4 d'octobre

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="oc">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipèdia</sitename>
    <dbname>ocwiki</dbname>
    <base>https://oc.wikipedia.org/wiki/Acu%C3%A8lh</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Mèdia</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Especial</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Discutir</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Utilizaire</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Discussion Utilizaire</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipèdia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Discussion Wikipèdia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fichièr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Discussion Fichièr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Discussion MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Modèl</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Discussion Modèl</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Ajuda</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Discussion Ajuda</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Discussion Categoria</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Discussion Portal</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Projècte</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Discussion Projècte</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Mòdul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Mòdul Discussió</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>4 d'octobre</title>
    <ns>0</ns>
    <id>663</id>
    <revision>
      <id>2509964</id>
      <parentid>1943929</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T23:08:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostojewskij</username>
        <id>20932</id>
      </contributor>
      <comment>/* Naissenças */ [[Francisco Morales Bermúdez]]: † 2022</comment>
      <origin>2509964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3394" sha1="bhm9yl0wejxdnbmavdje8e1ilxnpwp4" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
{{octobre}}

== Eveniments ==

* [[1966]] - independéncia de [[Lesotho]].

== Naissenças ==
* [[1550]] - Rei [[Carles IX de Suècia]] (m. [[1611]])
* [[1787]] - [[François Guizot]], primièr ministre de França (m. [[1874]])
* [[1841]] - [[Prudente de Morais]], president de [[Brasil]] (m. [[1902]])
* [[1846]] - [[Achille Luchaire]], erudit, filològ e istorian francés (m. [[1908]])
* [[1868]] - [[Marcelo Torcuato de Alvear]], president d'Argentina (m. [[1942]])
* [[1888]] - [[Loís Formaud]], escrivan occitan (m. [[1944]])
* [[1892]] - [[Engelbert Dollfuss]], cancelièr d'Àustria (m. [[1934]])
* [[1895]] - [[Buster Keaton]], actor american (m. [[1966]])
* [[1903]] - [[Ernst Kaltenbrunner]], militar alemand (m. [[1946]])
* [[1913]] - [[Martial Célestin]], primièr ministre d'[[Haití (estat)|Haití]] (m. [[2011]])
* [[1916]] - [[Vitalii Ginzburg]], fisician rus, Prèmi Nobel de Fisica (m. [[2009]])
* [[1917]] - [[Violeta Parra]], cantaira e pintora chilena (m. [[1967]])
* [[1918]] - [[Kenichi Fukui]], quimista japonés, Prèmi Nobel (m. [[1998]])
* [[1921]] - [[Francisco Morales Bermúdez]], president de Peró (m. [[2022]])
* [[1924]] - [[Charlton Heston]], actor american (m. [[2008]])
* [[1928]] - [[Alvin Toffler]], escrivan american
* [[1938]] - [[Kurt Wüthrich]], quimista soís, Prèmi Nobel
* [[1941]] - [[Anne Rice]], escrivana americana
* 1941 - [[Tana de Zulueta]], jornalista e politiciana italiana
* [[1942]] - [[Jóhanna Sigurðardóttir]], primièra ministra d'[[Islàndia]]
* [[1946]] - [[Susan Sarandon]], actritz americana
* [[1947]] - [[Julien Clerc]], cantaire francés
* [[1956]] - [[Bertilo Wennergren]], lingüista e musician esperantista suedés
* [[1959]] - [[Chris Lowe]], cantaire e musician anglés ([[Pet Shop Boys]])
* 1959 - [[Patxi López]], politician basc
* 1959 - [[Valérie Fourneyron]], politiciana francesa
* [[1976]] - [[Alicia Silverstone]], actritz americana
* [[1977]] - [[Najat Vallaud-Belkacem]], politiciana francesa

== Decèsses ==
* [[1582]] - [[Teresa d'Ávila]], santa catolica espanhòla (n. [[1515]])
* [[1660]] - [[Francesco Albani]], pintor italian (n. [[1578]])
* [[1669]] - [[Rembrandt]], pintor neerlandés (n. [[1606]])
* [[1851]] - [[Manuel de Godoy y Álvarez de Faria]], prince espanhòl (n. [[1767]])
* [[1947]] - [[Max Planck]], fisician alemand, Prèmi Nobel en 1918 (n. [[1858]])
* [[1955]] - [[Alexandros Papagos]], primièr ministre de Grècia (n. [[1883]])
* [[1970]] - [[Janis Joplin]], cantaira americana de ''[[blues]]'' e ''[[rock]]'' (n. [[1943]])
* [[1982]] - [[Stefanos Stefanopulos]], primièr ministre de Grècia (n. [[1898]])
* [[1992]] - [[Denny Hulme]], pilòt de corsa automobila neozelandés (n. [[1936]])
* [[1999]] - [[Bernard Buffet]], pintor francés (n. [[1928]])
* [[2000]] - [[Michael Smith]], quimista britanic, Prèmi Nobel (n. [[1932]])
* [[2009]] - [[Mercedes Sosa]], cantaira argentina (n. [[1935]])
* [[2013]] - [[Võ Nguyên Giáp]], general vietnamita (n. [[1911]])
* [[2014]] - [[Jean-Claude Duvalier]], ''Bébé Doc'', dictator d'Haití (n. [[1951]])
----
Vejatz tanben:
* [[3 d'octobre]] | [[5 d'octobre]]
* [[genièr]] | [[febrièr]] | [[març]] | [[abril]] | [[mai]] | [[junh]] | [[julhet]] | [[agost]] | [[setembre]] | [[octobre]] | [[novembre]] | [[decembre]]
* [[Calendièr d'eveniments]] (los 366 jorns de l'an).

