Wikipèdia ocwiki https://oc.wikipedia.org/wiki/Acu%C3%A8lh MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Mèdia Especial Discutir Utilizaire Discussion Utilizaire Wikipèdia Discussion Wikipèdia Fichièr Discussion Fichièr MediaWiki Discussion MediaWiki Modèl Discussion Modèl Ajuda Discussion Ajuda Categoria Discussion Categoria Portal Discussion Portal Projècte Discussion Projècte TimedText TimedText talk Mòdul Mòdul Discussió Event Event talk 0 288 2508801 2476304 2026-09-17T19:15:44Z Dostojewskij 20932 /* Naissenças */ Eliseo Prado: † 2016 2508801 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} {{Setembre}} == Eveniments == == Naissenças == * [[879]] - Rei [[Carles III de França]] (m. [[929]]) * [[1653]] - [[Arcangelo Corelli]], compositor e musician italian (m. [[1713]]) * [[1819]] - [[Marthinus Wessel Pretorius]], primièr president de la Republica Sudafricana (m. [[1901]]) * [[1826]] - [[Bernhard Riemann]], matematician alemand (m. [[1866]]) * [[1850]] - [[Guerra Junqueiro]], poèta portugués (m. [[1923]]) * [[1869]] - [[Christian Lous Lange]], politician norvegian, Prèmi Nobel de la Patz en [[1921]] (m. [[1938]]) * [[1903]] - [[Olavi Paavolainen]], escrivan finés (m. [[1964]]) * [[1906]] - [[Junius Richard Jayewardene]], primièr ministre e president de Sri Lanka (m. [[1996]]) * [[1918]] - [[Chaim Herzog]], president d'Israèl (m. [[1997]]) * [[1921]] - [[Virgilio Barco Vargas]], president de Colómbia (m. [[1997]]) * [[1922]] - [[Agostinho Neto]], president d'Angòla (m. [[1979]]) * [[1929]] - [[Eliseo Prado]], fotbolaire argentin (m. [[2016]]) * [[1934]] - [[Maureen Connolly]], jogaira americana de tennis (m. [[1969]]) * [[1936]] - [[Rosa Russo Iervolino]], politiciana italiana * [[1950]] - [[Narendra Modi]], politician indian * [[1954]] - [[Albert Oehlen]], pintre alemand * [[1958]] - [[Janez Janša]], primièr ministre d'Eslovènia * [[1960]] - [[Damon Hill]], pilòt inglés de [[Formula 1]] * [[1968]] – [[Anastacia]], cantaira e cantautora americana == Decèsses == * [[1547]] - [[Pedro Menéndez de Avilés]], amiral espanhòl (n. [[1519]]) * [[1665]] - Rei [[Felip IV d'Espanha]] (n. [[1605]]) * [[1762]] - [[Francesco Geminiani]], compositor italian (n. [[1687]]) * [[1836]] - [[Antoine Laurent de Jussieu]], botanista francés (n. [[1748]]) * [[1847]] - [[Ioannis Kolettis]], primièr ministre de Grècia (n. [[1773]]) * [[1962]] - [[Karen Blixen]], escrivan danés (n. [[1885]]) * [[1980]] - [[Anastasio Somoza Debayle]], dictator de Nicaragua (m. [[1925]]) * [[1994]] - [[Karl Popper]], filosòf austriac-britanic (n. [[1902]]) * [[1996]] - [[Spiro Agnew]], politician american, vicepresident entre 1969 e 1973 (n. [[1918]]) * [[1997]] - [[Jan Peder Syse]], primièr ministre de Norvègia (n. [[1930]]) * [[2013]] - [[Martí de Riquer]], escrivan e filològ catalan (n. [[1914]]) ---- Vejatz tanben: * [[16 de setembre]] | [[18 de setembre]] * [[genièr]] | [[febrièr]] | [[març]] | [[abril]] | [[mai]] | [[junh]] | [[julhet]] | [[agost]] | [[setembre]] | [[octobre]] | [[novembre]] | [[decembre]] * [[Calendièr d'eveniments]] (los 366 jorns de l'an). [[Categoria:Jorns]] k83iaqrpgjtyydxuyz50lf4u16m5ysc 0 5267 2508810 2508793 2026-09-18T04:58:34Z Nicolas Eynaud 6858 /* La pintura modèrna e contemporanèa */ 2508810 wikitext text/x-wiki {{article en construccion}} {{Dialècte Provençau}} {{1000 fondamentals}} == Istòria == {{veire|Istòria de la pintura}} ''<u>Avertiment :</u> un nombre fòrça important de tradicions picturalas existisson dins lo mond car la pintura es un art ancian aparegut d'un biais independent dins mai d'una region. La descripcion de l'ensemble d'aquelei tradicions es quasi impossibla. La seccion aicí dessota se contenta donc de presentar quauquei tradicions e movements picturaus famós liats a la formacion de la pintura contemporanèa. Es donc largament centrada sus l'istòria de la pintura occidentala e deis elements exteriors absorbits per aquela pintura.'' === De la Preïstòria a l'Antiquitat === La pintura es una forma d'expression [[Homo sapiens|umana]] fòrça anciana. D'efiech, sei manifestacions conegudas pus vièlhas son lei [[Art rupèstre|pinturas rupèstras]] dau [[Paleolitic]] descubèrtas dins divèrsei [[bauma]]s frequentadas per de comunautats [[Preïstòria|preïstoricas]]. En [[Occitània]], lo site pus conegut es probable aqueu de la [[bauma de Chauvet]] ({{formatnum:35000}}-{{formatnum:31500}} avC<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Pedro Lima, ''Chauvet-Pont d'Arc, le premier chef-d'œuvre de l'Humanité révélé par la 3D'', Synops Éditions, 2014, 204 p.</ref>). Pasmens, de sites pus ancians son atestats en [[Indonesia]] coma la bauma de [[Leang Bulu Sipong 4]] qu'assosta de pinturas realizadas fa {{formatnum:43900}} ans<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Maxime Aubert, Rustan Lebe, Adhi Agus Oktaviana e Muhammad Tang, « Earliest hunting scene in prehistoric art », ''Nature'', vol. 576, n° 7787,‎ decembre de 2019, pp. 442–445.</ref><ref>Dempuei lo començament dau sègle XXI, leis illas d'[[Inusulíndia]], especialament leis illas indonesianas, son lo luòc de descubèrtas de sites preïstorics importants. Aquò es a l'origina de modificacions regularas de la cronologia de l'aparicion deis arts picturaus.</ref>. Aquelei tradicions picturalas preïstoricas son constituïdas de representacions [[animalia|animalas]] fòrça realistas executadas amb de [[pigment]]s naturaus ([[òcre]], [[carbon]], etc.). Lor foncion demòra incertana. Avián benlèu una foncion rituala, magica ò chamanica<ref>'''[[anglés|(en)]]''' David S. Whitley, ''Introduction to Rock Art Research'', Walnut Creek, Left Coast Press, 2005, p. 13.</ref>. Durant l'[[Antiquitat]], la pintura aquistèt de foncions [[societat|socialas]] e [[religion|religiosas]] mai definidas. Per exemple, en [[Egipte Antic|Egipte]], foguèc estacada ai practicas [[mòrt|funeràrias]]. Lei parets dei [[tomba]]s de l'eleit èran cubèrtas de scenas destinadas a acompanhar lo defunt dins l'en delà. De mai, aquela pintura seguissiá de convencions estrictas e duradissas (representacion dau còrs uman combinant perfieu e fàcia, ierarquia dei talhas en foncion de l'importància dei personatges, etc.)<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Nadine Cherpion, ''Les peintres de l'Égypte ancienne. Leur langage. Leurs palettes. Leurs styles'', Safran, coll. « Connaissance de l'Egypte Ancienne », 2023, 384 p.</ref><ref>'''[[francés|(fr)]]''' Joan Sureda, ''Les premières civilisations : Préhistoire, Égypte, Proche-Orient'', Larousse, coll. « Histoire universelle de l'art », setembre de 1989, 428 p.</ref>. De tradicions picturalas ben estructuradas son tanben estadas identificadas dins d'autreis airaus culturaus coma [[RPC|China]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Gilles Béguin, ''L'Art bouddhique'', París, CNRS Éditions, 2009, pp. 279-331.</ref> ò [[Grècia Antica|Grècia]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Roland Martin, ''L'art grec'', París, Librairie Générale Française, coll. « Le livre de poche », 1994, pp. 352-387.</ref>. Dins aqueu darrier cas, lei descubèrtas [[arqueologia|arqueologicas]] realizadas en [[Creta]] mostrèron l'existéncia d'un [[civilizacion minoïca|art minoïc]] colorat. La pintura grèga dau periòde classic èra vista coma un art prestigiós, mai es pauc coneguda en defòra deis òbras pintadas sus leis [[amfòra]]s. En revènge, la pintura [[Empèri Roman|romana]] laissèt de vestigis pus importants. Aquò permet d'i identificar d'estiles successius e lo mestritge de tecnicas complèxas ([[perspectiva]], [[engana-l’uèlh]], etc.)<ref>'''[[italian|(it)]]''' Ida Baldassarre, Angela Pontrandolfo, Agnès Rouveret e Monica Salvadori (trad. Danièle Robert), ''Pittura romana, dall'ellenismo al tardoantico'', Arle, Actes Sud, 2006, 400 p.</ref>. === Lo periòde medievau === Durant l'[[Edat Mejana]], la pintura occidentala foguèt mai que mai au servici de la [[religion]] [[cristianisme|crestiana]]. Cercava pas d'imitar fidelament lo monde visible, mai de transmetre lo messatge espirituau de la Glèisa. Aquò explica un art utilizant fòrça simbòls, de fons daurats e de figuras ieraticas sensa se preocupar de la perspectiva ò dau realisme. A l'èst, l'art crestian medievau s'inspirèt de l'eiretatge antic que se perlonguèt dins l'art paleocrestian e, mai que mai, dins l'art [[Empèri Bizantin|bizantin]] que dominèt lo monde crestian orientau<ref>'''[[francés|(fr)]]''' André Grabar, ''Byzance : L’Art byzantin du Moyen Âge (du VIIIe au XVe siècle)'', París, Albin Michel, coll. « L’Art dans le monde », 1967, 204 p.</ref><ref>'''[[francés|(fr)]]''' Étienne Coche de la Ferté, ''L’Art de Byzance'', París, Citadelles et Mazenod, coll. « L’Art et les grandes civilisations », 1992, 588 p.</ref>. En particular, leis artistas [[Empèri Bizantin|bizantins]] desvolopèron l'[[icòna]], un imatge sacrat encadrat per de règlas precisas, e l'art de la mosaïca. Lei caracteristicas principalas d'aquela pintura èran la frontalitat e la solemnitat dei figuras. En Occident, la pintura s'exprimiguèt principalament dins leis [[enluminura]]s dei manucrits, sus lei frescas muralas dei glèisas e sus lei panèus pintats. L'enluminura, realizada dins lei ''scriptoria'' [[monastèri|monasticas]], permetèt la conservacion e la transmission de saber-faire picturaus importants durant l'[[Edat Mejana]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Christopher De Hamel, ''Une histoire des manuscrits enluminés'', Londres, Phaidon, 1995, 272 p.</ref><ref>'''[[francés|(fr)]]''' François Garnier, ''Le langage de l'image au Moyen Âge : Signification et symbolique'', París, Le Léopard d'or, 1996, 263 p.</ref>. Puei, lei periòdes [[art romanic|romanic]] e [[Arquitectura gotica|gotic]] veguèron lo desvolopament d'una pintura religiosa abondosa, en particular amb l'aparicion dau [[retaule]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Georges Duby e Michel Laclotte, ''Histoire artistique de l'Europe : Le Moyen Âge'', París, Seuil, 1995, 395 p.</ref><ref>'''[[francés|(fr)]]''' Gabrielle Démians d'Archimbaud, ''Histoire artistique de l'Occident médiéval'', París, Armand Colin, coll. « Collection U Histoire médiévale », 1992, 355 p.</ref><ref>'''[[francés|(fr)]]''' Alain Erlande-Brandenburg, ''L'Art gothique'', París, Citadelles & Mazenod, coll. « L'Art et les grandes civilisations » (n° 13), 2004, 621 p.</ref>. Pasmens, a la fin de l'[[Edat Mejana]], lo pintre [[Florença|florentin]] [[Giotto di Bondone|Giotto]] ([[1267]]-[[1337]]) rompèt amb aquelei tradicions en introdusent una representacion pus naturala de l'espaci, dau [[volum]] e deis [[emocion]]s [[Homo sapiens|umanas]]. Aquò foguèt una evolucion decisiva dins l'art picturau occidentau que constituïguèt lo començament de la [[Renaissença]] e de la pintura occidentala modèrna<ref name="Arasse 2008">'''[[francés|(fr)]]''' Daniel Arasse, ''L'Homme en perspective : Les primitifs d'Italie'', París, Hazan, 2008, 336 p.</ref><ref>'''[[italian|(it)]]''' Giovanni Previtali, ''La fortuna dei Primitivi'', Turin, Einaudi, 1964.</ref>. === La Renaissença === {{veire|Renaissença}} La [[Renaissença]] comencèt en [[Itàlia]] durant lo sègle XV e se difusèt en [[Euròpa]] dins lo corrent dau sègle seguent. Foguèt un eveniment centrau de l'[[istòria]] de la pintura occidentala que foguèt marcat per un renovelament prefond dei mejans e deis ambicions de la pintura sota l'efiech de la redescuberta de l'[[Antiquitat]], de l'influéncia dau movement [[umanisme|umanista]] e d'una observacion novèla de la [[natura]]. L'innovacion tecnica pus fondamentala dau periòde foguèt lo desvolopament de la perspectiva lineara que permetiá de representar la prefondor sus un supòrt plan<ref name="Arasse 2008">'''[[francés|(fr)]]''' Daniel Arasse, ''L'Homme en perspective : Les primitifs d'Italie'', París, Hazan, 2008, 336 p.</ref>. Formalizada per [[Filippo Brunelleschi]] ([[1377]]-[[1446]]) e [[Leon Battista Alberti]] ([[1404]]-[[1472]])<ref>'''[[italian|(it)]]''' Alberto Beniscelli e Francesco Furlan, ''Leon Battista Alberti (1404-72) : tra scienze e lettere'', Genèva, Accademia Ligure di Scienze e Lettere, 2005.</ref>, donèt ai pintres la possibilitat de bastir un espaci racionau e illusionista. En parallèl, l'estudi de l'[[anatomia]] e de la [[lutz]] permetèron de melhorar lei tecnicas de representacion dau còrs uman<ref name="Arasse 2008">'''[[francés|(fr)]]''' Daniel Arasse, ''L'Homme en perspective : Les primitifs d'Italie'', París, Hazan, 2008, 336 p.</ref><ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paul Mazliak, ''Brève histoire de l'anatomie de l'Antiquité à André Vésale'', ADAPT-SNES, 2018.</ref>. Una autra evolucion determinanta foguèt la difusion de la [[pintura a l'òli]]. Perfeccionada durant lo sègle XV per lei pintres [[Flandra|flamands]], principalament per [[Jan van Eyck]] ([[1390]]-[[1441]]), aquela tecnica consistís a utilizar d'òli per liar lei pigments entre elei. A respècte dei tecnicas precedentas, ofrissiá una soplesa d'utilizacion pus importanta e una gamma de colors pus larga. Tanben, èra possible de realizar de retòcas e d'aplicar de [[glacís]]. Se difusèt donc pauc a cha pauc en [[Euròpa]] e venguèt la tecnica dominanta fins a l'aparicion dei pinturas modèrnas au sègle XX<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Xavier de Langlais, ''La technique de la peinture à l'huile : histoire du procédé à l'huile, de Van Eyck à nos jours : éléments, recettes et manipulations : pratique du métier : suivie d'une étude sur la peinture acrylique'', Flammarion, 2011.</ref>. [[Itàlia]] foguèt lo fogau principau d'aquela transformacion de la pintura occidentala. Lei rivalitats entre lei vilas de la peninsula accelèron lo fenomèn. Per exemple, a [[Florença]], leis artistas locaus se concentrèron sus lo [[dessenh]] e la [[arquitectura|construccion]] ; a [[Venècia]], l'accent foguèt puslèu plaçat sus la [[color]] e la [[lutz]]. Au començament dau sègle XVI, aquò foguèt a l'origina d'una activitat artistica fòrça intensa amb de personalitats coma [[Leonardo da Vinci]] ([[1452]]-[[1519]]), [[Tician]] ([[1488]]-[[1576]]), [[Miquelàngel]] ([[1475]]-[[1564]]) ò [[Raffaello Sanzio|Rafèu]] ([[1483]]-[[1520]]). Aqueu periòde veguèt tanben una transformacion de la reconoissença acordada au pintre que passèt pauc a cha pauc de l'estatut d'artesan a aqueu de creator, de còps famós, que son inventivitat e sa tecnica individuala èran lausadas. === Dau manierisme au sègle XIX === Après l'equilibri de la [[Renaissença]] Auta, la pintura occidentala conoguèt, entre lei sègles XVI e XIX, una succession rapida de movements e d'estils portats per lei transformacions [[religions|religiosas]], [[politica|politicas]] e [[societat|socialas]] d'[[Euròpa]]. Dins lo corrent dau sègle XVI, lo [[manierisme]] s'alunchèt ansin de la pintura de la premiera partida de la Renaissença en adoptant de composicions complèxas, de colors artificialas e de figuras estiradas e en privilegiant d'espacis desunits, d'imatges trebles e sorns, de colors acidas e crusas inspiradas per l'òbra de [[Miquelàngel]], l'exageracion dei formas e la cèrca dau movement. Tanben, èra un corrent sofistiticat, utilizant fòrça simbòls, destinat a un public cultivat<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Daniel Arasse e Andreas Tönnesmann, ''La Renaissance maniériste'', París, Gallimard, 1997, 496 p.