Wikipèdia ocwiki https://oc.wikipedia.org/wiki/Acu%C3%A8lh MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Mèdia Especial Discutir Utilizaire Discussion Utilizaire Wikipèdia Discussion Wikipèdia Fichièr Discussion Fichièr MediaWiki Discussion MediaWiki Modèl Discussion Modèl Ajuda Discussion Ajuda Categoria Discussion Categoria Portal Discussion Portal Projècte Discussion Projècte TimedText TimedText talk Mòdul Mòdul Discussió Event Event talk 0 312 2508278 2508233 2026-09-04T21:46:02Z Dostojewskij 20932 /* Naissenças */ + [[Giovanni Verga]] 2508278 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} {{Setembre}} == Eveniments == * [[1945]] - rendicion de [[Japon]] e fin de la [[Segonda Guèrra Mondiala]] * [[1945]] - independéncia de [[Vietnam]]. == Naissenças == * [[1840]] - [[Giovanni Verga]], escrivan e dramaturg sicilian (m. [[1922]]) * [[1853]] - [[Wilhelm Ostwald]], quimista alemand, Prèmi Nobel (m. [[1932]]) * [[1877]] - [[Frederick Soddy]], quimista britanic, Prèmi Nobel (m. [[1956]]) * [[1924]] - [[Daniel arap Moi]], president de [[Kenya]] (m. [[2020]]) * [[1946]] - [[Billy Preston]], cantaire e musician american (m. [[2006]]) * [[1947]] - [[Claudi Sicre]], cantaire e trobador occitan * [[1952]] - [[Jimmy Connors]], jogaire de tennis nòrd-american * [[1962]] - [[Keir Starmer]], òme politic britanic * [[1964]] - [[Keanu Reeves]], actor canadian * [[1966]] - [[Salma Hayek]], actritz mexicana == Decèsses == * [[1969]] - [[Ho Chi Minh]], líder del [[Vietnam del Nòrd]] (n.[[1890]]) * [[1973]] - [[John Ronald Reuel Tolkien]], escrivan anglés (n.[[1892]]) * [[1991]] - [[Alfonso García Robles]], diplomata mexican, Prèmi Nobel de la Patz (n.[[1911]]) * [[1992]] - [[Barbara McClintock]], geneticiana americana, Prèmi Nobel (n.[[1902]]) * [[2001]] - [[Christiaan Barnard]], mètge sudafrican (n.[[1922]]) ---- Vejatz tanben: * [[1 de setembre]] | [[3 de setembre]] * [[genièr]] | [[febrièr]] | [[març]] | [[abril]] | [[mai]] | [[junh]] | [[julhet]] | [[agost]] | [[setembre]] | [[octobre]] | [[novembre]] | [[decembre]] * [[Calendièr d'eveniments]] (los 366 jorns de l'an). [[Categoria:Jorns]] c2qxwminubikvuy4a3du686sd89tmfz 0 430 2508280 1855421 2026-09-04T22:04:56Z Dostojewskij 20932 /* Naissenças */ + [[Shinya Yamanaka]] 2508280 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} {{setembre}} == Eveniments == * [[1346]] - Començament dau [[sètge de Calais]] per l'armada anglesa d'[[Edoard III d'Anglatèrra|Edoard III]]. * [[1781]] - Fondacion de la vila de [[Los Angeles]], [[Califòrnia]] pels [[Espanha|espanhòls]], amb lo nom ''El Pueblo de Nuestra Señora La Reina de los Ángeles de Porciúncula'' == Naissenças == * [[1906]] - [[Max Delbrück]], biofisician american, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m. [[1981]]) * [[1913]] - [[Stanford Moore]], quimista american, Prèmi Nobel de Quimia (m. [[1982]]) * [[1934]] - [[Clive William John Granger]], economista american, Prèmi Nobel * [[1962]] - [[Shinya Yamanaka]], mètge e cercaire japonés * [[1981]] - [[Beyoncé Knowles]], cantaira americana == Decèsses == * [[1916]] - [[José Echegaray y Eizaguirre]], escrivan espanhòl, Prèmi Nobel de Literatura (n.[[1832]]) * [[1965]] - [[Albert Schweitzer]], missionari e mètge francés, Prèmi Nobel de la Patz (n.[[1875]]) * [[1989]] – [[Georges Simenon]], escrivan bèlga (n.[[1903]]) * [[2006]] - [[Steve Irwin]], naturalista australian (n.[[1962]]) ---- Vejatz tanben : * [[3 de setembre]] | [[5 de setembre]] * [[genièr]] | [[febrièr]] | [[març]] | [[abril]] | [[mai]] | [[junh]] | [[julhet]] | [[agost]] | [[setembre]] | [[octobre]] | [[novembre]] | [[decembre]] * [[Calendièr d'eveniments]] (los 366 jorns de l'an). [[Categoria:Jorns]] jr0zkugcoiqe4ogodtj6x3t8vynfpsk 0 10819 2508259 2396444 2026-09-04T15:50:31Z Suplement chicken wings 61653 Mai d'informacions 2508259 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }}{{Infobox Logicial|lengas=multilingüisme|tipe=[[sistèma operatiu]], [[logicial liure]]}} '''Ubuntu''' es un [[sistèma operatiu]] [[logicial liure|liure]] [[GNU/Linux]] sostengut per la [[Fondacion Ubuntu]] e la societat [[Canonical Ltd|Canonical]]. == Presentacion == ==== Mot banto ==== '''''Ubuntu''''' es un mot [[banto]] que cuèrb un concèpte fòrça general, intradusible en occitan. D'unes traduson lo mot per: « umanitat pels autres ». I a una definicion comuna que nos balha lo sens ''la qualitat inerenta al fach d'èsser una persona amb d'autras personas''. Doncas ''Ubuntu'' significa : « soi çò que soi perque sètz çò que sètz » o encara : « soi çò que soi gràcias a çò que sèm totes » (traduccion de : "I am what I am because of who we all are"). == Istòria == Le tèrme '''''ubuntu''''' es ligat a l'[[apartheid]] en [[Africa del Sud]]. En [[1995]], la Comission ''vertat e reconciliacion'' dirigida per [[Desmond Mpilo Tutu|Desmond Tutu]] se donèt per objectiu d'amnistiar individualament los autors de violacions dels [[Dreches de l'Òme]]. En cambi, aqueles s'engatgèron a revelar totas lors accions. La procedura fa resson a la Constitucion de [[1993]], qu'enóncia lo « besonh d'ubuntu e non pas de victimizacion ». ==== Distribucion [[Linux]] ==== '''''[[Ubuntu|Ubuntu Linux]]''''' foguèt causit coma nom per una [[Distribucion Linux|distribucion de Linux]], començada pel [[Africa del Sud|sud-african]] [[Mark Shuttleworth]] e basada sus la populara distribucion [[Debian]]. Son nom complèt es [[Ubuntu Linux]]. Sortisson doas versions per an, en abril e en octòbre. Cada doas an sortís una version amb una assisténcia longa e de mesas a jorn de seguretat garantida per mai longtemps. La darrièra sortiguèt en abril de 2026 : Ubuntu 26.04 Resolute Raccoon. Es possible d'ajudar a traduire Ubuntu en occitan : https://translations.launchpad.net/ubuntu/stonking/+lang/oc. == Ligams extèrnes == * {{en}} [http://www.ubuntu.com Site oficial] * {{fr}} [http://www.ubuntu-fr.org Site oficial en francés] * {{oc}} [http://totenoc.eu/?p=123 D'unas explicacions en occitan] {{commonscat|Ubuntu}} [[Categoria:Informatica]] [[Categoria:LiveCD]] [[Categoria:Distribucion Linux]] [[Categoria:Debian]] ayssoy5awd4z6wqekkffja5r8t93v88 0 26009 2508305 2498880 2026-09-05T10:03:27Z Д.Ильин 51404 2508305 wikitext text/x-wiki <!---{{Infobox |tematica= |carta= }}---> <!--Article regit en gascon--> Un '''aminoacid''' (tanben aperat '''acid aminat''') qu'ei ua [[molecula]] [[quimia organica|organica]] qui porta au medish temps un [[grop carboxil]] -COOH ([[acid]]) e un [[grop amino]] ('''basic''' -NH₂). [[Fichièr:L-Alanin - L-Alanine.svg|140px|left|thumb|Estructura de l'Alanina]] La [[bioquimia]] que s'interèssa mei que mei aus '''alfaaminoacids''' (o '''acids alfa aminats''') on un medish atòm de [[carbòni]] que porta aqueths dus grops. Aqueths alfaaminoacids que son los elements qui, ligats en cadena, e bateishen [[proteïna]]s. Los alfaaminoacids qui interèssan la bioquimia que son au nombre de 20. Que son los 20 emplegats per la majoritat deus èstes vius coneguts dens la sintesi de las loas proteïnas (a maugrat qui certs [[bactèri]]s empleguin quauques autes aminoacids e que, en laboratòri, l'òmi aja savut n'en sintetizar d'autes). En bioquimia, a cada alfaaminoacid qu'ei associada ua letra de l'alfabet e ua version deus son nom reduisida a tres letras. Aqueth biais d'abracar que permetan de hicar suu papèr longas cadenas d'acids alfa aminats qui son la formula basica de proteïnas. Per exemple, l'alanina, lo mei simple deus aminoacids qu'ei abreviada '''A''' o '''Ala''' Deus son costat, la natura que possedeish lo son pròpi còde per simbolizar los aminoacids. En ehèit, l'estructura primària de cada proteïna (sia l'òrdi deus sons acids aminats) qu'ei escrivuda dens la molecula d'[[ADN]]. Aquesta molecula qu'ei un polimèr (un assemblatge) de 4 moleculas (los [[nucleotid]]s) qui forman atau un alfabet de 4 letras en formar "mots" (aperats [[codon]]s) de 3 letras qu'avem 4³ possibilitats, sia 64 per 20 aminoacids. Certes codons que son donc autrejats au medish aminaocid (a despart deu hèit que quauques codons que senhalan que cau debutar o estancar la sintèsi de la proteïna. === Estructura deus 20 aminoacids codats dens lo [[còde genetic]] === <!--- [[image:amino_acids_2.png]] --> {| style="margin:0 auto; padding: 0; font-size: 90%" align="center" class="toccolours" |- |align="center"|<gallery> Image:L-alanine-skeletal.png|[[Alanina]] (Ala / A) Image:L-arginine-skeletal-(tall).png|[[Arginina]] (Arg / R) image:L-asparagine-skeletal.png|[[Asparagina]] (Asn / N) image:L-aspartic-acid-skeletal.png|[[Acid aspartic]] (Asp / D) image:L-cysteine-skeletal.png|[[Cisteïna]] (Cys / C) image:Kwas glutaminowy.svg|[[Acid glutamic]] (Glu / E) image:L-glutamine-skeletal.png|[[Glutamina]] (Gln / Q) image:Glycine-skeletal.png|[[Glicina]] (Gly / G) image:L-histidine-skeletal.png|[[Istidina]] (His / H) image:L-isoleucine-skeletal.svg|[[Isoleucina]] (Ile / I) image:L-leucine-skeletal.svg|[[Leucina]] (Leu / L) image:L-lysine-skeletal.svg|[[Lisina]] (Lys / K) image:L-methionine-skeletal.png|[[Metionina]] (Met / M) image:Fenyloalanina.svg|[[Fenilalanina]] (Phe / F) image:Amminoacido prolina formula.svg|[[Prolina]] (Pro / P) image:L-serine-skeletal.svg|[[Serina]] (Ser / S) image:L-threonine-skeletal.png|[[Treonina]] (Thr / T) image:L-tryptophan-skeletal.png|[[Triptofan]] (Trp / W) image:L-tyrosine-skeletal.png|[[Tirosina]] (Tyr / Y) image:L-valine-skeletal.png|[[Valina]] (Val / V) </gallery> |- |} {{Aminoacid}} {{Bioquimia}} [[Categoria:Bioquimia]] [[Categoria:Aminoacid|*]] [[Categoria:Metabolisme de l'azòt]] teoenodl8rqfd2r1312lx2afi4048px 0 38273 2508279 2146132 2026-09-04T21:47:59Z Dostojewskij 20932 Categoria:Decès en 2020 2508279 wikitext text/x-wiki {{Cap d'estat o govèrn | Nom= Daniel arap Moi |Imatge= [[Fichièr:Kenya-moi.jpg|180px]] |Títol_politic= President | Nacion= de {{Kenya}} |Periòde_govèrn1= [[22 d'agost]] de [[1978]] - [[30 de decembre]] de [[2002]] |Predecessor1= [[Jomo Kenyatta]] |Successor1= [[Mwai Kibaki]] | Periòde_govèrn2= |Jorn_Naissença= [[2 de setembre]] de [[1924]] |Luòc_Naissença= Sacho, [[Kenya]] |Maridat_amb= Lena Moi | Profession= professor e òme politic | Partit= KANU }} '''Daniel Toroitich arap Moi''', professor e òme politic n.[[1924]], foguèt president de [[Kenya]] entre [[1978]] e [[2002]]. {{Clr}} {{dinastia|color1=|color2=lightblue|abans= [[Jomo Kenyatta]]|aprèp=[[Mwai Kibaki]]|nom= <br /> [[Lista dels presidents de Kenya|President de Kenya]] <br />[[1978]] - [[2002]]}} {{ORDENA:Moi, Daniel arap}} [[Categoria:president de Kenya|Moi, Daniel arap]] [[Categoria:Naissença en 1924|Moi, Daniel arap]] [[Categoria:Decès en 2020]] 5kbvgkhcqwp84mrchs0mrbqxvvt1elm 0 38770 2508306 1868802 2026-09-05T10:03:37Z Д.Ильин 51404 2508306 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} <!--Article redigit en provençau--> Lo '''Fenilalanina''' es un deis [[aminoacid]]s transcripcionaus que forman lei [[proteïna]]s deis èssers vivants. Es [[Aminoacid essencial|essenciau]] en la nutricion umana. L'abreviacion d'una letra es '''F''' e la de tres letras '''Phe'''. Sa formula quimica bruta es C₉H₁₁NO₂ e sa [[massa moleculara]] de 165,19 [[Da]]. Dins l'[[ARNm]], es codificada coma '''UUU''' e '''UUC''' (cf. [[còde genetic]]). {| style="margin:0 auto; padding: 0; font-size: 90%" align="center" class="toccolours" |- |align="center"|<gallery> Image:Fenyloalanina.svg Image:L-phenylalanine-3D-sticks.png </gallery> |- |} {{Aminoacid}} {{Bioquimia}} [[Categoria:Aminoacid]] frcqs131x0cba3x53j5hat57jy009q3 0 54441 2508310 2453118 2026-09-05T11:09:54Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2508310 wikitext text/x-wiki {{Infobox Persona}} <!--[[Imatge:BnF ms. 854 fol. 124 - Montaigna Çot (1).jpg|vinheta|Miniatura de Montanhagòl jogant d'arpa, segon un cançonier del sègle XIII]]--> '''Guilhèm de Montanhagòl''', var. '''Montanhagòu''' (''Mountagnagol''<ref name=TdF>[https://www.lexilogos.com/provencal/felibrige.php?p=20367 Lo Tresaur dau Felibritge]</ref> <nowiki>[</nowiki>[[lengadocian|l.]]<nowiki>]</nowiki> o ''Guihèn Mountagnagòu''<ref>[https://books.google.com/books?id=gjk0AAAAMAAJ&q=%22Mountagnag%C3%B2u%22&dq=%22Mountagnag%C3%B2u%22&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiaz-WEqJCBAxUeAzQIHUElC44Q6AF6BAgHEAI Armana prouvençau], [[1900]]</ref> <nowiki>[</nowiki>[[provençau|prov.]]<nowiki>]</nowiki> en [[nòrma mistralenca]]; '''''Guilhem de Montanhagol''''' en [[occitan ancian]]), es un [[trobador]] [[occitan]] del [[sègle XIII]]. Foguèt probablament mai actiu a [[Tolosa]], mas foguèt tanben actiu a las corts de [[Tolosa]], de [[Provença]], de [[Castelha]], e d'[[Reialme d'Aragon|Aragon]]<ref name=gk>Gaunt and Kay, appendix.</ref><ref name=paden>Paden "Guilhem de Montanhagol".</ref>. Guilhèm nos daissa sèt ''[[Cançon|cansos]]'', sieis ''[[sirventés|sirventeses]]''<ref name=paden/> e una ''[[tenso]]'' (pus precisament un ''[[partiment]]'') amb [[Sordèl]] (benlèu faguèt un brèu sojorn en [[Lombardia]]). Li subrevisquèt donc, en tot, catòrze pèças.<ref name=gk/><ref name=paden/> La significacion del nom de Guilhèm es estada debatuda. "Montanhagol" significa "de Montanhac", mas se sap pas lo qual de nombroses luòcs nommats [[Montanhac]] poiriá èsser.<ref name=egan>Egan, 57.</ref> S'a longtemps pensat que la forma corrècta del nom del trobador èra simplament "Guilhem Montanhagol", perque lo "de" (de) seriá redondant.<ref name=riquer>Riquer.</ref> Los documents contemporanèus utilizan pasmens clarament "de".<ref name=riquer/> Èra de naissença modèsta.<ref name=gk/> Segon sa ''[[vida (literatura)|vida]]'', èra originari de Provença, malgrat que d'unes erudits modèrns (inclusent [[Frederic Mistral]]<ref name=TdF/>) suspècten qu'èra tolosan<ref name=gk/><ref name=egan/>. Sa ''vida'' rapòrta qu'èra "un bon inventor (trobaire) de poesia e un amorós grand".<ref name=egan/> Sa galanta èra una dòna nommada Jauseranda de Lunèl, dont Guilhèm coneissiá probablament lo senhor del castèl, [[Raimon Gaucèlm V de Lunèl|Raimon Gaucèlm V]].<ref name=egan/> Sas ''cançons'' son torpes/estranhs, e emulan los primièrs trobadors, lausant la ''mesura''<ref group=nt>La grafia en occitan ancian èra ''mezura''.</ref> (moderacion) demest totas las vertuts.<ref name=gk/> Afirmèt que "de l'amor deriva la castetat" (d'amor mou castitatz), benlèu significant que pas mai que l'amor es necessari per la fidelitat.<ref name=paden/><ref name=topsfield127>Topsfield, 127.</ref> Es vist, fòrça apassionadament per [[Cesare de Lollis]], coma un precursor del [[Dolce stil novo]] e coma un punt important de ligam entre la [[literatura occitana]] e [[literatura italiana|italiana]] a travèrs son trabalh amb [[Sordèl]].<ref name=topsfield127/><ref>Boase, 33, crei que Montanhagol inventèt l'expression ''dolce stil novo''.</ref> Es creditat coma aquel que foguèt capable de donar un quadre innovador de l'[[amor cortés]] en lo mesclant amb la moralitat crestiana,<ref name=topsfield127/> e de fach se referís a un ''noel dig de maestria'' ("novèl dich de la mestresa"), e mai se aquò es probablament pas previst coma una indicacion de reforma conscienta.<ref>Spiers, "''Vita Nuova'' and ''Dolce Stil Nuovo''", 39.</ref> Los sirventeses politics de Guilhèm concernisson la politica tolosana e espanhòla.<ref name=gk/> Dins d'escriches del periòde seguent la [[Crosada dels Albigeses]] que devastèt [[Lengadòc]], Guilhèm se mostrèt coma un opausant de l'[[Inquisicion|Inquisicion papala]], e mai se pas de la [[Glèisa Catolica|Glèisa]] per se.<ref name=gk/> Encoratjèt una correccion "doça" dels [[Catars]], mas pas lor violenta supression per mejans de [[guèrra]].<ref name=paden/> Per la mòrt de Guilhem, son conhat [[Ponç Santòlh]] compausèt un planh.<ref name=paden/> ==Òbras== *''A Lunel lutz una luna luzens'' *''Ar ab lo coinde pascor'' *''Del tot vey remaner valor'' *''Bel m'es quan d'armatz aug refrim'' *''Ges, per malvastat qu'er veya'' *''Leu chansoneta m'er a far'' *''No sap per que va son joy pus tarzan'' *''Non an tan dig li primier trobador'' *''Non estarai, per ome qe-m casti'' *''Nulhs hom no val ni deu esser prezatz'' *''On mais a hom de valensa'' *''Per lo mon fan li un dels autres rancura '' *''Qui vol esser agradans e plazens'' *''Senh'En Sordel, mandamen'' ===Tèxte de ''Ar ab lo coinde pascor''=== ''Ar ab lo coinde pascor,''<br /> ''Qan vei de bella color''<br /> ''Flors per vergiers e per pratz,''<br /> ''E aug chantar daus totz latz''<br /> ''Los auzeletz per doussor,''<br /> ''Vueilh far ab coindia''<br /> ''Chanso tal qe sia''<br /> ''Plazens als enamoratz,''<br /> ''E a midons majormen''<br /> ''Qe-m don'en trobar engenh.''<br /> ''Ben devon li amador''<br /> ''De bon cor servir amor,''<br /> ''Qar amors non es peccatz,''<br /> ''Anz es vertutz qe-ls malvatz''<br /> ''Fai bons, e-ll bo-n son meillor,''<br /> ''E met hom'en via''<br /> ''De ben far tot dia!''<br /> ''E d'amor mou castitatz,''<br /> ''Qar qi-n amor ben s'enten''<br /> ''Non pot far qe pueis mal renh.''<br /> ''E pos tant a de valor''<br /> ''Amors, ben fan gran follor''<br /> ''Las donnas on es beutatz,''<br /> ''Qar non amon los prezatz''<br /> ''Pos o conoisson en lor!''<br /> ''Qar pueis lor plairia''<br /> ''Jois e cortezia''<br /> ''E chans e totz bels solatz!''<br /> ''Mas greu faran tan de sen''<br /> ''S'amors no las i empenh.''<br /> ''Amors, de vos fatz lauzor,''<br /> ''Q'amar mi fatz la gensor,''<br /> ''Don mi son tan aut pujatz''<br /> ''Qe-l morirs neis m'es onratz,''<br /> ''Tan es de nobla ricor!''<br /> ''E s'ieu joi n'avia,''<br /> ''Sai qe non morria,''<br /> ''Anz viuria gen pagatz.''<br /> ''Si non l'ai, morrai breumen,''<br /> ''Q'ieu l'am tan, qe-l cor m'estenh.''<br /> ''Qi ve la fresca color''<br /> ''De vos, bella, cui ador,''<br /> ''E-ls uelhs vairs e-ls cilhs delgatz''<br /> . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ''De nautral resplandor,''<br /> ''Totz hom pert feunia,''<br /> ''Qi-us esgar', amia.''<br /> ''E ieu, las, a cui mais platz,''<br /> ''Mueir, qan vei vostre cors gen,''<br /> ''D'enveia, tan mi destrenh.''<br /> ''Fis pretz deschairia,''<br /> ''Si no-l sostenia''<br /> ''Le reis Castellans onratz,''<br /> ''Qe fai totz sos faitz tan gen,''<br /> ''Q'en ren non cal q'om l'ensenh.''<br /> ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== <references group=nt/> ===Referéncias=== {{Traduccion/Referéncia|en|Guilhem de Montanhagol}} {{Traduccion/Referéncia|ca|Guilhem de Montanhagòl}} {{Traduccion/Referéncia|it|Guillem de Montanhagol}} <references/> ==Veire tanben== ===Articles connèxes=== *[[Lista de trobadors e trobairises]] ===Lecturas complementàrias=== *Boase, Roger. ''The Origin and Meaning of Courtly Love: A Critical Study of European Scholarship''. Manchester: Manchester University Press, 1977. <small>{{ISBN|0-87471-950-X}}.</small> *Egan, Margarita, ed. ''The Vidas of the Troubadours''. New York: Garland, 1984. <small>{{ISBN|0-8240-9437-9}}.</small> *Gaunt, Simon, and Kay, Sarah. "Appendix I: Major Troubadours" (pp.&nbsp;279&ndash;291). ''The Troubadours: An Introduction''. Simon Gaunt and Sarah Kay, edd. Cambridge: Cambridge University Press, 1999. <small>{{ISBN|0-521-57473-0}}.</small> *Paden, William D. "Guilhem de Montanhagol" (p.&nbsp;425). ''Medieval France: An Encyclopedia'', ed. William W. Kibler. New Jersey: Routledge University Press, 1995. <small>{{ISBN|0-8240-4444-4}}.</small> *Ricketts, Peter T. ''Les poésies de Guilhem de Montanhagol: troubadour provençal du XIII^e siècle''. Pontifical Institute for Medieval Studies, 2000. *[[Riquer, Martín de]]. ''Los trovadores: historia literaria y textos''. 3 vol. Barcelona: Planeta, 1975. *Spiers, A. G. H. "''Vita Nuova'' and ''Dolce Stil Nuovo''." ''Modern Language Notes'', '''25''':2 (Feb., 1910), pp.&nbsp;37&ndash;39. *Spiers, A. G. H. "''Dolce Stil Nuovo''&mdash;The Case of the Opposition." ''Periodical of the Modern Language Association'', '''25''':4 (1910), pp.&nbsp;657&ndash;675. *Topsfield, L. T. "The Theme of Courtly Love in the Poems of Guilhem de Montanhagol." ''French Studies'', '''11''' (1957), 127&ndash;34. ===Ligams extèrnes=== *Òbras completas [https://web.archive.org/web/20090313001508/http://www.trobar.org/troubadours/guilhem_de_montanhagol/] {{Multibendèl|Portal biografia|Portal Edat Mejana|Portal trobar}} [[Categoria:Trobador occitan del sègle XIII]] aqbsis4a0m4xm69cwh2mrk4h06uibpd 0 55941 2508269 2486438 2026-09-04T17:39:04Z Alaric 506 44932 còssol 2026, perimètre del territòri, etc 2508269 wikitext text/x-wiki {{Omon|La Mòta (omonimia)}} {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = La Mòta (Vilasiscle) | nom2 = ''Villesiscle'' | imatge = Villeciscle.jpg | descripcion = La Mòta vista del sud (RD 4). | lògo = cap | escut = | escais = | ist = {{Lengadòc}} | parçan = {{Lauragués}} | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]] | canton = De la Puèja a Rasés ([[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] | insee = 11438 | cp = 11150 | cònsol = Serge Perotto | mandat = [[2026]]-[[2032]] | latitud = 43.2288888889 | longitud = 2.09444444444 | alt mini = 137 | alt mej = 162 | alt maxi = 193 | gentilici = | km² = 5.46 |}} '''La Mòta'''<ref>https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11d.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160310212458/http://ostal.sirventes.pagesperso-orange.fr/v.htm</ref> o '''Vilasiscle''' (''Vilo-siscle'' en [[grafia mistralenca]]<ref>https://tdf.locongres.org/files/assets/basic-html/page2337.html</ref>, apelada ''La Motte'' segon [[Antòni Savartés|Savartés]]<ref name="ASavartés"/>; ''Villesiscle'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== Comuna situada en [[Lauragués]], al ras de [[Carcassés]] e de [[Rasés]] e al pè de la [[Mala Pèira|Malapera]]. [[Imatge:Map commune FR insee code 11438.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = La Mòta | nòrd = | nòrd-èst = [[Bram]] | èst = | sud-èst = [[Montreal (Aude)|Montreal]] | sud = [[La Fòrça (Aude)|La Fòrça]] <small>(''per un qüadripunt'')</small> | sud-oèst = [[Fanjaus]] | oèst = [[Le Vilar]] | nòrd-oèst = }} ==Toponimia== Las atestacions ancianas son : ''Vilaciscla'' en [[1212]]; ''La dismerie de Nostre Dame de Villesiscle'' en [[1293]]; ''Decimarium Beate Marie de Villa Cisclo, …Villacisculum'' en [[1315]]; ''Villa de Villesciscle'' en [[1317]]; ''Villasiscla'' en [[1344]]; ''Beata Maria de Villasisculo'' en [[1347]]; ''Prioratus secularis et sine cura Beate Marie de Villacisculo'' en [[1479]]; ''Villesische'' en [[1494]]; ''Villecycle'' en [[1565]]; ''Ecclesia Sancte Marie de Villa Asculo'' al [[sègle XV]]; ''Rectoria de Villesiscle sub invocatione beatae Mariae Virginis'' en [[1637]]; ''Ecclesia parochialis Sancti Antonii, alias Beatae Mariae de Villesiscle'' en [[1639]]; ''Villasiscle'' en [[1640]]; ''Ecclesia Sancti Antonii de Villesiscle'' en [[1646]]; ''Saint Antoine de Lamotte Villesiscle'' en [[1686]]; ''La Mothe'' en [[1711]]; ''Villesiscle'' en [[1744]]; ''La Motte'' en [[1912]] (en francés, del nom del castèl, segon l'abat [[Antòni Savartés|Savartés]])<ref name="DicTopFR">{{Cite web|url=https://dicotopo.cths.fr/places/P29280306|títol=Dictionnaire topographique de la France}}</ref><ref name="ASavartés">{{Obratge|lang=fr|títol=Dictionnaire topographique du département de l'Aude|autor=[[Antòni Savartés|L'abat Savartés]]|annada=1912|pagina=480|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f572.item.texteImage}}</ref>. </br> ''Villa'' designa las grandas proprietats ruralas a partir del sègle IV, puèi pren pauc a pauc lo sens de « vilatge ». Lo nom ''Vilasiscla'' es completat per un determinant escur; un derivat del vèrbe ''sisclar'' es improbable <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 718 e 722, n° 15</ref>.</br> ''La Mòta'' presenta pas de dificultats : lo bas latin ''motta'', probablament prelatin, en toponimia « autura », puèi lèu « tap natural o artificial subremontat d'un castèl » e per extension nom del castèl <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 382</ref>.</br> N.B Lo mot ''mota'', trobat al sègle VII en [[Bigòrra]] per [[Virgilius Maro Grammaticus]] dins lo lexic d'una lenga dita ''semedia'', es identificat ambe'l prelatin ''*motta'' per [[Joan Glaudi Dinguirard]]. == Economia == [[Agricultura]] e [[viticultura]] son la principala economia de la comuna amb la produccion de [[cerealas]], e de [[vinha]], [[AOC]] "[[Malapera]]". == Istòria == {{...}} == Administracion == {{ElegitDebuta|insee=11438 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2026]] |Fin=([[2032]]) |Identitat=Serge Perotto |Partit= sense |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= 2026 |Identitat=Rachel Stremler|Partit= sense |Qualitat= engenhaira }} {{Elegit |Debuta= [[1984]] |Fin= 2014 |Identitat=Pierre Lacaze-Labadie|Partit= divèrs dreita |Qualitat= conselhièr agricòla }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 1984 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} == Demografia == {{Demografia |insee=11438 |1793=190 |1800=209 |1806=225 |1821=251 |1831=266 |1836=276 |1841=291 |1846=319 |1851=353 |1856=363 |1861=325 |1866=286 |1872=293 |1876=294 |1881=300 |1886=282 |1891=300 |1896=316 |1901=331 |1906=369 |1911=336 |1921=351 |1926=333 |1931=335 |1936=309 |1946=281 |1954=302 |1962=272 |1968=247 |1975=183 |1982=217 |1990=267 |1999=280 |cassini=40567 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|438}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|438}}/5.46) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11438 La Mòta sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] f88b3n1b69am14hmdy1sr0mmtlahbwx 0 56974 2508311 2502867 2026-09-05T11:57:20Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2508311 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta=oc |legenda=Lo Castèth d'Este }} {| border="1" align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ <big>'''Institut Occitan Aquitània'''</big> |- |'''Fondacion''' || 27 noveme 1996 |- |'''Disciplina''' || [[occitan|Lenga e cultura occitanas]] |- |'''Objectius''' || *La valorizacion e la socialisacion de la lenga dens la vita publica. *La preservacion deu [[Patrimòni Orau e Immateriau de l'Umanitat|patrimòni culturau immateriau]]. *L'acompanhament e la difusion de las realizacions deus actors aquitans. *L'estructuracion de la cordèra de l’edicion d'expression occitana. |- |'''Sedença''' || [[Vilhèra (Bearn)| Vilhèra]] ([[Aquitània (region)|Aquitània]]) |- |'''País''' || [[França]] |- |'''Fondator(s)''' || « Estats Generaus de la Lenga » e Conselh generau deus [[Pirenèus Atlantics]]. |- |'''Presidenta''' || Katy Bernard |- |'''Director''' || [[Sèrgi Javaloyès]] |- |'''Site web''' || [https://web.archive.org/web/20090519202609/http://www.in-oc.org/ www.in-oc.org] |} L''''InÒc Aquitània''' qu'ei un organisme culturau de la region d'[[Aquitània]] e deus departaments aquitans, mei que mei lo deus Pirenèus Atlantics qui a per tòca la promocion de la lenga occitana e la mesa en relacion enter los diferents actors institucionaus, politics, culturaus e economics.<br> Que s'està au Castèth d'Este de [[Vilhèra (Bearn)| Vilhèra]], au ras de [[Pau]]. Que partatja aqueste bastiment restaurat per la vila de Vilhèra dab la mediatèca en bèth constituir amassas un centre culturau. Que partatja tanben lo bastiment dab Lo [[Congrès permanent de la lenga occitana]] e qu'ei membre d'aqueste organisme de regulacion de la lenga. L'Institut Occitan Aquitània que compta dab ua [[bibliotèca]] pròpia, qui n'ei pas mei obèrta au public, deu començar de 2014 enlà. ==Istoric== *'''1988''' : creacion deus « Estats Generaus de la Lenga », amassada de l'ensemble deus actors culturaus obrant entà la defensa e la promocion de la lenga e de la cultura occitana en [[Bearn]], [[Bigòrra]] e [[Baish Ador]], que harguèn un vertadèr projècte de desvelopament de la lenga. *'''1996''' : fondacion de l'l'InÒc a l’iniciativa deus « Estats Generaus de la Lenga » e deu Conselh generau deus Pirenèus Atlantics. *'''2001''' : ua convencion signada per la DRAC Aquitània, lo Rector, lo [[Prefècte]] deus Pirenèus-Atlantics, lo President deu Conselh generau deus Pirenèus-Atlantics e lo President deu Conselh regionau d'Aquitània, qui permet a l'InÒc de s’inscríver dens lo paisatge regionau e de miar accions de socializacion lingüistica. *'''2007''' : l'InÒc que vad operator du Conselh regionau per gavidar de com cau lo son projècte d’amainatjament lingüistic dit « Aquí Òc » e qu'ei tanben partenari deu Conselh generau deus Pirenèus Atlantics gràcias a ua Amassada Generau Constitutiva, entà s'inscríver dens lo son esquèma dit « Iniciativa ». *'''2008''' : dens l’encastre de l’estudi realizat a la demanda de la Region per l’ARPEL<ref>Agéncia Regionau entà l’Escriut e lo Libe en Aquitània</ref> sus l’edicion en lengas de França en Aquitània, l’InÒc qu’estó encargat de realizar la part de l’estudi qui pertòca los actors de la cordèra de l’edicion en occitan dens la region. *'''2012''' : la Region Aquitània que prepausa ua convencion d’objectius pluri-annau e renoveladera qu’estó signada per la quita region Aquitània, la Drac Aquitània e los cinc departaments aquitans (Dordonha, Gironda, Lanas, Òut e Garona, Pirenèus-Atlantics). Aquesta convencion que hè de l’InÒc un vertadèr operator regionau e que'u balha cinc missions prioritàrias a realizar. *'''2013''' : l'InÒc Aquitània que tien lo labèl "Ethnopôle" e que vad atau lo cincau etnopòle en França entau Patrimòni Culturau Immateriau. == Missions == L'InÒc Aquitània que respon a la volontat de la Region Aquitània, de la DRAC Aquitània, deus Departaments aquitans e de las intercomunalitats de sostiéner e desvelopar la practica de la lenga e de la cultura occitanas.<br> La soa accion regionau, defenida per la convencion, que seg cinc missions prioritàrias : #'''Socializar la lenga occitana de cap a tots los Aquitans''' en las tres variantas aquitanas : gascon, lengadocian e lemosin. Que s’ageish de desvolopar e de promòver lo bilingüisme de cap a l’ensemble deus actors de la vita culturau, sociau e economica d’Aquitània. #'''Perseguir, ahortir e desvolopar lo tribalh hèit en collaboracion dab los sons partenaris publics arron la valorizacion deu Patrimòni Culturau Immateriau''' (P.C.I.), per exemple dens la mesa en òbra d’un plan regionau de sauvaguarda e de valorizacion deu patrimòni orau occitan d’Aquitània. #'''Emplegar las Tecnologias de l’Informacion e de la Comunicacion''' entà har conéisher las realizacions soas, com las deus sons partenaris publics e tanben l’ensemble deu movement associatiu aquitan. #'''Assegurar missions d’expertisa''' a la demanda deus sons partenaris publics de cap aus sons maines de competéncia. #Hens l’encastre de l’estudi hèit per l’ARPEL Aquitània (2008) a la demanda de la Region Aquitània, l’InÒc Aquitània qu’ei encargat de la '''realizacion de las preconizacions d’aqueth estudi de cap aus actors de la hialèra de l’edicion d’expression occitana'''. ==Organigrama== ===Burèu=== *Katy Bernard, presidenta *[[Alain Rousset]], vice-president, representat entà [[Dàvid Grosclaude]] o Sylvie Salabert. *Georges Labazée, vice-president, representat entà Margot Triep-Capdeville *Bernard Dauga, secretari *Jean-Loup Fricker, dinerèr ===Equipa professionau=== *[[Sèrgi Javaloyès]], director *Emilie Sabes, secretària '''Pòle lenga e societat''' : *Joan Breç Brana, responsable *[[Eric Gonzales]], consultant '''Pòle cultura e societat''' e '''Pòle mediacion culturau e TIC''' : *Joan Jaques Castéret, director adjunt e responsables deu pòles *Julieta Minvielle, mediacion culturau *Cristina Moncla, documentalista '''Webmaster''' : *[[Lo Congrès]] - Aure Séguier ==Tribalhs de l'InÒc== ===Toponimia, arrevirada e terminologia=== L'InÒc qu'a aviat e que coordina lo projècte de colleccion aquitana de '''diccionaris toponimics''' de las comunas deus cinc [[Departament francés|departaments]] aquitans. Aqueths toponimes que’s pòden véder dens la partida « [https://web.archive.org/web/20141002044039/http://www.in-oc.org/index.php/oc/ressorsas/toponimes-d-aquitania Ressorsas] » deu site de l'InÒc e que son integrats au [https://web.archive.org/web/20140704042256/http://www.locongres.org/oc/aplicacions/topoc top'Òc] deu Congrès permanent de la lenga occitana. Qu'a tanben tribalhat a la restitucion e validacion deus [[Toponimia|toponimes]] occitans au parat deus numèros de la revista espanhòla ''El Mundo de los Pirineos'', e que mia tanben enquèstas de micro-toponimia.<br> Que respon a tota demanda per çò de las '''arreviradas''' deu [[francés]] tà l'[[Gascon|occitan de Gasconha]] e la part invèrsa tanben, entà las [[Collectivitat territoriala|collectivitats territoriaus]] e EPCI, entà las entrepresas e las institucions, las [[associacion]]s, los particulars, de sites internet, etc. Dab los sons aliats aquitans que pòt tanben assegurar arreviradas en varietats autas que lo gascon.