Wikipèdia ocwiki https://oc.wikipedia.org/wiki/Acu%C3%A8lh MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Mèdia Especial Discutir Utilizaire Discussion Utilizaire Wikipèdia Discussion Wikipèdia Fichièr Discussion Fichièr MediaWiki Discussion MediaWiki Modèl Discussion Modèl Ajuda Discussion Ajuda Categoria Discussion Categoria Portal Discussion Portal Projècte Discussion Projècte TimedText TimedText talk Mòdul Mòdul Discussió Event Event talk 0 199 2509839 2484372 2026-10-01T20:34:36Z Dostojewskij 20932 /* Naissenças */ [[Jimmy Carter]]: † 2024 2509839 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:1^r d'octobre}}{{Octobre}} == Eveniments == * [[1960]] - independéncia de [[Nigèria]] * [[1978]] - independéncia de [[Tuvalu]] * [[1994]] - independéncia de [[Palau]] == Naissenças == * [[1207]] - Rei [[Enric III d'Anglatèrra]] (m. [[1272]]) * [[1542]] - [[Álvaro de Mendaña]], navegaire espanhòl (m. [[1595]]) * [[1813]] - [[Alexandre Bidà]], dessenhador, pintor e gravador occitan (m. [[1895]]) * [[1887]] - [[Hector Hodler]], jornalista e editor esperantista soís (m. [[1920]]) * [[1903]] - [[Vladimir Horowitz]], pianista ucraïnian (m. [[1989]]) * [[1911]] - [[Heinrich Mark]], politician estonian (m. [[2004]]) * [[1915]] - [[Jerome Bruner]], psicològ american * [[1919]] - [[Ariodante Dalla]], cantaire italian (m. [[1966]]) * [[1920]] - [[Walter Matthau]], actor american (m. [[2000]]) * [[1922]] - [[Chen Ning Yang]], fisician chinés, Prèmi Nobel * [[1924]] - [[Jimmy Carter]], president dels Estats Units, Prèmi Nobel de la Patz (m. [[2024]]) * [[1928]] - [[George Peppard]], actor american (m. [[1994]]) * [[1935]] - [[Julie Andrews]], actritz britanica * [[1943]] - [[Jean-Jacques Annaud]], realizator francés * [[1944]] - [[Antti Tuuri]], escrivan finés * [[1945]] - [[Haris Silajdžić]], president de Bosnia e Ercegovina * [[1947]] - [[Aaron Ciechanover]], scientific israelian, [[Prèmi Nobel de Quimia]] * 1947 - [[Dave Arneson]], inventor american (m. [[2009]]) * [[1956]] - [[Andrus Ansip]], primièr ministre d'Estònia * 1956 - [[Theresa May]], femna politica britanica * [[1958]] - [[Andre Konstantinovich Geim]], fisician rus, Prèmi Nobel * [[1959]] - [[Youssou N'Dour]], cantaire senegalés * [[1969]] - [[Marcus Stephen]], president de Nauru * [[1990]] - [[Hazal Kaya]], manequin i actritz de nacionalitat turca == Decèsses == * [[1404]] - Papa [[Bonifaci IX]] (n. [[1356]]) * [[1684]] - [[Pierre Corneille]], dramaturg francés (n. [[1606]]) * [[1864]] - [[Juan José Flores]], president d'Eqüator (n. [[1800]]) * [[1942]] - [[Ants Piip]], primièr ministre d'Estònia (n. [[1864]]) * [[1945]] - [[Walter Bradford Cannon]], fisiologista american (n. [[1871]]) * [[1953]] - [[Luis Alberto Riart]], president de Paraguai (n. [[1880]]) * [[1956]] - [[William Marçais]], orientalista francés (n. [[1872]]) * [[1959]] - [[Enrico De Nicola]], president d'Itàlia (n. [[1877]]) * [[1972]] - [[Louis Leakey]], arqueològ britanic (n. [[1903]]) * [[1990]] - [[Curtis LeMay]], militar american (n. [[1906]]) * [[2012]] - [[Eric John Hobsbawm]], escrivan e istorian britanic (n. [[1917]]) * [[2013]] - [[Tom Clancy]], escrivan american (n. [[1947]])<ref>{{ligam web|url=http://guardianlv.com/2013/10/tom-clancy-dies-at-66-but-its-a-mystery/|títol=Tom Clancy Dies at 66, but It’s a Mystery |autor=Liberty Voice|lenga={{en}}|consultat lo=2 d'octobre de 2016|en linha lo=3 d'octobre de 2013}}</ref> * [[2018]] - [[Charles Aznavour]], compositor-cantaire-interprèt francés d'origina armènia (n. [[1924]]) == Referéncias == {{reflist}} ---- Vejatz tanben: * [[30 de setembre]] | [[2 d'octobre]] * [[genièr]] | [[febrièr]] | [[març]] | [[abril]] | [[mai]] | [[junh]] | [[julhet]] | [[agost]] | [[setembre]] | [[octobre]] | [[novembre]] | [[decembre]] * [[Calendièr d'eveniments]] (los 366 jorns de l'an). [[Categoria:Jorns]] 35pzafdsrhuvbu8k2ozflsqwtyh87mv 0 393 2509844 2499036 2026-10-02T01:29:01Z Dostojewskij 20932 /* Decèsses */ + [[Wilhelm von Leeb]] 2509844 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} {{abril}} == Eveniments == * [[1091]] - [[Batalha de la còla de Lebonion]] == Naissenças == * [[1854]] - [[Henri Poincaré]], matematician e fisician francés (m.[[1912]]) * [[1899]] - [[Duke Ellington]], musician american de ''jazz'' (m.[[1974]]) * [[1954]] - [[Jerry Seinfeld]], actor american de comèdias en television * [[1957]] - [[Daniel Day-Lewis]], actor irlandés * [[1958]] - [[Michelle Pfeiffer]], actritz americana * [[1970]] - [[Andre Agassi]], jogaire de tennis american * [[1970]] - [[Uma Thurman]], actritz americana. == Decèsses == * [[1951]] - [[Ludwig Wittgenstein]], filosòf austrian (n. [[1889]]) * [[1956]] - [[Wilhelm von Leeb]], generau alemand de la Segonda Guerra Mondiala (n. [[1876]]) * [[1980]] - [[Alfred Hitchcock]], realizaire britanic de cinèma (n.[[1899]]) * [[2006]] - [[John Kenneth Galbraith]], economista canadian (n. [[1908]]) ---- Vejatz tanben : * [[28 d'abril]] | [[30 d'abril]] * [[genièr]] | [[febrièr]] | [[març]] | [[abril]] | [[mai]] | [[junh]] | [[julhet]] | [[agost]] | [[setembre]] | [[octobre]] | [[novembre]] | [[decembre]] * [[Calendièr d'eveniments]] (los 366 jorns de l'an). [[Categoria:Jorns]] 1r1succt61jma7h56l2bkknago8xo21 0 438 2509845 2482030 2026-10-02T01:29:17Z Dostojewskij 20932 /* Naissenças */ + [[Wilhelm von Leeb]] 2509845 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} {{setembre}} == Eveniments == * [[1781]] – [[Batalha de la Chesapeake]] == Naissenças == * [[1187]] – [[Loís VIII de França]], rèi de França (d. [[1226]]) * [[1638]] – [[Loís XIV de França]], rèi de França e de Navarra (d. [[1715]]) * [[1735]] – [[Johann Christian Bach]], compositor alemand (d. [[1782]]) * [[1871]] – [[Joan Bedòs]], politician e escrivan occitan (d. [[1951]]) * [[1876]] – [[Wilhelm von Leeb]], generau alemand de la Segonda Guerra Mondiala (d. [[1956]]) * [[1881]] – [[Otto Bauer]], politician e ideològ austrian (d. [[1938]]) * [[1886]] – [[Nell Brinkley]], dessenhaira e illustradora americana (d. [[1944]]) * [[1912]] – [[John Cage]], compositor american (d. [[1992]]) * [[1946]] – [[Freddie Mercury]], musician britanic, cantaire e cap del grop de rock [[Queen]] (d. [[1991]]) * [[1953]] – [[Jennifer Geerlings-Simons]], femna politica surinamesa * [[1959]] – [[Frank Schirrmacher]], jornalista, escrivan e critic literari alemand (d. [[2014]]) * [[1981]] – [[Marianna Madia]], femna politica italiana * [[1981]] – [[Ann Marie Rios]], actritz pornografica americana == Decèsses == * [[1857]] – [[Auguste Comte]], filosòf occitan (n. [[1798]]) * [[1906]] – [[Ludwig Boltzmann]], fisician austrian (n. [[1844]]) ---- Veire tanben : * [[4 de setembre]] | [[6 de setembre]] * [[genièr]] | [[febrièr]] | [[març]] | [[abril]] | [[mai]] | [[junh]] | [[julhet]] | [[agost]] | [[setembre]] | [[octobre]] | [[novembre]] | [[decembre]] * [[Calendièr d'eveniments]] (los 366 jorns de l'an). [[Categoria:Jorns]] qrc5p0zkn0ysbumc6qsw9i3ebhfdd9n 0 2714 2509823 2489779 2026-10-01T12:46:12Z Martin Macha 2111 41985 /* */ 2509823 wikitext text/x-wiki {{esbòs}} {{Infobox País |nom_local=''Repubblica di San Marino'' ([[italian]]) |imatge_mapa=Location_San_Marino_Europe.svg |domeni_internet=[[.sm]] |lengas oficialas=[[Italian]] |imne_nacional= {{Bes | ''Inno Nazionale della Repubblica'' ([[italian]]) | (en occitan: «Imne Nacional de la Republica») }} |devisa= {{Bes | ''Libertas'' ([[latin]]) | (en occitan: «Libertat») }} |tipe_govèrn=Republica constitucionala parlamentària |títols_dirigents=[[Capitan regent de San Marino|Capitans regents]] |noms_dirigents=[[Gerardo Giovagnoli]]<br>[[William Casali]] |capitala=[[Ciutat de Sant Marin]] |coordenadas_capitala={{coord|43|55|55|N|12|26|54|E}} |superfícia_reng=227 |superfícia_totala=61,19 |fus_orari=UTC+01:00 |moneda= [[Èuro]] ([[€]]) |indicatiu_telefonic=+378 |organizacions_internacionalas=[[ONU]] |mai_granda_vila=[[Serravalle]] |còde_país=SM, SMR, 674 |gentilici= Santmarinés, Santmarinesa <ref name="clo"/> |populacion_totala=33 823<ref>{{ligam web|url=https://www.statistica.sm/pub1/StatisticaSM/dam/jcr:c39bd20d-d794-4f26-a2c0-8c3eed65cc56/Bollettino_202303.pdf|títol=Bollettino I trimestre 2023|site=www.statistica.sm}}</ref> |populacion_annada=febrièr 2023 }} '''Sant Marin''',{{NPP|(α)}}<ref name="clo">{{P-CLO|p=131}}</ref> oficialament la '''Republica de Sant Marin''',{{NPP|(β)}}<ref>{{Ref-web|url=https://www.un.int/protocol/sites/www.un.int/files/Protocol%20and%20Liaison%20Service/officialnamesofcountries.pdf|títol=Official Names of the UN Membership|lenga=en|editor=[[Nacions Unidas]]}}</ref> ancianament '''Serenissima Republica de Sant Marin''',{{NPP|(γ)}} es un [[estat sobeiran]] sens accès a la mar. Es totalament enclavat en [[Itàlia]], situat entre las regions de [[Emília-Romanha]] e las [[Marchas]]. Es lo tresen estat pus pichon per superfícia d'[[Euròpa]], après la [[Vatican|Ciutat del Vatican]] ({{Unitat|0,44|km²}}) e lo [[Mónegue|Principat de Mónegue]] ({{unitat|60.5|km²}}). La capitala es la [[Sant Marin (vila)|ciutat eponima]], sèti del govèrn de Sant Marin. La lenga oficiala n'es l'[[italian]] malgrat que la lenga autoctòna siá lo [[Emilian-romanhòu|romanhòl]], un parlar padan. == Istòria == {{Seccion vuèja o incompleta}} == Politica == La republica es dirigida per dos [[Capitani regent|capitanis regents]], elegits per un mandat de 6 mes. Retipan los cònsols de Roma. Los mandats començan lo 1^èr d’abril e lo 1^èr d’octobre. == Geografia == {{Seccion vuèja o incompleta}} == Economia == :''De veire: [[Economia de Sant Marin]].'' == Cultura == == Annèxas == === Bibliografia === {{Commons|San Marino|Sant Marin}} === Nòtas === {{NPP-B|(α)|en [[italian]]: ''San Marino''; en [[emilian-romanhòl|romanhòl]]: ''San Marein''.}} {{NPP-B|(β)|en [[italian]]: ''Repubblica di San Marino''.}} {{NPP-B|(γ)|en [[italian]]: ''Serenissima Repubblica di San Marino''; en [[latin]]: ''Serenissima res publica Sancti Marini''.}} === Referéncias === {{Referéncias}} {{païses d'Euròpa (COE)}} [[Categoria:Sant Marin|*]] 5ajl2cwwe7pijtts0yj2ltdlit6ir5q 0 22946 2509857 109765 2026-10-02T08:01:40Z Sovenhic 36254 2509857 wikitext text/x-wiki {{Omonimia}} * [[Ate]] o [[At]], vila de [[Provença]] * [[Agde]] {{IPA|['adde, 'atte, 'ate]}}, vila de [[Lengadòc]] 4slsudyb6ym8putnakyntiil0rlagq2 0 24243 2509853 2416941 2026-10-02T04:32:16Z Alaric 506 44932 2509853 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Auvernhat}} {{omon|Cròc}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Cròc | nom2 = ''Crocq'' | imatge = Crocq_tours.jpg | descripcion = Las tors dau chasteu de Cròc. | lògo = | escut = Blason_ville_fr_Crocq_(23).svg | escais = | parçan = [[Combralha]] | region = [[Novela Aquitània]] | ist = {{Lemosin}} | departament = {{Cruesa}} | arrondiment = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]] | canton = [[Canton d'Ausança|Ausança]] (chapluec dau [[canton de Cròc]] davant 2015) | insee = 23069 | cp = 23260 | cònsol = Christian Carton | mandat = [[2026]]-[[2032]] | intercom = [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] | longitud = 2.368056 | latitud = 45.869167 | alt mini = 640 | alt mej = 786 | alt maxi = 829 | km² = 14.16 | gentilici = |}} '''Cròc''' (''Crocq'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha (Lemosin)|Marcha]], en [[Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], <small>ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]</small>. Z-es la vila ont comencèt, segon lo cronicaire [[sarladés]] Joan Tarde, la revòlta païsana dicha daus [[Susmauta deus Crocants|Crocants]]. ==Geografia== [[Imatge:Map commune FR insee code 23069.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] [[File:Carta dau Lemosin.svg|left|thumb|''Cròc'' dins l'anciana region Lemosina, sas vilas e borgs principaus]] {{clr}} ==Istòria== ==Administracion== ===Lista daus maires=== {{ElegitDebuta|insee=23069 |Títol= Lista daus maires successius}} {{Elegit |Debuta= [[2026]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=Christian Carton |Partit= |Qualitat= retirat }} {{Elegit |Debuta= [[2020]] |Fin= 2026 |Identitat=Jean-Luc Pierron |Partit= |Qualitat= pompier }} {{Elegit |Debuta= març de [[2008]] |Fin= 2020 |Identitat=Jacques Longchambon |Partit=[[PS]] |Qualitat= retirat }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin=2008 |Identitat= Pierre Persignat |Partit= divers mança |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[1996]] |Fin= 2001 |Identitat= Jean-Marie Battut |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin=1996 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ===Intercomunalitat=== ==Demografia== {{Demografia |insee=23069 |1793= |1800= |1806= |1821= |1831=737 |1836=1056 |1841=1045 |1846=1068 |1851=1069 |1856= |1861= |1866= |1872= |1876=1046 |1881= |1886= |1891= |1896= |1901= |1906= |1911=1013 |1921=826 |1926=866 |1931= |1936= |1946= |1954= |1962=704 |1968= |1975= |1982= |1990= |1999=546 |cassini=11122 |senscomptesdobles= 1962}} * En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|069}} abitants. ==Luecs e monuments== ==Personalitats liadas a la comuna== ==Veire tanben== ===Liams connexes=== ===Liams externes=== ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== <references group="N"/> ===Referéncias=== {{reflist}} {{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }} {{Comunas de Cruesa}} [[Categoria:Comuna de Cruesa]] [[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]] qjqa52v6kqgjanj9qmtnqgnw4n5ya0e 0 50946 2509849 2401012 2026-10-02T02:11:40Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2509849 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} [[Fichièr:Cappella brancacci, Battesimo dei neofiti (restaurato), Masaccio2.jpg|thumb|Baptisme dels neofits per [[Masaccio]], sègle XV, capèla Brancacci, [[Florença]]<ref>Cal notar qu'es un imatge de batisme per versament d'aiga subre lo front, diferent del baptisme per immersion jos l'aiga. Aqueste mòde de baptisme contunha d'èsser utilizat dins los païses de l'èst, levat pels mainatges, mas a l'oèst foguèt abandonat cap al sègle XV, e l'artista pòt aver causit una forma arcaïca per pintar lo batisme de Sant Pèire.</ref>.]] Lo '''batisme'''<ref>[[Loís Alibèrt]], qu'esita dens los mots cultes entre lo tipe ''Bat-'' e lo tipe ''Bapt-'': vejatz lo son [[Dictionnaire occitan-français d'après les parlers languedociens|diccionari]] (''«batisme», «batistèri»,'' p. 149) e la soa [[Gramatica occitana segon los parlars lengadocians|gramatica]] (''«baptisme», «Baptista»,'' p. 421). Josiana Ubaud que guarda sonque “batisme” shens p.</ref>, '''bateg''', la '''batejada''' (var. ''bat(e)iada''), '''batejalha''', '''batialha''' (var. ''batielha'' auv.), lo '''batejament''', '''batejat''', '''batesme''' o la '''batesma''' (e '''batiau/batiòu''' en [[gascon]]) (del [[grèc]] βαπτίζω ''baptizo'': {{cita|immersion}}, {{cita|far d'ablucions}})<ref name="LSJ">{{cite encyclopedia |first=Henry George |last=Liddell |authorlink=Henry Liddell |coauthors=[[Robert Scott (philologist)|Robert Scott]], [[Henry Stuart Jones]] and Roderick McKenzie |encyclopedia=[[A Greek-English Lexicon]] |títol=βαπτίζω |url=http://artfl.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.3:4:114.lsj |year=1940 |publisher=[[Tufts University]] |location=[[Medford, Massachusetts]] |isbn=0-19-864226-1}}</ref> es un acte ritual [[cristianisme|crestian]], amb utilizacion d'aiga, per lo qual una persona es admesa coma sòci de la [[Glèisa]]<ref>"A travèrs del baptisme sèm desliurats del pecat e tornam nàisser coma filh de Dieu; Venèm sòcis del Crist, sèm incorporats dins la Glèisa e partejam sa mission" ([http://www.vatican.va/archive/ENG0015/__P3G.HTM Catechism of the Catholic Church, 1213];] "Holy Baptism is the sacrament by which God adopts us as his children and makes us members of Christ's Body, the Church, and inheritors of the kingdom of God" ([https://web.archive.org/web/20111110103003/http://www.anglicansonline.org/basics/catechism.html#Holy Book of Common Prayer, 1979, Episcopal );] "Baptism is the sacrament of initiation and incorporation into the body of Christ" ([https://web.archive.org/web/20160313082916/http://backriverumc.com/userfiles/1257/overview_of_baptism.pdf An United Methodist Understanding of Baptism);] "As an initiatory rite into membership of the Family of God, baptismal candidates are symbolically purified or washed as their sins have been forgiven and washed away" ([https://web.archive.org/web/20100107183031/http://www.baptisthistory.org/pamphlets/baptism.htm William H. Brackney, Believer's Baptism)].</ref>. [[Jèsus Crist|Jèsus]] se meteis foguèt batejat.<ref>{{bibleref2|Matthew|3:16}}, {{bibleref2|Mark|1:9-10}}, {{bibleref2|Luke|3:21}}</ref> La forma usuala del baptisme entre los primièrs crestians èra per lo candidat d'èsser banhat totalament o parcialament<ref>{{cite web |url=http://www.ccel.org/ccel/schaff/hcc1.i.IX.54.html |first=Philip |last=Schaff |títol = Baptism |work=History of the Christian Church, Volume I: Apostolic Christianity. A.D. 1-100.|year=2009 |quote=The usual form of baptism was [[immersion baptism|immersion]]…. But sprinkling, also, or copious pouring rather, was practised at an early day with sick and dying persons, and in all such cases where total or partial immersion was impracticable}}</ref><ref>{{cite book |títol=Baptism |first=W. |last=Fanning |year=1907 |title = Catholic Encyclopedia |location=New York City |publisher=Robert Appleton Company |url=http://www.newadvent.org/cathen/02258b.htm |quote=The most ancient form usually employed was unquestionably immersion}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/507284/Roman-Catholicism/43691/Baptism |títol=Roman Catholicism: Baptism |work=[[Encyclopædia Britannica]] |year=2009 |quote=Two points of controversy still exist in modern times. One is baptism by pouring or sprinkling water on the head rather than by immersion of the entire body, even though [[immersion baptism|immersion]] was probably the biblical and early Christian rite}}</ref><ref>{{cite book |first=Adela Yarbro |last=Collins |title=The Origin of Christian Baptism |chapterurl=http://books.google.com/books?id=dWx4GGR3jusC&pg=PA35 |editor=Maxwell E. Johnson |títol=Living Water, Sealing Spirit: Readings on Christian Initiation |publisher=Liturgical Press |location=Collegeville Township |quote= include pouring water three times onSealing Spirit: Readings on Christian Initiation |publisher=Liturgical Press |location=Collegeville Township, Stearns County, Minnesota |year=1995 |pages=35–57 |isbn=0-8146-6140-8 |oclc=31610445 |quote=The baptism of John did have certain similarities to the ritual washings at Qumran: both involved withdrawal to the desert to await the lord; both were linked to an ascetic lifestyle; both included total immersion in water; and both had an eschatological context}}</ref><ref>{{cite book |first=W. H. T. |last=Dau |title=Baptism |chapterurl=http://books.google.com/books?id=wo8csizDv0gC&pg=PA410 |editor=Geoffrey W. Bromiley |títol=International Standard Bible Encyclopedia: A-D |publisher=[[William B. Eerdmans Publishing Company]] |location=[[Grand Rapids, Michigan]] |year=1979 |page=416 |isbn=0-8028-3781-6 |oclc=50333603 |quote=It is to be noted that for pouring another word ‘’(ekcheo)’’ is used, clearly showing that baptizo does not mean pour. …There is thus no doubt that early in the 2nd century some Christians felt baptism was so important that, 'when the real baptism ([[immersion baptism|immersion]]) could not be performed because of lack of water, a token pouring might be used in its place}}</ref>. Mentre que [[Joan Baptista]] fasiá servir un riu prigond per son baptisme, çò que suggerís una immersion,<ref>{{cite book |first=R. T. |last=France |authorlink=R. T. France |títol=The Gospel of Matthew |publisher=[[William B. Eerdmans Publishing Company]] |location=[[Grand Rapids, Michigan]] |year=2007 |page=[http://books.google.com/books?id=0ruP6J_XPCEC&pg=PA109 109] |isbn=0-8028-2501-X |oclc=122701585 |quote=The fact that he chose a permanent and deep river suggests that more than a token quantity of water was needed, and both the preposition 'in' (the Jordan) and the basic meaning of the verb 'baptize' probably indicate immersion. In v. 16 Matthew will speak of Jesus 'coming up out of the water.' The traditional depiction in Christian art of John the Baptist pouring water over Jesus' head may therefore be based on later Christian practice}}</ref> las pròvas iconologicas e arqueologicas del baptisme crestian dempuèi lo sègle III indican que la forma normala èra de versar d'aiga subre la part nauta del còs de la persona que se teniá quilhada dins lo riu<ref>{{cite web |url=http://www.lgmarshall.org/Warfield/warfield_modebaptism.html |first=Benjamin Breckinridge |last=Warfield |títol=The Archæology of the Mode of Baptism |quote=We may then probably assume that normal patristic baptism was by a trine immersion upon a standing catechumen, and that this immersion was completed either by lowering the candidate's head beneath the water, or (possibly more commonly) by raising the water over his head and pouring it upon it}}</ref><ref>Mentre que in some places and in certain circumstances total immersion very likely was practiced, all the evidence (and there is much more) points to baptism in most cases by partial immersion, or affusion (dunking of the head or pouring water over the head, typically when the baptizand was standing in the baptismal pool). Here the words of St. John Chrysostom might be noted: "It is as in a tomb that we immerse our heads in the water… then when we lift our heads back the new man comes forth" (''On John'' 25.2, PG 59:151). In a word, while early Christians were very attentive to symbolism relating to baptism (cf. the funerary shape of the baptistry building; the steps, typically three, for descending and rising from the font; the iconography relating to regeneration, etc.), they show few signs of preoccupation with total immersion. (Father John Erickson in ''St Vladimir's Theological Quarterly'', 41, 77 (1997), quoted in [http://www.byzcath.org/forums/ubbthreads.php/topics/301619/11/specific%20Orthodox%20disagreement The Byzantine Forum])</ref><ref>{{cite book |first=John Anthony |last=McGuckin |authorlink=John Anthony McGuckin |chapter=Baptism |chapterurl=http://books.google.com/books?id=u4i8jv0b7IkC&pg=PA41 |títol=The Westminster handbook to patristic theology |publisher=Westminster John Knox Press |location=[[Louisville, Kentucky]] |year=2004 |pages=41–44 |isbn=0-664-22396-6 |oclc=52858567 |quote=Eastern tradition strongly defended the practice of three-fold immersion under the waters, but Latin practice increasingly came to use a sprinkling of water on the head (also mentioned in Didache 7 if there was not sufficient water for immersion.)}}</ref><ref name="ODWR">{{cite book |first=John |last=Bowker |authorlink=John Bowker |title=[[Oxford Dictionary of World Religions|The Oxford Dictionary of World Religions]] |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]] |year=1999 |pages= |isbn=0-19-866242-4 |oclc=60181672}}{{pn}}</ref>. Una autra forma comuna de batisme es de versar d'aiga tres còps subre lo front de la persona. [[Fichièr:Baptism - Marcellinus and Peter.jpg|thumb|right|150 px|Representacion d'un baptisme dins l'art crestian]] == Nòtas e referéncias == <references /> [[Categoria:Anabaptisme]] [[Categoria:Culte e liturgia crestians]] [[Categoria:Sacrament catolic]] 0af0i7bjnbzecpt3iawppwhxanjz8ag 0 60724 2509858 2109789 2026-10-02T08:43:21Z Ziv 56933 ([[c:GR|GR]]) [[File:Flag of the President of Czechoslovakia (1918-1939, 1945-1960).png]] → [[File:Flag of the President of Czechoslovakia (1920-1939, 1945-1960).png]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr. 2509858 wikitext text/x-wiki {{Cap d'estat o govèrn | Nom= Tomáš Garrigue Masaryk | Imatge= [[Imatge:Tomáš G Masaryk1918.jpg|180px]] | Títol_politic=President | Nacion= de [[Checoslovaquia]] | Periòde_govèrn1= entre lo [[14 de novembre]] de [[1918]] e lo [[14 de decembre]] de [[1935]] | Predecessor1= | Successor1= [[Edvard Beneš]] | Periòde_govèrn2= | Jorn_Naissença= [[7 de març]] de [[1850]] | Luòc_Naissença= Hodonín, [[Èmpèri Austriac]] | Jorn_Mòrt= [[14 de setembre]] de [[1937]] | Luòc_Mòrt= Lány, [[Checoslovaquia]] | Maridat_amb= Charlotte Garrigue | Profession= òme politic, sociològ e filosòf | Partit= }} '''Tomáš Garrigue Masaryk''' (nascut '''Tomáš Jan Masaryk''' a Hodonin, [[1850]]-[[1937]]) òme politic, sociològ e filosòf foguèt lo primièr president de [[Checoslovaquia]]. Governèt entre [[1918]] e [[1935]]. Faguèt sieu lo nom occitan de sa femna Charlotte Garrigue, nascuda a New York, d'una familha d'uganauds exilhats al Danemarc. {{Clr}} {{dinastia|color1=|color2=lightblue|abans= cap |aprèp=[[Edvard Beneš]]|nom=<br />[[File:Flag of the President of Czechoslovakia (1920-1939, 1945-1960).png|80px]]<br />[[Lista dels presidents de Checoslovaquia|President de Checoslovaquia]] <br /> [[14 de novembre]] de [[1918]] - [[14 de decembre]] de [[1935]]}} {{DEFAULTSORT:Masaryk, Tomas}} [[Categoria:President de Checoslovaquia]] [[Categoria:Naissença en 1850]] [[Categoria:Decès en 1937]] 4s88of9lwggdrfz7o2zeyyyzp93mo1t 2 64887 2509850 2508519 2026-10-02T04:20:42Z Alaric 506 44932 2509850 wikitext text/x-wiki https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html '''MESA EN GARDA''' '''Se cal malfisar del siti http://bdtopoc.org/ . Es incapable d'escriure que sap pas lo nom d'una comuna. Dona totjorn una responsa, siá la responsa justa, siá una responsa falsa (una invencion, mai que mai, o la fòrma francesa). Aquò rai, tomba just per moments. Lo problèma es que sabètz pas quora la responsa es justa o es falsa, un pauc coma los relòtges arrestats que çaquelà donan la bona ora dos còps per jorn ! Quand i a un càmbiament de nòrma, digun ne sap ni la data ni la rason; fa que sus wp.oc, la referéncia es donada a bdtopoc per un toponime e quand verificatz la referéncia, podètz trobar un nom diferent''' . '''Pels agionimes (noms de sants), çò pièger es que sovent vos dona la fòrma sabenta, adaptada del latin, sense cap avertiment, coma de costuma, que lo nom es una construccion en cambra. Quand trobatz Sant (Sent) Maurici (< Mauricius), Sulpici (< Sulpicius), Desidèri (< Desiderius), i a 90 % de possibilitats que lo nom siá inventat. Çaquelà, i a pas de certitud absoluda aquí tanpauc (per exemple, Blasi < Blasius pòt èsser una bona responsa).''' '''Dins la practica, bdtopoc.org pòt servir de referéncia SONQUE quand avètz una autra font que dona una responsa identica (e que las doás fonts se son pas copiadas).''' '''Enquèstas toponimicas Sivadon''' '''Pug d'Agenés''' 2 òmes, un mai de 70 ans, parla occitan, un autre 65-70, coneissença al mens passiva (familha que parlava de contunh). * Puch d'Agenés : [Puʃ] "vam a Pug" (= anam a Pug) [ba na 'puʃ]; cita tanben una autra prononciacion : [Putʃ]; Bénédicte Boyrie-Fénié : [Puʃ d-]; Autres lòcs (notacions pas gaire precisas, mai que mai de las nasalas): [dama'zan], [biləfrankə] (= V. de Cairan), [munyr], [bilatun], [byzɛt], [ka'lunnjə] = Calonjas, coma se foguèsse Calon-nhas, ambe (BBF : [-əs]),[rrazimet],[be'rɔj] (vilatge a un caireforc près de Vilaton), [kɔw'bɛjrə] (BBF [kaw - s]), [fargə] (BBF [hargəs -]), [kastɛlja'lus], [lu mas], []kaw'mun] (veire Cauvèiras : polimorfisme ?) COPIA (EN CAS DE NOVÈLA DISPARICION SUSPÈCTA sus ma pagina Wp.fr) Il n'est pas inintéressant d'expliquer ce qui est arrivé depuis un conflit en avril 2018, suivi par ma décision de ne plus contribuer à Wikipédia.fr. J'ai reçu un courrier de soutien d'un contributeur et j'ai répondu en précisant ce que je pensais de certaines personnes qui ont hélas un pouvoir sur nous. M'étant absenté quelques heures, j'ai reçu un avis anonyme, qui semblait être rédigé automatiquement, de Wikipédia.fr, m'avertissant que quelqu'un avait essayé de prendre mon identité sur le site. " Tentative échouée de connexion à Wikipedia en tant que Sivadon 1949 3 mai 2018, 19:48 Assurer un