</ref><ref>'''[[francés|(fr)]]''' André Chastel, ''Le Sac de Rome, 1527 : Du premier maniérisme à la contre-Réforme'', París, Gallimard, 1984, 376 p.</ref>. A partir de la fin dau sègle XVI, foguèt remplaçat per lo [[barròc]], largament sostengut per la [[Còntra-Reforma]], que despleguèt un langatge picturau de movement, de contrast e de teatralitat destinat a tornar afiermar la grandor de la religion [[Catolicisme|catolica]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Victor-Lucien Tapié, ''Le Baroque'', París, Presses Universitaires de France, coll. « Que sais-je », 2000.</ref>. De figuras majoras de la pintura europèa, coma [[Caravaggio]] ([[1571]]-[[1610]]), [[Peter Paul Rubens|Rubens]] ([[1577]]-[[1640]]), [[Rembrandt]] ([[1606]]-[[1669]]) e [[Diego Rodríguez de Silva y Velázquez|Velázquez]] ([[1599]]-[[1660]]) fasián partida d'aqueu movement. En parallèl dau barròc, se desvolopèt l'art de la pintura olandesa destinada ai particulars. Au contrari de l'art religiós monumentau dau sud europèu, s'inscriguèt dins lo quadre d'una [[societat]] [[comèrci|marchanda]] e [[protestantisme|protestanta]]. Privilegièt donc lei composicions profanas modèstas coma lei retrachs, lei [[natura mòrta|naturas mòrtas]], lei païsatges e lei scenas de genre<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Jean Lombard, ''Peinture de genre et genres picturaux dans les Pays-Bas du XVIIe siècle'', París, L'Harmattan, 2022.</ref><ref>'''[[francés|(fr)]]''' Ruud Priem, Marc Restellini e Peter Sigmond, ''L'âge d'or hollandais : de Rembrandt à Vermeer avec les trésors du Rijksmuseum'', París, Pinacothèque de Paris, 2009, 304 p.</ref>. Au sègle seguent, lo [[rococò]], un estil leugier e rafinat, acompanhèt l'[[aristocracia]] [[Euròpa|europèa]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Philippe Minguet, ''Esthétique du rococo'', París, J. Vrin, 1979, 304 p.</ref>. Puei, se debanèt un [[neoclassicisme|retorn]] ai règlas classicas<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Hugh Honour (trad. Pierre-Emmanuel Dauzat), ''Le Néo-classicisme'', París, Librairie générale française, coll. « le Livre de poche », 1998, 283 p.</ref>. En reaccion, lo [[romantisme]] dau sègle XIX donèt mai d'importància a l'[[emocion]], au movement, a la [[color]], amb de pintres coma [[Eugène Delacroix]] ([[1798]]-[[1863]]), [[Francisco de Goya]] ([[1746]]-[[1828]]) e [[William Turner]] ([[1775]]-[[1851]])<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Marcel Brion, ''Peinture romantique'', París, Albin Michel, 1967.</ref>. A partir deis [[ans 1850]], se debanèt una rompedura novèla amb l'arribada dau realisme dins l'òbra d'artistas coma [[Gustave Courbet]] ([[1819]]-[[1877]]). D'efiech, lei realistas decidèron de s'interessar a la vida ordinària e au monde dau trabalh. Abandonèron ansin lei subjèctes nòbles tradicionaus, çò que preparèt lei transformacions encara pus radicalas de la fin de la segonda mitat dau sègle. === La pintura modèrna e contemporanèa === La fin dau sègle XIX e lo sègle XX constituïguèron de periòdes de rompeduras acceleradas dins l'istòria de la pintura occidentala. D'efiech, plusors corrents successius ne'n contestèron de principis de basa coma aqueu de la representacion. Aquò foguèt a l'origina d'un renovelament continú dei prepausicions artisticas, totjorn en cors a l'ora d'ara. Lo ponch de partença d'aquela transformacion foguèt probable l'[[impressionisme]] deis [[ans 1870]] menat per de figuras coma [[Claude Monet]] ([[1840]]-[[1926]]), [[Pierre-Auguste Renoir|Auguste Renoir]] ([[1841]]-[[1919]]) e [[Camille Pissarro]] ([[1830]]-[[1903]]). Lei tenents d'aqueu movement pintèron sovent en exterior per privilegiar la [[lutz]], leis impressions fugitivas e una tòca visibla. L'invencion dei tubes de pintura en [[1859]], facilitant lo trabalh en defòra de l'obrador, aguèt tanben un ròtle important dins lo desvolopament dau movement<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Béatrice Joyeux-Prunel, ''Les avant-gardes artistiques, 1848-1918'', París, Gallimard, 2015, pp. 105-107.</ref>. Aquò menèt a una rompedura amb la pintura academica e sei finicions detalhadas<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Jean-Philippe Breuille (dir.), ''L'impressionnisme et la peinture de plein air'', París, Larousse, 1992.</ref><ref>'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Sérullaz, ''L'Impressionnisme'', Presses universitaires de France, coll. « Que sais-je ? », 1994.</ref>. Puei, lei post-impressionistas, coma [[Pau Cesana]] ([[1839]]-[[1906]]) e [[Vincent van Gogh]] ([[1853]]-[[1890]]), renforcèron aquelei transformacions en seguissent de vias personalas anonciadoiras dei transformacions dau sègle seguent<ref>'''[[francés|(fr)]]''' John Rewald, ''Le post-impressionnisme : de van Gogh à Gauguin'', Hachette Littératures, 2004.</ref>. Durant aqueu periòde, un factor exterior pesèt d'un biais decisiu dins l'evolucion de la pintura : l'invencion e la difusion de la [[fotografia]]. D'efiech, en permetent una reproduccion fòrça fidèla de la realitat, la [[fotografia]] liberèt en partida la pintura de son ròtle de representacion dau reau. Aquò sostenguèt lei cèrcas dei pintres assaiant d'explorar de domenis novèus, coma l'expression, la subjectivitat ò la forma pura, que demòran mens accessibles ai fotografs. === Lei tradicions picturalas non occidentalas === == Tecnicas e materiaus == == Genres e composicion == == Aspèctes culturaus e economics == == Annèxas == === Liames intèrnes === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> * [[Graffiti]]. * [[Pintura occitana]]. </div> === Bibliografia === === Nòtas e referéncias === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> <references/> </div> {{Art}} [[Categoria:Art]] [[Categoria:Arts plasticas]] [[Categoria:Pintura| ]] t3wrwyi6gs1uh8ei595dw6xn3ufkisw 0 19502 2508820 2419957 2026-09-18T07:53:34Z Jordi G 248 2508820 wikitext text/x-wiki {{Omon|Calandreta (Cançon)}} {{Infobox Organizacion |tipe=associacions d'escòlas occitanas |nom=Calandretas |imatge=[[Fichièr:Ecole_Calandera_de_Béost.jpg|270px|Escòla Calandreta de [[Biost]]]] }} Los establiments escolars '''Calandreta''' son d'escòlas e collègis bilingües franco-occitans. Son d'equivalents occitans de Diwan pels bretons, Seaska pels basques, La Bressola pels catalans, ABCM-Zweiprachigkeit pels alsacians-mosellans e Scola Corsa pels còrses. La primièra Calandreta foguèt creada a Pau (Pirenèus-Atlantics) en 1979. En 2021, existisson 65 escòlas, tres collègis e un licèu repartits sus 20 departaments per mai de 3900 escolans escolarizats. Las Calandretas son d'escòlas a res non còsta e laïcas. Lo metòde practicat es lo de l'immersion lingüistica precòça. L'ensenhament dispensat seguís los programas de l'Educacion Nacionala. La pedagogia i es activa (inspirada de las tecnicas Freinet) per acompanhar l'enfant cap a l'autonomia, lo partatge e la ciutadanetat. Calandreta dispausa d'un establiment d'ensenhament superior occitan [https://web.archive.org/web/20140516220129/http://aprene.org/ APRENE] (situat a [[Besièrs]]) ont son formats los professors d'escòla Calandreta. APRENE es reconegut per l'Educacion Nacionala e afiliat a l'ISLRF (Institut Superior de las Lengas de la Republica Francesa). La Confederacion de las Calandretas es sòcia del [[Congrès permanent de la lenga occitana]]. ==La question dificila del bilingüisme== ===Discors oficial=== Lo discors oficial del movement Calandreta es lo seguent. Los enfants practican en complementaritat las doas lengas vivas, lo [[francés]] e l'[[occitan]]. An accès a las doas culturas que s'enriquisson mutualament. Lo metòde practicat es l'immersion lingüistica precòça, que desvolopa los mecanismes intellectuals de l'enfant e que lo dobrisson a d'autras lengas vivas, plan segur, mas tanben a d'autres lengatges mai abstraches coma las [[matematicas]]... Lo bilingüisme occitan-francés es a la portada de totes. L'environament lingüistic e cultural es determinant per la mesa en plaça d'un bilingüisme vertadièr. ===Discors critic=== Aquel discors idillic es contestat per certans occitanistas, dintre lo movement Calandreta e tanben defòra. Estiman que lo "bilingüisme" occitan-francés s'acompanha pas, en general, d'una critica conscienta de la [[diglossia]], ont l'occitan es subordenat al francés. Dins certanas escòlas Calandretas, aquò fa que lo francés benefícia d'un tractament e d'un imatge avantatjoses, mentre que se negligís l'imatge e l'ensenhament de l'occitan <ref>a veire sas relacions amb sos emplegats occitanistas e occitanofòns nos podèm demandar quina mena de planificacion linguistica nos prepausa calandreta: [http://www.jornalet.com/nova/1850/los-salariats-de-la-calandreta-leon-cordas-son-en-cauma] e [http://lasetmana.fr/actualitat/135-ensenhament/5197-collegi-leon-cordas-las-negociacions-tornan-prendre-dimecres] e [http://lasetmana.fr/actualitat/135-ensenhament/5197-collegi-leon-cordas-las-negociacions-tornan-prendre-dimecres]</ref>. Es frequent, dins lo movement occitanista, d'observar que los enfants escolarizats a Calandreta an mai que mai un nivèl aproximatiu o feble en occitan e qu'an de representacions diglossicas (e mai se i a d'excepcions): veson pas l'occitan coma l'egal del francés. Mas simultanèament e paradoxalament, semblan de gardar un remembre positiu de l'occitan e de Calandreta. Los escolans an de bons resultats en general dins las matèrias jutjadas fondamentalas per l'Educacion Nacionala (de l'estat francés), coma lo [[francés]] e las [[matematicas]]: es çò que ditz lo movement Calandreta e sembla d'èsser lo cas, efectivament, quand los escolans de Calandreta passan dins d'escòlas "classicas". Per contra, res garentís qu'ajan de resultats tan bons en lenga [[occitan]]a, ja que cap de sistèma d'avaloracion unificat s'es pas instituit per mesurar lo nivèl d'occitan en fàcia del nivèl de francés. Divèrses estudis [[sociolingüistica|sociolingüistics]] demòstran scientificament aquesta realitat ambigua, especialament dins lo domeni de las representacions [[diglossia|diglossicas]] ont los escolans donan mai de valor -e donc mai de practica- al francés qu'a l'occitan<ref>Per exemple, se pòt consultar los estudis scientifics seguents:<br>- Henri BOYER (dir.) (2006) ''De l’école occitane à l’enseignement public: vécu et représentations sociolinguistiques. Une enquête auprès d’un groupe d’ex-calandrons'', coll. Sociolinguistique, París: L’Harmattan <br>- [http://www.revues.msh-paris.fr/vernumpub/Dompmartin.pdf?id_pub=417 Chantal DOMPMARTIN-NORMAND (2002) "Collégiens issus de Calandreta: quelles représentations de l'occitan?", ''Langages et société'' 101] (PDF); extrach de la revista [https://web.archive.org/web/20061124164559/http://www.revues.msh-paris.fr/modele1/nospebook2.asp?id_nospe=150&id_perio=61 ''Langages et société'']</ref>. ==Las Calandretas en [[Occitània]]== ===En [[Erau]]=== * Collègi Calandreta Leon Còrdas 657, rue de la Croix Verte 34090 [[Montpelhièr]] * Calandreta La Garriga Chemin Départemental 131 l'Aurelle dit de Carabotte 34150 [[Ginhac (Erau)|Ginhac]] * Calandreta L'Ametlièr 7, rue franklin 34500 [[Besièrs]] * Calandreta Los Falabreguièrs 7 rue Rouget de l'Isle 34500 [[Besièrs]] * Calandreta de Mesa "La Cardonilha" 22 rue des Enfèdettes 34110 [[Mesa]] * Calandreta Novèla-Candòla 2, rue Aigrefeuille 34000 [[Montpelhièr]] * Calandreta Pèira Roja-Lepic 33 avenue Lepic 34000 [[Montpelhièr]] * Calandreta Dau Clapàs (escrich per error ''dau Clapas*'') 146, rue du Mas du Merle 34070 [[Montpelhièr]] * Calandreta Dels Polinets 10 rue Jean Vigo 34120 [[Pesenàs]] * Calandreta de Seta [www.calandreta-sete.org] "Los Dalfinets" Boulevard de Verdun, Ancienne Caserne Vauban 34200 [[Seta]] * Calandreta Terra Maire 1 rue Saint Vincent Salelles du Bosc 34700 [[Le Bosc]] * Calandreta Dagtenca Rue Jean Moulin 34300 [[Agde]] ===En [[Gard]]=== * Calandreta Aimat Sèrre 2, rue André Girard 30000 [[Nimes]] * Calandreta Jòrgi Gros Le Cristal 620, chemin des hauts de nîmes 30900 [[Nimes]] [https://web.archive.org/web/20181121125132/http://www.calandreta-jorgigros.fr/] * Calandreta dels Gardons 16-18, rue de l'enclos roux 30100 [[Alès]] ===En [[Aude]]=== * Calandreta Narbonesa Impasse Santoline 11100 [[Narbona]] * Calandreta de Ciutat Rue du Plô Cité de Carcassonne 11000 [[Carcassona]] * Calandreta limosenca Joan Clerci 1 rue de l'aiguille 11300 [[Limós]] * Calandreta Lo Becarut 40, Grand'rue 11130 Sijan * Calandreta " Lo Cigal" 46 avenue de la gare 11120 [[Bize Minervois]] * Calandreta de Ciutat 27, rue du Plô -Cité- 11000 [[Carcassone]] * Calandreta Pech Mary 3 chemin Dieudonné Costes 11000 [[Carcassone]] * Calandreta Narbonesa "La Granhòta" Impasse Robert Lafont 11100 [[Narbonne]] * Calandreta "Los Cascamèls de Menerbés" Rue Marcellin Albert 11160 [[Trausse Minervois]] ===Dins [[Tarn]]=== * Calendreta d'Albi 7 square Amiral Abrial, 81000 [[Albi]] * Calandreta Castresa 47 carrièra Briguibol 81100 [[Castras]] * Calandreta del Galhaqués Centre Hospitalier rue René Cassin 81600 [[Gaillac]] ===En [[Avairon]]=== * Calandreta de Rodés 4 rue Bonnefé 12 000 [[Rodés]] * Calandreta de Milhau 215 rue Maréchal de Tassigny, 12100 [[Milhau]] ===En [[Nauta Garona]]=== * [[Calandreta de Còsta Pavada]] 7 Rue Xavier Darasse, 31500 [[Tolosa]] * Calandreta Garoneta 5, rue du Pont de Tounis 31000 [[Tolosa]] * Calandreta de Mureth 4, avenue du Maréchal Lyautey 31600 [[Murèth]] * Calandreta de Castanet Tolosan 2, rue des Ormes 31320 [[Castanet Tolosan]] * Calandreta del País Sud Tolosan 2 chemin de l'autan 31550 [[Cintegabelle]] ===En [[Arièja]]=== * Calandreta del pais de Pàmias 11 rue Henri Fabre 09100 [[Pàmias]] * Calandreta deth Coserans [[Sant Gironç]] ===Dins los [[Nauts Pirenèus]]=== * Calandreta de Banhèras 1 Rue Alphonse Cazes 65200 [[Banhèras de Bigòrra]] * Calandreta deu País de Tarbés 1 avenue des Pyrénées 65310 La Lobèra [[Tarba]] * Calandreta eths Capdèths de Gasconha 43 rue Nationale 65370 [[Bertren]] ===En [[Aquitània]]=== * Calandreta Pergosina 49 rue Font Laurière 24 000 [[Peireguers]] * Calandreta deu Seuvestre "Marie-école" 64410 [[Porciuvas e Bocoa]] * Calandreta de Lescar R du Lt de Vaisseau Garnuchot 64230 [[Lescar]] * Calandreta Auloronesa Marcadet 1 rue Gassion 64400 [[Auloron Sainte Marie]] * Calandreta Paulina 13, rue Guynemer 64000 [[Pau]] * Calandreta d'Ortès Bd Ch de Gaulle 64300 [[Ortès]] * Calandreta Aussalesa Place de la mairie 64440 [[Biost]] * Calandreta de la Dauna 33 avinguda de Genèva 33600 [[Pessac]] * Calandreta de Siron Rue des écoles 33720 [[Barsac]] * Calandreta Titouan Lamazou Rue Jules Ferry 64110 [[Masèras Lezous]] * Calandreta "Lo Casolòt d'Aussau" Lo Lis 16 chemin du Bourg 64260 [[Lys]] * Calandreta Monenh 220 Place Charles de Gaulle 64170 [[Artix]] * Collègi Calandreta de Gasconha BP 91131 64011 [[Pau PDC]] ===En [[Auvèrnha]] e [[Lemosin]]=== * Calandreta lemosina 8 rue Emile Zola 87000 [[Limòtges]] * Calandreta del Vernhat Maison des enfants, Boulevard de Canteloube 15000 [[Orlhac]] * Calandreta Velava Pèire Cardenal Chemin de la Forge, Ours 43000 [[Lo Puèi de Velai]] ===En [[Provença]]=== * Calandreta d'Aurenja "La Granatiera" Ancien Lycée agricole Route de Caderousse 84100 [[Aurenja]] * Los amics de la Calandreta Gapiana 87 Hameau Saint Jean 05000 [[Gap]] ==Vejatz tanben== ===Ligams extèrnes=== * {{oc}} {{fr}} [http://www.calandreta.org Sit oficial] * {{fr}} [http://www.revues.msh-paris.fr/vernumpub/Dompmartin.pdf?id_pub=417 Chantal DOMPMARTIN-NORMAND (2002) "Collégiens issus de Calandreta: quelles représentations de l'occitan?", ''Langages et société'' 101] (PDF); extrach de la revista [https://web.archive.org/web/20061124164559/http://www.revues.msh-paris.fr/modele1/nospebook2.asp?id_nospe=150&id_perio=61 ''Langages et société''] * (oc) (fr) Annuari http://calandreta.org/oc/annuari/ ==Nòtas== <references /> {{Associacions occitanas}} [[Categoria:Calandreta|*]] [[Categoria:Membre del collectiu Anem Òc]] o9ed4h2vb9eszad2jd7dtgkld62ytl6 2508824 2508820 2026-09-18T11:24:30Z Jordi G 248 2508824 wikitext text/x-wiki {{Omon|Calandreta (Cançon)}} {{Infobox Organizacion |tipe=associacions d'escòlas occitanas |nom=Calandretas |imatge=[[Fichièr:Ecole_Calandera_de_Béost.jpg|270px|Escòla Calandreta de [[Biost]]]] }} Los establiments escolars '''Calandreta''' son d'escòlas e collègis bilingües franco-occitans. Son d'equivalents occitans de Diwan pels bretons, Seaska pels basques, La Bressola pels catalans, ABCM-Zweiprachigkeit pels alsacians-mosellans e Scola Corsa pels còrses. La primièra Calandreta foguèt creada a Pau (Pirenèus-Atlantics) en 1979.