<br> La '''terminologia''' qu'a un ròtle màger dens lo tribalh de l'InÒc, e qu'a realizat mantun apèr dens aqueth maine. Que contribueish a neurir la basa de dadas en linha [https://web.archive.org/web/20140704061115/http://www.locongres.org/oc/aplicacions/termoc/recerca term’Òc] deu Congrès permanent de la lenga occitana, qu'a tribalhat sus la senhalizacion e la senhaletica, e tanben sus plaquetas d’informacion, afichas bilinguas, etc. ===Socializacion, inventari deu PCI, archius sonòrs e memòria=== L'InÒc que deu tanben '''desvolopar e promòver lo bilingüisme''' de cap aus actors de la vita culturau, sociau e economica d’Aquitània, e pr’amor d’aquò que realiza tribalhs d'engenheria lingüistica entaus particulars, actors culturaus e sociaus, las associacions e las enterpresas. Que hè tanben lo ròtle d'assisténcia tecnica e "pòle ressorsa" entà las collectivitats territoriaus per çò de la promocion e de l'utilizacion de la lenga occitana. <br> Qu’aviè en 2008 ua mission pilòta d'Inventari deu [[Patrimòni Orau e Immateriau de l'Umanitat|PCI]] d'expression occitana en Region Aquitània. Dens cada departament aquitan, que hè l’'''inventari''' deus fonts documentàrias e de las formas vivas contemporanèas de la [[literatura]] orau, de la [[musica]], de las expressions hestivas tradicionaus… Aqueth tribalh que s’acompanha de la creacion de fichas d’inventari qui permeten a l’[[Estat]] e a las [[region]]s de miélher conéisher lo PCI e la vitalitat de las practicas. <br> Que mia tanben ua mission regionau qui pertòca a la preservacion e a la valorizacion deu '''patrimòni sonòr e audiovisuau occitan''' e de la memòria collectiva en Aquitània. Qu’acompanha, tad aquò har, las collectivitats territoriaus dens lo procediment de sauvaguarda deus archius : inventari de las honts privadas e associativas, numerizacion deus fons, descripcion archivistica tà que lo contiengut deus fons sonòrs sia de bon compréner peus publics interessats, enquèstas filmadas en Baish Ador de cap au patrimòni e la memòria deu fluvi l’Ador… ===Patrimòni numeric=== L'InÒc que mia tanben ua mission regionau tà '''valorizar las ressorças numericas de l’occitan''' autan plan de las practicas vivas e saber-har que deus fons patrimoniaus ancians. Que conceu e realiza entad aquò har sites internet dens l’encastre de la Banca Numerica deu Saber Aquitan (BNSA) : *[https://web.archive.org/web/20140207103708/http://www.sondaqui.com/oc/ sondaqui.com] qu'ei lo site deu Patrimòni culturau immateriau occitan d’Aquitània. Qu'estó creat en 2005-2006 entà har vàler en prumèras lo patrimòni orau e hestiu, e que adara desvelòpa atau mei largament aspèctes desparièrs deu PCI. *[https://web.archive.org/web/20131001001917/http://trobar-aquitaine.org/oc/ trobar-aquitaine.org] qu'ei un site que hè vàler l’òbra e l’actualitat contemporanèa deus [[trobadors]] aquitans. Lo site, en linha despuish lo 20 de seteme 2013, qu'estó creat en collaboracion dab la medievista Katy Bernard e l’associacion Trobadas. *[https://web.archive.org/web/20140628185253/http://www.pireneas.fr/ Banca Numerica de las Ressorças Pirenèas]. L’InÒc Aquitània que collabòra tanben depuish 2004 au programa collectiu B.N.R.P. botat en òbra per la Médiatèca Intercomunau André Labarrère (Pau–Pirenèus) e aus programas editoriaus deu site Pireneas.fr. ===Acompanhament=== *CCAS<ref>Caisha Centrau d'Activitats Sociaus deu Personau de las Industrias Electricas e Gazèras</ref> : Dens l’encastre d'un programa de la CCAS « Diversitat lingüistica e culturau de França », auquau estó associat l'InÒc Aquitània, la cultura e la lenga occitana qu’estón difusadas, pendent l'estiu 2010, dens centres de vacanças desparièrs deu C.C.A.S. *Hèstas de Baiona : Despuish 2003, que participa au debanar oficiau de las Hèstas de [[Baiona]] en acompanhar la Comission de las Hèstas, e qu’assegura la preséncia gascona pendent las hèstas dab [[canta]]s, dansas e proseis. ===Cordèra deu libe=== L'InÒc que persegueish lo '''desvolopament de la hialèra deu [[libe]] occitan''', dab la tòca de definir los mejans pròpis tà ajudar e sostiéner l’ensemble deus actors de la cordèra e de'us perméter ua vertadèra professionalizacion.<br> La mediatèca de l'InÒc Aquitània qu'a apielat un fons de mei de 4000 obratges pertocant las '''òbras màgers de la civilizacion occitana''', mei que mei en [[Gasconha]] e en Bearn, de l'[[Edat Mejana|Edat mejancèra]] dinc a uei lo dia, en maines de tots : literatura, [[lingüistica]], [[istòria]], musica, [[etnologia]], sociologia, etc. La mediatèca, qu'ei a disposicion deus salariats e membres de l'InÒc Aquitània. Qu'ei barrada au public desempuish lo començar de l'annada 2014. ==Partenaris== *Conselh Regionau d'[[Aquitània]] *Conselh generau deus [[Pirenèus Atlantics]] *DGLFLF *DRAC Aquitània *Vila de [[Vilhèra (Bearn)| Vilhèra]] *Écla Aquitaine *Conselh generau de [[Dordonha]] *Conselh generau d'[[Òlt e Garona]] *Conselh generau de [[Gironda]] *Conselh generau de las [[Lanas (departament)|Lanas]] ==Sedença sociau== [[Imatge:Casteth-d-este.jpg|right|thumb|Castèth d'Este]] Castèth d'Este<br> BP326<br> 64141 Billère/Vilhèra cedex ==Ligams extèrnes== * {{oc}} {{fr}} Site oficiau de l'[https://web.archive.org/web/20090519202609/http://www.in-oc.org/ InÒc Aquitània] * {{oc}} {{fr}} Site deu [https://web.archive.org/web/20140207103708/http://www.sondaqui.com/oc/ Patrimòni culturau immateriau occitan d’Aquitània] * {{oc}} {{fr}} [https://web.archive.org/web/20131001001917/http://trobar-aquitaine.org/oc/ Trobadors d’Aquitània] * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20140628185253/http://www.pireneas.fr/ Banca Numerica de las Ressorças Pirenèas] ===Institucions lingüisticas e culturaus=== * {{oc}} {{fr}} [http://www.locongres.org/ Congrès permanent de la lenga occitana] * {{oc}} {{fr}} [http://www.ieo-oc.org/ Institut d'Estudis Occitans] * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20140406183317/http://bnsa.patrimoines.aquitaine.fr/ Banca Numerica deu Saber Aquitan] * {{oc}} {{fr}} [https://web.archive.org/web/20151001195601/http://www.locirdoc.fr/E_loblog/CirdocAccueil.php CIRDÒC] * {{fr}} [http://www.comdt.org/ Conservatòri occitan - COMDT] * {{oc}} {{fr}} [https://web.archive.org/web/20140723154823/http://www.talvera.org/ Associacion CORDAE La Talvera] * {{eu}} {{fr}} {{es}} {{en}} [http://www.eke.org/fr Institut culturau basco] * {{de}} {{fr}} [http://www.olcalsace.org/ Ofici tà la lenga e la cultura d'Alsàcia] * {{br}} {{fr}} [https://web.archive.org/web/20140301001518/http://www.opab-oplb.org/ Ofici de la lenga bretona] ===Edicions occitanas=== * {{oc}} {{fr}} {{ca}} [http://www.trabucaire.com/ El Trabucaire] * {{oc}} {{fr}} [http://www.editions-jorn.com/index-oc.htm Jorn] * {{oc}} {{fr}} [http://ideco-dif.com/ IEO/IDECO] * {{oc}} {{fr}} [http://www.letrasdoc.org/f/index.php Letras d'òc] * [http://www.lemoustier.com/ Médiathèque occitane] * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20140528142416/http://novelum.ieo24.online.fr/ Novelum] * {{oc}} {{fr}} [http://www.pernoste.com/ Per Noste] * {{oc}} {{fr}} [https://web.archive.org/web/20110903215154/http://reclams.org/ Reclams] * {{fr}} {{oc}} [https://web.archive.org/web/20140110172616/http://ventterral.com/ Vent Terral] == Nòtas == <references /> {{multibendèl|Portal Bearn|Portal Gasconha}} [[Categoria:Occitan]] [[Categoria:Associacion occitana]] [[Categoria:Cultura bearnesa]] [[Categoria:Institucion per la lenga e la cultura occitanas]] nr2hbxiy5bmc0zoctyj65l1arzzyz0f 0 66864 2508299 1868190 2026-09-05T08:10:48Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2508299 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} '''Emigdi Subirats i Sebastià''' ([[Tortosa|Campredó]], 1967). Licenciat era Filologia Anglogermànica e escrivan [[catalan]]. Dinamizador culturau des [[Tèrres der Ebre]] es diuèrses activitats, coma era Hèira literària Joan Cid i Mulet de [[Tortosa|Jèsus]] e deth concors cinematografic Curt-redó a [[Tortosa|Campredó]]. Dirigís eth programa radiofonic Lletres Ebrenques a Antena Caro Roquetes. Coordine eth cors d'estiu de literatura ebrenca dera [[Universitat Rovira i Virgili]]. Siguec comissari deth centenari dera neishença dera intellectuau catalanista Joan Cid i Mulet. D'entre era sua trajectòria literària cau destacar eth trabalh sus Roc Llop i Convalia que guanhèc amassa damb Josep Maria Sáez eth 2007 eth XIIIPrèmi d'Assag [[Artur Bladé i Desumvila]], e era edicion dera ''Òbra Complèta'' de Joan Cid i Mulet. == Òbra == ===Investigacion, estudis e divulgacion=== * ''Campredó orígens i actualitat'', Tortosa, Ajuntament de Tortosa, [[2002]]. * ''Història Amposta'', Amposta, Ajuntament d'Amposta, [[2006]]. * ''La catalanitat exiliada, opinions de Joan Cid i Mulet'', EMD Jesús, Ajuntament de Tortosa, [[2007]]. * ''Lletres de casa: antologia de poetes ebrencs al Serret blog'', Vendrell, el: March, [[2009]]. ===Roman=== * ''Tomàs Serra'', Amposta, Associació Cultural Soldevila, [[2001]]. * ''Vora l'Íber'', Amposta, Associació Cultural Soldevila, [[2002]]. * ''Expedient 3295'', Amposta, Associació Cultural Soldevila, [[2003]]. * ''Dies d'anhels'', El Perelló, Aeditors, [[2009]]. ===Biografies=== * ''Joan Cid i Mulet, testimoni catalanista d'una ciutat i d'un temps, Tortosa'', Consell Comarcal del Baix Ebre, [[2007]]. * ''Emili Bonet, escultor, pintor... poeta'', Amposta, Institut d'Estudis del Montsià, [[2007]]. * ''Roc Llop i Convalia, l'exili d'un poeta miravetà'', Móra d'Ebre, Centre d'Estudis Ribera d'Ebre, [[2008]]. ===Traduccion=== * [[Thomas de Quincey]], ''L’assassinat considerat com una de les Belles Arts'', El Perelló, Aeditors, [[2008]]. * [[Oscar Wilde]], ''L'ànima de l'home sota el socialisme i altres escrits sobre estètica'', El Perelló, Aeditors, [[2009]]. * Vicent Pellicer,''Terres de l'Ebre, vida i colors'', Valls, Cossetània (2010). == Ligams extèrnes == * [https://web.archive.org/web/20190718065719/https://www.beaba.info/modules.php?name=topMusic&op=artist&idartist=228&idalbum=&idsong= Web Beaba] * [http://cultura.gencat.net/ilc/qeq/FitxaAutors.asp?nom1=subirats&nom2=&cerca=Cerca&quinform=form1&NRegistre=4&idregistre=11642 Qui és qui de la Institució de les Lletres Catalanes] * [http://blocs.mesvilaweb.cat/emigdi Blog d'Emigdi]. {{DEFAULTSORT:Subirats i Sebastià, Emigdi}} [[Categoria:Escrivan de lenga catalana]] lrtgu2zzv05te7wh7md2yqmonyfxcta 0 75072 2508284 2473990 2026-09-05T01:55:34Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2508284 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana |nom=Auranha |carta=oc |nom2=''Auragne'' | lògo= | imatge=Auragne vue1.JPG | descripcion=Auranha vista de la rota d'Aissús. |escut=Blason ville fr Auragne 31.svg |escais= |ist={{Lengadòc}} |parçan={{Lauragués}} |region={{Occitània (Region)}} |arrondiment=[[Arrondiment de Tolosa|Tolosa]] |canton= [[canton d'Escalquens|Escalquens]] ([[Canton de Nalhós|Nalhós]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas del Bacin Autaribenc Naut Garonés|CC del Bacin Autaribenc Naut Garonés]] |insee= 31024 |cp= 31190 |cònsol= René Pacher |mandat=[[2020]]-[[2026]] |longitud= 1.50916666667 |latitud= 43.3905555556 |alt mej=265 |alt mini= 183 |alt maxi= 292 |ectaras=1363 |km²= 13.63 |gentilici= |sit=[http://auragne.free.fr/ auragne.free.fr] }} '''Auranha'''{{RepTopMP}} (''Auragne'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de la [[Nauta Garona]] e la [[region francesa|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Miègjorn-Pirenèus]]</small>. == Geografia == Comuna de l'[[airal urban de Tolosa]] situada en [[Lauragués]] a 33 km Sud-Èst de [[Tolosa|la vila]] sul [[Tedèlon]]. [[Imatge:Map commune FR insee code 31024.png|vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = Auranha | nòrd = [[Aissús]] | nòrd-èst = [[Navelhas|Nauelhas]] | èst = [[Sent Lon (Nauta Garona)|Sent Lon]] | sud-èst = | sud = [[Malvesin]] | sud-oèst = | oèst = [[Autariba (Nauta Garona)|Autariba]] | nòrd-oèst = [[La Bruguièra Dorçan]] }} ==Toponimia== Le nom es citat en 1428, ''Auranha'' <ref name = erne>Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', volume II, n° 15 472</ref>. </br> Segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]], ''Auranha'' ven del mot latin ''avellana'', « avelana » [cf. gascon ''averan'', ''auran''], ambe'l sufixe ''-ia'' <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 37</ref>. Mès l'airal coneis sonque [aβe'lanɔ] (Atlas Lingüistic del Lengadòc Occidental 31.21 [[Mauressac|Moreçac]], 31.33 [[Anhas]], 31.31 [[Montgalhard de Lauragués]]). I a çaquelà pus luènh (Atlàs Lingüistic de la Gasconha, 771 E) a [[Lesat]] (Arièja) un [aw'ranɔ]. </br> Segon [[Ernèst Negre|Negre]], ''Auranha'' ven del nom germanic d'òme ''Alrannus'', ambe'l sufixe ''-ia'' <ref name = erne/>. ==Istòria== Pendent l'Ancian Regime, Auranha èra de la diocèsi civila de [[Tolosa]], doncas de la província de [[Lengadòc]], de la generalitat de Tolosa, de l'[[archidiocèsi de Tolosa]] e de la senescauciá de Tolosa. En 1790, Auranha èra del canton de [[Montesquiu de Lauragués|Montesquiu]]; en l'an IX, del [[canton de Nalhós]] (dempuèi 2015, d'[[Escalquens]]). Le vocable de la glèisa es Sent Martin <ref>''Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne'', p. 3 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html</ref>. ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= 31024 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= març de [[2008]] |Fin= [[2026]] |Identitat= René Pacher|Partit= divèrs esquèrra |Qualitat= retirat }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= Claude Pourquié |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= abans [[1988]] |Fin= ? |Identitat=Robert Taillade |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Nalhós]]; es ara del [[canton d'Escalquens]]. ==Demografia== {{Demografia |insee= 31024 |1793=541 |1800=571 |1806=637 |1821=696 |1831=719 |1836=709 |1841=725 |1846=718 |1851=710 |1856=702 |1861=730 |1866=708 |1872=702 |1876=664 |1881=647 |1886=631 |1891=607 |1896=601 |1901=570 |1906=564 |1911=482 |1921=420 |1926=450 |1931=392 |1936=436 |1946=379 |1954=401 |1962=300 |1968=305 |1975=213 |1982=270 |1990=299 |1999=310 |cassini=1878 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr31|0}} la populacion èra de {{popfr31|024}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr31|024}}/13.63) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas de la Nauta Garona]] ==Ligams extèrnes== * [https://web.archive.org/web/20221226192417/http://auragne.free.fr/IMG/pdf/Description_Auragne_1899_low.pdf PDF Monografia en 1899] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas de la Nauta Garona}} [[Categoria:Comuna de Lauragués]] [[Categoria:Comuna de la Nauta Garona]] [[Categoria:Comuna de Volvèstre]] js6ujgvtze1pudaf6vxpspv1q3e30pl 0 82562 2508248 2508246 2026-09-04T13:27:16Z Alaric 506 44932 perimètre del territòri 2508248 wikitext text/x-wiki {{omon|Fenolhet (omonimia)}} {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = La Fòrça | nom2 = ''La Force'' | imatge = Laforce11270aer.jpg | descripcion = Vista aeriana de la Fòrça. | escut = Blason ville fr La Force (Aude).svg | escais = | ist = {{Lengadòc}} | parçan = {{Lauragués}} | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]] | canton = De la Puèja a Rasés ([[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] | insee = 11153 | cp = 11270 | cònsol = Léo Gasc | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = | latitud = 43.1947 | longitud = 2.0944 | alt mini = 158 | alt mej = | alt maxi = 233 | km² = 4.6 |}} '''La Fòrça ''' (''La Force'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== Vilatge en [[circulada]] situada en [[Lauragués]]. [[Imatge:Map commune FR insee code 11153.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = La Fòrça | nòrd = [[La Mòta (Vilasiscle)]] <small>(''per un qüadripunt'')</small> | nòrd-èst = | èst = [[Montreal (Aude)|Montreal]] | sud-èst = [[Vilanava de Montreal]] <small>(''sus 100 m'')</small> | sud = [[La Sèrra de Prolha]] | sud-oèst = | oèst = [[Fanjaus]] | nòrd-oèst = }} ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son : ''Fortia'' en 1275, ''In terminio de Forcia'' en 1316, ''Ecclesia de Forcia Ramundi Ferrandi'' en 1317, ''Forcia Raymundi Ferrandi'' en 1317, ''B. Maria de Forcia..., Forcia Raimundi Ferrandi'' en 1330, ''Lieu et Terrouer de la Force de Montferran'' en 1385, ''Ecclesia de la Forsa Raymundi'' en 1425, ''Laforsa'' en 1441, ''Ecclesia S. Marie de Forsia, prope monasterium Prouilhianum'' al sègle XV, ''Ecclesia Beatae Mariae de Laforce Raymond Ferran'' en 1646, ''La Force Raymond Ferrand'' en 1777, ''La Force'' en 1781, etc. La prononciacion occitana es ''La Fórso'' <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 149, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f241.item.texteImage </ref>, dins la grafia de l'abat [[Antòni Savartés]], donc [la 'fɔɾsɔ].</br> ''La Fòrça'' ven de l'occitan ''fòrça'', del bas latin ''fortia'', derivat del latin classic ''fors'', ''fortis'', « fòrt »; lo nom es motivat per una fortalesa <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 297</ref>{{,}}<ref>Chantal Tanet et Tristan Hordé, ''Dictionnaire des Noms de Lieux du Périgord'', ed. Fanlac, segonda edicion, 2000, p. 161</ref>. == Istòria == Abans ''La Fòrça de Ramond Ferrand'', faguèt frontièra entre ''[[Aquitania prima]]'' e [[Septimània]], aquela vila doncas apreteniá a l'Aquitània al sens del naut Edat Mejana, es a dire al Reialme de Caribert. Ramond Ferrand èra un patronim corrent a l'epòca mas aquel poiriá èsser de [[Fanjaus]] (mencion en 1211) e foguèt mesclat a l'afar catar. Mencion del nom<ref>Sabarthès</ref>: Dins lo cartulari de [[Prolha|Prouilhe]] se trapa Fortia, en 1275. En 1313 : Forcia. En 1317 : Forcia Raymondi Ferrandi.En 1336 : Villa de Fortia. Diocèsi de [[Sant Pàpol]]. En 1441 : ''Ecclesia S. Marie de Forsia prope monasterium Prouilhianum''. En 1777 : La Force Raymond Ferrand. Le cloquièr carrat de la glèisa pareis èsser anterior a aquela. Es en realitat una [[torre de vila]] carrada que vigilava sur la carrièra que domina, la carrièra d'uèi es mai recenta. L'escalièr d'aquela torre vira a esquèrra. La glèisa foguèt bastida contra la tor, mentre lo castèl, al mièg de sa ''circulada'' dins lo naut del vilatge, es mai tardièr. Aquela glèisa es d'estil romanic, son plan amb baptisteri exterior (la pòrta d'accés es estada ocultada) es primitiu.<ref>J. Bourdil</ref> ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= 11153 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2026]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=Léo Gasc |Partit= |Qualitat=agricultor }} {{Elegit |Debuta= [[2020]] |Fin= 2026 |Identitat=Jean Marc Estrem |Partit= |Qualitat=tresaurièr de las finanças publicas }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2020 |Identitat= Richard Robert |Partit= |Qualitat= tecnician venda productes carnats }} {{Elegit |Debuta= [[1964]] |Fin= 2001 |Identitat= Jean Cassignol |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[1925]] |Fin= 1964 |Identitat= Lucien Sourés |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 1925 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee= 11153 |1793=270 |1800=320 |1806=353 |1821=365 |1831=361 |1836=334 |1841=319 |1846=350 |1851=576 |1856=316 |1861=292 |1866=292 |1872=290 |1876=286 |1881=260 |1886=285 |1891=232 |1896=218 |1901=223 |1906=245 |1911=237 |1921=244 |1926=209 |1931=202 |1936=203 |1946=178 |1954=163 |1962= 165 |1968= 154 |1975= 128 |1982= 129 |1990= 140 |1999= 187 |2005=191 |cassini=14343 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|153}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|153}}/4.6) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11153 La Fòrça sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Lauragués]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] enzekwsxqxoycnzqfaoxntavvustsxc 0 102454 2508249 2405747 2026-09-04T13:41:17Z Alaric 506 44932 còssol 2026, perimètre del territòri, etc 2508249 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Gajan de la Selva | nom2 = ''Gaja-la-Selve'' | imatge = Gaja_la_Selve_jcb.jpg | descripcion = Gajan. | lògo = cap | escut = | escais = | region ist = {{Lengadòc}} | parçan = | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]] | canton = De la Puèja al Rasés ([[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] | insee = 11159 | cp = 11270 | cònsol = Régis Calmon | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = | longitud = 1.8967 | latitud = 43.1964 | alt mej = | alt mini = 273 | alt maxi = 374 | km² = 11.38 }} '''Gajan de la Selva''' (''Gaja-la-Selve'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== [[Imatge:Map commune FR insee code 11159.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = Gajan de la Selva | nòrd = [[Mairevila]] | nòrd-èst = [[Sant Amanç (Aude)|Sant Amanç]] | èst = [[Genervila]] | sud-èst = [[Casalrenos]] ? Calès ? | sud = [[Riboissa]] | sud-oèst = [[La Faja]] | oèst = [[Causac]] | nòrd-oèst = [[Puèglunan]] }} ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son : ''Sylva juxta Gaianum'' en 1244, ''Decimarium S. Martini de Gaiano'' en 1298, ''B. Martinus de Guaiano'' en 1305, ''De Gajano'' en 1306, ''De Gayano'' en 1318, ''Villa de Guaiano'' en 1327, ''Gauja près Fangaux'' en 1579, ''Gaja de la Selve'' en 1781, etc <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 157, legir en linha [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f249.item.texteImage] </ref>.</br> ''Gajan'' ven del nom latin d'òme ''Gaius'' ambe'l sufixe ''-anum''. ''La Selva'' ven del latin ''silva'', « forèst, bòsc » <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 308, a ''Gageac''</ref> ==Istòria== Gajan foguèt [[caplòc]] de canton dins la primièra circonscripcion d'aquela administracion (abans 1801) <ref>[http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=14992]</ref>. ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= 11159 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Régis Calmon |Partit= |Qualitat= agricultor}} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2014 |Identitat= Claude Denat|Partit= |Qualitat= agricultor }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee= 11159 |1793=449 |1800=445 |1806=428 |1821=429 |1831=450 |1836=485 |1841=538 |1846=505 |1851=503 |1856=483 |1861=464 |1866=430 |1872=399 |1876=405 |1881=406 |1886=410 |1891=408 |1896=371 |1901=336 |1906=334 |1911=348 |1921=286 |1926=280 |1931=229 |1936=224 |1946=238 |1954=219 |1962= 153 |1968= 127 |1975= 110 |1982= 129 |1990= 133 |1999= 126 |cassini=14992 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|159}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|159}}/11.38) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11159 Gajan de la Selva sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] shk91lsmsqx67axarlsm4h2umx184bp 0 102466 2508250 2405509 2026-09-04T13:54:31Z Alaric 506 44932 còssol 2026, perimètre del territòri, etc 2508250 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana |carta=oc | nom=Genervila | nom2=''Generville'' | imatge=Génerville_(3).jpg | descripcion= | lògo= | escut= | escais= | region ist = {{Lengadòc}} | parçan= | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]] | canton = De la Puèja al Rasés ([[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] | insee = 11162 | cp = 11270 | cònsol =Jean-Henry Farné | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = (en [[francés]]) |longitud= 1.9331 |latitud= 43.2133 | alt mini = 293 | alt mej = | alt maxi = 413 | km² = 10.21 }} '''Genervila''' (''Generville'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== {{...}} [[Imatge:Map commune FR insee code 11162.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = Genervila | nòrd = [[Fonters]] | nòrd-èst = [[Laurac]] | èst = [[La Cassanha (Lauragués)|La Cassanha]] | sud-èst = | sud = [[Casalrenos]] ? | sud-oèst = [[Gajan de la Selva]] | oèst = | nòrd-oèst = [[Sant Amanç (Aude)|Sant Amanç]] }} ==Toponimia== ===Genervila=== La glèisa, annèxa de [[Casalrenos]], es dedicada a Sant Joan. Las fòrmas ancianas son : ''Lanjervilla'' en 1271, ''Villa de Laneriovilla'' en 1298, ''Decimarium Sancti Johannis de Laneriovilla'' en 1298, ''Laneriovilla'' en 1309, ''Carsadovilla'' en 1378, ''Feudum de Lanerio Villa'' en 1476 (?), ''Église de Generville dite d'Arbonens, annexe de Laurac, dédiée à saint Jean l'Evangeliste'' en 1748 [es dita d'Arbonens perqué es a Arbonens], ''Generville, chapelle'' en 1781. La prononciacion occitana es ''Génerbílo'' <ref name = ansagen>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 164, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f256.item.texteImage </ref>, dins la grafia de l'abat [[Antòni Savartés]], donc [ʒeneɾ'bilɔ].</br> ''Genervila'' sembla venir d'un nom germanic d'òme, ''*Lani-hari'', mes lo passatge de las fòrmas pus ancianas a ''Genervila'' s'explica mal. Ambe la finala venguda del latin ''villa'' (nom de granda propietat puèi de vilatge), lo nom sembla tipic de la colonizacion franca <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 315</ref>{{,}}<ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 183</ref>. ===Arbonens=== Las fòrmas ancianas son : ''Arborencs'' en 1165, ''Arborenchi'' en 1298, ''Decimarium Sancti Martini de Arbonenchis'' en 1305, ''De Arbonenci'' en 1476 <ref name = ansarb>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 9, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f101.item.texteImage </ref>. Passatge probable de ''Arbore-'' a ''Arbone-'' per dissimilacion. L'origina sembla pas lo latin ''arbores''/''arbori'' perqué la finala sembla germanica. ===Vicbram o Vicbrand=== Las fòrmas ancianas son : ''Vitbram'' en 1164, ''Villa de Vitbrando'' en 1298, ''Villa de Vibrando et de Pimariis'' en 1298, ''Vicbrandum'' en 1307, ''Sanctus Saturninus de Vicbrando'' en 1308, ''Visbrannum'' en 1318, ''Vibianum'', comprene ''Vibranum'' en 1319, ''Masures de l'église'' (cadastre)<ref name = ansavi>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 464, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f556.item.texteImage </ref>. Lo primièr element es ''Vic''. Segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]] e Rostaing, ''Vic'' ven del latin ''vicus'' « grop d'abitacions, vilatge »; lo ''vicus'', qu'a pas d'estatuts, s'opausava, en dreit, al ''municipium'', vilatge de ciutadans romans, e a la ''colonia'', vilatge de colons<ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 711</ref>, mes aquò permetiá pas de precisar l'importància de l'aglomeracion. De mai, l'eretièr de ''vicus'' subrevisquèt longtemps après l'epòca romana e l'origina del vilatge es benlèu o probablament medievala. Lo segond element fa pensar a primièra vista a la vila de [[Bram]], mes d'autras atestacions, en ''-and'', fan sospeitar lo nom germanic d'òme ''Brando'', conegut per exemple dins [[Brandonet]] <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 110, a ''Brandeville''</ref>; Vicbrand èra benlèu (probablament ?) lo vilatge que depend del senhor ''Brand(o)''. ==Istòria== Vicbram o Vicbrand es un lòc desparegut segon las mapas modèrnas, situat près de ''Lariscadou'' e al nòrd de ''Les Balances'', benlèu sul travèrs del puèg traversat per la RD 1613. Segon [[Antòni Savartés|l'abat Savartés]], la glèisa èra arroïnada <ref name = ansavi/> (al començament del sègle XX). </br> Segon l'abat Savartés, ''Vibran'' èra una anciana annèxa de [[Laurac]] dins la [[diocèsi de Mirapeis]], del vocable de Sant Sarnin <ref name = ansavi/>. Entre 1790 e 1794, Vicbram foguèt incorporada a la comuna de Genervila. En 1793, lo nom de la comuna èra ''Generville et Bibran'' <ref>[http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=15261]</ref>.</br> Genervila, pas citat coma comuna sus la mapa d'Estat-Major, sembla un vilatge recent, bastit a l'entorn de la comuna e de l'escòla. A un km a l'oèst de son lòc actual, un ostal pòrta lo meteis nom e es a l'origina del nom de la comuna<ref name = ansagen/>, non se sap perqué. Sembla qu'aquel primièr Genervila aviá una glèisa diferenta de la d'Arbonens. Arbonens èra un priorat del vocable de Sant Martin, unit al monastèri de [[Fanjaus|Prolha]]. Èra tanben una anciana parròquia de la [[diocèsi de Mirapeis]] <ref name = ansarb/>. La glèisa romanica pichona presenta encara a Arbonens es pas una glèisa de priorat, puslèu de parròquia. Del vocable de Sant Joan, es qualificada de glèisa de Genervila <ref name = ansagen/>. ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= 11162 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Jean-Henry Farné|Partit= |Qualitat= avocat, marit de la precedenta <ref>[https://www.lindependant.fr/2011/10/27/hier-le-dernier-acte-de-bernard-pech-de-laclause-l-aine-d-une-sacree-fratrie,77437.php] </ref>}} {{Elegit |Debuta= [[1994]] |Fin= 2014 |Identitat= Mariel Farné-Pech-De-La-Clauze|Partit= |Qualitat= avocada }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee= 11162 |1793=127 |1800=130 |1806=137 |1821=131 |1831=117 |1836=134 |1841=138 |1846=146 |1851=139 |1856=131 |1861=139 |1866=128 |1872=120 |1876=118 |1881=102 |1886=119 |1891=100 |1896=110 |1901=111 |1906=98 |1911=127 |1921=97 |1926=99 |1931=94 |1936=101 |1946=85 |1954=107 |1962= 86 |1968= 76 |1975= 56 |1982= 67 |1990= 64 |1999= 64 |cassini=15261 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|162}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|162}}/10.21) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11162 Genervila sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] nxw3gcsw96zavzge0ej4824tm1sfqn7 0 102563 2508271 2507454 2026-09-04T20:00:54Z Alaric 506 44932 2508271 wikitext text/x-wiki {{omon|La Sèrra}} {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = La Sèrra de Prolha | nom2 = ''Lasserre-de-Prouilhe'' | imatge = Lasserre_de_Prouille.jpg | descripcion = | lògo = cap | escut = Blason ville fr Lasserre-de-Prouille (Aude).svg | escais = | region ist = {{Lengadòc}} | parçan = {{Rasés}} | region = {{Occitània (Region)}} | departament = {{Aude}} | arrondiment = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]] ([[Arrondiment de Limós|Limós]] abans 2017) | canton = De la Puèja al Rasés ([[Canton d'Alanha|Alanha]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja-Lauragués-Malapera]] | insee = 11193 | cp = 11270 | cònsol = Eric Lannes | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = Lasserrais(es) (en [[francés]]) | latitud = 43.179115 | longitud = 2.083717 | alt mini = 197 | alt mej = | alt maxi = 302 | km² = 4.16 |}} '''La Sèrra de Prolha''' (''Lasserre-de-Prouille'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. == Geografia == {{...}} [[Imatge:Map commune FR insee code 11193.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] === Perimètre del territòri === {{Communes limitrophes | commune = La Sèrra de Prolha | nord = [[La Fòrça (Aude)|La Fòrça]] | nord-est = | est = [[Vilanòva de Montreal]] | sud-est = [[Calhavèl]] | sud = [[Bresilhac]] | sud-ouest = | ouest = [[Fanjaus]] | nord-ouest = }} ==Toponimia== ===La Sèrra de Prolha=== Las fòrmas ancianas son : ''La Serra'' en 1239, ''Serra'' en 1252, ''In villa de Scerra'' en 1307, ''Serra'' en 1314, ''Lieu et terrouer de Seira'' en 1385, ''Laserre'' en 1552, ''La Sere'' en 1594, ''La Serre'' en 1594. Depuis 1239, la cura èra unida al monastèri de Prolha. La prononciacion occitana es ''La Sèrro''<ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 199, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f291.item.texteImage </ref>, dins la grafia de l'abat [[Antòni Savartés]], donc [la'sɛrɔ].</br> En 1933, ''Lasserre'' (nom francés) venguèt oficialament ''Lasserre-de-Prouille'' <ref>http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=18838</ref>. Lo nom s'explica perqué lo vilatge es sus una sèrra, pas plan nauta en realitat. Veire los resultats pels autres ''Sèrra'', ''Sèrras'' o ''La Sèrra'' <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 655, a ''Serra-di-Ferro''</ref>. Prolha es una abadiá situada prèp de [[Fanjaus]] (veire l'origina del nom dins l'article correspondent). ===Tonens=== Las fòrmas ancianas son : ''Tolnengus'' en 993 (o 943 ?), ''Alos qui dicitur Tonnengus'' en 959, ''In Tonencos'' en 1049-1050, ''Ecclesia Sancti Stephani de Tonencos'' en 1114, ''Tonencs'' en 1167, ''Conencs'' = ''Tonencs'' en 1194, ''Tonens'' en 1218, ''Tonenci'' en 1242, ''Tonenx'' en 1258, ''Sanctus Stephanus de Tonenchis'' en 1307, ''Rector de Tonenchis et Serra'' en 1351, ''Locus de Tonenchis, patrie Reddesii et officialatus Limosi'' en 1518, ''Thonens'' en 1552, ''Thounens'' en 1594, ''Tonnenx'' en 1594, ''Tonnens'' en 1639, ''Touneins'' en 1647, ''Tounens, chapelle'' en 1706 <ref name = savar>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 445, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f537.item.texteImage </ref>.</br> ''Tonens'' es omonime de [[Tonens|la vila agenesa]] e l'origina es probablament semblabla. Citem, de l'article consacrat a Tonens : « [[Ernèst Negre]] dins sa ''Toponymie générale de la France''..., del nom de persona visigotic ''Tunno'' amb sufixe germanic al datiu-locatiu plural ''-ingen'' romanizat en ''-ingos'', que significava ''a las tèrras'', o ''a la gent'' de Tunno ». ==Istòria== Entre 1790 e 1794, ''Tonnens'' foguèt annexat a La Sèrra <ref>http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=60495</ref>. Tonens èra una anciana comunautat, un ancian priorat unit al monastèri de Prolha, del vocable de Sant Estève <ref name = savar/>.</br> Ara, sembla que i aja pas mai de vilatge del nom de ''Tonens'', mès lo nom es sus la mapa a l'èst de la comuna, en direccion de [[Vilanòva de Montreal]] <ref>https://www.geoportail.gouv.fr/carte cercar 11270 Lasserre-de-Prouille</ref>. == Administracion == {{ElegitDebuta|insee=11193 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2020]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Eric Lannes |Partit=sense |Qualitat= agricultor}} {{Elegit |Debuta= març de [[2008]] |Fin= genièr de 2018 (mòrt en foncions) |Identitat= Louis Vialettes|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= Eugène Nicolas |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton d'Alanha]]; es ara del canton de la Puèja al Rasés, que se disiá ''de [[Bram]]'' abans lo 1èr de genièr de 2016. == Demografia == {{Demografia |insee=11193 |1793=443 |1800=447 |1806=478 |1821=415 |1831=405 |1836=408 |1841=422 |1846=399 |1851=400 |1856=352 |1861=330 |1866=275 |1872=275 |1876=271 |1881=308 |1886=294 |1891=284 |1896=261 |1901=241 |1906=254 |1911=241 |1921=252 |1926=243 |1931=239 |1936=223 |1946=191 |1954=177 |1962=164 |1968=189 |1975=199 |1982=177 |1990=174 |1999=202 |cassini=18838 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|193}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|193}}/4.16) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11193 La Sèrra sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] tlsk3hooa804mh82r6xd2cuyx95cbte 0 102575 2508252 2481451 2026-09-04T14:34:07Z Alaric 506 44932 còssol 2026, perimètre del territòri, etc 2508252 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Laurac | nom2 = ''Laurac'' | imatge = Église_Saint-Laurent_de_Laurac012.JPG | descripcion = Vista generala de Laurac. | lògo = cap | escut = Blason ville fr Laurac (Aude).svg | escais = | region ist = {{Lengadòc}} | parçan = | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]] | canton = De la Puèja a Rasés ([[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] | insee = 11196 | cp = 11270 | cònsol = Steven Gil | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = lauragués | latitud = 43.2333 | longitud = 1.9833 | alt mej = 410 | alt mini = 196 | alt maxi = 413 | km² = 11.58 |}} '''Laurac''' <small>(prononciat en estandard: {{AFI|[lawˈɾak]}})</small> (en [[francés]] tanplan coma en [[occitan]]) es una comuna [[Occitània|occitana]] de [[Lengadòc|lengadociana]]. Situada administrativament dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>, comptava 180 abitants en 2022. Laurac foguèt la capitala de la region de [[Lauragués]], que li donèt son nom, fins al sègle XIV. ==Geografia== [[Imatge:Map commune FR insee code 11196.