Suivi De : Wikipedia A : Sivadon 1949 Il y a eu une tentative échouée de connexion à votre compte depuis un nouvel appareil. Assurez-vous que votre compte a un mot de passe suffisamment sécurisé. " On avait donc lu ma correspondance privée et celui qui avait lu était apte à le faire, je n'en dis pas plus. Comme je ne suis pas né de la dernière pluie, j'ai immédiatement compris le message : si tu veux revenir, on va contribuer à ta place en te faisant écrire des horreurs, afin que tu sois censuré définitivement et que ta réputation soit perdue. Je me demande d'ailleurs si le message était automatique ou s'il m'avait été directement envoyé par la personne désireuse de me nuire et ayant un accès à mes données personnelles. Je pensais que si je continuais à ne plus contribuer, il ne se passerait rien. En réalité, j'ai reçu de façon répétée des quantités de spams sur ma boîte de réception, j'ai observé des signes divers que mon ordinateur était surveillé, je reçois deux ou trois par jour des appels téléphoniques avec comme seule réponse une respiration, voire rien du tout, des messages enregistrés muets si je ne réponds pas. Auparavant, ça n'arrivait que le samedi matin, parce que les cambrioleurs veulent savoir qui est parti en week-end et en plus ce n'était pas très fréquent. Enfin, toutes sortes de comportements, que j'oublie au fur et à mesure et où la bêtise le dispute à la méchanceté. J'ai des horaires irréguliers, mais en revanche mon perturbateur n'est guère actif au-delà de 10 heures du soir (c'est un indice sur son identité). Fait remarquable, on n'essaie pas de perturber mon activité sur Wikipédia (en d'autres langues que le français), sans doute parce que l'identité du fâcheux serait détectée. Ça dure depuis maintenant plus d'un an et je rends hommage à la patience de l'imbécile. Je n'en dirai pas davantage. , latinizacion del sufixe gallés ''-ācon''. X èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre ''X''. * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de [[]]; es ara del canton de '''' (en francés), donc . '''Bibliografia toponimica :''' <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. </ref> <ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. </ref> <ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, ''Dictionnaire toponymique des communes. Landes et Bas-Adour'', ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. </ref> <ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, ''Dictionnaire toponymique des communes. Gironde'', ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. </ref> <ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, ''Dictionnaire toponymique des communes. Lot-et-Garonne'', ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. </ref> <ref>Jean Roux, ''Dictionnaire toponymique des communes de Dordogne'', ed. Novelum-IEO e Lo Congrès permanent de la lenga occitana, 2020, p. </ref> <ref>Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', volume I, n° </ref> <ref>Ernest Negre, ''Les Noms de Lieux du Tarn'', 4e ed., Vent Terral, Energues, 81350 Andouque, 1986, p. </ref> <ref>Gaston Bazalgues, ''A la Découverte des Noms de Lieux du Quercy et des Communes du Lot'', Les Éditions de la Bouriane et du Quercy, 2002, p. </ref> <ref>Paul Burgan, André Lafon, ''Toponymie du Tarn-et-Garonne'', Association Antonin Perbosc, 2006, p. </ref> <ref>Chantal Tanet et Tristan Hordé, ''Dictionnaire des Noms de Lieux du Périgord'', ed. Fanlac, segonda edicion, 2000, p. </ref> <ref>Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, ''Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier'', Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000, p. </ref> <ref>Michel Grosclaude, ''Dictionnaire toponymique des communes du Béarn'', Escòla Gaston Febus, 1991, p. </ref> <ref>Frank R. Hamlin, ''Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique'', Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. </ref> <ref>Fr. Mistral, ''Lou Tresor dóu Felibrige'', reedicion Culture Provençale et Méridionale, Raphèle-lès-Arles, 1979, p. </ref> <ref>Patrici Pojada, ''Répertòri toponimic de las Comunas de la Region Miègjorn-Pirenèus'', ed. Loubatières, Portèth de Garona, 2009, p. </ref> <ref>Xavier Delamarre, ''Dictionnaire de la Langue gauloise'', ed. Errance, 2na edicion, 2008, p. </ref> <ref>Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. </ref> <ref>Xavier Delamarre, ''Noms de personnes celtiques dans l'Épigraphie classique'', ed. Errance, 2007, p. </ref> <ref>Pierre Yves Lambert, ''La Langue gauloise'', ed. Errance, edicion 2003, p. </ref> <ref>Jacques Astor, ''Dictionnaire des Noms de Familles et Noms de Lieux du Midi de la France'', ed. du Beffroi, 2002, p. </ref> <ref>Albert Dauzat, ''La toponymie gauloise de l'Auvergne et du Velay, 1931 http://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1931_num_33_4_2623</ref> <ref>Pierre Nauton, Atlas Linguistique et Ethnographique du Massif Central'', CNRS, 1972, enquèstas preliminàrias 1942-1943, enquèsta principala 1951-1953, enquèsta de tèsi en Naut Léger, 1944-1947</ref> <ref>Jean Arsac, ''Les noms de lieux en Velay'', ed. des Cahiers de la Haute-Loire, 2023 (reedicion), p. </ref> <ref>Marcel Villoutreix, ''Noms de Lieux du Limousin'', ed. Bonneton, 1995 (cerchatz a l'index)</ref>. <ref>Yves Lavalade, ''Dictionnaire toponymique de la '', n° , ed. Lucien Souny, 2, p. </ref> <ref>Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. </ref> <ref>Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. </ref> <ref>Patrici Poujade, Dictionnaire toponymique de l'Ariège, IEO-Arièja, 2021, p. </ref> '''Ajuda grafica''' <ref>Loïs Alibèrt, Gramatica occitana, segonda edicion, Centre d'Estudis Occitans, Montpelhièr, 1976</ref> <ref>http://superlexic.com/revistadoc/wp-content/uploads/2013/07/Linguistica-occitana-6-CLO.pdf, pp. 53-61</ref> <ref>https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a7/Tourtoulon.jpg</ref> '''Evol demografica''' |1793= |1800= |1806= |1821= |1831= |1836= |1841= |1846= |1851= |1856= |1861= |1866= |1872= |1876= |1881= |1886= |1891= |1896= |1901= |1906= |1911= |1921= |1926= |1931= |1936= |1946= |1954= |1962= |1968= |1975= |1982= |1990= |1999= |2004= |2005= |2006= |2007= |2008= |2009= |cassini= |senscomptesdobles= 1962}} {{refins}} ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = X | nòrd = [[]] <small>([[a (departament)|a]])</small> | nòrd-èst = [[]] | èst = [[]] | sud-èst = [[]] | sud = [[]] | sud-oèst = [[]] | oèst = [[]] | nòrd-oèst = [[]] }} ==Toponimia== <gallery> </gallery> {{messatge galariá}} '''Plan comuna''' ==Geografia== ==Toponimia== ==Istòria== ==Administracion== ==Demografia== ==Lòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Veire tanben== ==Ligams extèrnes== ==Nòtas== <references/> ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[]] |Fin= [[]] |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[]] |Fin= |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[]] |Fin= |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[]] |Fin= |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[]] |Fin= |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} '''Modèl infobox Vila''' {{Infobox Vila |carta=oc |nom= en oc |nom2 = <i>''en fr''</i> |imatge = |legenda = . |blason = |bandièra= |nom de division1 = Region ist |division1 = {{Ga}} |nom de division2 = Parçan |division2 = [[Medòc]] |nom de division3 = Estat |division3 = {{França}} |nom de division4 = Region |division4 = {{Occitània (Region)}} |nom de division5 = Departament |division5 = {{Òlt}} |nom de division6 = Arrondiment |division6 = [[Arrondiment de X|X]] |nom de division7 = Canton |division7 = Canton de Dakòs ([[Canton de truc|truc]] avant 2015) |nom de division8 = Intercom |division8 = [[Comunautat de c de X|CC]] |nom de division9 = Comuna |division9 = [[nom comuna]] |còda = 47111 |ehess = |cp = 47240 |mapa = |imatge de mapa = |latitud = 44.7480555556 |longitud = 0.443055555556 |estatut = | altmin = 100 | altitud = | altmax = 300 |superfícia = 7.35 |populacion = {{popfrs46|111}} |annada-pop = {{popfrs47|0}} |densitat = {{formatnum:{{#expr:({{popfrs47|111}}/7.35) round 2}}}} |sits-toristics = |divèrs = comuna delegada |gentilici = |url= |imatgeloc= }} '''Modèl canton''' <!-- Article redigit en --> {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de |imatge = | reg= {{}} | dept={{}} | arrt= [[Arrondiment de]] |vila= [[]] |nbcom= |canton= |km²= . |cons= |datas= [[20]]-[[2015]] |}} Lo '''canton de ''' es una anciana division administrativa d [[]], situada dins l'[[arrondiment de ]], lo [[departaments franceses|departament]] d [[]] e la [[regions francesas|region]] d'[[]], adara d [[]]. Las comunas son dempuèi [[2015]] dins lo canton d (burèu centralizator [[]]). La lenga autoctòna es l'occitan [[]], dins sa varianta . ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Intercomunalitat 2020 |- |[[]] |47 |, | {{popfr47|086}} ({{popfr47|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr47|086}}/20.17) round 2}}}} |CC |- |[[]] |47 |, | {{popfr47|086}} ({{popfr47|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr47|086}}/20.17) round 2}}}} |CC |- |[[]] |47 |, | {{popfr47|086}} ({{popfr47|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr47|086}}/20.17) round 2}}}} |CC |- |[[]] |47 |, | {{popfr47|086}} ({{popfr47|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr47|086}}/20.17) round 2}}}} |CC |- |} ==Istòria== ==Nòtas== <references/> '''Modèl CC''' {{Infobox Gropament de comunas |nom={{PAGENAME}} |pais=França|lenga=oc |imatges= |reg=, ancianament de |dept={{}} |créacion=1èr de [[20]] |nbcom= |caplòc= |president= [[]] ([[Cònsol]] de [[]]) |pop= |datapop=[[2015]] |superf=. km2 |ectaras= |dens= |budget= |sitweb= |imatgesfin= |}} La '''Comunautat de comunas ''' es una intercomunalitat [[França|de la Republica Francesa]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[]] e la [[region francesa|region]] d<small> ancianament de [[]]</small>. Son còdi SIREN es . ==Istòria== Lo 1èr de gèr 2017, la comunautat de comunas result de la fusion de la CC (a [[]]), las comunas), de la CC (a [[]], las comunas) e de la CC (a [[]], las comunas). La residéncia es a . ==Composicion== Le nom de la comuna es seguit del nom de l'[[intercomunalitat]] precedenta. Per l'òrdre alfabetic, los agionimes son per defècte en ''Sant(a)''. * [[]] (de : Comunautat de comunas ) * [[]] (de : Comunautat de comunas ) * [[]] (de : Comunautat de comunas ) * [[]] (de : CC ) * [[]] (de : CC ) * [[]] (de : CC ) * [[]] (de : CC ) * [[]] (de : CC ) * [[]] (de : CC ) * [[]] (de : CC ) ==Nòtas== <references/> La ''Toponymie générale de la France'' d'Ernest Nègre balha las prononciacions dels noms de comunas, simplament cal picar "on dit" en recèrca dins lo libre electronic, coma acò https://books.google.fr/books?id=jbpVLN1tRNoC&pg=PA1151&lpg=PA1151&dq=%22lauracbuc%22&source=bl&ots=fhhMfqUkID&sig=0ABgFqvD800QXaBxlFrU3tdnXdc&hl=ca&sa=X&ved=0ahUKEwi3jdGSlKHSAhUDVRoKHdq2C7EQ6AEIQjAH#v=onepage&q=%22on%20dit%22&f=false http://archive.org/stream/revuededialectol03sociuoft#page/n153/mode/1up Bonjorn vos fau conéisser los toponimes occitans d'una enquesta lingüistica sus lo limit entre catalan e occitan trapada sus archive.org L'Espitalet [lespitalet], [lez espitalezi] Merencs [merens], [merengezi] Ascon [asku], [lez askunezi] País de Saut : La Fajòla [lafajole], [eun fajolaut] Merial [merial] Niòrt [niort], [niurtezi] Redoma [redumo], [redumats] Aunat [aunat], [aunadois], Donasan : Campanhan [kampanha], [kampanhat] Mijanés [mijanes], [mizaneziens] Artigues : res Rosa [ruzo]; Carcanhèra [karkanhèra], [karkanherats] Querigut [kerigut] Aude Oest : Escolobra [eskulubre], [lez eskulubrats] Bosquet [buskèt], [busketasi] Ròcafòrt [rokafort], [le rokeforte] Santa Colomba [santo kolumbo], [les kulumats] Conòsol [kunozul], [es kunuzals] Artigues [artiges], [artigats] Aude Est : Puèglhaurenç [pèlhaurens] Salvesinas [salbezinos], [lei salbatjos] (als Spottname) Gincla [jinkla], [le jinklanens] Montfòrt [muntfort], [munfurteus] Fenolhedés Nord Caudièrs de Fenolhedés [kaudiès de fenulhedes], [les kaudierols] Fenolhet [fenulhet] Vira [bira], [biranens] Rabolhet [rabulhèt], [rabulhetans] Sornian [surnia] Fenolhedés Sud Camporsin [kampusi] [kampusinais] Prats [pratse] sic, [prakseens] Pesilhan [pezilha], [pezilhanens] Trevillac [trebilhak], [trebilhakaires] Montalban [montalba], [muntalbanezus] 01cfx1s0ufilu8s35fhchw36a112bnm 0 67348 2509842 2509678 2026-10-02T00:49:04Z Kent Wang 65448 /* Galariá d'imatges */ Views of the cloisters of Mosteiro dos Jerónimos, ground floor 8500.jpg 2509842 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} [[Fichièr:{{#property:P18}}|thumb|300px|Lo Monastèri dels Jeronims, [[Belém (Lisbona)|Belém]], [[Lisbona]]]] {{UNESCO}} Lo '''Monastèri dels Jeronims''' (''Mosteiro dos Jerónimos'') es un monastèri portugués, d'[[estil manuelin]], testimòni monumental de la riquesa de las descobèrtas portuguesas a travèrs lo monde. == Situacion == Lo monastèri es situat a l'oèst de [[Lisbona]], [[Portugal]], dins lo quartièr de [[Belém (Lisbona)|Belém]], a l'embocadura del flum de [[Tage]]. == Istòria == [[Fichièr:Monastero di Jeronimos - Lisbona.JPG|left|thumb|Nau de la glèisa de Santa Maria]] Sus la plaça d'un ermitatge fondat per [[Enric lo Navigador]], lo rei [[Manuel Ier de Portugal|Manuel Ier]] comencèt en 1502, un pauc aprèp lo retorn de [[Vasco de Gama]] de son primièr viatge en Índia, de bastir un monastèri remirable destinat als religioses de l'[[Òrdre de Sant Giròni|Òrdre dels Ieronimitas]]. Foguèt en granda partida finançada pels profièits del comèrci de las espècias e de las riquesas venent dels grands viatges de descobèrta portugueses del sègle XVI. Lo monastèri constituís l'òbra arquitecturala pus acabada de l'estil manuelin. Amb l'arribada de riquesas a Lisbona, los arquitèctes poguèron lançar una òbra de granda envergadura. [[Diogo Boitaca]] foguèt lo primièr arquitècte del talhièr e causiguèt tre 1502 l'estil [[gotic]]. Mas en 1517, sos successors modifiquèron aquel estil en i apondent lo tipe adornamental caracteristic de l'estil manuelin ont s'encontran divèrsas influéncias. João de Castilho, d'origina espanhòla, donèt a la decoracion un costat [[plateresc]]; [[Nicolau de Chanterene]] metèt en relèu los tèmas de la Renaissença; e Diogo de Torralva e Jérôme de Rouen aportèron una nòta de classicisme. Escapèt al terratrèm de 1755 que destruiguèt Lisbona mas foguèt endamatjat per las tropas napoleonianas venent de França qu'envasiguèron Portugal a la començança del sègle XIX. En 1834, amb l'expulsion de l'òrdre religiós dels Ieronimitas, la glèisa de Santa Maria dels Ieronimitas venguèt una glèisa parroquiala pels abitants de Santa Maria de [[Belém (Lisbona)]]. Los bastiments aponduts al mitan del sègle XIX a l'oèst del campanal rompon un pauc l'armonia arquitecturala del tot. S'i tròban los musèus de la marina e de l'arqueologia. Classat monument istoric en 1907, lo monastèri es marcat sus la tièra del [[Patrimòni Mondial]] de l'[[UNESCO]] en 1983 amassa amb la [[torre de Belém]]. Lo 13 de decembre de 2007, los caps d'Estat o de govèrn de l'[[Union Europèa]] s'i reüniguèron per signar un novèl tractat constitucional nomenat [[tractat de Lisbona]]. == Las clastras == Las [[clastras]] possedisson una riquesa esculturala impressionanta. De forma carrada de 55 mètres de costat, comprenon dos estatges. L'estatge inferior, construit per Diogo Boitaca, es pertusat de largas arcadas que los rèbles son sostenguts sus de finas colomnetas que lor decoracion s'inspira del gotic finissent e de la Renaissença. L'estatge superior, construit per João de Castilho, a un estil mens abondiu. Dins un corredor de las clastras i a dempuèi 1985 lo tombèl de [[Fernando Pessoa]]. La [[sala capitulara]] de las clastras abriga uèi lo tombèl de l'escrivan [[Alexandre Herculano]]. La sacristia e lo refectòri dels monges son cobèrts de voltas de [[lierna]]s e [[terceron]]s. == La glèisa de Santa Maria == Lo portal lateral sud, òbra de Diogo Boitaca e João de Castilho, presenta un foisonament de capials, de [[pinacle]]s e de ròdols abrigant de estatuas. Es coronat per un pabalhon subremontat de la crotz dels Cavalièrs de Crist. Lo [[trumèl]] es ornat de l'estatua d'Enric lo Navigador e lo [[timpan]] es decorat de basses relèus remembrant la vida de Sant Giròni. Lo portal oèst, òbra de Nicolas Chanterène, permet d'accedir a las clastras del monastèri. Es ornat de fòrça bèlas estatuas, subretot aquelas de Manuel I{{èr}} e de sa segonda esposa [[Maria d'Aragon]]. Al dessús del portal se tròba las scènas de l'Anonciacion, de la Nativitat e de l'Adoracion dels Magues. Uèi lo portal oèst es abrigat par un porgue construit al sègle XIX. L'interior de la nau de la glèisa suspren pel rafinament e la virtuositat de sa copòla. La decoracion dels pilars e de la copòla son de João de Castilho, dins lo pur estil manuelin. A la dintrada de la glèisa, se pòt veire los tombèls de [[Vasco de Gama]] e de [[Luís Vaz de Camões|Camoes]]. Los brases del transèpte d'estil barròc foguèron erigits per Jérôme de Rouen, filh de Jean de Rouen e contenon plusors tombèls reials. Dins lo còr que se tornèt construire a l'epòca classica, se pòt veire un tabernacle d'argent del sègle XVII, de l'orfèbre portugués João de Sousa (1674-1678), ofèrt pel rei Alfonse VI en remerciaments per sa victòria dins la [[Batalha de Montes Claros]] (lo 17 de junh de 1665) facia al reialme d'Espanha, e tanben d'autres tombèls reials. == Musèu arqueologic == Es situat dins l'ala construita al sègle XIX. Dins la granda galariá, se pòt descobrir las diferentas estapas de l'istòria portuguesa dempuèi las originas fins a l'epòca romana. D'objèctes de diferentas epòcas son presentats: de poteries, d'armas, de jòias, d'estèlas... Entre aqueles objèctes, se tròba lo ''berrões'' que son d'esculturas de granit representant de singlars que se trapan fòrça dins lo nòrd-èst de Portugal. == Musèu de la marina == Aquel musèu es installat a l'oèst del monastèri dins dos bastiments diferents. Presenta una importanta e remarcabla colleccion de marquetas de naus de diferentas epòcas. == Galariá d'imatges == <gallery> Imatge:Lisboa Monasterio de los Jerónimos.JPG|Vista generala Imatge:Jerónimos April 2009-1a.jpg|Vista generala Imatge:Jeronimos-KingManuel-WesternPortal.jpg|Estatua de D. Manuel I{{èr}} de genolhs davant Sant Giròni, sul portal oèst Imatge:JeronimosSouthPortal.jpg|Portal sud Imatge:Mosteiro dos Jeronimos - Igreja 2.jpg|Interior de la glèisa de Santa Maria Imatge:Cloisters at Mosteiro Dos Jerónimos2.jpg|Vista de las [[clastras]] dempuèi lo sòl Imatge:Monastere_des_Hieronymites_Lisbonne_no_02_20021229.JPEG|Vista de las clastras dempuèi lo 1{{èr}} estatge Imatge:Views of the cloisters of Mosteiro dos Jerónimos, ground floor 8500.jpg|Arcada de las clastras Imatge:Monastere_des_Hieronymites_Lisbonne_no_03_20021229.JPEG|Copòlas de las clastras Imatge:Mosteiro dos Jeronimos 63a.jpg|Detalh de la decoracion exteriora de las clastras Imatge:Mosteiro dos Jeronimos - Claustro 7.jpg|Detalh de la decoracion exteriora de las clastras Imatge:Mosteiro dos Jeronimos 22a.jpg|Detalh d'una colomneta de las clastras Image:Vasco da Gama Jerónimos 2008-1.jpg|Tombèl de Vasco de Gama Image:Jeronimos 12.jpg|Tombèl de [[Luís Vaz de Camões|Camoes]] Image:JeronimosRoyalTombs.jpg|Dos tombèls reials situats dins lo còr de la glèisa </gallery> == Ligams intèrnes == * [[Lisbona]] * [[Torre de Belém]] * [[Pastèls de Belém]] == Ligams extèrnes == * [http://www.mosteirojeronimos.pt/ Site oficial del monastèri dels Ieronimitas] {{pt}} *[https://web.archive.org/web/20110408233643/http://www.lisbonweekendguild.com/lisbon-sights/Mosteiro_dos_Jeronimos.html Monastèri dels Jeronims] {{en}} * [http://whc.unesco.org/en/list/263 Pagina oficiala de l'UNESCO sul monastèri dels Ieronimitas e la Torre de Belém] {{en}} {{Patrimòni Mondial en Portugal}} {{Portal Portugal}} [[Categoria:Lisbona]] 720ubjogqnsb8hq927pibjg3mzy7k6c 0 69979 2509859 2102938 2026-10-02T08:43:27Z Ziv 56933 ([[c:GR|GR]]) [[File:Flag of the President of Czechoslovakia (1918-1939, 1945-1960).png]] → [[File:Flag of the President of Czechoslovakia (1920-1939, 1945-1960).png]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr. 2509859 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} Lista dels '''presidents de Checoslovaquia''' : * [[1918]]–1935: [[Tomáš Garrigue Masaryk]] ([[1850]]–[[1937]]) [[Fichièr:Flag of the President of Czechoslovakia (1920-1939, 1945-1960).png|right|200px|thumb|Bandièra presidenciala<br />1918-1960]] * [[1935]] : [[Milán Hodža]] ([[1878]]-[[1944]]), ''interim'' * [[1935]]–1938: [[Edvard Beneš]] ([[1884]]–[[1948]]) * [[1938]] : [[Jan Syrový]] ([[1878]]-[[1970]]), ''interim'' * [[1938]]–1939: [[Emil Hácha]] ([[1872]]–[[1945]]) * 1939 : primièra dissolucion de [[Checoslovaquia]] * 1945 : restauracion de [[Checoslovaquia]] * [[1945]]–1948: [[Edvard Beneš]] ([[1884]]–[[1948]]) * [[1948]]–1953: [[Klement Gottwald]] ([[1896]]–[[1953]]) * [[1953]]–1957: [[Antonín Zápotocký]] ([[1884]]–[[1957]]) * [[1957]] : [[Viliam Široký]] ([[1902]]-[[1971]]), ''interim'' * [[1957]]–1968: [[Antonín Novotný]] ([[1904]]–[[1975]]) [[Fichièr:Flag of the President of Czechoslovakia (1960–1990).svg|right|200px|thumb|Bandièra presidenciala<br />1960-1990]] * [[1968]] : [[Jozef Lenárt]] ([[1923]]-[[2004]]), ''interim'' * [[1968]]–1975: [[Ludvík Svoboda]] ([[1895]]–[[1979]]) * [[1975]]–1989: [[Gustáv Husák]] ([[1913]]–[[1991]]) * [[1989]] : [[Marián Čalfa]] (* [[1946]]), ''interim'' * [[1989]]–[[1992]]: [[Václav Havel]] (* [[1936]]) * [[1992]] : [[Jan Stráský]] (* [[1940]]), ''interim'' * [[31 de decembre]] de [[1992]] : segonda dissolucion de [[Checoslovaquia]], remplaçada per le [[Republica Chèca]] e la [[Eslovaquia|Republica Eslovaca]]. [[Categoria:Checoslovaquia]] 6igflwgiqdbqho7gmfespdmgnoklsd2 0 73955 2509820 2215468 2026-10-01T12:41:53Z Kontributor 2K 52367 2509820 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna de França |nomcomuna=Artres |carta=fr |nomcomuna2=Artres | imatge= Artres (Nòrd,Fr) mairie.JPG | descripcion= La comuna de Artres | lògo= |escut=Blason Maison de Haynin.svg |escais= |region={{Nòrd-Pas de Calais}} |ist= |parçan= |departament={{Nòrd}} | arrondiment=[[Valenciennes]] | canton=[[Canton de Valenciennes-Sud|Valenciennes-Sud]] |insee=59019 | sitweb= |cp=59269 |cònsol=Christian Lerat |mandat=[[2008]]-[[2014]] |gentilici=Artrésiens (en [[francés]]) |longitud=3.54111111111 |latitud=50.2941666667 |alt mej= |alt mej= |longitud=3.54111111111 |latitud=50.2941666667 |alt mini=39 |alt maxi=96 |km²=6.59 |}} '''{{PAGENAME}}''' es una comuna [[França|francesa]] del departament del [[Nòrd (departament)|Nòrd]] e de la region del [[Nòrd-Pas de Calais]]. ==Geografia== {{Apertium|fr}} Artres A situat sus la [[riu]] [[Rh&ocirc;nelle]] a aperaqu&iacute; n&ograve;us quilom&egrave;tres al sud de [[Valencianas]]. {{Original|fr}} Artres est située sur la [[rivière]] [[Rhônelle]] à environ neuf kilomètres au sud de [[Valenciennes]]. ==Istòria== {{Apertium|fr}} Artres, Del latin ''atrium'', un lu&ograve;c ont se retia just&iacute;cia. Dem&ograve;ra de l'ep&ograve;ca romaine los vestigis d'un [[aqueduc]]. Lo [[abbaye de Maroilles]] possedissi&aacute; en la s-|XII|e}} f&ograve;r&ccedil;a bens a Artres. En 1184, los senhors de [[Famars]] #qu'&egrave;ran los senhors de la t&egrave;rra de Artres, ne veni&aacute;n la mitat al comte de l'Enaut. En 1340, al comen&ccedil;ament de la [[gu&egrave;rra de#Cent Ans]], los Franceses #cremar lo p&ograve;ble. De la {{s-|XIV|e}} a {{la s-|XVIII|e}}, lo fief de Artres i avi&aacute; possedit per la familha de Haynin. En 1834, la familha de Haussy fonda una [[fabrica sucri&egrave;re|do&ccedil;]]. Es lo comen&ccedil;ament del desvolopament economic de Artres e de la campanha environnante, #que ser&agrave; encara refortilhat per l'arribada del camin de f&egrave;rre amb una estacion a Artres. Mai de 400 personas i trabalhavan pendent la [[ind&uacute;stria sucri&egrave;re|campanha sucri&egrave;re]]. Al comen&ccedil;ament de la {{s-|XX|e}}, de n&ograve;vas bastissas de do&ccedil; an bastit. #Protegir de contunh d'unas autras activitats industrialas. Artres A possedit tanben una briquerie (destruida l'an 1936). Artres, Amb los sieus camps de [[remolatxa]]s, a gardat lo sieu caract&egrave;r rural e agric&ograve;la. Una part de la pellicula ''[[Germinal (pellicula, 1993)|Germinal]]'', adaptacion del roman de [[&Eacute;mile Zola]], a #&egrave;sser virada a Artres, sustot en l'anciana estacion. {{Original|fr}} Artres, du latin ''atrium'', un lieu où l'on rendait justice. Il reste de l'époque romaine les vestiges d'un [[aqueduc]]. L'[[abbaye de Maroilles]] possédait dans le {{s-|XII|e}} beaucoup de biens à Artres. En 1184, les seigneurs de [[Famars]] qui étaient les seigneurs de la terre d'Artres, en vendaient la moitié au comte du Hainaut. En 1340, au début de la [[guerre de Cent Ans]], les Français brûlèrent le village. Du {{s-|XIV|e}} au {{s-|XVIII|e}}, le fief d'Artres était possédé par la famille de Haynin. En 1834, la famille d'Haussy fonde une [[usine sucrière|sucrerie]]. C'est le début du développement économique d'Artres et de la campagne environnante, qui sera encore renforcé par l'arrivée du chemin de fer avec une gare à Artres. Plus de 400 personnes y travaillaient pendant la [[industrie sucrière|campagne sucrière]]. Au début du {{s-|XX|e}}, de nouveaux bâtiments de sucrerie sont construits. Ils abritèrent ensuite d'autres activités industrielles. Artres a possédé aussi une briquerie (détruite en 1936). Artres, avec ses champs de [[betterave]]s, a gardé son caractère rural et agricole. Une partie du film ''[[Germinal (film, 1993)|Germinal]]'', adaptation du roman d'[[Émile Zola]], a été tournée à Artres, notamment dans l'ancienne gare. ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=59019 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Christian Lerat|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=59019 |1793= |1800=245 |1806=203 |1821=259 |1831=552 |1836=666 |1841=711 |1846=819 |1851=804 |1856=899 |1861=969 |1866=952 |1872=1005 |1876=1019 |1881=1048 |1886=1032 |1891=1054 |1896=1050 |1901=1047 |1906=1042 |1911=973 |1921=892 |1926=908 |1931=950 |1936=979 |1946=966 |1954=999 |1962=995 |1968=905 |1975=853 |1982=979 |1990=1087 |1999=1071 |2004= |2005= |2006=1059 |2007=1057 |2008=1051 |2009=1040 |cassini=1451 |senscomptesdobles=1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Veire tanben== ==Ligams extèrnes== ==Nòtas== <references/> {{Portal Comunas}} {{Comunas del Nòrd}} [[Categoria:Comuna de Valenciennes]] [[Categoria:Comuna del Nòrd]] lc1bausd4qyrz1nfen4k1z0fsl76lp3 2509821 2509820 2026-10-01T12:42:19Z Kontributor 2K 52367 2509821 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna de França |nomcomuna=Artres |carta=fr |nomcomuna2=Artres | imatge= Artres (Nord,Fr) mairie.JPG | descripcion= La comuna de Artres | lògo= |escut=Blason Maison de Haynin.svg |escais= |region={{Nòrd-Pas de Calais}} |ist= |parçan= |departament={{Nòrd}} | arrondiment=[[Valenciennes]] | canton=[[Canton de Valenciennes-Sud|Valenciennes-Sud]] |insee=59019 | sitweb= |cp=59269 |cònsol=Christian Lerat |mandat=[[2008]]-[[2014]] |gentilici=Artrésiens (en [[francés]]) |longitud=3.54111111111 |latitud=50.2941666667 |alt mej= |alt mej= |longitud=3.54111111111 |latitud=50.2941666667 |alt mini=39 |alt maxi=96 |km²=6.59 |}} '''{{PAGENAME}}''' es una comuna [[França|francesa]] del departament del [[Nòrd (departament)|Nòrd]] e de la region del [[Nòrd-Pas de Calais]]. ==Geografia== {{Apertium|fr}} Artres A situat sus la [[riu]] [[Rh&ocirc;nelle]] a aperaqu&iacute; n&ograve;us quilom&egrave;tres al sud de [[Valencianas]]. {{Original|fr}} Artres est située sur la [[rivière]] [[Rhônelle]] à environ neuf kilomètres au sud de [[Valenciennes]]. ==Istòria== {{Apertium|fr}} Artres, Del latin ''atrium'', un lu&ograve;c ont se retia just&iacute;cia. Dem&ograve;ra de l'ep&ograve;ca romaine los vestigis d'un [[aqueduc]]. Lo [[abbaye de Maroilles]] possedissi&aacute; en la s-|XII|e}} f&ograve;r&ccedil;a bens a Artres. En 1184, los senhors de [[Famars]] #qu'&egrave;ran los senhors de la t&egrave;rra de Artres, ne veni&aacute;n la mitat al comte de l'Enaut. En 1340, al comen&ccedil;ament de la [[gu&egrave;rra de#Cent Ans]], los Franceses #cremar lo p&ograve;ble. De la {{s-|XIV|e}} a {{la s-|XVIII|e}}, lo fief de Artres i avi&aacute; possedit per la familha de Haynin. En 1834, la familha de Haussy fonda una [[fabrica sucri&egrave;re|do&ccedil;]]. Es lo comen&ccedil;ament del desvolopament economic de Artres e de la campanha environnante, #que ser&agrave; encara refortilhat per l'arribada del camin de f&egrave;rre amb una estacion a Artres. Mai de 400 personas i trabalhavan pendent la [[ind&uacute;stria sucri&egrave;re|campanha sucri&egrave;re]]. Al comen&ccedil;ament de la {{s-|XX|e}}, de n&ograve;vas bastissas de do&ccedil; an bastit. #Protegir de contunh d'unas autras activitats industrialas. Artres A possedit tanben una briquerie (destruida l'an 1936). Artres, Amb los sieus camps de [[remolatxa]]s, a gardat lo sieu caract&egrave;r rural e agric&ograve;la. Una part de la pellicula ''[[Germinal (pellicula, 1993)|Germinal]]'', adaptacion del roman de [[&Eacute;mile Zola]], a #&egrave;sser virada a Artres, sustot en l'anciana estacion. {{Original|fr}} Artres, du latin ''atrium'', un lieu où l'on rendait justice. Il reste de l'époque romaine les vestiges d'un [[aqueduc]]. L'[[abbaye de Maroilles]] possédait dans le {{s-|XII|e}} beaucoup de biens à Artres. En 1184, les seigneurs de [[Famars]] qui étaient les seigneurs de la terre d'Artres, en vendaient la moitié au comte du Hainaut. En 1340, au début de la [[guerre de Cent Ans]], les Français brûlèrent le village. Du {{s-|XIV|e}} au {{s-|XVIII|e}}, le fief d'Artres était possédé par la famille de Haynin. En 1834, la famille d'Haussy fonde une [[usine sucrière|sucrerie]]. C'est le début du développement économique d'Artres et de la campagne environnante, qui sera encore renforcé par l'arrivée du chemin de fer avec une gare à Artres. Plus de 400 personnes y travaillaient pendant la [[industrie sucrière|campagne sucrière]]. Au début du {{s-|XX|e}}, de nouveaux bâtiments de sucrerie sont construits. Ils abritèrent ensuite d'autres activités industrielles. Artres a possédé aussi une briquerie (détruite en 1936). Artres, avec ses champs de [[betterave]]s, a gardé son caractère rural et agricole. Une partie du film ''[[Germinal (film, 1993)|Germinal]]'', adaptation du roman d'[[Émile Zola]], a été tournée à Artres, notamment dans l'ancienne gare. ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=59019 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Christian Lerat|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=59019 |1793= |1800=245 |1806=203 |1821=259 |1831=552 |1836=666 |1841=711 |1846=819 |1851=804 |1856=899 |1861=969 |1866=952 |1872=1005 |1876=1019 |1881=1048 |1886=1032 |1891=1054 |1896=1050 |1901=1047 |1906=1042 |1911=973 |1921=892 |1926=908 |1931=950 |1936=979 |1946=966 |1954=999 |1962=995 |1968=905 |1975=853 |1982=979 |1990=1087 |1999=1071 |2004= |2005= |2006=1059 |2007=1057 |2008=1051 |2009=1040 |cassini=1451 |senscomptesdobles=1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Veire tanben== ==Ligams extèrnes== ==Nòtas== <references/> {{Portal Comunas}} {{Comunas del Nòrd}} [[Categoria:Comuna de Valenciennes]] [[Categoria:Comuna del Nòrd]] 66c5g2qrq7fer32qlk4u00uso7i0h64 0 74010 2509826 2282752 2026-10-01T13:01:46Z Kontributor 2K 52367 2509826 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna de França |carta=fr | nomcomuna=Bettrechies | nomcomuna2=Bettrechies | imatge= Bettrechies (Nord, Fr) mairie.JPG | descripcion= Comuna de Bettrechies | lògo= | escut=Blason Maison de Haynin.svg | escais= | region ist = | parçan= | arrondiment=[[Arrondiment d'Avesnes-sur-Helpe|Avesnes-sur-Helpe]] | canton=[[Canton de Bavay|Bavay]] | insee =59077 | sitweb= | cp =59570 | cònsol =Michel Tahon | mandat = [[2008]]-[[2014]] | gentilici = |alt mej= |longitud=3.74472222222 |latitud=50.3252777778 | alt mini =67 | alt mej = | alt maxi =129 | km² =3.36 }} '''{{PAGENAME}}''' es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region Nòrd-Pas de Calais. Sa populacion en {{popfr59|0}} . ==Geografia== {{Apertium|fr}} Bettrechies Facha part administrativement de la [[Avesnois]] (Arrondissement de [[Avesnes-sus-Helpe]]) e istoricament del [[Comtat d'Enaut|Enaut]]. Bettrechies voreja La [[Belgica]]. {{Original|fr}} Bettrechies fait partie administrativement de l'[[Avesnois]] (Arrondissement d'[[Avesnes-sur-Helpe]]) et historiquement du [[Comté de Hainaut|Hainaut]]. Bettrechies borde la [[Belgique]]. ==Istòria== {{Apertium|fr}} Lo vilatge de Bettrechies a donat l'an 646 per [[Aldegonde de Maubeuge|Santa Aldegonde]] a la [[Abbaye de Maubeuge]]<ref>Estatistica arch&eacute;ologique del departament del N&ograve;rd, volum 2 pagina 714 - 1867 - editar en Quarr&eacute; - arxiva de l'universitat de Gand- digitalizat per [[Google Books]]</ref>. ;Armas de la vila de Bettrechies Las armas de Bettrechies representadas aic&iacute;-dessus son aquelas de Transbordador de Haynin, senhor de Bettrechies, m&ograve;rt al banc de [[Ostende]], #qu'&egrave;ra lo 4° mainat de Charles de Haynin (nascut l'an 1567) senhor de Gussegnies e de [[Fr&eacute;micourt]] e de Louise de Ruelin, madama de [[Eth (N&ograve;rd)|Eth]] e de Florines, filha de Antoine Ruellin, senhor dudit lu&ograve;c, e de Barba de Waha, madama de Florines a [[Suro]]<ref>http://fr.groups.yahoo.Coss&iacute;/group/famille_de_haynin_u&ograve;u_de_hennin/</ref>. Lo 26/11/1934 a 20h35 : casuda a qualques unas de fronti&egrave;ra b&egrave;lga d'una [[m&eacute;t&eacute;orite]] a [[chondrite]] de 18&nbsp;kg #qu'una est&egrave;la de 9&nbsp;kg se'n tr&ograve;ba al mus&egrave;u d'ist&ograve;ria naturala de Lille ; un autre d'un kg al IRSNB ([[Institut reial de las Sci&eacute;ncias naturalas de Belgica]]) al [[Mus&eacute;um de las sci&eacute;ncias naturalas de Belgica]] {{Original|fr}} Le village de Bettrechies est donné en 646 par [[Aldegonde de Maubeuge|Sainte Aldegonde]] à l'[[Abbaye de Maubeuge]]<ref>Statistique archéologique du département du Nord, volume 2 page 714 - 1867 - éditer chez Quarré - archive de l'université de Gand- numérisé par [[Google Books]]</ref>. ;Armes de la ville de Bettrechies Les armes de Bettrechies représentées ci-dessus sont celles de Ferry de Haynin, seigneur de Bettrechies, mort au siège d’[[Ostende]], qui était le 4° enfant de Charles de Haynin (né en 1567) seigneur de Gussegnies et de [[Frémicourt]] et de Louise de Ruelin, dame d’[[Eth (Nòrd)|Eth]] et de Florines, fille d’Antoine Ruellin, seigneur dudit lieu, et de Barbe de Waha, dame de Florines à [[Liège]]<ref>https://web.archive.org/web/20110517084343/http://fr.groups.yahoo.com/group/Famille_de_Haynin_ou_de_Hennin/</ref>. Le 26/11/1934 à 20h35 : chute à quelques de frontière belge d'une [[météorite]] à [[chondrite]] de 18&nbsp;kg dont un fragment de 9&nbsp;kg se trouve au musée d'histoire naturelle de Lille ; un autre d'un kg à l'IRSNB ([[Institut royal des Sciences naturelles de Belgique]]) au [[Muséum des sciences naturelles de Belgique]] ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=59077 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Michel Tahon |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=59077 |1793=220 |1800=219 |1806=251 |1821=255 |1831=304 |1836=345 |1841=348 |1846=339 |1851=337 |1856=329 |1861=335 |1866=331 |1872=336 |1876=340 |1881=362 |1886=376 |1891=378 |1896=411 |1901=418 |1906=436 |1911=413 |1921=378 |1926=358 |1931=340 |1936=339 |1946=306 |1954=279 |1962=297 |1968=270 |1975=253 |1982=286 |1990=235 |1999=246 |2004= |2005= |2006=243 |2007=241 |2008=243 |2009=245 |cassini=4054 |senscomptesdobles=1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== ==Ligams extèrnes== ==Nòtas== <references/> {{Portal Comunas}} {{Comunas de| insee =59077 }} [[Categoria:Comuna del Nòrd]] smajhre6ia3slgwgduiuc0z9qohiqc4 0 74077 2509828 2216080 2026-10-01T13:13:53Z Kontributor 2K 52367 2509828 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna de França |carta=fr | nomcomuna=Cerfontaine | nomcomuna2=Cerfontaine | imatge= Cerfontaine (Nord, Fr) salle conmmunale.JPG | descripcion= La sala communale de Cerfontaine | lògo= cap | escut= Blason Maison de Haynin.svg | escais= | region ist = | parçan= | arrondiment=[[Arrondiment d'Avesnes-sur-Helpe|Avesnes-sur-Helpe]] | canton=[[Canton de Maubeuge-Sud|Maubeuge-Sud]] | insee =59142 | sitweb= | cp =59680 | cònsol =Jacky Sautier | mandat = [[2008]]-[[2014]] | gentilici =<!-- facultatif --> (en [[francés]]) | longitud=4.02805555556 | latitud=50.2616666667 | alt mej= | alt mini =135 | alt mej = | alt maxi =183 | km² =3.87 }} '''Cerfontaine''' es una comuna [[França|francesa]] del departament del [[Nòrd (departament)|Nòrd]] e de la region del [[Nòrd-Pas de Calais]]. ==Geografia== ==Istòria== {{Apertium|fr}} Las formas ancianas del nom Cerfontaine son Serfontaine, Serrefontaine, Sierrefontaine. Estrenh en celtique significa nautor, #&ccedil;&ograve; que fa de Cerfontaine ''font sus la nautor''. Pendent lo peri&ograve;de de la [[f&eacute;odalit&eacute;]], Cerfontaine &egrave;ra una t&egrave;rra #que las intradas n'aperteni&aacute;n al &eacute;v&ecirc;ch&eacute; de [[Cambrai]]. A {{la s-|XIV|e}}, Cerfontaine &egrave;ra la proprietat dels senhors #que ne portavan lo nom: Cerfontaine o Sierrefontaine. Lo cast&egrave;l de Cerfontaine, #que ne dem&ograve;ra pas mai que la granja, i agu&egrave;t bastit cap a 1400. I a tra&ccedil;a de div&egrave;rsas propriet&agrave;rias consecutivas de Cerfontaine. En 1528, Nicolas de Boussois vendr&agrave; lo cast&egrave;l pel continuament a Texans de la Biche<ref name="Pi&eacute;rart"/>. Nicolas de la Biche emboish en 1614 un hospice per pauras, gerit pel cur&eacute; de la parr&ograve;quia. A {{la s-|XVII|e}}, lo domeni passa per matrim&ograve;ni de la familha de la Biche en la familha de Haynin, e mai tard, tanben per matrim&ograve;ni, en la familha de Maulde #que lo possed&iacute;s encara al moment de la Revolucion. En 1814, pendent lo banc de Maubeuge, los Prussiens avi&aacute;n lo sieu quarti&egrave;r-general a Cerfontaine. En 1815, i tornavan per saquejar lo p&ograve;ble<ref name="Pi&eacute;rart">{{Labor|t&iacute;tol= Investigacions Istoricas sus Maubeuge e lo sieu costat, e las municipalitats limitrophes|&eacute;diteur=Librari&aacute; Ed. L&eacute;vecque|Autor=Z. Pi&eacute;rart|An=1851|legir en linha=http://books.google.nl/books?id=IckWAAAAQAAJ&pg=PP1&dq=Investigacions+istoricas+sus+Maubeuge+e+lo sieu+costat&output=t&egrave;xt}}</ref>. Apr&egrave;s la desbranda de 1870, se bast&iacute;s lo f&ograve;rt de Cerfontaine, #que jogar&agrave; un pichon papi&egrave;r l'an 1914, quand Cerfontaine se tr&ograve;ba de n&ograve;u acarat amb una armada alemanda. Apr&egrave;s lo retrach de las tropas francesas de la Belgica, sobrevingut lo 24 d'agost de 1914, los Alemands comen&ccedil;an la traversada de la Sambre e pretenon l'&egrave;st de Maubeuge en principi lo f&ograve;rt de Cerfontaine. Aquel en essent plan defendut, se se pren mai dins lo vilatge vesin de [[Ferri&egrave;re-la-Pichona]]. Lo 6 de setembre, los Alemands prenon lo vilatge de Cerfontaine, #que i aur&agrave; ocupat fins a gaireben la fin de la gu&egrave;rra<ref>{{pdf}} {{Ligam web|url=http://www.ancestramil.fr/uploads/01_doc/terre/infanterie/1914-1918/2_#rire_istoric_1914-1918.pdf|t&iacute;tol=Istoric del 2&egrave;me R.I.T.|Autor=|an=|&eacute;diteur=www.ancestramil.fr|consultat lo=22 de julhet de 2011}}</ref>. {{Original|fr}} Les formes anciennes du nom Cerfontaine sont Serfontaine, Serrefontaine, Sierrefontaine. Serre en celtique signifie hauteur, ce qui fait de Cerfontaine ''source sur la hauteur''. Pendant la période de la [[féodalité]], Cerfontaine était une terre dont les revenus appartenaient à l'évêché de [[Cambrai]]. Au {{s-|XIV|e}}, Cerfontaine était la propriété des seigneurs qui en portaient le nom: Cerfontaine ou Sierrefontaine. Le château de Cerfontaine, dont il ne reste plus que la ferme, fut construit vers 1400. Il y a trace de plusieurs propriétaires consécutives de Cerfontaine. En 1528, Nicolas de Boussois vendra le château par la suite à Jean de la Biche<ref name="Piérart"/>. Nicolas de la Biche fonde en 1614 un hospice pour pauvres, géré par le curé de la paroisse. Au {{s-|XVII|e}}, le domaine passe par mariage de la famille de la Biche dans la famille de Haynin, et plus tard, aussi par mariage, dans la famille de Maulde qui le possède encore au moment de la Révolution. En 1814, pendant le siège de Maubeuge, les Prussiens avaient leur quartier-général à Cerfontaine. En 1815, ils y revenaient pour piller le village<ref name="Piérart">{{Ouvrage|titre= Recherches Historiques sur Maubeuge et son canton, et les communes limitrophes|éditeur=Librairie Ed. Lévecque|auteur=Z. Piérart|année=1851|lire en ligne=http://books.google.nl/books?id=IckWAAAAQAAJ&pg=PP1&dq=Recherches+historiques+sur+Maubeuge+et+son+canton&output=text}}</ref>. Après la défaite de 1870, on construit le fort de Cerfontaine, qui jouera un petit rôle en 1914, quand Cerfontaine se trouve de nouveau confronté avec une armée allemande. Après le retrait des troupes françaises de la Belgique, survenu le 24 août 1914, les Allemands commencent la traversée de la Sambre et ils visent à l'est de Maubeuge d'abord le fort de Cerfontaine. Celui-ci étant bien défendu, on se prend davantage au village voisin de [[Ferrière-la-Petite]]. Le 6 septembre, les Allemands prennent le village de Cerfontaine, qui sera occupé jusqu'à presque la fin de la guerre<ref>{{pdf}} {{Lien web|url=http://www.ancestramil.fr/uploads/01_doc/terre/infanterie/1914-1918/2_rit_historique_1914-1918.pdf|titre=Historique du 2ème R.I.T.|auteur=|année=|éditeur=www.ancestramil.fr|consulté le=22 juillet 2011}}</ref>. ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=59142 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Jacky Sautier|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=59142 |1793=108 |1800=146 |1806=187 |1821=214 |1831=280 |1836=300 |1841=339 |1846=376 |1851=402 |1856=397 |1861=425 |1866=431 |1872=432 |1876=434 |1881=497 |1886=556 |1891=538 |1896=491 |1901=558 |1906=762 |1911=739 |1921=545 |1926=522 |1931=506 |1936=510 |1946=532 |1954=559 |1962=603 |1968=578 |1975=641 |1982=588 |1990=526 |1999=559 |2004= |2005= |2006=562 |2007=562 |2008=565 |2009=585 |cassini=7486 |senscomptesdobles=1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== ==Ligams extèrnes== ==Nòtas== <references/> {{Portal Comunas}} {{Comunas de| insee =59142 }} [[Categoria:Comuna del Nòrd]] p2y92qp952oj6n2d9hpw1gf5dmqsi08 0 74127 2509833 2216345 2026-10-01T15:31:05Z Kontributor 2K 52367 2509833 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna de França |carta=fr | nomcomuna=Denain | nomcomuna2=Denain | imatge= defaut.svg--> | descripcion=L'Ot&egrave;l de vila | lògo= | escut=Blason ville fr Denain (Nord).svg | escais= | region ist = | parçan= | arrondiment=[[Arrondiment de Valenciennes|Valenciennes]] | canton=[[Canton de Denain|Denain]] (capluòc) | insee =59172 | sitweb= | cp =59220 | cònsol = [[Anne-Lise Dufour-Tonini]] | mandat = [[2008]]-[[2014]] | gentilici =Denaisiens (en [[francés]]) |alt mej= |longitud=3.39583333333 |latitud=50.3294444444 | alt mini =26 | alt mej = | alt maxi =115 | km² =11.52 }} '''{{PAGENAME}}''' es una comuna [[França|francesa]] del departament del [[Nòrd (departament)|Nòrd]] e de la region del [[Nòrd-Pas de Calais]]. [[File:Denain Mairie.JPG|thumb|left|200px|La Mairie Photo:Serge Ottaviani]]. ==Geografia== {{Apertium|fr}} Denain Se situa en lo departament del [[N&ograve;rd (departament)|N&ograve;rd]], es la vila-centri de la [[Comunitat d'aglomeracion de la P&ograve;rta de l'Enaut]]. Es a una desena de quilom&egrave;tres al sud-o&egrave;st de [[Valencianas]], a 45 minutas de [[Brusselles]] e a una ora e demie de [[Par&iacute;s]]. Es desservie pel [[Autoroute A2 (Fran&ccedil;a)|A2]], la [[Rota nacionala 45|RN45]], lo CD40, lo CD440 e la [[Rota nacionala 355|CD955]]. Es egalament desservie per la ret [[SNCF]] e per un canal a grand gabarit ([[Escaut]]) acollidor dels vaiss&egrave;ls en provenent de la region parisienne, de [[Belgica]], de [[Olanda]] e de [[Alemanha]]. {{Original|fr}} Denain se situe dans le département du [[Nord (département)|Nord]], elle est la ville-centre de la [[Communauté d'agglomération de la Porte du Hainaut]]. Elle est à une dizaine de kilomètres au sud-ouest de [[Valenciennes]], à 45 minutes de [[Bruxelles]] et à une heure et demie de [[Paris]]. Elle est desservie par l'[[Autoroute A2 (France)|A2]], la [[Route nationale 45|RN45]], la CD40, la CD440 et la [[Route nationale 355|CD955]]. Elle est également desservie par le réseau [[SNCF]] et par un canal à grand gabarit ([[Escaut]]) accueillant des bateaux provenant de la région parisienne, de [[Belgique]], de [[Hollande]] et d'[[Allemagne]]. ==Istòria== {{Apertium|fr}} [[Fichièr:Villard coustou 1714.jpg|thumb|Lo mar&eacute;chal de Villars]] {{...}} * 24 de julhet 1712 : [[Batalha de Denain]] atenguda per las tropas francesas {{Original|fr}} [[Fichièr:Villard coustou 1714.jpg|thumb|Le maréchal de Villars]] {{...}} * 24 juillet 1712 : [[Bataille de Denain]] remportée par les troupes françaises ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=59172 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= [[Anne-Lise Dufour-Tonini]]|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=59172 |1793= |1800=927 |1806=1057 |1821=1262 |1831=1601 |1836=3200 |1841=5144 |1846=7272 |1851=8691 |1856=9496 |1861=10254 |1866=11022 |1872=12330 |1876=14419 |1881=17202 |1886=17832 |1891=18258 |1896=19916 |1901=23204 |1906=24564 |1911=26800 |1921=23472 |1926=26868 |1931=27767 |1936=26478 |1946=24908 |1954=27449 |1962=29467 |1968=27973 |1975=26204 |1982=21825 |1990=19544 |1999=20360 |2004= |2005= |2006=20339 |2007=20186 |2008=20221 |2009=20157 |cassini=11700 |senscomptesdobles=1962}} [[File:Denain Mairie.JPG|thumb|left|200px|La Mairie Photo:Serge Ottaviani]] ==Luòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== ==Ligams extèrnes== ==Nòtas== <references/> {{Portal Comunas}} {{Comunas de| insee =59172 }} [[Categoria:Comuna del Nòrd]] sgef9gzk00r566h34qcztbhyfybi843 0 74154 2509835 2216437 2026-10-01T16:06:08Z JackyM59 60827 Photograph updated 2509835 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna de França |carta=fr | nomcomuna=Erchin | nomcomuna2=Erchin | imatge=Répliques de la grotte de Lourdes à Erchin.jpg | descripcion= La tuta | lògo= | escut=Blason de la ville de Erchin (59) Nord-France.svg | escais= | region ist = | parçan= | arrondiment=[[Arrondiment de Douai|Douai]] | canton=[[Canton d'Arleux|Arleux]] | insee =59199 | sitweb= <!-- facultatif --> | cp =59169 | cònsol =Alfred Boulain | mandat = [[2008]]-[[2014]] | gentilici =Erchinois, Erchinoises (en [[francés]]) |longitud=3.16777777778 |latitud=50.3186111111 | alt mini =33 | alt mej = | alt maxi =74 | km² =5.28 }} '''{{PAGENAME}}''' es una comuna [[França|francesa]] del departament del [[Nòrd (departament)|Nòrd]] e de la region del [[Nòrd-Pas de Calais]]. ==Geografia== {{Apertium|fr}} [[Imatge:Erchin.png|200px|left|thumb|Erchin en lo sieu costat e lo sieu arrondissement]] Erchin es un vilatge tanben vallonn&eacute; que plan. Se parla sovent d'en un autre lu&ograve;c dels [[Monts de Erchin]], #que son jalonn&eacute;s d'un b&ograve;sc #que va fins al limit d'en primi&egrave;r d'aquela de la municipalitat vesina : [[Lewarde]] Sus las nautors de Erchin se situa lo fam&oacute;s cast&egrave;l d'aiga &eacute;ponyme, compausat de dos torns. Aquela bastissa alimenti ne de aiga, non solament Erchin, mas tanben las municipalitats avoisinantes, coma [[Monchecourt]] per exemple. Lo vilatge se situa a qualques quilom&egrave;tres de la jos-prefectura de [[#Dotar]], al sud-es. {{Original|fr}} [[Imatge:Erchin.png|200px|left|thumb|Erchin dans son canton et son arrondissement]] Erchin est un village aussi vallonné que plat. On parle souvent d'ailleurs des [[Monts d'Erchin]], qui sont jalonnés d'une forêt qui va jusqu'à la limite d'entrée de celle de la commune voisine : [[Lewarde]] Sur les hauteurs d'Erchin se situe le fameux château d'eau éponyme, composé de deux tours. Ce bâtiment alimente en eau, non seulement Erchin, mais aussi les communes avoisinantes, comme [[Monchecourt]] par exemple. Le village se situe à quelques kilomètres de la sous-préfecture de [[Douai]], au sud-est. ==Istòria== ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=59199 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Alfred Boulain |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=59199 |1793=400 |1800=310 |1806=434 |1821=453 |1831=492 |1836=496 |1841=502 |1846=469 |1851=500 |1856=496 |1861=482 |1866=507 |1872=505 |1876=507 |1881=490 |1886=519 |1891=569 |1896=612 |1901=603 |1906=683 |1911=704 |1921=618 |1926=703 |1931=672 |1936=695 |1946=711 |1954=648 |1962=625 |1968=644 |1975=630 |1982=653 |1990=810 |1999=781 |2004= |2005= |2006=722 |2007=735 |2008=747 |2009=760 |cassini=12830 |senscomptesdobles=1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== ==Ligams extèrnes== ==Nòtas== <references/> {{Portal Comunas}} {{Comunas de| insee =59199 }} [[Categoria:Comuna del Nòrd]] htjymwq5r8aa3yasmhiuzt0igmv23ch 0 74173 2509830 2216495 2026-10-01T14:26:41Z Kontributor 2K 52367 2509830 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna de França |carta=fr | nom2=Eth | nomcomuna =Eth | lògo= | imatge= Vue eth.JPG | descripcion= Vista del p&ograve;ble | escut=Blason Maison de Haynin.svg | escais= | region ist = | parçan= | arrondiment=[[Arrondiment d'Avesnes-sur-Helpe|Avesnes-sur-Helpe]] | canton=[[Canton du Quesnoy-Ouest|Quesnoy-Ouest]] | sitweb= | cp=59144 | insee =59217 | cònsol =Jean-Pierre Ramette | mandat = [[2008]]-[[2014]] | gentilici =Ethois, Ethoises (en [[francés]]) |alt mej= |longitud=3.66888888889 |latitud=50.3266666667 | alt mini =59 | alt maxi =107 | km² =2.84 }} '''Eth''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] del [[Nòrd (departament)|Nòrd]] e la [[regions francesas|region]] del [[Nòrd-Pas de Calais]]. ==Geografia== {{Apertium|fr}} [[Fichièr:Lo sart eth.JPG|thumb|left|&Ccedil;&ograve; [[Sart (Riu)|Sart]] a Eth]] Eth a situat sul [[Sart (riu)|Sart]], gaireben a pari&egrave;ra dist&agrave;ncia de [[Bavay]] (9,3&nbsp;km a l'&egrave;st), [[Lo Quesnoy]] (9&nbsp;km al sud) e [[Valencianas]] (10&nbsp;km a l'o&egrave;st). {{Original|fr}} [[Fichièr:Le sart eth.JPG|thumb|left|Le [[Sart (rivière)|Sart]] à Eth]] Eth est situé sur le [[Sart (rivière)|Sart]], presque à égale distance de [[Bavay]] (9,3&nbsp;km à l'est), [[Le Quesnoy]] (9&nbsp;km au sud) et [[Valenciennes]] (10&nbsp;km à l'ouest). ==Istòria== {{Apertium|fr}} Eth Figura l'an 1186 entre las parr&ograve;quias del decanat de Valencianas. La distincion a mencionat l'an 1484. A aquela data lo senhor de Eth, crompa la t&egrave;rra del vilatge vesin [[Bry (N&ograve;rd)|Bry]], vilatge #que qu&egrave;ge alavetz jos la parr&ograve;quia de Eth. En actes de la {{s-|XV|e}}-{{s-|XVI|e}} s&egrave;gle, div&egrave;rses membres de la familha de Sart p&ograve;rtan lo t&iacute;tol senhor de Eth. I existissi&aacute; un cast&egrave;l [[Feudalisme|f&eacute;doal]], #que las r&egrave;stas n'an #&egrave;sser utilizats en lo bastiment, en 1776, del cast&egrave;l actual. La gl&egrave;isa de Eth (N&ograve;rd) {{Original|fr}} Eth figure en 1186 parmi les paroisses du decanat de Valenciennes. La seigneurie est mentionné en 1484. À cette date le seigneur d'Eth, achète la terre du village voisin [[Bry (Nòrd)|Bry]], village qui tombait alors sous la paroisse d'Eth. Dans des actes du {{s-|XV|e}}-{{s-|XVI|e}} siècle, plusieurs membres de la famille de Sart portent le titre seigneur d'Eth. Il y existait un château [[Féodalisme|fédoal]], dont les restes ont été utilisés dans la construction, en 1776, du château actuel. La glèisa d'Eth (Nord) ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=59217 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Jean-Pierre Ramette |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=59217 |1793=224 |1800=154 |1806=230 |1821=277 |1831=302 |1836=308 |1841=314 |1846=323 |1851=321 |1856=309 |1861=318 |1866=343 |1872=320 |1876=329 |1881=339 |1886=281 |1891=272 |1896=311 |1901=304 |1906=298 |1911=293 |1921=254 |1926=293 |1931=258 |1936=260 |1946=246 |1954=240 |1962=216 |1968=197 |1975=185 |1982=237 |1990=300 |1999=327 |2004= |2005= |2006=328 |2007=328 |2008=334 |2009=330 |cassini=13227 |senscomptesdobles=1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Veire tanben== ==Ligams extèrnes== ==Nòtas== <references/> {{Portal Comunas}} {{Comunas del Nòrd}} [[Categoria:Comuna del Nòrd]] mgyuni1i8sjyy8laulexbaavghqsvmj 0 74394 2509831 2217786 2026-10-01T14:26:56Z Kontributor 2K 52367 2509831 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna de França |carta=fr | nomcomuna=Obies | nomcomuna2=Obies | imatge=Obies (Nord, Fr) mairie.JPG | descripcion=Comuna de Obies | lògo= | escut=Blason Maison de Haynin.svg | escais= | region ist = | parçan= | arrondiment=[[Arrondiment d'Avesnes-sur-Helpe|Avesnes-sur-Helpe]] | canton=[[Canton de Bavay|Bavay]] | insee =59441 | sitweb= | cp =59570 | cònsol =Jean Louis Baudet | mandat = [[2008]]-[[2014]] | gentilici = |alt mej= |longitud=3.7875 |latitud=50.2675 | alt mini =117 | alt mej = | alt maxi =159 | km² =5.43 }} '''{{PAGENAME}}''' es una comuna [[França|francesa]] del departament del [[Nòrd (departament)|Nòrd]] e de la region del [[Nòrd-Pas de Calais]]. == Geografia == ==Istòria== {{Apertium|fr}} ;Las originas del p&ograve;ble La part la mai anciana del vilatge es lo masatge caseriu de Bavisiau. Santa Aldegonde, per lo sieu [[testament (drech)|testament]] l'an 646, dona &laquo; la mitat de las t&egrave;rras del vilatge de Bavaisis amb la gl&egrave;isa &raquo; al monast&egrave;ri #que vendi&aacute; de fondar a Maubeuge. Lo caseriu a ligat a Obies al XIIIe s&egrave;gle ([[cartulaire]] de 1265). dins l'estat actual de las investigacions, lo nom de Obies a citat per las primi&egrave;ras fes en una donation facha l'an 1065 per Bauduin 1er Comte de l'Enaut, en benefici del abbaye de Hasnon (pr&egrave;s de Sant-Amand). Aquela donation a confirmat per Philippe {{Ier}}, rei de Fran&ccedil;a. Bauduin Ced&iacute;s al abbaye &laquo; la mitat de las t&egrave;rras e lod de la gl&egrave;isa de Obies e Bavisiel &raquo; n'accion de gr&agrave;cia per la si&aacute; gu&eacute;rison apr&egrave;s una gr&egrave;u malauti&aacute;. En fach, lo emprise umana es mai anciana. Bavay (Bagacum) Capital de la Nervie, es vengut, continuament a l'aucupacion romaine dins los primi&egrave;rs s&egrave;gles, una vila f&ograve;r&ccedil;a important, coma la testifiquen los vestigis meses a jorn. Se p&ograve;t doncas supausar que los environs an #&egrave;sser en partida "colonis&eacute;s" per las v&eacute;t&eacute;rans de l'armada romaine : &egrave;ra frequent qu'aqueles recebon un l&ograve;t de t&egrave;rras a la sortida de las si&aacute;s vint-cinc ans de servici a las armadas. Al sup&ograve;rt d'aquela t&egrave;si, se p&ograve;t remembrar #qu'al Brai Rob&ograve;t lisi&egrave;re del b&ograve;sc de Mormal entre lo Tr&eacute;chon e la carri&egrave;ra dels Bailles) an #&egrave;sser d'amassadas las traces d'una "villa", abitacion romaine amb granjas, salas de bain, [[hypocauste]]s. En 1790, als Bailles de Obies (lisi&egrave;re del b&ograve;sc de Mormal al extremitat de la carri&egrave;ra dels Bailles) #&egrave;sser meses a jorn una soixantaine de esquelets aital coma dels condecores en s&ograve;us e bronze de l'ep&ograve;ca de l'emperaire [[Vespasien]] (69-79) a aquela de l'emperaire [[Com&ograve;da (emperaire)|Com&ograve;da]] (180-192). La region &egrave;ra sens dobte mens bois&eacute;e #qu'u&egrave;i, mas las invasions barbaras, la casuda de l'emp&egrave;ri Romain de cogant e la