<ref name=":1">{{Ref-web|títol=Les escoles Calandreta guanyen el premi Robèrt Lafont per la defensa de l’occità|url=https://www.vilaweb.cat/noticies/escoles-calandreta-premi-robert-lafont-defensa-occita/|consulta=|llengua=ca|editor=[[Vilaweb]]|data=2026-09-17|nom=Pol|cognom=Baraza Curtichs}}</ref> En 2021, existisson 65 escòlas, tres collègis e un licèu repartits sus 20 departaments per mai de 3900 escolans escolarizats. Las Calandretas son d'escòlas a res non còsta e laïcas. Lo metòde practicat es lo de l'immersion lingüistica precòça. L'ensenhament dispensat seguís los programas de l'Educacion Nacionala. La pedagogia i es activa (inspirada de las tecnicas Freinet) per acompanhar l'enfant cap a l'autonomia, lo partatge e la ciutadanetat. Calandreta dispausa d'un establiment d'ensenhament superior occitan [https://web.archive.org/web/20140516220129/http://aprene.org/ APRENE] (situat a [[Besièrs]]) ont son formats los professors d'escòla Calandreta. APRENE es reconegut per l'Educacion Nacionala e afiliat a l'ISLRF (Institut Superior de las Lengas de la Republica Francesa). La Confederacion de las Calandretas es sòcia del [[Congrès permanent de la lenga occitana]]. Lo 2026 recebèron lo Prèmi Robèrt Lafont de la Generalitat de Catalunya per lo trabalh dempuèi longtemps realizat per l’ensenhament de l’occitan e lo fach que lo projècte implique un collectiu plan larg sul territòri, aital coma son impacte sus d’autras entitats consagradas a la lenga.<ref>[https://www.jornalet.com/nova/24839/catalonha-lo-premi-robert-lafont-2026-distingis-calandreta Catalonha: lo prèmi Robèrt Lafont 2026 destria Calandreta] <small>Ferriòl Macip - Jornalet - 18-9-2026</small></ref> ==La question dificila del bilingüisme== ===Discors oficial=== Lo discors oficial del movement Calandreta es lo seguent. Los enfants practican en complementaritat las doas lengas vivas, lo [[francés]] e l'[[occitan]]. An accès a las doas culturas que s'enriquisson mutualament. Lo metòde practicat es l'immersion lingüistica precòça, que desvolopa los mecanismes intellectuals de l'enfant e que lo dobrisson a d'autras lengas vivas, plan segur, mas tanben a d'autres lengatges mai abstraches coma las [[matematicas]]... Lo bilingüisme occitan-francés es a la portada de totes. L'environament lingüistic e cultural es determinant per la mesa en plaça d'un bilingüisme vertadièr. ===Discors critic=== Aquel discors idillic es contestat per certans occitanistas, dintre lo movement Calandreta e tanben defòra. Estiman que lo "bilingüisme" occitan-francés s'acompanha pas, en general, d'una critica conscienta de la [[diglossia]], ont l'occitan es subordenat al francés. Dins certanas escòlas Calandretas, aquò fa que lo francés benefícia d'un tractament e d'un imatge avantatjoses, mentre que se negligís l'imatge e l'ensenhament de l'occitan <ref>a veire sas relacions amb sos emplegats occitanistas e occitanofòns nos podèm demandar quina mena de planificacion linguistica nos prepausa calandreta: [http://www.jornalet.com/nova/1850/los-salariats-de-la-calandreta-leon-cordas-son-en-cauma] e [http://lasetmana.fr/actualitat/135-ensenhament/5197-collegi-leon-cordas-las-negociacions-tornan-prendre-dimecres] e [http://lasetmana.fr/actualitat/135-ensenhament/5197-collegi-leon-cordas-las-negociacions-tornan-prendre-dimecres]</ref>. Es frequent, dins lo movement occitanista, d'observar que los enfants escolarizats a Calandreta an mai que mai un nivèl aproximatiu o feble en occitan e qu'an de representacions diglossicas (e mai se i a d'excepcions): veson pas l'occitan coma l'egal del francés. Mas simultanèament e paradoxalament, semblan de gardar un remembre positiu de l'occitan e de Calandreta. Los escolans an de bons resultats en general dins las matèrias jutjadas fondamentalas per l'Educacion Nacionala (de l'estat francés), coma lo [[francés]] e las [[matematicas]]: es çò que ditz lo movement Calandreta e sembla d'èsser lo cas, efectivament, quand los escolans de Calandreta passan dins d'escòlas "classicas". Per contra, res garentís qu'ajan de resultats tan bons en lenga [[occitan]]a, ja que cap de sistèma d'avaloracion unificat s'es pas instituit per mesurar lo nivèl d'occitan en fàcia del nivèl de francés. Divèrses estudis [[sociolingüistica|sociolingüistics]] demòstran scientificament aquesta realitat ambigua, especialament dins lo domeni de las representacions [[diglossia|diglossicas]] ont los escolans donan mai de valor -e donc mai de practica- al francés qu'a l'occitan<ref>Per exemple, se pòt consultar los estudis scientifics seguents:<br>- Henri BOYER (dir.) (2006) ''De l’école occitane à l’enseignement public: vécu et représentations sociolinguistiques. Une enquête auprès d’un groupe d’ex-calandrons'', coll. Sociolinguistique, París: L’Harmattan <br>- [http://www.revues.msh-paris.fr/vernumpub/Dompmartin.pdf?id_pub=417 Chantal DOMPMARTIN-NORMAND (2002) "Collégiens issus de Calandreta: quelles représentations de l'occitan?", ''Langages et société'' 101] (PDF); extrach de la revista [https://web.archive.org/web/20061124164559/http://www.revues.msh-paris.fr/modele1/nospebook2.asp?id_nospe=150&id_perio=61 ''Langages et société'']</ref>. ==Las Calandretas en [[Occitània]]== ===En [[Erau]]=== * Collègi Calandreta Leon Còrdas 657, rue de la Croix Verte 34090 [[Montpelhièr]] * Calandreta La Garriga Chemin Départemental 131 l'Aurelle dit de Carabotte 34150 [[Ginhac (Erau)|Ginhac]] * Calandreta L'Ametlièr 7, rue franklin 34500 [[Besièrs]] * Calandreta Los Falabreguièrs 7 rue Rouget de l'Isle 34500 [[Besièrs]] * Calandreta de Mesa "La Cardonilha" 22 rue des Enfèdettes 34110 [[Mesa]] * Calandreta Novèla-Candòla 2, rue Aigrefeuille 34000 [[Montpelhièr]] * Calandreta Pèira Roja-Lepic 33 avenue Lepic 34000 [[Montpelhièr]] * Calandreta Dau Clapàs (escrich per error ''dau Clapas*'') 146, rue du Mas du Merle 34070 [[Montpelhièr]] * Calandreta Dels Polinets 10 rue Jean Vigo 34120 [[Pesenàs]] * Calandreta de Seta [www.calandreta-sete.org] "Los Dalfinets" Boulevard de Verdun, Ancienne Caserne Vauban 34200 [[Seta]] * Calandreta Terra Maire 1 rue Saint Vincent Salelles du Bosc 34700 [[Le Bosc]] * Calandreta Dagtenca Rue Jean Moulin 34300 [[Agde]] ===En [[Gard]]=== * Calandreta Aimat Sèrre 2, rue André Girard 30000 [[Nimes]] * Calandreta Jòrgi Gros Le Cristal 620, chemin des hauts de nîmes 30900 [[Nimes]] [https://web.archive.org/web/20181121125132/http://www.calandreta-jorgigros.fr/] * Calandreta dels Gardons 16-18, rue de l'enclos roux 30100 [[Alès]] ===En [[Aude]]=== * Calandreta Narbonesa Impasse Santoline 11100 [[Narbona]] * Calandreta de Ciutat Rue du Plô Cité de Carcassonne 11000 [[Carcassona]] * Calandreta limosenca Joan Clerci 1 rue de l'aiguille 11300 [[Limós]] * Calandreta Lo Becarut 40, Grand'rue 11130 Sijan * Calandreta " Lo Cigal" 46 avenue de la gare 11120 [[Bize Minervois]] * Calandreta de Ciutat 27, rue du Plô -Cité- 11000 [[Carcassone]] * Calandreta Pech Mary 3 chemin Dieudonné Costes 11000 [[Carcassone]] * Calandreta Narbonesa "La Granhòta" Impasse Robert Lafont 11100 [[Narbonne]] * Calandreta "Los Cascamèls de Menerbés" Rue Marcellin Albert 11160 [[Trausse Minervois]] ===Dins [[Tarn]]=== * Calendreta d'Albi 7 square Amiral Abrial, 81000 [[Albi]] * Calandreta Castresa 47 carrièra Briguibol 81100 [[Castras]] * Calandreta del Galhaqués Centre Hospitalier rue René Cassin 81600 [[Gaillac]] ===En [[Avairon]]=== * Calandreta de Rodés 4 rue Bonnefé 12 000 [[Rodés]] * Calandreta de Milhau 215 rue Maréchal de Tassigny, 12100 [[Milhau]] ===En [[Nauta Garona]]=== * [[Calandreta de Còsta Pavada]] 7 Rue Xavier Darasse, 31500 [[Tolosa]] * Calandreta Garoneta 5, rue du Pont de Tounis 31000 [[Tolosa]] * Calandreta de Mureth 4, avenue du Maréchal Lyautey 31600 [[Murèth]] * Calandreta de Castanet Tolosan 2, rue des Ormes 31320 [[Castanet Tolosan]] * Calandreta del País Sud Tolosan 2 chemin de l'autan 31550 [[Cintegabelle]] ===En [[Arièja]]=== * Calandreta del pais de Pàmias 11 rue Henri Fabre 09100 [[Pàmias]] * Calandreta deth Coserans [[Sant Gironç]] ===Dins los [[Nauts Pirenèus]]=== * Calandreta de Banhèras 1 Rue Alphonse Cazes 65200 [[Banhèras de Bigòrra]] * Calandreta deu País de Tarbés 1 avenue des Pyrénées 65310 La Lobèra [[Tarba]] * Calandreta eths Capdèths de Gasconha 43 rue Nationale 65370 [[Bertren]] ===En [[Aquitània]]=== * Calandreta Pergosina 49 rue Font Laurière 24 000 [[Peireguers]] * Calandreta deu Seuvestre "Marie-école" 64410 [[Porciuvas e Bocoa]] * Calandreta de Lescar R du Lt de Vaisseau Garnuchot 64230 [[Lescar]] * Calandreta Auloronesa Marcadet 1 rue Gassion 64400 [[Auloron Sainte Marie]] * Calandreta Paulina 13, rue Guynemer 64000 [[Pau]] * Calandreta d'Ortès Bd Ch de Gaulle 64300 [[Ortès]] * Calandreta Aussalesa Place de la mairie 64440 [[Biost]] * Calandreta de la Dauna 33 avinguda de Genèva 33600 [[Pessac]] * Calandreta de Siron Rue des écoles 33720 [[Barsac]] * Calandreta Titouan Lamazou Rue Jules Ferry 64110 [[Masèras Lezous]] * Calandreta "Lo Casolòt d'Aussau" Lo Lis 16 chemin du Bourg 64260 [[Lys]] * Calandreta Monenh 220 Place Charles de Gaulle 64170 [[Artix]] * Collègi Calandreta de Gasconha BP 91131 64011 [[Pau PDC]] ===En [[Auvèrnha]] e [[Lemosin]]=== * Calandreta lemosina 8 rue Emile Zola 87000 [[Limòtges]] * Calandreta del Vernhat Maison des enfants, Boulevard de Canteloube 15000 [[Orlhac]] * Calandreta Velava Pèire Cardenal Chemin de la Forge, Ours 43000 [[Lo Puèi de Velai]] ===En [[Provença]]=== * Calandreta d'Aurenja "La Granatiera" Ancien Lycée agricole Route de Caderousse 84100 [[Aurenja]] * Los amics de la Calandreta Gapiana 87 Hameau Saint Jean 05000 [[Gap]] ==Vejatz tanben== ===Ligams extèrnes=== * {{oc}} {{fr}} [http://www.calandreta.org Sit oficial] * {{fr}} [http://www.revues.msh-paris.fr/vernumpub/Dompmartin.pdf?id_pub=417 Chantal DOMPMARTIN-NORMAND (2002) "Collégiens issus de Calandreta: quelles représentations de l'occitan?", ''Langages et société'' 101] (PDF); extrach de la revista [https://web.archive.org/web/20061124164559/http://www.revues.msh-paris.fr/modele1/nospebook2.asp?id_nospe=150&id_perio=61 ''Langages et société''] * (oc) (fr) Annuari http://calandreta.org/oc/annuari/ ==Nòtas== <references /> {{Associacions occitanas}} [[Categoria:Calandreta|*]] [[Categoria:Membre del collectiu Anem Òc]] jpo02ds8kw6vspl47gzztzmrzydsyuk 2508825 2508824 2026-09-18T11:25:42Z Jordi G 248 2508825 wikitext text/x-wiki {{Omon|Calandreta (Cançon)}} {{Infobox Organizacion |tipe=associacions d'escòlas occitanas |nom=Calandretas |imatge=[[Fichièr:Ecole_Calandera_de_Béost.jpg|270px|Escòla Calandreta de [[Biost]]]] }} Los establiments escolars '''Calandreta''' son d'escòlas e collègis bilingües franco-occitans. Son d'equivalents occitans de Diwan pels bretons, Seaska pels basques, La Bressola pels catalans, ABCM-Zweiprachigkeit pels alsacians-mosellans e Scola Corsa pels còrses. La primièra Calandreta foguèt creada a Pau (Pirenèus-Atlantics) en 1979.<ref name=":1">{{Ref-web|títol=Les escoles Calandreta guanyen el premi Robèrt Lafont per la defensa de l’occità|url=https://www.vilaweb.cat/noticies/escoles-calandreta-premi-robert-lafont-defensa-occita/|consulta=|llengua=ca|editor=[[Vilaweb]]|data=2026-09-17|nom=Pol|cognom=Baraza Curtichs}}</ref> En 2021, existisson 65 escòlas, tres collègis e un licèu repartits sus 20 departaments per mai de 3900 escolans escolarizats. Las Calandretas son d'escòlas a res non còsta e laïcas. Lo metòde practicat es lo de l'immersion lingüistica precòça. L'ensenhament dispensat seguís los programas de l'Educacion Nacionala. La pedagogia i es activa (inspirada de las tecnicas Freinet) per acompanhar l'enfant cap a l'autonomia, lo partatge e la ciutadanetat. Calandreta dispausa d'un establiment d'ensenhament superior occitan [https://web.archive.org/web/20140516220129/http://aprene.org/ APRENE] (situat a [[Besièrs]]) ont son formats los professors d'escòla Calandreta. APRENE es reconegut per l'Educacion Nacionala e afiliat a l'ISLRF (Institut Superior de las Lengas de la Republica Francesa). La Confederacion de las Calandretas es sòcia del [[Congrès permanent de la lenga occitana]]. Lo 2026 recebèron lo [[Prèmi Robèrt Lafont]] de la [[Generalitat de Catalonha]] per lo trabalh dempuèi longtemps realizat per l’ensenhament de l’occitan e lo fach que lo projècte implique un collectiu plan larg sul territòri, aital coma son impacte sus d’autras entitats consagradas a la lenga.