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = Laurac | nòrd = | nòrd-èst = [[Laurapuc]] | èst = [[Le Vilar]] | sud-èst = [[La Cassanha (Lauragués)|La Cassanha]] | sud = | sud-oèst = [[Genervila]] | oèst = [[Fonters]] | nòrd-oèst = [[Miraval de Lauragués]] }} ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son : ''Laurac'' en 932, ''Castrum Laurag'' en 1070, ''Castellum de Laurago'' en 1071, ''Laurachum'' en 1179, ''Lauracum'' en 1217, ''Loracum'' en 1228-29, ''Decimarium Sancti Laurencii de Lauriaco'' en 1266, ''Castrum de Lauraco'' en 1307, ''Bajulia castri de Lauraco'' en 1327, ''Ecclesia de Lauraco Majori'' en 1431, ''Lauracum Magnum'' en 1483, ''Laurac le Grand'' al sègle XVIII, ''Laurac'' en 1781 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 201, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f293.item.texteImage </ref>.</br> Segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]], ''Laurac'' ven del nom gallic d'òme ''Laurus'', ambe'l sufixe ''-acum'' <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 390, a ''Laurabuc''</ref>. Los Féniés non precisan l'origina de ''Laurus''; pr'aquò, le plaçan dins una seria de noms que semblan mai que mai latins<ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 121</ref>.</br> Segon [[Xavier Delamarre|Delamarre]], ''Laurac'' ven de ''*lagurācon'' > ''*laurācon'', la proprietat del gal ''*Laguros'', vengut per evolucion ''Lauros'', latinizat en ''Laurus'' (qu'assona ambe'l latin ''laurus'' « laur, laurièr »), ambe la derivacion en ''-ācon''. ''*Laguros'' es fondat sul celtic ''lagu-'' « pichon, feble »<ref>Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 170, 299 e 352</ref>. Cf. Dauzat. ==Istòria== [[Imatge:Blason Bernard-Othon de Niort.svg|vinheta|Blason de la familha de Niòrt, senhors de [[Laurac]].]] <!--Vòli crear lo blason de Lauragués... Veire http://www.lauragais-patrimoine.fr/HISTOIRE/BLASON-OUBLIE/BLASON-OUBLIE.html--> Anciana capitala de [[Lauragués]] (e d'una [[senhoriá de Laurac]] e un [[comtat de Lauragués]]), que li donèt le nom. ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=11196 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2026]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=Steven Gil |Partit= |Qualitat= regent}} {{Elegit |Debuta= [[2020]] |Fin= 2026 |Identitat= Yolande Steenkeste |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= [[2020]]|Identitat= Serge Grillères |Partit= [[PS]] |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=11196 |1793= 585 |1800= 522 |1806= 622 |1821= 511 |1831= 583 |1836= 591 |1841= 604 |1846= 603 |1851= 732 |1856= 570 |1861= 540 |1866= 495 |1872= 473 |1876= 459 |1881= 456 |1886= 483 |1891= 466 |1896= 442 |1901= 414 |1906= 389 |1911= 375 |1921= 296 |1926= 300 |1931= 284 |1936= 275 |1946= 260 |1954= 225 |1962= 183 |1968= 153 |1975= 123 |1982= 118 |1990= 140 |1999= 124 |2004=145 |cassini=18913 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|196}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|196}}/11.58) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== <gallery> France_aude_laurac_porte.jpg|Pòrta principala dels barris medievals. France_aude_laurac_rue.jpg|Carrièra màger. Église_Saint-Laurent_de_Laurac005.JPG|Glèisa Sant Laurenç. </gallery> {{messatge galariá}} ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11196 Laurac sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] im2oy4cmn4aibnshyuu7rjb0bmzccf1 0 102777 2508253 2417841 2026-09-04T14:53:26Z Alaric 506 44932 còssol 2026, perimètre del territòri, etc 2508253 wikitext text/x-wiki {{omon|Orsans}} {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana |carta=oc | nom=Orsans | nom2=Orsans | imatge=Orsans_11-19_1.jpg | descripcion= | lògo= | escut= | escais= | region ist = {{Lengadòc}} | parçan= | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]] | canton = De la Puèja a Rasés ([[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] | insee =11268 | cp =11270 | cònsol = Aurore Brustier | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = Orsanais (en [[francés]]) |longitud=1.98305555556 |latitud=43.1622222222 | alt mini =304 | alt mej =355 m | alt maxi =400 | km² = 9.94 }} '''Orsans''' (''Orsans'' o ''Orsan''<ref>Diccionari d'Expilly, vol. IV, p. 367</ref> en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== {{...}} [[Imatge:Map commune FR insee code 11268.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = Orsans | nòrd = [[La Cassanha (Lauragués)|La Cassanha]] | nòrd-èst = [[Fanjaus]] | èst = [[Fenolhet (Rasés)|Fenolhet]] | sud-èst = [[Onós]] | sud = [[Sant Gauderic]] | sud-oèst = | oèst = [[Sant Julian (Aude)|Sant Julian]] | nòrd-oèst = [[Casalrenos]] ? }} ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son ''Orlancium'' en 959, ''Villa de Ursantio'' en 1111, ''Orsanz'' en 1217, ''Orssantium'' en 1226, ''Orsancium'' en 1242, ''Ecclesia de Orsancio'' en 1296 e 1318, ''Urssancium'' en 1307, ''Ursancium'' en 1425, ''Orsans ou la Petite Bellegarde'' en 1534, ''Oursan, Oursans'' en 1541-1539, ''Orsans'' en 1781, ''Orsens'' en 1792 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 285, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f377.item.texteImage </ref>.</br> [[Albèrt Dauzat|Dauzat]] e Rostaing explican [[Orsans]] ([[Dobs (departament)|Dobs]]), nom en ''-ing(os)'' mes pas Orsans, per de rasons foneticas evidentas. Aquela prudéncia es pas imitada pels Féniés (inspiracion d'[[Ernèst Negre]] ?) : un nom germanic d'òme ''Ursingus''...<ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 184</ref>. Pas cap d'explicacion de [[Xavier Delamarre]].</br> La primièra mencion es a completar : ''Orlancium cum ecclesia Sancti Petri''. La glèisa Sant Pèire, despareguda, èra situada a l'èst del vilatge, quand la glèisa parroquiala èra a Marc <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 412, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f504.item.texteImage </ref>, masatge situat a un km al sud d'Orsans e al sud de la RD 119. La glèisa actuala, situada a l'oèst del vilatge, es dedicada al Despegament de [[Joan Batista|Sant Joan Baptista]]. ===Le Carlar=== Las fòrmas ancianas son ''Ecclesia Castlarii..., Castlare'' en 1226, ''Villa de Castlario'' en 1243, ''Locus de Caslario'' en 1319, ''De Carlario'' en 1439, ''La communaute du Carla de Moussen Tibaux, diocèse de Mirepoix'' en 1724, ''Le Carla de Mons en Tibaud'' (!) en 1768, ''L'église du Carla, à Orsans'' en 1792 <ref name = ansa/>.</br> Explicacions manlevadas a [[Le Carlar de Baile]]. Segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]], ''Le Carlar'' ven del latin ''castellum'' ambe'l sufixe diminutiu ''-are''<ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 154</ref>. Segon [[Ernèst Negre|Negre]], Astor, los Féniés e d'autres, citats per Patrici Pojada, ''Le Carlar'' es una fòrma sincopada sortida del bas-latin ''castellare'' (castèl fòrt), derivada de ''castellum'' ambe'l neutre latin ''-are''; l'evolucion es ''castellare'' > ''castelar'' > ''castlar'' > ''carlar'' (passatge de ''-stl-'' a ''-rl-''). S'agís d'una residéncia senhorala fortificada. [[Patrici Pojada]] accèpta las explicacions precedentas, mes considèra que ''castellare'' designa un grand castèl (en oposicion ambe la formulacion de Dauzat) <ref>Patrici Poujade, ''Dictionnaire toponymique de l'Ariège'', ed. IEO d'Arièja, 2021, p. 137-138</ref>. ==Istòria== En 1791, Le Carlar, anciana comunautat, foguèt incorporat a Orsans <ref name = ansa>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 70, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f162.item.texteImage </ref>{{,}}<ref>http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=25798</ref>. ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=11268 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2026]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=Aurore Brustier |Partit= |Qualitat= secretària de comuna }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2026 |Identitat= Jean Bonnafil |Partit= |Qualitat= agricultor }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=11268 |1793=318 |1800=314 |1806=338 |1821=337 |1831=346 |1836=344 |1841=312 |1846=390 |1851=400 |1856=385 |1861=400 |1866=343 |1872=295 |1876=277 |1881=266 |1886=303 |1891=323 |1896=259 |1901=252 |1906=248 |1911=246 |1921=202 |1926=181 |1931=188 |1936=165 |1946=178 |1954=151 |1962= 134 |1968= 141 |1975= 93 |1982= 93 |1990= 76 |1999= 101 |cassini=25798 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|268}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|268}}/9.94) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== [[imatge:Orsans_3.jpg|thumb|300px|La glèisa]] ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11268 Orsans sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] 3o2g4c4vlp976eqi5mylimv2hb6nylv 0 102851 2508254 2413428 2026-09-04T15:23:06Z Alaric 506 44932 còssol 2026, perimètre del territòri, etc 2508254 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Planvialar | nom2 = ''Plavilla'' | imatge = Plavilla.jpg | descripcion = Pratvialar | lògo = cap | escut = Blason_ville_fr_Plavilla_11.svg | escais = | region ist = {{Lengadòc}} | parçan = | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]] | canton = De la Puèja ac Rasés ([[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] | insee = 11291 | cp = 11270 | cònsol = Bertrand Barbero | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = | longitud = 1.9142 | latitud = 43.1478 | alt mini = 307 | alt mej = | alt maxi = 483 | km² = 12.4 |}} '''Planvialar''' o '''Pratvialar''' (''Plavilla'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== [[Imatge:Map commune FR insee code 11291.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = Pratvialar | nòrd = [[Riboissa]] | nòrd-èst = [[Sant Julian (Aude)|Sant Julian]] | èst = | sud-èst = [[Sant Gauderic]] | sud = [[Santa Fe (Arièja)|Santa Fe]] <small>([[Arièja (departament)|Arièja]])</small> | sud-oèst = [[Mirapeis]] <small>([[Arièja (departament)|Arièja]])</small> | oèst = | nòrd-oèst = [[La Faja]] }} ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son : ''Planumvillarium'' en 1271, ''Sanctus Saturninus de Planovilari'' en 1296, ''Planumvillare'' en 1318, ''Planum Villarium'' en 1319, ''Plavillar'' en 1372-1589, ''Pratvilar'' en 1589, ''Plaviala'' en 1673, ''Églize de Pratviala, annexe de Ribouisse, dédiée à saint Sernin'' en 1738, ''Plavilla'' en 1772, ''Plaviala'' en 1788. La fòrma occitana es ''Pratbialà'' <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 317, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f409.item.texteImage </ref>, dins la grafia de l'abat [[Antòni Savartés]], donc benlèu [pɾaββja'la].</br> Segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]] e Rostaing, ''Planvialar'' vendriá del latin ''planum'', « espaci planièr », ambe ''villare'', « bòria » (?) <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 532-533, a ''Le Pla''</ref>.</br> ''Plan'' passèt a ''prat'' al mens dempuèi lo sègle XVI, probablament perqué le mot ''plan'', « planòl » èra pas mai comprés; isolat aquel mot se prononciava dejà [plɔ], çò que permetèt l'atraccion de ''prat''. ===Espinós=== Espinós es situat al sud de la comuna.</br> Espinós es una anciana sucursala de la [[diocèsi de Mirapeis]], del vocable de sant Julian e de santa Basilissa, annèxa de [[Riboissa]]. La glèisa es arroïnada [a l'entorn de 1900]. Las fòrmas ancianas son : ''Ad ecclesiam de Spinos'' en 1207, ''De Spinosis'' en 1318, ''De Spinoso'' en 1319, ''De Aspinoso'' en 1319, ''Locus de Spinosio'' en 1361, ''La gleysa d'Espinos'' al sègle XIV, ''Lespinouze'' en 1589, ''Espinoux'' en 1772, ''Espinoux'' en 1781, ''Spinoux'' en 1807 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 126, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f218.item.texteImage </ref>.</br> Le sens es evident : un lòc claufit de plantas espinosas al moment ont foguèt desbosigat, signe possible d'un abandon après una primièra ocupacion del sòl (perqué la vegetacion normala es le bòsc). == Istòria == {{...}} ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= 11291 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2026]]|Fin= ([[2032]]) |Identitat= Bertrand Barbero|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2026 |Identitat= Francis Andrieu|Partit= [[PS]] |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee= 11291 |1793=187 |1800=335 |1806=183 |1821=221 |1831=208 |1836=210 |1841=230 |1846=230 |1851=260 |1856=231 |1861=189 |1866=153 |1872=195 |1876=195 |1881=193 |1886=162 |1891=164 |1896=134 |1901=113 |1906=112 |1911=113 |1921=97 |1926=90 |1931=103 |1936=92 |1946=88 |1954=76 |1962= 83 |1968= 55 |1975= 71 |1982= 54 |1990= 66 |1999= 104 |cassini=27061 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|291}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|291}}/12.4) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== <gallery> Plavilla_05-21_(6).jpg|Pratvialar. Le_moulin_de_Plavilla.jpg|Ancian molin de vent. Eglise_Espinoux_1.JPG|Glèisa de L'Espinós. </gallery> {{messatge galariá}} ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11291 Planvialar sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] 6qo12idwl4s0gthhuzx6f352mkxv82z 0 102927 2508257 2406345 2026-09-04T15:38:44Z Alaric 506 44932 còssol 2026, perimètre del territòri, etc 2508257 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Riboissa | nom2 = ''Ribouisse'' | imatge = Ribouisse_(10).jpg | descripcion = Plaça de la glèisa. | lògo = cap | escut = Blason_ville_fr_Ribouisse_(Aude).svg | escais = | region ist = {{Lengadòc}} | parçan = | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]] | canton = De la Puèja a Rasés ([[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] | insee = 11312 | cp = 11270 | cònsol = Christian Lucato | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = | latitud = 43.1833 | longitud = 1.8983 | alt mej = | alt mini = 275 | alt maxi = 435 | km² = 10.21 |}} '''Riboissa''' (''Ribouisse'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. == Geografia == {{...}} [[Imatge:Map commune FR insee code 11312.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = Riboissa | nòrd = [[Gajan de la Selva]] | nòrd-èst = [[Casalrenos]] ? | èst = [[Sant Julian (Aude)|Sant Julian]] | sud-èst = | sud = [[Planvialar|Pratvialar]] | sud-oèst = | oèst = [[La Faja]] | nòrd-oèst = }} ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son : ''Locus qui apellatur de Riuboyse'' en 1271, ''Villa de Rivobuxa'' en 1318, ''Rivobuxum'' en 1360, ''Rieuboiesse'' en 1389-1589, ''Rieuboisse'' en 1589, ''Églize de Ribouiche'' en 1738, ''Ribouisse'' en 1781. La prononciacion occitana es ''Ribóuicho'' <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 348, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f440.item.texteImage </ref>, dins la grafia de l'abat [[Antòni Savartés]], donc [ri'βujʃɔ].</br> Segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]] e Rostaing, ''Riboissa'' vendriá del latin ''rivus'', « riu » e ''buxus'', « bois » <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 566</ref>. ==Istòria== {{...}} == Administracion == {{ElegitDebuta|insee= 11312 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= març de [[2008]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Christian Lucato |Partit= |Qualitat= agricultor}} {{Elegit |Debuta= [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= Eugène Sohar |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= abans [[1988]] |Fin= ? |Identitat= Paul Maris |Partit= [[PS]] |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} == Demografia == {{Demografia |insee= 11312 |1793=271 |1800=215 |1806=293 |1821=262 |1831=331 |1836=336 |1841=375 |1846=345 |1851=340 |1856=326 |1861=311 |1866=281 |1872=260 |1876=239 |1881=235 |1886=263 |1891=226 |1896=223 |1901=186 |1906=199 |1911=221 |1921=210 |1926=230 |1931=211 |1936=181 |1946=203 |1954=208 |1962= 158 |1968= 152 |1975= 122 |1982= 110 |1990= 122 |1999= 103 |cassini=29089 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|312}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|312}}/10.21) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== <gallery> Ribouisse_(4)_église.jpg|La glèisa de l'Assompcion. Mairie_de_Ribouisse_2026.jpg|La comuna. Ribouisse_(5)_St_Christophe.jpg|Estatua de Sant Cristòl. Ribouisse_(2)_moulin.jpg|Le molin del Coston. </gallery> {{messatge galariá}} ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11312 Riboissa sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] tm5szd9233udu820gwc1doobdejo6vp 0 102987 2508275 2409777 2026-09-04T20:28:08Z Alaric 506 44932 2508275 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Sant Amanç | nom2 = ''Saint-Amans'' | imatge = St_Amans_2.jpg | descripcion = Vista generala | lògo = cap | escut = | escais = | region ist = {{Lengadòc}} | parçan = | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]] | canton = De la Puèja al Rasés ([[Canton de Bèlpuèg|Bèlpuèg]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC Puèja-Lauragués-Malapera]] | insee = 11331 | cp = 11270 | cònsol = Michel Galant | mandat = [[2020]]-[[2026]] | gentilici = | latitud = 43.2278 | longitud = 1.8872 | alt mini = 258 | alt mej = | alt maxi = 376 | km² = 8.16 |}} '''Sant Amanç''' (''Saint-Amans'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. == Geografia == [[Imatge:Map commune FR insee code 11331.png|vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.]] ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son : ''Sanctus Amancius'' en 1319, ''Villa de Sancto Amancio'' en 1327, ''Locus de Sancto Amanno'' en 1493. La prononciacion occitana es ''Sant-Amans'' <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 366, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f458.item.texteImage </ref>, dins la grafia de l'abat [[Antòni Savartés]], donc [saŋta'maŋs].</br> ''Sant Amanç'' representa Amantius, le primièr avesque de [[Rodés]] e un ermita de la [[diocèsi d'Engoleime]] al sègle VI <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 585, a ''St-Amand-sur-Ornain''</ref>{{,}}<ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 288</ref>. ==Istòria== == Administracion == {{ElegitDebuta|insee= 11331 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= ([[2026]]) |Identitat= Michel Galant |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2014 |Identitat= Xavier Pech-De-La-Clauze |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee= 11331 |1793=326 |1800=250 |1806= |1821= |1831= |1836= |1841=499 |1846=490 |1851=480 |1856= |1861= |1866= |1872= |1876=375 |1881= |1886= |1891= |1896= |1901= |1906= |1911=242 |1921= |1926= |1931= |1936= |1946= |1954= |1962= 84 |1968= 75 |1975= 69 |1982= 58 |1990= 81 |1999= 74 |max=400 |cassini=30324 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|331}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|331}}/8.16) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11331 Sant Amanç sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] q9upko0f81730n0omhwsyle2udkb085 0 103036 2508262 2406358 2026-09-04T16:06:13Z Alaric 506 44932 còssol 2026, perimètre del territòri, etc 2508262 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana |carta=oc | nom=Sant Gauderic | nom2= ''Saint-Gaudéric'' | imatge=Hounoux_vu_du_nord.jpg | descripcion=Solarac e Sant Bertomiu. | lògo= cap | escut= | escais= | region ist = {{Lengadòc}} | parçan= | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]] | canton = De la Puèja a Rasés ([[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] | insee = 11343 | cp = 11270 | cònsol = Jean-Claude Marty | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = (en [[francés]]) |longitud= 1.9472 |latitud= 43.13 | alt mini = 318 | alt mej = | alt maxi = 451 | km² = 11.13 }} '''Sant Gauderic''' (''Saint-Gaudéric'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== [[Imatge:Map commune FR insee code 11343.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = Sant Gauderic | nòrd = [[Sant Julian (Aude)|Sant Julian]] | nòrd-èst = [[Orsans (Lengadòc)|Orsans]] | èst = [[Onós]] | sud-èst = [[Esculhens e Sant Just de Belengard]] | sud = [[Senhalens]] | sud-oèst = [[Malagoda]] <small>([[Arièja (departament)|Arièja]])</small> | oèst = [[Santa Fe (Arièja)|Santa Fe]] <small>([[Arièja (departament)|Arièja]])</small> | nòrd-oèst = [[Planvialar|Pratvialar]] }} ==Toponimia== La glèisa parroquiala èra dedicada a [[Sant Pèir]]e, puèi passèt a Sant Gauderic. Las fòrmas ancianas son : ''Alos de Sancti Godrici'' en 1034, ''Villa Sancti Gauderici'' en 1111, ''Sanctus Godoricus'' en 1319, ''Villa Sancti Goderici'' en 1332, ''Sainct Goderc'' en 1371-1589, ''Le lieu de Saint Goiric'' en 1594, ''Saint Godéric et Villevieille'' en 1683, ''Sainct Gaudéric'' en 1781, ''Saint Galdéric'' en 1788. La fòrma occitana es ''Sant Gáuderic'' <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 387, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f479.item.texteImage </ref>, dins la grafia de l'abat [[Antòni Savartés]], donc [saŋ gawde'ɾik].</br> ''Sant Gauderic'', del germanic ''Wald-ric'', de ''*wald'', « governar » e ''ric'', « rei », es un sant local del sègle IX, que seriá nascut a Sant Gauderic entre 820 e 840, patron de [[Rosselhon]] <ref>https://nominis.cef.fr/contenus/saint/8567/Saint-Gaudry.html</ref>{{,}}<ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 599</ref>{{,}}<ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 293</ref>. ==Istòria== ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= 11343 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta=[[2020]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=Jean-Claude Marty |Partit= |Qualitat= retirat }} {{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= 2020 |Identitat= Dominique Legros |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[1977]] |Fin= 2014 |Identitat= Jean-Claude Marty |Partit= [[PS]] |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee= 11343 |1793=231 |1800=200 |1806=247 |1821=243 |1831=262 |1836=309 |1841=275 |1846=275 |1851=286 |1856=226 |1861=233 |1866=216 |1872=213 |1876=225 |1881=255 |1886=226 |1891=239 |1896=165 |1901=175 |1906=147 |1911=161 |1921=126 |1926=124 |1931=123 |1936=120 |1946=106 |1954=107 |1962= 80 |1968= 58 |1975= 40 |1982= 39 |1990= 51 |1999= 58 |cassini=31836 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|343}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|343}}/11.13) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== <gallery> St_Gaudéric.jpg|Vist de l'èst. SaintGaudericEglise.jpg|La glèisa Sant Gauderic, a Sant Gauderic </gallery> {{messatge galariá}} ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11343 Sant Gauderic sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] qa1500oittfnn31jz541vvejfjqgv83 0 103051 2508267 2429855 2026-09-04T16:36:13Z Alaric 506 44932 còssol 2026, perimètre del territòri, etc 2508267 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Sant Julian | nom2 = ''Saint-Julien-de-Briola'' | imatge = St_Julien_de_Briola_(1)_église.jpg | descripcion = La glèisa. | lògo = cap | escut = Blason_ville_fr_Saint-Julien-de-Briola_(Aude).svg | escais = | region ist = {{Lengadòc}} | parçan = | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]] | canton = De la Puèja a Rasés ([[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] | insee = 11348 | cp = 11270 | cònsol = Loïc Albert | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = | longitud = 1.9436 | latitud = 43.1603 | alt mini = 294 | alt mej = | alt maxi = 402 | km² = 11.31 }} '''Sant Julian''' (''Saint-Julien-de-Briola'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== [[Imatge:Map commune FR insee code 11348.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = Sant Julian | nòrd = [[Casalrenos]] ? | nòrd-èst = | èst = [[Orsans (Lengadòc)|Orsans]] | sud-èst = | sud = [[Sant Gauderic]] | sud-oèst = [[Planvialar|Pratvialar]] | oèst = [[Riboissa]] | nòrd-oèst = }} ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son : ''Sanctus Julianus de Briolais'' en 1318, ''Sanctus Julianus de Brillario'' en 1319, ''Locus de Sancto Juliano'' en 1361, ''Sanctus Julianus de Briolario'' en 1439, ''L'esglise de Sainct Julien d'Agriolas..., d'Agrioles'' en 1497-1639, ''Saint Julien de Briola'' en 1738 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 397, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f489.item.texteImage </ref>.</br> ''Sent Julian'' es lo nom de mai d'un sant, un martir de [[Briude]] al sègle IV, benlèu a l'origina de la màger part dels toponimes occitans, Sant Julian l'Espitalièr, un avesque d'[[Ate]], un avesque de [[Lescar]] al sègle IV<ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 607</ref>{{,}}<ref>https://nominis.cef.fr/contenus/saint/1753/Saint-Julien-de-Brioude.html</ref>.</br> Pel determinant, pensar benlèu al vèrbe ''brigolar'', « trissar, brigalhar » la cambe. Lòc apte a la cultura d'aquela planta ? un canabal es totjorn un sòl fertil. ===Puèg d'Acon=== I a un castèl e las rèstas d'una anciana glèisa que benlèu foguèt la glèisa primitiva del vilatge. Las fòrmas ancianas son : ''Podium Dacione'' en 1269, ''Podium Equa'' en 1271, ''Locus de Podio Dachone'' en 1319, ''De Podio Dacone'' en 1348, ''Puech Dacou'' al sègle XVIII (mapa de Cassini), ''La Vieille-Eglise'', al miègjorn del castèl <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 297, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f389.item.texteImage </ref>.</br> ==Istòria== ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= 11348 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta=[[2026]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Loïc Albert |Partit= |Qualitat= agricultor}} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= [[2026]] |Identitat= Bernard Delpoux |Partit= |Qualitat= agent tecnic }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee= 11348 |1793=289 |1800=373 |1806=339 |1821=343 |1831=386 |1836=412 |1841=403 |1846=408 |1851=390 |1856=354 |1861=340 |1866=292 |1872=270 |1876=240 |1881=227 |1886=234 |1891=192 |1896=222 |1901=203 |1906=189 |1911=178 |1921=161 |1926=138 |1931=144 |1936=133 |1946=120 |1954=122 |1962= 95 |1968= 108 |1975= 72 |1982= 69 |1990= 79 |1999= 75 |cassini=32671 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|348}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|348}}/11.31) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== <gallery> St_Julien_de_Briola_(6)_école_mairie.jpg|Comuna e escòla. Ch_La_Fajolle_3.jpg|Le castèl de La Fajòla. </gallery> {{messatge galariá}} ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11348 Sant Julian sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] okd3q0a7qdvt37yhv2mahmh9ajmnq52 0 103183 2508268 2417519 2026-09-04T16:59:44Z Alaric 506 44932 còssol 2026, perimètre del territòri, etc 2508268 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Le Vilar | nom2 = ''Villasavary'' | imatge = Villasavary_1.jpg | descripcion = Le Vilar vist de l'oèst. | lògo = cap | escut = Blason ville fr Villasavary (Aude).svg | escais = | region ist = {{Lengadòc}} | parçan = | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]] | canton = De la Puèja a Rasés ([[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] | insee = 11418 | cp = 11150 | cònsol = Sarah Danjou | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = vilarés, -esa? | latitud = 43.2219 | longitud = 2.04 | alt mini = 137 | alt mej = | alt maxi = 320 | km² = 33.08 |}} '''Le Vilar (Savaric)'''<ref>https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11d.html</ref> (''Vilar'' en [[grafia mistralenca]]<ref name="T1">https://tdf.locongres.org/files/assets/basic-html/page2336.html</ref> e ''le Bilá'' en grafia de [[Antòni Savartés|Savartés]]<ref name="ASavartés"/>; ''Villasavary'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. Lo gentilici es benlèu '''vilarés -esa''' (''Vilarés -eso'' en [[grafia mistralenca]])<ref name="T1"/>. ==Geografia== [[Imatge:Map commune FR insee code 11418.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = Le Vilar | nòrd = [[Puègsiuran]] | nòrd-èst = [[Vilapinta]], </br> [[Bram]] | èst = [[La Mòta (Vilasiscle)]] | sud-èst = | sud = [[Fanjaus]] | sud-oèst = [[La Cassanha (Lauragués)|La Cassanha]] | oèst = [[Laurac]] | nòrd-oèst = [[Laurapuc]] }} ==Toponimia== Las atestacions ancianas son : ''Villare Severic'' en [[1162]]; ''Castrum Vilarii'' en [[1207]]; ''Villarium'' en [[1211]]; ''Villa de Villario'' en [[1304]]; ''Villarium Savaricum'' en [[1307]]; ''Decimarium Sancti Petri de Villario'' en [[1310]]; ''Decimarium Sancti Jacobi de Villario'' en [[1315]]; ''Ecclesia de Villasavarico'' en [[1317]]; ''Vilarium Savaricum de Terra Clapada'' en [[1319]]; ''Villare de Villario Savarico'' en [[1320]]; ''Castrum de Villario Savarico'' en [[1320]]; ''El Vialar Savari'' en [[1427]]; ''Le Vilar'' en [[1441]]; ''Le Villar Savaric'' en [[1443]]; ''Rectoria Beatorum Jacobi et Petri de Villari Savarico'' en [[1484]]; ''Le Villar Savari'' en [[1494]]; ''Villar Savary'' en [[1573]]; ''Villasavary'' en [[1781]]<ref name="DicTopFR">{{Cite web|url=https://dicotopo.cths.fr/places/P56737865|títol=Dictionnaire topographique de la France}}</ref>; ''le Villa-savary, le Villa, le Bilá'' en [[1912]] ([[Antòni Savartés|Savartés]]: 2 atestacions francesas, puèi 1 en sa grafia occitana)<ref name="ASavartés">{{Obratge|lang=fr|títol=Dictionnaire topographique du département de l'Aude|autor=[[Antòni Savartés|L'abat Savartés]]|annada=1912|pagina=471|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f563.item.texteImage}}</ref>.</br> Le primièr element est ''Vilar'', del latin ''villare'', que deriva de ''villa'' e que representava una partida de la ''villa'', granda proprietat antica e medievala, doncas un masatge, una bòria, un lòc a despart a l'interior de la ''villa''. Lo determinant, pas emplegat a l'oral, es le nom germanic d'òme ''Savaric''<ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 715 e 717</ref>. ===Bèlsplans e la Sala=== La mapa mòstra, al nòrd-èst de la comuna, ''Besplas'' sul planòl e un pauc al nòrd, la capèla de ''Besplas''. Lo mistèri es esclarzit per [[Antòni Savartés|l'abat Savartés]].</br> Se trobava a Bèlsplans lo vilatge e la parròquia primitiva del vocable de Nòstra Dòna, transferida a Sant Martin de la Sala dins la primièra mitat del sègle XVII. Bèlsplans èra una sucursala de la [[diocèsi de Sant Pàpol]]; al civil, formava un cossolat ambe Rascós (nom supausat), situat al sud de Bèlsplans et probablament desparegut. Las fòrmas ancianas son : ''In terminio de Belsplas'' en 1198, ''Ad Pulchros Planos'' en 1205, ''Villa de Bellis Planis'' en 1291, ''Ecclesia de Pulchris Planis'' en 1317, ''Apud Bellasplanas'' en 1335, ''Vesplats'' al sègle XIV, ''Ecclesia Sancte Marie infra villam'' en 1435, ''Besplas'' en 1441, ''Le lieu des Plas'' en 1503, ''Château de Besplas'' en 1781, ''Village de Besplats'' al sègle XVIII, etc <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 32, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f124.item.texteImage </ref>. </br> Lo nom demanda pas de traduccion e precisa la situacion geografica.</br> La Sala es una localitat despareguda del terrador de Bèlsplans. Las fòrmas ancianas son : ''Forum de la Sala'' en 1100, ''Terminium de Sala'' en 1167, ''In loco qui vocatur a la Sala'' en 1234, ''Consules de Salis juxta Lauracum'' en 1271 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 424, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f516.item.texteImage </ref>.</br> Lo nom de ''Sala'' ven del mot germanic e mai que mai francic ''saal'' (alemand ''Saal''), « cambra , al sens de sala de recepcion d'un castèl », puèi « castèl » « residéncia senhorala fortificada » <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 580, a ''Saales''</ref>{{,}}<ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 301</ref>. Segon [[Ernèst Negre|Negre]], ''Sala'' es l'occitan ''sala'', « residéncia senhorala »<ref>Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', 1990-98, vol. III, p. 1496, par. 27 134</ref>. </br> Sant Martin de la Sala es una anciana glèisa dels cavalièrs de Sant Joan de Jerusalèm, al terrador de Bèlsplans. Dins la primièra mitat del sègle XVII, venguèt, après la roïna de la glèisa Nòstra Dòna, la glèisa parroquiala de Bèlsplans. Se vei, a la cima de l'edifica, la crotz a las armas dels cavalièrs de Malta. Las fòrmas ancianas son : ''Ecclesia Sancti Martini de la Sala'' en 1123, ''Sanctus Martinus de Aule'' en 1242, ''Sanctus Martinus de Aula de Bellisplanis'' en 1300, ''Decimarium Beati Martini de Aula'' en 1309, ''Sanctus Martinus de Sala'' en 1315, ''Decimarium Sancti Martini de Sasala'' = ''la Sala'' <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 403, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f495.item.texteImage </ref>.</br> Sant Martin, avesque de [[Tors]], èra un evangelizator de las Gàllias al sègle IV <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 614-615</ref>{{,}}<ref>https://nominis.cef.fr/contenus/saint/13/Saint-Martin-de-Tours.html</ref> e las parròquias que pòrtan son nom datan sovent de la Nauta [[Edat Mejana]] o de l'[[Antiquitat]] tardiva. ===Rascós=== Rascós es una anciana sucursala de la [[diocèsi de Sant Pàpol]] del vocable de Sant Julian e de Santa Basilissa. Las fòrmas ancianas son : ''Rascas'', comprene ''Rascos'', en 1271, ''Decimarium Sancti Juliani de Ras[cutio]'' en 1284, ''Rascusium'' en 1308, ''Villa de Rascosio'' en 1317, ''De Rascassio'' en 1318, ''De Rastesio'' en 1318, ''Rascussium'' en 1318, ''Villare de Rascucio'' en 1320, ''Al barri de Rascous,... de Rascuisso,... de Rascussio'' en 1376, ''De Rasquissio..., de Rasqutis'' en 1317, ''In honorem sanctorum Juliani et Basilice, ecclesia parochialis de Rascucio,... de Rascos'' al sègle XV, ''Ecclesia de Rascuno'', comprene ''de Rascucio'' al sègle XV, ''Saint Julien de Rascous..., faubourg et hortes de Rascous, ...église de Rascous, ...cimetière de Rascous'' al sègle XVII, ''La paroisse de Rascoux'' en 1787, ''Une église d'Airascous'' en 1793, ''Rascous'' en 1807 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 341, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f433.item.texteImage </ref>. </br> Le lòc, situat al nòrd-oèst de Marmuret segon la mapa de Cassini, es absent de totas las mapas desempuèi. Un sens de « tinhós » sembla malaisit per un vilatge. ===Sant Jacme=== Pus probablament que Sant Jaume, Sant Jacme es al nòrd de la comuna, près de la A 61. </br> Sant Jacme es una anciana glèisa parroquiala. Las fòrmas ancianas son : ''Ecclesia Sancti Jacobi de Villari Severic'' en 1162, ''Decimarium Sancti Jacobi de Villario'' en 1266, ''Barrium parochie Sancti Jacobi'' en 1362, ''L'église Saint Jacques'' en 1791, ''Ancien cimetière de l'église Saint Jacques'' en 1792, etc <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 390, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f482.item.texteImage </ref>. </br> == Istòria == {{...