debilitaci&oacute; de l'autoritat politica #que se ensuivit, la ins&eacute;curit&eacute; ligada al morcellement f&eacute;odal, tot #encobrir a facilitat la recuperacion forestala : b&ograve;sc e de b&ograve;sques &egrave;ran alavetz considerats coma &laquo; z&ograve;nas fronti&egrave;ras &raquo;, z&ograve;nas de defensa en efi&egrave;ch, mas tanben de z&ograve;nas de infiltrations enemiques. L'ist&ograve;ria de Obies es jalonn&eacute;e per aquel genre d'incidents. {{Original|fr}} ;Les origines du village La partie la plus ancienne du village est le hameau de Bavisiau. Sainte Aldegonde, par son [[testament (droit)|testament]] en 646, donne « la moitié des terres du village de Bavaisis avec l'église » au monastère qu'elle venait de fonder à Maubeuge. Le hameau est rattaché à Obies au XIIIe siècle ([[cartulaire]] de 1265). En l'état actuel des recherches, le nom d'Obies est cité pour la première fois dans une donation faite en 1065 par Bauduin 1er Comte du Hainaut, au profit de l'abbaye d'Hasnon (près de Saint-Amand). Cette donation est confirmée par Philippe {{Ier}}, roi de France. Bauduin cède à l'abbaye « la moitié des terres et lod de l'église d'Obies et Bavisiel » en action de grâce pour sa guérison après une grave maladie. En fait, l'emprise humaine est plus ancienne. Bavay (Bagacum) capitale de la Nervie, est devenue, suite à l'occupation romaine aux premiers siècles, une ville très importante, comme l'attestent les vestiges mis au jour. On peut donc supposer que les environs ont été en partie "colonisés" par les vétérans de l'armée romaine : il était fréquent que ceux-ci reçoivent un lot de terres à l'issue de leurs vingt-cinq années de service aux armées. À l'appui de cette thèse, on peut rappeler qu'au Brai Robot lisière de la forêt de Mormal entre le Tréchon et la rue des Bailles) ont été retrouvées les traces d'une "villa", habitation romaine avec fermes, salles de bain, [[hypocauste]]s. En 1790, aux Bailles d'Obies (lisière de la forêt de Mormal à l'extrémité de la rue des Bailles) furent mis au jour une soixantaine de squelettes ainsi que des médailles en argent et bronze de l'époque de l'empereur [[Vespasien]] (69-79) à celle de l'empereur [[Commode (empereur)|Commode]] (180-192). La région était sans doute moins boisée qu'aujourd'hui, mais les invasions barbares, la chute de l'empire Romain d'occident et l'affaiblissement de l'autorité politique qui s'ensuivit, l'insécurité liée au morcellement féodal, tout cela a facilité la reprise forestière : bois et forêts étaient alors considérés comme « zones frontières », zones de défense certes, mais aussi zones d'infiltrations ennemies. L'histoire d'Obies est jalonnée par ce genre d'incidents. == Administracion == {{ElegitDebuta|insee=59441 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Jean Louis Baudet |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=59441 |1793=757 |1800=651 |1806=995 |1821=964 |1831=1054 |1836=1110 |1841=1171 |1846=1166 |1851=1187 |1856=1134 |1861=1152 |1866=1085 |1872=1069 |1876=1024 |1881=940 |1886=893 |1891=851 |1896=807 |1901=791 |1906=759 |1911=762 |1921=655 |1926=644 |1931=577 |1936=548 |1946=549 |1954=583 |1962=633 |1968=586 |1975=594 |1982=578 |1990=587 |1999=581 |2004= |2005= |2006=653 |2007=663 |2008=673 |2009=688 |cassini=25414 |senscomptesdobles=1962}} == Luòcs e monuments == ==Personalitats ligadas amb la comuna== == Véser tanben == == Ligams extèrnes == ==Nòtas== <references/> {{Portal Comunas}} {{Comunas de| insee =59441 }} {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}} [[Categoria:Comuna del Nòrd]] duoodaju9yk0sy9yarmcawsfadprknt 0 74432 2509832 2218023 2026-10-01T14:27:09Z Kontributor 2K 52367 2509832 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna de França |carta=fr | nomcomuna=Quérénaing | nomcomuna2=Quérénaing | imatge=defaut.svg | descripcion= | lògo= | escut=Blason Maison de Haynin.svg | escais= | region ist = | parçan= | arrondiment=[[Arrondiment de Valenciennes|Valenciennes]] | canton=[[Canton de Valenciennes-Sud|Valenciennes-Sud]] | insee =59480 | sitweb= | cp =59269 | cònsol =Michel François | mandat = [[2008]]-[[2014]] | gentilici =Quérénaingeois (en [[francés]]) |alt mej= |longitud=3.51444444444 |latitud=50.2877777778 | alt mini =71 | alt mej = | alt maxi =102 | km² =4.32 }} '''{{PAGENAME}}''' es una comuna [[França|francesa]] del departament del [[Nòrd (departament)|Nòrd]] e de la region del [[Nòrd-Pas de Calais]]. ==Geografia== {{Apertium|fr}} Al sud de [[Valencianas]], a aperaqu&iacute; 8 quilom&egrave;tres, sus la rota d&eacute;partementale 958, en direccion de [[Solesmes (N&ograve;rd)|Solesmes]] {{Original|fr}} Au sud de [[Valenciennes]], à environ 8 kilomètres, sur la route départementale 958, en direction de [[Solesmes (Nòrd)|Solesmes]]. ==Istòria== {{Apertium|fr}} Lo vilatge i agu&egrave;t liberat lo 25 d'oct&ograve;bre de 1918 per la 4 Division Britanica. Fonts The Nacional Archiu {{Original|fr}} Le village fut libéré le 25 octobre 1918 par la 4 Division Britannique. sources The National Archives ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=59480 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Michel François |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=59480 |1793= |1800=176 |1806=266 |1821=359 |1831=415 |1836=445 |1841=519 |1846=510 |1851=540 |1856=526 |1861=540 |1866=499 |1872=495 |1876=505 |1881=509 |1886=517 |1891=502 |1896=510 |1901=557 |1906=583 |1911=565 |1921=497 |1926=538 |1931=604 |1936=657 |1946=666 |1954=692 |1962=730 |1968=797 |1975=763 |1982=766 |1990=717 |1999=814 |2004= |2005= |2006=911 |2007=925 |2008=955 |2009=947 |cassini=28398 |senscomptesdobles=1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== ==Ligams extèrnes== ==Nòtas== <references/> {{Portal Comunas}} {{Comunas de| insee =59480 }} {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}} [[Categoria:Comuna del Nòrd]] 9b5bed5gb33yz69icv6of03vz2cdyeg 0 75514 2509836 2216889 2026-10-01T18:09:20Z Kontributor 2K 52367 2509836 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna de França |carta=fr | nom2=Hautevesnes | nomcomuna = Hautevesnes | lògo= | imatge=cap | descripcion= | escut=Blason ville FR Hautevesnes (Aisne).svg | escais= | region ist = | parçan= | arrondiment= [[Arrondiment de Château-Thierry|Château-Thierry]] | canton= [[Canton de Neuilly-Saint-Front|Neuilly-Saint-Front]] | cp= 02810 | insee = 02375 | cònsol = Patrice Lazaro | mandat = [[2008]]-[[2014]] | gentilici = (en [[francés]]) |alt mej= |longitud= 3.23305555556 |latitud= 49.11 | alt mini = 78 | alt maxi = 173 | km² = 7.29 }} '''{{PAGENAME}}''' es una comuna [[França|francesa]] del departament d'[[Aisne (departament)|Aisne]] e de la region de [[Picardia]]. ==Geografia== ===Comunas vesinas=== <div style="position: relative; float:left; width:450px;"> [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Hautevesnes]]'''Hautevesnes'''}} {{Image label|x=0.411459070741|y=0.358429029072|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 146 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Saint-Gengoulph]] (1,6km)}}}} {{Image label|x=0.790310832127|y=0.453228131481|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 90 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Courchamps (Aisne)|Courchamps]] (2,4km)}}}} {{Image label|x=0.734954814837|y=0.737115766115|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 113 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Bussiares]] (2,7km)}}}} {{Image label|x=0.366254202896|y=0.811514896252|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 135 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Veuilly-la-Poterie]] (2,9km)}}}} {{Image label|x=0.885142598638|y=0.622818419868|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 89 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Licy-Clignon]] (3,3km)}}}} {{Image label|x=0.120107790056|y=0.694156179445|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 675 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Gandelu]] (3,8km)}}}} {{Image label|x=0.101679261012|y=0.314740939831|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 371 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Chézy-en-Orxois]] (3,9km)}}}} {{Image label|x=0.793417287559|y=0.136969752889|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 48 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Priez]] (3,9km)}}}} </div>{{clear|left}} ==Istòria== ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= 02375 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Patrice Lazaro|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee= 02375 |1793=160 |1800=168 |1806=176 |1821=202 |1831=216 |1836=203 |1841=230 |1846=245 |1851=254 |1856=264 |1861=247 |1866=242 |1872=217 |1876=215 |1881=214 |1886=197 |1891=182 |1896=192 |1901=177 |1906=183 |1911=164 |1921=151 |1926=150 |1931=143 |1936=157 |1946=157 |1954=161 |1962=125 |1968=119 |1975=94 |1982=105 |1990=102 |1999=146 |2004=130 |2005= |2006=124 |2007= 133 |2008=143 |2009=152 |cassini=16792 |senscomptesdobles=1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== ==Ligams extèrnes== ==Nòtas== <references/> {{Portal Comunas}} {{Comunas d'Aisne}} {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}} [[Categoria:Comuna d'Aisne]] g4er849zdp9ch0uopfak9lylu5pky4k 0 76986 2509861 2162001 2026-10-02T08:55:30Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2509861 wikitext text/x-wiki [[Fichièr:Occitània libertaria.svg|vinheta|alt=|200x200px|[[Bandièra]] del movement.]] La '''Federacion Anarquista Comunista d'Occitània''' o '''FACO''' era un movement politic occitan, de tendéncia [[Anarquisme|anarquista]], fondat en [[1969]] per Gui Maslobier. Publiquet de [[1970]] a [[1975]] 'na revuda "iregulomadària", ''Occitanie Libertaire'' (títol en [[francés]], títol en [[occitan]] a partir dau numèro 4: ''Occitania libertaria'', ISSN 1144-4517). Son sòci mai conegut es lo chantaire [[Joan Pau Verdier]], que sovent signava sos articles "Joan Besseria"<ref>[https://web.archive.org/web/20110506025506/http://bianco.ficedl.info/spip.php?article1539 Ficha de la revuda]</ref>. Linguisticament, la FACO se destrièt dels nacionalistas occitans per siá refusat a unificar [[Occitan|la lenga]], coma promogut per [[Francés Fontan]] e lo [[Partit de la Nacion Occitana|PNO]], per exemple. Dins l'''Occitania libertaria'' se tròba de fach diferents dialèctes: [[Lemosin (dialècte)|Lemosin]], [[Gascon]], [[Provençau]], etc. == Vejatz tanben == * [[Occitània Libertària]] ==Referéncias== <references/> {{Movements politics occitans}} [[Categoria:Movement libertari]] [[Categoria:Partit politic occitan]] [[Categoria:Partit politic francés]] gqai2hpdzl5qgpimy5qxltpvkaxe31k 0 78571 2509860 2191774 2026-10-02T08:43:27Z Ziv 56933 ([[c:GR|GR]]) [[File:Flag of the President of Czechoslovakia (1918-1939, 1945-1960).png]] → [[File:Flag of the President of Czechoslovakia (1920-1939, 1945-1960).png]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr. 2509860 wikitext text/x-wiki {{Cap d'estat o govèrn | Nom=Antonín Zápotocký | Imatge=[[File:Antonín Zápotocký - Rudé právo - 19.12.1948 .jpg|200px]] | Títol_politic=President | Nacion= de [[Checoslovaquia]] | Periòde_govèrn1= entre lo [[21 de març]] de [[1953]] e lo [[13 de decembre]] de [[1957]] | Predecessor1= [[Klement Gottwald]] | Successor1= [[Antonín Novotný]] | Periòde_govèrn2= | Jorn_Naissença= [[19 de decembre]] de [[1884]] | Luòc_Naissença= Zákolany, [[Àustria-Ongria]] | Jorn_Mòrt= [[13 de decembre]] de [[1957]] | Luòc_Mòrt= [[Praga]], [[Checoslovaquia]] | Maridat_amb=Marie Skleničková | Profession= politician | Partit= ''Komunistická strana Československa'' - KSČ }} '''Antonín Zápotocký''' ([[1884]]-[[1957]]) es un politician chèc que foguèt president de [[Checoslovaquia]] entre [[1953]] e [[1957]]. {{Clr}} {{dinastia|color1=|color2=lightblue|abans= [[Klement Gottwald]]|aprèp=[[Antonín Novotný]]|nom=[[Imatge:Flag of the President of Czechoslovakia (1920-1939, 1945-1960).png|80px]] <br />[[Lista dels presidents de Checoslovaquia|President de Checoslovaquia]] <br /> [[21 de març]] de [[1953]] - [[13 de novembre]] de [[1957]]}} {{DEFAULTSORT:Zápotocký, Antonin}} [[Categoria:President de Checoslovaquia]] [[Categoria:Naissença en 1884]] [[Categoria:Decès en 1957]] qfvs6m4jeszmd5keip1q6aaevrngts8 0 92269 2509862 2491360 2026-10-02T09:29:35Z Carsten Steger 45021 Aerial image of Île-de-Sein inserted. 2509862 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna de França |carta=bre | nomcomuna=Enez-Sun | nomcomuna2= Île-de-Sein / ''Enez Sun'' | imatge= Aerial image of Île-de-Sein (view from the southeast).jpg | descripcion= | lògo=cap | escut= COA_fr_Ile_de_Sein.svg | escais= | region ist ={{Bretanha}} | parçan= | arrondiment=[[Arrondiment de Quimper|Quimper]] | canton= [[Canton de Pont-Croix|Pont-Croix]] | insee =29083 | sitweb= [http://www.mairie-iledesein.com/ Site de la commune] | cp =29990 | cònsol =Jean-Pierre Kerloc'h | mandat = [[2008]]-[[2014]] | gentilici = Sénans (en [[francés]]) | longitud=-4.849445 | latitud=48.036667 | alt mini =0 | alt mej = | alt maxi =9 | km² =0.58 }} '''Enez-Sun''' en [[breton]] (''Île-de-Sein'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Bretanha|bretona]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] de [[Finistèrra]] e la [[regions francesas|region]] de [[Bretanha (region)|Bretanha]]. ==Geografia== ==Istòria== == Toponimia == Atestacions ancianas<ref>{{Lien web|url=http://www.fr.brezhoneg.bzh/40-kerofis.htm|titre=Résultats concernant « Sein »|site=la base KerOfis|éditeur= [[Office public de la langue bretonne]]| consulté le = 2 novembre 2017}}.</ref>. ---- * ''Sena'' aus segles I/II ; * ''Sina'' aus segles IV/V ; * ''Insula Seidhun'' aus segles XI/XII ; * ''Ille de Sayn'' en 1303 ; * ''Sayn'' en 1375 ; * ''Insula Sizunt'' aus segles XIV/XV * ''Insula Sizun'' en 1516 ; * ''isle de Sayn'' en 1521 ; * ''Sain'' en 1636 ; * ''Sain'', ''Cap de Siun'' et ''Cap de Sizun'' en 1636 ; * ''Sain'' en 1719 ; * ''Isle de Saints'' en 1779. </small> ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=29083 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Jean-Pierre Kerloc'h|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=29083 |1793=327 |1800=349 |1806=363 |1821=437 |1831=468 |1836=425 |1841=462 |1846=440 |1851=482 |1856=509 |1861=611 |1866=654 |1872=650 |1876=727 |1881=792 |1886=805 |1891=842 |1896=907 |1901=990 |1906=1038 |1911=1072 |1921=1077 |1926=1128 |1931=1254 |1936=1328 |1946=1144 |1954=1131 |1962=1094 |1968=835 |1975=607 |1982=504 |1990=348 |1999=242 |2004= |2005= |2006=238 |2007=226 |2008=214 |2009=202 |cassini=17492 |senscomptesdobles=1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== ==Ligams extèrnes== ==Nòtas== <references/> {{Portal Bretanha}} {{Comunas de| insee =29083 }} [[Categoria:Comuna de Bretanha]] [[Categoria:Comuna de Finistèrra]] 7mrsi18yuxsankytlplsehl7hy9opyb 0 95053 2509834 2251762 2026-10-01T15:42:26Z Kontributor 2K 52367 2509834 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna de França | carta=fr | nomcomuna= Frédille | nomcomuna2= Frédille | imatge=cap | descripcion= | lògo= | escut=Blason ville FR Frédille (Indre).svg | escais= | region ist = | parçan= | arrondiment= [[Arrondiment de Chasteurós|Chasteurós]] | canton= [[Canton d'Écueillé|Écueillé]] | insee = 36080 | sitweb= | cp = 36180 | cònsol = Daniel Coutant | mandat = [[2008]]-[[2014]] | gentilici = Frédillois (en [[francés]]) | longitud= 1.48083333333 | latitud= 47.0030555556 | alt mini = 120 | alt mej = | alt maxi = 172 | km² = 6.31 }} '''Frédille''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Endre (departament)|Endre]] e la [[regions francesas|region]] dau [[Centre (region)|Centre]]. ==Geografia== ===Comunas vesinas=== {{Comunas limitròfas |elision = de |comuna = {{PAGENAME}} |nòrd = |nòrd-est = |est = |sud-est = |sud = |sud-oest = |oest = |nòrd-oest = }} <div style="position: relative; float:left; width:450px;"> [[Fichièr:Blank map.svg|400px|gaucha||Distanças e posicion relativa]] {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Frédille]]'''Frédille'''}} {{Image label|x=0.346848419322|y=0.384158072146|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 56 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Selles-sur-Nahon]] (2,7km)}}}} {{Image label|x=0.784099936788|y=0.610857224436|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 145 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Saint-Martin-de-Lamps]] (3,7km)}}}} {{Image label|x=0.709881818463|y=0.769503085292|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 43 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Saint-Pierre-de-Lamps]] (4,2km)}}}} {{Image label|x=0.386491928205|y=0.207527818301|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 131 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Jeu-Maloches]] (4,2km)}}}} {{Image label|x=0.561834590375|y=0.843792127514|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 163 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Sougé (Endre)|Sougé]] (4,3km)}}}} {{Image label|x=0.141073564431|y=0.667889079074|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 875 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Pellevoisin]] (5,3km)}}}} {{Image label|x=0.645506795564|y=0.111849105775|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 305 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Gehée]] (5,3km)}}}} {{Image label|x=0.0830004152873|y=0.41596388483|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 408 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Heugnes]] (5,7km)}}}} {{Image label|x=0.962643078489|y=0.434557918258|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 335 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Moulins-sur-Céphons]] (5,8km)}}}} </div>{{clear|left}} ==Istòria== ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= 36080 |Títol= Lista daus maires successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Daniel Coutant|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee= 36080 |1793=191 |1800=170 |1806=217 |1821=226 |1831=197 |1836=224 |1841=225 |1846=229 |1851=221 |1856=221 |1861=214 |1866=204 |1872=195 |1876=198 |1881=215 |1886=212 |1891=209 |1896=184 |1901=181 |1906=206 |1911=201 |1921=188 |1926=174 |1931=154 |1936=156 |1946=164 |1954=151 |1962=117 |1968=121 |1975=84 |1982=81 |1990=77 |1999=74 |2004= |2005= |2006= 65 |2007= 64 |2008= 63 |2009=63 |cassini=21957 |senscomptesdobles=1962}} ==Luecs e monuments== ==Personalitats liadas a la comuna== ==Veire tanben== ==Liams externes== ==Nòtas e referéncias== {{reflist}} {{Multibendèl | Portal Endre | Portal Comunas de França }} {{Comunas de| insee = 36080 }} [[Categoria:Comuna d'Endre]] ft6f8wuns05mh1tpytzx19rz2m4oeoo 0 107069 2509841 2289675 2026-10-01T22:53:42Z Alaric 506 44932 en òbras 2509841 wikitext text/x-wiki {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Basvila | nom2 = ''Basville'' | imatge = 003_Basville_(_23260_).JPG | descripcion = La glèisa Santa Anna de Basvila. | lògo = | escut = | escais = | ist = {{Lemosin}} | parçan = | arrondiment = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]] | canton = [[canton d'Ausança|Ausança]] ([[canton de Cròc]] davant 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] | insee = 23017 | cònsol = Daniel Ferrier | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = | longitud = 2.39777777778 | latitud = 45.8722222222 | alt mini = 675 | alt mej = | alt maxi = 826 | km² = 22.57 |}} '''Basvila''' (''Basville'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Lemosin]] situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], <small>ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]</small>. ==Geografia== {{...}} [[Imatge:Map commune FR insee code 23017.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre dau territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = Basvila | nòrd = [[La Vila Nueva|La Viala Nuèva]] | nòrd-èst = [[La Masèira|La Masiera]] | èst = [[La Cèla (Puèi de Doma)|La Cèla]] <small>([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])</small> | sud-èst = [[Giac]] <small>([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])</small> | sud = [[Farnoòl]] <small>([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])</small> | sud-oèst = [[Flaiac (Marcha)|Flaiac]] | oèst = [[Cròc (vila)|Cròc]] | nòrd-oèst = [[Sent Orador de Cròc]] }} ==Toponimia== ==Istòria== {{...}} ==Administracion== ===Lista daus maires=== {{ElegitDebuta|insee=23017 |Títol= Lista daus maires successius}} {{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=Daniel Ferrier |Partit= sens |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Alain Pigeon|Partit= divèrs esquèrra |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ===Intercomunalitat=== ==Demografia== {{Demografia |insee=23017 |1793= |1800= |1806= |1821= |1831= |1836= |1841=1180 |1846=1196 |1851=1212 |1856= |1861= |1866= |1872= |1876=704 |1881= |1886= |1891= |1896= |1901= |1906= |1911=673 |1921= |1926= |1931= |1936= |1946= |1954= |1962=323 |1968= |1975= |1982= |1990= |1999=195 |2005=184 |cassini=2906 |senscomptesdobles= 1962}} * En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|017}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|017}}/22.57) round 2}}}} ab/km². ==Luecs e monuments== <gallery> 024_Basville_(_23260_).JPG|L'ostau de comuna. Basville_Carte_postale_10.jpg|Vers 1920. Pierre_gravee_Basville,_France_dite_"des_quatre_évangélistes".jpg|Pèira gravada daus quatre evangelistas. Pierre_gravee_Basville_France.jpg </gallery> {{messatge galariá}} ==Personalitats liadas a la comuna== ==Veire tanben== ===Liams connexes=== ===Liams externes=== ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== <references group="N"/> ===Referéncias=== {{reflist}} {{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }} {{Comunas de Cruesa}} [[Categoria:Comuna de Cruesa]] [[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]] e105zy698es1qr82bqqom0qiibgh472 2509851 2509841 2026-10-02T04:23:20Z Alaric 506 44932 toponimia, divèrs 2509851 wikitext text/x-wiki {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Basvila | nom2 = ''Basville'' | imatge = 003_Basville_(_23260_).JPG | descripcion = La glèisa Santa Anna de Basvila. | lògo = | escut = | escais = | ist = {{Lemosin}} | parçan = | arrondiment = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]] | canton = [[canton d'Ausança|Ausança]] ([[canton de Cròc]] davant 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] | insee = 23017 | cònsol = Daniel Ferrier | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = | longitud = 2.39777777778 | latitud = 45.8722222222 | alt mini = 675 | alt mej = | alt maxi = 826 | km² = 22.57 |}} '''Basvila''' (''Basville'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Lemosin]] situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], <small>ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]</small>. ==Geografia== {{...}} [[Imatge:Map commune FR insee code 23017.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre dau territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = Basvila | nòrd = [[La Vila Nueva|La Viala Nuèva]] | nòrd-èst = [[La Masèira|La Masiera]] | èst = [[La Cèla (Puèi de Doma)|La Cèla]] <small>([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])</small> | sud-èst = [[Giac]] <small>([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])</small> | sud = [[Farnoòl]] <small>([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])</small> | sud-oèst = [[Flaiac (Marcha)|Flaiac]] | oèst = [[Cròc (vila)|Cròc]] | nòrd-oèst = [[Sent Orador de Cròc]] }} ==Toponimia== La prononciacion locala es / bâ'vil /. Las fòrmas ancianas son ''Basvila'' en 1373, ''Bassavilla'' en 1392. L'adjectiu ''bassa'' se seriá conservada. Lo nom es format dau nom germanic d'òme ''Baso'' e dau latin ''villa'', espleita rurala <ref>Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. 40</ref>{{,}}<ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 58</ref>. ==Istòria== {{...}} ==Administracion== ===Lista daus maires=== {{ElegitDebuta|insee=23017 |Títol= Lista daus maires successius}} {{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=Daniel Ferrier |Partit= sens |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= 2014 |Identitat=Alain Pigeon|Partit= divèrs esquèrra |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ===Intercomunalitat=== ==Demografia== {{Demografia |insee=23017 |1793=783 |1800=781 |1806=1090 |1821=1102 |1831=957 |1836=965 |1841=1180 |1846=1196 |1851=1212 |1856=1144 |1861=1062 |1866=1093 |1872=744 |1876=704 |1881=707 |1886=682 |1891=719 |1896=657 |1901=601 |1906=666 |1911=673 |1921=566 |1926=547 |1931=517 |1936=490 |1946=446 |1954=366 |1962=323 |1968=306 |1975=300 |1982=274 |1990=224 |1999=195 |2005=184 |cassini=2906 |senscomptesdobles= 1962}} * En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|017}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|017}}/22.57) round 2}}}} ab/km². ==Luecs e monuments== <gallery> 024_Basville_(_23260_).JPG|L'ostau de comuna. Basville_Carte_postale_10.jpg|Vers 1920. Pierre_gravee_Basville,_France_dite_"des_quatre_évangélistes".jpg|Pèira gravada daus quatre evangelistas. Pierre_gravee_Basville_France.jpg </gallery> {{messatge galariá}} ==Personalitats liadas a la comuna== ==Veire tanben== ===Liams connexes=== ===Liams externes=== ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== <references group="N"/> ===Referéncias=== {{reflist}} {{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }} {{Comunas de Cruesa}} [[Categoria:Comuna de Cruesa]] [[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]] sdnoopdqqmqrw1o6w6zedb1a30t323i 0 114571 2509829 2502820 2026-10-01T13:48:38Z Valentin d'Auvèrnha 46064 2509829 wikitext text/x-wiki {{dialècte Auvernhat}} {{Infobox vila occitana |carta=oc | nom= Sausselenjas | nom2=La Viala | imatge=Sauxillanges-63.JPG | descripcion=Veguda de Sausselenjas | lògo= | escut=Blason ville fr Sauxillanges (Puy-de-Dôme).svg | escais=Los Foitachins | region ist ={{Auvèrnhe}} | parçan= | insee =63415 | cp =63490 | cònsol =Vincent Challet | mandat = [[2020]]-[[2026]] |intercom=[[Aglo País de Soire]] | gentilici = sausselenjon/-a ; sausselenjaire/-a |longitud=3.37222222222|latitude=45.5519444444 |latitud=45.5519444444 | alt mini =418 | alt mej = | alt maxi =667 | km²=24.90 |nom3=''Sauxillanges''}} '''Sausselenjas''' (''Sauxillanges'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Occitània|occitana]] dau [[Departament francés|departament]] dau [[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]] e la [[Region francesa|region]] d'[[Auvèrnhe-Ròse-Aups|Auvèrnha-Ròse-Aups]]. Los abitants son los ''Sausselenjons'' e las ''Sausselenjonas'' o los ''Sausselenjaires'' e las ''Sausselenjairas''. Son sobrenommats ''Los Foitachins''. ==Geografia== ===Vialatges e luòcs dits=== * '''Bòrd''' [bɔr] (fr. ''Bord''). * '''La Bòria''' [la ˈbœrjɒ] (fr. ''La Borie''). * '''Champataud''' [tsãpaˈto] (fr. ''Champataud/Champateaux''). * '''Los Champs Roges''' [ly tsã rudz] (fr. ''Les Champs Rouges''). * '''La Chassanha''' [la tsaˈsaɲɒ] (fr. ''La Chassagne''). * '''Las Chassanhas''' [la tsaˈsaɲa] (fr. ''Les Chassagnes''). * '''Chastèl Galhard''' [tsaˈte gaˈjar] (fr. ''Château Gaillard''). * '''Chastèl de la Marina''' [tsaˈte də la maˈrinɒ] (fr. ''Château de la Marine''). * '''Chouvet''' [tsuˈve] (fr. ''Chouvet''). * '''La Coirariá''' [la kwejraˈjo] o [la kwejraˈja] (fr. ''La Coierie''). * '''Le Colombèir''' [lə kulɔ̃ˈbɪj] (fr. ''Le Colombier''). * '''Los Cròs''' [ly krʏ] (fr. ''Les Creux''). * '''La Crotz Sent Jaque''' [la kru sɛ̃ dzak] (fr. ''La Croix Saint-Jacques''). * '''La Fontenilha''' [la fɔ̃tˈnijɒ] (fr. ''Fontenille''). * '''La Garda''' [la ˈgardɒ] (fr. ''La Garde''). * '''La Gardesèia''' [la garˈdzijɒ] (fr. ''La Gardezy''). * '''Janlet''' [dzãˈle] (fr. ''Jeanlet''). * '''Laque''' [lak] (fr. ''Lacot''). * '''La Limàndia''' [la liˈmãdʒɒ] (fr. ''La Limandie''). * '''Le Martinet''' [lə martʃiˈne] (fr. ''Le Martinet''). * '''Mauvís''' [moˈvji] (fr. ''Mauvy/Mauvis''). * '''La Memòndia''' [la meˈmɔ̃dʒɒ] (fr. ''La Memondie''). * '''Montbeneit''' [mɔ̃bəˈnɪj] (fr. ''Montbenoît''). * '''Le Montelh''' [lə mɔ̃ˈtɪj] (fr. ''Le Montel''). * '''Motés''' [muˈte] (fr. ''Mouteix''). * '''Moton''' [muˈtu] (fr. ''Mouton''). * '''L'Olèira''' [yˈlɪjrɒ] (fr. Les Ollières). * '''Le Petit Bòsc''' [lə ptʃi by] (fr. ''Le Petit Bois''). * '''La Prada''' [la ˈpradɒ] (fr. ''La Prade''). * '''Los Puèis''' [ly pɪj] (fr. ''Lospeux'', ''Lospous/Louxpeux'' en 1656). * '''Randan''' [rãd] (fr. ''Randan''). * '''La Revelha''' [la rəˈvəʎɒ] (fr. ''La Réveille''). * '''Ribolet''' [ribuˈle] (fr. ''Riboulet''). * '''Las Rochetas''' [la ruˈtsəta] (fr. ''Les Rochettes''). * '''Los Ruchets''' [ly ryˈtse] (fr. ''Les Ruchers/Ruchets''). * '''Le Salh''' [lə saj] (fr. ''Le Say''). * '''Saque''' [sak] (fr. ''Sacot''). * '''Solelhant''' [sulˈjã] (fr. ''Soleilhant''). * '''Le Telh''' [lə tɪj] (fr. ''Le Theil''). * '''La Treulèira''' [la tryˈlɪjrɒ] (fr. ''La Tuilerie''). * '''Ventre''' [ˈvɛ̃trə] o [ˈvɛ̃tʀə]<ref name=":0" /> (fr. ''Ventre''). * '''Las Versanas''' [la varˈsəna] o [laː vɒʀˈsɒnaː]<ref name=":0">[[Albèrt Dauzat]], ''Glossaire étymologique du patois de Vinzelles'', [[Montpelhièr]], Société des langues romanes, 1915, p. 445.