<ref>[https://www.jornalet.com/nova/24839/catalonha-lo-premi-robert-lafont-2026-distingis-calandreta Catalonha: lo prèmi Robèrt Lafont 2026 destria Calandreta] <small>Ferriòl Macip - Jornalet - 18-9-2026</small></ref> ==La question dificila del bilingüisme== ===Discors oficial=== Lo discors oficial del movement Calandreta es lo seguent. Los enfants practican en complementaritat las doas lengas vivas, lo [[francés]] e l'[[occitan]]. An accès a las doas culturas que s'enriquisson mutualament. Lo metòde practicat es l'immersion lingüistica precòça, que desvolopa los mecanismes intellectuals de l'enfant e que lo dobrisson a d'autras lengas vivas, plan segur, mas tanben a d'autres lengatges mai abstraches coma las [[matematicas]]... Lo bilingüisme occitan-francés es a la portada de totes. L'environament lingüistic e cultural es determinant per la mesa en plaça d'un bilingüisme vertadièr. ===Discors critic=== Aquel discors idillic es contestat per certans occitanistas, dintre lo movement Calandreta e tanben defòra. Estiman que lo "bilingüisme" occitan-francés s'acompanha pas, en general, d'una critica conscienta de la [[diglossia]], ont l'occitan es subordenat al francés. Dins certanas escòlas Calandretas, aquò fa que lo francés benefícia d'un tractament e d'un imatge avantatjoses, mentre que se negligís l'imatge e l'ensenhament de l'occitan <ref>a veire sas relacions amb sos emplegats occitanistas e occitanofòns nos podèm demandar quina mena de planificacion linguistica nos prepausa calandreta: [http://www.jornalet.com/nova/1850/los-salariats-de-la-calandreta-leon-cordas-son-en-cauma] e [http://lasetmana.fr/actualitat/135-ensenhament/5197-collegi-leon-cordas-las-negociacions-tornan-prendre-dimecres] e [http://lasetmana.fr/actualitat/135-ensenhament/5197-collegi-leon-cordas-las-negociacions-tornan-prendre-dimecres]</ref>. Es frequent, dins lo movement occitanista, d'observar que los enfants escolarizats a Calandreta an mai que mai un nivèl aproximatiu o feble en occitan e qu'an de representacions diglossicas (e mai se i a d'excepcions): veson pas l'occitan coma l'egal del francés. Mas simultanèament e paradoxalament, semblan de gardar un remembre positiu de l'occitan e de Calandreta. Los escolans an de bons resultats en general dins las matèrias jutjadas fondamentalas per l'Educacion Nacionala (de l'estat francés), coma lo [[francés]] e las [[matematicas]]: es çò que ditz lo movement Calandreta e sembla d'èsser lo cas, efectivament, quand los escolans de Calandreta passan dins d'escòlas "classicas". Per contra, res garentís qu'ajan de resultats tan bons en lenga [[occitan]]a, ja que cap de sistèma d'avaloracion unificat s'es pas instituit per mesurar lo nivèl d'occitan en fàcia del nivèl de francés. Divèrses estudis [[sociolingüistica|sociolingüistics]] demòstran scientificament aquesta realitat ambigua, especialament dins lo domeni de las representacions [[diglossia|diglossicas]] ont los escolans donan mai de valor -e donc mai de practica- al francés qu'a l'occitan<ref>Per exemple, se pòt consultar los estudis scientifics seguents:<br>- Henri BOYER (dir.) (2006) ''De l’école occitane à l’enseignement public: vécu et représentations sociolinguistiques. Une enquête auprès d’un groupe d’ex-calandrons'', coll. Sociolinguistique, París: L’Harmattan <br>- [http://www.revues.msh-paris.fr/vernumpub/Dompmartin.pdf?id_pub=417 Chantal DOMPMARTIN-NORMAND (2002) "Collégiens issus de Calandreta: quelles représentations de l'occitan?", ''Langages et société'' 101] (PDF); extrach de la revista [https://web.archive.org/web/20061124164559/http://www.revues.msh-paris.fr/modele1/nospebook2.asp?id_nospe=150&id_perio=61 ''Langages et société'']</ref>. ==Las Calandretas en [[Occitània]]== ===En [[Erau]]=== * Collègi Calandreta Leon Còrdas 657, rue de la Croix Verte 34090 [[Montpelhièr]] * Calandreta La Garriga Chemin Départemental 131 l'Aurelle dit de Carabotte 34150 [[Ginhac (Erau)|Ginhac]] * Calandreta L'Ametlièr 7, rue franklin 34500 [[Besièrs]] * Calandreta Los Falabreguièrs 7 rue Rouget de l'Isle 34500 [[Besièrs]] * Calandreta de Mesa "La Cardonilha" 22 rue des Enfèdettes 34110 [[Mesa]] * Calandreta Novèla-Candòla 2, rue Aigrefeuille 34000 [[Montpelhièr]] * Calandreta Pèira Roja-Lepic 33 avenue Lepic 34000 [[Montpelhièr]] * Calandreta Dau Clapàs (escrich per error ''dau Clapas*'') 146, rue du Mas du Merle 34070 [[Montpelhièr]] * Calandreta Dels Polinets 10 rue Jean Vigo 34120 [[Pesenàs]] * Calandreta de Seta [www.calandreta-sete.org] "Los Dalfinets" Boulevard de Verdun, Ancienne Caserne Vauban 34200 [[Seta]] * Calandreta Terra Maire 1 rue Saint Vincent Salelles du Bosc 34700 [[Le Bosc]] * Calandreta Dagtenca Rue Jean Moulin 34300 [[Agde]] ===En [[Gard]]=== * Calandreta Aimat Sèrre 2, rue André Girard 30000 [[Nimes]] * Calandreta Jòrgi Gros Le Cristal 620, chemin des hauts de nîmes 30900 [[Nimes]] [https://web.archive.org/web/20181121125132/http://www.calandreta-jorgigros.fr/] * Calandreta dels Gardons 16-18, rue de l'enclos roux 30100 [[Alès]] ===En [[Aude]]=== * Calandreta Narbonesa Impasse Santoline 11100 [[Narbona]] * Calandreta de Ciutat Rue du Plô Cité de Carcassonne 11000 [[Carcassona]] * Calandreta limosenca Joan Clerci 1 rue de l'aiguille 11300 [[Limós]] * Calandreta Lo Becarut 40, Grand'rue 11130 Sijan * Calandreta " Lo Cigal" 46 avenue de la gare 11120 [[Bize Minervois]] * Calandreta de Ciutat 27, rue du Plô -Cité- 11000 [[Carcassone]] * Calandreta Pech Mary 3 chemin Dieudonné Costes 11000 [[Carcassone]] * Calandreta Narbonesa "La Granhòta" Impasse Robert Lafont 11100 [[Narbonne]] * Calandreta "Los Cascamèls de Menerbés" Rue Marcellin Albert 11160 [[Trausse Minervois]] ===Dins [[Tarn]]=== * Calendreta d'Albi 7 square Amiral Abrial, 81000 [[Albi]] * Calandreta Castresa 47 carrièra Briguibol 81100 [[Castras]] * Calandreta del Galhaqués Centre Hospitalier rue René Cassin 81600 [[Gaillac]] ===En [[Avairon]]=== * Calandreta de Rodés 4 rue Bonnefé 12 000 [[Rodés]] * Calandreta de Milhau 215 rue Maréchal de Tassigny, 12100 [[Milhau]] ===En [[Nauta Garona]]=== * [[Calandreta de Còsta Pavada]] 7 Rue Xavier Darasse, 31500 [[Tolosa]] * Calandreta Garoneta 5, rue du Pont de Tounis 31000 [[Tolosa]] * Calandreta de Mureth 4, avenue du Maréchal Lyautey 31600 [[Murèth]] * Calandreta de Castanet Tolosan 2, rue des Ormes 31320 [[Castanet Tolosan]] * Calandreta del País Sud Tolosan 2 chemin de l'autan 31550 [[Cintegabelle]] ===En [[Arièja]]=== * Calandreta del pais de Pàmias 11 rue Henri Fabre 09100 [[Pàmias]] * Calandreta deth Coserans [[Sant Gironç]] ===Dins los [[Nauts Pirenèus]]=== * Calandreta de Banhèras 1 Rue Alphonse Cazes 65200 [[Banhèras de Bigòrra]] * Calandreta deu País de Tarbés 1 avenue des Pyrénées 65310 La Lobèra [[Tarba]] * Calandreta eths Capdèths de Gasconha 43 rue Nationale 65370 [[Bertren]] ===En [[Aquitània]]=== * Calandreta Pergosina 49 rue Font Laurière 24 000 [[Peireguers]] * Calandreta deu Seuvestre "Marie-école" 64410 [[Porciuvas e Bocoa]] * Calandreta de Lescar R du Lt de Vaisseau Garnuchot 64230 [[Lescar]] * Calandreta Auloronesa Marcadet 1 rue Gassion 64400 [[Auloron Sainte Marie]] * Calandreta Paulina 13, rue Guynemer 64000 [[Pau]] * Calandreta d'Ortès Bd Ch de Gaulle 64300 [[Ortès]] * Calandreta Aussalesa Place de la mairie 64440 [[Biost]] * Calandreta de la Dauna 33 avinguda de Genèva 33600 [[Pessac]] * Calandreta de Siron Rue des écoles 33720 [[Barsac]] * Calandreta Titouan Lamazou Rue Jules Ferry 64110 [[Masèras Lezous]] * Calandreta "Lo Casolòt d'Aussau" Lo Lis 16 chemin du Bourg 64260 [[Lys]] * Calandreta Monenh 220 Place Charles de Gaulle 64170 [[Artix]] * Collègi Calandreta de Gasconha BP 91131 64011 [[Pau PDC]] ===En [[Auvèrnha]] e [[Lemosin]]=== * Calandreta lemosina 8 rue Emile Zola 87000 [[Limòtges]] * Calandreta del Vernhat Maison des enfants, Boulevard de Canteloube 15000 [[Orlhac]] * Calandreta Velava Pèire Cardenal Chemin de la Forge, Ours 43000 [[Lo Puèi de Velai]] ===En [[Provença]]=== * Calandreta d'Aurenja "La Granatiera" Ancien Lycée agricole Route de Caderousse 84100 [[Aurenja]] * Los amics de la Calandreta Gapiana 87 Hameau Saint Jean 05000 [[Gap]] ==Vejatz tanben== ===Ligams extèrnes=== * {{oc}} {{fr}} [http://www.calandreta.org Sit oficial] * {{fr}} [http://www.revues.msh-paris.fr/vernumpub/Dompmartin.pdf?id_pub=417 Chantal DOMPMARTIN-NORMAND (2002) "Collégiens issus de Calandreta: quelles représentations de l'occitan?", ''Langages et société'' 101] (PDF); extrach de la revista [https://web.archive.org/web/20061124164559/http://www.revues.msh-paris.fr/modele1/nospebook2.asp?id_nospe=150&id_perio=61 ''Langages et société''] * (oc) (fr) Annuari http://calandreta.org/oc/annuari/ ==Nòtas== <references /> {{Associacions occitanas}} [[Categoria:Calandreta|*]] [[Categoria:Membre del collectiu Anem Òc]] nf8mvbdyw1uzu6aoxwyejmtpodushpo 0 75066 2508822 2481133 2026-09-18T10:37:08Z Kontributor 2K 52367 escut svg 2508822 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Gascon}} {{Infobox vila occitana |nom=Bòsc de la Pèira |carta=oc |nom2= Bois-de-la-Pierre | lògo=cap | imatge= Bois-de-la-Pierre_vue_générale.jpg | descripcion= Vista generala. |escut=Blason ville fr Bois-de-la-Pierre (31).svg |escais= |ist={{Gasconha}} |parçan= {{Volvèstre}} ? | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Murèth|Murèth]] | canton = [[Canton d'Autariba|Autariba]] ([[Canton de Carbona|Carbona]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Volvèstre|CC de Volvèstre]] |insee= 31071 |cp= 31390 |cònsol= Stéphane Wawrzyniak |mandat=[[2020]]-[[2026]] |longitud= 1.15166666667 |latitud= 43.345 |alt mini= 216 |alt mej=232 |alt maxi= 266 |ectares=742 |km²= 7.42 |gentilici= Pérusien, Pérusiennes (en [[francés]]) }} '''Bòsc de la Pèira'''{{RepTopMP}} (''Bois-de-la-Pierre'' en [[francés]]) qu'es ua [[comuna]] [[Gasconha|gascona]] istoricament e lingüisticament, situada dens le [[departament francés|departament]] de la [[Hauta Garona]] e de la [[region francesa|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Miègjorn-Pirenèus]]</small>. ==Geografia== Comuna de l'airau d'atraccion de Tolosa situada suu [[canal de Sent Martòri]] a 24 km au Sud-Èst de [[Murèth]]. [[Imatge :Map commune FR insee code 31071.png|vignette|upright=1.6|centre|Mapa de la comuna e de las comunas prèpas.]] ===Perimètre deu territòri=== {{Comunas limitrofas | commune = Bòsc de la Pèira<ref name="ign">Carte IGN sous [[Géoportail (France)|Géoportail]]</ref> | nord = [[Berat (Occitània)|Berat]] | nord-est = [[Longatges]] | est = | sud-est = [[Peishias]] | sud = | sud-ouest = [[Gratens]] | ouest = [[La Bastida de Clarmont]] | nord-ouest = }} ==Toponimia== Le nom de la mapa de Cassini qu'èra ''Le Bois de la Pierre'' <ref>https://www.geoportail.gouv.fr/donnees/carte-de-cassini cercar a 31390 Bois-de-la-Pierre</ref>. Lo sens literau qu'es clar, mès quina es la motivacion ? </br> Segon [[Ernèst Negre|Negre]], ''Le Bòsc de la Pèira'' que ven de l'occitan ''bòsc'', e de ''pèira'' au sens de « país peirós » <ref name = erne>Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', volume II, n° 22 518</ref>. </br> ==Istòria== Pendent l'Ancian Regime, Bòsc de la Pèira qu'èra de l'eleccion de Comenge (nocion diferenta de la [[diocèsi de Comenge]]), doncas de [[Gasconha]], de la generalitat d'[[Aush]], de la [[diocèsi de Rius]], de la senescauciá de [[Tolosa]]; qu'èra parròpia annèxa de [[Peishias]] <ref>''Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne'', p. 7</ref>{{,}} <ref>https://www.geoportail.gouv.fr/donnees/carte-de-cassini cercar a 31390 Bois-de-la-Pierre</ref>. ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= 31071 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2020]] |Fin= ([[2026]]) |Identitat= Stéphane Wawrzyniak |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= 2020 |Identitat= Jean-Pierre Racca |Partit= shens |Qualitat= retirat d'engenhaire divisionari deus TPE }} {{Elegit |Debuta= [[1977]] |Fin= 2014 |Identitat= Pierre Céna|Partit=[[PS]]|Qualitat= agricultor }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 1977 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu [[canton de Carbona]]; qu'es ara deu [[canton d'Autariba]]. ==Demografia== {{Demografia |insee= 31071 |1793=203 |1800=150 |1806=233 |1821=284 |1831=312 |1836=302 |1841=305 |1846=304 |1851=296 |1856=291 |1861=282 |1866=266 |1872=269 |1876=275 |1881=277 |1886=276 |1891=262 |1896=240 |1901=252 |1906=255 |1911=241 |1921=221 |1926=232 |1931=194 |1936=191 |1946=188 |1954=186 |1962=168 |1968=175 |1975=147 |1982=152 |1990=219 |1999=313 |cassini=4643 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr31|0}} la populacion èra de {{popfr31|071}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr31|071}}/7.42) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== <gallery> Bois-de-la-Pierre.JPG|L'ostau de comuna. Bois-de-la-Pierre_église_2.jpg|La glèisa Sent Joan Baptista. Château_de_Trémoulet.jpg|Castèth de Tremolet. Grand_lac_de_Peyssies.jpg|Gran lac de Peishias sus la comuna. Centre_européen_d'autogire_du_Bois-de-la-Pierre.JPG|Centre europèu d'autogir. </gallery> {{messatge galariá}} ==Economia== * [[Agricultura]] * Centre d'ajuda peu trabalh ==Lòcs e monuments== * Castèth de Tremolet * Basa e terren per [[ULM]] : (centre europèu d'''[[autogir]]'') ==Personalitats ligadas dambe la comuna== == Véser tanben == * [[Comunas de la Nauta Garona]] ==Ligams extèrnes== == Nòtas e referencias == <references /> {{Portal Gasconha }} {{Comunas de la Nauta Garona}} [[Categoria:Comuna de la Nauta Garona]] [[Categoria:Comuna de Volvèstre]] loafd9q20r0dwaoaypte55bw4kyzkl5 0 76433 2508821 2405350 2026-09-18T09:03:47Z Alaric 506 44932 còssol 2026, etc 2508821 wikitext text/x-wiki {{Infobox vila occitana |nom=Chirac |carta=oc |nom2=Chirac-Bellevue |ist={{Lemosin}} |parçan= | lògo= cap | imatge= Chirac-Bellevue_-_église_(5).JPG | descripcion=L'egleisa Sent Seuvan |escut= |region= [[Novela Aquitània]] |departament={{Corresa}} | arrondiment=[[Arrondiment d'Ussèl]] | canton= Nauta Dordonha (Bòrt), [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] davant 2015 |intercom= [[Nauta Corresa Comunautat]] |insee=19055 |cp=19160 |cònsol=Stéphane Besse |mandat=[[2026]]-[[2032]] |longitud=2.3058 |latitud=45.4525 | alt mej= |alt mini=545 |alt maxi=691 |km²=20.65 |gentilici= rabessiers (chafre) |}} '''Chirac ''' (localament '''Lo borg d'a Chirac''' e ''Chirac-Bellevue'' en [[francés]]) es una comuna [[Lemosin (Occitània)|lemosina]] situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Corresa (departament)|Corresa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], <small>ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]</small>. ==Toponimia== S'es pensat que lo nom veniá de l'occitan ''chèir'', ròca, pila de pèiras. R. Joudoux propausa un celtic: ''Syros'' o ''Cirros''. Sembla plus probable la tèsi d'un especialista local, André Lanly, qu'interprèta los noms de luòcs per los noms de proprietaris. En aqueste cas seriá ''Cyriacum'', la proprietat de Cyrus. Lo toponim deu aver passat a Cyracu (sinon aguès vengut *Chiriac). L'escais dels abitants es los ''rabassièrs'' perque i aviá de [[trufa]]s. ==Geografia== [[Imatge:Map commune FR insee code 19055.