[[Categoria:Jorns]]</text>
      <sha1>bhm9yl0wejxdnbmavdje8e1ilxnpwp4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Basco</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3026</id>
    <revision>
      <id>2509954</id>
      <parentid>2482738</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T19:43:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sovenhic a desplaçat la pagina [[Basc]] cap a [[Basco]] per dessús una redireccion : nom usual e autentic en occitan</comment>
      <origin>2482738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7268" sha1="pm6umpyg4m4phqijgr42jhc5z41xz8a" xml:space="preserve">{{Revision|202401212203}}
{{Infobox Lenga
 | imatge    =Basque_%_(most_recent).svg
 | legenda   =&lt;center&gt;{{Col-begin}}
{{Col-break}}
{{legenda|#a02c2c|% 80-100|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ff6600|% 50-80|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ffd633|% 20-50|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#a2db7d|% 0-20|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{Col-end}}&lt;/center&gt;
 | lenga     = Euskara
 | país      = [[Espanha]], [[França]]
 | regions   = [[Comunautat Autonòma Basca]], [[Comunautat Forala de Navarra]], [[Pirenèus Atlantics]]
 | academia  = [[Euskaltzaindia]]
 | personas  =
 | iso-1      = eu
 | iso-2      = baq
 | glottolog = basq1248
 | mòstra    = '''1. atala'''
Gizon-emakume guztiak aske jaiotzen dira, duintasun eta eskubide berberak dituztela; eta ezaguera eta kontzientzia dutenez gero, elkarren artean senide legez jokatu beharra dute.|status=[[Comunautat Autonòma Basca]], [[Comunautat Forala de Navarra]]
 | tipologia = {{SOV}}
 | personas  = 751 700&lt;ref&gt;{{eu}} {{pdf|[https://www.euskara.euskadi.eus/contenidos/nota_prensa/vi_inkesta_sozioling_2016/eu_def/adjuntos/vi_inkesta_eu.pdf VI. INKESTA SOZIOLINGUISTIKOA EUSKAL AUTONOMIA]}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{eu}} {{pdf|[https://www.berria.eus/dokumentuak/dokumentua1730.pdf  VI. Inkesta Soziolinguistikoa Iparraldea]}}&lt;/ref&gt;
 |fam1=[[Isolat]]
 |fam2=Lengas bascoïdas
 |imatge-legenda=&lt;center&gt;{{Col-begin}}
{{Col-break}}
{{legenda|#a02c2c|% 80-100|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ff6600|% 50-80|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ffd633|% 20-50|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#a2db7d|% 0-20|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{Col-end}}&lt;/center&gt;}}
[[Fichièr:Euskararen atzerakada1.svg|vinheta|250x250px|Lo desvolopament de l'espandida potenciala de la lenga basca pendent las 2000 darrièras annadas.]]
[[Fichièr:Euskara EH 2011.svg|vinheta|250x250px|{{Col-begin}}
{{Col-break}}
{{legenda|#e31d1e|&gt; % 80|bordadura=cap}}{{legenda|#ef7d1d|&gt; % 60|bordadura=cap}}{{legenda|#2a5ca5|&gt; % 40|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{legenda|#339929|&gt; % 20|bordadura=cap}}{{legenda|#adcc89|&gt; % 0|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{Col-end}}]]

L''''euscar''' (cultisme), lo '''basc''',&lt;ref name=CPLO&gt;{{Dicodòc|Basque}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=DGLO&gt;{{DGLO|pagina=107}}&lt;/ref&gt; '''basco''',&lt;ref name=CPLO/&gt;&lt;ref name=DGLO/&gt; o '''bàscol'''&lt;ref name=CPLO/&gt; (autonim: ''euskara''), es una [[lenga]] [[Lenga isolanta|isolanta]] practicada per mai de 750 000 personas en [[Euròpa Occidentala]]; se parla dins la region apelada [[País Basc]] istoricament nomenada [[Bascoat]] que se situa en magèr part en [[Espanha]] e tanben en [[França]].

== Classificacion e istòria ==
Lo basc fa pas partida del grop [[indoeuropèu]]. S'es fach plan ipotèsis per lo restacar a d'autres grops lingüistics d'Asia coma d'Africa. Una de las mai recentas d'aquelas ipotèsis fasiá del basc un parent del berbèr. 

Una autra ipotèsi recenta, que comença de recebre una cèrta audiéncia dins la recèrca internacionala (J.D. Bengtson, Meritt Ruhlen), prepausa de far del basc una branca de la superfamilha de las [[lengas dené-caucasencas]] (las autras brancas del dené-caucasenc, aparentadas al basc, serián lo [[nòrd-caucasenc]] en Caucàs, l'[[ienisseian]] en Siberia, lo [[burushaski]] en Cashmir, lo [[nahali]] en Índia, lo [[sinotibetan]] en Extrèm Orient e lo [[na-dené]] en America del Nòrd).

Lo lingüista Michel Morvan, el, a temptat recentament de mostrar de ligams ancians e concrets entre lo basco e divèrsas familhas non-indoeuropèas d'Eurasia, coma l'[[oralic]] o l'[[altaïc]], e mai s'interèssa a l'ipotèsi [[dené-caucasenc]]a, mas el prepausa pas de fixar una familha de lengas precisa&lt;ref&gt;{{romanas|MORVAN}}, Michel (1996), ''Les origines linguistiques du basque'', Talença: Presses Universitaires de Bordeaux&lt;/ref&gt;.

