liar lei teorias de [[James Hutton]] amb lei principis de l'[[estratificacion]], çò que foguèt una etapa importanta dins l'[[istòria]] de la geologia. A partir de [[1830]], comencèt de publicar sei ''Principis de geologia'' que demorèron la referéncia de la disciplina fins a sa [[mòrt]]. En particular, i presentèt lo principi de l'[[uniformitarisme]] que postula que la [[Tèrra]] seriá estada lentament faiçonada per de procès que contunian a l'ora d'ara. Lèi de basa de la geologia modèrna, aquela idèa foguèt largament acceptada gràcias au trabalh de Lyell. Charles Lyell recebèt la ''[[Royal Medal]]'' en [[1834]], la [[medalha Copley]] en [[1858]] e la [[medalha Wollaston]] en [[1866]]. Venguèt sòci de la ''[[Royal Society]]'' en [[1826]] e foguèt anoblida en [[1848]]. Enfin, foguèt lo president la ''Geological Society of London'' en [[1835]]-[[1836]] e en [[1849]]-[[1850]]. == Liames intèrnes == * [[Catastrofisme]], principi opausat a l'[[uniformitarisme]]. * [[Geologia]]. * [[James Hutton]]. == Bibliografia == == Nòtas e referéncias == <references/> {{DEFAULTSORT:Lyell, Charles}} [[Categoria:Geològ escocés]] [[Categoria:Geològ dau sègle XIX]] ioubzyxi3un2tk24vggohyfs7g1to66 0 183432 2505221 2340509 2026-07-26T11:36:24Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2505221 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna d'Iran |nom_oc=Qaem Shahr |nom_fa=قائم‌شهر |imatge=Qaemshahr_1.jpg |província=26 |latitud=36.46 |longitud=52.85 |altitud=50 |populacion=204953 |data-populacion=2016 |superfícia=50.89}} '''Sari''' {{Persan|قائم‌شهر}} es una vila d'[[Iran]]. Sa populacion èra estimada a 204 953 abitants en 2016.<ref>{{Cite web|url=https://www.amar.org.ir/english|title=Statistical Center of Iran > Home}}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20221001082439/http://www.fallingrain.com/world/IR/35/Qaem_Shahr.html</ref><ref>https://travital.com/city/qaem-shahr/</ref><ref>https://www.itto.org/iran/city/Qaem-Shahr/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20210629045312/https://www.rai.ir/page-rai/fa/0/form/pId9820</ref> ==Referéncias== <references /> [[Categoria:Vila d'Iran]] b08zsjf8s9vatckd428n57ey8jm7o2r 0 199945 2505184 2482019 2026-07-26T01:54:18Z Dostojewskij 20932 Categoria:Naissença en Arizòna 2505184 wikitext text/x-wiki [[Imatge:Lynda Carter2 (cropped).jpg|miniatura|Lynda Carter en 2012]] '''Lynda Jean Carter''' ([[Phoenix]], [[Arizòna]], [[24 de julh]] de [[1951]]) es una actritz, cantaira e reina de beutat [[Estats Units|americana]]. Venguèt famosa internacionalament per son interpretacion de la supereroïna de DC Comics [[Wonder Woman]] dins la sèria de television eponima que foguèt difusada sul canal ABC primièr e puèi sus CBS de 1975 a 1979. Abans d'entamenar una carrièra d'actritz, foguèt coronada Miss World USA en 1972 e acabèt demest las 15 primièras al concors Miss World en 1972. == Referéncias == <references/> == Ligams extèrns == {{ORDENA:Carter, Lynda}} [[Categoria:Naissença en 1951]] [[Categoria:Actritz americana]] [[Categoria:Naissença en Arizòna]] dj9vtn3dzxdo0crkbbvhf0v4w6s67bz 0 200007 2505186 2482828 2026-07-26T01:55:54Z Dostojewskij 20932 Categoria:Naissença en Califòrnia 2505186 wikitext text/x-wiki [[Imatge:Jenna Ortega-63792 (cropped).jpg|miniatura|Jenny Ortega en 2024 al Festival Internacional de Venécia]] '''Jenna Marie Ortega''' ([[Palm Desert]], [[Califòrnia]], [[27 