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = Chirac | nòrd = [[Mestas]] | nòrd-èst = [[]] | èst = [[]] | sud-èst = [[]] | sud = [[]] | sud-oèst = [[]] | oèst = [[]] | nòrd-oèst = [[]] }} ==Istòria== ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=19055 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= març de [[2026]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Stéphane Besse |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= 2026 |Identitat= Robert Gantheil |Partit= divers drecha|Qualitat= retirat de l'ensenhament}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Jean Brive|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat=Jacques Champy |Partit= |Qualitat= retirat EDF }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=19055 |1793= |1800= |1806= |1821= |1831= |1836= |1841= |1846= |1851= |1856= |1861= |1866= |1872= |1876= |1881= |1886= |1891= |1896= |1901= |1906= |1911= |1921= |1926= |1931= |1936= |1946= |1954= |1962=223 |1968=265 |1975=230 |1982=217 |1990=191 |1999=204 |2004= |2005= |2006=253 |2007=259 |2008= |2009= |cassini= |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr19|0}} la populacion èra de {{popfr19|055}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|055}}/20.65) round 2}}}} ab/km². ==Luòcs e monuments== <gallery> Gare_de_Chirac-Bellevue.jpg|Anciana gara dau Transcorresian. Grue_transcorrezien.jpg|Vagon chabra dau Transcorresian. </gallery> {{messatge galariá}} ==Personalitats ligadas emb la comuna== ==Veire tanben== * [[Comunas de Corresa]] ==Ligams extèrnes== ==Nòtas== <references/> {{Portal Lemosin}} {{Comunas de Corresa}} [[Categoria:Comuna de Corresa]] [[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]] konhgp0tkd70mvu214mz3p2jgcz9fgo 0 152580 2508823 2456888 2026-09-18T11:21:59Z Jordi G 248 /* Lista dels recebedors del Prèmi */ 2508823 wikitext text/x-wiki Lo '''Prèmi Robèrt Lafont''' es una recompensa autrejada cada dos ans pel Departament de Cultura de la [[Generalitat de Catalonha]]. La distincion deu son nom e fa omenatge a un dels escrivans e teoricians occitans mai prestigioses del sègle XX, lo nimesenc [[Robèrt Lafont]]. Lo prèmi foguèt instituït en 2010, a l'iniciativa de [[Jusèp Loís Sans Socasau]], per tal de "reconéisser e premiar las personas o entitats que se sián distinguidas dins la defensa, projeccion e promocion de la lenga occitana dins quin ponch que siá del domeni lingüistic". == Lista dels recebedors del Prèmi == * 2010: [[Pèire Bèc]] (1921-2014), lingüista occitan de Gasconha * 2012: [[Felip Gardy]] (1948-), escrivan e ensenhaire occitan de Provença * 2014: [[Jacme Taupiac]] (1939-), lingüista occitan de la Gasconha tolosana * 2016: [[Fondacion Musèu Etnologic dera Val d’Aran|Musèu dera Val d'Aran]], musèu dedicat ara istòria, art, etnografia e etnologia dera Val d'Aran * 2018: [[Jòrdi Kremnitz]], lingüista alemand especialista de l'occitan * 2020: [[Frederic Vergés Bartau]], ensenhaire aranés, pionèr en ensenhament der occitan en Aran enes ans 70 * 2022: Lissa Escala, pionèra dera ràdio en aranés, e Xavier Lamuela, professor universitari e que formèc part dera Comission que redactèc es Normes Ortografiques der Aranés en 1982, presidic eth Conselh dera Lengua Occitana (fondat en 1996) e actuauments ei membre deth Conselh Consultatiu der Aranés.<ref>[https://www.conselharan.org/lissa-escala-e-xavier-lamuela-reconeishudi-damb-eth-premi-robert-lafont-pes-sues-trajectories-ena-promocion-der-aranes Lissa Escala e Xavier Lamuela reconeishudi damb eth Prèmi Robèrt Lafont pes sues trajectòries ena promocion der aranés]</ref> * 2024: [[Fredo Valla]], cineasta des [[Valadas Occitanas]] pera sua defensa, projeccion e promocion de la lengua occitana.<ref name=":0">{{Ref-web|url=https://paisinvisible.cat/Extres/Article/35/Fredo-Valla-premi-Robert-Lafont-2024|títol=Fredo Valla: premi Robert Lafont 2024|consulta=10-12-2024|llengua=català|editor=País Invisible}}</ref> * 2026: Calandreta, pera implantacion territoriau des Calandretes, eth trabalh sostengut pendent decènnis entar ensenhament der occitan e eth hèt qu’eth projècte implique un collectiu fòrça larg deth territòri, atau coma eth sòn impacte sus d’autes entitats consacrades ara lengua.<ref>[https://www.jornalet.com/nova/24839/catalonha-lo-premi-robert-lafont-2026-distingis-calandreta Catalonha: lo prèmi Robèrt Lafont 2026 destria Calandreta] <small>Ferriòl Macip - Jornalet - 18-9-2026</small></ref> == Ligams extèrnes == * [https://llengua.gencat.cat/oc/occita/60_premi_robert_lafont_dins_occita/index.html Generalitat de Catalonha - Prèmi Robèrt Lafont] == Referéncias == <references /> [[Categoria:Distincion]] [[Categoria:Occitan]] 8g71x8w8ik1fvj0fhyxhcc0vxnl1ymk 0 173535 2508800 2503045 2026-09-17T18:02:44Z Jiròni B. 12090 Origina de las cenas. 2508800 wikitext text/x-wiki [[File:Cena e monle 1.jpg|thumb|Dos monles (vielhs) a cenas e 'na cena monlada]] [[File:Cena e monle 2.jpg|thumb|Dos monles (vielhs) a cenas e 'na cena monlada 2]] Las '''cenas''' son dau pastis monlats de l'oèst de la [[Nauta Vinhana|Viena Nauta]], daus país d'[[Aimostier]] e de [[Sent Liunard]] (en [[Lemosin (region)|Lemosin]]). La recepta es uèi quasi obludada, mas fuguet tornada trobar las annadas passadas. Dins d'autras comunas, quò pòt èsser 'na briòcha ronda de [[Pascas|Pasques]]. [[File:Cenas Lemosinas 2.jpg|thumb|Cenas Lemosinas, fachas per l'associacion l'Escòla dau Mont Gargan]] [[File:Cenas 4.jpg|thumb|Cenas Lemosinas e lurs dessenhs]] [[File:Cenas 3.jpg|thumb|Cenas Lemosinas]] 2xn819vg8g9nedazhvm8s13zlkx5t65 3 183504 2508807 2279240 2026-09-18T02:42:51Z Max 52899 Max a desplaçat la pagina [[Discussion Utilizaire:SHB2000]] cap a [[Discussion Utilizaire:SHB]] : Pàgina traslladada automàticament en canviar el nom de l'usuari «[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]» a «[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]» 2279240 wikitext text/x-wiki <div style="border: 1rem #dd0000 ridge; padding: 0.5em;">Hello! Please message me on [[m:User talk:SHB2000|meta.wikimedia.org]] instead. I may not notice messages on this page.</div> ojy2vkqs676esjrcfi79dwyt0tjr5xc 0 201531 2508814 2508794 2026-09-18T06:25:55Z Briantin de Montrei 37340 2508814 wikitext text/x-wiki {{Omon|Pentapòli}} [[File:La Pentapoli della costa Adriatica.png|vinheta|En [[roge]], las cinc ciutats de la pentapòli adriatica. En [[irange]], autres ciutats de l'[[Exarcat de Ravena]].]] En [[Itàlia bizantina]], lo '''Ducat de la Pentapòli'''<ref group=Nt>Variacion dialectala:<br/>*'''Ducat dera Pentapòli''' en [[gascon]];<br/>*'''Duchat de la Pentapòli''' en [[nòrd-occitan]], [[gavaudanés (sosdialècte)|gavaudanés]], e [[Bas-vivarés (parlar)|bas-vivarés]].</ref> èra una circonscripcion militara governada per un [[duc]] (''dux'') nomenat per e jos l'autoritat de l'[[Exarcat de Ravena|exarca de Ravena]] (584-751). En realitat lo ducat comprenguèt doas pentapòlis (del grèc "πεντάπολις", "cinc ciutats"): quala maritima (comprenent las ciutats de [[Rimini]], [[Pesaro]], [[Ancona]], [[Senigallia]] e [[Fano]]) e quala annonària o montana (comprenent las ciutats de [[Gubbio]], [[Cagli]], [[Urbino]], [[Fossombrone]] e [[Jesi]]). Per aquesta rason, lo ducat de còps s'anomena "doble pentapòli" o "decapòli". ==La pentapòli maritima== Aqueste districte compreniá los territòris de cinc importants [[diocèsi|ciutats episcopalas]]: [[Diocèsi de Rimini|Rimini]], [[Diocèsi de Pesaro|Pesaro]], [[Archidiocèsi d'Ancona-Osimo|Ancona]], [[Diocèsi de Fano-Fossombrone-Cagli-Pergola|Fano]], e [[Diocèsi de Senigallia|Senigallia]]. Inicialament èra subjècte al govèrn de l'[[exarca]] de Ravena. Mai tard ganhèt una cèrta autonomia. Auèi los territòris de la Pentapòli son incluses entre [[Romanha]] e las [[Marchas]]. A l'epòca de sa constitucion confinava al nòrd amb lo nuclèu central de l'exarcat governat directament per l'exarca (lo Ravenat). Lo confinh èra lo cors del flume [[Marecchia]]<ref>Paola Novara, ''La Romagna delle pievi'', Il Ponte Vecchio, Cesena 2020, pag. 240.</ref>. Los autres confinhs: a l'èst la [[mar Adriatica]]; a l'oèst, lo long de la crèsta [[Apenins|apenina]], lo [[Ducat de Tuscia]] (establit pels [[Langobards]] en [[570]]); al sud-oèst lo [[Corredor Bizantin]], es a dire, aquela franja montanhosa de territòris [[Empèri Bizantin|bizantins]] que religava Ravena a [[Roma]]; e al sud, sul lièch del flume [[Musone (Marchas)|Misco]] (ara Musone), lo [[Ducat d'Espolet]], establit per los [[Langobards]] en [[570]]. La Pentapòli maritima s'estendiá probablament a l'interior fins als [[Apenins|montanhas apeninas]], e benlèu al delà. Sa ciutat mai meridionala èra Humana ([[Numana]]) sus la riba nòrd del Misco. Lo ''[[Dux]]'' de la Pentapòli residava probablament a [[Rimini]]<ref>Enciclopedia Treccani, voce ''[http://www.treccani.it/enciclopedia/pentapoli_%28Enciclopedia-Italiana%29/ Pentapoli]'', da cui si cita: ''È probabile, ma non certo, che Rimini ne fosse la capitale''.</ref>. Lo ''Dux'' èra a l'encòp l'autoritat civila e militara; jos son comandament aviá un ''numerus'', la garnison permanenta compausada de circa 500 infantariás. Lo Papa [[Gregòri Ier|Gregòri lo Grand]] menciona lo ''Numerus Ariminiensis'' en [[591]]. En la ciutat existiá un quartièr fortificat près del [[pont de Tibèri|pont roman de Tibèri]]; de mai lo pòrt maritim, a l'embocadura del flume [[Marecchia]], èra nomenat Cort dels Ducs (''Curtis ducibus''), mai tard popularament dicha "la Castellaccia". ==La Pentapòli annonària o montana== La Pentapòli annonària, dicha tanben montana, èra constituïda de las ciutats episcopalas de [[Gubbio]], [[Cagli]], [[Urbino]], [[Fossombrone]] e [[Jesi]], de las qualas Cagli e Fossombrone èran situadas al long de la [[Via Flaminia]] consulara, es a dire, la partida septentrionala de l'anomenat [[Corredor Bizantin]], la franja de tèrra que religava [[Ravena]] a [[Roma]], las doas vilas principalas de l'Exarcat d'Itàlia. Divèrses estudioses modèrnes identifican la Pentapòli annonària, que constituïssiá la part intèrna del ducat de la Pentapòli e èra densament fortificat, amb la ''Provincia castellorum'' atestada per la [[Cosmografia de Ravena]].<ref>{{cita|Ravegnani 2004|p. 85}}.</ref><ref>Nella Cosmografia Ravennate, redatta tra la fine del VII e gli inizi dell'VIII secolo, viene affermato ''item Annonaria Pentapolensis est super ipsam Pentapolim, id est Provincia Castellorum'', cfr. {{Obratge|autor=Anonimo Ravennate|títol=Anonymi Ravennatis qui circa saeculum VII vixit De geographia|an=1688|pp=199-200|url=https://www.google.it/books/edition/Anonymi_Ravennatis_qui_circa_saeculum_VI/0jVpAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq}} Diversi studiosi moderni sostengono, sulla base di questo passo della Cosmografia Ravennate, che la parte interna della Pentapoli, quella Annonaria, fosse anche nota come ''Provincia Castellorum'' (cfr. {{cita|Ravegnani 2004|p. 85}}). Altri studiosi, sulla base della testimonianza dell'autore del XII secolo Guido di Ravenna (che nella ''Geographica'' scrive: ''Quinta provinciarum Italiae Annonica Pentapolensis est, super quam regio est quae castellanorum appellata est ab antiquis'') identificano la ''Provincia Castellorum'' con una provincia contigua alla Pentapoli da identificare con le Alpi Appennine ({{cita|Paroli|p. 16}}).</ref> ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== {{Traduccion/Referéncia|it|Pentapoli bizantina}} <references group=Nt/> ===Referéncias=== {{Referéncias}} {{Multibendèl|Portal istòria|Portal Edat Mejana|Portal Itàlia}} [[Categoria:Exarcat de Ravena]] [[Categoria:Istòria d'Itàlia]] [[Categoria:Empèri Bizantin]] rxbcmq5bxzpsol31y8kl9u9its95oi2 2508815 2508814 2026-09-18T06:44:22Z Briantin de Montrei 37340 /* La pentapòli maritima */ 2508815 wikitext text/x-wiki {{Omon|Pentapòli}} [[File:La Pentapoli della costa Adriatica.png|vinheta|En [[roge]], las cinc ciutats de la pentapòli adriatica. En [[irange]], autres ciutats de l'[[Exarcat de Ravena]].]] En [[Itàlia bizantina]], lo '''Ducat de la Pentapòli'''<ref group=Nt>Variacion dialectala:<br/>*'''Ducat dera Pentapòli''' en [[gascon]];<br/>*'''Duchat de la Pentapòli''' en [[nòrd-occitan]], [[gavaudanés (sosdialècte)|gavaudanés]], e [[Bas-vivarés (parlar)|bas-vivarés]].</ref> èra una circonscripcion militara governada per un [[duc]] (''dux'') nomenat per e jos l'autoritat de l'[[Exarcat de Ravena|exarca de Ravena]] (584-751). En realitat lo ducat comprenguèt doas pentapòlis (del grèc "πεντάπολις", "cinc ciutats"): quala maritima (comprenent las ciutats de [[Rimini]], [[Pesaro]], [[Ancona]], [[Senigallia]] e [[Fano]]) e quala annonària o montana (comprenent las ciutats de [[Gubbio]], [[Cagli]], [[Urbino]], [[Fossombrone]] e [[Jesi]]). Per aquesta rason, lo ducat de còps s'anomena "doble pentapòli" o "decapòli". ==La pentapòli maritima== Aqueste districte compreniá los territòris de cinc importants [[diocèsi|ciutats episcopalas]]: [[Diocèsi de Rimini|Rimini]], [[Diocèsi de Pesaro|Pesaro]], [[Archidiocèsi d'Ancona-Osimo|Ancona]], [[Diocèsi de Fano-Fossombrone-Cagli-Pergola|Fano]], e [[Diocèsi de Senigallia|Senigallia]]. Inicialament èra subjècte al govèrn de l'[[exarca]] de Ravena. Mai tard ganhèt una cèrta autonomia. Auèi los territòris de la Pentapòli son incluses entre [[Romanha]] e las [[Marchas]]. A l'epòca de sa constitucion confinava al nòrd amb lo nuclèu central de l'exarcat governat directament per l'exarca (lo Ravenat). Lo confinh èra lo cors del flume [[Marecchia]]<ref>Paola Novara, ''La Romagna delle pievi'', Il Ponte Vecchio, Cesena 2020, pag. 240.</ref>. Los autres confinhs: a l'èst la [[mar Adriatica]]; a l'oèst, lo long de la crèsta [[Apenins|apenina]], lo [[Ducat de Tuscia]] (establit pels [[Langobards]] en [[570]]); al sud-oèst lo [[Ducat de Perosa]] o lo [[Corredor Bizantin]], es a dire, aquela franja montanhosa de territòris [[Empèri Bizantin|bizantins]] que religava Ravena a [[Roma]]; e al sud, sul lièch del flume [[Musone (Marchas)|Misco]] (ara Musone), lo [[Ducat d'Espolet]], establit per los [[Langobards]] en [[570]]. La Pentapòli maritima s'estendiá probablament a l'interior fins als [[Apenins|montanhas apeninas]], e benlèu al delà. Sa ciutat mai meridionala èra Humana ([[Numana]]) sus la riba nòrd del Misco. Lo ''[[Dux]]'' de la Pentapòli residava probablament a [[Rimini]]<ref>Enciclopedia Treccani, voce ''[http://www.treccani.it/enciclopedia/pentapoli_%28Enciclopedia-Italiana%29/ Pentapoli]'', da cui si cita: ''È probabile, ma non certo, che Rimini ne fosse la capitale''.</ref>. Lo ''Dux'' èra a l'encòp l'autoritat civila e militara; jos son comandament aviá un ''numerus'', la garnison permanenta compausada de circa 500 infantariás. Lo Papa [[Gregòri Ier|Gregòri lo Grand]] menciona lo ''Numerus Ariminiensis'' en [[591]]. En la ciutat existiá un quartièr fortificat près del [[pont de Tibèri|pont roman de Tibèri]]; de mai lo pòrt maritim, a l'embocadura del flume [[Marecchia]], èra nomenat Cort dels Ducs (''Curtis ducibus''), mai tard popularament dicha "la Castellaccia". ==La Pentapòli annonària o montana== La Pentapòli annonària, dicha tanben montana, èra constituïda de las ciutats episcopalas de [[Gubbio]], [[Cagli]], [[Urbino]], [[Fossombrone]] e [[Jesi]], de las qualas Cagli e Fossombrone èran situadas al long de la [[Via Flaminia]] consulara, es a dire, la partida septentrionala de l'anomenat [[Corredor Bizantin]], la franja de tèrra que religava [[Ravena]] a [[Roma]], las doas vilas principalas de l'Exarcat d'Itàlia. Divèrses estudioses modèrnes identifican la Pentapòli annonària, que constituïssiá la part intèrna del ducat de la Pentapòli e èra densament fortificat, amb la ''Provincia castellorum'' atestada per la [[Cosmografia de Ravena]].