== Gramatica ==

Lo basc presenta d'estructuras plan diferentas de las autras lengas d'Euròpa, mai que mai dins son sistèma verbal: lo vèrbe basc càmbia pas de forma solament segon lo subjècte coma dins las lengas indoeuropèas mas tanben segon çò que correspond, en occitan per ex., a de complements: ''etxe bat '''dut''''', ai un ostal, vs.''etxeak '''ditut''''', ai d'ostals. Per contra, al nivèl lexical lo basc a manlevat fòrça mots al latin e a las lengas amb las qualas es o foguèt en contacte, l'espanhòl, l'occitan gascon, e lo francés.

== Difusion e ''status'' de la lenga basca ==

* En Espanha, lo basc se parla dins los territòris d'Araba, Bizcaia, Gipuzkoa e Nafarroa.
Dins los tres primièrs, que forman la Comunitat Autonòma basca, es a se menar aprèp de sègles de recul un procèssus rapid de recuperacion lingüistica (un 23 % de bascofònes vèrs 1980, un 30 % ara). Lo basc es ensenhat mas es tanben la lenga de l'ensenhament dins la mieitat de las escòlas primàrias e mai del 40 % de las escòlas segondàrias (chifras 2003). Lo basc es fòrça present dins la vida vidanta gràcias a la senhalizacion (bilingüa e sovent monolingüa basca fòra de las mai grandas vilas), una cadena de television publica unicament bascoparlanta, un diari... Pasmens, la recuperacion lingüistica avança mai viste en Gipuzkoa, qu'èra ja la província mai bascoparlanta en 1980, qu'en Biscaia e subretot Alaba, gaireben complètament desbasquizada a aquela data. En Navarra, lo govèrn regional es pas favorable a la normalizacion de l'usatge del basc e se se manten dins lo nòrd de la província, a pas recuperat cap d'anciana posicion dins la region de la capitala Pampalona. I podriá a tèrme recular.

* En França, la situacion del basc es a pauc près la de las autras lengas regionalas.
Los poders publics menan una politica en favor de la lenga basca dins l'ensenhament (bilingüisme dins d'unas escòlas) e la cultura (Institut Cultural Basc), mas l'abséncia del basc dins los mèdias e la vida publica a pas sufit fins ara a enraiar son aflaquiment.

== Dialectologia ==
[[Aezkoan]], [[bas-navarrés]] (oriental e occidental), [[biscaïn]], [[guipuscoan]], [[naut-navarrés]] (septentrional e meridional), [[labordin]], [[roncalés]], [[salacenc]], [[soletin]].&lt;gallery&gt;
Fichièr:Dialectos euskera.png|Dialèctes bascs actuals.
Fichièr:Euskalkiak koldo zuazo 2008.png|Los dialèctes del basc per Koldo Zuazo. Las zonas en gris èran bascofònas al {{Sègle XIX}}.
&lt;/gallery&gt;

== Lexic (exemples) ==

{|class=&quot;wikitable&quot;
! Mot occitan   || Traduccion     || Prononciacion [[AFI]]
|-- 
| tèrra         || lur            || [lur]
|--
| cèl           || zeru           || [seɽu]
|--
| aiga          || ur             || [uɽ]
|--
| fuec          || su             || [ʂu]
|--
| òme           || gizon          || [gison]
|--
| femna         || andre         || [andre]
|--
| manjar        || jan            || [jan], [ʒan], [xan]
|--
| beure         || edan           || [eðan]
|--
| grand         || handi          || [handi]
|--
| pichòt        || txiki          || [ʧiki]
|--
| nuèch         || gau            || [gaʊ̯]
|--
| jorn          || egun           || [eɣun]
|}

== Vejatz tanben ==
* [[Lengas per familha]]

== Nòtas ==
&lt;references /&gt;
{{Lenga oficiala|Basc|d'Espanha}}

[[Categoria:Lenga ergativa]]
[[Categoria:Lenga de França]]
[[Categoria:País Basc]]
[[Categoria:Pirenèus Atlantics]]
[[Categoria:Basc]]</text>
      <sha1>pm6umpyg4m4phqijgr42jhc5z41xz8a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509958</id>
      <parentid>2509954</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T19:51:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <comment>Nom usual, referéncias</comment>
      <origin>2509958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7240" sha1="2a9vksgko07jlh4u93xewfk87z3hf27" xml:space="preserve">{{Revision|202401212203}}
{{Infobox Lenga
 | imatge    =Basque_%_(most_recent).svg
 | legenda   =&lt;center&gt;{{Col-begin}}
{{Col-break}}
{{legenda|#a02c2c|% 80-100|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ff6600|% 50-80|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ffd633|% 20-50|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#a2db7d|% 0-20|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{Col-end}}&lt;/center&gt;
 | lenga     = Euskara
 | país      = [[Espanha]], [[França]]
 | regions   = [[Comunautat Autonòma Basca]], [[Comunautat Forala de Navarra]], [[Pirenèus Atlantics]]
 | academia  = [[Euskaltzaindia]]
 | personas  =
 | iso-1      = eu
 | iso-2      = baq
 | glottolog = basq1248
 | mòstra    = '''1. atala'''
Gizon-emakume guztiak aske jaiotzen dira, duintasun eta eskubide berberak dituztela; eta ezaguera eta kontzientzia dutenez gero, elkarren artean senide legez jokatu beharra dute.|status=[[Comunautat Autonòma Basca]], [[Comunautat Forala de Navarra]]
 | tipologia = {{SOV}}
 | personas  = 751 700&lt;ref&gt;{{eu}} {{pdf|[https://www.euskara.euskadi.eus/contenidos/nota_prensa/vi_inkesta_sozioling_2016/eu_def/adjuntos/vi_inkesta_eu.pdf VI. INKESTA SOZIOLINGUISTIKOA EUSKAL AUTONOMIA]}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{eu}} {{pdf|[https://www.berria.eus/dokumentuak/dokumentua1730.pdf  VI. Inkesta Soziolinguistikoa Iparraldea]}}&lt;/ref&gt;
 |fam1=[[Isolat]]
 |fam2=Lengas bascoïdas
 |imatge-legenda=&lt;center&gt;{{Col-begin}}
{{Col-break}}
{{legenda|#a02c2c|% 80-100|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ff6600|% 50-80|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ffd633|% 20-50|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#a2db7d|% 0-20|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{Col-end}}&lt;/center&gt;}}
[[Fichièr:Euskararen atzerakada1.svg|vinheta|250x250px|Lo desvolopament de l'espandida potenciala de la lenga basca pendent las 2000 darrièras annadas.]]
[[Fichièr:Euskara EH 2011.svg|vinheta|250x250px|{{Col-begin}}
{{Col-break}}
{{legenda|#e31d1e|&gt; % 80|bordadura=cap}}{{legenda|#ef7d1d|&gt; % 60|bordadura=cap}}{{legenda|#2a5ca5|&gt; % 40|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{legenda|#339929|&gt; % 20|bordadura=cap}}{{legenda|#adcc89|&gt; % 0|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{Col-end}}]]