}} == Administracion == {{ElegitDebuta|insee= 11418 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta=junh de [[2025]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=Sarah Danjou |Partit= |Qualitat= filha del precedent, quadra de la foncion publica territoriala}} {{Elegit |Debuta= junh de [[1995]] |Fin=junh de 2025 (demission) |Identitat= Jacques Danjou|Partit= [[PS]] |Qualitat= retirat d'engenhaire agricòla }} {{Elegit |Debuta= [[1965]] |Fin= 1995 |Identitat= Louis Ournac |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 1965 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} == Demografia == {{Demografia |insee= 11418 |1793=1850 |1800=1960 |1806=1966 |1821=1783 |1831=1788 |1836=1660 |1841=1662 |1846=1719 |1851=1843 |1856=1880 |1861=1871 |1866=1747 |1872=1676 |1876=1647 |1881=1676 |1886=1723 |1891=1676 |1896=1590 |1901=1567 |1906=1598 |1911=1555 |1921=1423 |1926=1302 |1931=1251 |1936=1227 |1946=1210 |1954=1066 |1962=1025 |1968=885 |1975=791 |1982=819 |1990=758 |1999=874 |2005=1024 |cassini=40083 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|418}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|418}}/33.08) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== <gallery> Villasavary_jcb.jpg|Le Vilar vist del sud. VillasavaryEglise.jpg|La glèisa Sant Pèire dels Ligams. VillasavaryMoulin.jpg|Le molin. Villasavary_ND_de_Besplas_(2).jpg|Capèla Sant Martin de la Sala de Bèlsplans. </gallery> {{messatge galariá}} ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11418 Le Vilar sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas de| insee = 11418}} [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] e76mqdw03e6n86cwmhs66pg6lpc6qf6 0 103185 2508281 2417619 2026-09-04T22:56:19Z Alaric 506 44932 2508281 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Vilauton | nom2 = ''Villautou'' | imatge = Polfages_-_panoramio.jpg | descripcion = Polfages ? | lògo = cap | escut = Blason_ville_fr_Villautou_(Aude).svg | escais = | region ist = {{Lengadòc}} | parçan = | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]] | canton = Canton de la Puèja a Rasés ([[Canton de Bèlpuèg|Bèlpuèg]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] | insee = 11419 | cp = 11420 | cònsol = Patrick Viola | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = | latitud = 43.1603 | longitud = 1.8325 | alt mini = 261 | alt mej = | alt maxi = 424 | km² = 5.97 |}} '''Vilauton'''<ref>https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11d.html</ref> (''Biláutou'' en grafia de [[Antòni Savartés|Savartés]]<ref name="ASavartés"/>; ''Villautou'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== [[Imatge:Map commune FR insee code 11419.png|vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.]] ==Toponimia== Las atestacions ancianas son : ''Ecclesia Sancti Martini in Aspirago'' en [[960]]; ''Villa de Villautone'' en [[1318]]; ''De Vilentone'' en [[1319]]; ''Ville Autour'' en [[1389]]-[[1589]]; ''Valauto…, Vilautou'' en [[1738]]; ''Villautou'' en [[1781]]; ''Biláutou'' en [[1912]] (prononciacion occitana segon l'abat [[Antòni Savartés|Savartés]])<ref name="DicTopFR">{{Cite web|url=https://dicotopo.cths.fr/places/P12221888|títol=Dictionnaire topographique de la France}}</ref><ref name="ASavartés">{{Obratge|lang=fr|títol=Dictionnaire topographique du département de l'Aude|autor=[[Antòni Savartés|L'abat Savartés]]|annada=1912|pagina=472|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f564.item.texteImage}}</ref>. </br> ''Vilauton'' es format de ''vila'', del latin ''villa'' que designa las grandas proprietats ruralas a partir del sègle IV, puèi pren pauc a pauc lo sens de « vilatge », e benlèu d'un nom germanic d'òme ''Alto'' <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 721 e 718</ref>.</br> ''*Aspirac'' (citat ''Aspirago''), la proprietat d'Asperius (nom latin d'òme)<ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 32, a ''Aspiran''</ref>{{,}}<ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 123</ref>, èra le nom d'un alòdi donat per Ug, avesque de [[Tolosa]], al capítol de Sant Estève d'aquela vila; correspond a las comunas de [[La Faja]] e de Vilauton <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 13, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f105.item.texteImage </ref>. Es una localitat despareguda, o qu'a cambiat de nom.</br> Sant Martin d'*Aspirac es una anciana glèisa que serviguèt de centre parroquial a las doás comunas actualas : ''Ecclesia in honore sancti Martini in Aspirago..., Aspirago sive de illa Fagia'' en 960 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 403, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f495.item.texteImage </ref>. Aspirac seriá La Faja o un autre lòc prèp ? ==Istòria== {{...}} == Administracion == {{ElegitDebuta|insee= 11419 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2026]]|Fin= ([[2032]]) |Identitat= Patrick Viola |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2026 |Identitat= Jean-Claude Maurette|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= abans [[1981]] |Fin= ? |Identitat= Jean Mas |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee= 11419 |1793= |1800= |1806= |1821= |1831= |1836= |1841=254 |1846=230 |1851=233 |1856= |1861= |1866= |1872= |1876=186 |1881= |1886= |1891= |1896= |1901= |1906= |1911=149 |1921= |1926= |1931= |1936= |1946= |1954= |1962=67 |1968= |1975= |1982= |1990= |1999=50 |2004=46 |cassini=40020 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|419}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|419}}/5.97) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11419 Vilauton sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] pcqbxfb2ursz1ag2lsbk80vy9y30j3n 0 116515 2508251 2508235 2026-09-04T14:29:50Z Sovenhic 36254 2508251 wikitext text/x-wiki {{Simbòls tipografics|,}} La '''virgula''' (comunament «pichona bròca» o «pichona verga»), es un signe de [[pontuacion]]. Dins de lengas que i a, la '''virgula''' es tanben un [[signe diacritic]] plaçat jos una letra, per exemple en [[romanés]] (''', → Ș ș Ț ț''') e en [[leton]] (''', → Ģ ģ Ķ ķ Ļ ļ Ņ ņ'''). == Lingüistica e tipografia == === Usatge general de la virgula === En [[tipografia]], la virgula es un signe de [[pontuacion]] permetent, a l'origina, d'inserir una respiracion dins la frasa. Coma totas las autras pontuacions, prenguèt, dins la lenga escricha, de ròltes multiples que la lenga orala manifestariá pas que per una pausa. Estructura, per exemple, la construccion de la frasa, que siá en ligant o en separant los grops [[sintaxa|sintaxics]]. Per exemple, dins una enumeracion, la virgula separa los tèrmes enumerats. === La virgula coma signe diacritic (Ș ș Ţ ţ Ģ ģ Ķ ķ Ļ ļ Ņ ņ) === La [[virgula]] jos una letra (''', →''' '''Ș ș Ţ ţ Ģ ģ Ķ ķ Ļ ļ Ņ ņ''') es un [[signe diacritic]] qu'es tipic del [[romanés]] e del [[leton]]. En teoria, se deu pas confondre amb la [[cedilha]] ('''¸''') e l'[[ogonek]] ('''˛'''). La [[virgula]] jos una letra (''', →''' '''Ș ș Ț ț''') es un signe tipic del [[romanés]]. Los especialistas del romanés insistisson per i utilizar una virgula (''',''') e desconselhan la cedilha ('''¸'''). De mai en mai de [[polissas]] de caractèrs fan una virgula corrècta dins las letras romanesas '''Ș ș''' e '''Ț ț''', mas qualques polissas confondon encara la virgula e la cedilha. La [[virgula]] jos una letra s'utiliza tanben en [[leton]], mas certanas polissas de caractèrs confondon encara la virgula e la cedilha dins lo dessenh de las letras letonas (''', →''' '''Ģ ģ Ķ ķ Ļ ļ Ņ ņ'''). En teoria, la cedilha ('''¸''') e l'ogonek ('''˛''') son de signes diferents de la virgula. * La [[cedilha]] ('''¸'''), en general jos la letra '''Ç ç''', es un signe tipic de l'[[occitan]] e de qualques autras lengas coma lo [[catalan]], l'[[aragonés]], lo [[portugués]], l'[[arpitan]], lo [[francés]], lo [[friolan]], l'[[albanés]] e lo [[turc]]. En turc i a una cedilha jos '''Ç ç''' e '''Ş ş'''. * L'[[ogonek]] ('''˛ →''' '''Ą ą Ę ę Į į Ǫ ǫ Ų ų''') es un signe tipic del [[polonés]], del [[cashob]], del [[lituanian]] e de divèrsas lengas d'America coma lo [[navaho]]. == En matematicas e dins l'escritura dels nombres == Dins l'escritura dels nombres, la virgula pòt servir de separator decimal. L'utilizacion de l'escritura decimala (amb un separator que vendra una virgula mai tard) data del sègle XVI e foguèt popularizada, en partida, par [[Simon Stevin]]<ref>A. Schärlig, « Avant la virgule », ''Tangente'', n° 120, janvier-février 2008, {{p.}}16-18.</ref>, çò que permetèt de calculs fòrça mai simples que l'escritura per [[fraccion]]s. == En informatica == En [[Smalltalk]], la virgula es pas un element sintaxic. Es un messatge binari qui permet de concatenar de colleccions. == Nòtas e referéncias == <references/> [[Categoria:Pontuacion]] [[Categoria:Simbòl matematic]] 5gypahmlm2tyji5cmlv3ln5ptenb562 0 121999 2508286 2428583 2026-09-05T02:56:48Z Alaric 506 44932 2508286 wikitext text/x-wiki {{Comarca catalana}} La '''Tèrra Nauta''' (''Terra Alta'' en [[catalan]]) es una [[Comarcas de Catalonha|comarca]] de [[Catalonha (region)|Catalonha]], dins la [[província de Tarragona]]. ==Municipis== Las populacions son de [[2025]]. {{capentcat|}} {{entcat|[[]]|}} {{entcat|[[]]|}} {{entcat|[[]]|}} {{entcat|[[]]|}} {{entcat|[[]]|}} {{entcat|[[]]|}} {{entcat|[[]]|}} {{entcat|[[]]|}} {{entcat|[[]]|}} {{entcat|[[]]|}} {{entcat|[[]]|}} {{entcat|[[]]|}} |} ==Nòtas e referéncias== {{Referéncias}} {{Comarcas de Catalonha}} [[Categoria:Tèrra Auta|*]] [[Categoria:Comarca de Catalonha]] qfffdqd1lertf7ma9i4exv0emcy3gxw 2508288 2508286 2026-09-05T07:35:17Z Alaric 506 44932 lista dels municipis 2508288 wikitext text/x-wiki {{Comarca catalana}} La '''Tèrra Nauta''' (''Terra Alta'' en [[catalan]]) es una [[Comarcas de Catalonha|comarca]] de [[Catalonha (region)|Catalonha]], dins la [[província de Tarragona]]. ==Municipis== Las populacions son de [[2025]]. {{capentcat|}} {{entcat|[[Arnes]]|461}} {{entcat|[[Batea]]|1.875}} {{entcat|[[Bot]]|548}} {{entcat|[[Caseres]]|250}} {{entcat|[[Corbera d'Ebre]]|1.023}} {{entcat|[[la Fatarella]]|840}} {{entcat|'''[[Gandesa]]'''|3.150}} {{entcat|[[Horta de Sant Joan]]|1.150}} {{entcat|[[el Pinell de Brai]]|948}} {{entcat|[[la Pobla de Massaluca]]|344}} {{entcat|[[Prat de Comte]]|174}} {{entcat|[[Vilalba dels Arcs]]|611}} |} ==Nòtas e referéncias== {{Referéncias}} {{Comarcas de Catalonha}} [[Categoria:Tèrra Auta|*]] [[Categoria:Comarca de Catalonha]] 0lvzqnk5zyg91od17pb2l1cagafjubw 0 128049 2508290 2484480 2026-09-05T07:48:08Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2508290 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Subdivision administrativa }} [[Fichièr:Ayuntamiento de Arnes, construido en 1584, núcleo histórico tradicional de Arnes, Terra Alta.jpg|vinheta|Ajuntament d'Arnes, Tarragona]] [[Fichièr:Lonja. Ayuntamiento de Arnes, Tarragona.jpg|vinheta|Arnes]] '''Arnes''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] de la [[Tèrra Auta]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Tarragona (província)|Tarragona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Geografia == La superfícia municipala de 42,53 km², del costat sud, s'estend dins lo massís de Pòrts de Tortosa-Beseit, del temps que lo costat nòrd, mai planièr, es dominat pels rius Algars e Estrets.[https://arnes.altanet.org/historia-i-tradicions] Après un periòde de depression e de despoblament, comun a tota la region, dins los darrièrs ans la vila a fòrtament desvolopat son ofèrta de torisme rural e de randonnée, gràcias a son emplaçament pròche del Pargue Natural d'Els Ports, 2 730,40 ectaras de la municipalitat d'Arnes fan partida de lo Parc Natural dels Pòrts d'Els.[https://arnes.altanet.org/historia-i-tradicions] == Istòria == Sembla que lo luòc ocupat per Arnes foguèt d'en primièr un establiment sarrasin e foguèt mai tard conquistat per Alfonso el Casto #que cediguèt lèu lo luòc al comandament templièr d'Hòrta per que poguèsse s'ocupar de lo repoblar. Un còp l'Òrdre del Temple abolit, en 1318, Arnes venguèt èsser governat pels Espitalièrs, dempuèi la castelhania d'Amposta, ont demorèt fins a la confiscacion de Madoz, cap a 1955.[https://arnes.altanet.org/historia-i-tradicions] Un des punts d'interès dera vila ei era bastissa deth consistòri, ua des bastiments civius mès importants dera renaissença catalana, bastida er an 1584 per Joan Vilabona de Queretes, a on se tròbe eth gran pòrge ena planta baisha e es hièstres dera planta nòbla. Enes darrèri ans, s'an recuperat es rèstes dera absida dera anciana glèisa gotica, que se pòt veir ath costat dera actuau, bastida en sègle XVIII.[https://arnes.altanet.org/historia-i-tradicions] En 1992 foguèt declarat Site Històric per la Generalitat de Catalonha.[https://arnes.altanet.org/historia-i-tradicions] == Luòcs e monuments == * Ajuntament: Bastida en 1584, ei considerada coma un des bastiments civius mès importants dera Renaixença catalana. * La glèisa parroquiala es dedicada a Santa Magdalena e es d'estil barròc. Foguèt bastit sus las roïnas d'una glèisa gotica en 1693. Consistís en tres naus e un cloquièr. A tanben de capèlas lateralas. Las rèstas de l'absida de l'anciana glèisa se pòdon veire sus la carrièra San Antonio. == Ligams extèrnes == https://arnes.altanet.org/historia-i-tradicions<nowiki/> [[Fichièr:Comercio, núcleo histórico tradicional de Arnes, Terra Alta.jpg|vinheta|Arnes, Tarragona]] ==Nòtas== {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|43}} l1ugbr28d16nuuql5fuc1kwe1ho9zm6 0 128053 2508291 2459003 2026-09-05T07:54:00Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2508291 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Subdivision administrativa }} [[Fichièr:Ayuntamiento de Batea, Terra Alta, Tarragona.jpg|vinheta|Ajuntament de Batea]] [[Fichièr:Esglèsia parroquial Sant Miquel Arcàngel en Batea, Terra Alta.jpg|vinheta|Batea]] [[Fichièr:Casco antiguo, soportales del centro histórico de Batea, Terra Alta.jpg|vinheta|centre istoric de Batea]] [[Fichièr:Municipio de Batea, comarca Terra Alta, Tarragona.jpg|vinheta|idem]] '''Batea''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] de la [[Tèrra Auta]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Tarragona (província)|Tarragona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} [[Fichièr:Arcos y soportales, arquitectura medieval de Batea, Terra Alta.jpg|vinheta]] ==Nòtas== {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|43}} 6c6rnz2k3i5qojs1h5bjwka6c3ypy1t 0 128064 2508292 2462765 2026-09-05T07:56:52Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2508292 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Subdivision administrativa }} [[Fichièr:Ayuntamiento de Bot y direcciones (Tarragona, España).jpg|vinheta|Ajuntament de Bot e adreças]] [[Fichièr:Calle del municipio de Bot, Tarragona.jpg|vinheta|Carrièra a Bot, Tarragona]] '''Bot''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] de la [[Tèrra Auta]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Tarragona (província)|Tarragona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} ==Nòtas== {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|43}} qq10kltuhdg306szhtgfdx3svzzq4jj 0 128075 2508293 2484468 2026-09-05T07:59:17Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2508293 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} [[Fichièr:Municipio de Caseres, provincia de Tarragona.jpg|vinheta|Caseres]] [[Fichièr:Punto de información, municipio de Caseres, comarca Terra Alta.jpg|vinheta|Caseres]] '''Caseres''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] de la [[Tèrra Auta]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Tarragona (província)|Tarragona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} ==Nòtas== {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|43}} qwh7avwy0xcnpbaz9dtukgu6ch3vz3a 0 128081 2508294 2484684 2026-09-05T08:01:00Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2508294 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} [[Fichièr:Iglesia de Corbera d'Ebre (Tarragona).jpg|vinheta|Corbera d'Ebre]] [[Fichièr:Municipio de Corbera de Ebro, Terra Alta (DO).jpg|vinheta|Corbera d'Ebre]] '''Corbera d'Ebre''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] de la [[Tèrra Auta]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Tarragona (província)|Tarragona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} ==Nòtas== {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|43}} 8fqll5ytrpk2pld7zw1in0lqzux4ynn 0 128089 2508295 1871619 2026-09-05T08:02:11Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2508295 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''La Fatarella''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] de la [[Tèrra Auta]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Tarragona (província)|Tarragona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} ==Nòtas== {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|43}} sdklpa8uoaylgi4kkrxvy75iffsxzwl 0 128099 2508296 2459010 2026-09-05T08:04:37Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2508296 wikitext text/x-wiki [[Fichièr:DBodega Cooperativa de Gandesa (Terra Alta, Tarragona).jpg|vinheta|[[Fichièr:Bodega cooperativa de Gandesa.jpg|vinheta|'''Bodega cooperativa de Gandesa. Arquitectura Modernista.''']]'''Bodega Cooperativa de Gandesa (Terra Alta, Tarragona)''']] [[Fichièr:Gandesa, Terra Alta (Tarragona).jpg|vinheta|Gandesa]] {{Infobox Subdivision administrativa }} [[Fichièr:Ayuntamiento de Gandesa.jpg|vinheta|Ajuntament de Gandesa]] '''Gandesa''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] de la [[Tèrra Auta]], que n'es la capitala, de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Tarragona (província)|Tarragona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} ==Nòtas== {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|43}} oa9y02iggxjekanjhmfx2jzlsatjxry 0 128106 2508297 2461749 2026-09-05T08:06:39Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2508297 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} [[Fichièr:Ayuntamiento de Horta de Sant Joan, Terra Alta.jpg|vinheta|Horta de Sant Joan]] '''Horta de Sant Joan''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] de la [[Tèrra Auta]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Tarragona (província)|Tarragona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} [[Fichièr:Centro Picasso, museo de arte en Horta de Sant Joan, Tarragona.jpg|vinheta|Horta de Sant Joan]] ==Nòtas== {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|43}} 1x8cgpbxjad6jdv3kot60h6idib1gd1 0 128141 2508298 2459015 2026-09-05T08:09:28Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2508298 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} [[Fichièr:El Pinell de Brai, Terra Alta.jpg|vinheta|El Pinell de Brai]] [[Fichièr:El Pinell de Brai, Tarragona.jpg|vinheta|El Pinell de Brai]] '''El Pinell de Brai''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] de la [[Tèrra Auta]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Tarragona (província)|Tarragona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} [[Fichièr:Bodega cooperativa de Pinell de Brai.jpg|vinheta|Bodega cooperativa modernista de Pinell de Brai]] [[Fichièr:El Pinell de Brai, Terra Alta, 2024.jpg|vinheta|El Pinell de Brai]] ==Nòtas== {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|43}} b714h5c46usvt1580p7ldnlaapuca81 0 128146 2508300 1871753 2026-09-05T08:10:52Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2508300 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''La Pobla de Massaluca''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] de la [[Tèrra Auta]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Tarragona (província)|Tarragona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} ==Nòtas== {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|43}} sdtevdvx0p9t2l03o5hx9tzpfsl1z1j 0 128156 2508301 2484529 2026-09-05T08:13:28Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2508301 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} [[Fichièr:Municipio de Prat de Comte, Tarragona.jpg|vinheta|Prat de Comte]] [[Fichièr:Bienvenidos a Prat de Comte, Terra Alta, Tarragona.jpg|vinheta|Prat de Comte]] '''Prat de Comte''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] de la [[Tèrra Auta]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Tarragona (província)|Tarragona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} == Luòcs e monuments == * Glèisa Sant Bartomeu. ==Nòtas== {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|43}} ets319qi6toa3hac3fbc1jue43g0qu5 0 128233 2508302 1924355 2026-09-05T08:14:47Z Alaric 506 44932 infobox, etc 2508302 wikitext text/x-wiki {{Infobox Subdivision administrativa }} '''Vilalba dels Arcs''' es un [[municipi]] de la [[Comarcas de Catalonha|comarca]] de la [[Tèrra Auta]], de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Tarragona (província)|Tarragona]] e de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] del [[Catalonha (comunautat autonòma)|Principat de Catalonha]]. {{entpopcat}} ==Nòtas== {{Referéncias}} {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|43}} tfp7vcj2985ugxsbnww81cvojl8wlkz 0 157010 2508307 2279835 2026-09-05T10:29:58Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2508307 wikitext text/x-wiki La '''[[genetica]] de las populacions''' es l'estudi de la distribucion e dels cambiaments de la frequéncia de las versions d'un [[gèn]] (allèls) dins las populacions d'èssers vivents, jos l'influéncia de las « pressions evolutivas » ([[seleccion naturala]], deriva genetica, recombinason, mutacions, e migracion). Los cambiaments de frequéncia dels allèls son un aspècte màger de l'evolucion, la fixacion d'un allèl mena a una modificacion genetica de la population, e l'accumulacion de tals cambiaments dins diferentas populacions pòt menar al procés d'especiacion. Disciplina iniciada dins los ans 1920 a 1940 per Ronald Fisher, J. B. S. Haldane e Sewall Wright, la genetica de las populacions es una aplicacion dels principis fondamentals de la genetica [[Gregor Mendel|mendeliana]] a l'escala de las populacions. Aquela aplicacion permetèt de far la sintèsi entre la genetica mendeliana e la [[Evolucion|teoria de l'evolucion]], fasent atal naícer lo neodarwinisme (teoria sintetica de l'evolucion) e a la genetica quantitativa. La genetica de las populacions a d'aplicacions en epidemiologia ont permet de comprene la transmission de las malautiás geneticas, mas tanben en agronomia, ont de programas de seleccion modifican lo patrimòni genetic d'unes organismes per crear de raças o varietats mai performantas, o mai resistantas a de [[Malautiá|malautiás]]. Tanben permet de comprene los mecanismes de conservacion e de disparicion de las populacions e de las espècias (Genetica de la conservacion). Es una disciplina de las sciéncias de la vida fasent fòrça usatge d'aisinas [[matematicas]]. == Introduction simplificada a la genetica de las populacions umanas == Los èssers umans, coma totes los èssers vivents possedisson d'[[Acid desoxiribonucleïc|ADN]]. L'estudi de l'ADN d'una populacion e sa comparason amb l'ADN d'autras populacions son la basa de la genetica de las populacions. Avèm d'un costat 22 pars de cromòmas dichs omològs (o autosòlmas) e dos cromosòmas dichs sexuals (o gonosòmas), e d'autre costat d'ADN dich « mitocondrial » (ADN-mt o mt-DNA en anglés) qu'es pas vertadièrament un cromosòma. Aquel ADN-mt se transmet integralament de la maire cap als enfants. Al contrari, sols los òmes possedisson lo chromosòma sexual nomenat Y (ADN-Y o Y-DNA en anglés) que se transmet doncas integralament del paire cap als filhs. L'ADN nòstre pòt a vegada mutar, es a dire qu'un dels elements de basa (58 milions de pars de basas per l'ADN-Y e 16000 pars de basas per l'ADN-mt) que lo constituisson se transforma quand se recopia aquel ADN. Lo resultat d'aquela mutacion se nomena ''polimorfisme nucleotidic simple'' (SNP en anglés). Segon d'autors, aquela mutacion se passa a quicòm près un còp cada 25 a 500 generacions per l'ADN-Y per l'ADN-mt (i a pas de consens al subjècte). Cossí se desciu en dejós, las mutacions de l'ADN-Y e de l'ADN-mt son utilizadas per caracterizar de grops de populacions. E mai, aqueles dos ADN son reputats pauc clinats a la seleccion naturala e donc adaptats a seguir l'evolucion de las populacions. === Aujòls de l'umanitat === Totes los èssers umans vivents apartenon a una mèsma linhada patriarcala e a una mèsma linhada matriarcala<ref name="Spencer3Wells">Spencer Wells, ''The Journey of Man: A Genetic Odyssey'', p. 55. </ref>. L'aujòl mascle mai recent comun conegut, nomenat Adam Y-cromosomic o Y-MRCA (Y-chromosome Most Recent Common Ancestor), auriá vecut en Africa fa <span class="nowrap" contenteditable="false">60 000</span> ans, e aujòla femna mai recenta comuna, nomenada Eva mitocondriala o mt-MRCA (mitochondrial-chromosome MRCA), auriá viscut en Africa fa <span class="nowrap" contenteditable="false">150 000</span> ans. Es important de notar qu'aquelas afirmacions comptan pas que pel cromosòma Y e lo cromosòma mitocondrial, e que cada locus del genòma uman a una istòria genealogica pròpria podent venir plan bien al delà de las datas ja citadas. (Los cromosòmas Y e mitocondrials son cadun un locus unic al vejaire de la [[genetica]] car se recombinan pas.) L'Adam Y-cromosomic e l'Eva mitocondriala vivián dins de populacions umanas de lors epòcas respectivas (son pas los primièrs representants de l'espècia ''Homo sapiens''). Distants de <span class="nowrap" contenteditable="false">90 000</span> ans, se son logicament jamai encontrats. Dins la seguida del paragraf, se fa referéncias pas qu'a las linhadas pairalas, mas las explicacions son las meteissa er las linhadas mairalas. Lo cromosòma Y d'aquel Adam se transmetèt als seus descendants mascles. Unes dels cromosòmas Y dels seus descendents aguèron una mutacion. Aquela mutacion definís una branca novèla a que se pòt associer un aujòl comun novèl. Se lo cromosòma Y d'un dels descendants d'aquela branca a una mutacion novèla, se crea una novèla sosbranca e en seguent. Atal se pòt definir un « arbre de la filiacion pairala » de l'umanitat. La causida controversiada dels noms [[Bíblia|biblics]] «Adam» e «Eva» permetèt e de crestians e musulmans extremistas de citar las recercas de Wells e dels seus collègas per argumentar lors tèsis [[Creacionisme|creacionistas]]. === Marcadors genetics === Per caracterizar un cromosòma, s'utiliza de macadors genetics. Existís diferents tipes de marcadors, los mai utilizats son * '''los marcadors SNP''' (que definisson la mutacion d'una sola basa), son utilizats entre autres per definir los arbres de las filiacions de l'umanitat. Pel cromosòma Y, prenon lo nom d'XN o X es un indici definissent lo laboratòri o l'entrepresa avent descobèrt le marcador e N lo n-en marcador decobèrt dins aquel laboratòri<ref>IMS-JST : Institute of Medical Science-Japan Science and Technology Agency, Japan</ref>. Per exemple M35 es lo <abbr class="abbr" title="Trente-cinquième">35ⁿ</abbr><abbr class="abbr" title="Trente-cinquième"></abbr> marcador SNP descobèrt per l'Universitat de Stanford. * e '''los marcadors STR''' (Short Tandem Notice ou encara microsatellits). Un cromosòma conten de sequéncias repetidas de nucleotids (de pars de basas). Lo nombre de repeticions varia segon la persona. Un STR del cromosòma Y es designat per un nombre DYS (DNA Y-chromosome Segment number). Quand se fa lo « test » d'una persona, s'associa al marcador DYS lo nombre de repeticions de la sequéncia STR del cromosòma la persona concernada. Son utilizats per definir los aplotipes (vejatz en dejós), la resolucion de l'aplotipe créis amb lo nombre de marcadors STR. Per far la mòstra d'aqueles marcadors genetics, s'extrach l'ADN e se li fa subir diferents proceses fisicoquimics. === Los aplogrops e lor classificacion === En genetica de las populacions, cada branca màger se nomena aplogrop e cada sosbranca màger sosaplogrop. Lo tèrme aplogrop o sosaplogrop es pas absolut, es relatiu al luòc estudiat de l'arbre. La definicion d'aquel arbre es luènh d'èsser acabada alara la denominacion dels aplogrops cambia regularament. Una branca pren a vegada le tèrme biologic de clade. Gaireben totes los estudis utilizan ara aquel arbre genealogic de l'ADN-Y amb sa nomenclatura associada. Aquela nomenclatura foguèt definida un primièr còp en 2002 per l<nowiki>'</nowiki>''Y Chromosome Consortium'' (YCC). Aquel arbre compren 15 aplogops màgers (A, B, C, D, E, G, H, I, J, L, M, N, O, Q e R). Cada sosaplogrop associat a son aplogrop es nomenat pel nom de son aplogrop mai un numero de sosbranca (exemple R1). Puèi los sosaplogrops dels sosaplogrops son nomenats amb la denominacion de son aplogrop parent mai una letra minuscula (exemple R1b) e enseguida en alternant letras e chifres. Una cartografia dels aplogrops dels ADN-Y de l'ensems de las populacions es se realizar. Permet de comprene melhor las migracions e proximitats dels patrimònis genetics paternals de las populacions umanas.<span class="cx-segment" data-segmentid="119"></span> A causa que les marcadors SNP definisson la mutacion d'una basa, son fòrça plan adaptats per definir los aplogrops. Per illustrar tornam a l'exemple del marcador SNP M35, correspon a l'aplogrop [[:en:Haplogroup E1b1b (Y-DNA)#Subclades of E1b1b1 (E-M35)|E1b1b1b]] (per o saber cal consultar l'arbre de las filiacions pairalas de l'umanitat). Aquel aplogrop es plan frequent dins las populacions berbèras. Posèda de sosaplogrops definís par d'autres marcadors SNP. Aquela nomenclatura contunha evoluar, s'associa gaireben sistematicament lo marcador SNP caracterizant l'aplogrop a l'aplogrop correspondent. Las linhadas paternalas d'una populacion son caracterizadas per l'espandiment d'aplogrops de l'ADN-Y es a dire per l'ensems e la proporcion dels aplogrops que se trapa en se e pels aplotipes mai frequents d'aquela populacion. === Los aplotipes === La signatura complèta de l'ADN-Y d'un òme se nomena en teoria aplotipe. Pasmens, aquel tèrme es sovent emplegat abusivament e se referís sovent sonqu'a la signatura parciala de l'ADN-Y. Existís mai d'un biais de caracterizar un aplotipe mas la mena fòrça mai espandida es l'utilizacion dels marcadors STR. Se definís a vegadas d'aplotipes modèls. Un dels mai celèbre es leo CMH (Cohen Modal Haplotype). Aquel es ara obsolet mas l'utilizam per illustrar lo concèpte. Es definís per 6 marcadors DYS. Se fasèm lo tèst de l'ADN-Y d'un òme amb los seus 6 marcadors e que le nombre de repeticions de sequéncias per cadun dels marcadors es la seguenta alara se dich qu'aquel òme reagí positivament al CMH.