de setembre]] de [[2002]]) es una actritz [[Estats Units|americana]]. Sa carrièra artistica foguèt entamenada tre son enfància. Trobèt fama gràcias a son ròtle de Young Jane dins la sèria de comèdia e drama de The CW Television Network: ''Jane the Virgin'' entre 2014 e 2019. Sa celebritat cresquèt puèi a partir de son interpretacion d'Harley Diaz dins la sèria del [[Disney Channel]] ''Stuck in the Middle'' tre 2016, çò que li valguèt l'Imagen Award per melhor actor jove de television en 2018. Foguèt tanben la votz de la princessa Isabel dins la sèria d'animacion del Disney Channel ''Elena d'Avalor'' de 2016 a 2020. En 2019 interpretèt Ellie Alves durant la segonda sason de la sèria thriller de [[Netflix]] ''You'' e mai tard foguèt protagonista principala del film familiar realizat tanben amb Netflix ''Yes Day'' en 2021. Recebèt mantes elògis de la critica per son ròtle dins lo drama adolescent ''The Fallout'' (2021) e joguèt un ròtle important dins los films ''X'' e ''Scream'' de 2022, e s'impausèt coma una de las reinas dels crits (en [[anglés]]: ''scream queen''). En aquel meteis an, Ortega interpretèt lo ròtle principal de [[Dimècres Addams]] dins la sèria fantastica de Netflix ''Wednesday''. == Referéncias == <references/> == Ligams extèrns == {{ORDENA:Ortega, Jenna}} [[Categoria:Naissença en 2002]] [[Categoria:Actritz americana]] [[Categoria:Naissença en Califòrnia]] ey4rcezpcjwnnb2pywnzf643nz1fxri 0 201371 2505142 2026-07-25T16:53:44Z Alaric 506 44932 creacion 2505142 wikitext text/x-wiki {{Infobox Identitat | imatge = | ocupacion = [[musica|musicològue]] | nacionalitat = [[Ongria|ongresa]] | data_naissença = [[15 d'aost]] de [[1934]] | luòc_naissença = Jászladány, Ongria | data_decès = [[11 de febrièr]] de [[2026]] | luòc_decès = }} '''László Somfai''', en [[ongrés]] ''Somfai László'' ([[1934]]-[[2026]]) es un [[musica|musicològue]] ongrés. ==Vida e carrièra== Somfai nasquèt a Jászladány lo 15 d'agost de 1934. Estudièt d'en primièr l'istòria de la musica, se diplomèt en 1959 ambe una dissertacion sul lengatge musical classic del quartet de còrdas de [[Joseph Haydn]]. Contunhèt en obtenent un doctorat en musicologia. Foguèt professor a l'Acadèmia de Musica Franz Liszt de [[Budapèst]], en s'especializant en estil classic, Haydn, e [[Béla Bartók|Bartók]]. Ensenhèt tanben a l'Universitat de la Ciutat de [[Nòva York]] e a l'Universitat de [[Califòrnia|California]], a [[Berkeley]]. Entre sos trabalhs se tròba lo catalògue BB de las composicions de [[Béla Bartók|Bartók]]. Somfai moriguèt lo 11 de febrièr de 2026, a l'edat de 91 ans <ref>[https://mta.hu/mta_hirei/elhunyt-somfai-laszlo-zenetortenesz-az-mta-rendes-tagja-115107 Elhunyt Somfai László zenetörténész, az MTA rendes tagja] (en ongrés)</ref> ==Seleccion de publicacions== *''Haydn als Opernkapellmeister'' (Bartha Dénessel, Budapest: Verlag der Ungarischen Akademie der Wissenschaften; Mainz: B. Schott’s Söhne, 1960) *''Joseph Haydn élete képekben és dokumentumokban'' (Budapest: Zeneműkiadó, 1966, 2. kiadás 1977) *''Anton Webern'' (Budapest: Gondolat, 1968) ''(Kis zenei könyvtár)'' *''Joseph Haydn zongoraszonátái:'' ''Hangszerválasztás és előadói gyakorlat, műfaji tipológia és stíluselemzés'' (Budapest: Zeneműkiadó, 1979) *''Tizennyolc Bartók-tanulmány'' (1981, kiegészített 2. kiadás 2014) * ''The Keyboard Sonatas of Joseph Haydn: Instruments and