Lo '''basco''' o mens sovent '''basc, bàscol,'''&lt;ref&gt;''[https://clo-occitan.com/preconizacions-del-clo/ Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana]'', 2007, p. 43, 44, 95, 121.&lt;/ref&gt; '''euscar''' (en basco: ''euskara'') es una [[lenga]] [[Lenga isolanta|isolada]] practicada per mai de 750 000 personas en [[Euròpa Occidentala]]; se parla dins lo país istoric que li dison lo [[Bascoat]] (oficialament en [[Espanha]] e en [[França]]).

== Classificacion e istòria ==
Lo basco fa pas partida del grop [[indoeuropèu]]. S'es fach plan ipotèsis per lo restacar a d'autres grops lingüistics d'Asia coma d'Africa. Una de las mai recentas d'aquelas ipotèsis fasiá del basco un parent del berbèr. 

Una autra ipotèsi recenta, que comença de recebre una cèrta audiéncia dins la recèrca internacionala (J.D. Bengtson, Meritt Ruhlen), prepausa de far del basco una branca de la superfamilha de las [[lengas dené-caucasencas]] (las autras brancas del dené-caucasenc, aparentadas al basc, serián lo [[nòrd-caucasenc]] en Caucàs, l'[[ienisseian]] en Siberia, lo [[burushaski]] en Cashmir, lo [[nahali]] en Índia, lo [[sinotibetan]] en Extrèm Orient e lo [[na-dené]] en America del Nòrd).

Lo lingüista Michel Morvan, el, a temptat recentament de mostrar de ligams ancians e concrets entre lo basco e divèrsas familhas non-indoeuropèas d'Eurasia, coma l'[[oralic]] o l'[[altaïc]], e mai s'interèssa a l'ipotèsi [[dené-caucasenc]]a, mas el prepausa pas de fixar una familha de lengas precisa&lt;ref&gt;{{romanas|MORVAN}}, Michel (1996), ''Les origines linguistiques du basque'', Talença: Presses Universitaires de Bordeaux&lt;/ref&gt;.

== Gramatica ==

Lo basco presenta d'estructuras plan diferentas de las autras lengas d'Euròpa, mai que mai dins son sistèma verbal: lo vèrbe basco càmbia pas de forma solament segon lo subjècte coma dins las lengas indoeuropèas mas tanben segon çò que correspond, en occitan per ex., a de complements: ''etxe bat '''dut''''', ai un ostal, vs.''etxeak '''ditut''''', ai d'ostals. Per contra, al nivèl lexical lo basco a manlevat fòrça mots al latin e a las lengas amb las qualas es o foguèt en contacte, l'espanhòl, l'occitan gascon, e lo francés.

== Difusion e ''status'' de la lenga basca ==

* En Espanha, lo basco se parla dins los territòris d'Araba, Bizcaia, Gipuzkoa e Nafarroa.
Dins los tres primièrs, que forman la Comunitat Autonòma basca, es a se menar aprèp de sègles de recul un procèssus rapid de recuperacion lingüistica (un 23 % de bascofòns vèrs 1980, un 30 % ara). Lo basco es ensenhat mas es tanben la lenga de l'ensenhament dins la mieitat de las escòlas primàrias e mai del 40 % de las escòlas segondàrias (chifras 2003). Lo basco es fòrça present dins la vida vidanta gràcias a la senhalizacion (bilingüa e sovent monolingüa basca fòra de las mai grandas vilas), una cadena de television publica unicament bascoparlanta, un diari... Pasmens, la recuperacion lingüistica avança mai viste en Gipuzkoa, qu'èra ja la província mai bascoparlanta en 1980, qu'en Biscaia e subretot Alaba, gaireben complètament desbasquizada a aquela data. En Navarra, lo govèrn regional es pas favorable a la normalizacion de l'usatge del basco e se se manten dins lo nòrd de la província, a pas recuperat cap d'anciana posicion dins la region de la capitala Pampalona. I podriá a tèrme recular.

* En França, la situacion del basco es a pauc près la de las autras lengas regionalas.
Los poders publics menan una politica en favor de la lenga basca dins l'ensenhament (bilingüisme dins d'unas escòlas) e la cultura (Institut Cultural Basco), mas l'abséncia del basc dins los mèdias e la vida publica a pas sufit fins ara a enraiar son aflaquiment.