<center class=""> {| style="margin-bottom: 10px;" class="wikitable" |+ ''Cohen Modal Haplotype'' | <center>DYS393</center> | <center>DYS390</center> | <center>DYS19</center> | <center>DYS391</center> | <center>DYS388</center> | <center>DYS392</center> |- | <center>12</center> | <center>23</center> | <center>14</center> | <center>10</center> | <center>16</center> | <center>11</center> |} </center>Es censat definir l'aplotipe de totes los Cohen e sonque dels Cohen. Mas se notèt que sa resolucion èra pas pro granda e d'aquel fach fòrça èssers umans respondavan positivament al tèst. Un CMH espandit tornèt èsser definit, correspond plan unicament e de Cohens mas a una partida sonque dels Cohens. Existís d'autres aplotipes modèls coma l'Atlantic Modal Haplotype (AMH) o aplotipe 15 qu'es portat per una fòrça granda majoritat d'òmes abitant l'oèst d'Euròpa. A vegadas existís un accòrdi entre un aplotipe e un aplogrop. Es lo cas de l'AMH qu'es portat sonque per l'aplogrop R1b e subretot pel sosaplogrop R1b1b2. === Autres sistèmas de classificacion === Existís encara d'autors utilisant d'autras tecnicas per classificar l'ADN-Y de las populacions. Se pòt citar lo sistèma p49a,f qu'es un RFLP (Restriction Fragment Lengh Polymorphism) utilisant l'enzim TaqI per trencar ("restrénher") l'ADN. Es encara practicat pel Professor Lucotte a París. Aquela sonda permet de definir d'aplotipes mas es sovent dificil de far lo ligam entre aquel sistèma e lo sistèma de l'YCC. === Signatura genetica dels cromosòmas omològs === Fin finala, en mai dels estudis sus l'ADN-mt e l'ADN-Y, existís fòrça estudis suls cromosòmas omològs. Dins aquel cas, s'utilisa sonque la signatura genetica de las populacions. Se pòt i aver d'arbre genealogic dels cromosòmas omològs perque aqueles cromosòmes se mesclan alara de la meiòsi. E mai, los cromosòmas omològs son subjèctes a la seleccion naturala çò que fa de problèmas quand se compara de populacions vivent dins de mitan diferents. == Definicion de la populacion == La populacion estudiada per la genetica de las populacions es un ensems d'individús qu'an una unitat de reproduccion<span></span>: los individús d'una populacion se pòdon crosar entre eles, se reproduson mens amb los individús de las populacions mejancièras, que son geograficament isolats. Una populacion es donc pas una [[Espècia (biologia)|espècia]], mas se determina per de critèris d'òrdres espacials, temporals e per un patrimòni genetic, qu'es un [[genòma]] collectiu, soma de genotipes individuals. L'evolucion del patrimòni genetic pendent de generacions es estudiada per la genetica de las populacions. Aquela populacion ideala demora un modèl d'estudi, e correspond fòrça rarament a la realitat. Dins la mesura ont de critèris espaciotemporals intran en compta, las limitas d'una populacion son la gaireben totjorn plan incertanas. Aquelas limitas dependon atal d'espandiment espacial e temporal dels individús, de lor mobilitat, de lor biais de reproduccion, de lor durada de vida, de lor sociabilitat, eca. == Mutacion, deriva, seleccion e migracion == De mutacions, l'efièch fondator, la deriva genetica e las pressions de seleccion variablas son a la font de l'evolucion. Menant a de diferéncias geneticas entre populacions totjorn mai importantas, diferéncias que pòt resultar l'especiacion. === Mutacions === La variabilitat genetica es lo resultat de las mutacions que fan paréisser d allèls novèls. Una mèsme mutacion pòt aver d'efièchs fenotipics diferents. * Las mutacions crean d'allèls novèls, pòdon èsser de diferents tipes<span></span>: ** mutacions pontualas; ** restructuracion [[Cromosòma|cromosomica]]: s'agís de modificacions de l'estructura cromosomica. Aquelas modificacions son pas gaire favorables. N'existís mai d'un tipes (translocacion, delecion, duplicacion, inversion); ** cambiament del nombre de cromosòmas: *** aneuploïdia: pèrda o apondi de cromosòmas (vejatz, per exemple, trisomia 21) *** poliploïdia ** mutacion neutra: son las mutacions qu'an pas d'efièch sus l'organisme ont se produson; ** mutacion letala: son letalas las mutacions que merman l'esperança de vida. === Deriva e seleccion === * La deriva genetica e la [[Seleccion naturala|seleccion]] provòcan de variacions de frequéncias dels allèls a l'interior d'una populacion. La deriva genetica es l'efièch de l'azard<span></span>: se los gametas de sonque unes individús forman la generacion seguenta, alara los allèls d'aqueles individús son pas forçament representatius de la generacion parentala. Se pòt far l'analogia amb un lançar de dats<span></span>: quand lançam un dat 6 còps, la probabilitat per que venga un sol 1 est flaca, alara quand lançam lo dat 1000 còps, la proporcion d'1 obtenguts es fòrça mai pròche d'1/6. Alara la deriva genetica es encara mai marcada que la populacion es de talha pichona. La seleccion naturala favorisa ela los individús portant d'allèls lor balhant un avantatge selectiu, es a dire qu'aumenta lor escasença de reproduccion. === Migracions === * L'efièch fondator: la frequéncia allelica d'un grop migrant pòt èsser non representativa de la populacion que ne son eissit. Per exemple, un allèl pauc frequent pòt èsser subrerepresentat. * Las migracions son l'escasença de transmission d'allèls d'una populacion cap a l'autre. Modifican de segur la frequéncia dels allèls dins las populacions concernadas. === Regims de reproduccion === L'eficacitat de la seleccion depend del regim de reproduccion. Los modèls de genetica de populacions prenon donc en compte aquel paramètre. Dins una meteissa populacion, totes los individús pòdon se reproduire entre eles amb la meteissa probabilitat (se dich alara que la populacion es panmictica). Dins lo cas contrari, pòdon se reproduire encara mai entre eles (possible per las espècias ermafroditas) o amb d'aparentats - mai pròches geograficament - qu'amb los autres individús de la populacion. Se dich alara de regim tencat, o consanguin. Fin finala, pòdon se reproduire mens sovent entre eles o amb los pròches qu'amb lo rèste de la populacion (per exemple s'existís de sistèmas d'autoincompatibilitat o de règlas socialas d'evitament), e se dich alara qu'es un regim obèrt. Quand un individú se reprodusís d'espereles, se dich d'autofecondacion. quand se reprodusís amb d'autres individus (aparentats o non), se dich d'allofecondacion. == Metòdes d'estudi de la variabilitat == === Nocion de polimorfisme === La genetica de las populacions permet d'estudiar las variabilitats d'origina genetica de las populacions. Aquela variabilitat es nomenada « polimorfisme ». Una populacion es dicha polimòrfa se dins aquela populacion una partida d'ADN a una variacion de sequéncias correspondon a mai d'una forma allelicas que la mai frequenta passa pas mai d'una certa fraccion de la populacion totala, entre 95 o 99 per cent. Dins una populacion, se dich qu'un gèn es polimòrf, se possedís al mens dos allèls avent una frequéncia superiora o egala a 1 %. Se possèda pas dos allèls amb una frequéncia superiora o egala a 1 %, mas que lo gèn existís quand quitament en mai d'un exemplars, es poliallelic (un gèn polimòrf es donc obligatòriament poliallelic). * monomorfisme: los gèns monomòrfs an pas de variabilitat. * criptopolimorfisme<span></span>: mens d'1 %, las malautiás geneticas umanas son en general dins aquel cas. === Mesura de la diversitat genetica === Se pòt calcular la frequéncia dels fenotipes observats quand una populacion es polimòrfa per un caractèr donat. Dins una populacion d'N individús qu'Nx an tal caractèr x e Ny tal autre caractèr i<span></span>: * frequéncia del fenotipe x<span></span>: f[x] = Nx/N * frequéncia del fenotipe y<span></span>: f[y] = Ny/N Dins lo cas d'un gèn amb doas allèls A e a, a essent recessiu, sola la frequéncia fenotipica d'aa pòt èsser calculada, perque se pòt distinguir Aa e AA al nivèl del fenotype. Pasmens, s'i a tres caractèrs (x, y, z) governats per dos allèls codominants (A1, A2), los fenotipes permeton de distinguir los tres genotipes possibles, e será aquel còp possible de calcular la frequéncia genotipica * f(A1,A1) = Nx/N * f(A1,A2) = Ny/N * f(A2,A2) = Nz/N La frequéncia genotipica permet enseguida de calcular la frequéncia allelica (la mesura de l'abondançae d'un allèl dins una populacion). Una autra forma de diversitat genetica es la diferéncia genetica. Se la mesura en causissent aleatòriament una sequéncia de pars de basa d'un individú e causissent la sequéncia mai similara d'un autre individú. Puèi, se calcula la proporcion de pars de basas diferentas dins las doas sequéncias. Se pòt calcular la diferéncia genetica entre dos individús d'una meteissa espècia o la diferéncia genetica mejana entre d'individús d'espècias diferentas. Per exemple, la diferéncia genetica entre un uman e un [[chimpanzé]] seriá de (1,24 ± 0,07)%, aquela entre un uman e un [[gorilla]] de (1,62 ± 0,08)% e aquela entre un uman e un [[orangotan]] de (3,08 ± 0,11)%. La diferéncia genetica aumenta gradualament amb lo temps, donc sa mesura permet de calcuar l'edat de la separacion entre las espècias. Aquela entre los umans e los chimpanzés auriá (5,4 ± 0,8) milions d'ans e aquela entre l'aujòl comun dels umans e dels chimpanzés e los gorillas auriá (7,3 ± 1,1) milions d'ans<ref>ww.sciencedirect.com/science/article/pii/S0002929707640968</ref>. === Nocion de populacion teorica ideala e lei d'Hardy-Weinberg === La prevision de la variabilitat genetica d'una populacion es plan dificila de realizar a causa de las mutacions, de la transmission simultanèa de mai d'un gèns que pòt provocar d'interaccions, eca. Per evitar aqueles problèmas, se pòt ensejar de formular d'ipotèsis per la definicion d'un modèl ont los crosaments serián vertadierament aleatòris (crosaments panmictics), sens migracion ni mutacion, en fasent abstraccion de la seleccion (totes los individús an las meteissa escasenças de se reproduire). L'estudi se deu far dins una populacion pro granda per èsser considerada coma infinida, e per poder identificar la probabilitat d'obtencion de cada genotipe amb sa frequéncia efectiva d'apareisson. Dins aquel modèl, las frequéncias des allèls e dels genotipes seguent una lei, la lai d'Hardy-Weinberg, qu'es lo modèl de referéncia de la genetica de las populacions. aquela lei enoncia que las frequéncias allelicas e las frequéncias genotipicas demoran establas amb las generacion. Aquela lei es pas jamai perfiècha dins la natura, e, en realitat son los escarts al modèl que son mai informatius. Sus un grand nombre de generacions, un escart a la panmixia calculada segon Hardy-Weinberg pòt en efièch significar l'existencia d'un procés evolutiu sosjacent, una pression de seleccion, un fenomèn d'autofecondacion, o una causida del conjunt (genotipes modulant lo potencial reproductiu). == Notas e referéncias == <div class="references-small decimal" style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> <references></references> </div> == Vejatz tanben == === Articles connèxes === ; Genetica al sens larg :<div class="" style="-moz-column-count: 3; min-height: 274px;"> * [[Genetica|Gentica]], Genomica * Paleogenetica * Genetica quantitativa * Genetica del païsatge * Getica de la conservacion * Diversitat genetica * Deriva genetica * Consanguinitat * Depression de consanguinitat * Teoria sintetica de l'evolucion * Biologia de las populadions * [[Organisme modificat geneticament]] </div> ; Genetica de las populacions umanas Un tablèu sintetic, donant lo percentatge de cada aplogrop del cromosòma Y en foncion de las diferentas populacions, es donat sus la pagina de Wikipedia en anglés [[:en:Y-DNA_haplogroups_by_ethnic_groups|Y-DNA_haplogroups_by_ethnic_groups]]. Diferents estudis foguèron menadas sud divèrs grops umans per comprene melhor lors originas. Coma:<div class="" style="-moz-column-count: 3; min-height: 274px;"> * Origina multiregionala de l'òme modèrne * Origina africana de l'òme modèrne * Projècte genografic * Estudis genetics suls Josieus * Los Amerindians * Los Azeris * Los Bascs * Los [[Etruscs]] * Los Fineses * Los Iranians * Los [[Magrèb|Magrebins]] * Los Peuls * Los [[Ròms]] </div> === Ligams extèrnes === * [https://web.archive.org/web/20080317082516/http://gen-net-pop.univ-lyon1.fr/accueil/index.htm Cors de genetica de las populacions de l'universitat de Lion] * Lo site [http://www.eupedia.com/europe/origines_haplogroupes_europe.shtml Eupedia] dedicat subretot als aplogrops de las populacions europèas constituís una excellenta introduccion a la genetica de las populacions. * Tres projèctes privats ensajon de cartografiar lo genòma de l'ensems de las populacions de la planèta e de traçar lors migracions. S'agís de [http://www.genebase.com/ Genebase], del [http://genographic.nationalgeographic.com/genographic/index.html projet Genographic] de national Geographic e del [https://web.archive.org/web/20150914035207/http://www.dnaancestryproject.com/ DNA Ancestry project]. 75xz0s5y606t1uzaxfb8w2dxxvy59fe 0 164256 2508287 2508221 2026-09-05T05:44:19Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2508287 wikitext text/x-wiki {{Infobox Gropament de comunas |nom={{PAGENAME}} |pais=França|lenga=oc |imatges= |reg= {{Occitània (Region)}} |dept= {{Aude}} |créacion= 1èr de genièr de [[2014]] |nbcom=22 |caplòc=[[Las Ilhas]] |president=Cyril Delpech |pop=5972 |datapop=[[2022]] |superf= 288,30 |ectaras= 28 830 |dens=21 |budget= |sitweb= http://www.cdcmontagnenoire.fr |imatgesfin= |}} La '''Comunautat de comunas de la Montanha Negra''' es una comunautat de comunas francesa, situada dins los [[Departament francés|departaments]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e de [[Tarn (departament)|Tarn]] en [[Region francesa|region]] [[Occitània (region administrativa)|Occitània]]. Foguèt creada lo [[1èr de genièr]] de [[2014]]. Amassa 24 comunas e aperaquí {{unitat|6000|abitants}}. Las comunas concernidas botan en comun d'unas competéncias. Sa residéncia es a [[Las Ilhas]] e e son còdi SIREN es 200042463. * Ficha Banatic : [https://www.banatic.interieur.gouv.fr/intercommunalite/200042463-cc-de-la-montagne-noire] * Ficha INSEE : [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=EPCI-200042463]. [[File:Localisation EPCI de la Montagne noire dans l'Aude, France.svg|thumb|right|250px|Localizacion dins lo departament d'Aude.]] ==Istòria== La Comunautat de comunas de la Montanha Negra resulta de la fusion, le 1er de genièr de 2014, de * la Comunautat de comunas de Cabardés Montanha Negra (9 comunas, residéncia [[Saissac]]), * la Comunautat de comunas del Naut Cabardés (14 comunas, residéncia [[Las Ilhas]]), * ambe l'apondi d'una comuna de la [[Comunautat de comunas d'a las Fonts del Canal del Miègjorn|Comunautat de comunas de Lauragués-Revèl-Soresan]] <ref>https://web.archive.org/web/20160303183702/http://www.aude.gouv.fr/IMG/pdf/AP_creation_CC_Montagne_noire_signe_2_prefets_cle2dc8bc.pdf, ''Arrêté interdépartemental relatif à la création de la communauté de communes de la Montagne noire'', 30 de mai de 2013, site de la prefectura d'Aude</ref>. Le 1er de genièr de 2017, la comuna dels [[Les Capmases|Capmases]] (81055) quitèt la comunautat per anar a la [[Comunautat de comunas d'a las Fonts del Canal del Miègjorn|Comunautat de comunas de Lauragués Revèl Soresan]] <ref>''Recueil des actes administratifs'' http://www.haute-garonne.gouv.fr/content/download/20415/147623/file/recueil-31-2016-233-recueil-des-actes-administratifs-special.pdf|site de la prefectura de la Nauta Garona, 27/12/2016</ref>. ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat !Canton abans 2015 |- |[[La Bastida Esparveirenca]] |11180 | 16,77 | {{popfr11|180}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|180}}/16.77) round 2}}}} | [[Canton del Mas de Cabardés|Le Mas de Cabardés]] |- |[[Brossas e Vilaret]] |11052 | 11,16 | {{popfr11|052}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|052}}/11.16) round 2}}}} | [[Canton de Saissac|Saissac]] |- |[[Caudabronda]] |11079 | 6,22 | {{popfr11|079}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|079}}/6.22) round 2}}}} | [[Canton del Mas de Cabardés|Le Mas de Cabardés]] |- |[[La Comba]] |11182 | 14,99 | {{popfr11|182}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|182}}/14.99) round 2}}}} | [[Canton de Saissac|Saissac]] |- |[[Cucçac de Cabardés]] |11115 | 25,06 | {{popfr11|115}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|115}}/25.06) round 2}}}} | [[Canton de Saissac|Saissac]] |- |[[Fontiès Cabardés]] |11150 | 8,46 | {{popfr11|150}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|150}}/8.46) round 2}}}} | [[Canton de Saissac|Saissac]] |- |[[Fornas]] |11154 | 12,45 | {{popfr11|154}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|154}}/12.45) round 2}}}} | [[Canton del Mas de Cabardés|Le Mas de Cabardés]] |- |[[Fraisse de Cabardés]] |11156 | 7,13 | {{popfr11|156}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|156}}/7.13) round 2}}}} | [[Canton de Saissac|Saissac]] |- |'''[[Las Ilhas]]''' (residéncia) |11174 | 4,16 | {{popfr11|174}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|174}}/4.16) round 2}}}} | [[Canton del Mas de Cabardés|Le Mas de Cabardés]] |- |[[Les Martins]] |11221 | 19,18 | {{popfr11|221}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|221}}/19.18) round 2}}}} | [[Canton del Mas de Cabardés|Le Mas de Cabardés]] |- |[[Le Mas de Cabardés]] |11222 | 9,09 | {{popfr11|222}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|222}}/9.09) round 2}}}} | [[Canton del Mas de Cabardés|Le Mas de Cabardés]] |- |[[Miraval de Cabardés]] |11232 | 12,16 | {{popfr11|232}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|232}}/12.16) round 2}}}} | [[Canton del Mas de Cabardés|Le Mas de Cabardés]] |- |[[La Prada]] |11189 | 4,61 | {{popfr11|189}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|189}}/4.61) round 2}}}} | [[Canton de Saissac|Saissac]] |- |[[Pradèlas (Cabardés)|Pradèlas]] |11297 | 20,61 | {{popfr11|297}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|297}}/20.61) round 2}}}} | [[Canton del Mas de Cabardés|Le Mas de Cabardés]] |- |[[Ròcafèra]] |11319 | 8,06 | {{popfr11|319}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|319}}/8.06) round 2}}}} | [[Canton del Mas de Cabardés|Le Mas de Cabardés]] |- |[[Saissac]] |11367 | 57,03 | {{popfr11|367}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|367}}/57.03) round 2}}}} | [[Canton de Saissac|Saissac]] |- |[[Salsinha]] |11372 | 11,48 | {{popfr11|372}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|372}}/11.48) round 2}}}} | [[Canton del Mas de Cabardés|Le Mas de Cabardés]] |- |[[Sant Danís (Aude)|Sant Danís]] |11339 | 8,21 | {{popfr11|339}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|339}}/8.21) round 2}}}} | [[Canton de Saissac|Saissac]] |- |[[Las Tors]] |11194 | 2,80 | {{popfr11|194}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|194}}/2.8) round 2}}}} | [[Canton del Mas de Cabardés|Le Mas de Cabardés]] |- |[[La Torreta de Cabardés]] |11391 | 5,03 | {{popfr11|391}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|391}}/5.03) round 2}}}} | [[Canton del Mas de Cabardés|Le Mas de Cabardés]] |- |[[Vilanièra]] |11411 | 7,04 | {{popfr11|411}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|411}}/7.04) round 2}}}} | [[Canton del Mas de Cabardés|Le Mas de Cabardés]] |- |[[Vilardonèl]] |11413 | 16,63 | {{popfr11|413}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|413}}/16.63) round 2}}}} | [[Canton del Mas de Cabardés|Le Mas de Cabardés]] |- |} ==Las intercomunalitats d'Aude== [[Imatge:11-Intercos-2019.png|thumb|left|500px|Mapa de las intercomunalitats d'Aude]] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} [[Categoria:Comunautat de comunas d'Aude]] 1rg3v0kte4acv9mtbrwnafrci1zsqc4 0 166974 2508303 2507739 2026-09-05T08:21:52Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2508303 wikitext text/x-wiki [[Fichièr:Meister_des_Drogo-Sakramentars_001.jpg|vinheta|''Sacramentaire de Drogon'', iniciala decorada T de ''Te igitur'', 842.]] [[Fichièr:Sapientia.jpg|vinheta|Enluminura d'una letrina extracha del [[codex Gigas]], sègle XIII.]] [[Fichièr:Illuminated_human_alphabet.jpg|vinheta|Alfabet enluminat dins lo libre ''Oras de Carles d'Engoleime'' (sègle XV).]] L''''enluminadura''' es l'art de [[Pintura|pénher]] o de dessenhar a la [[man]] per decorar o illustrar un tèxte, mai sovent un [[manuscrit]]. Las tecnicas de l'[[impression]] e de la gravadura gaireben faguèron desapareisser l'enluminadura. Pasmens, existís unes libres estampats que'n son ornats. Lo tèrme « '''enluminura''' » es sovent associat a aqueste de « [[Miniatura (enluminadura)|miniatura]] ». L'enluminura se mescla al tèxte e tanben se'n pòt alunhar, quitament, a vegadas, d'aver pas pus de relacion amb el. Se pòt destriar<span></span>: las scènas figuradas, composicions decorativas, inicialas o letrinas, autres signes. Lo vèrbe latin ''"illuminare"'' (enlusir, illuminar) donèt ''"enluminar".'' L''''enluminadura''' es l'art d'utilisar  l'ensemble dels elements decoratius e de las representacions imatjadas (las '''enluminuras''') realizat dins un manuscrit per l'embellir, mas al sègle XIII fasiá subretot referéncia a l'usatge de la dauradura. L'enluminadura compòrta tres activitats<span></span>: l'esbòç, la mescla dels pigments de colors amb de pèga animala e lo coloratge per sisas. L'enluminadura es facha per un « enluminaire », son trabalh consistís a embellir un tèxte, un raconte. == Enluminura o miniatura == [[Fichièr:Mélusine_allaitant_Thierry_-_Roman_de_Mélusine_-_BnF_Fr12575_f89.jpg|vinheta|Miniatura del ''Roman de Melusina'' pels Mèstres de Guilhebèrt de Mets, [[1410]].]] Lo tèrme « enluminura » es sovent associat a aqueste de « [[Miniatura (enluminadura)|miniatura]] », que ven del [[latin]] ''minium'', designant un roge vermelhon. Antan, lo tèrme s'aplicava, de preferéncia, a de letras ornementalas majusculas ([[Letrina|letrinas]]) dessenhadas en roge (amb un oxid de plomb de color roja) suls manuscrits; puèi lo raprochament (sens fondament [[Etimologia|etimologic]]) amb los mots « minium » e « minimum » (« minuscula ») se realizèt, e la miniatura venguèt a designar los imatges penchs, de talha pichona, al respècte dels [[Pintura|quadres]] e de las pintures muralas ([[Fresca|frescas]]). S'aplicant a tota representacion de format redusit, lo tèrme designèt tanben las scènas pichonas penchas sus d'autres objèctes que los manuscrits. Lo mot "manuscrit" ven del latin: ''manus'' (man) e ''scribere'' (escriure), es a dire un tèxte escrit a la man. Se pòt donc parlar de « manuscrits enluminats », de « manuscrits amb miniaturas », e quitament de « manuscrits amb pinturas », que l'artista encargat d'aquesta partida de l'òbra èra nomenat ''pictor'' a l'[[Edat Mejana]], pel destriat del ''scriptor'' (« aquel qu'escriu » mas [[Copiste|copista]] es mai adaptat per l'Edat Mejana) encargat de la sola copia del tèxte. == Los tipes d'enluminuras == L'enluminura es pas sonque la simple letrina (la letra colorizada) pels copistas al començament dels capítols o dels paragrafs, permetent atal de comprene aisidament l'estructura del tèxte. Sul plan material, un obratge escrich compòrta un tèxte que los caractèrs an una forma: quand l'[[escritura]] a una fina [[estetica]], se dich [[calligrafia]]. L'estudi de las escrituras ancianas es l'objècte de la paleografia. L'enluminura a vegada se mescla al tèxte e a vegada se'n alunha, quitament a aver pas pus de relacion amb el. Se pòt establir las distinccions seguentas, notant lor caractèr arbitrari, los artistas agradans mesclare los genres<span></span>: [[Fichièr:Bible_Jan_de_Selmberk.jpg|vinheta|Bíblia de Jan de Selmberk, 1440. Expausada a la bibliotèca del convent de Strahov, [[Praga]].]] * scènas figuradas (istoriadas)<span></span>: ** plenas paginas (ex. los [[Beatus]]) ; ** inseridas entre dos paragrafs o capítols; ** en marge;[[Fichièr:LHCA5.jpg|vinheta|Enluminuri dans las ''Oras de Carles d'Angolema''.]] * composicions decorativas: ** òrles (ex. los manuscrits flamands del sègle XV); ** bendèls en marge; ** cartochas (ornaments en forma de pergamin que los tèrmes son enrotlats (mai sovent en sens invèrs) destinats e recebre, dins la partida centrala una inscripcion); ** frontispicis (composicion plaçada en primièra pagina); ** fins de linhas (motiu mai o mens alongats, avent la nautor del còrs des letras, e destinats a colomar lo vuèj entre lo darrièr mot escrich e la marge de dreche); ** signes de paragrafs o [[pé de mosca]] (quand lo tèxte es copiat en continú, un motiu pench, pro simple e estereotipat, marcava la separacion entre dos paragrafs o entre dos verses del tèxte original); ** ''[[drôleries]]'' o grotescas (dins las marges, en tèstas e pés de paginas dels manuscrits gotics tardièrs, se vei, dins los entrelaces vegetals de creaturas oniricas mai o mens monstruosas e comicas. Lo tèrme « grotesc » ven de l'italian « ''pittura grottesca'' », que designava d'imatges penchas descobèrtas a partir del sègle XV a Tivoli dins la [[Villa Hadriana]], lo mot « ''grottes'' » designant alara los monuments aclapats); [[Fichièr:Liber_pontificalis_-_Albert_de_Sternberg.jpg|vinheta|Pontifical (''Liber Pontificalis'') d'Albèrt de Sternberg, 1376. Expausat al monastèri de Strahov.]] [[Fichièr:Guda_Homiliar_-_Univ.bib_Frankfurt_Barth42_f110v_(detail).jpeg|vinheta|Omeliari dich de Sant-Bertomieu (vèrs 1250-1300), detalh d'una letrina D comportant un autoretrach de l'enluminaira Guda.]] * inicialas o letrinas<span></span>: ** letras penchas o « rubricadas » (del [[latin]] « ''ruber'' », « roge ») : *** letras « simplas » (lor estudi se parteja entre l'estetica e la paleografia); *** letras campisas (letras, gaire sempre dauradas, plaçadas sus un fons pench, enauçadas de motius estereotipadas); *** letras filigranadas (letras decoradas d'un motiu d'inspiracion vegetal dessenhada a la pluma fina); ** letras ornadas (letras encastre<span></span>: son constituidas pel dessenh de la majuscula que s'apondon d'entrelaces, de plantas, d'animals e tanben de personatges, sens que siá un scèna d'esperela); ** letrinas sinteticas (lo decòrs sol dessenha la letra<span></span>: monges copant de fust, per exemple); ** letras istoriadas (de scènas narrativas son presentadas dins los espacis liures de la letra); * autres signes (s'agís pas d'enluminuras veraias, mas unes d'aquestes signes an una valor estetica que las pòt far dintrar dins aquesta nomenclatura)<span></span>: ** signes de paginacion; ** signes d'oblits e de mancas dins las marges; ** signes de notacions (dins las marges, la manicula destinada avisar lo lector sus un passatge particular del tèxte); ** i a tenben d'esboces a una futura enluminura, realizats de tinta pale o, a partir del sègle XIII, a la mina de plomb, e destinadas a pénher. == Tecnica d'enluminadura == Los monges enluminavan los livbes redactats per de monges copistas. L'enlumunadura se compausa de tres activitats: l'esbòç, la mescla dels [[Pigment|pigments]] de colors amb de pèga animala e lo coloratge per sisas. Un còp lo pergamin prèst a èsser utilizat, l'enluminaire realiza son dessenh amb tinta. Lo dessenh acabat, plaça las fuèlhas d'aur e après pausa la pintura. En darrièr, ven cerclar las zonas penchas amb un trach de contorn per mai de netetat. De detalhs pòdon èsser portats amb de blanc per far ressortir las colors. === ''Volumen'' e ''codex'' === Los primièrs manuscrits enluminats son lo obratges de l'[[Egipte antica|Egipte]] [[Faraon|faraonica]], constituidas de [[papir]] e en forma de rotlèu mai o mens longs. Lo Libre dels mòrts d'Ani ([[British Museum]]) mesura 24&nbsp;mètres, e le manuscrit de [[Turin]] unes 58&nbsp;mètres. Aquí, se tracta sonque que de l'enluminadura occidentala, tala que se trapa subretot sul [[pergamin]]. Fins al sègle XII, los manuscrits son copiats dins los establiments ecclesiastics, subretot las abadiás. Los monges copistas trabalhan tota l'annada, s'arrestant de copiar sonque quand la tinta se calhava de gèl. A partir del sègle XIII, un artesanat e un mercat, pas sonque tenguts per de clèrgues, se desvolopan amb lo vam de l'universitat e de las administracions e l'emergéncia d'un public novèl amator de libres. Se nomena ''[[volumen]]'' lo libre format d'una fuèlha unica facha d'unes fulhets cordurats a la seguida los uns dels autres, e enrotlada sus ela mèsma o sus un bastonet. Lo mot ven del [[latin]] ''volvere'', rotlar, enrotlar. Lo ''[[codex]]''<ref>La lenga espanhòla gardèt lo tèrme de ''códice'' per nomenar un manuscrit ancian.</ref> es un libre amb paginas corduradas, qu'apareis al sègle II<ref>A son apareission, es adoptat subretot pels crestians. Es sonque al començament del sègle IV que se generaliza dins lo mond roman. Es adoptat al sègle V dins l'Empèri bizantin. A l'epòca, lo ''codex'' èra considerada coma mai practic, mas se pensava lo ''volumen'' coma mao seriós.</ref>. Es un progrès remarcable al respècte dels volumen<span></span>: * lo codex conten dos còps mai de tèxte que se pòt escriure sul recto e lo verso; * Es mai aisit de transportar, de manejar e de servar; * sul plan intellectual, lo codex presenta fòrça avantatges dins la mesura ont pel lector es mai aisit de far la « navigacion » dins lo tèxte<span></span>: lo volumen fa malaisit lo retorn en rèire, la recerca d'un passatge, çò que permet a la lectura selectiva de venir al vam. Lo tèxte ven alara mai precís, las citacions mai exactas; * se vei apareisser de tecnicas novèlas de mesa en relacion, coma las taulas de concordanças, las [[Glòsa|glòsas]] e las nòtas; * lo codex permet lo gropament de tèxtes dins una mèsma [[religadura]]; * l'enluminadura se desvelopa melhor dins lo codex en pergamin que sul volumen en papir. Pasmens, lo codex fa pas desaparéisser lo volumen enluminat. Atal, es servada dins l'abadiá de Sant-Bavon de Gand, un volumen datant de [[1406]] e comportant una enluminadura de tria istoriada. Mas sovent los rollèu tardièrs son pas enluminats<span></span>: son utilizats per de genealogias, de cronicas, d'inventaris, pèças de proceduras, etc.<ref>Lo « ròtle » d'un actor se trapa sul ròtle contenent la pèça de teatre. « Enrotlar » un soldat, es l'inscriure son nom sus una lista en rotlèu.</ref>. === Lo pergamin, supòrt de tria === [[Fichièr:Charte_de_mariage_de_George_Lamgloys_et_de_Jane_Mersier_-_1587.jpg|vinheta|Carta de maridatge de George Lamgloys e de Jane Mersier - 21 de mai de 1587, Enluminura sul pergamin, Lion, Bibliotèca municipala de Lion. Còstea 343-1]] Lo papir es plan fragil e beu fòrça tinta e colors. Lo pergamin es fòrça mai resistent e ofrís mai de possibilitats a la creacion artistica del fach que supòrta melhor l'accion quimica de las tintas e de las colors<ref>Segon una legenae, Ptolemèu V (vèrs 210 AbC - vèrs 181 AbC) auriá enebit l'exportacion de papir a Pergama, que la bibliotèca rivalisava amb aquesta d'Alexandria. Es çò qu'auriá permés lo vam del supòrt en pèl per l'escritura. Lo mot "pergamin" ven del latin ''pergamena'', que significa « de Pergama ».</ref>. Lo papièr, fabricat a partir de pelhas, es une invencion chinesa transmesa pels Arabs. Aparéis en Espanha al sègle XII, mas son usatge demora rar al nòrd del pirenèus abans lo sègle XIV, pendet las primièras molinas de papièr son installadas a Tròias. Lo pergamin mai capable per recebre un tèxte [[Calligrafia|calligraficat]] e enluminat es preparat a partir de pèl d'animals magres, coma la [[Ovis aries|feda]] e la [[cabra]]. Dins los periòdes de granda produccion, ligadas al vam de las [[Universitat|universitats]] dins las vilas, las diferentas estapas de la fabricacion sont confiadas a de còrs de mestièrs especifics: [[blancariá]], [[camosariá]], e [[pergamin|pergaminariá]]. Lo pergamin mai bèl es lo [[velin]]<ref>De l'ancian francés « ''veelin'' », format a partir del mot « ''veel'' », « vedèl ».</ref> que se realiza amb las pèls dels animals mòrt recent nascut (vedèl, anhèl, cabrit). Los manuscrits sus velin èran los mai rars e mai cars. Uèi encara, lo velin de vedèl es lo sol supòrt utilizat pels [[Jusieus|Josieus]] per copiar la [[Torah]]. Dins lo ''codex'', las linhas èran enseguida traçadas amb un estilet segon d'espacis regulars, sus tota la pagina. La traça demora visibla. Lo tèxte èra enseguida copiada en gardant d'espacis pels títols, las inicialas e los imatges. L'escriba realiza sa copia lentament amb una pluma d'aucèl o una cana afilat nomenat un ''calame'' que talha amb un cotèl. Lo tèxte es escrich amb de tinta negra, los títols de tinta roja. Existís encara dins las marges de leugièrs esboces de letrinas o d'imatges destinats als artistas. === Tintas, colors e ligants === ==== Tintas ==== * [[Tinta]] roja<span></span>: a basa de [[minium]] ([[oxid]] de [[plomb]], Pb₃ O₄). * [[Sépia (tinta)|Sépia]] (brun plan escur), lo liquid de [[Sépia|l'animal]] dona aquesta tinta. E tanben realizat amb de [[tinta de nòga]]. * Negra<span></span>: dissolucion del negre de fum dins de l'aiga o de la cassenòla (''[[Cynips kollari]]'') mesclada de [[vitriòl]] e de goma arabica. * Blava<span></span>: [[oxid]] de [[cobalt]], polvera de [[lapislazuli]] (carestissim), [[Azurita|azurita (minerala)]] (carbonat de [[coire]]). * Roja viva e iranja: sulfur de [[Mercuri (element)|mercuri]] (s'utiliza lo tèrme [[cinabre]] quand son origina es minerala, e [[vermelhon]] quand es artificial). * Roja iranjada mat<span></span>: [[aurpiment]]<ref>Del latin ''auripigmentum'', color d'aur.</ref> e [[realgar]]<ref>De l'arabi ''rejh-al-ghar'', polvera de cava o tua-rats</ref>, que son de sulfurs d'[[arsenic]] (As₂ S₂). * Verda<span></span>: a basa d'[[argila]] o de compausats de [[coire]]. * Jauna<span></span>: a base d'aur pur e de safran. ==== Colors ==== Las [[Color|colors]] son obtengudas a partir de produchs vegetals, animals e minerals: [[flor]] de safran (jaune), [[Raiç (botanica)|raiç]] de [[garança]] (roge) e de [[curcuma]] (jaune), [[Acid carminic|cochenilhas]] (roge), flor d'ibiscus (roge), coquilhums, [[Fetge|fetges]] d’animals, [[urina]], [[lapislazuli]] (blau) e a vegada, los pintres pòdon utilizar de la grassa animala. Aquò permetava d’obténir una mescla flaca e pegosa. Es lo biais melhor per eles d’obténer una mescla qui resistissiá al grand freg. La grassa animala èra subretot de la grassa de feda o d’anhèl qu'es la mai densa. Las estapas: # Se mesclava la grassa de fins a que venga omogenèa, # S'apondava de produchs quimics que permetavan de li donar la color desirada, # La grassa èra enseguida un pauc servada dins un luòc fresc, # Enseguida se la tornava mesclar puèi espandida sus un grand plan que forme una placa prima, # Se l'apondava enseguida dins la pasta que serà mai tard lo pergamin. ==== Ligants ==== S'utilisava de ligants e de pegants per permetre a la color d'aderir sul pergamin: pègas de [[peis]], [[Clar|clara d'uòu]] (que s'apond de polvera de [[giròfle]] per assegurar la conservacion), resinas, gomas (subretot [[goma arabica]]), etc. Las colors se mesclan plan mal, e sovent pas gaire. L'artista trabalha « ton sus ton » après secatge, e utliza ligants per realizar las nuanças a partir d'un mèsme [[pigment]]. Fins al sègle XIV, amb l'apareisson de la goacha, la pintura es obligatòriament cernada d'un trach de tita dessenada a la pluma o al pincèl. == Enluminadura ara == L'enluminadura se practica encara sus [[pergamin]] pels artesans d'art. Après sa crompa, cal preparer lo pergamin en lo poncivar per levar la grassa de tota la superfícia. Lo dessenh es prepara a l'escart e es retranscrich sul pergamin dins un segond temps. Quand lo dessnh es posicionat, cal passar una sisa de pèga de vessiga d'esturion, que permet a la pintura d'aderir. Ven enseguida l'estapa de la quita enluminadura, es a dira la pausa de las fuèlhas d'aur, puèi de las colors<ref>Ficha d'inventari de l'[https://web.archive.org/web/20151002222210/http://www.culturecommunication.gouv.fr/Media/Disciplines-et-secteurs/Patrimoine-culturel-immateriel/Files/Fiches-inventaire-du-PCI/L-enluminure-Heloise-Audry "Enluminure"] del patrimòni cultural immaterial francés, sus ''culturecommunication.gouv.fr'' (consultat lo 9 de març de 2015)</ref>. == Nòtas e referéncias == {{Reflist}} == Vejatz tanben == === Bibliografia === * {{obratge|lang=en|prenom1=Michelle P.|nom1=Brown|títol=''Understanding Illuminated Manuscripts. A Guide to Technical Terms''|an=1994|url=https://archive.org/details/understandingill00brow|luòc=Malibu et Londres|editor=J. Paul Getty Museum in association with the British Library|annada=1994|paginas totalas=127|ISBN=9780892362172}}. * {{obratge|prenom1=Denis|nom1=Muzerelle|títol=Vocabulaire codicologique|sostítol=répertoire méthodique des termes français relatifs aux manuscrits|luòc=Paris|editor=éditions CEMI|annada=1985|colleccion=Rubricae|numèro dins colleccion=1|en linha=http://vocabulaire.irht.cnrs.fr/}} * {{obratge|prénom1= Christopher|nom1=De Hamel|títol=Une histoire des manuscrits enluminés|editor=Phaidon|luòc=Londres|annada=1995|paginas totalas=272|ISBN=9780714890371}} * {{obratge|prenom1=Ingo|nom1=Walther|prenom2=Norbert|nom2=Wolf|títol=Codices illustres|sostítol=les plus beaux manuscrits enluminés du monde, 400 à 1600|editor=Taschen|luòc=París|annada=2005|paginas totalas=504|isbn=382285963X}}. * {{obratge|títol=L'enluminure médiévale|prenom1=Otto|nom1=Pächt|ligam autor1=Otto Pächt|editor=Macula|annada=2000|paginas=220|isbn=978-2865890545}} * {{obratge|prenom1=Michael|nom1=Camille|títol=Images dans les marges. Aux limites de l'art médiéval|editor=Gallimard|annada=1997}} * {{obratge|prenom1=François|nom1=Garnier|títol=Le langage de l'image au Moyen Âge|editor=Le Léopard d'or|annada=1996|isbn=2-86377-014-4}} === Filmografia === * ''L’enluminure au Moyen Âge'', documentaire de Georges Combe, film vidéo de 26 min, coproduction Delta-Image et Vision Age, {{1re|diffusion}} France 3 Île-de-France / Centre, 24 mai 1997. * ''Jardins de parchemin'', par Gabriel Peynichou, Sylvie Germain et Pierre-Gilles Girault, film vidéo de 26 min, Chamaerops productions (coauteur avec première diffusion France 3, 7 novembre 2003). === Articles connèxes === * <br> * [[Miniatura (enluminadura)]] * [[Calligrafia]] * [[Letrina]] === Ligams extèrnes === * [http://initiale.irht.cnrs.fr Initiale] : catalogue de manuscrits enluminés de l'Institut de recherche et d'histoire des textes * [http://www.manuscritsenlumines.fr/ Manuscrits enluminés des bibliothèques de France] : portail donnant accès aux manuscrits enluminés des bibliothèques municipales, des bibliothèques de l'enseignement supérieur, et de la Bibliothèque nationale de France * [https://web.archive.org/web/20090427010548/http://www.e-codices.unifr.ch/fr e-codices : la bibliothèque virtuelle des manuscrits en Suisse] Propose notamment des enluminures à très haute résolution * Fiche d'inventaire du patrimoine culturel immatériel de l'[https://web.archive.org/web/20151002222210/http://www.culturecommunication.gouv.fr/Media/Disciplines-et-secteurs/Patrimoine-culturel-immateriel/Files/Fiches-inventaire-du-PCI/L-enluminure-Heloise-Audry enluminure], sur ''culturecommunication.gouv.fr''. sbg6cq4m76riadroym6ca7hjchi3ali 0 196565 2508283 2436598 2026-09-05T00:39:58Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2508283 wikitext text/x-wiki {{Infobox Persona}} '''Amicia''' o '''Amícia de Montfòrt'''<ref>Segon l'IEO e Lo Congrès permanent de la lenga occitana, i a de variacion intèrna/dialectala entre los prenoms e mots en ''-ícia, -icia,'' e ''-iça--.