</ref> (fr. ''Les Versannes''). ==Toponimia== Per luòcs : * '''Sausselenjas''' : las atestacions ancianas son ''Celsinanicas'' (927), ''Celsiniarum'' (1373, 1467) e ''Celciniarum'' (1392). Vendriá d'un nom latin d'òme, ''*Celsinus'', varianta de ''Celsinius'', embei le sufixe ''-anica''<ref>[[Albèrt Dauzat]], Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 646, a ''Saussenac.''</ref>. Sausselenjas èra donca probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá coma maistre ''Celsinus''. Popularament, le monde apèlan la comuna '''La Viala''', segurament per ce qu'èra le chapluòc de canton. En [[Nòrma bonaudiana|grafia bonaudiana]], trobèm las formas ''Seusilanje''<ref>https://archive.org/details/grammaire-bonnaud/page/211/mode/1up?view=theater&mibextid=xfxF2i&q=volaille</ref>, ''Seusilanja'', ''Seussulanja''<ref>[[Piare Bonaud]], ''Nouveau Dictionnaire Général Français-Auvergnat'', [[Sant Estève]], Edicions Créer, 1999, p. 645.</ref>, ''Seusilenja'' e ''Seussulenja''<ref>Karl-Heinz Reichel, ''Dictionnaire général Auvergnat-Français'', Créer, [[Sabadell]], 2005, p. 758.</ref>. Pasmens, quelas formas representan pas v-una de las formas oralas collectadas. Dins le parlar dau vialatge de las Versanas e vèrs [[v-Olèiras]], la comuna se ditz [sysˈlɛ̃dza], vèrs [[Sent Quentin de Sausselenjas|Sent Quentin]] [sœsˈlɛ̃dza] o [la ˈjalɒ], vèrs [[Le Vernet e Chamiana|le Vernet]] [sisyˈlɛ̃dza], vèrs [[Bòrsa]] [sœsˈlɛ̃dzᵊ], vèrs [[Faiet le Chastèl]] [sysˈlɛ̃dzɛ]<ref>Collectatges IEO 63.</ref>, vèrs [[Soire]] [sœsəˈʎãdzɛ]<ref>Delanef, A (Françounet). Sur le Pont Vieux. ''Le Moniteur d'Issoire'' (26/04/1905). "Seusseliandzès".</ref> e vèrs [[Bançac]] [syːsʉˈlɛ̃dzaː] o [lɒ ˈvjalɒ]<ref>[[Albèrt Dauzat]], ''Glossaire étymologique du patois de Vinzelles'', [[Montpelhièr]], Société des langues romanes, 1915, p. 441.</ref><ref>[[Albèrt Dauzat]], ''Glossaire étymologique du patois de Vinzelles'', [[Montpelhièr]], Société des langues romanes, 1915, p. 446.</ref>. * '''La Coirariá''' : ''La Coiraria'' entre los sègles X e XII<ref>Henri Doniol, ''Cartulaire de Sauxillanges'', [[Clarmont-Ferrand]], F. Thibaud, 1864, p. 634.</ref>. * '''Le Salh''' : atestat ''illo Sallo'' ca 946, ''Lo Sal'' pauc davant 1060-1073 e ''Vetus Sal'' (sègle XI). Ven segurament d'un deverbau ''*saliu'' dau latin ''salire''. Quel toponime signifia la presença d'una fònt abondanta pròcha<ref>[[Joan Pèire Chambon]], ''Notes de toponymie auvergnate (II)'', Nouvelle revue d'onomastique, 2012, p. 82.</ref>. ==Istòria== Sausselenjas es situada dins una valada, au pè de la buta de v'[[Içon]]. ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=63415 |Títol= Lista daus cònses successius}} {{Elegit |Debuta= març de [[2014]] |Fin= [[2020]] |Identitat=Vincent Challet |Partit= |Qualitat=Director de CCAS }} {{Elegit |Debuta= [[2001]] o abans |Fin= [[2014]] |Identitat=Bernard Sauvade<ref>[http://www.puy-de-dome.pref.gouv.fr/citoyen/Maires_112008.pdf Site de la préfecture du Puy-de-Dôme], consulté le 4 août 2009</ref>|mandat=[[2008]]-[[2014]]||Partit=divèrs esquèrra |Qualitat=President de comunautat de comunas }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra chapluòc de canton ; es avora dau canton de [[Braçac de las Minas|Braçac]]. ==Demografia== {{Demografia |insee=63415 |1793=2066 |1800=1744 |1806=1953 |1821=1993 |1831=1948 |1836=2128 |1841=2049 |1846=2234 |1851=2173 |1856=2144 |1861=2037 |1866=2004 |1872=1964 |1876=2001 |1881=1936 |1886=1947 |1891=1911 |1896=1893 |1901=1848 |1906=1704 |1911=1607 |1921=1535 |1926=1543 |1931=1512 |1936=1410 |1946=1251 |1954=1175 |1962=1151 |1968=1165 |1975=1114 |1982=1135 |1990=1109 |1999=1082 |2004=1109 |2005= |2006=1109 |2007= |2008=1148 |2009=1162 |cassini=35625 |senscomptesdobles= 1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats liadas a la comuna== ==Veire tanben== ==Liams extèrnes== ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== <references group="N"/> ===Referéncias=== {{reflist}} {{Portal Auvèrnhe}} {{Comunas dau Puèi de Doma}} [[Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)]] [[Categoria:Comuna dau Puèi de Doma]] c8nnywvy8m0inhrucqrvu9y048s7phz 0 147106 2509854 2509810 2026-10-02T04:59:56Z Nicolas Eynaud 6858 /* Aplicacions e economia */ 2509854 wikitext text/x-wiki {{article en construccion}} {{1000 fondamentals}} [[Fichièr:80486dx2-large.jpg|thumb||Lo circuit integrat d'un microprocessor [[Intel 80486DX]]2 dins sa boita (talha reala : 12 × 6,75&nbsp;mm)]] Lo '''processor central''', de l'[[anglés]] ''CPU'', ''central processing unit'', es lo compausant essencial d'un [[ordenador]] qu'interprèta las instruccions e tracta las donadas d'un [[programa]]. Es lo processor que provesís als ordenadors lor capacitat fondamentala d'èsser programats, es un dels compausants necessaris al foncionament de totes los tipes d'ordenadors, associats a las memòrias primàrias e als dispositius d'intrada/sortida. Un processor constituit d'un sol [[circuit integrat]] es abitualament nomenat [[microprocessor]]; pasmens, d'unes fabricants an desvolopats de processors en lescas: dins aquel cas las foncions elementàrias (ALU, FPU, sequençaire, etc.) son despartidas en divèrses circuits integrats especializats. La descubèrta del [[transistor]] en 1947 dobriguèt la via de la miniaturizacion dels compausants electronics e lo tèrme d'''unitat centrala'' (CPU) s'es utilizat dins l'industria electronica tre lo començament de las [[annadas 1960]] (Weik 1961). == Istòria == === De las originas aus prumèrs processors === L'idèa de crear ua unitat cargada de tractar l'[[informacion]] segon ua seguida d'instruccions es mei anciana que l'[[electronica]]. Prenó la soa forma [[teoria|teorica]] modèrna durant los [[ans 1940]] dab la definicion de l'[[arquitectura de von Neumann]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, p. 16.</ref><ref>L'[[arquitectura de von Neumann]] n'es pas la sola existenta. Autas arquitecturas estón ensajadas. Avón a còps aplicacions com l'[[arquitectura de tipe Harvard]] deus [[Processor de senhau numeric|processors de senhau numeric]] e deus [[microcontrolaire]]s [[Microcontrolaire PIC|PIC]] e [[Atmel AVR|AVR]].</ref>. Aquera estructura, imaginada pendent la construction deus prumèrs [[ordenador]]s, es fondada sus ua unitat centrau de tractament qui executa, ua a ua, las instruccions definidas per un programa enregistrat aus costats d'ua [[Memòria (informatica)|memòria]] e de dispositius d'entrada e de sortida. Aqueth modèle, qui distingueish l'unitat de tractament de la memòria, es demorat lo fondament de la màger part deus [[ordenador|ordenadors]] actuaus. Totun, los prumèrs [[ordenador]]s, fabricats dens los [[ans 1940]] e [[ans 1950|1950]], ne tienèvan pas de processor au sens actuau<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, pp. 17-18.</ref>. La lor unitat de tractament èra constituïda d'un ensemble de compausants. Per exemple, las prumèras [[maquina|maquinas]] utilizavan [[tube electronic|tubes electronics]] voluminós, fragiles, consumeires d'[[energia]] e desgatjant hèra [[calor]]. Ua unitat de tractament aucupava tanben volumes importants, comparables a armaris entièrs. L'[[invencion]] deu [[transistor]] en [[1947]] estó un eveniment decisiu. En efèit, aqueth compausant, capable d'assegurar las medishas foncions qu'un tube electronic en estant mei petit, mei hidable, mei rapide e mensh consumeire d'[[energia]], obrí la via a la miniaturizacion de l'[[electronica]]. Atau, las unitats de tractament basadas sus de transistors vadón mei compactas e mei performantas durant los [[ans 1950]]-[[ans 1960|1960]]. Es pendent aqueth periòde, a la debuta deus [[ans 1960]], qui lo tèrme de ''central processing unit'' (« unitat centrau de tractament », CPU) que's difusè dens l'[[industria]] [[electronica]] tà designar aquera partida de la [[maquina]] cargada d'executar las instruccions. Puish, apareishó lo [[circuit integrat]], qui permetó de regropar mantun transistor sus ua medisha placa de [[semiconductor]]. En redusint enqüèra la talha e lo còst deus compausants, preparè l'aparicion deu microprocessor<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, pp. 18-19.</ref>. === L'invencion deu microprocessor === [[Fichièr:Intel C4004.jpg|thumb|right|[[Fotografia]] d'un microprocessor [[Intel 4004]].]] A la debuta deus [[ans 1970]], los progrès de l'[[electronica]] permetón d'amassar los diferents compausants de las unitats de tractament en ua uniça puç a basa de [[semiconductor]]s. Aperat « microprocessor », aqueth dispositiu simplifiquè los [[ordenador|ordenadors]] e lo prumèr modèle [[comèrci|comercializat]], l'[[Intel 4004]], merquè ua rompedura fondamentau dens l'istòria de l'informatica<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, p. 225.</ref>. En efèit, si los sons resultats èran netament inferiors aus processors de l'epòca, lo son volume e lo son còst plan febles permetón de concéber los prumèrs micro-ordenadors a l'origina de l'ordenador personau e de la difusion de l'informatica dens los larèrs a partir de la segonda mieitat deus [[ans 1970]]<ref>Per exemple, l'[[Intel 4004]] avèva ua capacitat de calcul de {{formatnum:92600}} operacions per [[segonda]]. Aqueth nivèu tecnic èra comparable a l'[[ENIAC]] – lo prumèr ordenador modèrne – qui aucupava un espaci de 167 m² e avèva ua [[massa]] totala de 30 t.</ref>. Pendent las [[annada]]s seguentas, la poténcia deus microprocessors aumentè lèu. Que's passè atau d'un microprocessor de 4 bits a dispositius de 8, 16 e 32 bits, capables de tractar quantitats creishentas d'[[informacion]]s. En parallèle, lo nombre de [[transistor]]s integrats dens cada puç aumentè shens cès ni pausa e los microprocessors vadón l'element clau deus ordenadors<ref>'''[[francés|(fr)]]''' René J. Chevance, ''Microprocesseurs - Introduction'', reféréncia H1158 V1, Techniques de l'ingénieur, 1998.</ref>. === L'evolucion deus microprocessors === A partir deus [[ans 1970]], l'evolucion deus microprocessors seguí un ritme regular qui estó formalizat, de faiçon [[empirisme|empirica]], per [[Gordon Moore]] ([[1929]]-[[2023]]), un deus confondators d'[[Intel]]. Segon la [[lei de Moore|lei qui pòrta lo son nom]], lo nombre de [[transistor]]s podent estar integrat dens ua puç dobla cada dus ans<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Gordon E. Moore, « Progress in Digital Integrated Electronics », ''IEEE Text Speech'',‎ 1975.</ref>. Aquela relacion demorè vertadèra dinc aus [[ans 2010]] e illustrè la rapiditat deus progrès de las [[industria]]s [[electronica]] e [[informatica]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Jacques Blamont, ''Réseaux ! : le pari de l'intelligence collective'', París, CNRS Éditions, 2018.</ref>. Aquera progression èra principaument basada sus la miniaturizacion continua deus transistors qui permetó d'aumentar la lor densitat dens los circuits e lo nombre d'operacions realizablas. Los microprocessors modèrnes intègran atau miliards de transistors dont la talha se mesura en nanomètres. Dus autes axes de desvolopament sostienón tanben l'aumentacion rapida de la poténcia. Lo prumèr estó l'aumentacion de la [[frequéncia]] de relòtge, es a díser lo ritme d'execucion de las instruccions peu processor. Totun, aquera corsa estó limitada a partir deus [[ans 2000]] per problèmas de refrediment<ref>En efèit, aumentar la frequéncia de relòtge aumenta la quantitat de [[calor]] liberada peu processor, çò qu'altèra lo son bon foncionament (Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, p. 242.).</ref>. Lo segond axe estó la multiplicacion deu nombre de còrs. En plaça d'accelerar un processor unic, l'idèa es de plaçar mantua unitat de tractament capabla de tribalhar en parallèle<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, p. 228.</ref>. Vaduts la nòrma, los processors multicòrs permeten d'executar mantun prètzhèit e de despartir un medish calcul enter mantun còr<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, pp. 248-250.</ref>. == Principis de foncionament == Lo ròtle fondamentau d'un processor es d'executar rapidament programas, es a díser seguidas d'instruccions elementàrias enregistradas en [[Memòria (informatica)|memòria]]. Lo son foncionament es fondat sus un cicle de basa, repetit de faiçon continuau, qui es sovent descrivut en tres temps<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, pp. 198-199.</ref>. Prumèr, lo processor va cercar en memòria l'instruccion d'executar a l'adreça indicada dens un registre especiau. Puish, descòda aquera instruccion, es a díser que'n determina la natura e las dadas concernidas. Enfin, executa l'operacion demandada e passa a l'instruccion seguenta. Aqueth cicle, a còps resumit peus tèrmes [[anglés]] ''fetch'', ''decode'' e ''execute'', que's repeteish miliards de còps per segonda. Las instruccions son executadas de manièra sequenciala, a mensh d'ua instruccion ordenant au processor d'anar a un aute endret deu programa, çò que permet de realizar las repeticions o las causidas condicionaus a la basa de tota la [[logica]] [[Tecnologias de l'informacion|informatica]]. Lo ritme d'aqueths cicles es reglat per un [[relòtge]] intèrne qui emet un senhau regular cadençant las operacions deu processor<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, pp. 33 e 198.</ref>. La [[frequéncia]] d'aqueth relòtge balha ua indicacion de la rapiditat deu processor, mes autes paramètres intervienen sus la velocitat de tractament de las informacions com lo nombre d'instruccions tractadas a cada cicle o lo nombre de còrs. Las dadas manipuladas peus processors son seguidas de 0 e de 1. En efèit, aqueras dadas binàrias son particularament adaptadas a las [[operacion]]s [[logica|logicas]] e [[aritmetica|aritmeticas]] simplas realizablas per circuits compausats de [[transistor]]s agissent com [[interruptor]]s<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Douglas Arvid Skoog, F. James Holler e Timothy A. Nieman, ''Principes d'analyse instrumentale'', De Boeck, 2003, pp. 74-77.</ref><ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, pp. 41 e 53.</ref>. == Arquitectura e compausants == === Las unitats foncionaus === Un processor es compausat d'un ensemble d'unitats especializadas qui coopèran tad executar instruccions. La lor organizacion precisa pòt variar segon los modèles, mes existeish elements comuns. Lo prumèr element fondamentau es l'unitat de comanda (o unitat de contròle) qui dirigeish lo foncionament generau deu processor. Gereish la debanada deu cicle d'execucion en cercant, per exemple, las instruccions, en realizant lo lor descodatge e en enviant las [[informacion]]s necessàrias tà coordinar l'accion de las autas unitats<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, p. 33.</ref>. Lo segond element màger es l'unitat aritmetica e logica (ALU<ref>De l'[[anglés]] ''arithmetic logic unit''.</ref>). Es lo còr de la capacitat de calcul deu processor. Totun, mantun processor dispausa d'ua unitat addicionau especializada dens los calculs implicant de virgulas flotejantas (FPU<ref>De l'[[anglés]] ''floating-point unit''.</ref>), mei eficaça tà las operacions suus [[nombre reau|nombres reaus]]. Enfin, lo processor intègra un nombre limitat de petitas [[memòria (informatica)|memòrias]] intèrnas plan rapidas, aperadas registres, on son estocadas temporàriament las dadas e los resultats en cors de tractament. Aqueths registres son situats près de las unitats de calcul. Son donc mei rapides que la memòria principau, mes la lor capacitat es limitada. De mei, daubuns registres an un ròtle particular, com lo qui indica l'adreça de l'instruccion vienenta. === La memòria e las comunicacions === Tà foncionar, lo processor deu escambiar dadas dab la [[memòria (informatica)|memòria]] e los autes compausants de l'[[ordenador]]. Totun, despuish l'aparicion de l'[[Tecnologias de l'informacion|informatica]], la velocitat deus processors aumentè mei rapidament que la de las memòrias. La consequéncia d'aquera diférencia estó l'aparicion d'un escart de mei en mei important enter la rapiditat deu processor e lo temps necessari tad accedir a las dadas. La gestion d'aqueth escart es un enjòc centrau de l'arquitectura deus ordenadors modèrnes. En efèit, tad ac redusir, las [[memòria (informatica)|memòrias]] d'un [[ordenador]] son organizadas segon ua ierarquia compausada deus registres (intèrnes au processor), de la memòria cache, de la [[memòria viva]] e de las [[Memòria de massa|memòrias d'estocatge de massa]]. La rapiditat, la talha e lo còst d'aqueras memòrias vàrian en sens invèrse. Las memòrias pròchas deu processor son atau rapidas, petitas e costosas mentre que las memòrias aluenhadas son mei lentas, mes tanben mei granas e mensh costosas. Dens aqueth sistèma, la memòria cache a un ròtle centrau. Es ua memòria rapida, de febla capacitat, integrada au processor o plaçada a proximitat immediata, qui consèrva ua copia de las dadas e de las instruccions mei sovent utilizadas. Atau, lo processor i pòt accedir plan lèu shens aver a esperar la memòria principau, mei lenta<ref>Tad assegurar aquera foncion, la memòria cache es tanben sovent organizada en mantun nivèu, deu mei rapide e petit au mei lent e gran.</ref>. Enfin, los escambis d'informacions enter lo processor, la memòria e los autes compausants s'efectuan gràcias a ensembles de connexions, aperats [[bus informatica|buses]], servint a transportar las dadas, las adreças e los senhaus de comanda enter mantun compausant. La rapiditat e l'organizacion d'aqueras comunicacions influeishen hèra suus resultats globaus de la [[maquina]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, pp. 284-290.</ref>. == Tipes e arquitectura == === Las arquitecturas CISC e RISC === {{veire|Processor de jòc d'instruccions complèxe|Processor de jòc d'instruccions redusit}} Dus tipes principaus d'arquitectura son [[tradicion|tradicionaument]] en matèria de concepcion de processors. La prumèra es l'[[arquitectura CISC]] (« processor de jòc d'instruccions complèxa »<ref>De l'[[anglés]] ''complex instruction set computer''.</ref>) qui consisteish a dotar lo processor d'un gran nombre d'instruccions, a còps plan elaboradas, capablas d'efectuar operacions complèxas en ua sola comanda. Aquera vision, la mei anciana, avèva l'avantatge d'estauviar la memòria e de facilitar lo tribalh deus programaires. Totun, necessitava de concéber processors complèxes e lo son interès diminuí quand arribèn memòrias mei facilas de fabricar e mensh costosas. La familha [[x86]], qui equipa la màger part deus ordenadors personaus e un nombre important de servidors, es l'exemple mei conegut de processor d'aqueth tipe. La segonda arquitectura es aperada [[arquitectura RISC|RISC]] (« processor de jòc d'instruccions redusit »<ref>de l'anglés ''reduced instruction set computer''.</ref>). Apareishuda pendent los [[ans 1980]], es fondada sus un processor unicament capable de realizar operacions simplas, mes de faiçon rapida e segon ua durada regulara. Combinasons d'aqueras instruccions elementàrias son utilizadas tad obtiéner operacions mei complèxas. Aquò permet de fabricar processors mei simples, mei rapides e necessitant mensh d'[[energia]]. Aquera arquitectura es donc vaduda dominanta dens lo domeni deus aparelhs mobiles. Çaquelà, la distincion enter las duas [[tecnica]]s que s'es estompada. En efèit, los [[arquitectura CISC|processors CISC]] modèrnes traduseishen las instruccions complèxas en ua seguida d'operacions simplas com los [[Arquitectura RISC|processors RISC]]. En mei, las arquitecturas RISC que's difusan drin a drin au domeni deus [[ordenador]]s e deus [[servidor (informatica)|servidors]]. === Los processors generalistas e especializats === La màger part deus processors equipant los [[ordenador]]s [[ordenador personau|personaus]] o los [[servidor|servidors]] son processors dits generalistas. Polivalents e sovents dotats d'ua poténcia de calcul hòrta, son concebuts tad executar programas plan variats dens environaments divèrs. Totun, ua larja gamma de processors especializats existeishen tad usatges especifics. Per exemple, los [[microcontrolaire]]s son destinats a controlar un sistèma [[electronica|electronic]] segon un programa enregistrat dens la lor [[memòria (informatica)|memòria]]. Pauc poderós, mes pauc costós, son integrats dens ua multitud d'objèctes (aparelhs electrodomestics, [[automobila]]s, objèctes connectats, etc.). Au miei deus processors especializats, los [[processor grafic|processors grafics]] (GPU) aucupan ua plaça particulara. Concebuts a l'origina tà miar calculs ligats a l'afichatge d'imatges, son fondats sus ua arquitectura diferenta deus processors centraus classics. En plaça d'un nombre limitat de còrs poderós, alinhan un nombre gran d'unitats de calcul simplas, mes capablas de tribalhar en parallèle sus de granas quantitats de dadas. Au delà de l'afichatge grafic, aqueths processors an atau trobat un ròtle navèth dab lo desvolopament de l'[[intelligéncia artificiala]]. En efèit, los hialats de [[neuròna artificiala|neurònas artificialas]] son basats sus operacions simplas de faiçon simultanèa. Los [[processor grafic|GPU]] son doncàs venguts l'atruna de calcul centrau deus sistèmas d'IA modèrnes e la lor produccion un sector important de l'[[industria]] [[electronica]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Christopher M. Bishop e Hugh Bishop, ''Deep Learning - Foundations and Concepts'', Springer, 2024, p. 20.</ref>. === Los processors monocòr e multicòr === Ua auta distincion [[istòria|istorica]] separa los processors segon lo lor nombre de còrs. Un còr es ua unitat de tractament complèta, capabla d'executar instruccions de manièra autonòma. Los processors monocòrs estón la nòrma dinc aus [[ans 2000]]. Executavan las operacions ua a ua e l'aumentacion de la lor [[frequéncia de relòtge]] permetó longtemps de melhorar la lor rapiditat. Totun, aquera costuma trobè lo son limit dab los problèmas de [[calor|dissipacion termica]] deus processors utilizant [[frequéncia]]s tròp hautas. Tà resòlver aqueth problèma, los fabricants desvolopèn processors comportant mantun còr tribalhant en parallèle. Aquò necessitè de concéber programas adaptats ad aqueth tipe de foncionament, mes permetó d'executar mantun prètzhèit simultanèament, o de despartir un medish tractament enter mantun còr. == Aplicacions e economia == === Las aplicacions === Despuish la fin deu sègle XX, los processors son presents dens un nombre considerable d'objèctes tecnics, sovent plan aluenhats deu monde de l'[[informatica]]. Aquera omnipreséncia es ua consequéncia de la miniaturizacion e de la baisha deus còsts permetudas peu microprocessor. Atau, au mensh tres tipes d'objèctes actuaus contienen processors. Lo prumèr es de segur constituït peus [[ordenador]]s ([[ordenador personau|ordenadors personaus]], [[servidor]]s, [[superordenador]]s, etc.). Lo processor i demora lo compausant centrau. Lo segond camp d'aplicacion es compausat per l'ensemble deus aparelhs informatics mobiles ([[telefòne]]s, tauletas, etc.). Aqueth camp es vadut [[economia|economicament]] important pr'amor qu'aqueths objèctes son d'ara enlà indispensables au quotidian de centenas de milions de personas. Enfin, lo darrèr sector d'aplicacions es lo deus sistèmas embarcats. Aqueths sistèmas son presents dens un nombre considerable d'objèctes qui son rarament percebuts coma informatics (aparelhs electrodomestics, [[automobila]]s, equipaments [[industriau]]s, equipaments [[medecina|medicaus]], objèctes connectats, etc.). Totun, embarcan sovent microcontrolaires tà gerir foncions especificas. === Economia e enjòcs === Despuish la generalizacion de l'[[Tecnologias de l'informacion|informatica]] dens la societat, la fabricacion deus processors es vaduda un sector important e estrategic de l'[[economia]] mondiau. Aquò es a l'origina d'ua [[industria]], plan dependenta deus materiaus [[semiconductor]]s, caracterizada per ua hòrta tecnicitat e còsts considerables. == Annèxe == === Ligams intèrnes === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> * [[Arquitectura CISC]]. * [[Arquitectura RISC]]. * [[Circuit integrat]]. * [[Electronica]]. * [[Ordenador]]. * [[Processor grafic]]. * [[Semiconductor]]. * [[Transistor]]. * [[Tube electronic]]. </div> === Bibliografia === * '''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026. === Nòtas e referéncias === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> <references/> </div> [[Categoria:Informatica]] dobc9hvi2sh18ukr9j62dqnkw6n8xdv 2509855 2509854 2026-10-02T05:05:25Z Nicolas Eynaud 6858 /* Economia e enjòcs */ 2509855 wikitext text/x-wiki {{article en construccion}} {{1000 fondamentals}} [[Fichièr:80486dx2-large.jpg|thumb||Lo circuit integrat d'un microprocessor [[Intel 80486DX]]2 dins sa boita (talha reala : 12 × 6,75&nbsp;mm)]] Lo '''processor central''', de l'[[anglés]] ''CPU'', ''central processing unit'', es lo compausant essencial d'un [[ordenador]] qu'interprèta las instruccions e tracta las donadas d'un [[programa]]. Es lo processor que provesís als ordenadors lor capacitat fondamentala d'èsser programats, es un dels compausants necessaris al foncionament de totes los tipes d'ordenadors, associats a las memòrias primàrias e als dispositius d'intrada/sortida. Un processor constituit d'un sol [[circuit integrat]] es abitualament nomenat [[microprocessor]]; pasmens, d'unes fabricants an desvolopats de processors en lescas: dins aquel cas las foncions elementàrias (ALU, FPU, sequençaire, etc.) son despartidas en divèrses circuits integrats especializats. La descubèrta del [[transistor]] en 1947 dobriguèt la via de la miniaturizacion dels compausants electronics e lo tèrme d'''unitat centrala'' (CPU) s'es utilizat dins l'industria electronica tre lo començament de las [[annadas 1960]] (Weik 1961). == Istòria == === De las originas aus prumèrs processors === L'idèa de crear ua unitat cargada de tractar l'[[informacion]] segon ua seguida d'instruccions es mei anciana que l'[[electronica]]. Prenó la soa forma [[teoria|teorica]] modèrna durant los [[ans 1940]] dab la definicion de l'[[arquitectura de von Neumann]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, p. 16.</ref><ref>L'[[arquitectura de von Neumann]] n'es pas la sola existenta. Autas arquitecturas estón ensajadas. Avón a còps aplicacions com l'[[arquitectura de tipe Harvard]] deus [[Processor de senhau numeric|processors de senhau numeric]] e deus [[microcontrolaire]]s [[Microcontrolaire PIC|PIC]] e [[Atmel AVR|AVR]].