== Dialectologia ==
[[Aezkoan]], [[bas-navarrés]] (oriental e occidental), [[biscaïn]], [[guipuscoan]], [[naut-navarrés]] (septentrional e meridional), [[labordin]], [[roncalés]], [[salacenc]], [[soletin]].&lt;gallery&gt;
Fichièr:Dialectos euskera.png|Dialèctes bascs actuals.
Fichièr:Euskalkiak koldo zuazo 2008.png|Los dialèctes del basco per Koldo Zuazo. Las zonas en gris èran bascofònas al {{Sègle XIX}}.
&lt;/gallery&gt;

== Lexic (exemples) ==

{|class=&quot;wikitable&quot;
! Mot occitan   || Traduccion     || Prononciacion [[AFI]]
|-- 
| tèrra         || lur            || [lur]
|--
| cèl           || zeru           || [seɽu]
|--
| aiga          || ur             || [uɽ]
|--
| fuec          || su             || [ʂu]
|--
| òme           || gizon          || [gison]
|--
| femna         || andre         || [andre]
|--
| manjar        || jan            || [jan], [ʒan], [xan]
|--
| beure         || edan           || [eðan]
|--
| grand         || handi          || [handi]
|--
| pichòt        || txiki          || [ʧiki]
|--
| nuèch         || gau            || [gaʊ̯]
|--
| jorn          || egun           || [eɣun]
|}

== Vejatz tanben ==
* [[Lengas per familha]]

== Nòtas ==
&lt;references /&gt;
{{Lenga oficiala|Basc|d'Espanha}}

[[Categoria:Lenga ergativa]]
[[Categoria:Lenga de França]]
[[Categoria:País Basc]]
[[Categoria:Pirenèus Atlantics]]
[[Categoria:Basc]]</text>
      <sha1>2a9vksgko07jlh4u93xewfk87z3hf27</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509975</id>
      <parentid>2509958</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T08:05:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <origin>2509975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7233" sha1="kk0jag2z0re4k7prx7ofyj2vhdfyax2" xml:space="preserve">{{Revision|202401212203}}
{{Infobox Lenga
 | imatge    =Basque_%_(most_recent).svg
 | legenda   =&lt;center&gt;{{Col-begin}}
{{Col-break}}
{{legenda|#a02c2c|% 80-100|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ff6600|% 50-80|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ffd633|% 20-50|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#a2db7d|% 0-20|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{Col-end}}&lt;/center&gt;
 | lenga     = Euskara
 | país      = [[Espanha]], [[França]]
 | regions   = [[Comunautat Autonòma Basca]], [[Comunautat Forala de Navarra]], [[Pirenèus Atlantics]]
 | academia  = [[Euskaltzaindia]]
 | personas  =
 | iso-1      = eu
 | iso-2      = baq
 | glottolog = basq1248
 | mòstra    = '''1. atala'''
Gizon-emakume guztiak aske jaiotzen dira, duintasun eta eskubide berberak dituztela; eta ezaguera eta kontzientzia dutenez gero, elkarren artean senide legez jokatu beharra dute.|status=[[Comunautat Autonòma Basca]], [[Comunautat Forala de Navarra]]
 | tipologia = {{SOV}}
 | personas  = 751 700&lt;ref&gt;{{eu}} {{pdf|[https://www.euskara.euskadi.eus/contenidos/nota_prensa/vi_inkesta_sozioling_2016/eu_def/adjuntos/vi_inkesta_eu.pdf VI. INKESTA SOZIOLINGUISTIKOA EUSKAL AUTONOMIA]}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{eu}} {{pdf|[https://www.berria.eus/dokumentuak/dokumentua1730.pdf  VI. Inkesta Soziolinguistikoa Iparraldea]}}&lt;/ref&gt;
 |fam1=[[Isolat]]
 |fam2=Lengas bascoïdas
 |imatge-legenda=&lt;center&gt;{{Col-begin}}
{{Col-break}}
{{legenda|#a02c2c|% 80-100|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ff6600|% 50-80|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ffd633|% 20-50|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#a2db7d|% 0-20|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{Col-end}}&lt;/center&gt;}}
[[Fichièr:Euskararen atzerakada1.svg|vinheta|250x250px|Lo desvolopament de l'espandida potenciala de la lenga basca pendent las 2000 darrièras annadas.]]
[[Fichièr:Euskara EH 2011.svg|vinheta|250x250px|{{Col-begin}}
{{Col-break}}
{{legenda|#e31d1e|&gt; % 80|bordadura=cap}}{{legenda|#ef7d1d|&gt; % 60|bordadura=cap}}{{legenda|#2a5ca5|&gt; % 40|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{legenda|#339929|&gt; % 20|bordadura=cap}}{{legenda|#adcc89|&gt; % 0|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{Col-end}}]]

Lo '''basco&lt;ref&gt;''[https://clo-occitan.com/preconizacions-del-clo/ Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana]'', 2007, p. 43, 44, 95, 121.&lt;/ref&gt;''' (var. '''basc, bàscol,''' '''euscar''') (en basco: ''euskara'') es una [[lenga]] [[Lenga isolanta|isolada]] practicada per mai de 750 000 personas en [[Euròpa Occidentala]]; se parla dins lo país istoric que li dison lo [[Bascoat]] (oficialament en [[Espanha]] e en [[França]]).

== Classificacion e istòria ==
Lo basco fa pas partida del grop [[indoeuropèu]]. S'es fach plan ipotèsis per lo restacar a d'autres grops lingüistics d'Asia coma d'Africa. Una de las mai recentas d'aquelas ipotèsis fasiá del basco un parent del berbèr. 

Una autra ipotèsi recenta, que comença de recebre una cèrta audiéncia dins la recèrca internacionala (J.D. Bengtson, Meritt Ruhlen), prepausa de far del basco una branca de la superfamilha de las [[lengas dené-caucasencas]] (las autras brancas del dené-caucasenc, aparentadas al basc, serián lo [[nòrd-caucasenc]] en Caucàs, l'[[ienisseian]] en Siberia, lo [[burushaski]] en Cashmir, lo [[nahali]] en Índia, lo [[sinotibetan]] en Extrèm Orient e lo [[na-dené]] en America del Nòrd).