<br> Segon [https://web.archive.org/web/20250709034651/https://ieo-oc.org/spip.php?page=article&id_article=300 aquesta lista] de l'[[Institut d'estudis occitans]], la variacion es tre los prenoms en ''-icia'' (lengadocian) e en ''-ícia/-iça'' (gascon e provençau).<br> Segon [https://dicodoc.eu/oc/ Lo Congrès], es ''-ícia'' en 5 dels 6 dialèctes mas ''-icia'' en [[vivaroaupenc]]. Pel prenom Fabrícia, la varianta ''Fabriça'' existís evidament pertot.<br> Segon las variacions dels noms Alicia-Alícia-Aliça e Felicia-Felícia-Feliça citadas per aquelas listas, la varianta '''''Amiça''''' existís probabla mas es pas atestada.</ref> ([[sègle XIII]]-[[1252]]/[[1253|3]]) foguèt una nòbla francesa, filha de [[Simon IV de Montfòrt]] e d'[[Aliç de Montmorencí]]. Venguèt puèi [[Òrdre dels Predicaires|monja dominicana]] e fondatritz del convent a [[Montargis|Montargí]]. ==Biografia== Se sap pas quasi res sus la naissença e las primièras annadas d'Amicia. Es probablament nascuda al castèl familial de [[Montfòrt-l'Amaury]]. En 1209, son paire s'engatja dins la [[crosada dels albigeses]] e se pòt supausar que quand [[Aliç de Montmorencí]] o ven rejónher l'annada seguenta, sos mainatges l'acompanhavan, Amicia inclusa. Segon d'unas fonts, seriá estada prepausada en maridatge al filh de Pèire d'Aragon<ref>{{Obratge |lenga=en |autor1=Flocel Sabaté |títol=The Crown of Aragon |sostítol=A Singular Mediterranean Empire |lieu=Leiden/Boston |editor=Brill |data=12 octobre 2017 |pages totales=578 |passatge=119 |isbn=978-90-04-34960-5 |lire en ligne={{Google Livres|KfU4DwAAQBAJ|page=119}} |libellé=Sabaté 2017}}.</ref>, mas lo maridatge a pas jamai agut luòc. {{refnec|L'intencion del matrimòni èra buscar una sortida pacifica a la Crosada albigesa.}}<!--De la Wikipèdia catalana--> Entre 1223 e febrièr de 1226, esposa [[Gauchièr de Joigny|Gauchièr de Joinhí]] (vèrs [[1165]] † vèrs [[1237]]), senhor de [[Château-Renard|Castèurainard]] près de la frontièra [[Gastinés]]-[[Senonés]]. ===Monja dominicana=== Son paire èra un amic e sosten de [[Domenge de Guzmán|Sant Domenge]], e Amicia èra ela meteissa plan atirada per l'[[Òrdre dels Predicaires|òrdre]] qu'aviá fondat<ref>{{Ouvrage |langue=fr |autor1=Antonin Danzas |títol=Études sur les temps primitifs de l'Ordre de Saint Dominique |tome=4 |titre tome=Le bienheureux Jourdain de Saxe |editor= |an=1877 |pages totales=578 |passatge=34 |lire en ligne={{Google Livres|HSV0BscCfacC|page=34}} |libellé=Danzas 1877}}.</ref>. Après la mòrt de son marit, fondèt un convent a [[Montargis|Montargí]] (entre [[Orleans]] e [[Sens]]), e demandèt son incorporacion dins l'òrdre dominican, mas encontrèt l'oposicion dels fraires predicaires<ref>{{Ouvrage |langue=en |autor1=JoAnn Kay McNamara |títol=Sisters in Arms | sostítol=Catholic Nuns Through Two Millennia |editor=[[Harvard University Press]] |data=15 septembre 1996 |pages totales=768 |passatge=316 |isbn=978-0-674-80984-0 |lire en ligne={{Google Livres|gMk_ZujVEjUC|page= 316}} |libellé=McNamara 1996}}.</ref>. L'[[8 d'abril]] de [[1245]], lo papa [[Innocenci IV]] ordenèt l'incorporacion del monastèri de Montargí dins l'òrdre dominican<ref>{{Ouvrage |langue=fr |autor1=Micheline de Fontette |títol=Les Religieuses à l'âge classique du droit canon |lieu=Paris |editor=J. Vrin |an=1967 |pages totales=170 |passatge=120 |lire en ligne={{Google Livres|0Ota6ak_4ZwC|page= 120 }} |libellé=Fontette 1967}}.</ref>. Amicia se morís lo [[20 de febrièr]] de [[1252]] o [[1253]]<ref name="mdlnds_amicie_jgn">{{harvsp |id= mdlnds_amicie_jgn |« Comtes de Joigny » sur ''medlands'' }}.</ref> {{refnec|a Montargí e es enterrada dins la glèisa del convent}}. ===Maridatge e enfants=== Amicia e Gauchièr de Joinhí an agut dos enfants: * Peironèla de Joinhí (mòrta en [[1289]]), dama de [[Sully-sur-Loire|Sulí]] e de [[Château-Renard|Chastèurainard]], maridada amb Pèire [[Ostal capecian de Cortenai|de Cortenai-Champinhèlas]]-[[Conches-en-Ouche|Cònchas]] - abans [[mai]] de [[1249]], puèi en segondas nòças a Enric II [[Lista dels senhors de Sully|de Sulí]] (mòrt en [[1269]])<ref name="mdlnds_amicie_jgn"/> ; * Gauchièr de Joinhí (abans [[mai]] de [[1249]])<ref name="mdlnds_amicie_jgn"/>, {{refnec|devenguèt [[Òrdre des Predicaires|monge dominican]]}}. ==Nòtas e referéncias== {{Referéncias}} {{Traduccion/Referéncia|ca|Amícia de Montfòrt}} {{Traduccion/Referéncia|fr|Amicie de Montfòrt}} {{Multibendèl|Portal biografia|Portal Edat Mejana|Portal França|Portal Crosada dels albigeses|Portal Lengadòc|Portal Aragon|Portal Catolicisme}} {{Autoritats}} [[Categoria:Naissença al sègle XIII]] [[Categoria:Decès al sègle XIII]] [[Categoria:Ostal de Montfòrt-l'Amaury]] [[Categoria:Personalitat de la Crosada dels Albigeses]] 4ydwd4fsq6zlmmtttgungm6gu262psz 0 201069 2508285 2499814 2026-09-05T02:53:51Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2508285 wikitext text/x-wiki {{Infobox Persona}} '''Bianca Fazi''' (n. lo [[10 d'octobre]] de [[1960]]<ref>[https://web.archive.org/web/20251215225059/https://www.hatvp.fr/livraison/dossiers/fazi-bianca-di29656-ctsp-94.pdf Declaracion d'interés enregistrada per l'Autoritat superiora de transparéncia de la vida publica.]</ref>) es una mètja urgentista e una femna politica [[Corsega|còrsa]] (del partit ''Femu a Corsica''), elegida al conselh executiu de la Collectivitat de Corsega. Ne foguèt la presidenta interimària del [[21 d'abril]] al [[4 de mai]] de [[2026]].<ref>Patrice Roubaud, [https://www.ici.fr/emissions/l-invite-de-la-redaction-ici-rcfm/l-invite-de-la-redaction-ici-rcfm-bianca-fazi-presidente-du-conseil-executif-de-corse-par-interim-5907874 "Bianca Fazi, présidente du Conseil exécutif de Corse par intérim"], ''ICI Corse'', 22 d'abril de 2026.</ref> ==Referéncias== <references/> {{O|Fazi}} {{nais|1960}} [[Categoria:Corsega]] a3qn1dbargh6h26dalekoy4ngxxa7bh 0 201448 2508276 2507502 2026-09-04T20:30:47Z Alaric 506 44932 /* Composicion dempuèi 2015 */ 2508276 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Montreal |imatge = Map canton code 11 22.svg | reg= [[Lengadòc-Rosselhon]] | dept= {{Aude}} | arrt= [[Arrondiment de Carcassona]] |vila= [[Montreal (Aude)|Montreal]] |nbcom= 9 -----> 27 |canton=1122 |km²= 134,26 |cons= Christian Rebelle, còssol de Montreal |datas= [[2008]]-[[2015]] |}} Le '''canton de Montreal''', mantengut ambe de modificacions en 2014-2015, vengut en 2016 oficialament '''de la Malapera a la Montanha Negra''', es una division administrativa de [[Lengadòc]], venguda dempuèi 2015 sonque circonscripcion electorala, situada dins l'[[arrondiment de Carcassona]], le [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lengadòc-Rosselhon]], ara d'{{Ocreg}}. Las 2 comunas de la [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera]] ([[Montreal (Aude)|Montreal]] e [[Vilanava de Montreal]]) demòran dempuèi [[2015]] dins le canton, atal coma la comuna d'[[Arzens]], las autras 6 son dins le canton de Carcassona-3 (burèu centralizator [[Carcassona]]). </br> '''La mapa es la de l'[[arrondiment de Carcassona]] abans 2015.''' ==Composicion abans 2015== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Intercomunalitat |- | [[Arzens]] |11018 | 21,11 | {{popfr11|018}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|018}}/21.11) round 2}}}} | CA de [[Carcassona Agló]] |- |[[Alairac (Carcassés)|Lairac]] |11005 | 16,37 | {{popfr11|005}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|005}}/16.37) round 2}}}} | CA de [[Carcassona Agló]] |- |[[Montclar (Aude)|Montclar]] |11242 | 11,31 | {{popfr11|242}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|242}}/11.31) round 2}}}} | CA de [[Carcassona Agló]] |- |'''[[Montreal (Aude)|Montreal]]''' |11254 | 55,03 | {{popfr11|254}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|254}}/55.03) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Preissa]] |11299 | 8,56 | {{popfr11|299}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|299}}/8.56) round 2}}}} | CA de [[Carcassona Agló]] |- |[[Rofiac d'Aude]] |11325 | 5,24 | {{popfr11|325}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|325}}/5.24) round 2}}}} | CA de [[Carcassona Agló]] |- |[[Rollens]] |11327 | 7,89 | {{popfr11|327}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|327}}/7.89) round 2}}}} | CA de [[Carcassona Agló]] |- |[[La Valeta (Carcassés)|La Valeta]] |11199 | 6,55 | {{popfr11|199}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|199}}/6.55) round 2}}}} | CA de [[Carcassona Agló]] |- |[[Vilanava de Montreal]] |11432 | 2,20 | {{popfr11|432}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|432}}/2.2) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |} ==Composicion dempuèi 2015== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Intercomunalitat |- |[[Alzona]] |11009 | 22,38 | {{popfr11|009}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|009}}/22.38) round 2}}}} | [[Carcassona Agló]] |- | [[Arzens]] |11018 | 21,11 | {{popfr11|018}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|018}}/21.11) round 2}}}} | CA de [[Carcassona Agló]] |- |[[La Beceda]] |11181 | 19,96 | {{popfr11|181}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|181}}/19.96) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc|CC de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc]] |- |[[Brossas e Vilaret]] |11052 | 11,16 | {{popfr11|052}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|052}}/11.16) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de la Montanha Negra|CC de la Montanha Negra]] |- |[[Les Brunèls]] |11054 | 11,97 | {{popfr11|054}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|054}}/11.97) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas d'a las Fonts del Canal del Miègjorn|CC d'a las Fonts del Canal del Miègjorn]] |- |[[Carlipa|Carlipà]] |11070 | 5,26 | {{popfr11|070}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|070}}/5.26) round 2}}}} | [[Communautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja-Lauragués-Malapera]] |- |[[Caus e Sausens]] |11084 | 9,0 | {{popfr11|084}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|084}}/9) round 2}}}} | [[Carcassona Agló]] |- |[[Cena Monestièrs]] |11089 | 7,76 | {{popfr11|089}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|089}}/7.76) round 2}}}} | [[Communautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja-Lauragués-Malapera]] |- |[[La Comba]] |11182 | 14,99 | {{popfr11|182}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|182}}/14.99) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de la Montanha Negra|CC de la Montanha Negra]] |- |[[Cucçac de Cabardés]] |11115 | 25,06 | {{popfr11|115}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|115}}/25.06) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de la Montanha Negra|CC de la Montanha Negra]] |- |[[Fontiès Cabardés]] |11150 | 8,46 | {{popfr11|150}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|150}}/8.46) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de la Montanha Negra|CC de la Montanha Negra]] |- |[[Fraisse de Cabardés]] |11156 | 7,13 | {{popfr11|156}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|156}}/7.13) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de la Montanha Negra|CC de la Montanha Negra]] |- |[[Montoliu (Aude)|Montoliu]] |11253 | 23,65 | {{popfr11|253}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|253}}/23.65) round 2}}}} | [[Carcassona Agló]] |- |'''[[Montreal (Aude)|Montreal]]''' |11254 | 55,03 | {{popfr11|254}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|254}}/55.03) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Mossolens]] |11259 | 19,60 | {{popfr11|259}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|259}}/19.6) round 2}}}} | [[Carcassona Agló]] |- |[[Pesens]] |11288 | 11,11 | {{popfr11|288}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|288}}/11.11) round 2}}}} | [[Carcassona Agló]] |- |[[La Prada]] |11189 | 4,61 | {{popfr11|189}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|189}}/4.61) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de la Montanha Negra|CC de la Montanha Negra]] |- |[[Raissac de Lampi]] |11308 | 5,23 | {{popfr11|308}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|308}}/5.23) round 2}}}} | [[Carcassona Agló]] |- |[[Saissac]] |11367 | 57,03 | {{popfr11|367}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|367}}/57.03) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de la Montanha Negra|CC de la Montanha Negra]] |- |[[Santa Aulària (Aude)|Santa Aulària]] |11340 | 6,50 | {{popfr11|340}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|340}}/6.5) round 2}}}} | [[Carcassona Agló]] |- |[[Sant Danís (Aude)|Sant Danís]] |11339 | 8,21 | {{popfr11|339}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|339}}/8.21) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de la Montanha Negra|CC de la Montanha Negra]] |- |[[Sant Martin le Vièlh]] |11357 | 13,25 | {{popfr11|357}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|357}}/13.25) round 2}}}} | [[Carcassona Agló]] |- |[[Verdun de Lauragués]] |11407 | 20,21 | {{popfr11|407}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|407}}/20.21) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc|CC de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc]] |- |[[Vilamanha]] |11428 | 10,69 | {{popfr11|428}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|428}}/10.69) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc|CC de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc]] |- |[[Vilanava de Montreal]] |11432 | 2,20 | {{popfr11|432}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|432}}/2.2) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Vilaseca-Landa]] |11437 | 5,35 | {{popfr11|437}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|437}}/5.35) round 2}}}} | [[Carcassona Agló]] |- |[[Vilaspin]] |11439 | 6,38 | {{popfr11|439}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|439}}/6.38) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja-Lauragués-Malapera]] |- |} ==Istòria== De 1790 a 1801, las comunas de [[Alairac (Carcassés)|Lairac]], [[Montclar (Aude)|Montclar]], Preissa, [[Rofiac d'Aude]], [[Rollens]] e [[La Valeta (Carcassés)|La Valeta]] èran del canton de [[Preissa]], las autras tres èran del canton de [[Montreal (Aude)|Montreal]] (totis dos del districte de Carcassona d'aquí a 1795). En 1801, quand le nombre dels cantons foguèt demingat, le canton de Preissa foguèt suprimit e totas las comunas passèron al canton de Montreal <ref>fichas Cassini-EHESS de las comunas concernidas</ref>. </br> En 2014, quand faguèron una refòrma cantonala, le canton de Montreal foguèt conservat, ambe de limits diferents, per las eleccions departamentalas de 2015, en aplicacion del decret n° 2014-204 del 21 de febrièr de 2014 <ref>[https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000028652386]</ref>. Véser l'introduccion per la plaça de cada comuna dins les cantons successors. ==Nòtas== <references/> 6ke8ncdm900m008h1w5diagdupq0gok 2508277 2508276 2026-09-04T20:33:35Z Alaric 506 44932 /* Composicion dempuèi 2015 */ 2508277 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Montreal |imatge = Map canton code 11 22.svg | reg= [[Lengadòc-Rosselhon]] | dept= {{Aude}} | arrt= [[Arrondiment de Carcassona]] |vila= [[Montreal (Aude)|Montreal]] |nbcom= 9 -----> 27 |canton=1122 |km²= 134,26 |cons= Christian Rebelle, còssol de Montreal |datas= [[2008]]-[[2015]] |}} Le '''canton de Montreal''', mantengut ambe de modificacions en 2014-2015, vengut en 2016 oficialament '''de la Malapera a la Montanha Negra''', es una division administrativa de [[Lengadòc]], venguda dempuèi 2015 sonque circonscripcion electorala, situada dins l'[[arrondiment de Carcassona]], le [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lengadòc-Rosselhon]], ara d'{{Ocreg}}. Las 2 comunas de la [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera]] ([[Montreal (Aude)|Montreal]] e [[Vilanava de Montreal]]) demòran dempuèi [[2015]] dins le canton, atal coma la comuna d'[[Arzens]], las autras 6 son dins le canton de Carcassona-3 (burèu centralizator [[Carcassona]]). </br> '''La mapa es la de l'[[arrondiment de Carcassona]] abans 2015.''' ==Composicion abans 2015== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Intercomunalitat |- | [[Arzens]] |11018 | 21,11 | {{popfr11|018}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|018}}/21.11) round 2}}}} | CA de [[Carcassona Agló]] |- |[[Alairac (Carcassés)|Lairac]] |11005 | 16,37 | {{popfr11|005}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|005}}/16.37) round 2}}}} | CA de [[Carcassona Agló]] |- |[[Montclar (Aude)|Montclar]] |11242 | 11,31 | {{popfr11|242}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|242}}/11.31) round 2}}}} | CA de [[Carcassona Agló]] |- |'''[[Montreal (Aude)|Montreal]]''' |11254 | 55,03 | {{popfr11|254}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|254}}/55.03) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Preissa]] |11299 | 8,56 | {{popfr11|299}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|299}}/8.56) round 2}}}} | CA de [[Carcassona Agló]] |- |[[Rofiac d'Aude]] |11325 | 5,24 | {{popfr11|325}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|325}}/5.24) round 2}}}} | CA de [[Carcassona Agló]] |- |[[Rollens]] |11327 | 7,89 | {{popfr11|327}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|327}}/7.89) round 2}}}} | CA de [[Carcassona Agló]] |- |[[La Valeta (Carcassés)|La Valeta]] |11199 | 6,55 | {{popfr11|199}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|199}}/6.55) round 2}}}} | CA de [[Carcassona Agló]] |- |[[Vilanava de Montreal]] |11432 | 2,20 | {{popfr11|432}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|432}}/2.2) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |} ==Composicion dempuèi 2015== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Intercomunalitat |- |[[Alzona]] |11009 | 22,38 | {{popfr11|009}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|009}}/22.38) round 2}}}} | [[Carcassona Agló]] |- | [[Arzens]] |11018 | 21,11 | {{popfr11|018}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|018}}/21.11) round 2}}}} | CA de [[Carcassona Agló]] |- |[[La Beceda]] |11181 | 19,96 | {{popfr11|181}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|181}}/19.96) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc|CC de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc]] |- |[[Brossas e Vilaret]] |11052 | 11,16 | {{popfr11|052}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|052}}/11.16) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de la Montanha Negra|CC de la Montanha Negra]] |- |[[Les Brunèls]] |11054 | 11,97 | {{popfr11|054}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|054}}/11.97) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas d'a las Fonts del Canal del Miègjorn|CC d'a las Fonts del Canal del Miègjorn]] |- |[[Carlipa|Carlipà]] |11070 | 5,26 | {{popfr11|070}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|070}}/5.26) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja-Lauragués-Malapera]] |- |[[Caus e Sausens]] |11084 | 9,0 | {{popfr11|084}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|084}}/9) round 2}}}} | [[Carcassona Agló]] |- |[[Cena Monestièrs]] |11089 | 7,76 | {{popfr11|089}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|089}}/7.76) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja-Lauragués-Malapera]] |- |[[La Comba]] |11182 | 14,99 | {{popfr11|182}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|182}}/14.99) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de la Montanha Negra|CC de la Montanha Negra]] |- |[[Cucçac de Cabardés]] |11115 | 25,06 | {{popfr11|115}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|115}}/25.06) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de la Montanha Negra|CC de la Montanha Negra]] |- |[[Fontiès Cabardés]] |11150 | 8,46 | {{popfr11|150}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|150}}/8.46) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de la Montanha Negra|CC de la Montanha Negra]] |- |[[Fraisse de Cabardés]] |11156 | 7,13 | {{popfr11|156}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|156}}/7.13) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de la Montanha Negra|CC de la Montanha Negra]] |- |[[Montoliu (Aude)|Montoliu]] |11253 | 23,65 | {{popfr11|253}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|253}}/23.65) round 2}}}} | [[Carcassona Agló]] |- |'''[[Montreal (Aude)|Montreal]]''' |11254 | 55,03 | {{popfr11|254}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|254}}/55.03) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Mossolens]] |11259 | 19,60 | {{popfr11|259}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|259}}/19.6) round 2}}}} | [[Carcassona Agló]] |- |[[Pesens]] |11288 | 11,11 | {{popfr11|288}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|288}}/11.11) round 2}}}} | [[Carcassona Agló]] |- |[[La Prada]] |11189 | 4,61 | {{popfr11|189}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|189}}/4.61) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de la Montanha Negra|CC de la Montanha Negra]] |- |[[Raissac de Lampi]] |11308 | 5,23 | {{popfr11|308}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|308}}/5.23) round 2}}}} | [[Carcassona Agló]] |- |[[Saissac]] |11367 | 57,03 | {{popfr11|367}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|367}}/57.03) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de la Montanha Negra|CC de la Montanha Negra]] |- |[[Santa Aulària (Aude)|Santa Aulària]] |11340 | 6,50 | {{popfr11|340}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|340}}/6.5) round 2}}}} | [[Carcassona Agló]] |- |[[Sant Danís (Aude)|Sant Danís]] |11339 | 8,21 | {{popfr11|339}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|339}}/8.21) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de la Montanha Negra|CC de la Montanha Negra]] |- |[[Sant Martin le Vièlh]] |11357 | 13,25 | {{popfr11|357}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|357}}/13.25) round 2}}}} | [[Carcassona Agló]] |- |[[Verdun de Lauragués]] |11407 | 20,21 | {{popfr11|407}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|407}}/20.21) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc|CC de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc]] |- |[[Vilamanha]] |11428 | 10,69 | {{popfr11|428}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|428}}/10.69) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc|CC de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc]] |- |[[Vilanava de Montreal]] |11432 | 2,20 | {{popfr11|432}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|432}}/2.2) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Vilaseca-Landa]] |11437 | 5,35 | {{popfr11|437}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|437}}/5.35) round 2}}}} | [[Carcassona Agló]] |- |[[Vilaspin]] |11439 | 6,38 | {{popfr11|439}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|439}}/6.38) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja-Lauragués-Malapera]] |- |} ==Istòria== De 1790 a 1801, las comunas de [[Alairac (Carcassés)|Lairac]], [[Montclar (Aude)|Montclar]], Preissa, [[Rofiac d'Aude]], [[Rollens]] e [[La Valeta (Carcassés)|La Valeta]] èran del canton de [[Preissa]], las autras tres èran del canton de [[Montreal (Aude)|Montreal]] (totis dos del districte de Carcassona d'aquí a 1795). En 1801, quand le nombre dels cantons foguèt demingat, le canton de Preissa foguèt suprimit e totas las comunas passèron al canton de Montreal <ref>fichas Cassini-EHESS de las comunas concernidas</ref>. </br> En 2014, quand faguèron una refòrma cantonala, le canton de Montreal foguèt conservat, ambe de limits diferents, per las eleccions departamentalas de 2015, en aplicacion del decret n° 2014-204 del 21 de febrièr de 2014 <ref>[https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000028652386]</ref>. Véser l'introduccion per la plaça de cada comuna dins les cantons successors. ==Nòtas== <references/> mo4jdumh60iji5d27l3sjj80f9znr0b 0 201472 2508272 2507327 2026-09-04T20:18:53Z Alaric 506 44932 2508272 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton d'Alanha |imatge = Map canton code 11 01.svg | reg= [[Lengadòc-Rosselhon]] | dept={{Aude}} | arrt= [[Arrondiment de Limós]] |vila= [[Alanha]] |nbcom= 26 |canton=1101 |km²= 184.26 |cons= Jacques Durand ([[PS]]) |datas= [[1998]]-[[2015]] |}} Le '''canton d'Alanha''' es una anciana division administrativa de [[Lengadòc]], situada dins l'[[arrondiment de Limós]], le [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lengadòc-Rosselhon]], ara d'{{Ocreg}}. Totas las comunas son dempuèi [[2015]] dins le canton de [[Bram]], batejat en 2016 ''Canton de la Puèja al Rasés''. </br> '''La mapa es la de l'[[arrondiment de Limós]] abans 2015.''' ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Intercomunalitat |- |'''[[Alanha]]''' |11004 | 13,86 | {{popfr11|004}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|004}}/13.86) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[Bèlagarda de Rasés]] |11032 | 6,41 | {{popfr11|032}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|032}}/6.41) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[Bèlvéser (Rasés)|Bèlvéser]] |11034 | 4,52 | {{popfr11|034}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|034}}/4.52) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[Bresilhac]] |11051 | 6,82 | {{popfr11|051}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|051}}/6.82) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja-Lauragués-Malapera]] |- |[[Brugairòlas]] |11053 | 8,47 | {{popfr11|053}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|053}}/8.47) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[Calhau]] |11058 | 9,76 | {{popfr11|058}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|058}}/9.76) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[Calhavèl]] |11059 | 5,34 | {{popfr11|059}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|059}}/5.34) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[Campbiure|Cambiure]] |11061 | 3,19 | {{popfr11|061}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|061}}/3.19) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[La Corteta]] |11108 | 5,47 | {{popfr11|108}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|108}}/5.47) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[Donasac (Rasés)|Donasac]] |11121 | 5,06 | {{popfr11|121}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|121}}/5.06) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[Esculhens e Sant Just de Belengard]] |11128 | 11,20 | {{popfr11|128}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|128}}/11.2) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[Fenolhet (Rasés)|Fenolhet]] |11139 | 7,22 | {{popfr11|139}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|139}}/7.22) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja-Lauragués-Malapera]] |- |[[Ferran (Aude)|Ferran]] |11141 | 5,86 | {{popfr11|141}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|141}}/5.86) round 2}}}} |[[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja-Lauragués-Malapera]] |- |[[Gramàsia]] |11167 | 2 | {{popfr11|167}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|167}}/2) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[Lauraguèl]] |11197 | 7,01 | {{popfr11|197}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|197}}/7.01) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[Linhairòlas]] |11204 | 7,31 | {{popfr11|204}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|204}}/7.31) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[Malvièrs]] |11216 | 7,22 | {{popfr11|216}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|216}}/7.22) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[Maseròlas (Aude)|Maseròlas]] |11228 | 8,22 | {{popfr11|228}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|228}}/8.22) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[Montgradalh]] |11246 | 4,48 | {{popfr11|246}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|246}}/4.48) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[Montaut (Aude)|Montaut]] |11247 | 7,01 | {{popfr11|247}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|247}}/7.01) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[Onós]] |11173 | 7,62 | {{popfr11|173}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|173}}/7.62) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja-Lauragués-Malapera]] |- |[[Pontmir]] |11294 | 6 | {{popfr11|294}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|294}}/6) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- | [[Rotièr]] |11328 | 11,27 | {{popfr11|328}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|328}}/11.27) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[Senhalens]] |11375 | 6,17 | {{popfr11|375}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|375}}/6.17) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |[[La Sèrra de Prolha]] |11193 | 4,16 | {{popfr11|193}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|193}}/4.16) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja-Lauragués-Malapera]] |- |[[Vilarzèl de Rasés]] |11417 | 12,6 | {{popfr11|417}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|417}}/12.6) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas del Limosenc|CC del Limosenc]] |- |} ==Istòria== De 1790 a 1801, [[Alanha]], [[Bèlagarda de Rasés]], [[Bèlvéser (Rasés)|Bèlvéser]], [[La Corteta]], [[Donasac (Rasés)|Donasac]], [[Esculhens e Sant Just de Belengard|Esculhens]], [[Lauraguèl]], [[Malvièrs]], [[Maseròlas (Aude)|Maseròlas]], [[Montgradalh]], [[Onós]] e [[Rotièr]] èran del canton d'Alanha. [[Bresilhac]], [[Brugairòlas|Bergairòlas]], Calhau, [[Calhavèl]], [[Campbiure|Cambiure]], [[Fenolhet (Rasés)|Fenolhet]], [[Ferran (Aude)|Ferran]], [[Gramàsia]], [[La Sèrra de Prolha]] e [[Vilarzèl de Rasés]] èran del canton de [[Calhau]]. [[Esculhens e Sant Just de Belengard|Sant Just de Belengard]], [[Linhairòlas]], [[Montaut (Aude)|Montaut]], [[Pontmir]] e [[Senhalens]] èran del canton de [[Pèirafita de Rasés|Pèirafita]]. En 1801, quand le nombre dels cantons foguèt demingat, les cantons de Calhau e de Pèirafita foguèron suprimits e totas las comunas citadas passèron al canton d'Alanha <ref>fichas Cassini-EHESS de las comunas concernidas</ref>. Còpsec, Bèlvéser comencèt de créisser pus viste qu'Alanha e finiguèt per èsser le caplòc vertadièr (preséncia de la gendarmariá, etc). Véser [[Bèlvéser (Rasés)|Bèlvéser]] e [[Alanha]]. </br> En 2014, quand faguèron una refòrma cantonala, le canton d'Alanha foguèt suprimit per las eleccions departamentalas de 2015 e passèt entièrament dins le canton de Bram, en aplicacion del decret n° 2014-204 del 21 de febrièr de 2014 <ref>[https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000028652386]</ref>. ==Véser tanben== * [[Bèlvéser (Rasés)|Bèlvéser]] * [[Alanha]] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} luaupniu8w8gkxfemc50sy0tll3ihwe 0 201476 2508273 2507497 2026-09-04T20:22:05Z Alaric 506 44932 /* Composicion */ 2508273 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Castèlnau d'Arri-Nòrd |imatge = Map canton code 11 09.svg | reg= [[Lengadòc-Rosselhon]] | dept={{Aude}} | arrt= [[Arrondiment de Carcassona]] |vila= [[Castèlnòu d'Arri|Castèlnau d'Arri]] |nbcom= 20 + fraccion |canton=1109 |km²= |cons= Stéphane Linou |datas= [[2011]]-[[2015]] |}} Le '''canton de Castèlnau d'Arri-Nòrd''' es una anciana division administrativa de [[Lengadòc]], situada dins l'[[arrondiment de Carcassona]], le [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lengadòc-Rosselhon]], ara d'{{Ocreg}}. Sèt comunas, [[La Beceda]], [[Les Brunèls]], [[Carlipa|Carlipà]], [[Cena Monestièrs]], [[Verdun de Lauragués]], [[Vilamanha]] e [[Vilaspin]] son dempuèi [[2015]] dins le canton de la Malapera a la Montanha Negra, ancian [[canton de Montreal (Aude)|canton de Montreal]], las autras 14 son del canton del Bacin Chaurian (caplòc [[Castèlnòu d'Arri|Castèlnau d'Arri]]). </br> '''La mapa es la de l'[[arrondiment de Carcassona]] abans 2015.''' ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Intercomunalitat |- |[[La Beceda]] |11181 | 19,96 | {{popfr11|181}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|181}}/19.96) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc|CC de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc]] |- |[[Les Brunèls]] |11054 | 11,97 | {{popfr11|054}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|054}}/11.97) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas d'a las Fonts del Canal del Miègjorn|CC d'a las Fonts del Canal del Miègjorn]] |- |[[Carlipa|Carlipà]] |11070 | 5,26 | {{popfr11|070}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|070}}/5.26) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja-Lauragués-Malapera]] |- |[[Cena Monestièrs]] |11089 | 7,76 | {{popfr11|089}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|089}}/7.76) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja-Lauragués-Malapera]] |- |[[Verdun de Lauragués]] |11407 | 20,21 | {{popfr11|407}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|407}}/20.21) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc|CC de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc]] |- |[[Vilamanha]] |11428 | 10,69 | {{popfr11|428}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|428}}/10.69) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc|CC de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc]] |- |[[Vilaspin]] |11439 | 6,38 | {{popfr11|439}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|439}}/6.38) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja-Lauragués-Malapera]] |- |} * [[Castèlnòu d'Arri|Castèlnau d'Arri]] * [[Airós]] * [[Les Casses]] * [[Issèl]] * [[Montmaur (Lauragués)|Montmaur]] * [[Peirens]] * [[La Pomareda]] * [[Puginièr]] * [[Sant Pàpol]] * [[Sant Paulet]] * [[Solhanèls]] * [[Solha]] * [[Sopèrs]] * [[Trevila]] ==Istòria== ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} cio9lzmyk1pek8mbcgr5ufhlje9myju 0 201503 2508309 2508205 2026-09-05T10:49:53Z Alaric 506 44932 /* Istòria */ 2508309 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Fanjaus |imatge = Map canton code 11 16.svg | reg= [[Lengadòc-Rosselhon]] | dept={{Aude}} | arrt= [[Arrondiment de Carcassona]] |vila= [[Fanjaus]] |nbcom= 16 |canton=1116 |km²= 212,14 |cons= André Viola ([[PS]]) |datas= [[2001]]-[[2015]] |}} Le '''canton de Fanjaus''' es una anciana division administrativa de [[Lengadòc]], situada dins l'[[arrondiment de Carcassona]], le [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lengadòc-Rosselhon]], ara d'{{Ocreg}}. Dempuèi [[2015]], totas las comunas son dins le canton de [[Bram]], que tornèron batejar canton de la Puèja a Rasés. </br> '''La mapa es la de l'[[arrondiment de Carcassona]] abans 2015.''' ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Intercomunalitat |- |[[Bram]] |11049 | 17,72 | {{popfr11|049}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|049}}/17.72) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[La Cassanha (Lauragués)|La Cassanha]] |11072 | 12,13 | {{popfr11|072}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|072}}/12.13) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Casalrenos]] ? Calès ? |11087 | 13,35 | {{popfr11|087}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|087}}/13.35) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |'''[[Fanjaus]]''' |11136 | 25,49 | {{popfr11|136}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|136}}/25.49) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Fonters|Fontèrs]] |11149 | 12,15 | {{popfr11|149}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|149}}/12.15) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[La Fòrça (Aude)|La Fòrça]] |11153 | 4,6 | {{popfr11|153}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|153}}/4.6) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Gajan de la Selva]] |11159 | 11,38 | {{popfr11|159}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|159}}/11.38) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Genervila]] |11162 | 10,21 | {{popfr11|162}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|162}}/10.21) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Laurac]] |11196 | 11,58 | {{popfr11|196}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|196}}/11.58) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Orsans (Lengadòc)|Orsans]] |11268 | 9,94 | {{popfr11|268}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|268}}/9.94) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Planvialar|Pratvialar]] |11291 | 12,4 | {{popfr11|291}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|291}}/12.4) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Riboissa]] |11312 | 10,21 | {{popfr11|312}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|312}}/10.21) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Sant Gauderic]] |11343 | 11,13 | {{popfr11|343}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|343}}/11.13) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Sant Julian (Aude)|Sant Julian]] |11348 | 11,31 | {{popfr11|348}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|348}}/11.31) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Le Vilar|Le Vilar (Savaric)]] |11418 | 33,08 | {{popfr11|418}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|418}}/33.08) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[La Mòta (Vilasiscle)]] |11438 | 5,46 | {{popfr11|438}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|438}}/5.46) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |} ==Istòria== De 1790 a 1801, las comunas de [[Bram]], [[Laurac]], Le Vilar e [[La Mòta (Vilasiscle)|La Mòta]] èran del canton del [[Le Vilar|Vilar]], las comunas de [[La Cassanha (Lauragués)|La Cassanha]], [[Fanjaus]], [[La Fòrça (Aude)|La Fòrça]], [[Orsans (Lengadòc)|Orsans]] e [[Sant Gauderic]] èran dins le canton de Fanjaus, las autras sèt comunas èran del canton de [[Gajan de la Selva|Gajan]] (se pòt remarcar que Bram, qu'agèt un avenidor tan remarcable, èra pas caplòc de canton, quitament a l'epòca que les cantons èran nombroses). En 1801, quand le nombre dels cantons foguèt demingat, les cantons del Vilar e de Gajan foguèron suprimits e las comunas citadas passèron dins le canton de Fanjaus <ref>fichas Cassini-EHESS de las comunas concernidas</ref>. La seguida vegèt la creissença de Bram e l'aflaquiment de Fanjaus, que perdèt la gendarmariá dins las annadas cinquanta <ref>[https://www.ladepeche.fr/2023/10/16/ceux-qui-nous-quittent-11521855.php]</ref>, signe de la pèrda progressiva de las foncions de [[caplòc]] de canton.</br> En 2014, quand faguèron una refòrma cantonala, le canton de Fanjaus foguèt suprimit per las eleccions departamentalas de 2015 e passèt dins le canton de [[Bram]], ara canton de la Puèja a Rasés, en aplicacion del decret n° 2014-204 del 21 de febrièr de 2014 <ref>[https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000028652386]</ref>. ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} rkxte1n3y48gogsuxne9c1bpazsels5 0 201506 2508255 2026-09-04T15:31:41Z Suplement chicken wings 61653 Crèa en tradusissent la pagina « [[:en:Special:Redirect/revision/1372689853|That '70s Show]] » 2508255 wikitext text/x-wiki   '''''That '70s Show''''' es una seria estatsunidenca comica per adolescents que foguèt emesa sus Fox del 23 d'agost de 1998 al 18 de mai de 2006. La seria se centra sus la vida d'un grop de sièis amics adolescents que vivon dins la vila ficcionala de Point Place dins lo [[Wisconsin]], de 1976 a 1979. Los personatges principals son interpretats per Topher Grace, [[Mila Kunis]], [[Ashton Kutcher]], Danny Masterson, Laura Prepon, Wilmer Valderrama, Lisa Robin Kelly, Debra Jo Rupp, Kurtwood Smith, Don Stark, Tommy Chong, e Tanya Roberts. === Contèxte e epòca === La seria se debanèt en mai de 1976 dins la sa primièra difusion del 23 d'agost de 1998. Après 12 episòdis, la seria passèt en 1977. Lo 23en episòdi, «&nbsp;Grandma's Dead&nbsp;», se debanava tanben en 1976, qu'èra lo 12en episòdis que foguèt produch, e a l'origina seriá emesa abans la sason de debut. La seria demorèt en 1977 pendent las seguentas doas sasons. Près de la fin de la tresena sason, la seria passèt en 1978 dusca a la debuta de la seisena sason. Los autres episòdis se passavan en 1979, e la fin de la seria s'acaba subte pendent una fèsta de la velha de l'An novèl alara que los personatges atengan «&nbsp;un&nbsp;» pendent un compte enrè al 1èr de genièr de 1980.<ref>{{Ref-libre|url=https://books.google.com/books?id=4DuRDQAAQBAJ&pg=PT96|isbn=9781493405855}}</ref> Après lo panèl dels crèdits, la plaça de licéncia de Vista Cruiser d'Eric es mostrada amb l'an «&nbsp;80&nbsp;», indicant que los ans 1980 comencèron. La seria ganhèt una notorietat a causa d'errors de longa presentas dins sa cronologia. Quitament s'implica qu'un an passa en congruéncia amb cada sason de la seria, los personatges demòran d'edat de collègi dempuèi lo començament de la seriás fins a la fin de la sason cinc. En mai, los personatges se pòdon veire escotant d'albums qu'aurián pas encara estat sortits a l'epòca de l'episòdi.<ref>{{Ref-web|url=https://screenrant.com/that-70s-show-timeline-problem-theory-circle/|lenga=en}}</ref> === Tèmas e referéncias === La seria es una comèdia de nostalgia de las annadas 1970 . La seria abordava de nombrosas questions socialas de las annadas 1970 coma las actituds [[Sexualitat umana|sexualas]] de l'epòca, lo conflicte generacional, las dificultats economicas de la recession de las annadas 1970, la mesfisança del govèrn estatsunidenc pels trabalhadors obrièrs, e l'usatge de bevenda / dròga de menors d'edat . La seria metèt tanben en evidéncia los desvolopaments dins las tendéncias de la mòda, l'industria del léser, inclusent la telecomanda de la television, las reproduccions, los VCR, e la television per cable ; los [[Videojòc|jòcs vidèo]] ''[[Pong]]'' e ''Space Invaders'' ; la casseta e [[Disco]] ; la revista <nowiki><i id="mwXw">MAD</i></nowiki> ; e l'obsession d'Eric per ''Star Wars'', que sortiguèt en 1977. Lo programa es estat comparat a ''Happy Days'', que se debanèt de manièra similara 20 ans abans l'epòca ont foguèt difusat. Fòrça episòdis de l'emission presentavan Eric e lo rèsta dels dròlles dins o a l'entorn de l'Oldsmobile Vista Cruiser de 1969 «&nbsp;Aztec Gold&nbsp;» d'Eric, transmés a Eric per Red dins l'episòdi pilòt (après que Red crompèsse amb rancura una Toyota Corolla de 1976, una veitura mai economica).  la3juu5a1ostunuhhm4ltohgvk0i10z 2508256 2508255 2026-09-04T15:33:58Z Suplement chicken wings 61653 Apondon logotipe 2508256 wikitext text/x-wiki [[Fichièr:That_'70s_Show_logo.svg|vinheta|That '70s Show logotipe]]   '''''That '70s Show''''' es una seria estatsunidenca comica per adolescents que foguèt emesa sus Fox del 23 d'agost de 1998 al 18 de mai de 2006. La seria se centra sus la vida d'un grop de sièis amics adolescents que vivon dins la vila ficcionala de Point Place dins lo [[Wisconsin]], de 1976 a 1979. Los personatges principals son interpretats per Topher Grace, [[Mila Kunis]], [[Ashton Kutcher]], Danny Masterson, Laura Prepon, Wilmer Valderrama, Lisa Robin Kelly, Debra Jo Rupp, Kurtwood Smith, Don Stark, Tommy Chong, e Tanya Roberts. === Contèxte e epòca === La seria se debanèt en mai de 1976 dins la sa primièra difusion del 23 d'agost de 1998. Après 12 episòdis, la seria passèt en 1977. Lo 23en episòdi, «&nbsp;Grandma's Dead&nbsp;», se debanava tanben en 1976, qu'èra lo 12en episòdis que foguèt produch, e a l'origina seriá emesa abans la sason de debut. La seria demorèt en 1977 pendent las seguentas doas sasons. Près de la fin de la tresena sason, la seria passèt en 1978 dusca a la debuta de la seisena sason. Los autres episòdis se passavan en 1979, e la fin de la seria s'acaba subte pendent una fèsta de la velha de l'An novèl alara que los personatges atengan «&nbsp;un&nbsp;» pendent un compte enrè al 1èr de genièr de 1980.<ref>{{Ref-libre|url=https://books.google.com/books?id=4DuRDQAAQBAJ&pg=PT96|isbn=9781493405855}}</ref> Après lo panèl dels crèdits, la plaça de licéncia de Vista Cruiser d'Eric es mostrada amb l'an «&nbsp;80&nbsp;», indicant que los ans 1980 comencèron. La seria ganhèt una notorietat a causa d'errors de longa presentas dins sa cronologia. Quitament s'implica qu'un an passa en congruéncia amb cada sason de la seria, los personatges demòran d'edat de collègi dempuèi lo començament de la seriás fins a la fin de la sason cinc. En mai, los personatges se pòdon veire escotant d'albums qu'aurián pas encara estat sortits a l'epòca de l'episòdi.<ref>{{Ref-web|url=https://screenrant.com/that-70s-show-timeline-problem-theory-circle/|lenga=en}}</ref> === Tèmas e referéncias === La seria es una comèdia de nostalgia de las annadas 1970 . La seria abordava de nombrosas questions socialas de las annadas 1970 coma las actituds [[Sexualitat umana|sexualas]] de l'epòca, lo conflicte generacional, las dificultats economicas de la recession de las annadas 1970, la mesfisança del govèrn estatsunidenc pels trabalhadors obrièrs, e l'usatge de bevenda / dròga de menors d'edat . La seria metèt tanben en evidéncia los desvolopaments dins las tendéncias de la mòda, l'industria del léser, inclusent la telecomanda de la television, las reproduccions, los VCR, e la television per cable ; los [[Videojòc|jòcs vidèo]] ''[[Pong]]'' e ''Space Invaders'' ; la casseta e [[Disco]] ; la revista <nowiki><i id="mwXw">MAD</i></nowiki> ; e l'obsession d'Eric per ''Star Wars'', que sortiguèt en 1977. Lo programa es estat comparat a ''Happy Days'', que se debanèt de manièra similara 20 ans abans l'epòca ont foguèt difusat. Fòrça episòdis de l'emission presentavan Eric e lo rèsta dels dròlles dins o a l'entorn de l'Oldsmobile Vista Cruiser de 1969 «&nbsp;Aztec Gold&nbsp;» d'Eric, transmés a Eric per Red dins l'episòdi pilòt (après que Red crompèsse amb rancura una Toyota Corolla de 1976, una veitura mai economica).  gqfxdw4j8uoeuy6zouspw93kyik9arf 2508258 2508256 2026-09-04T15:43:09Z Suplement chicken wings 61653 Correccions e melhor biais de dire en occitan 2508258 wikitext text/x-wiki [[Fichièr:That_'70s_Show_logo.svg|vinheta|That '70s Show logotipe]]   '''''That '70s Show''''' es una seria estatsunidenca comica per adolescents que foguèt emesa sus Fox del 23 d'agost de 1998 al 18 de mai de 2006. La seria se centra sus la vida d'un grop de sièis amics adolescents que vivon dins la vila ficcionala de Point Place dins lo [[Wisconsin]], de 1976 a 1979. Los personatges principals son interpretats per Topher Grace, [[Mila Kunis]], [[Ashton Kutcher]], Danny Masterson, Laura Prepon, Wilmer Valderrama, Lisa Robin Kelly, Debra Jo Rupp, Kurtwood Smith, Don Stark, Tommy Chong, e Tanya Roberts. === Contèxte e epòca === La seria se debanèt en mai de 1976 dins la sa primièra difusion del 23 d'agost de 1998. Après 12 episòdis, la seria passèt en 1977. Lo 23en episòdi, «&nbsp;Grandma's Dead&nbsp;», se debanava tanben en 1976, qu'èra lo 12en episòdis que foguèt produch, e a l'origina seriá emesa abans la sason de debut. La seria demorèt en 1977 pendent las seguentas doas sasons. Près de la fin de la tresena sason, la seria passèt en 1978 dusca a la debuta de la seisena sason. Los autres episòdis se passavan en 1979, e la fin de la seria s'acaba subte pendent una fèsta de la velha de l'An novèl alara que los personatges atengan «&nbsp;un&nbsp;» pendent un compte enrè al 1èr de genièr de 1980.<ref>{{Ref-libre|url=https://books.google.com/books?id=4DuRDQAAQBAJ&pg=PT96|isbn=9781493405855}}</ref> Après lo panèl dels crèdits, la plaça de licéncia de Vista Cruiser d'Eric es mostrada amb l'an «&nbsp;80&nbsp;», indicant que los ans 1980 comencèron. La seria ganhèt una notorietat a causa d'errors de longa presentas dins sa cronologia. Quitament s'implica qu'un an passa en congruéncia amb cada sason de la seria, los personatges demòran d'edat de collègi dempuèi lo començament de la seriás fins a la fin de la sason cinc. En mai, se pòt veire los personatges a escotar d'albums que serián pas encara sortits a l'epòca de l'episòdi.<ref>{{Ref-web|url=https://screenrant.com/that-70s-show-timeline-problem-theory-circle/|lenga=en}}</ref> === Tèmas e referéncias === La seria es una comèdia de nostalgia de las annadas 1970 . La seria abordava de nombrosas questions socialas de las annadas 1970 coma las actituds [[Sexualitat umana|sexualas]] de l'epòca, lo conflicte generacional, las dificultats economicas de la recession de las annadas 1970, la mesfisança del govèrn estatsunidenc pels trabalhadors obrièrs, e lo consum de bevendas / drògas pels menors d'edat . La seria metèt tanben en evidéncia los desvolopaments dins las tendéncias de la mòda, l'industria del léser, inclusent la telecomanda de la television, las repassas d’emissions, los magnetoscòpis e la television per cable ; los [[Videojòc|jòcs vidèo]] ''[[Pong]]'' e ''Space Invaders'' ; las cassetas àudio e lo [[disco]] ; la revista <i id="mwXw">MAD</i> ; e l'obsession d'Eric per ''Star Wars'', que sortiguèt en 1977. Lo programa foguèt comparat a ''Happy Days'', que se debanèt de manièra similara 20 ans abans l'epòca que foguèt difusat. Fòrça episòdis de l'emission presentavan Eric e la rèsta de la còla dins o a l'entorn de l'Oldsmobile Vista Cruiser de 1969 «&nbsp;Aztec Gold&nbsp;» d'Eric, transmesa per Red dins l'episòdi pilòt (après que Red crompèt amb rancura una Toyota Corolla de 1976, una veitura mai economica).  eh6fh1npkfzd7co296xr26867n5aari 2508260 2508258 2026-09-04T16:02:27Z Suplement chicken wings 61653 Apondon de las sasons e datas de primièra difusion 2508260 wikitext text/x-wiki [[Fichièr:That_'70s_Show_logo.svg|vinheta|That '70s Show logotipe]]   '''''That '70s Show''''' es una seria estatsunidenca comica per adolescents que foguèt emesa sus Fox del 23 d'agost de 1998 al 18 de mai de 2006. La seria se centra sus la vida d'un grop de sièis amics adolescents que vivon dins la vila ficcionala de Point Place dins lo [[Wisconsin]], de 1976 a 1979. Los personatges principals son interpretats per Topher Grace, [[Mila Kunis]], [[Ashton Kutcher]], Danny Masterson, Laura Prepon, Wilmer Valderrama, Lisa Robin Kelly, Debra Jo Rupp, Kurtwood Smith, Don Stark, Tommy Chong, e Tanya Roberts. === Contèxte e epòca === La seria se debanèt en mai de 1976 dins la sa primièra difusion del 23 d'agost de 1998. Après 12 episòdis, la seria passèt en 1977. Lo 23en episòdi, «&nbsp;Grandma's Dead&nbsp;», se debanava tanben en 1976, qu'èra lo 12en episòdis que foguèt produch, e a l'origina seriá emesa abans la sason de debut. La seria demorèt en 1977 pendent las seguentas doas sasons. Près de la fin de la tresena sason, la seria passèt en 1978 dusca a la debuta de la seisena sason. Los autres episòdis se passavan en 1979, e la fin de la seria s'acaba subte pendent una fèsta de la velha de l'An novèl alara que los personatges atengan «&nbsp;un&nbsp;» pendent un compte enrè al 1èr de genièr de 1980.<ref>{{Ref-libre|url=https://books.google.com/books?id=4DuRDQAAQBAJ&pg=PT96|isbn=9781493405855}}</ref> Après lo panèl dels crèdits, la plaça de licéncia de Vista Cruiser d'Eric es mostrada amb l'an «&nbsp;80&nbsp;», indicant que los ans 1980 comencèron. La seria ganhèt una notorietat a causa d'errors de longa presentas dins sa cronologia. Quitament s'implica qu'un an passa en congruéncia amb cada sason de la seria, los personatges demòran d'edat de collègi dempuèi lo començament de la seriás fins a la fin de la sason cinc. En mai, se pòt veire los personatges a escotar d'albums que serián pas encara sortits a l'epòca de l'episòdi.<ref>{{Ref-web|url=https://screenrant.com/that-70s-show-timeline-problem-theory-circle/|lenga=en}}</ref> === Tèmas e referéncias === La seria es una comèdia de nostalgia de las annadas 1970 . La seria abordava de nombrosas questions socialas de las annadas 1970 coma las actituds [[Sexualitat umana|sexualas]] de l'epòca, lo conflicte generacional, las dificultats economicas de la recession de las annadas 1970, la mesfisança del govèrn estatsunidenc pels trabalhadors obrièrs, e lo consum de bevendas / drògas pels menors d'edat . La seria metèt tanben en evidéncia los desvolopaments dins las tendéncias de la mòda, l'industria del léser, inclusent la telecomanda de la television, las repassas d’emissions, los magnetoscòpis e la television per cable ; los [[Videojòc|jòcs vidèo]] ''[[Pong]]'' e ''Space Invaders'' ; las cassetas àudio e lo [[disco]] ; la revista <i id="mwXw">MAD</i> ; e l'obsession d'Eric per ''Star Wars'', que sortiguèt en 1977. Lo programa foguèt comparat a ''Happy Days'', que se debanèt de manièra similara 20 ans abans l'epòca que foguèt difusat. Fòrça episòdis de l'emission presentavan Eric e la rèsta de la còla dins o a l'entorn de l'Oldsmobile Vista Cruiser de 1969 «&nbsp;Aztec Gold&nbsp;» d'Eric, transmesa per Red dins l'episòdi pilòt (après que Red crompèt amb rancura una Toyota Corolla de 1976, una veitura mai economica).  == Episòdis == {| class=wikitable style="text-align:center" ! colspan=2 rowspan=2 style="padding: 0 8px;" |Sason ! rowspan=2 style="padding: 0 8px;" |Episòdis ! colspan=2 |Data de primièra difusion |- !Començament ! style="padding: 0 8px;" |Final |- | style="background: #fbea28;" | |'''1''' |25 |d'agost de 1998 |a julhet de 1999 |- | style="background: #21409a;" | |'''2''' |26 |de setembre de 1999 |a mai de 2000 |- | style="background: #6cb21b;" | |'''3''' |25 |d'octòbre de 2000 |a de mai de 2001 |- | style="background: #e82d1e;" | |'''4''' |27 |de setembre de 2001 |a mai de 2002 |- | style="background: #481969;" | |'''5''' |25 |de setembre de 2002 |a mai de 2003 |- | style="background: #dd4513;" | |'''6''' |25 |d'octòbre de 2003 |a de mai de 2004 |- | style="background: #2c1b13;" | |'''7''' |25 |de setembre de 2004 |a mai de 2005 |- | style="background: #15ad60;" | |'''8''' |22 |de novembre de 2005 |a mai de 2006 |} k62tljf4hr95vaj93y4d0ml7lr3mmix 2508261 2508260 2026-09-04T16:04:08Z Suplement chicken wings 61653 /* Episòdis */ 2508261 wikitext text/x-wiki [[Fichièr:That_'70s_Show_logo.svg|vinheta|That '70s Show logotipe]]   '''''That '70s Show''''' es una seria estatsunidenca comica per adolescents que foguèt emesa sus Fox del 23 d'agost de 1998 al 18 de mai de 2006. La seria se centra sus la vida d'un grop de sièis amics adolescents que vivon dins la vila ficcionala de Point Place dins lo [[Wisconsin]], de 1976 a 1979. Los personatges principals son interpretats per Topher Grace, [[Mila Kunis]], [[Ashton Kutcher]], Danny Masterson, Laura Prepon, Wilmer Valderrama, Lisa Robin Kelly, Debra Jo Rupp, Kurtwood Smith, Don Stark, Tommy Chong, e Tanya Roberts. === Contèxte e epòca === La seria se debanèt en mai de 1976 dins la sa primièra difusion del 23 d'agost de 1998. Après 12 episòdis, la seria passèt en 1977. Lo 23en episòdi, «&nbsp;Grandma's Dead&nbsp;», se debanava tanben en 1976, qu'èra lo 12en episòdis que foguèt produch, e a l'origina seriá emesa abans la sason de debut. La seria demorèt en 1977 pendent las seguentas doas sasons. Près de la fin de la tresena sason, la seria passèt en 1978 dusca a la debuta de la seisena sason. Los autres episòdis se passavan en 1979, e la fin de la seria s'acaba subte pendent una fèsta de la velha de l'An novèl alara que los personatges atengan «&nbsp;un&nbsp;» pendent un compte enrè al 1èr de genièr de 1980.<ref>{{Ref-libre|url=https://books.google.com/books?id=4DuRDQAAQBAJ&pg=PT96|isbn=9781493405855}}</ref> Après lo panèl dels crèdits, la plaça de licéncia de Vista Cruiser d'Eric es mostrada amb l'an «&nbsp;80&nbsp;», indicant que los ans 1980 comencèron. La seria ganhèt una notorietat a causa d'errors de longa presentas dins sa cronologia. Quitament s'implica qu'un an passa en congruéncia amb cada sason de la seria, los personatges demòran d'edat de collègi dempuèi lo començament de la seriás fins a la fin de la sason cinc. En mai, se pòt veire los personatges a escotar d'albums que serián pas encara sortits a l'epòca de l'episòdi.<ref>{{Ref-web|url=https://screenrant.com/that-70s-show-timeline-problem-theory-circle/|lenga=en}}</ref> === Tèmas e referéncias === La seria es una comèdia de nostalgia de las annadas 1970 . La seria abordava de nombrosas questions socialas de las annadas 1970 coma las actituds [[Sexualitat umana|sexualas]] de l'epòca, lo conflicte generacional, las dificultats economicas de la recession de las annadas 1970, la mesfisança del govèrn estatsunidenc pels trabalhadors obrièrs, e lo consum de bevendas / drògas pels menors d'edat . La seria metèt tanben en evidéncia los desvolopaments dins las tendéncias de la mòda, l'industria del léser, inclusent la telecomanda de la television, las repassas d’emissions, los magnetoscòpis e la television per cable ; los [[Videojòc|jòcs vidèo]] ''[[Pong]]'' e ''Space Invaders'' ; las cassetas àudio e lo [[disco]] ; la revista <i id="mwXw">MAD</i> ; e l'obsession d'Eric per ''Star Wars'', que sortiguèt en 1977. Lo programa foguèt comparat a ''Happy Days'', que se debanèt de manièra similara 20 ans abans l'epòca que foguèt difusat. Fòrça episòdis de l'emission presentavan Eric e la rèsta de la còla dins o a l'entorn de l'Oldsmobile Vista Cruiser de 1969 «&nbsp;Aztec Gold&nbsp;» d'Eric, transmesa per Red dins l'episòdi pilòt (après que Red crompèt amb rancura una Toyota Corolla de 1976, una veitura mai economica).  == Episòdis == {| class=wikitable style="text-align:center" ! colspan=2 rowspan=2 style="padding: 0 8px;" |Sason ! rowspan=2 style="padding: 0 8px;" |Episòdis ! colspan=2 |Data de primièra difusion |- !Començament ! style="padding: 0 8px;" |Final |- | style="background: #fbea28;" | |'''1''' |25 |d'agost de 1998 |a julhet de 1999 |- | style="background: #21409a;" | |'''2''' |26 |de setembre de 1999 |a mai de 2000 |- | style="background: #6cb21b;" | |'''3''' |25 |d'octòbre de 2000 |a mai de 2001 |- | style="background: #e82d1e;" | |'''4''' |27 |de setembre de 2001 |a mai de 2002 |- | style="background: #481969;" | |'''5''' |25 |de setembre de 2002 |a mai de 2003 |- | style="background: #dd4513;" | |'''6''' |25 |d'octòbre de 2003 |a de mai de 2004 |- | style="background: #2c1b13;" | |'''7''' |25 |de setembre de 2004 |a mai de 2005 |- | style="background: #15ad60;" | |'''8''' |22 |de novembre de 2005 |a mai de 2006 |} 8miwmgfv05zogtu0tz49qobpsi31qjj 2508263 2508261 2026-09-04T16:08:50Z ~2026-48000-54 65104 /* Contèxte e epòca */ 2508263 wikitext text/x-wiki [[Fichièr:That_'70s_Show_logo.svg|vinheta|That '70s Show logotipe]]   '''''That '70s Show''''' es una seria estatsunidenca comica per adolescents que foguèt emesa sus Fox del 23 d'agost de 1998 al 18 de mai de 2006. La seria se centra sus la vida d'un grop de sièis amics adolescents que vivon dins la vila ficcionala de Point Place dins lo [[Wisconsin]], de 1976 a 1979. Los personatges principals son interpretats per Topher Grace, [[Mila Kunis]], [[Ashton Kutcher]], Danny Masterson, Laura Prepon, Wilmer Valderrama, Lisa Robin Kelly, Debra Jo Rupp, Kurtwood Smith, Don Stark, Tommy Chong, e Tanya Roberts. === Contèxte e epòca === La seria se debanèt en mai de 1976 dins la sa primièra difusion del 23 d'agost de 1998. Après 12 episòdis, la seria passèt en 1977. Lo 23en episòdi, «&nbsp;Grandma's Dead&nbsp;», se debanava tanben en 1976, qu'èra lo 12en episòdis que foguèt produch, e a l'origina seriá emesa abans la sason de debut. La seria demorèt en 1977 pendent las seguentas doas sasons. Près de la fin de la tresena sason, la seria passèt en 1978 dusca a la debuta de la seisena sason. Los autres episòdis se passavan en 1979, e la fin de la seria s'acaba subte pendent una fèsta de la velha de l'An novèl alara que los personatges atengan «&nbsp;un&nbsp;» pendent un compte enrè al 1èr de genièr de 1980.<ref>{{Ref-libre|url=https://books.google.com/books?id=4DuRDQAAQBAJ&pg=PT96|isbn=9781493405855}}</ref> Après lo panèl dels crèdits, la placa de matricula de la Vista Cruiser d'Eric es mostrada amb l'an «&nbsp;80&nbsp;», indicant que los ans 1980 comencèron. La seria ganhèt una notorietat a causa d'errors de longa presentas dins sa cronologia. Quitament s'implica qu'un an passa en congruéncia amb cada sason de la seria, los personatges demòran d'edat de collègi dempuèi lo començament de la seriás fins a la fin de la sason cinc. En mai, se pòt veire los personatges a escotar d'albums que serián pas encara sortits a l'epòca de l'episòdi.<ref>{{Ref-web|url=https://screenrant.com/that-70s-show-timeline-problem-theory-circle/|lenga=en}}</ref> === Tèmas e referéncias === La seria es una comèdia de nostalgia de las annadas 1970 . La seria abordava de nombrosas questions socialas de las annadas 1970 coma las actituds [[Sexualitat umana|sexualas]] de l'epòca, lo conflicte generacional, las dificultats economicas de la recession de las annadas 1970, la mesfisança del govèrn estatsunidenc pels trabalhadors obrièrs, e lo consum de bevendas / drògas pels menors d'edat . La seria metèt tanben en evidéncia los desvolopaments dins las tendéncias de la mòda, l'industria del léser, inclusent la telecomanda de la television, las repassas d’emissions, los magnetoscòpis e la television per cable ; los [[Videojòc|jòcs vidèo]] ''[[Pong]]'' e ''Space Invaders'' ; las cassetas àudio e lo [[disco]] ; la revista <i id="mwXw">MAD</i> ; e l'obsession d'Eric per ''Star Wars'', que sortiguèt en 1977. Lo programa foguèt comparat a ''Happy Days'', que se debanèt de manièra similara 20 ans abans l'epòca que foguèt difusat. Fòrça episòdis de l'emission presentavan Eric e la rèsta de la còla dins o a l'entorn de l'Oldsmobile Vista Cruiser de 1969 «&nbsp;Aztec Gold&nbsp;» d'Eric, transmesa per Red dins l'episòdi pilòt (après que Red crompèt amb rancura una Toyota Corolla de 1976, una veitura mai economica).  == Episòdis == {| class=wikitable style="text-align:center" ! colspan=2 rowspan=2 style="padding: 0 8px;" |Sason ! rowspan=2 style="padding: 0 8px;" |Episòdis ! colspan=2 |Data de primièra difusion |- !Començament ! style="padding: 0 8px;" |Final |- | style="background: #fbea28;" | |'''1''' |25 |d'agost de 1998 |a julhet de 1999 |- | style="background: #21409a;" | |'''2''' |26 |de setembre de 1999 |a mai de 2000 |- | style="background: #6cb21b;" | |'''3''' |25 |d'octòbre de 2000 |a mai de 2001 |- | style="background: #e82d1e;" | |'''4''' |27 |de setembre de 2001 |a mai de 2002 |- | style="background: #481969;" | |'''5''' |25 |de setembre de 2002 |a mai de 2003 |- | style="background: #dd4513;" | |'''6''' |25 |d'octòbre de 2003 |a de mai de 2004 |- | style="background: #2c1b13;" | |'''7''' |25 |de setembre de 2004 |a mai de 2005 |- | style="background: #15ad60;" | |'''8''' |22 |de novembre de 2005 |a mai de 2006 |} 612z628zmj4m9h7pc4axtkzer8bai16 2508264 2508263 2026-09-04T16:11:38Z ~2026-48000-54 65104 /* */ Correccion pichona 2508264 wikitext text/x-wiki [[Fichièr:That_'70s_Show_logo.svg|vinheta|That '70s Show logotipe]]   '''''That '70s Show''''' es una seria estatsunidenca comica per adolescents que foguèt emesa sus Fox del 23 d'agost de 1998 al 18 de mai de 2006. La seria se centra sus la vida d'un grop de sièis amics adolescents que vivon dins la vila fictiva de Point Place dins lo [[Wisconsin]], de 1976 a 1979. Los personatges principals son interpretats per Topher Grace, [[Mila Kunis]], [[Ashton Kutcher]], Danny Masterson, Laura Prepon, Wilmer Valderrama, Lisa Robin Kelly, Debra Jo Rupp, Kurtwood Smith, Don Stark, Tommy Chong, e Tanya Roberts. === Contèxte e epòca === La seria se debanèt en mai de 1976 dins la sa primièra difusion del 23 d'agost de 1998. Après 12 episòdis, la seria passèt en 1977. Lo 23en episòdi, «&nbsp;Grandma's Dead&nbsp;», se debanava tanben en 1976, qu'èra lo 12en episòdis que foguèt produch, e a l'origina seriá emesa abans la sason de debut. La seria demorèt en 1977 pendent las seguentas doas sasons. Près de la fin de la tresena sason, la seria passèt en 1978 dusca a la debuta de la seisena sason. Los autres episòdis se passavan en 1979, e la fin de la seria s'acaba subte pendent una fèsta de la velha de l'An novèl alara que los personatges atengan «&nbsp;un&nbsp;» pendent un compte enrè al 1èr de genièr de 1980.<ref>{{Ref-libre|url=https://books.google.com/books?id=4DuRDQAAQBAJ&pg=PT96|isbn=9781493405855}}</ref> Après lo panèl dels crèdits, la placa de matricula de la Vista Cruiser d'Eric es mostrada amb l'an «&nbsp;80&nbsp;», indicant que los ans 1980 comencèron. La seria ganhèt una notorietat a causa d'errors de longa presentas dins sa cronologia. Quitament s'implica qu'un an passa en congruéncia amb cada sason de la seria, los personatges demòran d'edat de collègi dempuèi lo començament de la seriás fins a la fin de la sason cinc. En mai, se pòt veire los personatges a escotar d'albums que serián pas encara sortits a l'epòca de l'episòdi.<ref>{{Ref-web|url=https://screenrant.com/that-70s-show-timeline-problem-theory-circle/|lenga=en}}</ref> === Tèmas e referéncias === La seria es una comèdia de nostalgia de las annadas 1970 . La seria abordava de nombrosas questions socialas de las annadas 1970 coma las actituds [[Sexualitat umana|sexualas]] de l'epòca, lo conflicte generacional, las dificultats economicas de la recession de las annadas 1970, la mesfisança del govèrn estatsunidenc pels trabalhadors obrièrs, e lo consum de bevendas / drògas pels menors d'edat . La seria metèt tanben en evidéncia los desvolopaments dins las tendéncias de la mòda, l'industria del léser, inclusent la telecomanda de la television, las repassas d’emissions, los magnetoscòpis e la television per cable ; los [[Videojòc|jòcs vidèo]] ''[[Pong]]'' e ''Space Invaders'' ; las cassetas àudio e lo [[disco]] ; la revista <i id="mwXw">MAD</i> ; e l'obsession d'Eric per ''Star Wars'', que sortiguèt en 1977. Lo programa foguèt comparat a ''Happy Days'', que se debanèt de manièra similara 20 ans abans l'epòca que foguèt difusat. Fòrça episòdis de l'emission presentavan Eric e la rèsta de la còla dins o a l'entorn de l'Oldsmobile Vista Cruiser de 1969 «&nbsp;Aztec Gold&nbsp;» d'Eric, transmesa per Red dins l'episòdi pilòt (après que Red crompèt amb rancura una Toyota Corolla de 1976, una veitura mai economica).  == Episòdis == {| class=wikitable style="text-align:center" ! colspan=2 rowspan=2 style="padding: 0 8px;" |Sason ! rowspan=2 style="padding: 0 8px;" |Episòdis ! colspan=2 |Data de primièra difusion |- !Començament ! style="padding: 0 8px;" |Final |- | style="background: #fbea28;" | |'''1''' |25 |d'agost de 1998 |a julhet de 1999 |- | style="background: #21409a;" | |'''2''' |26 |de setembre de 1999 |a mai de 2000 |- | style="background: #6cb21b;" | |'''3''' |25 |d'octòbre de 2000 |a mai de 2001 |- | style="background: #e82d1e;" | |'''4''' |27 |de setembre de 2001 |a mai de 2002 |- | style="background: #481969;" | |'''5''' |25 |de setembre de 2002 |a mai de 2003 |- | style="background: #dd4513;" | |'''6''' |25 |d'octòbre de 2003 |a de mai de 2004 |- | style="background: #2c1b13;" | |'''7''' |25 |de setembre de 2004 |a mai de 2005 |- | style="background: #15ad60;" | |'''8''' |22 |de novembre de 2005 |a mai de 2006 |} af3bg41iloqx3amphi3deo1qy05jbx9 2508265 2508264 2026-09-04T16:13:19Z Nicolas Eynaud 6858 2508265 wikitext text/x-wiki {{Traduccion automatica}} [[Fichièr:That_'70s_Show_logo.svg|vinheta|That '70s Show logotipe]] '''''That '70s Show''''' es una seria estatsunidenca comica per adolescents que foguèt emesa sus Fox del 23 d'agost de 1998 al 18 de mai de 2006. La seria se centra sus la vida d'un grop de sièis amics adolescents que vivon dins la vila fictiva de Point Place dins lo [[Wisconsin]], de 1976 a 1979. Los personatges principals son interpretats per Topher Grace, [[Mila Kunis]], [[Ashton Kutcher]], Danny Masterson, Laura Prepon, Wilmer Valderrama, Lisa Robin Kelly, Debra Jo Rupp, Kurtwood Smith, Don Stark, Tommy Chong, e Tanya Roberts. === Contèxte e epòca === La seria se debanèt en mai de 1976 dins la sa primièra difusion del 23 d'agost de 1998. Après 12 episòdis, la seria passèt en 1977. Lo 23en episòdi, «&nbsp;Grandma's Dead&nbsp;», se debanava tanben en 1976, qu'èra lo 12en episòdis que foguèt produch, e a l'origina seriá emesa abans la sason de debut. La seria demorèt en 1977 pendent las seguentas doas sasons. Près de la fin de la tresena sason, la seria passèt en 1978 dusca a la debuta de la seisena sason. Los autres episòdis se passavan en 1979, e la fin de la seria s'acaba subte pendent una fèsta de la velha de l'An novèl alara que los personatges atengan «&nbsp;un&nbsp;» pendent un compte enrè al 1èr de genièr de 1980.