Performance Practice, Genres and Styles,'' ford. Somfai László és Charlotte Greenspan (Chicago: University of Chicago Press, 1995) *''Béla Bartók: Composition, Concepts and Autograph Sources'' (Berkeley, CA: University of California Press, 1996) *''Bartók Béla kompozíciós módszere'' (Budapest: Akkord, 2000) *[http://real-eod.mtak.hu/9822/ ''A zenetörténeti kánon. Konzervatív muzsikusképzés, progresszív zenetudomány? A művészet kutatása a modern tudományok szorításában'']; (Budapest: MTA, 2013) ''(Székfoglalók a Magyar Tudományos Akadémián)'' *''Kottakép és műalkotás. Harminc tanulmány Bachtól Bartókig'' (Budapest: Rózsavölgyi, 2015) ''(Musica scientia)'' ==Ligams extèrnes== * [https://web.archive.org/web/20070705000014/http://www.mindentudas.hu/en/20061207somfai.html Biography at mindentudas.hu] * IMDb name|15179686 ==Nòtas e referéncias == <references/> mp4rpupvnouk8kxwazdb416fhqb202z 2505143 2505142 2026-07-25T16:56:32Z Alaric 506 44932 2505143 wikitext text/x-wiki {{Infobox Identitat | imatge = | ocupacion = [[musica|musicològue]] | nacionalitat = [[Ongria|ongresa]] | data_naissença = [[15 d'aost]] de [[1934]] | luòc_naissença = Jászladány, Ongria | data_decès = [[11 de febrièr]] de [[2026]] | luòc_decès = }} '''László Somfai''', en [[ongrés]] ''Somfai László'' ([[1934]]-[[2026]]), es un [[musica|musicològue]] ongrés. ==Vida e carrièra== Somfai nasquèt a Jászladány lo 15 d'agost de 1934. Estudièt d'en primièr l'istòria de la musica, se diplomèt en 1959 ambe una dissertacion sul lengatge musical classic del quartet de còrdas de [[Joseph Haydn]]. Contunhèt en obtenent un doctorat en musicologia. Foguèt professor a l'Acadèmia de Musica Franz Liszt de [[Budapèst]], en s'especializant en estil classic, Haydn, e [[Béla Bartók|Bartók]]. Ensenhèt tanben a l'Universitat de la Ciutat de [[Nòva York]] e a l'Universitat de [[Califòrnia|California]], a [[Berkeley]]. Entre sos trabalhs se tròba lo catalògue BB de las composicions de [[Béla Bartók|Bartók]]. Somfai moriguèt lo 11 de febrièr de 2026, a l'edat de 91 ans <ref>[https://mta.hu/mta_hirei/elhunyt-somfai-laszlo-zenetortenesz-az-mta-rendes-tagja-115107 Elhunyt Somfai László zenetörténész, az MTA rendes tagja] (en ongrés)</ref> ==Seleccion de publicacions== *''Haydn als Opernkapellmeister'' (Bartha Dénessel, Budapest: Verlag der Ungarischen Akademie der Wissenschaften; Mainz: B. Schott’s Söhne, 1960) *''Joseph Haydn élete képekben és dokumentumokban'' (Budapest: Zeneműkiadó, 1966, 2. kiadás 1977) *''Anton Webern'' (Budapest: Gondolat, 1968) ''(Kis zenei könyvtár)'' *''Joseph Haydn zongoraszonátái:'' ''Hangszerválasztás és előadói gyakorlat, műfaji tipológia és stíluselemzés'' (Budapest: Zeneműkiadó, 1979) *''Tizennyolc Bartók-tanulmány'' (1981, kiegészített 2. kiadás 2014) * ''The Keyboard Sonatas of Joseph Haydn: Instruments and Performance Practice, Genres and Styles,'' ford. Somfai László és Charlotte Greenspan (Chicago: University of Chicago Press, 1995) *''Béla Bartók: Composition, Concepts and Autograph Sources'' (Berkeley, CA: University of California Press, 1996) *''Bartók Béla kompozíciós módszere'' (Budapest: Akkord, 2000) *[http://real-eod.mtak.hu/9822/ ''A zenetörténeti kánon. Konzervatív muzsikusképzés, progresszív zenetudomány? A művészet kutatása a modern tudományok szorításában'']; (Budapest: MTA, 2013) ''(Székfoglalók a Magyar Tudományos Akadémián)'' *''Kottakép