Lo lingüista Michel Morvan, el, a temptat recentament de mostrar de ligams ancians e concrets entre lo basco e divèrsas familhas non-indoeuropèas d'Eurasia, coma l'[[oralic]] o l'[[altaïc]], e mai s'interèssa a l'ipotèsi [[dené-caucasenc]]a, mas el prepausa pas de fixar una familha de lengas precisa&lt;ref&gt;{{romanas|MORVAN}}, Michel (1996), ''Les origines linguistiques du basque'', Talença: Presses Universitaires de Bordeaux&lt;/ref&gt;.

== Gramatica ==

Lo basco presenta d'estructuras plan diferentas de las autras lengas d'Euròpa, mai que mai dins son sistèma verbal: lo vèrbe basco càmbia pas de forma solament segon lo subjècte coma dins las lengas indoeuropèas mas tanben segon çò que correspond, en occitan per ex., a de complements: ''etxe bat '''dut''''', ai un ostal, vs.''etxeak '''ditut''''', ai d'ostals. Per contra, al nivèl lexical lo basco a manlevat fòrça mots al latin e a las lengas amb las qualas es o foguèt en contacte, l'espanhòl, l'occitan gascon, e lo francés.

== Difusion e ''status'' de la lenga basca ==

* En Espanha, lo basco se parla dins los territòris d'Araba, Bizcaia, Gipuzkoa e Nafarroa.
Dins los tres primièrs, que forman la Comunitat Autonòma basca, es a se menar aprèp de sègles de recul un procèssus rapid de recuperacion lingüistica (un 23 % de bascofòns vèrs 1980, un 30 % ara). Lo basco es ensenhat mas es tanben la lenga de l'ensenhament dins la mieitat de las escòlas primàrias e mai del 40 % de las escòlas segondàrias (chifras 2003). Lo basco es fòrça present dins la vida vidanta gràcias a la senhalizacion (bilingüa e sovent monolingüa basca fòra de las mai grandas vilas), una cadena de television publica unicament bascoparlanta, un diari... Pasmens, la recuperacion lingüistica avança mai viste en Gipuzkoa, qu'èra ja la província mai bascoparlanta en 1980, qu'en Biscaia e subretot Alaba, gaireben complètament desbasquizada a aquela data. En Navarra, lo govèrn regional es pas favorable a la normalizacion de l'usatge del basco e se se manten dins lo nòrd de la província, a pas recuperat cap d'anciana posicion dins la region de la capitala Pampalona. I podriá a tèrme recular.

* En França, la situacion del basco es a pauc près la de las autras lengas regionalas.
Los poders publics menan una politica en favor de la lenga basca dins l'ensenhament (bilingüisme dins d'unas escòlas) e la cultura (Institut Cultural Basco), mas l'abséncia del basc dins los mèdias e la vida publica a pas sufit fins ara a enraiar son aflaquiment.

== Dialectologia ==
[[Aezkoan]], [[bas-navarrés]] (oriental e occidental), [[biscaïn]], [[guipuscoan]], [[naut-navarrés]] (septentrional e meridional), [[labordin]], [[roncalés]], [[salacenc]], [[soletin]].&lt;gallery&gt;
Fichièr:Dialectos euskera.png|Dialèctes bascs actuals.
Fichièr:Euskalkiak koldo zuazo 2008.png|Los dialèctes del basco per Koldo Zuazo. Las zonas en gris èran bascofònas al {{Sègle XIX}}.
&lt;/gallery&gt;

== Lexic (exemples) ==

{|class=&quot;wikitable&quot;
! Mot occitan   || Traduccion     || Prononciacion [[AFI]]
|-- 
| tèrra         || lur            || [lur]
|--
| cèl           || zeru           || [seɽu]
|--
| aiga          || ur             || [uɽ]
|--
| fuec          || su             || [ʂu]
|--
| òme           || gizon          || [gison]
|--
| femna         || andre         || [andre]
|--
| manjar        || jan            || [jan], [ʒan], [xan]
|--
| beure         || edan           || [eðan]
|--
| grand         || handi          || [handi]
|--
| pichòt        || txiki          || [ʧiki]
|--
| nuèch         || gau            || [gaʊ̯]
|--
| jorn          || egun           || [eɣun]
|}

== Vejatz tanben ==
* [[Lengas per familha]]