</ref>. Aquera estructura, imaginada pendent la construction deus prumèrs [[ordenador]]s, es fondada sus ua unitat centrau de tractament qui executa, ua a ua, las instruccions definidas per un programa enregistrat aus costats d'ua [[Memòria (informatica)|memòria]] e de dispositius d'entrada e de sortida. Aqueth modèle, qui distingueish l'unitat de tractament de la memòria, es demorat lo fondament de la màger part deus [[ordenador|ordenadors]] actuaus. Totun, los prumèrs [[ordenador]]s, fabricats dens los [[ans 1940]] e [[ans 1950|1950]], ne tienèvan pas de processor au sens actuau<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, pp. 17-18.</ref>. La lor unitat de tractament èra constituïda d'un ensemble de compausants. Per exemple, las prumèras [[maquina|maquinas]] utilizavan [[tube electronic|tubes electronics]] voluminós, fragiles, consumeires d'[[energia]] e desgatjant hèra [[calor]]. Ua unitat de tractament aucupava tanben volumes importants, comparables a armaris entièrs. L'[[invencion]] deu [[transistor]] en [[1947]] estó un eveniment decisiu. En efèit, aqueth compausant, capable d'assegurar las medishas foncions qu'un tube electronic en estant mei petit, mei hidable, mei rapide e mensh consumeire d'[[energia]], obrí la via a la miniaturizacion de l'[[electronica]]. Atau, las unitats de tractament basadas sus de transistors vadón mei compactas e mei performantas durant los [[ans 1950]]-[[ans 1960|1960]]. Es pendent aqueth periòde, a la debuta deus [[ans 1960]], qui lo tèrme de ''central processing unit'' (« unitat centrau de tractament », CPU) que's difusè dens l'[[industria]] [[electronica]] tà designar aquera partida de la [[maquina]] cargada d'executar las instruccions. Puish, apareishó lo [[circuit integrat]], qui permetó de regropar mantun transistor sus ua medisha placa de [[semiconductor]]. En redusint enqüèra la talha e lo còst deus compausants, preparè l'aparicion deu microprocessor<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, pp. 18-19.</ref>. === L'invencion deu microprocessor === [[Fichièr:Intel C4004.jpg|thumb|right|[[Fotografia]] d'un microprocessor [[Intel 4004]].]] A la debuta deus [[ans 1970]], los progrès de l'[[electronica]] permetón d'amassar los diferents compausants de las unitats de tractament en ua uniça puç a basa de [[semiconductor]]s. Aperat « microprocessor », aqueth dispositiu simplifiquè los [[ordenador|ordenadors]] e lo prumèr modèle [[comèrci|comercializat]], l'[[Intel 4004]], merquè ua rompedura fondamentau dens l'istòria de l'informatica<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, p. 225.</ref>. En efèit, si los sons resultats èran netament inferiors aus processors de l'epòca, lo son volume e lo son còst plan febles permetón de concéber los prumèrs micro-ordenadors a l'origina de l'ordenador personau e de la difusion de l'informatica dens los larèrs a partir de la segonda mieitat deus [[ans 1970]]<ref>Per exemple, l'[[Intel 4004]] avèva ua capacitat de calcul de {{formatnum:92600}} operacions per [[segonda]]. Aqueth nivèu tecnic èra comparable a l'[[ENIAC]] – lo prumèr ordenador modèrne – qui aucupava un espaci de 167 m² e avèva ua [[massa]] totala de 30 t.</ref>. Pendent las [[annada]]s seguentas, la poténcia deus microprocessors aumentè lèu. Que's passè atau d'un microprocessor de 4 bits a dispositius de 8, 16 e 32 bits, capables de tractar quantitats creishentas d'[[informacion]]s. En parallèle, lo nombre de [[transistor]]s integrats dens cada puç aumentè shens cès ni pausa e los microprocessors vadón l'element clau deus ordenadors<ref>'''[[francés|(fr)]]''' René J. Chevance, ''Microprocesseurs - Introduction'', reféréncia H1158 V1, Techniques de l'ingénieur, 1998.</ref>. === L'evolucion deus microprocessors === A partir deus [[ans 1970]], l'evolucion deus microprocessors seguí un ritme regular qui estó formalizat, de faiçon [[empirisme|empirica]], per [[Gordon Moore]] ([[1929]]-[[2023]]), un deus confondators d'[[Intel]]. Segon la [[lei de Moore|lei qui pòrta lo son nom]], lo nombre de [[transistor]]s podent estar integrat dens ua puç dobla cada dus ans<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Gordon E. Moore, « Progress in Digital Integrated Electronics », ''IEEE Text Speech'',‎ 1975.</ref>. Aquela relacion demorè vertadèra dinc aus [[ans 2010]] e illustrè la rapiditat deus progrès de las [[industria]]s [[electronica]] e [[informatica]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Jacques Blamont, ''Réseaux ! : le pari de l'intelligence collective'', París, CNRS Éditions, 2018.</ref>. Aquera progression èra principaument basada sus la miniaturizacion continua deus transistors qui permetó d'aumentar la lor densitat dens los circuits e lo nombre d'operacions realizablas. Los microprocessors modèrnes intègran atau miliards de transistors dont la talha se mesura en nanomètres. Dus autes axes de desvolopament sostienón tanben l'aumentacion rapida de la poténcia. Lo prumèr estó l'aumentacion de la [[frequéncia]] de relòtge, es a díser lo ritme d'execucion de las instruccions peu processor. Totun, aquera corsa estó limitada a partir deus [[ans 2000]] per problèmas de refrediment<ref>En efèit, aumentar la frequéncia de relòtge aumenta la quantitat de [[calor]] liberada peu processor, çò qu'altèra lo son bon foncionament (Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, p. 242.).</ref>. Lo segond axe estó la multiplicacion deu nombre de còrs. En plaça d'accelerar un processor unic, l'idèa es de plaçar mantua unitat de tractament capabla de tribalhar en parallèle<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, p. 228.</ref>. Vaduts la nòrma, los processors multicòrs permeten d'executar mantun prètzhèit e de despartir un medish calcul enter mantun còr<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, pp. 248-250.</ref>. == Principis de foncionament == Lo ròtle fondamentau d'un processor es d'executar rapidament programas, es a díser seguidas d'instruccions elementàrias enregistradas en [[Memòria (informatica)|memòria]]. Lo son foncionament es fondat sus un cicle de basa, repetit de faiçon continuau, qui es sovent descrivut en tres temps<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, pp. 198-199.</ref>. Prumèr, lo processor va cercar en memòria l'instruccion d'executar a l'adreça indicada dens un registre especiau. Puish, descòda aquera instruccion, es a díser que'n determina la natura e las dadas concernidas. Enfin, executa l'operacion demandada e passa a l'instruccion seguenta. Aqueth cicle, a còps resumit peus tèrmes [[anglés]] ''fetch'', ''decode'' e ''execute'', que's repeteish miliards de còps per segonda. Las instruccions son executadas de manièra sequenciala, a mensh d'ua instruccion ordenant au processor d'anar a un aute endret deu programa, çò que permet de realizar las repeticions o las causidas condicionaus a la basa de tota la [[logica]] [[Tecnologias de l'informacion|informatica]]. Lo ritme d'aqueths cicles es reglat per un [[relòtge]] intèrne qui emet un senhau regular cadençant las operacions deu processor<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, pp. 33 e 198.</ref>. La [[frequéncia]] d'aqueth relòtge balha ua indicacion de la rapiditat deu processor, mes autes paramètres intervienen sus la velocitat de tractament de las informacions com lo nombre d'instruccions tractadas a cada cicle o lo nombre de còrs. Las dadas manipuladas peus processors son seguidas de 0 e de 1. En efèit, aqueras dadas binàrias son particularament adaptadas a las [[operacion]]s [[logica|logicas]] e [[aritmetica|aritmeticas]] simplas realizablas per circuits compausats de [[transistor]]s agissent com [[interruptor]]s<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Douglas Arvid Skoog, F. James Holler e Timothy A. Nieman, ''Principes d'analyse instrumentale'', De Boeck, 2003, pp. 74-77.</ref><ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, pp. 41 e 53.</ref>. == Arquitectura e compausants == === Las unitats foncionaus === Un processor es compausat d'un ensemble d'unitats especializadas qui coopèran tad executar instruccions. La lor organizacion precisa pòt variar segon los modèles, mes existeish elements comuns. Lo prumèr element fondamentau es l'unitat de comanda (o unitat de contròle) qui dirigeish lo foncionament generau deu processor. Gereish la debanada deu cicle d'execucion en cercant, per exemple, las instruccions, en realizant lo lor descodatge e en enviant las [[informacion]]s necessàrias tà coordinar l'accion de las autas unitats<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, p. 33.</ref>. Lo segond element màger es l'unitat aritmetica e logica (ALU<ref>De l'[[anglés]] ''arithmetic logic unit''.</ref>). Es lo còr de la capacitat de calcul deu processor. Totun, mantun processor dispausa d'ua unitat addicionau especializada dens los calculs implicant de virgulas flotejantas (FPU<ref>De l'[[anglés]] ''floating-point unit''.</ref>), mei eficaça tà las operacions suus [[nombre reau|nombres reaus]]. Enfin, lo processor intègra un nombre limitat de petitas [[memòria (informatica)|memòrias]] intèrnas plan rapidas, aperadas registres, on son estocadas temporàriament las dadas e los resultats en cors de tractament. Aqueths registres son situats près de las unitats de calcul. Son donc mei rapides que la memòria principau, mes la lor capacitat es limitada. De mei, daubuns registres an un ròtle particular, com lo qui indica l'adreça de l'instruccion vienenta. === La memòria e las comunicacions === Tà foncionar, lo processor deu escambiar dadas dab la [[memòria (informatica)|memòria]] e los autes compausants de l'[[ordenador]]. Totun, despuish l'aparicion de l'[[Tecnologias de l'informacion|informatica]], la velocitat deus processors aumentè mei rapidament que la de las memòrias. La consequéncia d'aquera diférencia estó l'aparicion d'un escart de mei en mei important enter la rapiditat deu processor e lo temps necessari tad accedir a las dadas. La gestion d'aqueth escart es un enjòc centrau de l'arquitectura deus ordenadors modèrnes. En efèit, tad ac redusir, las [[memòria (informatica)|memòrias]] d'un [[ordenador]] son organizadas segon ua ierarquia compausada deus registres (intèrnes au processor), de la memòria cache, de la [[memòria viva]] e de las [[Memòria de massa|memòrias d'estocatge de massa]]. La rapiditat, la talha e lo còst d'aqueras memòrias vàrian en sens invèrse. Las memòrias pròchas deu processor son atau rapidas, petitas e costosas mentre que las memòrias aluenhadas son mei lentas, mes tanben mei granas e mensh costosas. Dens aqueth sistèma, la memòria cache a un ròtle centrau. Es ua memòria rapida, de febla capacitat, integrada au processor o plaçada a proximitat immediata, qui consèrva ua copia de las dadas e de las instruccions mei sovent utilizadas. Atau, lo processor i pòt accedir plan lèu shens aver a esperar la memòria principau, mei lenta<ref>Tad assegurar aquera foncion, la memòria cache es tanben sovent organizada en mantun nivèu, deu mei rapide e petit au mei lent e gran.</ref>. Enfin, los escambis d'informacions enter lo processor, la memòria e los autes compausants s'efectuan gràcias a ensembles de connexions, aperats [[bus informatica|buses]], servint a transportar las dadas, las adreças e los senhaus de comanda enter mantun compausant. La rapiditat e l'organizacion d'aqueras comunicacions influeishen hèra suus resultats globaus de la [[maquina]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026, pp. 284-290.</ref>. == Tipes e arquitectura == === Las arquitecturas CISC e RISC === {{veire|Processor de jòc d'instruccions complèxe|Processor de jòc d'instruccions redusit}} Dus tipes principaus d'arquitectura son [[tradicion|tradicionaument]] en matèria de concepcion de processors. La prumèra es l'[[arquitectura CISC]] (« processor de jòc d'instruccions complèxa »<ref>De l'[[anglés]] ''complex instruction set computer''.</ref>) qui consisteish a dotar lo processor d'un gran nombre d'instruccions, a còps plan elaboradas, capablas d'efectuar operacions complèxas en ua sola comanda. Aquera vision, la mei anciana, avèva l'avantatge d'estauviar la memòria e de facilitar lo tribalh deus programaires. Totun, necessitava de concéber processors complèxes e lo son interès diminuí quand arribèn memòrias mei facilas de fabricar e mensh costosas. La familha [[x86]], qui equipa la màger part deus ordenadors personaus e un nombre important de servidors, es l'exemple mei conegut de processor d'aqueth tipe. La segonda arquitectura es aperada [[arquitectura RISC|RISC]] (« processor de jòc d'instruccions redusit »<ref>de l'anglés ''reduced instruction set computer''.</ref>). Apareishuda pendent los [[ans 1980]], es fondada sus un processor unicament capable de realizar operacions simplas, mes de faiçon rapida e segon ua durada regulara. Combinasons d'aqueras instruccions elementàrias son utilizadas tad obtiéner operacions mei complèxas. Aquò permet de fabricar processors mei simples, mei rapides e necessitant mensh d'[[energia]]. Aquera arquitectura es donc vaduda dominanta dens lo domeni deus aparelhs mobiles. Çaquelà, la distincion enter las duas [[tecnica]]s que s'es estompada. En efèit, los [[arquitectura CISC|processors CISC]] modèrnes traduseishen las instruccions complèxas en ua seguida d'operacions simplas com los [[Arquitectura RISC|processors RISC]]. En mei, las arquitecturas RISC que's difusan drin a drin au domeni deus [[ordenador]]s e deus [[servidor (informatica)|servidors]]. === Los processors generalistas e especializats === La màger part deus processors equipant los [[ordenador]]s [[ordenador personau|personaus]] o los [[servidor|servidors]] son processors dits generalistas. Polivalents e sovents dotats d'ua poténcia de calcul hòrta, son concebuts tad executar programas plan variats dens environaments divèrs. Totun, ua larja gamma de processors especializats existeishen tad usatges especifics. Per exemple, los [[microcontrolaire]]s son destinats a controlar un sistèma [[electronica|electronic]] segon un programa enregistrat dens la lor [[memòria (informatica)|memòria]]. Pauc poderós, mes pauc costós, son integrats dens ua multitud d'objèctes (aparelhs electrodomestics, [[automobila]]s, objèctes connectats, etc.). Au miei deus processors especializats, los [[processor grafic|processors grafics]] (GPU) aucupan ua plaça particulara. Concebuts a l'origina tà miar calculs ligats a l'afichatge d'imatges, son fondats sus ua arquitectura diferenta deus processors centraus classics. En plaça d'un nombre limitat de còrs poderós, alinhan un nombre gran d'unitats de calcul simplas, mes capablas de tribalhar en parallèle sus de granas quantitats de dadas. Au delà de l'afichatge grafic, aqueths processors an atau trobat un ròtle navèth dab lo desvolopament de l'[[intelligéncia artificiala]]. En efèit, los hialats de [[neuròna artificiala|neurònas artificialas]] son basats sus operacions simplas de faiçon simultanèa. Los [[processor grafic|GPU]] son doncàs venguts l'atruna de calcul centrau deus sistèmas d'IA modèrnes e la lor produccion un sector important de l'[[industria]] [[electronica]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Christopher M. Bishop e Hugh Bishop, ''Deep Learning - Foundations and Concepts'', Springer, 2024, p. 20.</ref>. === Los processors monocòr e multicòr === Ua auta distincion [[istòria|istorica]] separa los processors segon lo lor nombre de còrs. Un còr es ua unitat de tractament complèta, capabla d'executar instruccions de manièra autonòma. Los processors monocòrs estón la nòrma dinc aus [[ans 2000]]. Executavan las operacions ua a ua e l'aumentacion de la lor [[frequéncia de relòtge]] permetó longtemps de melhorar la lor rapiditat. Totun, aquera costuma trobè lo son limit dab los problèmas de [[calor|dissipacion termica]] deus processors utilizant [[frequéncia]]s tròp hautas. Tà resòlver aqueth problèma, los fabricants desvolopèn processors comportant mantun còr tribalhant en parallèle. Aquò necessitè de concéber programas adaptats ad aqueth tipe de foncionament, mes permetó d'executar mantun prètzhèit simultanèament, o de despartir un medish tractament enter mantun còr. == Aplicacions e economia == === Las aplicacions === Despuish la fin deu sègle XX, los processors son presents dens un nombre considerable d'objèctes tecnics, sovent plan aluenhats deu monde de l'[[informatica]]. Aquera omnipreséncia es ua consequéncia de la miniaturizacion e de la baisha deus còsts permetudas peu microprocessor. Atau, au mensh tres tipes d'objèctes actuaus contienen processors. Lo prumèr es de segur constituït peus [[ordenador]]s ([[ordenador personau|ordenadors personaus]], [[servidor]]s, [[superordenador]]s, etc.). Lo processor i demora lo compausant centrau. Lo segond camp d'aplicacion es compausat per l'ensemble deus aparelhs informatics mobiles ([[telefòne]]s, tauletas, etc.). Aqueth camp es vadut [[economia|economicament]] important pr'amor qu'aqueths objèctes son d'ara enlà indispensables au quotidian de centenas de milions de personas. Enfin, lo darrèr sector d'aplicacions es lo deus sistèmas embarcats. Aqueths sistèmas son presents dens un nombre considerable d'objèctes qui son rarament percebuts coma informatics (aparelhs electrodomestics, [[automobila]]s, equipaments [[industriau]]s, equipaments [[medecina|medicaus]], objèctes connectats, etc.). Totun, embarcan sovent microcontrolaires tà gerir foncions especificas. === Economia e enjòcs === Despuish la generalizacion de l'[[Tecnologias de l'informacion|informatica]] dens la societat, la fabricacion deus processors es vaduda un sector important e estrategic de l'[[economia]] mondiau. Aquò es a l'origina d'ua [[industria]], plan dependenta deus materiaus [[semiconductor]]s, caracterizada per ua hòrta tecnicitat e còsts considerables. La soa prumèra particularitat es que la concepcion e la fabricacion son largament separadas. En efèit, hèra enterpresas conceben processors shens dispausar de las capacitats tà los fabricar. Puish, la produccion es hidada a [[usina]]s especializadas aperadas honderias. == Annèxe == === Ligams intèrnes === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> * [[Arquitectura CISC]]. * [[Arquitectura RISC]]. * [[Circuit integrat]]. * [[Electronica]]. * [[Ordenador]]. * [[Processor grafic]]. * [[Semiconductor]]. * [[Transistor]]. * [[Tube electronic]]. </div> === Bibliografia === * '''[[francés|(fr)]]''' Paolo Zanella, Yves Ligier e Emmanuel Lazard, ''Architecture et technologie des ordinateurs'', Malakoff, Dunod, 7{{a}} edicion, 2026. === Nòtas e referéncias === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> <references/> </div> [[Categoria:Informatica]] aq1h5fe197hf84r8qkp4ygzsj6zhsat 0 158408 2509864 2424496 2026-10-02T10:29:18Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2509864 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Persona}} '''Gérard Onesta''', nascut lo [[5 d'agost]] de [[1960]] a [[Albi]], es un [[òme politic]] [[França|francés]], membre d'[[Euròpa Ecologia Los Verds]]. == Biografia == === Enfança e formacion === Filh d'imigrat, la branca pairala de sa famillha foguèt caçada d'[[Itàlia]] pel [[faissisme]], Gérard Onesta faguèt d'estudis scientifics a Albi, e a [[Tolosa]]. Diplomat Arquitècte DPLG en [[1984]], dirigiguèt de 1985 a 1999 una agéncia d'[[arquitectura]] a Albi. === Activitat de militança === En 1988 es cofondator la Federacion dels joves ecologistas europèus. Es membre del Conselh nacional dels Verds a partir de 1987 e fins a 1999, e tanben responsable de las questions institucionalas (democracia, mena de vòte, reglaments, rapòrts amb lo poder…) de 1989 a 1999. Ocupa tanben lo pòste de pòrta vòtz del partit per la region Miègjorn Pirenèus de 1991 a 1992, puèi al nivèl nacional francés entre 1994 e 1995. Tanben ensagèt de valorar los enjòcs europèus e verds al nivèu internacional, per exemple en redigissent un rapòrt suls pòbles indigènas, creant un planisfèri alternatiu presentant los pòbles del mond, o encara en participant a la Conferéncia de Rio de 1992. ==== Planisfèri alternatiu ==== Crea un planisfèri que nomena « Planèta tèrra »<ref><span class="ouvrage" contenteditable="false">[https://web.archive.org/web/20160106201857/http://www.onesta.net/planisphere.html « <cite style="font-style: normal">Planisphère Onesta</cite> »]</span><span class="ouvrage" contenteditable="false"></span></ref>. Es una projeccion cartografica qu'utiliza lo meteis procediment de calcul que la Projeccion de Peters<ref><span class="ouvrage" contenteditable="false">[https://web.archive.org/web/20150923185318/http://www.lesverts.fr/spip.php?article1391 « <cite style="font-style: normal">PLANÈTE TERRE - TAROT ECOLO</cite> »], sur ''lesverts.fr''</span><span class="ouvrage" contenteditable="false"></span></ref>. Es a dire que vòl prene en compte la talha vetadièra dels [[Continent|continents]]. La projeccion de Mercator, per causa de las distorsions, fa pareisser Russia mai granda qu'[[Africa]] alara qu'aquela darrièra a una superfícia de gaireben 30 milions de [[Quilomètre carrat|km²]] e la [[Russia]] de 17 milions de km³. D'autras diferéncias son notabla al respècte de la representacion Mercator <ref><span class="ouvrage" contenteditable="false">[https://web.archive.org/web/20150914072337/http://creations-revenudebase.org/media/Une-autre-vision-du-monde-presentation-projet-5.pdf « <cite style="font-style: normal">Une autre vision du monde</cite> »], sur ''creations-revenudebase.org''</span><span class="ouvrage" contenteditable="false"></span></ref><sup class="reference cite_virgule" contenteditable="false">,</sup><ref><span class="ouvrage" contenteditable="false">[http://david.mercereau.info/le-planisphere-planete-terre-alternatif-renversant/ « <cite style="font-style: normal">Le planisphère "planète terre" (alternatif, renversant)</cite> »], sur ''david.mercereau.info''</span><span class="ouvrage" contenteditable="false"></span></ref>: * Limitas<span></span>: zonas naturalas (formacions vegetalas) e non pas frontièras estatalas; * Umans<span></span>: nom dels pòbles e non pas dels estats quitament s'es incomplet<span></span>: la riquesa umana dins aquel domèni podent pas esser presentada tota; * Ròsa dels vents<span></span>: sud cap al naut e non pas cap al bas, procediment non convencional. Lo procediment vòl tornar sus las convencions e donar una autra presentacion del mond. === Carrièra politica === Se definissent coma federalista europèu de fòrta sensibilitat regionalista, Onesta es elegit en 1999 al [[Parlament Europèu|Parlament europèu]], ont seta dins lo grop dels Verds/Aliança liura europèa. Ongan es tanben elegit Vice president del Parlament europèun. Demora a aquel pòste pendent detz ans. Membre de la Comission dels afars constitucionals del Parlament, foguèt fòrça implicat dins lo debat constitucional, e militèt per l'« Òc » pel [[Tractat establissent una Constitucion Europèa|Tractat establissent una Constitucion Europèa.]] Enseguida amb la voictòria del « Non », contunhèt a participar al debat public, fasent un apublicacion de son ''Plan A+'', per contunhar lo procediment constitucional europèu. Al Parlament europèu, sovent portèt de rapòrts per far mai transparent e participatiu lo foncionament de l'institucion. E tanbe  coma Vice president, contribuiguèt a donar un cadre legal al trabalh dels assistents parlementaris, e a far adoptar a l'institucion una dralha novèla per melhorar l'impacte environamental de totas sas activitats, amb la Norma [[Audit environamental|EMAS]]. En 2009, la tièra dels eurodeputats franceses plaça Gérard Onesta en primièr per son trabalh e sa preséncia<ref><span class="ouvrage" contenteditable="false">[http://rue89.nouvelobs.com/-103667 « <cite style="font-style: normal">Fainéants ou bosseurs : quel est le bilan des eurodéputés ?</cite> »], sur ''Rue89'',&#x200E; <time class="nowrap" datetime="2009-05-18">18 mai 2009</time> <small style="line-height:1em;">(consulté le <span class="nowrap">14 décembre 2015</span>)</small></span><span class="ouvrage" contenteditable="false"></span></ref>. Entre julhet de 2007 e junh de 2008, es present a 100% de las sesilhas<ref><span class="ouvrage" contenteditable="false">[https://web.archive.org/web/20100125134407/http://www.lexpress.fr/diaporama/diapo-photo/actualite/politique/tops-et-flops-tricolores-au-parlement-europeen_530412.html « <cite style="font-style: normal">Tops flops tricolores au Parlement européen</cite> »], sur ''Lexpress.fr'',&#x200E; <time class="nowrap" datetime="2008-07-16">16 juillet 2008</time> <small style="line-height:1em;">(consulté le <span class="nowrap">16 septembre 2014</span>)</small></span><span class="ouvrage" contenteditable="false"></span></ref>. Amb la socialista Martine Roure e lo conservator [[Alejo Vidal-Quadras]], fa partit dels tres deputats a votar en favor d'une publicacion sul còp de las listas de preséncia en comission<ref><span class="ouvrage" contenteditable="false">[https://web.archive.org/web/20140917135058/http://bruxelles.blogs.liberation.fr/coulisses/2009/05/labsent%C3%A9isme-en-commission-parlementaire-le-grand-malaise-des-eurod%C3%A9put%C3%A9s.html « <cite style="font-style: normal">L'absentéisme en commission parlementaire, le grand malaise des députés européens</cite> »], sur ''Liberation.fr'',&#x200E; <time class="nowrap" datetime="2009-05-22">22 mai 2009</time> <small style="line-height:1em;">(consulté le <span class="nowrap">16 septembre 2014</span>)</small></span><span class="ouvrage" contenteditable="false"></span></ref>. Per las eleccions europèas de 2009, « Daissa » la plaça de líder ecologista dins la circonscripcion Sud-Oèst a [[José Bové]] qu'aviá sostengut sa candidatura a las eleccions precedentas. Per la eleccions regionalas de 2010, es cap de lista d'Euròpa Ecologia en Miègjorn Pirenèus e elegit conselhièr. Es encara al cap d'una liste d'alliança entre [[Euròpa Ecologia Los Verds]], la Novèla Esquèrra socialista, lo Front d'esquèrra, lo [[Partit Occitan|Partit occitan]] e l'[[Esquèrra Republicana de Catalonha]] per las eleccions regionalas de 2015 dins la nòva granda region [[Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus]]. Fusiona al segond torn amb la lista socialista de [[Carole Delga]] qu'es elegida. == Vida personala == * Son cosin<ref><span class="ouvrage" contenteditable="false">[http://www.liberation.fr/sports/2011/01/08/penser-avec-les-mains_705733 « <cite style="font-style: normal">Penser avec les mains</cite> »], sur ''Libération.fr'',&#x200E; <time class="nowrap" datetime="2011-01-08">8 janvier 2011</time> <small style="line-height:1em;">(consulté le <span class="nowrap">7 décembre 2015</span>)</small></span><span class="ouvrage" contenteditable="false"></span></ref> [[Claude Onesta]] (nascut en 1957) es lo selectionaire de l´equipa de França d'handball. == Notas e referéncias == <div class="references-small decimal" style="-moz-column-width: 30em;"> <references></references> </div> ==Veire tanben== ===Articles connèxes=== {{Multibendèl|Portal Tarn|Portal politica|Portal Occitània}} ===Ligams extèrnes=== * [https://web.archive.org/web/20160110154825/http://onesta.net/ Son site oficial] * <span class="ouvrage">[http://www.europarl.europa.eu/meps/fr/1838.html « <cite style="font-style: normal">Gérard Onesta</cite> »], sus ''la [http://www.europarl.europa.eu/meps/fr/index.html basa de donadas] dels deputats al [[Parlament Europèu|Parlament europèu]]''</span><span class="ouvrage"></span> {{Autoritats}} [[Categoria:Personalitat d'Euròpa Ecologia Los Verds]] [[Categoria:Deputat europèu membre dels Verds (França)]] [[Categoria:Conselhièr regional d'Occitània]] [[Categoria:Conselhièr regional de Miègjorn-Pirenèus]] [[Categoria:Vicepresident del Parlament europèu]] [[Categoria:Deputat europèu del grop Los Verds/Aliança liura europèa 2004-2009]] [[Categoria:Deputat europèu elegit en França 2004-2009]] [[Categoria:Deputat europèu del grop Los Verds/Aliança liura europèa 1999-2004]] [[Categoria:Deputat europèu elegit en França 1999-2004]] [[Categoria:Deputat europèu del grop dels Verds al Parlament europèu 1989-1994]] [[Categoria:Deputat europèu elegit en