és műalkotás. Harminc tanulmány Bachtól Bartókig'' (Budapest: Rózsavölgyi, 2015) ''(Musica scientia)'' ==Ligams extèrnes== * [https://web.archive.org/web/20070705000014/http://www.mindentudas.hu/en/20061207somfai.html Biography at mindentudas.hu] * IMDb name|15179686 ==Nòtas e referéncias == <references/> m7r99t965zrh1vkh2ef5qf8d3q7zf00 0 201372 2505214 2026-07-26T08:53:32Z Jfblanc 104 Crèa en tradusissent la pagina « [[:ga:Special:Redirect/revision/1302615|Domhanghart Réite]] » 2505214 wikitext text/x-wiki '''Domangart Réti''' (en gaelic ancian; en gaelic modèrn, ''Domhanghart Réite''; en anglés, ) foguèt un rei de la [[Dál Riata|Dáil Riada]] al sègle VI. Succediguèt al paire [[Fergus Mór mac Eirc]]. Aguèt al mens dos filhs, Comhghall e Gabhrán, que li succediguèron l'un après l'autre. La ''Vita tripartita Sancti Patricii'' afortís qu'èra present a la mòrt del sant, de cap a 493. Lo quite Domangart moriguèt de cap a 507. == Sorsas == * Eoin Mac Néill, [[iarchive:papersirishacad00macnuoft|"Early Irish Population Groups: their nomenclature, classification and cronology"]], Proceedings of the Royal Irish Academy (C) 29 (1911), ll. 59–114 [[Categoria:Personalitat de l'Edat Mejana]] [[Categoria:Istòria de l'Irlanda medievala]] [[Categoria:Sègle VI]] [[Categoria:Sègle V]] b2laxumi8400nt2ks15522e80tqpz7g 2505216 2505214 2026-07-26T08:57:16Z Jfblanc 104 2505216 wikitext text/x-wiki '''Domangart Réti''' (en gaelic ancian; en gaelic modèrn, ''Domhanghart Réite''; en anglés, ) foguèt un rei de [[Dál Riata]] al sègle VI. Succediguèt al paire [[Fergus Mór mac Eirc]]. Aguèt al mens dos filhs, Comhghall e Gabhrán, que li succediguèron l'un après l'autre. La ''Vita tripartita Sancti Patricii'' afortís qu'èra present a la mòrt del sant, de cap a 493. Lo quite Domangart moriguèt de cap a 507. == Sorsas == * Eoin Mac Néill, [[iarchive:papersirishacad00macnuoft|"Early Irish Population Groups: their nomenclature, classification and cronology"]], Proceedings of the Royal Irish Academy (C) 29 (1911), ll. 59–114 [[Categoria:Personalitat de l'Edat Mejana]] [[Categoria:Istòria de l'Irlanda medievala]] [[Categoria:Sègle VI]] [[Categoria:Sègle V]] 9yo9mfucjwszda6zk43w7ulnapvs5b3 0 201373 2505217 2026-07-26T10:38:40Z Nicolas Eynaud 6858 Creacion de la pagina amb « {{Dialècte Vivaroaupenc}} [[Fichièr:Harriet Martineau by Richard Evans.jpg|thumb|right|Harriet Martineau au començament dels [[ans 1830]].]] '''Harriet Martineau''' (12 de junh de [[1802]], [[Norwich]] - 27 de junh de [[1876]], [[Ambleside]]) es una [[jornau|jornalista]] e [[literatura|escrivana]] [[Reialme Unit|britanica]] dau segle XIX. Es mai que mai coneissua per sos articles de vulgarizacion de la pensaa [[economia|economica]] de son temps (Adam S... » 2505217 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Vivaroaupenc}} [[Fichièr:Harriet Martineau by Richard Evans.jpg|thumb|right|Harriet Martineau au començament dels [[ans 1830]].]] '''Harriet Martineau''' (12 de junh de [[1802]], [[Norwich]] - 27 de junh de [[1876]], [[Ambleside]]) es una [[jornau|jornalista]] e [[literatura|escrivana]] [[Reialme Unit|britanica]] dau segle XIX. Es mai que mai coneissua per sos articles de vulgarizacion de la pensaa [[economia|economica]] de son temps ([[Adam Smith|Smith]], [[David Ricardo|Ricardo]], [[Thomas Malthus|Malthus]], [[Jeremy Bentham|Bentham]]) o en favor dels paures, de las [[femna]]s e de las [[prostitucion|prostituaas]]. Publiquèc pereu plusors [[roman]]s e [[biografia]]s de personalitats [[istòria|istoricas]]. == Ligams internes == * [[Jornalisme]]. == Bibliografia == * '''[[anglés|(en)]]''' Michael R. Hill e Susan Hoecker-Drysdale, ''Harriet Martineau: theoretical and methodological perspectives'', Psychology Press, 2002. == Nòtas e referéncias == <references/> n1mggrzx50rtu807kxf0kamhr5kpncc 2505218 2505217 2026-07-26T10:38:55Z Nicolas Eynaud 6858 2505218 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Vivaroaupenc}} [[Fichièr:Harriet Martineau by Richard Evans.jpg|thumb|right|Harriet Martineau au començament dels [[ans 1830]].]] '''Harriet Martineau''' (12 de junh de [[1802]], [[Norwich]] - 27 de junh de [[1876]], [[Ambleside]]) es una [[jornau|jornalista]] e [[literatura|escrivana]] [[Reialme Unit|britanica]] dau segle XIX. Es mai que mai coneissua per sos articles de vulgarizacion de la pensaa [[economia|economica]] de son temps ([[Adam Smith|Smith]], [[David Ricardo|Ricardo]], [[Thomas Malthus|Malthus]], [[Jeremy Bentham|Bentham]]) o en favor dels paures, de las [[femna]]s e de las [[prostitucion|prostituaas]]. Publiquèc pereu plusors [[roman]]s e [[biografia]]s de personalitats [[istòria|istoricas]]. == Ligams internes == * [[Jornalisme]]. == Bibliografia == * '''[[anglés|(en)]]''' Michael R. Hill e Susan Hoecker-Drysdale, ''Harriet Martineau: theoretical and methodological perspectives'', Psychology Press, 2002. == Nòtas e referéncias == <references/> {{DEFAULTSORT:Martineau, Harriet}} dwvuyxbeb6zq4rvrus1kh5er9wiy79b 0 201374 2505220 2026-07-26T11:00:31Z Nicolas Eynaud 6858 Creacion de la pagina amb « {{Dialècte Lemosin}} [[Fichièr:John Gould.jpg|thumb|right|Retrach de John Gould.]] '''John Gould''' (14 de setembre de [[1804]], [[Lyme Regis]] - 3 de febrier de [[1881]], [[Londres]]) es un [[ornitologia|ornitològue]] e [[naturalista]] [[Reialme Unit|britanic]] dau segle XIX. [[Taxidermia|Taxidermista]] reconeigut, obtenguet un pòste important a la ''[[Zoological Society of London]]'' en [[1827]] e se maridet emb l'illustratora Elizabeth Gould|Elizab... » 2505220 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lemosin}} [[Fichièr:John Gould.jpg|thumb|right|Retrach de John Gould.]] '''John Gould''' (14 de setembre de [[1804]], [[Lyme Regis]] - 3 de febrier de [[1881]], [[Londres]]) es un [[ornitologia|ornitològue]] e [[naturalista]] [[Reialme Unit|britanic]] dau segle XIX. [[Taxidermia|Taxidermista]] reconeigut, obtenguet un pòste important a la ''[[Zoological Society of London]]'' en [[1827]] e se maridet emb l'illustratora [[Elizabeth Gould|Elizabeth Coxen]] ([[1804]]-[[1841]]) en [[1829]]. Durant sa carriera, menet un important trabalh d'identificacion e de classicacion de las [[espècia (biologia)|especias]] d'[[auseu]] descubertas per las expedicions d'exploracion dau monde. Realizet personalament de viatges en [[Austràlia]] e publiquet mai d'un obratge sus lo subjecte. == Liams internes == * [[Auseu]]. == Bibliografia == * '''[[francés|(fr)]]''' Francis Roux, ''Les Oiseaux exotiques de John Gould'', París, Bibliothèque de l'image, 1993, 96 p. * '''[[francés|(fr)]]''' Francis Roux, ''Les Oiseaux d’Europe de John Gould'', París, Bibliothèque de l'image, 2000, 239 p. == Nòtas e referéncias == <references/> {{DEFAULTSORT:Gould, John}} s9pe9c3emlfwbr8nkrovgbzxu2pe7e6