== Nòtas ==
&lt;references /&gt;
{{Lenga oficiala|Basc|d'Espanha}}

[[Categoria:Lenga ergativa]]
[[Categoria:Lenga de França]]
[[Categoria:País Basc]]
[[Categoria:Pirenèus Atlantics]]
[[Categoria:Basc]]</text>
      <sha1>kk0jag2z0re4k7prx7ofyj2vhdfyax2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509976</id>
      <parentid>2509975</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T08:07:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <origin>2509976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7341" sha1="ryw1ccwe8qjfrafh50icj3smr3l3fq2" xml:space="preserve">{{Revision|202401212203}}
{{Infobox Lenga
 | imatge    =Basque_%_(most_recent).svg
 | legenda   =&lt;center&gt;{{Col-begin}}
{{Col-break}}
{{legenda|#a02c2c|% 80-100|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ff6600|% 50-80|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ffd633|% 20-50|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#a2db7d|% 0-20|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{Col-end}}&lt;/center&gt;
 | lenga     = Euskara
 | país      = [[Espanha]], [[França]]
 | regions   = [[Comunautat Autonòma Basca]], [[Comunautat Forala de Navarra]], [[Pirenèus Atlantics]]
 | academia  = [[Euskaltzaindia]]
 | personas  =
 | iso-1      = eu
 | iso-2      = baq
 | glottolog = basq1248
 | mòstra    = '''1. atala'''
Gizon-emakume guztiak aske jaiotzen dira, duintasun eta eskubide berberak dituztela; eta ezaguera eta kontzientzia dutenez gero, elkarren artean senide legez jokatu beharra dute.|status=[[Comunautat Autonòma Basca]], [[Comunautat Forala de Navarra]]
 | tipologia = {{SOV}}
 | personas  = 751 700&lt;ref&gt;{{eu}} {{pdf|[https://www.euskara.euskadi.eus/contenidos/nota_prensa/vi_inkesta_sozioling_2016/eu_def/adjuntos/vi_inkesta_eu.pdf VI. INKESTA SOZIOLINGUISTIKOA EUSKAL AUTONOMIA]}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{eu}} {{pdf|[https://www.berria.eus/dokumentuak/dokumentua1730.pdf  VI. Inkesta Soziolinguistikoa Iparraldea]}}&lt;/ref&gt;
 |fam1=[[Isolat]]
 |fam2=Lengas bascoïdas
 |imatge-legenda=&lt;center&gt;{{Col-begin}}
{{Col-break}}
{{legenda|#a02c2c|% 80-100|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ff6600|% 50-80|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ffd633|% 20-50|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#a2db7d|% 0-20|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{Col-end}}&lt;/center&gt;}}
[[Fichièr:Euskararen atzerakada1.svg|vinheta|250x250px|Lo desvolopament de l'espandida potenciala de la lenga basca pendent las 2000 darrièras annadas.]]
[[Fichièr:Euskara EH 2011.svg|vinheta|250x250px|{{Col-begin}}
{{Col-break}}
{{legenda|#e31d1e|&gt; % 80|bordadura=cap}}{{legenda|#ef7d1d|&gt; % 60|bordadura=cap}}{{legenda|#2a5ca5|&gt; % 40|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{legenda|#339929|&gt; % 20|bordadura=cap}}{{legenda|#adcc89|&gt; % 0|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{Col-end}}]]

Lo '''basco&lt;ref&gt;''[https://clo-occitan.com/preconizacions-del-clo/ Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana]'', 2007, p. 43, 44, 95, 121.&lt;/ref&gt;''' (var. '''basc, bàscol,''' '''euscar''') (en basco: ''euskara'') es una [[lenga]] [[Lenga isolanta|isolada]] practicada per mai de 750 000 personas en [[Euròpa Occidentala]]; se parla dins lo país istoric que li dison lo [[Bascoat]] (oficialament en [[Espanha]] e en [[França]]).

L'adjectiu que correspond es '''basco, basca''' (var. '''basc, basca; bàscol, basca; euscar, euscara''').

== Classificacion e istòria ==
Lo basco fa pas partida del grop [[indoeuropèu]]. S'es fach plan ipotèsis per lo restacar a d'autres grops lingüistics d'Asia coma d'Africa. Una de las mai recentas d'aquelas ipotèsis fasiá del basco un parent del berbèr. 

Una autra ipotèsi recenta, que comença de recebre una cèrta audiéncia dins la recèrca internacionala (J.D. Bengtson, Meritt Ruhlen), prepausa de far del basco una branca de la superfamilha de las [[lengas dené-caucasencas]] (las autras brancas del dené-caucasenc, aparentadas al basc, serián lo [[nòrd-caucasenc]] en Caucàs, l'[[ienisseian]] en Siberia, lo [[burushaski]] en Cashmir, lo [[nahali]] en Índia, lo [[sinotibetan]] en Extrèm Orient e lo [[na-dené]] en America del Nòrd).

Lo lingüista Michel Morvan, el, a temptat recentament de mostrar de ligams ancians e concrets entre lo basco e divèrsas familhas non-indoeuropèas d'Eurasia, coma l'[[oralic]] o l'[[altaïc]], e mai s'interèssa a l'ipotèsi [[dené-caucasenc]]a, mas el prepausa pas de fixar una familha de lengas precisa&lt;ref&gt;{{romanas|MORVAN}}, Michel (1996), ''Les origines linguistiques du basque'', Talença: Presses Universitaires de Bordeaux&lt;/ref&gt;.

== Gramatica ==

Lo basco presenta d'estructuras plan diferentas de las autras lengas d'Euròpa, mai que mai dins son sistèma verbal: lo vèrbe basco càmbia pas de forma solament segon lo subjècte coma dins las lengas indoeuropèas mas tanben segon çò que correspond, en occitan per ex., a de complements: ''etxe bat '''dut''''', ai un ostal, vs.''etxeak '''ditut''''', ai d'ostals. Per contra, al nivèl lexical lo basco a manlevat fòrça mots al latin e a las lengas amb las qualas es o foguèt en contacte, l'espanhòl, l'occitan gascon, e lo francés.

== Difusion e ''status'' de la lenga basca ==

* En Espanha, lo basco se parla dins los territòris d'Araba, Bizcaia, Gipuzkoa e Nafarroa.
Dins los tres primièrs, que forman la Comunitat Autonòma basca, es a se menar aprèp de sègles de recul un procèssus rapid de recuperacion lingüistica (un 23 % de bascofòns vèrs 1980, un 30 % ara). Lo basco es ensenhat mas es tanben la lenga de l'ensenhament dins la mieitat de las escòlas primàrias e mai del 40 % de las escòlas segondàrias (chifras 2003). Lo basco es fòrça present dins la vida vidanta gràcias a la senhalizacion (bilingüa e sovent monolingüa basca fòra de las mai grandas vilas), una cadena de television publica unicament bascoparlanta, un diari... Pasmens, la recuperacion lingüistica avança mai viste en Gipuzkoa, qu'èra ja la província mai bascoparlanta en 1980, qu'en Biscaia e subretot Alaba, gaireben complètament desbasquizada a aquela data. En Navarra, lo govèrn regional es pas favorable a la normalizacion de l'usatge del basco e se se manten dins lo nòrd de la província, a pas recuperat cap d'anciana posicion dins la region de la capitala Pampalona. I podriá a tèrme recular.