<ref>{{Ref-libre|url=https://books.google.com/books?id=4DuRDQAAQBAJ&pg=PT96|isbn=9781493405855}}</ref> Après lo panèl dels crèdits, la placa de matricula de la Vista Cruiser d'Eric es mostrada amb l'an «&nbsp;80&nbsp;», indicant que los ans 1980 comencèron. La seria ganhèt una notorietat a causa d'errors de longa presentas dins sa cronologia. Quitament s'implica qu'un an passa en congruéncia amb cada sason de la seria, los personatges demòran d'edat de collègi dempuèi lo començament de la seriás fins a la fin de la sason cinc. En mai, se pòt veire los personatges a escotar d'albums que serián pas encara sortits a l'epòca de l'episòdi.<ref>{{Ref-web|url=https://screenrant.com/that-70s-show-timeline-problem-theory-circle/|lenga=en}}</ref> === Tèmas e referéncias === La seria es una comèdia de nostalgia de las annadas 1970 . La seria abordava de nombrosas questions socialas de las annadas 1970 coma las actituds [[Sexualitat umana|sexualas]] de l'epòca, lo conflicte generacional, las dificultats economicas de la recession de las annadas 1970, la mesfisança del govèrn estatsunidenc pels trabalhadors obrièrs, e lo consum de bevendas / drògas pels menors d'edat . La seria metèt tanben en evidéncia los desvolopaments dins las tendéncias de la mòda, l'industria del léser, inclusent la telecomanda de la television, las repassas d’emissions, los magnetoscòpis e la television per cable ; los [[Videojòc|jòcs vidèo]] ''[[Pong]]'' e ''Space Invaders'' ; las cassetas àudio e lo [[disco]] ; la revista <i id="mwXw">MAD</i> ; e l'obsession d'Eric per ''Star Wars'', que sortiguèt en 1977. Lo programa foguèt comparat a ''Happy Days'', que se debanèt de manièra similara 20 ans abans l'epòca que foguèt difusat. Fòrça episòdis de l'emission presentavan Eric e la rèsta de la còla dins o a l'entorn de l'Oldsmobile Vista Cruiser de 1969 «&nbsp;Aztec Gold&nbsp;» d'Eric, transmesa per Red dins l'episòdi pilòt (après que Red crompèt amb rancura una Toyota Corolla de 1976, una veitura mai economica).  == Episòdis == {| class=wikitable style="text-align:center" ! colspan=2 rowspan=2 style="padding: 0 8px;" |Sason ! rowspan=2 style="padding: 0 8px;" |Episòdis ! colspan=2 |Data de primièra difusion |- !Començament ! style="padding: 0 8px;" |Final |- | style="background: #fbea28;" | |'''1''' |25 |d'agost de 1998 |a julhet de 1999 |- | style="background: #21409a;" | |'''2''' |26 |de setembre de 1999 |a mai de 2000 |- | style="background: #6cb21b;" | |'''3''' |25 |d'octòbre de 2000 |a mai de 2001 |- | style="background: #e82d1e;" | |'''4''' |27 |de setembre de 2001 |a mai de 2002 |- | style="background: #481969;" | |'''5''' |25 |de setembre de 2002 |a mai de 2003 |- | style="background: #dd4513;" | |'''6''' |25 |d'octòbre de 2003 |a de mai de 2004 |- | style="background: #2c1b13;" | |'''7''' |25 |de setembre de 2004 |a mai de 2005 |- | style="background: #15ad60;" | |'''8''' |22 |de novembre de 2005 |a mai de 2006 |} pzzogu5ln0h66mpx716q5relvd5btrv 2508266 2508265 2026-09-04T16:14:05Z Nicolas Eynaud 6858 2508266 wikitext text/x-wiki [[Fichièr:That_'70s_Show_logo.svg|vinheta|That '70s Show logotipe]] '''''That '70s Show''''' es una seria estatsunidenca comica per adolescents que foguèt emesa sus Fox del 23 d'agost de 1998 al 18 de mai de 2006. La seria se centra sus la vida d'un grop de sièis amics adolescents que vivon dins la vila fictiva de Point Place dins lo [[Wisconsin]], de 1976 a 1979. Los personatges principals son interpretats per Topher Grace, [[Mila Kunis]], [[Ashton Kutcher]], Danny Masterson, Laura Prepon, Wilmer Valderrama, Lisa Robin Kelly, Debra Jo Rupp, Kurtwood Smith, Don Stark, Tommy Chong, e Tanya Roberts. === Contèxte e epòca === La seria se debanèt en mai de 1976 dins la sa primièra difusion del 23 d'agost de 1998. Après 12 episòdis, la seria passèt en 1977. Lo 23en episòdi, «&nbsp;Grandma's Dead&nbsp;», se debanava tanben en 1976, qu'èra lo 12en episòdis que foguèt produch, e a l'origina seriá emesa abans la sason de debut. La seria demorèt en 1977 pendent las seguentas doas sasons. Près de la fin de la tresena sason, la seria passèt en 1978 dusca a la debuta de la seisena sason. Los autres episòdis se passavan en 1979, e la fin de la seria s'acaba subte pendent una fèsta de la velha de l'An novèl alara que los personatges atengan «&nbsp;un&nbsp;» pendent un compte enrè al 1èr de genièr de 1980.<ref>{{Ref-libre|url=https://books.google.com/books?id=4DuRDQAAQBAJ&pg=PT96|isbn=9781493405855}}</ref> Après lo panèl dels crèdits, la placa de matricula de la Vista Cruiser d'Eric es mostrada amb l'an «&nbsp;80&nbsp;», indicant que los ans 1980 comencèron. La seria ganhèt una notorietat a causa d'errors de longa presentas dins sa cronologia. Quitament s'implica qu'un an passa en congruéncia amb cada sason de la seria, los personatges demòran d'edat de collègi dempuèi lo començament de la seriás fins a la fin de la sason cinc. En mai, se pòt veire los personatges a escotar d'albums que serián pas encara sortits a l'epòca de l'episòdi.<ref>{{Ref-web|url=https://screenrant.com/that-70s-show-timeline-problem-theory-circle/|lenga=en}}</ref> === Tèmas e referéncias === La seria es una comèdia de nostalgia de las annadas 1970 . La seria abordava de nombrosas questions socialas de las annadas 1970 coma las actituds [[Sexualitat umana|sexualas]] de l'epòca, lo conflicte generacional, las dificultats economicas de la recession de las annadas 1970, la mesfisança del govèrn estatsunidenc pels trabalhadors obrièrs, e lo consum de bevendas / drògas pels menors d'edat . La seria metèt tanben en evidéncia los desvolopaments dins las tendéncias de la mòda, l'industria del léser, inclusent la telecomanda de la television, las repassas d’emissions, los magnetoscòpis e la television per cable ; los [[Videojòc|jòcs vidèo]] ''[[Pong]]'' e ''Space Invaders'' ; las cassetas àudio e lo [[disco]] ; la revista <i id="mwXw">MAD</i> ; e l'obsession d'Eric per ''Star Wars'', que sortiguèt en 1977. Lo programa foguèt comparat a ''Happy Days'', que se debanèt de manièra similara 20 ans abans l'epòca que foguèt difusat. Fòrça episòdis de l'emission presentavan Eric e la rèsta de la còla dins o a l'entorn de l'Oldsmobile Vista Cruiser de 1969 «&nbsp;Aztec Gold&nbsp;» d'Eric, transmesa per Red dins l'episòdi pilòt (après que Red crompèt amb rancura una Toyota Corolla de 1976, una veitura mai economica).  == Episòdis == {| class=wikitable style="text-align:center" ! colspan=2 rowspan=2 style="padding: 0 8px;" |Sason ! rowspan=2 style="padding: 0 8px;" |Episòdis ! colspan=2 |Data de primièra difusion |- !Començament ! style="padding: 0 8px;" |Final |- | style="background: #fbea28;" | |'''1''' |25 |d'agost de 1998 |a julhet de 1999 |- | style="background: #21409a;" | |'''2''' |26 |de setembre de 1999 |a mai de 2000 |- | style="background: #6cb21b;" | |'''3''' |25 |d'octòbre de 2000 |a mai de 2001 |- | style="background: #e82d1e;" | |'''4''' |27 |de setembre de 2001 |a mai de 2002 |- | style="background: #481969;" | |'''5''' |25 |de setembre de 2002 |a mai de 2003 |- | style="background: #dd4513;" | |'''6''' |25 |d'octòbre de 2003 |a de mai de 2004 |- | style="background: #2c1b13;" | |'''7''' |25 |de setembre de 2004 |a mai de 2005 |- | style="background: #15ad60;" | |'''8''' |22 |de novembre de 2005 |a mai de 2006 |} 9rh7uu5oyfyyz23pqxxmglk2x3sanzz 2508289 2508266 2026-09-05T07:44:28Z ~2026-48296-43 65111 /* Contèxte e epòca */ anglicisme e correccions divèrsas 2508289 wikitext text/x-wiki [[Fichièr:That_'70s_Show_logo.svg|vinheta|That '70s Show logotipe]] '''''That '70s Show''''' es una seria estatsunidenca comica per adolescents que foguèt emesa sus Fox del 23 d'agost de 1998 al 18 de mai de 2006. La seria se centra sus la vida d'un grop de sièis amics adolescents que vivon dins la vila fictiva de Point Place dins lo [[Wisconsin]], de 1976 a 1979. Los personatges principals son interpretats per Topher Grace, [[Mila Kunis]], [[Ashton Kutcher]], Danny Masterson, Laura Prepon, Wilmer Valderrama, Lisa Robin Kelly, Debra Jo Rupp, Kurtwood Smith, Don Stark, Tommy Chong, e Tanya Roberts. === Contèxte e epòca === La seria se debanèt en mai de 1976 dins la sa primièra difusion del 23 d'agost de 1998. Après 12 episòdis, la seria passèt en 1977. Lo 23en episòdi, «&nbsp;Grandma's Dead&nbsp;», se debanava tanben en 1976, qu'èra lo 12en episòdis que foguèt produch, e a l'origina seriá emesa mai d'ora dins la sason. La seria demorèt en 1977 pendent las seguentas doas sasons. Près de la fin de la tresena sason, la seria passèt en 1978 dusca a la debuta de la seisena sason. Los autres episòdis se passavan en 1979, e la fin de la seria s'acaba subte pendent una fèsta de la velha de l'An novèl alara que los personatges atengan «&nbsp;un&nbsp;» pendent un compte enrè al 1èr de genièr de 1980.<ref>{{Ref-libre|url=https://books.google.com/books?id=4DuRDQAAQBAJ&pg=PT96|isbn=9781493405855}}</ref> Après lo panèl dels crèdits, la placa de matricula de la Vista Cruiser d'Eric es mostrada amb l'an «&nbsp;80&nbsp;», indicant que los ans 1980 comencèron. La seria ganhèt una notorietat a causa d'errors de longa presentas dins sa cronologia. Quitament s'implica qu'un an passa en congruéncia amb cada sason de la seria, los personatges demòran d'edat de licèu dempuèi lo començament de la seriás fins a la fin de la sason cinc. En mai, se pòt veire los personatges a escotar d'albums que serián pas encara sortits a l'epòca de l'episòdi.<ref>{{Ref-web|url=https://screenrant.com/that-70s-show-timeline-problem-theory-circle/|lenga=en}}</ref> === Tèmas e referéncias === La seria es una comèdia de nostalgia de las annadas 1970 . La seria abordava de nombrosas questions socialas de las annadas 1970 coma las actituds [[Sexualitat umana|sexualas]] de l'epòca, lo conflicte generacional, las dificultats economicas de la recession de las annadas 1970, la mesfisança del govèrn estatsunidenc pels trabalhadors obrièrs, e lo consum de bevendas / drògas pels menors d'edat . La seria metèt tanben en evidéncia los desvolopaments dins las tendéncias de la mòda, l'industria del léser, inclusent la telecomanda de la television, las repassas d’emissions, los magnetoscòpis e la television per cable ; los [[Videojòc|jòcs vidèo]] ''[[Pong]]'' e ''Space Invaders'' ; las cassetas àudio e lo [[disco]] ; la revista <i id="mwXw">MAD</i> ; e l'obsession d'Eric per ''Star Wars'', que sortiguèt en 1977. Lo programa foguèt comparat a ''Happy Days'', que se debanèt de manièra similara 20 ans abans l'epòca que foguèt difusat. Fòrça episòdis de l'emission presentavan Eric e la rèsta de la còla dins o a l'entorn de l'Oldsmobile Vista Cruiser de 1969 «&nbsp;Aztec Gold&nbsp;» d'Eric, transmesa per Red dins l'episòdi pilòt (après que Red crompèt amb rancura una Toyota Corolla de 1976, una veitura mai economica).  == Episòdis == {| class=wikitable style="text-align:center" ! colspan=2 rowspan=2 style="padding: 0 8px;" |Sason ! rowspan=2 style="padding: 0 8px;" |Episòdis ! colspan=2 |Data de primièra difusion |- !Començament ! style="padding: 0 8px;" |Final |- | style="background: #fbea28;" | |'''1''' |25 |d'agost de 1998 |a julhet de 1999 |- | style="background: #21409a;" | |'''2''' |26 |de setembre de 1999 |a mai de 2000 |- | style="background: #6cb21b;" | |'''3''' |25 |d'octòbre de 2000 |a mai de 2001 |- | style="background: #e82d1e;" | |'''4''' |27 |de setembre de 2001 |a mai de 2002 |- | style="background: #481969;" | |'''5''' |25 |de setembre de 2002 |a mai de 2003 |- | style="background: #dd4513;" | |'''6''' |25 |d'octòbre de 2003 |a de mai de 2004 |- | style="background: #2c1b13;" | |'''7''' |25 |de setembre de 2004 |a mai de 2005 |- | style="background: #15ad60;" | |'''8''' |22 |de novembre de 2005 |a mai de 2006 |} mjboqwx6joes54qzw2qmi47ta0ycnz3 0 201507 2508270 2026-09-04T19:56:56Z Alaric 506 44932 Creacion de la pagina amb « {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Gropament de comunas |nom={{PAGENAME}} |pais=França|lenga=oc |imatges= |reg= {{Occitània (Region)}} |dept= {{Aude}} |créacion= 1èr de genièr de [[2013]] |nbcom=38 |caplòc= [[Bram]] |president= André Viola (divèrs esquèrra) |pop= 16 299 |datapop=[[2022]] |superf= 473,30 |ectaras= 47330 |dens= 34 |budget= |sitweb= https://ccplm.fr/ |imatgesfin= |}} La '''Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera''' e... » 2508270 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Gropament de comunas |nom={{PAGENAME}} |pais=França|lenga=oc |imatges= |reg= {{Occitània (Region)}} |dept= {{Aude}} |créacion= 1èr de genièr de [[2013]] |nbcom=38 |caplòc= [[Bram]] |president= André Viola (divèrs esquèrra) |pop= 16 299 |datapop=[[2022]] |superf= 473,30 |ectaras= 47330 |dens= 34 |budget= |sitweb= https://ccplm.fr/ |imatgesfin= |}} La '''Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera''' es una intercomunalitat [[França|de la Republica Francesa]], situada dins lo [[departament francés|departament]] d' [[Aude]] e la [[region francesa|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. Son còdi SIREN es 200035707. * Ficha Banatic : [https://www.banatic.interieur.gouv.fr/intercommunalite/200035707-cc-piege-lauragais-malepere] * Ficha INSEE : [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=EPCI-200035707]. [[Imatge:Localisation EPCI Piège Lauragais Malepère dans l'Aude, France.svg|left|thumb|350px|Mapa de la CC]] {{clr}} ==Istòria== La comunautat de comunas se creèt le 1er de genièr de [[2013]], per : * la fusion de la Comunautat de comunas de Garnagués e de la Puèja (9 comunas del [[canton de Bèlpuèg]]) e de la Comunautat de comunas de la Puèja e de Lauragués (residéncia [[Bram]], 18 comunas dont tot le [[canton de Fanjaus]]); * l'integracion de [[Sant Amanç (Aude)|Sant Amanç]] (sense intercomunalitat), de [[La Sèrra de Prolha]] (que veniá de la Comunautat de comunas de Rasés Malapera, defunta un an après), de [[Montreal (Aude)|Montreal]] e [[Vilanava de Montreal]], de la Comunautat de comunas de la Malapera (3 comunas, despareguda), e de [[Carlipa]], [[Cena Monestièrs]] e [[Vilaspin]], de la Comunautat de comunas de Lauragués Montanha Negra, despareguda (8 comunas a l'entorn de [[Sant Pàpol]]); * l'apondi, le 1er de genièr de 2015, de [[Bresilhac]], [[Fenolhet]], [[Ferran (Aude)|Ferran]] e [[Onós]] (anteriorament dins la [[Comunautat de comunas del Limosenc]]). ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat !Canton abans 2015 |- |[[Bram]] |11049 | 17,72 | {{popfr11|049}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|049}}/17.72) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[La Cassanha (Lauragués)|La Cassanha]] |11072 | 12,13 | {{popfr11|072}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|072}}/12.13) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Casalrenos]] ? Calès ? |11087 | 13,35 | {{popfr11|087}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|087}}/13.35) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Fanjaus]] |11136 | 25,49 | {{popfr11|136}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|136}}/25.49) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Fonters|Fontèrs]] |11149 | 12,15 | {{popfr11|149}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|149}}/12.15) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[La Fòrça (Aude)|La Fòrça]] |11153 | 4,6 | {{popfr11|153}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|153}}/4.6) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Gajan de la Selva]] |11159 | 11,38 | {{popfr11|159}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|159}}/11.38) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Genervila]] |11162 | 10,21 | {{popfr11|162}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|162}}/10.21) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Laurac]] |11196 | 11,58 | {{popfr11|196}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|196}}/11.58) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Orsans (Lengadòc)|Orsans]] |11268 | 9,94 | {{popfr11|268}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|268}}/9.94) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Planvialar|Pratvialar]] |11291 | 12,4 | {{popfr11|291}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|291}}/12.4) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Riboissa]] |11312 | 10,21 | {{popfr11|312}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|312}}/10.21) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Sant Gauderic]] |11343 | 11,13 | {{popfr11|343}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|343}}/11.13) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Sant Julian (Aude)|Sant Julian]] |11348 | 11,31 | {{popfr11|348}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|348}}/11.31) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Le Vilar|Le Vilar (Savaric)]] |11418 | 33,08 | {{popfr11|418}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|418}}/33.08) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[La Mòta (Vilasiscle)]] |11438 | 5,46 | {{popfr11|438}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|438}}/5.46) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |} ==Las intercomunalitats d'Aude== [[Imatge:11-Intercos-2019.png|thumb|left|500px|Mapa de las intercomunalitats d'Aude]] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} [[Categoria:Comunautat de comunas d'Aude]] 7scfsib866ctvpfug45t1vkynnl6qrk 2508274 2508270 2026-09-04T20:24:52Z Alaric 506 44932 2508274 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Gropament de comunas |nom={{PAGENAME}} |pais=França|lenga=oc |imatges= |reg= {{Occitània (Region)}} |dept= {{Aude}} |créacion= 1èr de genièr de [[2013]] |nbcom=38 |caplòc= [[Bram]] |president= André Viola (divèrs esquèrra) |pop= 16 299 |datapop=[[2022]] |superf= 473,30 |ectaras= 47330 |dens= 34 |budget= |sitweb= https://ccplm.fr/ |imatgesfin= |}} La '''Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera''' es una intercomunalitat [[França|de la Republica Francesa]], situada dins lo [[departament francés|departament]] d' [[Aude]] e la [[region francesa|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. Son còdi SIREN es 200035707. * Ficha Banatic : [https://www.banatic.interieur.gouv.fr/intercommunalite/200035707-cc-piege-lauragais-malepere] * Ficha INSEE : [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=EPCI-200035707]. [[Imatge:Localisation EPCI Piège Lauragais Malepère dans l'Aude, France.svg|left|thumb|350px|Mapa de la CC]] {{clr}} ==Istòria== La comunautat de comunas se creèt le 1er de genièr de [[2013]], per : * la fusion de la Comunautat de comunas de Garnagués e de la Puèja (9 comunas del [[canton de Bèlpuèg]]) e de la Comunautat de comunas de la Puèja e de Lauragués (residéncia [[Bram]], 18 comunas dont tot le [[canton de Fanjaus]]); * l'integracion de [[Sant Amanç (Aude)|Sant Amanç]] (sense intercomunalitat), de [[La Sèrra de Prolha]] (que veniá de la Comunautat de comunas de Rasés Malapera, defunta un an après), de [[Montreal (Aude)|Montreal]] e [[Vilanava de Montreal]], de la Comunautat de comunas de la Malapera (3 comunas, despareguda), e de [[Carlipa]], [[Cena Monestièrs]] e [[Vilaspin]], de la Comunautat de comunas de Lauragués Montanha Negra, despareguda (8 comunas a l'entorn de [[Sant Pàpol]]); * l'apondi, le 1er de genièr de 2015, de [[Bresilhac]], [[Fenolhet]], [[Ferran (Aude)|Ferran]] e [[Onós]] (anteriorament dins la [[Comunautat de comunas del Limosenc]]). ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat !Canton abans 2015 |- |[[Bram]] |11049 | 17,72 | {{popfr11|049}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|049}}/17.72) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[La Cassanha (Lauragués)|La Cassanha]] |11072 | 12,13 | {{popfr11|072}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|072}}/12.13) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Casalrenos]] ? Calès ? |11087 | 13,35 | {{popfr11|087}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|087}}/13.35) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Fanjaus]] |11136 | 25,49 | {{popfr11|136}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|136}}/25.49) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Fonters|Fontèrs]] |11149 | 12,15 | {{popfr11|149}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|149}}/12.15) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[La Fòrça (Aude)|La Fòrça]] |11153 | 4,6 | {{popfr11|153}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|153}}/4.6) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Gajan de la Selva]] |11159 | 11,38 | {{popfr11|159}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|159}}/11.38) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Genervila]] |11162 | 10,21 | {{popfr11|162}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|162}}/10.21) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Laurac]] |11196 | 11,58 | {{popfr11|196}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|196}}/11.58) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Orsans (Lengadòc)|Orsans]] |11268 | 9,94 | {{popfr11|268}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|268}}/9.94) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Planvialar|Pratvialar]] |11291 | 12,4 | {{popfr11|291}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|291}}/12.4) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Riboissa]] |11312 | 10,21 | {{popfr11|312}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|312}}/10.21) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Sant Gauderic]] |11343 | 11,13 | {{popfr11|343}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|343}}/11.13) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Sant Julian (Aude)|Sant Julian]] |11348 | 11,31 | {{popfr11|348}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|348}}/11.31) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Le Vilar|Le Vilar (Savaric)]] |11418 | 33,08 | {{popfr11|418}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|418}}/33.08) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[La Mòta (Vilasiscle)]] |11438 | 5,46 | {{popfr11|438}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|438}}/5.46) round 2}}}} | [[Canton de Fanjaus|Fanjaus]] |- |[[Bresilhac]] |11051 | 6,82 | {{popfr11|051}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|051}}/6.82) round 2}}}} | [[Canton d'Alanha|Alanha]] |- |[[Fenolhet (Rasés)|Fenolhet]] |11139 | 7,22 | {{popfr11|139}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|139}}/7.22) round 2}}}} | [[Canton d'Alanha|Alanha]] |- |[[Ferran (Aude)|Ferran]] |11141 | 5,86 | {{popfr11|141}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|141}}/5.86) round 2}}}} | [[Canton d'Alanha|Alanha]] |- |[[Onós]] |11173 | 7,62 | {{popfr11|173}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|173}}/7.62) round 2}}}} | [[Canton d'Alanha|Alanha]] |- |[[La Sèrra de Prolha]] |11193 | 4,16 | {{popfr11|193}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|193}}/4.16) round 2}}}} | [[Canton d'Alanha|Alanha]] |- |[[Carlipa|Carlipà]] |11070 | 5,26 | {{popfr11|070}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|070}}/5.26) round 2}}}} |[[Canton de Castèlnau d'Arri-Nòrd|Castèlnau d'Arri-Nòrd]] |- |[[Cena Monestièrs]] |11089 | 7,76 | {{popfr11|089}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|089}}/7.76) round 2}}}} | [[Canton de Castèlnau d'Arri-Nòrd|Castèlnau d'Arri-Nòrd]] |- |[[Vilaspin]] |11439 | 6,38 | {{popfr11|439}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|439}}/6.38) round 2}}}} | [[Canton de Castèlnau d'Arri-Nòrd|Castèlnau d'Arri-Nòrd]] |- |[[Montreal (Aude)|Montreal]] |11254 | 55,03 | {{popfr11|254}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|254}}/55.03) round 2}}}} | [[Montreal (Aude)|Montreal]] |- |[[Vilanava de Montreal]] |11432 | 2,20 | {{popfr11|432}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|432}}/2.2) round 2}}}} | [[Montreal (Aude)|Montreal]] |- |} ==Las intercomunalitats d'Aude== [[Imatge:11-Intercos-2019.png|thumb|left|500px|Mapa de las intercomunalitats d'Aude]] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} [[Categoria:Comunautat de comunas d'Aude]] pvfkqful7ig9pifn1nl1v1kpvbvbsup 0 201508 2508282 2026-09-04T22:57:33Z Alaric 506 44932 Creacion de la pagina amb « {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Bèlpuèg |imatge = Map canton code 11 05.svg | reg= [[Lengadòc-Rosselhon]] | dept={{Aude}} | arrt= [[Arrondiment de Carcassona]] |vila= [[Bèlpuèg (Lauragués)|Bèlpuèg]] |nbcom= 12 |canton=1105 |km²= 138,88 |cons= Julien Mario (RPR, [[UMP]]) |datas= [[1985]]-[[2015]] |}} Le '''canton de Bèlpuèg''' es una anciana division administrativa de [[Lengadòc]], situada dins... » 2508282 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Bèlpuèg |imatge = Map canton code 11 05.svg | reg= [[Lengadòc-Rosselhon]] | dept={{Aude}} | arrt= [[Arrondiment de Carcassona]] |vila= [[Bèlpuèg (Lauragués)|Bèlpuèg]] |nbcom= 12 |canton=1105 |km²= 138,88 |cons= Julien Mario (RPR, [[UMP]]) |datas= [[1985]]-[[2015]] |}} Le '''canton de Bèlpuèg''' es una anciana division administrativa de [[Lengadòc]], situada dins l'[[arrondiment de Carcassona]], le [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lengadòc-Rosselhon]], ara d'{{Ocreg}}. Dempuèi [[2015]], totas las comunas son dins le canton de [[Bram]], que tornèron batejar canton de la Puèja a Rasés. </br> '''La mapa es la de l'[[arrondiment de Carcassona]] abans 2015.''' ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Intercomunalitat |- |[[Bèlpuèg (Lauragués)|Bèlpuèg]] |11033 | 42,46 | {{popfr11|033}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|033}}/42.46) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Causac]] |11057 | 3,04 | {{popfr11|057}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|057}}/3.04) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[La Faja]] |11184 | 12,71 | {{popfr11|184}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|184}}/12.71) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Mairevila]] |11226 | 8,17 | {{popfr11|226}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|226}}/8.17) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc|CC de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc]] |- |[[Molandièr]] |11236 | 19,84 | {{popfr11|236}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|236}}/19.84) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Puèg Aric e Le Pin]] |11277 | 5,77 | {{popfr11|277}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|277}}/5.77) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Puèglunan|Puèglunar]] |11278 | 6,57 | {{popfr11|278}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|278}}/6.57) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Pèirafita]] |11283 | 6,47 | {{popfr11|283}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|283}}/6.47) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc|CC de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc]] |- |[[Planha (Aude)|Planha]] |11290 | 13,19 | {{popfr11|290}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|290}}/13.19) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Sant Amanç (Aude)|Sant Amanç]] |11331 | 8,16 | {{popfr11|331}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|331}}/8.16) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Sant Sernin (Aude)|Sant Sàrnin]] |11365 | 6,53 | {{popfr11|365}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|365}}/6.53) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Vilauton]] |11419 | 5,97 | {{popfr11|419}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|419}}/5.97) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |} ==Istòria== ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} 6pua1a6ycdqv7i62p1i82s2peq5kq5y 2508304 2508282 2026-09-05T08:30:48Z Alaric 506 44932 2508304 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Bèlpuèg |imatge = Map canton code 11 05.svg | reg= [[Lengadòc-Rosselhon]] | dept={{Aude}} | arrt= [[Arrondiment de Carcassona]] |vila= [[Bèlpuèg (Lauragués)|Bèlpuèg]] |nbcom= 12 |canton=1105 |km²= 138,88 |cons= Julien Mario (RPR, [[UMP]]) |datas= [[1985]]-[[2015]] |}} Le '''canton de Bèlpuèg''' es una anciana division administrativa de [[Lengadòc]], situada dins l'[[arrondiment de Carcassona]], le [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lengadòc-Rosselhon]], ara d'{{Ocreg}}. Dempuèi [[2015]], totas las comunas son dins le canton de [[Bram]], que tornèron batejar canton de la Puèja a Rasés. </br> '''La mapa es la de l'[[arrondiment de Carcassona]] abans 2015.''' ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Intercomunalitat |- |'''[[Bèlpuèg (Lauragués)|Bèlpuèg]]''' |11033 | 42,46 | {{popfr11|033}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|033}}/42.46) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Causac]] |11057 | 3,04 | {{popfr11|057}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|057}}/3.04) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[La Faja]] |11184 | 12,71 | {{popfr11|184}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|184}}/12.71) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Mairevila]] |11226 | 8,17 | {{popfr11|226}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|226}}/8.17) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc|CC de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc]] |- |[[Molandièr]] |11236 | 19,84 | {{popfr11|236}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|236}}/19.84) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Puèg Aric e Le Pin]] |11277 | 5,77 | {{popfr11|277}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|277}}/5.77) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Puèglunan|Puèglunar]] |11278 | 6,57 | {{popfr11|278}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|278}}/6.57) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Pèirafita]] |11283 | 6,47 | {{popfr11|283}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|283}}/6.47) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc|CC de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc]] |- |[[Planha (Aude)|Planha]] |11290 | 13,19 | {{popfr11|290}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|290}}/13.19) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Sant Amanç (Aude)|Sant Amanç]] |11331 | 8,16 | {{popfr11|331}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|331}}/8.16) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Sant Sernin (Aude)|Sant Sàrnin]] |11365 | 6,53 | {{popfr11|365}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|365}}/6.53) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Vilauton]] |11419 | 5,97 | {{popfr11|419}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|419}}/5.97) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |} ==Istòria== ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} ncx4wutxlyi39b7npkozwb6md9q56fl 2508308 2508304 2026-09-05T10:49:15Z Alaric 506 44932 2508308 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Bèlpuèg |imatge = Map canton code 11 05.svg | reg= [[Lengadòc-Rosselhon]] | dept={{Aude}} | arrt= [[Arrondiment de Carcassona]] |vila= [[Bèlpuèg (Lauragués)|Bèlpuèg]] |nbcom= 12 |canton=1105 |km²= 138,88 |cons= Julien Mario (RPR, [[UMP]]) |datas= [[1985]]-[[2015]] |}} Le '''canton de Bèlpuèg''' es una anciana division administrativa de [[Lengadòc]], situada dins l'[[arrondiment de Carcassona]], le [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lengadòc-Rosselhon]], ara d'{{Ocreg}}. Dempuèi [[2015]], totas las comunas son dins le canton de [[Bram]], que tornèron batejar canton de la Puèja a Rasés. </br> '''La mapa es la de l'[[arrondiment de Carcassona]] abans 2015.''' ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Intercomunalitat |- |'''[[Bèlpuèg (Lauragués)|Bèlpuèg]]''' |11033 | 42,46 | {{popfr11|033}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|033}}/42.46) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Causac]] |11057 | 3,04 | {{popfr11|057}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|057}}/3.04) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[La Faja]] |11184 | 12,71 | {{popfr11|184}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|184}}/12.71) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Mairevila]] |11226 | 8,17 | {{popfr11|226}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|226}}/8.17) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc|CC de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc]] |- |[[Molandièr]] |11236 | 19,84 | {{popfr11|236}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|236}}/19.84) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Puèg Aric e Le Pin]] |11277 | 5,77 | {{popfr11|277}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|277}}/5.77) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Puèglunan|Puèglunar]] |11278 | 6,57 | {{popfr11|278}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|278}}/6.57) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Pèirafita]] |11283 | 6,47 | {{popfr11|283}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|283}}/6.47) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc|CC de Castèlnau d'Arri Lauragués Audenc]] |- |[[Planha (Aude)|Planha]] |11290 | 13,19 | {{popfr11|290}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|290}}/13.19) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Sant Amanç (Aude)|Sant Amanç]] |11331 | 8,16 | {{popfr11|331}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|331}}/8.16) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Sant Sernin (Aude)|Sant Sàrnin]] |11365 | 6,53 | {{popfr11|365}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|365}}/6.53) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |[[Vilauton]] |11419 | 5,97 | {{popfr11|419}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|419}}/5.97) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]] |- |} ==Istòria== De 1790 a 1801, las comunas de [[Causac]], [[La Faja]], [[Puèg Aric e Le Pin]], [[Puèglunan|Puèglunar]] e [[Sant Amanç (Aude)|Sant Amanç]] èran del canton de [[Gajan de la Selva|Gajan]], las comunas de [[Mairevila]] e de [[Pèirafita]] èran del canton de [[Salas d'Èrç|Salas]] e las autras cinc comunas èran del canton de [[Bèlpuèg (Lauragués)|Bèlpuèg]]. En 1801, quand le nombre dels cantons foguèt demingat, le canton de Gajan foguèt suprimit (non pas cèrtas le de Salas) e las comunas citadas passèron dins le canton de [[Bèlpuèg (Lauragués)|Bèlpuèg]]. <ref>fichas Cassini-EHESS de las comunas concernidas</ref>. </br> En 2014, quand faguèron una refòrma cantonala, le canton de Bèlpuèg foguèt suprimit per las eleccions departamentalas de 2015 e passèt dins le canton de [[Bram]], ara canton de la Puèja a Rasés, en aplicacion del decret n° 2014-204 del 21 de febrièr de 2014 <ref>[https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000028652386]</ref>. ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} al0b2jzxbfr1hrld8ww0hcrtkc7jchq