<ref>{{cita|Ravegnani 2004|p. 85}}.</ref><ref>Nella Cosmografia Ravennate, redatta tra la fine del VII e gli inizi dell'VIII secolo, viene affermato ''item Annonaria Pentapolensis est super ipsam Pentapolim, id est Provincia Castellorum'', cfr. {{Obratge|autor=Anonimo Ravennate|títol=Anonymi Ravennatis qui circa saeculum VII vixit De geographia|an=1688|pp=199-200|url=https://www.google.it/books/edition/Anonymi_Ravennatis_qui_circa_saeculum_VI/0jVpAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq}} Diversi studiosi moderni sostengono, sulla base di questo passo della Cosmografia Ravennate, che la parte interna della Pentapoli, quella Annonaria, fosse anche nota come ''Provincia Castellorum'' (cfr. {{cita|Ravegnani 2004|p. 85}}). Altri studiosi, sulla base della testimonianza dell'autore del XII secolo Guido di Ravenna (che nella ''Geographica'' scrive: ''Quinta provinciarum Italiae Annonica Pentapolensis est, super quam regio est quae castellanorum appellata est ab antiquis'') identificano la ''Provincia Castellorum'' con una provincia contigua alla Pentapoli da identificare con le Alpi Appennine ({{cita|Paroli|p. 16}}).</ref> ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== {{Traduccion/Referéncia|it|Pentapoli bizantina}} <references group=Nt/> ===Referéncias=== {{Referéncias}} {{Multibendèl|Portal istòria|Portal Edat Mejana|Portal Itàlia}} [[Categoria:Exarcat de Ravena]] [[Categoria:Istòria d'Itàlia]] [[Categoria:Empèri Bizantin]] nyx1lily9ihybw27vnimlwiqacs9kp4 2508817 2508815 2026-09-18T07:22:09Z Briantin de Montrei 37340 2508817 wikitext text/x-wiki {{Omon|Pentapòli}} [[File:La Pentapoli della costa Adriatica.png|vinheta|En [[roge]], las cinc ciutats de la pentapòli adriatica. En [[irange]], autres ciutats de l'[[Exarcat de Ravena]].]] En [[Itàlia bizantina]], lo '''Ducat de la Pentapòli'''<ref group=Nt>Variacion dialectala:<br/>*'''Ducat dera Pentapòli''' en [[gascon]];<br/>*'''Duchat de la Pentapòli''' en [[nòrd-occitan]], [[gavaudanés (sosdialècte)|gavaudanés]], e [[Bas-vivarés (parlar)|bas-vivarés]].</ref> èra una circonscripcion militara governada per un [[duc]] (''dux'') nomenat per e jos l'autoritat de l'[[Exarcat de Ravena|exarca de Ravena]] (584-751). En realitat lo ducat comprenguèt doas pentapòlis (del grèc "πεντάπολις", "cinc ciutats"): quala maritima (comprenent las ciutats de [[Rimini]], [[Pesaro]], [[Ancona]], [[Senigallia]] e [[Fano]]) e quala annonària o montana (comprenent las ciutats de [[Gubbio]], [[Cagli]], [[Urbino]], [[Fossombrone]] e [[Jesi]]). Per aquesta rason, lo ducat de còps s'anomena "doble pentapòli" o "decapòli". ==La pentapòli maritima== Aqueste districte compreniá los territòris de cinc importants [[diocèsi|ciutats episcopalas]]: [[Diocèsi de Rimini|Rimini]], [[Diocèsi de Pesaro|Pesaro]], [[Archidiocèsi d'Ancona-Osimo|Ancona]], [[Diocèsi de Fano-Fossombrone-Cagli-Pergola|Fano]], e [[Diocèsi de Senigallia|Senigallia]]. Inicialament èra subjècte al govèrn de l'[[exarca]] de Ravena. Mai tard ganhèt una cèrta autonomia. Auèi los territòris de la Pentapòli son incluses entre [[Romanha]] e las [[Marchas]]. A l'epòca de sa constitucion confinava al nòrd amb lo nuclèu central de l'exarcat governat directament per l'exarca (lo Ravenat). Lo confinh èra lo cors del flume [[Marecchia]]<ref>Paola Novara, ''La Romagna delle pievi'', Il Ponte Vecchio, Cesena 2020, pag. 240.</ref>. Los autres confinhs: a l'èst la [[mar Adriatica]]; a l'oèst, lo long de la crèsta [[Apenins|apenina]], lo [[Ducat de Tuscia]] (establit pels [[Langobards]] en [[570]]); al sud-oèst lo [[Ducat de Perosa]] o lo [[Corredor Bizantin]], es a dire, aquela franja montanhosa de territòris [[Empèri Bizantin|bizantins]] que religava Ravena a [[Roma]]; e al sud, sul lièch del flume [[Musone (Marchas)|Misco]] (ara Musone), lo [[Ducat d'Espolet]], establit per los [[Langobards]] en [[570]]. La Pentapòli maritima s'estendiá probablament a l'interior fins als [[Apenins|montanhas apeninas]], e benlèu al delà. Sa ciutat mai meridionala èra Humana ([[Numana]]) sus la riba nòrd del Misco. Lo ''[[Dux]]'' de la Pentapòli residava probablament a [[Rimini]]<ref>Enciclopedia Treccani, voce ''[http://www.treccani.it/enciclopedia/pentapoli_%28Enciclopedia-Italiana%29/ Pentapoli]'', da cui si cita: ''È probabile, ma non certo, che Rimini ne fosse la capitale''.</ref>. Lo ''Dux'' èra a l'encòp l'autoritat civila e militara; jos son comandament aviá un ''numerus'', la garnison permanenta compausada de circa 500 infantariás. Lo Papa [[Gregòri Ier|Gregòri lo Grand]] menciona lo ''Numerus Ariminiensis'' en [[591]]. En la ciutat existiá un quartièr fortificat près del [[pont de Tibèri|pont roman de Tibèri]]; de mai lo pòrt maritim, a l'embocadura del flume [[Marecchia]], èra nomenat Cort dels Ducs (''Curtis ducibus''), mai tard popularament dicha "la Castellaccia". ==La Pentapòli annonària o montana== La Pentapòli annonària, dicha tanben montana, èra constituïda de las ciutats episcopalas de [[Gubbio]], [[Cagli]], [[Urbino]], [[Fossombrone]] e [[Jesi]], de las qualas Cagli e Fossombrone èran situadas al long de la [[Via Flaminia]] consulara, es a dire, la partida septentrionala de l'anomenat [[Corredor Bizantin]], la franja de tèrra que religava [[Ravena]] a [[Roma]], las doas vilas principalas de l'Exarcat d'Itàlia. Divèrses estudioses modèrnes identifican la Pentapòli annonària, que constituïssiá la part intèrna del ducat de la Pentapòli e èra densament fortificat, amb la ''Provincia castellorum'' atestada per la [[Cosmografia de Ravena]].<ref>{{cita|Ravegnani 2004|p. 85}}.</ref><ref>Nella Cosmografia Ravennate, redatta tra la fine del VII e gli inizi dell'VIII secolo, viene affermato ''item Annonaria Pentapolensis est super ipsam Pentapolim, id est Provincia Castellorum'', cfr. {{Obratge|autor=Anonimo Ravennate|títol=Anonymi Ravennatis qui circa saeculum VII vixit De geographia|an=1688|pp=199-200|url=https://www.google.it/books/edition/Anonymi_Ravennatis_qui_circa_saeculum_VI/0jVpAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq}} Diversi studiosi moderni sostengono, sulla base di questo passo della Cosmografia Ravennate, che la parte interna della Pentapoli, quella Annonaria, fosse anche nota come ''Provincia Castellorum'' (cfr. {{cita|Ravegnani 2004|p. 85}}). Altri studiosi, sulla base della testimonianza dell'autore del XII secolo Guido di Ravenna (che nella ''Geographica'' scrive: ''Quinta provinciarum Italiae Annonica Pentapolensis est, super quam regio est quae castellanorum appellata est ab antiquis'') identificano la ''Provincia Castellorum'' con una provincia contigua alla Pentapoli da identificare con le Alpi Appennine ({{cita|Paroli|p. 16}}).</ref> ==Istòria== L'istoriografia modèrna sosten que lo ducat de la Pentapòli foguèt establit al meteis temps que l'exarcat en 584, o al maximun qualques ans mai tard, e mai se las fonts contemporanèas (coma l'Epistolari Gregorian) o mencionan pas explicitament, atestant al maximum la preséncia d'un ''dux'' permanent a Rimini (Gregòri menciona un cèrt Arsicino o Ursicino) a partir de 591: se crei que lo territòri jos sa jurisdiccion, nomenat la "Pentapòli" per de fonts posterioras, inclusiá tanben las ciutats intèrnas d'Urbino, Fossombrone, Jesi, Cagli, e Gubbio.<ref>{{cita|Ravegnani 2004|p. 82}}.</ref> En 598 lo ''[[magister militum]]'' Bahan, probablament per èsser identificat amb lo duc de la Pentapòli, envasiguèt lo Piceno longobardo, butant sas conquistas fins a [[Osimo]] abans que son avançada foguèsse arrestada pels langobards d'[[Ducat d'Espolet|Espolet]], menat pel duc [[Ariulfo]], près de [[Camerino (Itàlia)|Camerino]].<ref>{{cita|Ravegnani 2004|p. 100}}.</ref> ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== {{Traduccion/Referéncia|it|Pentapoli bizantina}} <references group=Nt/> ===Referéncias=== {{Referéncias}} {{Multibendèl|Portal istòria|Portal Edat Mejana|Portal Itàlia}} [[Categoria:Exarcat de Ravena]] [[Categoria:Istòria d'Itàlia]] [[Categoria:Empèri Bizantin]] 06ld0xa20fa6mhzanxef33bg337dgz2 2508818 2508817 2026-09-18T07:23:17Z Briantin de Montrei 37340 /* Istòria */ 2508818 wikitext text/x-wiki {{Omon|Pentapòli}} [[File:La Pentapoli della costa Adriatica.png|vinheta|En [[roge]], las cinc ciutats de la pentapòli adriatica. En [[irange]], autres ciutats de l'[[Exarcat de Ravena]].]] En [[Itàlia bizantina]], lo '''Ducat de la Pentapòli'''<ref group=Nt>Variacion dialectala:<br/>*'''Ducat dera Pentapòli''' en [[gascon]];<br/>*'''Duchat de la Pentapòli''' en [[nòrd-occitan]], [[gavaudanés (sosdialècte)|gavaudanés]], e [[Bas-vivarés (parlar)|bas-vivarés]].</ref> èra una circonscripcion militara governada per un [[duc]] (''dux'') nomenat per e jos l'autoritat de l'[[Exarcat de Ravena|exarca de Ravena]] (584-751). En realitat lo ducat comprenguèt doas pentapòlis (del grèc "πεντάπολις", "cinc ciutats"): quala maritima (comprenent las ciutats de [[Rimini]], [[Pesaro]], [[Ancona]], [[Senigallia]] e [[Fano]]) e quala annonària o montana (comprenent las ciutats de [[Gubbio]], [[Cagli]], [[Urbino]], [[Fossombrone]] e [[Jesi]]). Per aquesta rason, lo ducat de còps s'anomena "doble pentapòli" o "decapòli". ==La pentapòli maritima== Aqueste districte compreniá los territòris de cinc importants [[diocèsi|ciutats episcopalas]]: [[Diocèsi de Rimini|Rimini]], [[Diocèsi de Pesaro|Pesaro]], [[Archidiocèsi d'Ancona-Osimo|Ancona]], [[Diocèsi de Fano-Fossombrone-Cagli-Pergola|Fano]], e [[Diocèsi de Senigallia|Senigallia]]. Inicialament èra subjècte al govèrn de l'[[exarca]] de Ravena. Mai tard ganhèt una cèrta autonomia. Auèi los territòris de la Pentapòli son incluses entre [[Romanha]] e las [[Marchas]]. A l'epòca de sa constitucion confinava al nòrd amb lo nuclèu central de l'exarcat governat directament per l'exarca (lo Ravenat). Lo confinh èra lo cors del flume [[Marecchia]]<ref>Paola Novara, ''La Romagna delle pievi'', Il Ponte Vecchio, Cesena 2020, pag. 240.</ref>. Los autres confinhs: a l'èst la [[mar Adriatica]]; a l'oèst, lo long de la crèsta [[Apenins|apenina]], lo [[Ducat de Tuscia]] (establit pels [[Langobards]] en [[570]]); al sud-oèst lo [[Ducat de Perosa]] o lo [[Corredor Bizantin]], es a dire, aquela franja montanhosa de territòris [[Empèri Bizantin|bizantins]] que religava Ravena a [[Roma]]; e al sud, sul lièch del flume [[Musone (Marchas)|Misco]] (ara Musone), lo [[Ducat d'Espolet]], establit per los [[Langobards]] en [[570]]. La Pentapòli maritima s'estendiá probablament a l'interior fins als [[Apenins|montanhas apeninas]], e benlèu al delà. Sa ciutat mai meridionala èra Humana ([[Numana]]) sus la riba nòrd del Misco. Lo ''[[Dux]]'' de la Pentapòli residava probablament a [[Rimini]]<ref>Enciclopedia Treccani, voce ''[http://www.treccani.it/enciclopedia/pentapoli_%28Enciclopedia-Italiana%29/ Pentapoli]'', da cui si cita: ''È probabile, ma non certo, che Rimini ne fosse la capitale''.</ref>. Lo ''Dux'' èra a l'encòp l'autoritat civila e militara; jos son comandament aviá un ''numerus'', la garnison permanenta compausada de circa 500 infantariás. Lo Papa [[Gregòri Ier|Gregòri lo Grand]] menciona lo ''Numerus Ariminiensis'' en [[591]]. En la ciutat existiá un quartièr fortificat près del [[pont de Tibèri|pont roman de Tibèri]]; de mai lo pòrt maritim, a l'embocadura del flume [[Marecchia]], èra nomenat Cort dels Ducs (''Curtis ducibus''), mai tard popularament dicha "la Castellaccia". ==La Pentapòli annonària o montana== La Pentapòli annonària, dicha tanben montana, èra constituïda de las ciutats episcopalas de [[Gubbio]], [[Cagli]], [[Urbino]], [[Fossombrone]] e [[Jesi]], de las qualas Cagli e Fossombrone èran situadas al long de la [[Via Flaminia]] consulara, es a dire, la partida septentrionala de l'anomenat [[Corredor Bizantin]], la franja de tèrra que religava [[Ravena]] a [[Roma]], las doas vilas principalas de l'Exarcat d'Itàlia. Divèrses estudioses modèrnes identifican la Pentapòli annonària, que constituïssiá la part intèrna del ducat de la Pentapòli e èra densament fortificat, amb la ''Provincia castellorum'' atestada per la [[Cosmografia de Ravena]].<ref>{{cita|Ravegnani 2004|p. 85}}.</ref><ref>Nella Cosmografia Ravennate, redatta tra la fine del VII e gli inizi dell'VIII secolo, viene affermato ''item Annonaria Pentapolensis est super ipsam Pentapolim, id est Provincia Castellorum'', cfr. {{Obratge|autor=Anonimo Ravennate|títol=Anonymi Ravennatis qui circa saeculum VII vixit De geographia|an=1688|pp=199-200|url=https://www.google.it/books/edition/Anonymi_Ravennatis_qui_circa_saeculum_VI/0jVpAAAAcAAJ?hl=it&gbpv=1&dq}} Diversi studiosi moderni sostengono, sulla base di questo passo della Cosmografia Ravennate, che la parte interna della Pentapoli, quella Annonaria, fosse anche nota come ''Provincia Castellorum'' (cfr. {{cita|Ravegnani 2004|p. 85}}). Altri studiosi, sulla base della testimonianza dell'autore del XII secolo Guido di Ravenna (che nella ''Geographica'' scrive: ''Quinta provinciarum Italiae Annonica Pentapolensis est, super quam regio est quae castellanorum appellata est ab antiquis'') identificano la ''Provincia Castellorum'' con una provincia contigua alla Pentapoli da identificare con le Alpi Appennine ({{cita|Paroli|p. 16}}).</ref> ==Istòria== L'istoriografia modèrna sosten que lo ducat de la Pentapòli foguèt establit al meteis temps que l'exarcat en 584, o al maximun qualques ans mai tard, e mai se las fonts contemporanèas (coma l'Epistolari Gregorian) o mencionan pas explicitament, atestant al maximum la preséncia d'un ''dux'' permanent a Rimini (Gregòri menciona un cèrt Arsicino o Ursicino) a partir de 591: se crei que lo territòri jos sa jurisdiccion, nomenat la "Pentapòli" per de fonts posterioras, inclusiá tanben las ciutats intèrnas d'Urbino, Fossombrone, Jesi, Cagli, e Gubbio.<ref>{{cita|Ravegnani 2004|p. 82}}.</ref> En 598 lo ''[[magister militum]]'' Bahan, probablament per èsser identificat amb lo duc de la Pentapòli, envasiguèt lo Piceno longobardo, butant sas conquistas fins a [[Osimo]] abans que son avançada foguèsse arrestada pels langobards d'[[Ducat d'Espolet|Espolet]], menat pel duc [[Ariulf d'Espolet|Ariulf]], près de [[Camerino (Itàlia)|Camerino]].<ref>{{cita|Ravegnani 2004|p. 100}}.