França 1989-1994]] [[Categoria:Naissença en 1960]] [[Categoria:Naissença a Albi]] tdvtnkahk4j8h60zcafgxyt3hayo7gd 0 162630 2509818 2484208 2026-10-01T12:40:02Z Martin Macha 2111 41985 /* Lista dels capitanis regents al s. XXI */ 2509818 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} La republica de [[Sant Marin]] es dirigida per dos '''capitanis regents''', elegits per un mandat de 6 mes. Retipan los cònsols de Roma. Los mandats començan lo 1èr d’abril e lo 1èr d’octobre. ==Lista dels capitanis regents al s. XXI== {| class="wikitable" style="font-size:95%;" ! style="background-color:#ABCDEF" | Annada ! style="background-color:#FFFFFF" | Semèstre ! style="background-color:#ABCDEF" colspan=2 | Capitanis regents |- | [[2001]] | abril | [[Luigi Lonfernini]] | [[Fabio Berardi]] |- | 2001 | octobre | [[Alberto Cecchetti]] | [[Gino Giovagnoli]] |- | [[2002]] | abril | [[Antonio Lazzaro Volpinari]] | [[Giovanni Francesco Ugolini]] |- | 2002 | octobre | [[Mauro Chiaruzzi]] | [[Giuseppe Maria Morganti]] |- | [[2003]] | abril | [[Pier Marino Menicucci]] | [[Giovanni Giannoni]] |- | 2003 | octobre | [[Giovanni Lonfernini]] | [[Valeria Ciavatta]] |- | [[2004]] | abril | [[Paolo Bollini]] | [[Marino Riccardi]] |- | 2004 | octobre | [[Giuseppe Arzilli]] | [[Roberto Raschi]] |- | [[2005]] | abril | [[Fausta Morganti]] | [[Cesare Gasperoni]] |- | 2005 | octobre | [[Claudio Muccioli]] | [[Antonello Bacciocchi]] |- | [[2006]] | abril | [[Gianfranco Terenzi]] | [[Loris Francini]] |- | 2006 | octobre | [[Antonio Carattoni]] | [[Roberto Giorgetti]] |- | [[2007]] | abril | [[Alessandro Rossi (politico)|Alessandro Rossi]] | [[Alessandro Mancini]] |- | 2007 | octobre | [[Mirko Tomassoni]] | [[Alberto Selva]] |- | [[2008]] | abril | [[Rosa Zafferani]] | [[Federico Pedini Amati]] |- | 2008 | octobre | [[Assunta Meloni]] | [[Ernesto Benedettini]] |- | [[2009]] | abril | [[Massimo Cenci]] | [[Oscar Mina]] |- | 2009 | octobre | [[Francesco Mussoni]] | [[Stefano Palmieri]] |- | [[2010]] | abril | [[Marco Conti]] | [[Glauco Sansovini]] |- | 2010 | octobre | [[Giovanni Francesco Ugolini]] | [[Andrea Zafferani]] |- | [[2011]] | abril | [[Maria Luisa Berti]] | [[Filippo Tamagnini]] |- | 2011 | octobre | [[Gabriele Gatti]] | [[Matteo Fiorini]] |- | [[2012]] | abril | [[Italo Righi]] (1) | [[Maurizio Rattini]] |- | 2012 | octobre | [[Teodoro Lonfernini]] | [[Denise Bronzetti]] (1) |- | [[2013]] | abril | [[Antonella Mularoni]] | [[Denis Amici]] |- | 2013 | octobre | [[Anna Maria Muccioli]] | [[Gian Carlo Capicchioni]] |- | [[2014]] | abril | [[Valeria Ciavatta]] | [[Luca Beccari]] |- | 2014 | octobre | [[Gianfranco Terenzi]] | [[Guerrino Zanotti]] |- | [[2015]] | abril | [[Andrea Belluzzi]] | [[Roberto Venturini]] |- | 2015 | octobre | [[Lorella Stefanelli]] | [[Nicola Renzi]] |- | [[2016]] | abril | [[Gian Nicola Berti]] | [[Massimo Andrea Ugolini]] |- | 2016 | octobre | [[Marino Riccardi]] | [[Fabio Berardi]] |- | [[2017]] | abril | [[Mimma Zavoli]] | [[Vanessa D'Ambrosio]] |- | 2017 | octobre | [[Matteo Fiorini]] | [[Enrico Carattoni]] |- | [[2018]] | abril | [[Stefano Palmieri]] | [[Matteo Ciacci]] |- | 2018 | octobre | [[Mirko Tomassoni]] | [[Luca Santolini]] |- | [[2019]] | abril | [[Nicola Selva]] | [[Michele Muratori]] |- | 2019 | octobre | [[Luca Boschi]] | [[Mariella Mularoni]] |- | [[2020]] | abril | [[Alessandro Mancini]] | [[Grazia Zafferani]] |- | 2020 | octobre | [[Alessandro Cardelli]] | [[Mirko Dolcini]] |- |2021 |abril |Gian Carlo Venturini |Marco Nicolini |- |2021 |octobre |Francesco Mussoni |Giacomo Simoncini |- |2022 |abril |[[Oscar Mina]] |[[Paolo Rondelli]] |- |2022 |octobre |[[Maria Luisa Berti]] |[[Manuel Ciavatta]] |- |2023 |abril |[[Alessandro Scarano]] |[[Adele Tonnini]] |- |2023 |octobre |[[Filippo Tamagnini]] (2) |[[Gaetano Troina]] |- |2024 |abril |[[Alessandro Rossi]] |[[Milena Gasperoni]] |- |2024 |octobre |[[Francesca Civerchia]] |[[Dalibor Riccardi]] |- |2025 |abril |[[Denise Bronzetti]] (2) |[[Italo Righi]] (2) |- |2025 |octobre |[[Matteo Rossi]] |[[Lorenzo Bugli]] |- |2026 |abril |[[Alice Mina]] |[[Vladimiro Selva]] |- |2026 |octobre |[[Gerardo Giovagnoli]] |[[William Casali]] |} == Sègles anteriors == * [[Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XX]] * Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XIX * Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XVIII * Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XVII * Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XVI * Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XV * Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XIV [[Categoria:Sant Marin]] amp1lk37w0j3mmcqv03m65v9qex4ha7 2509819 2509818 2026-10-01T12:41:06Z Martin Macha 2111 41985 2509819 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} La republica de [[Sant Marin]] es dirigida per dos '''capitanis regents''', elegits per un mandat de 6 mes. Retipan los cònsols de Roma. Los mandats començan lo 1èr d’abril e lo 1èr d’octobre. ==Lista dels capitanis regents al s. XXI== {| class="wikitable" style="font-size:95%;" ! style="background-color:#ABCDEF" | Annada ! style="background-color:#FFFFFF" | Semèstre ! style="background-color:#ABCDEF" colspan=2 | Capitanis regents |- | [[2001]] | abril | [[Luigi Lonfernini]] | [[Fabio Berardi]] |- | 2001 | octobre | [[Alberto Cecchetti]] | [[Gino Giovagnoli]] |- | [[2002]] | abril | [[Antonio Lazzaro Volpinari]] | [[Giovanni Francesco Ugolini]] |- | 2002 | octobre | [[Mauro Chiaruzzi]] | [[Giuseppe Maria Morganti]] |- | [[2003]] | abril | [[Pier Marino Menicucci]] | [[Giovanni Giannoni]] |- | 2003 | octobre | [[Giovanni Lonfernini]] | [[Valeria Ciavatta]] |- | [[2004]] | abril | [[Paolo Bollini]] | [[Marino Riccardi]] |- | 2004 | octobre | [[Giuseppe Arzilli]] | [[Roberto Raschi]] |- | [[2005]] | abril | [[Fausta Morganti]] | [[Cesare Gasperoni]] |- | 2005 | octobre | [[Claudio Muccioli]] | [[Antonello Bacciocchi]] |- | [[2006]] | abril | [[Gianfranco Terenzi]] | [[Loris Francini]] |- | 2006 | octobre | [[Antonio Carattoni]] | [[Roberto Giorgetti]] |- | [[2007]] | abril | [[Alessandro Rossi (politico)|Alessandro Rossi]] | [[Alessandro Mancini]] |- | 2007 | octobre | [[Mirko Tomassoni]] | [[Alberto Selva]] |- | [[2008]] | abril | [[Rosa Zafferani]] | [[Federico Pedini Amati]] |- | 2008 | octobre | [[Assunta Meloni]] | [[Ernesto Benedettini]] |- | [[2009]] | abril | [[Massimo Cenci]] | [[Oscar Mina]] |- | 2009 | octobre | [[Francesco Mussoni]] | [[Stefano Palmieri]] |- | [[2010]] | abril | [[Marco Conti]] | [[Glauco Sansovini]] |- | 2010 | octobre | [[Giovanni Francesco Ugolini]] | [[Andrea Zafferani]] |- | [[2011]] | abril | [[Maria Luisa Berti]] | [[Filippo Tamagnini]] |- | 2011 | octobre | [[Gabriele Gatti]] | [[Matteo Fiorini]] |- | [[2012]] | abril | [[Italo Righi]] (1) | [[Maurizio Rattini]] |- | 2012 | octobre | [[Teodoro Lonfernini]] | [[Denise Bronzetti]] (1) |- | [[2013]] | abril | [[Antonella Mularoni]] | [[Denis Amici]] |- | 2013 | octobre | [[Anna Maria Muccioli]] | [[Gian Carlo Capicchioni]] |- | [[2014]] | abril | [[Valeria Ciavatta]] | [[Luca Beccari]] |- | 2014 | octobre | [[Gianfranco Terenzi]] | [[Guerrino Zanotti]] |- | [[2015]] | abril | [[Andrea Belluzzi]] | [[Roberto Venturini]] |- | 2015 | octobre | [[Lorella Stefanelli]] | [[Nicola Renzi]] |- | [[2016]] | abril | [[Gian Nicola Berti]] | [[Massimo Andrea Ugolini]] |- | 2016 | octobre | [[Marino Riccardi]] | [[Fabio Berardi]] |- | [[2017]] | abril | [[Mimma Zavoli]] | [[Vanessa D'Ambrosio]] |- | 2017 | octobre | [[Matteo Fiorini]] | [[Enrico Carattoni]] |- | [[2018]] | abril | [[Stefano Palmieri]] | [[Matteo Ciacci]] |- | 2018 | octobre | [[Mirko Tomassoni]] | [[Luca Santolini]] |- | [[2019]] | abril | [[Nicola Selva]] | [[Michele Muratori]] |- | 2019 | octobre | [[Luca Boschi]] | [[Mariella Mularoni]] |- | [[2020]] | abril | [[Alessandro Mancini]] | [[Grazia Zafferani]] |- | 2020 | octobre | [[Alessandro Cardelli]] | [[Mirko Dolcini]] |- |2021 |abril |[[Gian Carlo Venturini]] |[[Marco Nicolini]] |- |2021 |octobre |[[Francesco Mussoni]] |[[Giacomo Simoncini]] |- |2022 |abril |[[Oscar Mina]] |[[Paolo Rondelli]] |- |2022 |octobre |[[Maria Luisa Berti]] |[[Manuel Ciavatta]] |- |2023 |abril |[[Alessandro Scarano]] |[[Adele Tonnini]] |- |2023 |octobre |[[Filippo Tamagnini]] (2) |[[Gaetano Troina]] |- |2024 |abril |[[Alessandro Rossi]] |[[Milena Gasperoni]] |- |2024 |octobre |[[Francesca Civerchia]] |[[Dalibor Riccardi]] |- |2025 |abril |[[Denise Bronzetti]] (2) |[[Italo Righi]] (2) |- |2025 |octobre |[[Matteo Rossi]] |[[Lorenzo Bugli]] |- |2026 |abril |[[Alice Mina]] |[[Vladimiro Selva]] |- |2026 |octobre |[[Gerardo Giovagnoli]] |[[William Casali]] |} == Sègles anteriors == * [[Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XX]] * Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XIX * Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XVIII * Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XVII * Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XVI * Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XV * Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XIV [[Categoria:Sant Marin]] 0jro969629egop72vyloqe43imah338 2509822 2509819 2026-10-01T12:44:15Z Martin Macha 2111 41985 /* Lista dels capitanis regents al s. XXI */ 2509822 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} La republica de [[Sant Marin]] es dirigida per dos '''capitanis regents''', elegits per un mandat de 6 mes. Retipan los cònsols de Roma. Los mandats començan lo 1èr d’abril e lo 1èr d’octobre. ==Lista dels capitanis regents al s. XXI== {| class="wikitable" style="font-size:95%;" ! style="background-color:#ABCDEF" | Annada ! style="background-color:#FFFFFF" | Semèstre ! style="background-color:#ABCDEF" colspan=2 | Capitanis regents |- | [[2001]] | abril | [[Luigi Lonfernini]] | [[Fabio Berardi]] |- | 2001 | octobre | [[Alberto Cecchetti]] | [[Gino Giovagnoli]] |- | [[2002]] | abril | [[Antonio Lazzaro Volpinari]] | [[Giovanni Francesco Ugolini]] |- | 2002 | octobre | [[Mauro Chiaruzzi]] | [[Giuseppe Maria Morganti]] |- | [[2003]] | abril | [[Pier Marino Menicucci]] | [[Giovanni Giannoni]] |- | 2003 | octobre | [[Giovanni Lonfernini]] | [[Valeria Ciavatta]] |- | [[2004]] | abril | [[Paolo Bollini]] | [[Marino Riccardi]] |- | 2004 | octobre | [[Giuseppe Arzilli]] | [[Roberto Raschi]] |- | [[2005]] | abril | [[Fausta Morganti]] | [[Cesare Gasperoni]] |- | 2005 | octobre | [[Claudio Muccioli]] | [[Antonello Bacciocchi]] |- | [[2006]] | abril | [[Gianfranco Terenzi]] | [[Loris Francini]] |- | 2006 | octobre | [[Antonio Carattoni]] | [[Roberto Giorgetti]] |- | [[2007]] | abril | [[Alessandro Rossi (politico)|Alessandro Rossi]] | [[Alessandro Mancini]] |- | 2007 | octobre | [[Mirko Tomassoni]] | [[Alberto Selva]] |- | [[2008]] | abril | [[Rosa Zafferani]] | [[Federico Pedini Amati]] |- | 2008 | octobre | [[Assunta Meloni]] | [[Ernesto Benedettini]] |- | [[2009]] | abril | [[Massimo Cenci]] | [[Oscar Mina]] |- | 2009 | octobre | [[Francesco Mussoni]] | [[Stefano Palmieri]] |- | [[2010]] | abril | [[Marco Conti]] | [[Glauco Sansovini]] |- | 2010 | octobre | [[Giovanni Francesco Ugolini]] | [[Andrea Zafferani]] |- | [[2011]] | abril | [[Maria Luisa Berti]] | [[Filippo Tamagnini]] |- | 2011 | octobre | [[Gabriele Gatti]] | [[Matteo Fiorini]] |- | [[2012]] | abril | [[Italo Righi]] (1) | [[Maurizio Rattini]] |- | 2012 | octobre | [[Teodoro Lonfernini]] | [[Denise Bronzetti]] (1) |- | [[2013]] | abril | [[Antonella Mularoni]] | [[Denis Amici]] |- | 2013 | octobre | [[Anna Maria Muccioli]] | [[Gian Carlo Capicchioni]] |- | [[2014]] | abril | [[Valeria Ciavatta]] | [[Luca Beccari]] |- | 2014 | octobre | [[Gianfranco Terenzi]] | [[Guerrino Zanotti]] |- | [[2015]] | abril | [[Andrea Belluzzi]] | [[Roberto Venturini]] |- | 2015 | octobre | [[Lorella Stefanelli]] | [[Nicola Renzi]] |- | [[2016]] | abril | [[Gian Nicola Berti]] | [[Massimo Andrea Ugolini]] |- | 2016 | octobre | [[Marino Riccardi]] | [[Fabio Berardi]] |- | [[2017]] | abril | [[Mimma Zavoli]] | [[Vanessa D'Ambrosio]] |- | 2017 | octobre | [[Matteo Fiorini]] | [[Enrico Carattoni]] |- | [[2018]] | abril | [[Stefano Palmieri]] | [[Matteo Ciacci]] |- | 2018 | octobre | [[Mirko Tomassoni]] | [[Luca Santolini]] |- | [[2019]] | abril | [[Nicola Selva]] | [[Michele Muratori]] |- | 2019 | octobre | [[Luca Boschi]] | [[Mariella Mularoni]] |- | [[2020]] | abril | [[Alessandro Mancini]] | [[Grazia Zafferani]] |- | 2020 | octobre | [[Alessandro Cardelli]] | [[Mirko Dolcini]] |- | [[2021]] | abril | [[Gian Carlo Venturini]] | [[Marco Nicolini]] |- | 2021 | octobre | [[Francesco Mussoni]] | [[Giacomo Simoncini]] |- | [[2022]] | abril | [[Oscar Mina]] | [[Paolo Rondelli]] |- | 2022 | octobre | [[Maria Luisa Berti]] | [[Manuel Ciavatta]] |- | [[2023]] | abril | [[Alessandro Scarano]] | [[Adele Tonnini]] |- | 2023 | octobre | [[Filippo Tamagnini]] (2) | [[Gaetano Troina]] |- | [[2024]] | abril | [[Alessandro Rossi]] | [[Milena Gasperoni]] |- | 2024 | octobre | [[Francesca Civerchia]] | [[Dalibor Riccardi]] |- | [[2025]] | abril | [[Denise Bronzetti]] (2) | [[Italo Righi]] (2) |- | 2025 | octobre | [[Matteo Rossi]] | [[Lorenzo Bugli]] |- | [[2026]] | abril | [[Alice Mina]] | [[Vladimiro Selva]] |- | 2026 | octobre | [[Gerardo Giovagnoli]] | [[William Casali]] |} == Sègles anteriors == * [[Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XX]] * Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XIX * Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XVIII * Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XVII * Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XVI * Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XV * Lista dels capitanis regents de Sant Marin al s. XIV [[Categoria:Sant Marin]] 6hzkuyhzwylp5m8jbzlqq3650son9b5 0 170108 2509843 2506073 2026-10-02T01:28:13Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2509843 wikitext text/x-wiki {{Infobox Organizacion|ideologia=[[Occitanisme]], [[Nacionalisme occitan]], [[Independentisme]], [[Umanisme]], [[Progressisme]]|fondacion=20 febrier de 2016|luoc_fundacion=Marselha|siteweb=https://assemblada-occitana.com/|tipe=Grop de trabalh e de defensa d'interès|nom_original=Assemblada Nacionala Occitana (fins a 2019)|imatge_talha=200|imatge=Lògo de l'Assemblada Occitana.jpg|forma_juridica=Associacion Lei 1901}} [[Fichièr:Lògo de l'Assemblada Occitana.jpg|vinheta|Lògo de l'Assemblada Occitana despí lo 2019.]] [[Fichièr:Logo de l'Assemblada Nacionala Occitana.jpg|vinheta|Ancian logo de l'ANÒC.]] L’'''Assemblada Occitana''' es un [[:en:Advocacy_group|grop de trabalh e d'accion]] basat a [[Niça]]. Son objectiu es de conscientizar la populacion d'[[Occitània|Occitània tota]] sus son apartenéncia a la [[Occitània|nacion occitana]] e de restaurar la dignitat nacionala per una Occitània liura, sobeirana, democratica, ecologica, sociala e umanista. == Istoric == Lo 20 de febrier de [[2015|2016]] foguèt creada a Marselha l''''Assemblada Nacionala Occitana''' ('''ANÒC'''). Bastida sus lo modèl de l'Assemblea Nacional Catalana (ANC), l'ANÒC se presentava coma una organizacion populara, transversala e integratritz, rassemblant totei lei fòrças vivas de l'occitanisme (movements associatius, politics e socials) per fin d'avançar amassa dins “la recuperacion de la consciéncia nacionala occitana”<ref>https://www.ladepeche.fr/article/2015/07/25/2149465-l-anoc-veut-son-autonomie.html</ref><ref>https://www.jornalet.com/nova/6480/noticia/6480/es-nascuda-lassemblada-nacionala-occitana</ref>. A la fin de [[2018]], l'Assemblada Nacionala Occitana cambièt de nom e de lògo per devenir l''''Assemblada Occitana'''. Tocada per la crisi e lei divisions cronicas de l'occitanisme, cambièt tanben d'estrategia en se presentant pas mai coma un movement de massa mas coma un grop de trabalh e d'accion. Ansin, cessèt de cercar l'unitat dau movement occitanista per se consacrar au trabalh d'informacion de la populacion d'Occitània tota.<ref>https://web.archive.org/web/20250217140015/https://assemblada-occitana.com/lassemblada-occitana-cambia-de-nom-e-destrategia-per-alestir-lo-futur</ref> == Objectiu == L'Assemblada Occitana a per objectiu de conscientizar la societat occitana e rassemblar totas las fòrças civilas occitanas per fin de complir las finalitats seguentas<ref>https://web.archive.org/web/20201125170044/https://assemblada-occitana.com/qual-sem</ref>: * La '''reconeissença de la nacion occitana''', dins sa pluralitat lingüistica e culturala, e la presa de consciéncia del pòble occitan d’i aperténer, * L’'''aveniment d’una economia occitana''' sobeirana, dinamica, ecologica e sociala, * Crear las condicions politicas e socialas necessàrias per establir e constituir una vertadièra '''entitat territoriala occitana pròpria''', que siá plurala, federativa e democratica, * Obtenir de condicions equitablas per promòure e desvolopar un '''usatge normal de la lenga occitana''' dins totes los domenis de la vida, * Restaurar la '''dignitat nacionala del pòble occitan'''. L’independéncia d’Occitània es un mejan necessari per restaurar aquela dignitat (en passant per una autodeterminacion democratica), * '''Defendre las personas''' (fisicas e moralas) que subisson de discriminacions, de tractaments inequitables, de vexacions, d’injúrias, de difamacions o de violéncias a causa de lor cultura occitana, de lor usatge de la lenga occitana, de lor accent occitan o de lor origina occitana; e se constituir partida civila per defendre aquelas personas. == Ideologia == L'Assemblada Occitana aderís ai valors [[Progressisme|'''progressistas''']] talas que la defensa dels dreches del pòble, la [[democracia|'''democracia''']], l’[[umanisme|'''umanisme''']], lo [[feminisme|'''feminisme''']] e lo '''[[Ecologisme|respècte de l’environament]]'''.<ref>https://assemblada-occitana.com/nostras-valors</ref> == Ligams extèrnes == * [https://web.archive.org/web/20201125164405/https://assemblada-occitana.com/ Site oficial] *"[https://web.archive.org/web/20201125170044/https://assemblada-occitana.com/qual-sem L'Assemblada Occitana, qu'es aquò ?]" {{Partits politics occitans}} == Referéncias == [[Categoria:Movement politic occitan]] me6dfjjwcbm7n9xsoj8w1rf4jetn40a 0 171006 2509852 2455354 2026-10-02T04:29:31Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2509852 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Archipèla | nom=Ciclades | bandièra= | blason= | ligam bandièra= | ligam blason= | mapa=[[Imatge:Cyclades map-fr.jpg|thumb]] | país=[[Grècia]] | estatut= | títol capitala= | capitala= | localizacion= | superfícia= | nombre d'illas= 250 | illas principalas= [[Delos]] | còstas= | punt culminant= | altitud maximala= | illa del punt culminant= | baia= | lac= | glacièr= | populacion annada= | populacion= | fus orari= | descobèrta= | sit web= | nòtas= }} Las '''Ciclades''' (en [[grèc]]: ''Κυκλάδες'') son una [[archipèla]] de [[Grècia]] situada dins lo sud de la [[mar Egèa]], dans la periferia de l’[[Egèa Méridionala]]. L’archipèla compren aperaquí 250 illas, illets e illets-ròcs. Solas 24<ref>[https://web.archive.org/web/20150926105938/http://www.e-kyklades.gr/tourism/index.jsp?context=1501&lang=en Cyclades]</ref> illas son abitadas. Se sonan Cicladas amor que forman un cèrcle (en grèc:κύκλος ) a l'entorn de l'illa sagrada de [[Delos]]. De 1833 fins a la [[programa Kallikratis|reforma Kallikratis]] de 2010, las Cicladas formavan un [[Nòme (Grècia)|nòme]]. [[Categoria:Illa de Grècia]] [[Categoria:Illa de la mar Egèa]] [[Categoria:Illa de la mar Mediterranèa]] [[Categoria:Region de Grècia]] [[Categoria:Periferia de Grècia]] qlxbvfo3kpozzmb0ywvrwm8bqn0qzt4 0 184212 2509847 2435721 2026-10-02T01:32:41Z Dostojewskij 20932 + Categoria:Naissença en 1880 + Categoria:Decès en 1945 2509847 wikitext text/x-wiki [[Fichièr:Bundesarchiv Bild 146-1977-120-11, Fedor von Bock.jpg|thumb|right|[[Fotografia]] de Fedor von Bock en [[1939]].]] '''Feodor von Bock''' (3 de decembre de [[1880]], [[Küstrin]] – 4 de mai de [[1945]], [[Oldenborg]]) es un [[manescau]] [[Alemanha|alemand]] de la [[Segonda Guèrra Mondiala]]. Intrat coma [[luòctenent]] dins l'[[fòrças armadas alemandas|armada alemanda]] en [[1898]], participèt a la [[Premiera Guèrra Mondiala]] onte recebèt la medalha ''[[Pour le Mérite]]''. Puei, foguèt conservat dins la ''[[Reichswehr]]'', l'armada alemanda limitada autorizada per lo [[Tractat de Versalhas]]. Venguèt [[generau]] en [[1929]] e, en despiech de son ostilitat au [[nazisme]], se ralièt a [[Adolf Hitler]] car sosteniá lei projèctes [[militar]]s dau ''Führer''. De [[1938]] a [[1942]], aguèt donc un ròtle major dins lei guèrras dau [[Tresen Reich|III{{e}} Reich]] coma cap dei fòrças encargadas d'envaïr [[Àustria]] ([[1938]]), cap dau Grop d'armadas Nòrd en [[Polonha]] ([[1939]]), cap dau Grop d'armadas B en [[França]] ([[1940]]), cap dau Grop d'armadas Centre durant lo [[Plan Barbarossa]] ([[1941]]) avans de venir cap dau Grop d'armadas Sud ([[1942]]). Per son eficacitat e la qualitat de son comandament, foguèt nomat ''[[Generalfeldmarschall]]'' lo 19 de julhet de [[1940]]. Tre lo començament de la [[Guèrra Germanosovietica]], von Bock s'opausèt a divèrsei decisions d'[[Adolf Hitler|Hitler]] coma l'autorizacion donada a cada soudat alemand de tirar sus tot civiu [[URSS|sovietic]] considerat coma un [[partisan]]. Aquelei tensions foguèron amaisadas per lo [[generau]] [[Walther von Brauchitsch]], cap dei [[Heer|fòrças terrèstras alemandas]], qu'emeteguèt un òrdre addicionau per insistir sus l'importància de la disciplina au sen dei tropas. Pasmens, de desacòrdis pus grèus apareguèron en julhet de [[1942]] a prepaus dei plans d'atacas de [[Caucàs]]. Lo ''Führer'' decidèt alora de retirar son comandament a von Bock e de lo plaçar dins la resèrva fins a la fin dau conflicte. Dins aquò, après lo [[suicidi]] d'[[Adolf Hitler|Hitler]], von Bock prepausèt sei servicis a [[Karl Dönitz]] mai foguèt tuat durant una ataca aeriana còntra sa [[automobila|veitura]]. Lo [[generau]] [[Henning von Tresckow]], lo nebòt de von Bock, foguèt un deis organizators dau [[complòt dau 20 de julhet]]. == Liames intèrnes == * [[Segonda Guèrra Mondiala]]. * ''[[Wehrmacht]]''. == Bibliografia == == Nòtas e referéncias == <references/> {{DEFAULTSORT:Bock, Fedor von}} [[Categoria:Generau alemand]] [[Categoria:Manescau alemand]] [[Categoria:Generau de la Segonda Guèrra Mondiala]] [[Categoria:Naissença en 1880]] [[Categoria:Decès en 1945]] rqo7ug642i3n10t7o1vt9kl4hq35c87 0 184317 2509846 2466593 2026-10-02T01:30:43Z Dostojewskij 20932 + Categoria:Personalitat del Tresen Reich + Categoria:Naissença en Alemanha 2509846 wikitext text/x-wiki [[Fichièr:Bundesarchiv Bild 183-L08126, Wilhelm Ritter von Leeb.jpg|thumb|right|[[Fotografia]] de Wilhelm von Leeb en [[1940]].]] '''Wilhelm von Leeb''' (5 de setembre de [[1876]], [[Landsberg am Lech]] – 29 d'abriu de [[1956]], [[Füssen]]) es un [[manescau]] [[Alemanha|alemand]] de la premiera mitat dau sègle XX. Fiu d'un [[oficièr|oficier]] de l'[[armada]] [[Bavièra|bavaresa]], Wilhelm von Leeb s'engatjèt dins l'armada [[Alemanha|alemanda]] en [[1895]]. Participèt ansin coma [[oficièr|oficier]] a la repression de la [[Revòuta dei Boxers]] ([[1899]]-[[1901]]) e a la [[Premiera Guèrra Mondiala]] ([[1914]]-[[1918]]). Après [[1918]], von Leeb demorèt dins l'armada e foguèt nomat [[generau]] en [[1930]]. [[Catolicisme|Catolic]] [[conservatisme|conservator]], èra pauc favorable au [[nazisme]] mai [[Adolf Hitler]] li donèt de responsabilitats pus importantas gràcias a seis estats de servici exemplars. Participèt ansin a l'ocupacion de [[Checoslovaquia]] coma cap d'armada ([[1938]]) e a la [[campanha de Polonha]] coma cap d'un grop d'armadas ([[1939]]). Opausat a una ataca còntra [[França]], von Leeb foguèt pasmens encargat, tornarmai a la tèsta d'un grop d'armadas, de rompre lei defensas de la [[Linha Maginot]] en mai de [[1940]]. Aqueu succès li permetèt de venir [[manescau]]. Puei, en [[1941]], comandèt l'avançada dau grop d'armadas Nòrd de la ''[[Wehrmacht]]''. Conquistèt lei regions balticas e enceuclèt [[Leningrad]]. Dins aquò, de desacòrds l'opausèron a [[Adolf Hitler|Hitler]] a prepaus de la conducha deis operacions dins la region. Lo 15 de genier de [[1942]], von Leeb perdiguèt son comandament e foguèt plaçat dins la resèrva fins a la fin de la guèrra. Arrestat en [[1945]] per leis [[USA|Estatsunidencs]], von Leeb foguèt condamnat a tres ans de preson per un [[tribunau militar]] estatsunidenc per [[crime còntra l'Umanitat]]. D'efiech, durant l'[[Plan Barbarossa|invasion de l'URSS]], aviá transmés a sei subordenats leis òrdres destinats a facilitar l'execucion dei [[judaïsme|judieus]], dei [[comunisme|comunistas]] e dei civius sospichats de resisténcia. Pasmens, la pena foguèt limitada car l'acusacion poguèt pas produrre de documents mostrant un ròtle dirècte de von Leeb dins lei chaples realizats per lei [[SS]] dins sa zòna de comandament. == Liames intèrnes == * [[Segonda Guèrra Mondiala]]. * ''[[Wehrmacht]]''. == Bibliografia == * '''[[anglés|(en)]]''' Valerie Hebert, ''Hitler's Generals on Trial: The Last War Crimes Tribunal at Nuremberg'', University Press of Kansas, 2010. * '''[[anglés|(en)]]''' Geoffrey P. Megargee, ''Inside Hitler's High Command'', University Press of Kansas, 2000. == Nòtas e referéncias == <references/> {{DEFAULTSORT:Leeb, Wilhelm von}} [[Categoria:Generau alemand]] [[Categoria:Manescau alemand]] [[Categoria:Generau de la Segonda Guèrra Mondiala]] [[Categoria:Personalitat del Tresen Reich]] [[Categoria:Naissença en Alemanha]] [[Categoria:Naissença en 1876]] [[Categoria:Decès en 1956]] 7ym2u5x0n149p1q1fucofyjkkbhvrc9 0 198450 2509848 2459888 2026-10-02T01:34:40Z Dostojewskij 20932 + Categoria:Personalitat del Tresen Reich + Categoria:Naissença en Alemanha + Categoria:Naissença en 1887 + Categoria:Decès en 1973 2509848 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Vivaroaupenc}} [[Fichièr:Bundesarchiv Bild 183-H01758, Erich v. Manstein.jpg|thumb|right|Erich von Manstein en [[1938]].]] '''Erich von Manstein''' (24 de novembre de [[1887]], [[Berlin]] – 9 de junh de [[1973]], [[Irschenhausen]]) es un [[generau]] [[Alemanha|alemand]] de la [[Segonda Guèrra Mondiala|Segonda Guerra Mondiala]]. Especialista de la [[guèrra blindada|guerra de movement]], foguèt un dels generaus mai importants de la ''[[Wehrmacht]]'' durant tot lo conflicte. Nebot dau [[mareschau]] [[Paul von Hindenburg]], participèt a la [[Prumiera Guerra Mondiala]] e durant l'entre doas guerras, s'interessèt a la guerra de movement. Favorable al [[nazisme]], venguèt generau en [[1936]] e foguèt charjat de redigir plusors plans d'operacions per preparar de conflictes contra los vesins dau [[Tresen Reich|Reich]]. Après lo començament dels combats, foguèt ansin nomat a de pòstes importants coma chef d'Estat-Major dau grop d'armaas Rundstedt en [[Polonha]] ([[1939]]) e autor dau plan d'operacions contra [[França]] en [[1940]]. Puei, comandèt la XI{{a}} armaa en [[Ucraïna]] e conquistèt de [[Crimèa|Crimea]] ([[1941]]-[[1942]]). Assajèt sensa succès de desblocar las tropas blocaas dins [[Batalha d'Estalingrad|Estalingrad]] (novembre-decembre de [[1942]]) e capitèt d'arrestar la persegüia [[URSS|sovietica]] après aquela batalha. Enfin, dirigiguèt una partia de las [[batalha de Korsk|batalhas de Korsk]] e de [[Batalha de Dnièpre|Dnièpre]]. Après aquela desfacha, foguèt desmes de sas foncions per [[Adolf Hitler|Hitler]]. Internat per los [[Reialme Unit|Britanics]] en [[1945]], foguèt condamnat a 18 ans de preson per [[crime de guerra|crimes de guerra]]. Pasmens, foguèt liberat tre [[1953]]. En [[1955]], venguèt conselhier de la ''[[Bundeswehr]]'', l'armaa de la [[Alemanha|RFA]]. Publiquèt sas memòrias en [[1955]]. S'i concentrèt unicament sus los afaires militars e sus la critica de las decisions d'[[Adolf Hitler|Hitler]] sensa parlar dels crimes de la ''[[Wehrmacht]]''. == Ligams internes == * [[Guèrra Germanosovietica|Guerra germanosovietica]]. * [[Segonda Guèrra Mondiala|Segonda Guerra Mondiala]]. == Bibliografia == * '''[[francés|(fr)]]''' Benoît Lemay, ''Erich von Manstein : le stratège de Hitler'', París, Perrin, coll. « tempus » (n° 330), 2010, 764 p. == Nòtas e referéncias == <references/> {{DEFAULTSORT:Manstein, Erich von}} [[Categoria:Generau alemand]] [[Categoria:Generau de la Segonda Guèrra Mondiala]] [[Categoria:Personalitat del Tresen Reich]] [[Categoria:Naissença en Alemanha]] [[Categoria:Naissença en 1887]] [[Categoria:Decès en 1973]] cghh3i6vdlbf7i7hsen3a1tpxwpmv79 0 200620 2509856 2492540 2026-10-02T07:01:04Z CommonsDelinker 245 Bòt: A remplaçat [[:Imatge:FA-18_Hornet_breaking_sound_barrier_(7_July_1999)_-_filtered.jpg]] per [[:Imatge:FA-18_Hornet_breaking_sound_barrier_(7_July_1999).jpg]] ([[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Exact or scaled-down duplicate: [[:c::File:FA-18 Hornet br 2509856 wikitext text/x-wiki [[Imatge:F-18-diamondback blast.jpg|thumb|275px|Un [[F/A-18F Super Hornet]] de l'US Navy en vòl [[transonic]] ]] [[Imatge:FA-18 Hornet breaking sound barrier (7 July 1999).jpg|right|thumb|275px|Un [[F/A-18 Hornet|F/A-18]] de l'US Navy se serra de la velocitat del son. La nívol blanca formada resulta de l'[[expansion de Prandtl–Meyer]] qu'abaissa la temperatura de l'aire en dessós del [[punt de rosada]].