</ref> ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== {{Traduccion/Referéncia|it|Pentapoli bizantina}} <references group=Nt/> ===Referéncias=== {{Referéncias}} {{Multibendèl|Portal istòria|Portal Edat Mejana|Portal Itàlia}} [[Categoria:Exarcat de Ravena]] [[Categoria:Istòria d'Itàlia]] [[Categoria:Empèri Bizantin]] d709hl9yr57yx4bihd46xcgaaeybrg3 0 201534 2508809 2508799 2026-09-18T04:27:50Z Alaric 506 44932 2508809 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Gropament de comunas |nom={{PAGENAME}} |pais=França|lenga=oc |imatges= |reg= {{Novela Aquitània}} |dept= {{Corresa}} {{Cruesa}} |créacion= 1èr de genier de [[2017]] |nbcom=71 |caplòc= [[Ussèl (Corresa)|Ussèl]] |president= Pierre Chevalier ([[UMP|LR]]) |pop= 31 994 |datapop=[[2022]] |superf= 1784,60 |ectaras= 178460 |dens= 18 |budget= |sitweb= https://hautecorrezecommunaute.fr/ |imatgesfin= |}} [[File:FileLocalisation_EPCI_de_Haute-Corrèze_Communauté_dans_le_Limousin,_France.png|thumb|right|300px|Localizacion dins lo Lemosin]] '''Nauta Corresa Comunautat''' es una intercomunalitat [[França|de la Republica Francesa]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Corresa (departament)|Corresa]], lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], <small>ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]</small>. Son còdi SIREN es 200066744. La lenga autoctòna es l'occitan [[Lemosin (dialecte)|lemosin]] e l'occitan [[auvernhat]]. * Ficha Banatic : [https://www.banatic.interieur.gouv.fr/intercommunalite/200066744-cc-haute-correze-communaute] * Ficha INSEE : [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=EPCI-200066744]. [[File:Localisation_EPCI_de_Haute-Corrèze_Communauté_dans_la_Corrèze,_France.png|thumb|left|250px|Comunas de Corresa]] [[File:Localisation_EPCI_de_Haute-Corrèze_Communauté_dans_la_Creuse_France.png |thumb|right|250px|Comunas de Cruesa]] ==Istòria== La comunautat de comunas fuguet creada lo 1er de genier [[2017]], per fusion obligada (lei NOTRe) de : * ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat !Canton davant 2015 |- |[[Baissac (Cruesa)|Baissac]] |23019 | 14,49 | {{popfr23|019}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|019}}/14.49) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Claravau]] |23063 | 27,55 | {{popfr23|063}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|063}}/27.55) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[La Cortina]] |23067 | 41,42 | {{popfr23|067}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|067}}/41.42) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Malarèt]] |23119 | 11,8 | {{popfr23|119}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|119}}/11.8) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Manhac (Cruesa)|Manhac]] |23115 | 25,87 | {{popfr23|115}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|115}}/25.87) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Lo Mas d'Artija]] |23125 | 16,21 | {{popfr23|125}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|125}}/16.21) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Sent Marçau lo Vielh]] |23215 | 22,22 | {{popfr23|215}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|215}}/22.22) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Sent Mèrd la Bruelha|Sent Miard la Brolha]] |23221 | 40,19 | {{popfr23|221}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|221}}/40.29) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Sent Orador de Chirosa]] |23224 | 28,58 | {{popfr23|224}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|224}}/28.58) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Chirac (Corresa)|Chirac]] |19055 | 20,65 | {{popfr19|055}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|055}}/20.65) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Liginhac]] |19113 | 28,53 | {{popfr19|113}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|113}}/28.53) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[La Masiera Bassa]] |19102 | 44,04 | {{popfr19|102}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|102}}/44.04) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Nòuvic (País d'Ussèl)|Nòuvic]] |19148 | 72,88 | {{popfr19|148}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|148}}/72.88) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Paliça]] |19157 | 32,89 | {{popfr19|157}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|157}}/32.89) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Ròcha d'a Peirós]] |19175 | 7,15 | {{popfr19|175}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|175}}/7.15) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Sent Estefe la Genesta]] |19200 | 5,01 | {{popfr19|200}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|200}}/5.01) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Sent Alari al Luc]] |19210 | 10,84 | {{popfr19|210}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|210}}/10.84) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Senta Maria la Panosa]] |19219 | 6,63 | {{popfr19|219}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|219}}/6.63) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Serendon]] |19256 | 34,48 | {{popfr19|256}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|256}}/34.48) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |} ==Las intercomunalitats== [[Imatge:19-Intercos-2019.png|thumb|left|500px|Mapa de las intercomunalitats de Corresa]] [[Imatge:23-Intercos-2019.png|thumb|left|500px|Mapa de las intercomunalitats de Cruesa]] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lemosin}} [[Categoria:Comunautat de comunas de Corresa]] [[Categoria:Comunautat de comunas de Cruesa]] owcbs8g9sb2xutnn3dkor5bg4zkwxqk 2508813 2508809 2026-09-18T05:53:19Z Alaric 506 44932 2508813 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Gropament de comunas |nom={{PAGENAME}} |pais=França|lenga=oc |imatges= |reg= {{Novela Aquitània}} |dept= {{Corresa}} {{Cruesa}} |créacion= 1èr de genier de [[2017]] |nbcom=71 |caplòc= [[Ussèl (Corresa)|Ussèl]] |president= Pierre Chevalier ([[UMP|LR]]) |pop= 31 994 |datapop=[[2022]] |superf= 1784,60 |ectaras= 178460 |dens= 18 |budget= |sitweb= https://hautecorrezecommunaute.fr/ |imatgesfin= |}} [[File:FileLocalisation_EPCI_de_Haute-Corrèze_Communauté_dans_le_Limousin,_France.png|thumb|right|300px|Localizacion dins lo Lemosin]] '''Nauta Corresa Comunautat''' es una intercomunalitat [[França|de la Republica Francesa]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Corresa (departament)|Corresa]], lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], <small>ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]</small>. Son còdi SIREN es 200066744. La lenga autoctòna es l'occitan [[Lemosin (dialecte)|lemosin]] e l'occitan [[auvernhat]]. * Ficha Banatic : [https://www.banatic.interieur.gouv.fr/intercommunalite/200066744-cc-haute-correze-communaute] * Ficha INSEE : [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=EPCI-200066744]. [[File:Localisation_EPCI_de_Haute-Corrèze_Communauté_dans_la_Corrèze,_France.png|thumb|left|200px|Comunas de Corresa]] [[File:Localisation_EPCI_de_Haute-Corrèze_Communauté_dans_la_Creuse_France.png |thumb|right|200px|Comunas de Cruesa]] ==Istòria== La comunautat de comunas fuguet creada lo 1er de genier [[2017]], per fusion obligada (lei NOTRe) de : * ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat !Canton davant 2015 |- |[[Baissac (Cruesa)|Baissac]] |23019 | 14,49 | {{popfr23|019}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|019}}/14.49) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Claravau]] |23063 | 27,55 | {{popfr23|063}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|063}}/27.55) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[La Cortina]] |23067 | 41,42 | {{popfr23|067}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|067}}/41.42) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Malarèt]] |23119 | 11,8 | {{popfr23|119}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|119}}/11.8) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Manhac (Cruesa)|Manhac]] |23115 | 25,87 | {{popfr23|115}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|115}}/25.87) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Lo Mas d'Artija]] |23125 | 16,21 | {{popfr23|125}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|125}}/16.21) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Sent Marçau lo Vielh]] |23215 | 22,22 | {{popfr23|215}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|215}}/22.22) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Sent Mèrd la Bruelha|Sent Miard la Brolha]] |23221 | 40,19 | {{popfr23|221}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|221}}/40.29) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Sent Orador de Chirosa]] |23224 | 28,58 | {{popfr23|224}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|224}}/28.58) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Chirac (Corresa)|Chirac]] |19055 | 20,65 | {{popfr19|055}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|055}}/20.65) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Liginhac]] |19113 | 28,53 | {{popfr19|113}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|113}}/28.53) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[La Masiera Bassa]] |19102 | 44,04 | {{popfr19|102}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|102}}/44.04) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Nòuvic (País d'Ussèl)|Nòuvic]] |19148 | 72,88 | {{popfr19|148}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|148}}/72.88) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Paliça]] |19157 | 32,89 | {{popfr19|157}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|157}}/32.89) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Ròcha d'a Peirós]] |19175 | 7,15 | {{popfr19|175}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|175}}/7.15) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Sent Estefe la Genesta]] |19200 | 5,01 | {{popfr19|200}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|200}}/5.01) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Sent Alari al Luc]] |19210 | 10,84 | {{popfr19|210}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|210}}/10.84) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Senta Maria la Panosa]] |19219 | 6,63 | {{popfr19|219}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|219}}/6.63) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Serendon]] |19256 | 34,48 | {{popfr19|256}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|256}}/34.48) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |} ==Las intercomunalitats== [[Imatge:19-Intercos-2019.png|thumb|left|500px|Mapa de las intercomunalitats de Corresa]] [[Imatge:23-Intercos-2019.png|thumb|left|500px|Mapa de las intercomunalitats de Cruesa]] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lemosin}} [[Categoria:Comunautat de comunas de Corresa]] [[Categoria:Comunautat de comunas de Cruesa]] 3kpmhtytw3ky7i5s29v9xm8nylwg0uo 2508816 2508813 2026-09-18T07:02:33Z Alaric 506 44932 istòria 2508816 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Gropament de comunas |nom={{PAGENAME}} |pais=França|lenga=oc |imatges= |reg= {{Novela Aquitània}} |dept= {{Corresa}} {{Cruesa}} |créacion= 1èr de genier de [[2017]] |nbcom=71 |caplòc= [[Ussèl (Corresa)|Ussèl]] |president= Pierre Chevalier ([[UMP|LR]]) |pop= 31 994 |datapop=[[2022]] |superf= 1784,60 |ectaras= 178460 |dens= 18 |budget= |sitweb= https://hautecorrezecommunaute.fr/ |imatgesfin= |}} [[File:FileLocalisation_EPCI_de_Haute-Corrèze_Communauté_dans_le_Limousin,_France.png|thumb|right|350px|Localizacion dins lo Lemosin]] '''Nauta Corresa Comunautat''' es una intercomunalitat [[França|de la Republica Francesa]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Corresa (departament)|Corresa]], lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], <small>ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]</small>. Son còdi SIREN es 200066744. La lenga autoctòna es l'occitan [[Lemosin (dialecte)|lemosin]] e l'occitan [[auvernhat]]. * Ficha Banatic : [https://www.banatic.interieur.gouv.fr/intercommunalite/200066744-cc-haute-correze-communaute] * Ficha INSEE : [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=EPCI-200066744]. [[File:Localisation_EPCI_de_Haute-Corrèze_Communauté_dans_la_Corrèze,_France.png|thumb|left|190px|Comunas de Corresa]] [[File:Localisation_EPCI_de_Haute-Corrèze_Communauté_dans_la_Creuse_France.png |thumb|right|190px|Comunas de Cruesa]] ==Istòria== La comunautat de comunas fuguet creada lo 1er de genier [[2017]], per fusion oblijada (lei NOTRe), formalizada per l'arrestat prefectorau dau 15 de setembre 2016, de : * la comunautat de comunas de las Gòrjas de Nauta Dordonha (residéncia [[Nòuvic (País d'Ussèl)|Nòuvic]], 13 comunas); * la comunautat de comunas dau País d'Aiguranda (residéncia [[Eiguranda|Aiguranda]], 9 comunas); * la comunautat de comunas de las Fonts de Cruesa (residéncia [[La Cortina]], 13 comunas); * la comunautat de comunas d'Ussèl Maimac Nauta Corresa (residéncia [[Ussèl]], 19 comunas); * la comunautat de comunas de Vaus e Replanats Bortencs (residéncia [[Bòrt]], 10 comunas); * la comunautat de comunas de Bujac Saurnac, Miuvachas (residéncia [[Sent Merd las Aussinas]], 10 de las 18 comunas). [[Bujac]] se retira lo 1er de genier 2023, per aderir a la [[comunautat de comunas de Vesera Monedieras Mila Fonts]]. ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat !Canton davant 2015 |- |[[Baissac (Cruesa)|Baissac]] |23019 | 14,49 | {{popfr23|019}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|019}}/14.49) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Claravau]] |23063 | 27,55 | {{popfr23|063}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|063}}/27.55) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[La Cortina]] |23067 | 41,42 | {{popfr23|067}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|067}}/41.42) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Malarèt]] |23119 | 11,8 | {{popfr23|119}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|119}}/11.8) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Manhac (Cruesa)|Manhac]] |23115 | 25,87 | {{popfr23|115}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|115}}/25.87) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Lo Mas d'Artija]] |23125 | 16,21 | {{popfr23|125}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|125}}/16.21) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Sent Marçau lo Vielh]] |23215 | 22,22 | {{popfr23|215}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|215}}/22.22) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Sent Mèrd la Bruelha|Sent Miard la Brolha]] |23221 | 40,19 | {{popfr23|221}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|221}}/40.29) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Sent Orador de Chirosa]] |23224 | 28,58 | {{popfr23|224}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|224}}/28.58) round 2}}}} | [[canton de la Cortina|La Cortina]] |- |[[Chirac (Corresa)|Chirac]] |19055 | 20,65 | {{popfr19|055}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|055}}/20.65) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Liginhac]] |19113 | 28,53 | {{popfr19|113}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|113}}/28.53) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[La Masiera Bassa]] |19102 | 44,04 | {{popfr19|102}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|102}}/44.04) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Nòuvic (País d'Ussèl)|Nòuvic]] |19148 | 72,88 | {{popfr19|148}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|148}}/72.88) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Paliça]] |19157 | 32,89 | {{popfr19|157}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|157}}/32.89) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Ròcha d'a Peirós]] |19175 | 7,15 | {{popfr19|175}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|175}}/7.15) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Sent Estefe la Genesta]] |19200 | 5,01 | {{popfr19|200}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|200}}/5.01) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Sent Alari al Luc]] |19210 | 10,84 | {{popfr19|210}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|210}}/10.84) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Senta Maria la Panosa]] |19219 | 6,63 | {{popfr19|219}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|219}}/6.63) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |[[Serendon]] |19256 | 34,48 | {{popfr19|256}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|256}}/34.48) round 2}}}} | [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Nòuvic]] |- |} ==Las intercomunalitats== [[Imatge:19-Intercos-2019.png|thumb|left|500px|Mapa de las intercomunalitats de Corresa]] [[Imatge:23-Intercos-2019.png|thumb|left|500px|Mapa de las intercomunalitats de Cruesa]] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lemosin}} [[Categoria:Comunautat de comunas de Corresa]] [[Categoria:Comunautat de comunas de Cruesa]] kyikr8kuwy9ud9j7s8stk6wv783w3cx 0 201535 2508802 2026-09-17T19:45:01Z Alaric 506 44932 Creacion de la pagina amb « {{Boita Arrondiment Occitan |nomarr = Arrondiment d'Ussèl [[Imatge:Corrèze - Ussel arrondissement.svg|290px]] |reg= |dept=[[Corresa (departament)|Corresa]] |insee = 193 |capluoc = [[Ussèl (Corresa)|Ussèl]] |km² ={{supfra|193}} }} L’'''arrondiment d'Ussèl''' es una division administrativa [[França|francesa]] dau departament de [[Corresa (departament)|Corresa]], dins la region de [[Novela Aquitània]], ancianament de Lemosin (region)|Lem... » 2508802 wikitext text/x-wiki {{Boita Arrondiment Occitan |nomarr = Arrondiment d'Ussèl [[Imatge:Corrèze - Ussel arrondissement.svg|290px]] |reg= |dept=[[Corresa (departament)|Corresa]] |insee = 193 |capluoc = [[Ussèl (Corresa)|Ussèl]] |km² ={{supfra|193}} }} L’'''arrondiment d'Ussèl''' es una division administrativa [[França|francesa]] dau departament de [[Corresa (departament)|Corresa]], dins la region de [[Novela Aquitània]], ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]. </br> I a '''78 comunas''' e non pas ''80 comunas'' dins lo canton. ==Istòria== La lei dau 28 pluviòse an VIII (17 de feurier 1800) creet los arrondiments. En 1926, l'arrondiment fuguet suprimit per la refòrma [[Raymond Poincaré|Poincaré]] puei restablit en 1943. En 1985, lo canton d'Ussèl fuguet subdevesit en [[canton d'Ussèl-Èst]] e [[canton d'Ussèl-Oèst]] e lo nombre de cantons passèt de 7 a 8. En [[2017]], l'arrondiment passet de 69 a 80 comunas per s'adaptar a las intercomunalitats, puei 79 (en 2022) e enfin 78 lo 1er de genier 2024 (perda de [[Bujac]], que passet a l'[[arrondiment de Tula]]). ==Composicion d'aici a 2015== * [[Canton de Bòrt]] * [[Canton de Bujac]] * [[Canton d'Aiguranda]] * [[Canton de Maimac]] * [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Canton de Nòuvic]] * [[Canton de Saurnac]] * [[Canton d'Ussèl-Èst]] * [[Canton d'Ussèl-Oèst]] ==Composicion dempuei 2015== Lo nombre de comunas era de 69 en 2015 e en 2016, 80 en 2017 (adaptacion a las intercomunalitats), de 79 en 2022 (fusion de [[Montanhac (Corresa)|Montanhac]] e dau [[Lo Jardenc|Jardenc]] e de 78 en 2024 (perda de [[Bujac]], que passet a l'[[arrondiment de Tula]] per l'arrestat prefectorau dau 27 de julhet 2023). L'arrondiment compren : * lo [[canton d'Aus Gletons]] manca de la comuna de [[Vitrac de Montana]] (16 comunas sus 17); * lo canton de Nauta Dordonha ([[Bòrt]]), las 26 comunas; * lo canton dau Replanat de Miuvachas ([[Maismac|Maimac]]), 24 comunas sus 33; * lo [[canton d'Ussèl]], las 11 comunas. (lo compte es pas juste) ==Referéncias== <references /> [[Categoria:Arrondiment de Corresa]] [[Categoria:Corresa]] 93f0n2y5iobw56j03ybptq21qmwckll 2508803 2508802 2026-09-17T19:48:01Z Alaric 506 44932 /* Composicion dempuei 2015 */ 2508803 wikitext text/x-wiki {{Boita Arrondiment Occitan |nomarr = Arrondiment d'Ussèl [[Imatge:Corrèze - Ussel arrondissement.svg|290px]] |reg= |dept=[[Corresa (departament)|Corresa]] |insee = 193 |capluoc = [[Ussèl (Corresa)|Ussèl]] |km² ={{supfra|193}} }} L’'''arrondiment d'Ussèl''' es una division administrativa [[França|francesa]] dau departament de [[Corresa (departament)|Corresa]], dins la region de [[Novela Aquitània]], ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]. </br> I a '''78 comunas''' e non pas ''80 comunas'' dins lo canton. ==Istòria== La lei dau 28 pluviòse an VIII (17 de feurier 1800) creet los arrondiments. En 1926, l'arrondiment fuguet suprimit per la refòrma [[Raymond Poincaré|Poincaré]] puei restablit en 1943. En 1985, lo canton d'Ussèl fuguet subdevesit en [[canton d'Ussèl-Èst]] e [[canton d'Ussèl-Oèst]] e lo nombre de cantons passèt de 7 a 8. En [[2017]], l'arrondiment passet de 69 a 80 comunas per s'adaptar a las intercomunalitats, puei 79 (en 2022) e enfin 78 lo 1er de genier 2024 (perda de [[Bujac]], que passet a l'[[arrondiment de Tula]]). ==Composicion d'aici a 2015== * [[Canton de Bòrt]] * [[Canton de Bujac]] * [[Canton d'Aiguranda]] * [[Canton de Maimac]] * [[Canton de Nòuvic (Corresa)|Canton de Nòuvic]] * [[Canton de Saurnac]] * [[Canton d'Ussèl-Èst]] * [[Canton d'Ussèl-Oèst]] ==Composicion dempuei 2015== Lo nombre de comunas era de 69 en 2015 e en 2016, 80 en 2017 (adaptacion a las intercomunalitats), de 79 en 2022 (fusion de [[Montanhac (Corresa)|Montanhac]] e dau [[Lo Jardenc|Jardenc]]) e de 78 en 2024 (perda de [[Bujac]], que passet a l'[[arrondiment de Tula]] per l'arrestat prefectorau dau 27 de julhet 2023). L'arrondiment compren : * lo [[canton d'Aus Gletons]] manca de la comuna de [[Vitrac de Montana]] (16 comunas sus 17); * lo canton de Nauta Dordonha ([[Bòrt]]), las 26 comunas; * lo canton dau Replanat de Miuvachas ([[Maismac|Maimac]]), 24 comunas sus 33; * lo [[canton d'Ussèl]], las 11 comunas. (lo compte es pas juste) ==Referéncias== <references /> [[Categoria:Arrondiment de Corresa]] [[Categoria:Corresa]] dvjikz4bsy5e0xdwmb99eyqbwsz3hfb 0 201536 2508804 2026-09-17T22:40:13Z Alaric 506 44932 Creacion de la pagina amb « {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Nòuvic |imatge = Map canton code 19 19.svg | reg= [[Lemosin (region)|Lemosin]] | dept={{Corresa}} | arrt= [[Arrondiment d'Ussèl|Ussèl]] |vila= [[Nòuvic (País d'Ussèl)|Nòuvic]] |nbcom= 10 |canton=1919 |km²= 263,10 |cons= Henri Roy ([[PS]]) |datas= [[1998]]-[[2015]] |}} Lo '''canton de Nòuvic''' es una anciana division administrativa de [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins l'arrondim... » 2508804 wikitext text/x-wiki {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Nòuvic |imatge = Map canton code 19 19.svg | reg= [[Lemosin (region)|Lemosin]] | dept={{Corresa}} | arrt= [[Arrondiment d'Ussèl|Ussèl]] |vila= [[Nòuvic (País d'Ussèl)|Nòuvic]] |nbcom= 10 |canton=1919 |km²= 263,10 |cons= Henri Roy ([[PS]]) |datas= [[1998]]-[[2015]] |}} Lo '''canton de Nòuvic''' es una anciana division administrativa de [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins l'[[arrondiment d'Ussèl]], lo [[departaments franceses|departament]] de [[Corresa (departament)|Corresa]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lemosin (region)|Lemosin]], aura de [[Novela Aquitània]]. Dempuèi [[2015]], totas las comunas son dins lo canton de Nauta Dordonha (burèu centralizator [[Bòrt]]). </br> '''La mapa es la de l'[[arrondiment d'Ussèl]] avant 2015.''' ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Intercomunalitat |- |[[Chirac (Corresa)|Chirac]] |19055 | 20,65 | {{popfr19|055}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|055}}/20.65) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |[[Liginhac]] |19113 | 28,53 | {{popfr19|113}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|113}}/28.53) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |[[La Masiera Bassa]] |19102 | 44,04 | {{popfr19|102}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|102}}/44.04) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |'''[[Nòuvic (País d'Ussèl)|Nòuvic]]''' |19148 | 72,88 | {{popfr19|148}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|148}}/72.88) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |[[Paliça]] |19157 | 32,89 | {{popfr19|157}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|157}}/32.89) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |[[Ròcha d'a Peirós]] |19175 | 7,15 | {{popfr19|175}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|175}}/7.15) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |[[Sent Estefe la Genesta]] |19200 | 5,01 | {{popfr19|200}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|200}}/5.01) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |[[Sent Alari al Luc]] |19210 | 10,84 | {{popfr19|210}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|210}}/10.84) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |[[Senta Maria la Panosa]] |19219 | 6,63 | {{popfr19|219}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|219}}/6.63) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |[[Serendon]] |19256 | 34,48 | {{popfr19|256}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|256}}/34.48) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |} ==Istòria== De 1790 a 1801, las comunas de ==Nòtas== <references/> {{Portal Lemosin}} e28wl90lj4gt5eenisfuun8oiyg5112 2508819 2508804 2026-09-18T07:29:17Z Alaric 506 44932 2508819 wikitext text/x-wiki {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Nòuvic |imatge = Map canton code 19 19.svg | reg= [[Lemosin (region)|Lemosin]] | dept={{Corresa}} | arrt= [[Arrondiment d'Ussèl|Ussèl]] |vila= [[Nòuvic (País d'Ussèl)|Nòuvic]] |nbcom= 10 |canton=1919 |km²= 263,10 |cons= Henri Roy ([[PS]]) |datas= [[1998]]-[[2015]] |}} Lo '''canton de Nòuvic''' es una anciana division administrativa de [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins l'[[arrondiment d'Ussèl]], lo [[departaments franceses|departament]] de [[Corresa (departament)|Corresa]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lemosin (region)|Lemosin]], aura de [[Novela Aquitània]]. Dempuèi [[2015]], totas las comunas son dins lo canton de Nauta Dordonha (burèu centralizator [[Bòrt]]). </br> '''La mapa es la de l'[[arrondiment d'Ussèl]] avant 2015.''' ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Intercomunalitat |- |[[Chirac (Corresa)|Chirac]] |19055 | 20,65 | {{popfr19|055}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|055}}/20.65) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |[[Liginhac]] |19113 | 28,53 | {{popfr19|113}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|113}}/28.53) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |[[La Masiera Bassa]] |19102 | 44,04 | {{popfr19|102}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|102}}/44.04) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |'''[[Nòuvic (País d'Ussèl)|Nòuvic]]''' |19148 | 72,88 | {{popfr19|148}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|148}}/72.88) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |[[Paliça]] |19157 | 32,89 | {{popfr19|157}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|157}}/32.89) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |[[Ròcha d'a Peirós]] |19175 | 7,15 | {{popfr19|175}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|175}}/7.15) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |[[Sent Estefe la Genesta]] |19200 | 5,01 | {{popfr19|200}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|200}}/5.01) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |[[Sent Alari al Luc]] |19210 | 10,84 | {{popfr19|210}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|210}}/10.84) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |[[Senta Maria la Panosa]] |19219 | 6,63 | {{popfr19|219}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|219}}/6.63) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |[[Serendon]] |19256 | 34,48 | {{popfr19|256}} ({{popfr19|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr19|256}}/34.48) round 2}}}} | [[Nauta Corresa Comunautat]] |- |} ==Istòria== De 1790 a 1801, la comuna de [[Chirac (Corresa)|Chirac]] era dau canton de [[Sent Angiau]], las autras nuòu comunas eran dau canton de Nòuvic. En 1801, quand lo nombre daus cantons fuguet demenit, lo canton de Sent Angiau fuguet suprimit e totas las comunas passèren totas dins lo canton de Nòuvic <ref>fichas Cassini-EHESS de las comunas concernidas</ref>. </br> En 2014, quand faguèren una refòrma cantonala, lo canton de Nòuvic fuguet suprimit per las eleccions departamentalas de 2015 e passet entierament dins lo canton de Nauta Dordonha (bureu centralizator [[Bòrt]]), en aplicacion dau decret dau 14 de feurier 2014, en seguda de las leis dau 17 de mai de 2013 (lei organique 2013-402 e lei 2013-403) <ref>http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000027414225&categorieLien= ''Lei n° 2013-403 dau 17 de mai de 2013 relativa a l'eleccion daus conselhiers departamentaus, daus conselhiers municipaus e daus conselhiers comunautaris, e que modifica lo chalendier electorau'', 17 de mai de 2013, Jornau oficiau de la Republica Francesa n° 0114 dau 18 de mai de 2013, p. 8242</ref>. ==Nòtas== <references/> {{Portal Lemosin}} ah73h8dbsp1uuxblsqpsfurfbpn77ax 3 201537 2508805 2026-09-17T22:50:50Z ~2026-50276-64 65279 /* Move page */ seccion nòva 2508805 wikitext text/x-wiki == Move page == Hi @[[Utilizaire:Nuvola Gatti|Nuvola Gatti]] as you work on it.wiki we kindly request your project contribution for a move page: can you please move [[it:Biscia]] to [[it:Biscia (disambigua)]] to fix correct redirect to [[it:Natrix]]? Thanks. [[Especial:Contribucions/~2026-50276-64|~2026-50276-64]] ([[Discussion Utilizaire:~2026-50276-64|discussió]]) 17 setembre de 2026 a 22.50 (UTC) 5nlzizs11izdfpuicikoq5d9nh5p6ts 3 201539 2508808 2026-09-18T02:42:51Z Max 52899 Max a desplaçat la pagina [[Discussion Utilizaire:SHB2000]] cap a [[Discussion Utilizaire:SHB]] : Pàgina traslladada automàticament en canviar el nom de l'usuari «[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]» a «[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]» 2508808 wikitext text/x-wiki #REDIRECCION [[Discussion Utilizaire:SHB]] ssxxh6y5nxfdr37ell7e0s2gqc35jn2 0 201540 2508811 2026-09-18T05:41:40Z Briantin de Montrei 37340 Creacion de la pagina amb « #REDIRECION [[Lombards]] » 2508811 wikitext text/x-wiki #REDIRECION [[Lombards]] 0ntzgqoi75r65goc74d8b0f0ixcqa6h 2508812 2508811 2026-09-18T05:41:52Z Briantin de Montrei 37340 Redireccion cap a [[Lombards]] 2508812 wikitext text/x-wiki #REDIRECCION [[Lombards]] 9rgyzpwo6jo71tu51wm20oxzf2118hv