<ref>{{cite web |url=http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap070819.html |títol=APOD: 2007 August 19 - A Sonic Boom |website=antwrp.gsfc.nasa.gov}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.eng.vt.edu/fluids/msc/gallery/conden/mpegf14.htm |títol=F-14 CONDENSATION CLOUD IN ACTION |archive-url=https://web.archive.org/web/20040602214201/http://www.eng.vt.edu/fluids/msc/gallery/conden/mpegf14.htm |archive-date=2004-06-02 |website=www.eng.vt.edu}}</ref>]] La velocitat '''supersonica''' es la velocitat d'un objècte que passa la velocitat del son (nombre de Mach 1). Pels objèctes que se desplaçan dins de l'aire sèc a una temperatura de 20 °C al nivèl de la mar, aquela velocitat es d'aperaquí 343,2 m/s. Las velocitats superioras a cinc còps la velocitat del son (Mach 5) son sovent qualificadas d'[[ipersonic|ipersonicas]]. Los vòls durant losquals solas d'unas partidas de l'aire enrodant un objècte, coma las extremitats de las palas d'un rotor, atenhon de velocitats supersonicas son dichs [[transonic]]s. Aquò se produtz generalament entre Mach 0,8 e Mach 1,2. tb859m4p5ymk052k5x5jd30iaeugumf 0 201009 2509840 2508925 2026-10-01T22:32:20Z Mistico Dois 45295 2509840 wikitext text/x-wiki [[File:JosefaObidos1.jpg|thumb|upright=1|''L'Adoracion dels pastors'' (1669) per Josefa de Óbidos]] '''Josefa de Óbidos''' (c. 1630 – [[22 de julhet]] de [[1684]]) foguèt una pintra [[Portugal|portuguesa]]. Son nom de naissença èra Josefa de Ayala Figueira. Nasquèt a [[Sevilla]], en [[Espanha]], d’un paire portugués e d’una maire espanhòla, mas se mudèt al país de son paire quand èra encara pichona. Foguèt en Portugal que realizèt tota son òbra. Se consacrèt principalament a la pintura religiosa. Es considerada una de las raras femnas pintre del periòde [[baròc]]. S’atribuisson a son pincèl aperaquí 150 òbras. {{DEFAULTSORT:Óbidos, Josefa de}} [[Categoria:Naissença en 1630]] [[Categoria:Decès en 1684]] [[Categoria:Pintra]] [[Categoria:Pintre portugués]] o6oqvapeztl5g1dfip40xz4wjiqxoe5 0 201554 2509825 2509393 2026-10-01T12:54:05Z Alaric 506 44932 /* Composicion dempuei 2015 */ 2509825 wikitext text/x-wiki {{Boita Arrondiment Occitan |nomarr = Arrondiment de Tulle [[Imatge:Corrèze - Tulle arrondissement.svg|290px]] |reg= |dept=[[Corresa (departament)|Corresa]] |insee = 192 |capluoc = [[Tula]] |km² ={{supfra|192}} }} L’'''arrondiment de Tula''' es una division administrativa [[França|francesa]] dau departament de [[Corresa (departament)|Corresa]], dins la region de [[Novela Aquitània]], ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]. </br> ==Istòria== La lei dau 28 pluviòse an VIII (17 de feurier 1800) creet los arrondiments. En 1926, l'[[arrondiment d'Ussèl]] fuguet suprimit per la refòrma [[Raymond Poincaré|Poincaré]] e sos cantons passèren dins l'arrondiment de Tula; l'arrondiment d'Ussèl fuguet restablit en 1943. En 1982, los cantons de Tula-Nòrd e Tula-Sud fuguèren subdevesits en quatre cantons. En [[2017]], l'arrondiment passet de 118 a 106 comunas per s'adaptar a las intercomunalitats, puei 104 (en 2019) e enfin 105 lo 1er de genier 2024 (ganh de [[Bujac]], qu'èra de l'[[arrondiment d'Ussèl]]). ==Composicion d'aici a 2015== * [[Canton d'Argentat]] * [[Canton de Corrèsa]] * [[Canton d'Aus Gletons]] * [[Canton de Mércuer]] * [[Canton de La Plèu]] * [[Canton de La Ròcha Canilhac]] * [[Canton de Sent Privat]] * [[Canton de Selhac]] * [[Canton de Trainhac]] * [[Canton de Tula Campanha-Nòrd]] * [[Canton de Tula Campanha-Sud]] * [[Canton de Tula Urban-Nòrd]] * [[Canton de Tula Urban-Sud]] * [[Canton d'Usercha]] ==Composicion dempuei 2015== Contràriament a l'ancian descopatge en cantons, un canton pòt èsser a cavalhon sus mai d'un arrondiment : * lo canton de Tula (n° 16) compren mas que la comune de [[Tula]]; * lo canton d'[[Argentat]] compren 30 comunas, 29 de l'arrondiment de Tula, una de l'[[arrondiment de Briva]] dempuei 2017 (en causa de l'intercomunalitat), [[Altilhac]]; * lo canton d'[[Aus Gletons]] (n° 7) compren 18 comunas (puei 17 : fusion de [[Montanhac (Corresa)|Montanhac e *Sent Pòlit]] emb [[Lo Jardenc]] en 2022), una, [[Vitrac de Montana]], de l'arrondiment de Tula, las autras 16 de l'[[arrondiment d'Ussèl]]; * lo canton dau Miegjorn Corresian (n° 10), [[Béinat]]) comprendriá (segon Wp.fr) una comuna sus 33 de l'arrondiment de Tula, [[Aubasina]], mès avem pas trobat a quala epòca quela comuna èra de l'arrondiment de Tula; error probabla; * lo canton de [[Navas (Corresa)|Navas]] (n° 11) compren 13 comunas, 12 de l'arrondiment de Tula ([[Mairinhac]] de l'[[arrondiment d'Ussèl]]); * lo canton de [[Senta Fortunada]] (n° 14) compren 20 comunas, totas de l'arrondiment de Tula; * lo canton de [[Selhac]]-Monedieras (n° 15) compren 21 comunas, totas de l'arrondiment de Tula; * lo canton d'[[Usercha]] (n° 18) compren 21 comunas, 9 de l'arrondiment de Tula, las de l'ancian canton d'Usercha (a l'origina), 12 de l'[[arrondiment de Briva]]. * lo canton dau Replanat de Miuvachas compren 33 comunas, 9 de l'arrondiment de Tula, las autras de l'arrondiment d'Ussèl; * lo canton d'[[Alaçac]] compren 12 comunas, 3 de l'arrondiment de Tula, las autras de l'[[arrondiment de Briva]]. ==Referéncias== <references /> [[Categoria:Arrondiment de Corresa]] [[Categoria:Corresa]] btgeca7h52qww5989qpdq4ermz9ymf1 0 201575 2509863 2509624 2026-10-02T10:06:15Z C.Stecoli 41516 Correccion ortografica, melhorament redaccionau e referéncia ai Segobrigii 2509863 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Provençau}} [[Fichièr:Saint-Blaise oppidum23.jpg|vinheta|331x331px|Vestigis de Sant Blasi.]] L''''oppidum de Sant Blasi''' es un site arqueologic màger de la [[Mar Mediterranèa|Mediterranèa]] occidentala, situat sus lo territòri de la comuna provençala de [[Sant Mitre dei Barris]], pròche [[Fòs]], dins lo despartament francés dei [[Bocas de Ròse]]. Lo site es listat coma un [[Monument istoric en França|monument istoric]] despuei lo 16 de septembre 1943<ref>Notícia no [https://www.pop.culture.gouv.fr/notice/merimee/PA00081436 PA00081436] [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.pop.culture.gouv.fr%2Fnotice%2Fmerimee%2FPA00081436 archiu]], sus la plataforma dubèrta dau patrimòni, [[:fr:Base_Mérimée|basa Mérimée]], ministèri francés de la Cultura.</ref>. Frequentat despuei lo [[neolitic]] e a l'[[Edat del Bronze|Edat dau bronze]], site d'un comptador etrusc tre lo sègle VII AvC e luec d'un comèrci de la sau reculhida sus plaça, Sant Blasi es mai que tot conegut coma [[oppidum]] [[Celtoligurs|celtoligur]]. Son nom antic es desconegut. Es associat a la confederacion dei [[sallavis]] qu'acampava lei pòbles de Bassa Provença e, segon Jean Chausserie-Laprée, podriá èstre la capitala dei segobrigii<ref>{{Ref-publicacion|òbra=Archéologia|volum=n°581|pp.=44-51|títol=Saint-Blaise en Provence, capitale gauloise des Ségobriges|an=2019|autor1=Jean Chausserie-Laprée|autor2=Sandrine Duval|autor3=Marie Valenciano}}</ref>. La ciutat prosperèt a l'epòca greca e foguèt protegida per una embarri ellenistic<ref name="DA">{{Ref-publicacion|òbra=Dossier de l'Archéologie|títol=L'oppidum de Saint-Blaise|volum=n°84}}</ref>. Lo site prenguèt lo nom d'''Ugium'' dins l'antiquitat tardiva e l'Auta Edat mejana, puei se perlonguèt dins lo vilatge de Catstèuveire. Foguèt un luòc d'abitacion fins au sègle XIV, quand lei darriers estatjants l'an quitada per anar a Sant Mitre. == Localizacion == Sant Blasi es situat pròche la [[Mediterranèa]], la [[Mar de Bèrra]] e la [[:fr:Crau|Crau]]. En drechiera, es a 8km dau [[Lo Martegue|Martegue]], 6km d'[[Istre]], 4km de [[Fòs]], 16km de [[Pòrt Sant Loís]], 24km de [[Selon|Selon de Crau]] e 36km de [[Marselha]] e d'[[Ais|Ais de Provença]]. Es a l'extremitat nòrd de la plana de Castelhon, sus un [[istme]] que dessepara l'estanh de Lavalduc a l'oèst e l'estanh de Citís au nòrd. L'oppidum es situit sus un esperon barrat que porgís una defensa naturala dau costat deis estancs, que lei tresplomba de 30 fins a 50 mètres segon leis endrechs. Lo site occupa una superficia de 5,5ha, e compòrta dos plans qu'an un quinzenau de mètres de denivelat entre elei. Lo plan inferior, que se ditz ''Vila Bassa'', es a una altitud de 50m e se perlònga a l'edat medievala per lo vilatge de Castèuveire. Lo plan superior, que se ditz la ''Vila Auta'', culmina a 65m mai ò mens, ambe sa partida au sud que constituís çò que dison ''La Ciutadèla''. == Cronologia == La cronologia que fai referéncia a l'ora d'ara es estat establida per Bernard Bouloumié sus la basa dei trabalhs d'Henri Rolland e tèn còmpte dei donadas recentas de l'estratigrafia. Ela permet d'establir 8 jaç arqueologics per lo site. {| class="wikitable" |Sant Blasi I |[[Neolitic]] ancian e mejan, [[Edat del Coire|Calcolitic]], tre 4700 AvC. |Jaç VIII |- |Sant Blasi II |[[Edat del Bronze|Edat dau bronze]] (ancian e finau), tre 2000 AvC |Jaç VIII |- |Sant Blasi III |650-475 AvC |Jaç VII (650-600 AvC) |- | | |Jaç VI (600-550 AvC) |- | | |Jaç V (550-500 AvC) |- |Sant Blasi IV |475-200 AvC |Jaç IV (500-350 AvC) |- |Sant Blasi Va e Vb |200-120/80 AvC |Jaç III (350-49 AvC) |- |Sant Blasi Vc |mitan dau sègle I AvC. |Jaç III (350-49 AvC) |- |Sant Blasi VI |o periòde ''Ugium'' | |- | |''Ugium'' I (sègles IV/V –  IX) |Jaç II (49 AvC-900 ApC) |- | |''Ugium'' II (sègles IX – XI) |Jaç II (900-1100 ApC) |- |Castèuveire |sègles XII – XIV |Jaç (1200-1400 ApC) |} == Nòtas e referéncias == {{Referéncias}} == Veire tanben == {{Projèctes connèxes|Commons=Category:Oppidum de Saint-Blaise}} [[Categoria:Monument de Provença]] [[Categoria:Site arqueologic d'Occitània]] 25dw9bkl10zelr0avkil3vjugyoe69i 0 201588 2509824 2509816 2026-10-01T12:46:45Z Alaric 506 44932 /* Composicion dempuei 2015 */ 2509824 wikitext text/x-wiki {{Boita Arrondiment Occitan |nomarr = Arrondiment de Briva [[Imatge:Corrèze_-_Brive-la-Gaillarde_arrondissement.svg|290px]] |reg= |dept=[[Corresa (departament)|Corresa]] |insee = 191 |capluoc = [[Briva]] |km² ={{supfra|191}} }} L’'''arrondiment de Briva''' es una division administrativa [[França|francesa]] dau departament de [[Corresa (departament)|Corresa]], dins la region de [[Novela Aquitània]], ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]. </br> ==Istòria== La lei dau 28 pluviòse an VIII (17 de feurier 1800) creet los arrondiments. En 1982, los cantons de Briva-Nòrd e Brive-Sud son remplaçats per sieis (cinc emb lo nom de ''Briva'', lo seisen de Malamòrt). ==Composicion d'aici a 2015== * [[Canton d'Aient]] * [[Canton de Belluec]] * [[Canton de Béinat]] * [[Canton de Briva-Centre]] * [[Canton de Briva-Nòrd-Èst]] * [[Canton de Briva-Nòrd-Oèst]] * [[Canton de Briva-Sud-Èst]] * [[Canton de Briva-Sud-Oèst]] * [[Canton de Donzenac]] * [[Canton de Julhac]] * [[Canton de L'Archa]] * [[Canton de Liberçac]] * [[Canton de Malamòrt]] * [[Canton de Maiçac]] * [[Canton de Visoas]] ==Composicion dempuei 2015== Lo nombre de comunas era de 94 en 2026 <ref>https://www.correze.gouv.fr/Publications/La-Correze/La-Correze-administrative</ref>. Lo nombre de comunas pòt chamnhar chada annada per'mor que de las comunas fusionan o per s'adaptar a las intercomunalitats (espeçament en 2017). Lo nombre de comunas de l'arrondiment era coma aquò de 99 en 2015, 98 en 2016, 97 en 2017 e 96 en 2019. Contràriament a l'ancian descopatge en cantons, un canton pòt èsser a cavalhon sus mai d'un arrondiment. Los cantons que son totalament o en partida dins l'arrondiment son : * canton de Briva-1 (partida de Briva); * canton de Briva-2 (partida de Briva); * canton de Briva-4 (partida de Briva); * canton de Briva-3 (partida de Briva + 2 comunas, [[La Chapela daus Bròsts]] e [[Cosnac]]); * canton de [[Malamòrt (Lemosin)|Malamòrt]], 5 puei 4 comunas (fusion de Malamòrt e de [[Venarsal]] en 2016); * canton d'Alaçac (canton novel), 9 comunas sus 12 dins l'arrondiment ([[Ornhac de Vesera]], [[Perpesac lo Negre]] e [[Visoas]] muderen vers l'[[arrondiment de Tula]] probablament en 2017); [[Donzenac]] e [[Visoas]], eran d'ancians chapluecs de canton; * canton de l'[[Eissandon]]és, bureu centralizator [[Ajac (Corresa)|Ajac]], 21 comunas, dont [[Aient]] e [[Julhac (Corresa)|Julhac]], ancians chapluecs de canton; * canton de [[Sent Pantaleon de L'Archa]], fòrma supausada, 13 comunas dont [[L'Archa]], ancian chapluec; * canton del Miegjorn Corresenc, burèu centralizator [[Béinat]], 34 comunas en 2015 puei 33 en 2019, dont [[Belluec]] (fusionada emb [[Brivasac]] en 2019), [[Maiçac]], ancians chapluecs de canton; totas las comunas son e eran de l'arrondiment de Briva, maugrat çò qu'escriu Wp.fr; * [[canton d'Usercha]], 21 comunas, dont 9 dins l'[[arrondiment de Tula]], las de l'ancian canton d'Usercha (a l'origina), 12 de l'arrondiment de Briva; dempuei 2025, las 21 comunas son redusidas a 19, dont 10 de l'arrondiment de Briva : la creacion de la comuna novela dels [[Los Tres Sents|Tres Sents]], fai que [[Sent Martin Set Pers]] e [[Sent Pardos Corbier]] mudan vers l'[[arrondiment de Tula]], ente era dejà [[Sanch Ibarch]]; * [[canton d'Argentat]], 30 comunas, dont una dins l'arrondiment de Briva (dempuei 2017 en causa de l'intercomunalitat), [[Altilhac]]. ==Referéncias== <references /> [[Categoria:Arrondiment de Corresa]] [[Categoria:Corresa]] si4dmjvo5zitanx3uocakh10vf2pyk4 2509827 2509824 2026-10-01T13:12:43Z Alaric 506 44932 /* Composicion dempuei 2015 */ 2509827 wikitext text/x-wiki {{Boita Arrondiment Occitan |nomarr = Arrondiment de Briva [[Imatge:Corrèze_-_Brive-la-Gaillarde_arrondissement.svg|290px]] |reg= |dept=[[Corresa (departament)|Corresa]] |insee = 191 |capluoc = [[Briva]] |km² ={{supfra|191}} }} L’'''arrondiment de Briva''' es una division administrativa [[França|francesa]] dau departament de [[Corresa (departament)|Corresa]], dins la region de [[Novela Aquitània]], ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]. </br> ==Istòria== La lei dau 28 pluviòse an VIII (17 de feurier 1800) creet los arrondiments. En 1982, los cantons de Briva-Nòrd e Brive-Sud son remplaçats per sieis (cinc emb lo nom de ''Briva'', lo seisen de Malamòrt). ==Composicion d'aici a 2015== * [[Canton d'Aient]] * [[Canton de Belluec]] * [[Canton de Béinat]] * [[Canton de Briva-Centre]] * [[Canton de Briva-Nòrd-Èst]] * [[Canton de Briva-Nòrd-Oèst]] * [[Canton de Briva-Sud-Èst]] * [[Canton de Briva-Sud-Oèst]] * [[Canton de Donzenac]] * [[Canton de Julhac]] * [[Canton de L'Archa]] * [[Canton de Liberçac]] * [[Canton de Malamòrt]] * [[Canton de Maiçac]] * [[Canton de Visoas]] ==Composicion dempuei 2015== Lo nombre de comunas era de 94 en 2026 <ref>https://www.correze.gouv.fr/Publications/La-Correze/La-Correze-administrative</ref>. Lo nombre de comunas pòt chamnhar chada annada per'mor que de las comunas fusionan o per s'adaptar a las intercomunalitats (espeçament en 2017). Lo nombre de comunas de l'arrondiment era coma aquò de 99 en 2015, 98 en 2016, 97 en 2017, 96 en 2019 e 94 en 2025. Contràriament a l'ancian descopatge en cantons, un canton pòt èsser a cavalhon sus mai d'un arrondiment. Los cantons que son totalament o en partida dins l'arrondiment son : * canton de Briva-1 (partida de Briva); * canton de Briva-2 (partida de Briva); * canton de Briva-4 (partida de Briva); * canton de Briva-3 (partida de Briva + 2 comunas, [[La Chapela daus Bròsts]] e [[Cosnac]]); * canton de [[Malamòrt (Lemosin)|Malamòrt]], 5 puei 4 comunas (fusion de Malamòrt e de [[Venarsal]] en 2016); * canton d'Alaçac (canton novel), 9 comunas sus 12 dins l'arrondiment ([[Ornhac de Vesera]], [[Perpesac lo Negre]] e [[Visoas]] muderen vers l'[[arrondiment de Tula]] probablament en 2017); [[Donzenac]] e [[Visoas]], eran d'ancians chapluecs de canton; * canton de l'[[Eissandon]]és, bureu centralizator [[Ajac (Corresa)|Ajac]], 21 comunas, dont [[Aient]] e [[Julhac (Corresa)|Julhac]], ancians chapluecs de canton; * canton de [[Sent Pantaleon de L'Archa]], fòrma supausada, 13 comunas dont [[L'Archa]], ancian chapluec; * canton del Miegjorn Corresenc, burèu centralizator [[Béinat]], 34 comunas en 2015 puei 33 en 2019, dont [[Belluec]] (fusionada emb [[Brivasac]] en 2019), [[Maiçac]], ancians chapluecs de canton; totas las comunas son e eran de l'arrondiment de Briva, maugrat çò qu'escriu Wp.fr; * [[canton d'Usercha]], 21 comunas, dont 9 dins l'[[arrondiment de Tula]], las de l'ancian canton d'Usercha (a l'origina), 12 de l'arrondiment de Briva; dempuei 2025, las 21 comunas son redusidas a 19, dont 10 de l'arrondiment de Briva : la creacion de la comuna novela dels [[Los Tres Sents|Tres Sents]], fai que [[Sent Martin Set Pers]] e [[Sent Pardos Corbier]] mudan vers l'[[arrondiment de Tula]], ente era dejà [[Sanch Ibarch]]; * [[canton d'Argentat]], 30 comunas, dont una dins l'arrondiment de Briva (dempuei 2017 en causa de l'intercomunalitat), [[Altilhac]]. ==Referéncias== <references /> [[Categoria:Arrondiment de Corresa]] [[Categoria:Corresa]] pyc6xvejo7a1be76agkf6bo7rz2xaka 0 201589 2509837 2026-10-01T18:57:55Z Alaric 506 44932 Creacion de la pagina amb « {{Dialècte Auvernhat}} {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Cròc |imatge = Map canton code 23 13.svg | reg= [[Lemosin (region)|Lemosin]] | dept= {{Cruesa}} | arrt= [[Arrondiment dau Buçon|Arrondiment d'Aubuçon]] |vila= [[Cròc (vila)|Cròc]] |nbcom= 14 |canton=2313 |km²= 263,46 |cons= René Roulland (divèrs esquèrra) |datas= [[2008]]-[[2015]] |}} Lo '''canton de Cròc''' es una anciana division administrativa de Lemosin (Occi... » 2509837 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Auvernhat}} {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Cròc |imatge = Map canton code 23 13.svg | reg= [[Lemosin (region)|Lemosin]] | dept= {{Cruesa}} | arrt= [[Arrondiment dau Buçon|Arrondiment d'Aubuçon]] |vila= [[Cròc (vila)|Cròc]] |nbcom= 14 |canton=2313 |km²= 263,46 |cons= René Roulland (divèrs esquèrra) |datas= [[2008]]-[[2015]] |}} Lo '''canton de Cròc''' es una anciana division administrativa de [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins l'[[arrondiment dau Buçon]], lo [[departaments franceses|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lemosin (region)|Lemosin]], aura de [[Novela Aquitània]]. Dempuèi [[2015]], totas las comunas son dins lo [[canton d'Ausança]]. </br> '''La mapa es la de l'[[arrondiment dau Buçon]] avant 2015.''' ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Intercomunalitat |- |[[Basvila]] |23017 | 22,57 | {{popfr23|017}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|017}}/22.57) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |'''[[Cròc (vila)|Cròc]]''' |23069 | 14,16 | {{popfr23|069}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|069}}/14.16) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[Flaiac (Marcha)|Flaiac]] |23081 | 43,53 | {{popfr23|081}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|081}}/43.53) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[La Masèira|La Masiera]] |23129 | 10,24 | {{popfr23|129}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|129}}/10.24) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[Mairinchal]] |23131 | 45,45 | {{popfr23|131}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|131}}/45.45) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[Pontcharrau]] |23156 | 9,56 | {{popfr23|156}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|156}}/9.56) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[Sent Anhan de Cròc]] |23178 | 25,51 | {{popfr23|178}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|178}}/25.51) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[Sent Bard|Sent Bar]] |23184 | 9,36 | {{popfr23|184}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|184}}/9.36) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[Sent Jòrgi e Negremont|Sent Jòrge Nègremont]] |23198 | 18,59 | {{popfr23|198}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|198}}/18.59) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[Sent Maurici de Cròc|Sent Maurzis]] |23218 | 14,1 | {{popfr23|218}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|218}}/14.1) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[Sent Orador de Cròc]] |23225 | 13,36 | {{popfr23|225}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|225}}/13.36) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[Sent Pardós d'Arnèt]] |23226 | 16,44 | {{popfr23|226}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|226}}/16.44) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[La Vila Nueva|La Viala Nuèva]] |23265 | 4,45 | {{popfr23|265}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|265}}/4.45) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[La Vialatèla]] o La Viltéla |23266 | 16,14 | {{popfr23|266}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|266}}/16.14) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Cruesa Grand Sud|CC de Cruesa Grand Sud]] |- |} ==Istòria== De 1790 a 1801, las comunas de [[ <ref>fichas Cassini-EHESS de las comunas concernidas</ref>. </br> En 2014, quand faguéren una refòrma cantonala, lo canton de Cròc fuguet suprimit per las eleccions departamentalas de 2015 e passet entierament dins lo [[canton d'Ausança]] en aplicacion dau decret dau 17 de feurier de 2014, en seguda de las leis dau 17 de mai de 2013 (lei organique 2013-402 e lei 2013-403) <ref>http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000027414225&categorieLien= ''Lei n° 2013-403 dau 17 de mai de 2013 relativa a l'eleccion daus conselhiers departamentaus, daus conselhiers municipaus e daus conselhiers comunautaris, e que modifica lo chalendier electorau'', 17 de mai de 2013, Jornau oficiau de la Republica Francesa n° 0114 dau 18 de mai de 2013, p. 8242</ref>. ==Nòtas== <references/> {{Portal Lemosin}} sb62d0rui2rxyiveja7bri6we0pqtp1 2509838 2509837 2026-10-01T20:02:13Z Alaric 506 44932 2509838 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Auvernhat}} {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Cròc |imatge = Map canton code 23 13.svg | reg= [[Lemosin (region)|Lemosin]] | dept= {{Cruesa}} | arrt= [[Arrondiment dau Buçon|Arrondiment d'Aubuçon]] |vila= [[Cròc (vila)|Cròc]] |nbcom= 14 |canton=2313 |km²= 263,46 |cons= René Roulland (divèrs esquèrra) |datas= [[2008]]-[[2015]] |}} Lo '''canton de Cròc''' es una anciana division administrativa de [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins l'[[arrondiment dau Buçon]], lo [[departaments franceses|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lemosin (region)|Lemosin]], aura de [[Novela Aquitània]]. Dempuèi [[2015]], totas las comunas son dins lo [[canton d'Ausança]]. </br> '''La mapa es la de l'[[arrondiment dau Buçon]] avant 2015.''' ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Intercomunalitat |- |[[Basvila]] |23017 | 22,57 | {{popfr23|017}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|017}}/22.57) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |'''[[Cròc (vila)|Cròc]]''' |23069 | 14,16 | {{popfr23|069}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|069}}/14.16) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[Flaiac (Marcha)|Flaiac]] |23081 | 43,53 | {{popfr23|081}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|081}}/43.53) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[La Masèira|La Masiera]] |23129 | 10,24 | {{popfr23|129}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|129}}/10.24) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[Mairinchal]] |23131 | 45,45 | {{popfr23|131}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|131}}/45.45) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[Pontcharrau]] |23156 | 9,56 | {{popfr23|156}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|156}}/9.56) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[Sent Anhan de Cròc]] |23178 | 25,51 | {{popfr23|178}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|178}}/25.51) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[Sent Bard|Sent Bar]] |23184 | 9,36 | {{popfr23|184}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|184}}/9.36) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[Sent Jòrgi e Negremont|Sent Jòrge Nègremont]] |23198 | 18,59 | {{popfr23|198}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|198}}/18.59) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[Sent Maurici de Cròc|Sent Maurzis]] |23218 | 14,1 | {{popfr23|218}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|218}}/14.1) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[Sent Orador de Cròc]] |23225 | 13,36 | {{popfr23|225}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|225}}/13.36) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[Sent Pardós d'Arnèt]] |23226 | 16,44 | {{popfr23|226}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|226}}/16.44) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[La Vila Nueva|La Viala Nuèva]] |23265 | 4,45 | {{popfr23|265}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|265}}/4.45) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] |- |[[La Vialatèla]] o La Viltéla |23266 | 16,14 | {{popfr23|266}} ({{popfr23|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|266}}/16.14) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Cruesa Grand Sud|CC de Cruesa Grand Sud]] |- |} ==Istòria== De 1790 a 1801, las comunas de Flaiac e de [[Sent Anhan de Cròc]] èran dau canton de [[Flaiac (Marcha)|Flaiac]], las comunas de [[Sent Bard|Sent Bar]] e [[La Vialatèla]] èran dau canton de [[Belagarda (Cruesa)|Belagarda]], la comuna de [[Sent Jòrgi e Negremont|Sent Jòrge Nègremont]] èra dau [[canton de Falatin]], per [[Pontcharrau]], la situacion es pas clara, las autras comunas (las qu'existissián dejà) èran dau canton de Cròc. En 1801, quand lo nombre daus cantons fuguet demenit, lo canton de Flaiac fuguet suprimit e totas las comunas (fòra de [[Pontcharrau]] e [[La Vila Nueva|La Viala Nuèva]], pas enquera creadas) passèren au canton de Cròc <ref>fichas Cassini-EHESS de las comunas concernidas</ref>. </br> En 2014, quand faguéren una refòrma cantonala, lo canton de Cròc fuguet suprimit per las eleccions departamentalas de 2015 e passet entierament dins lo [[canton d'Ausança]] en aplicacion dau decret dau 17 de feurier de 2014, en seguda de las leis dau 17 de mai de 2013 (lei organique 2013-402 e lei 2013-403) <ref>http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000027414225&categorieLien= ''Lei n° 2013-403 dau 17 de mai de 2013 relativa a l'eleccion daus conselhiers departamentaus, daus conselhiers municipaus e daus conselhiers comunautaris, e que modifica lo chalendier electorau'', 17 de mai de 2013, Jornau oficiau de la Republica Francesa n° 0114 dau 18 de mai de 2013, p. 8242</ref>. ==Nòtas== <references/> {{Portal Lemosin}} 09b7sr2gz076p5qa8s1dvrffjwiimrh