* En França, la situacion del basco es a pauc près la de las autras lengas regionalas.
Los poders publics menan una politica en favor de la lenga basca dins l'ensenhament (bilingüisme dins d'unas escòlas) e la cultura (Institut Cultural Basco), mas l'abséncia del basc dins los mèdias e la vida publica a pas sufit fins ara a enraiar son aflaquiment.

== Dialectologia ==
[[Aezkoan]], [[bas-navarrés]] (oriental e occidental), [[biscaïn]], [[guipuscoan]], [[naut-navarrés]] (septentrional e meridional), [[labordin]], [[roncalés]], [[salacenc]], [[soletin]].&lt;gallery&gt;
Fichièr:Dialectos euskera.png|Dialèctes bascs actuals.
Fichièr:Euskalkiak koldo zuazo 2008.png|Los dialèctes del basco per Koldo Zuazo. Las zonas en gris èran bascofònas al {{Sègle XIX}}.
&lt;/gallery&gt;

== Lexic (exemples) ==

{|class=&quot;wikitable&quot;
! Mot occitan   || Traduccion     || Prononciacion [[AFI]]
|-- 
| tèrra         || lur            || [lur]
|--
| cèl           || zeru           || [seɽu]
|--
| aiga          || ur             || [uɽ]
|--
| fuec          || su             || [ʂu]
|--
| òme           || gizon          || [gison]
|--
| femna         || andre         || [andre]
|--
| manjar        || jan            || [jan], [ʒan], [xan]
|--
| beure         || edan           || [eðan]
|--
| grand         || handi          || [handi]
|--
| pichòt        || txiki          || [ʧiki]
|--
| nuèch         || gau            || [gaʊ̯]
|--
| jorn          || egun           || [eɣun]
|}

== Vejatz tanben ==
* [[Lengas per familha]]

== Nòtas ==
&lt;references /&gt;
{{Lenga oficiala|Basc|d'Espanha}}

[[Categoria:Lenga ergativa]]
[[Categoria:Lenga de França]]
[[Categoria:País Basc]]
[[Categoria:Pirenèus Atlantics]]
[[Categoria:Basc]]</text>
      <sha1>ryw1ccwe8qjfrafh50icj3smr3l3fq2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509978</id>
      <parentid>2509976</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T08:11:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <comment>wikificacion</comment>
      <origin>2509978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7341" sha1="imtotb8w0q3hmx95rxokv5tfb9p2fej" xml:space="preserve">{{Revision|202401212203}}
{{Infobox Lenga
 | imatge    =Basque_%_(most_recent).svg
 | legenda   =&lt;center&gt;{{Col-begin}}
{{Col-break}}
{{legenda|#a02c2c|% 80-100|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ff6600|% 50-80|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ffd633|% 20-50|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#a2db7d|% 0-20|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{Col-end}}&lt;/center&gt;
 | lenga     = Euskara
 | país      = [[Espanha]], [[França]]
 | regions   = [[Comunautat Autonòma Basca]], [[Comunautat Forala de Navarra]], [[Pirenèus Atlantics]]
 | academia  = [[Euskaltzaindia]]
 | personas  =
 | iso-1      = eu
 | iso-2      = baq
 | glottolog = basq1248
 | mòstra    = '''1. atala'''
Gizon-emakume guztiak aske jaiotzen dira, duintasun eta eskubide berberak dituztela; eta ezaguera eta kontzientzia dutenez gero, elkarren artean senide legez jokatu beharra dute.|status=[[Comunautat Autonòma Basca]], [[Comunautat Forala de Navarra]]
 | tipologia = {{SOV}}
 | personas  = 751 700&lt;ref&gt;{{eu}} {{pdf|[https://www.euskara.euskadi.eus/contenidos/nota_prensa/vi_inkesta_sozioling_2016/eu_def/adjuntos/vi_inkesta_eu.pdf VI. INKESTA SOZIOLINGUISTIKOA EUSKAL AUTONOMIA]}} &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{eu}} {{pdf|[https://www.berria.eus/dokumentuak/dokumentua1730.pdf  VI. Inkesta Soziolinguistikoa Iparraldea]}}&lt;/ref&gt;
 |fam1=[[Isolat]]
 |fam2=Lengas bascoïdas
 |imatge-legenda=&lt;center&gt;{{Col-begin}}
{{Col-break}}
{{legenda|#a02c2c|% 80-100|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ff6600|% 50-80|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#ffd633|% 20-50|bordadura=cap}}{{Col-break}}
{{legenda|#a2db7d|% 0-20|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{Col-end}}&lt;/center&gt;}}
[[Fichièr:Euskararen atzerakada1.svg|vinheta|250x250px|Lo desvolopament de l'espandida potenciala de la lenga basca pendent las 2000 darrièras annadas.]]
[[Fichièr:Euskara EH 2011.svg|vinheta|250x250px|{{Col-begin}}
{{Col-break}}
{{legenda|#e31d1e|&gt; % 80|bordadura=cap}}{{legenda|#ef7d1d|&gt; % 60|bordadura=cap}}{{legenda|#2a5ca5|&gt; % 40|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{legenda|#339929|&gt; % 20|bordadura=cap}}{{legenda|#adcc89|&gt; % 0|bordadura=cap}}
{{Col-break}}
{{Col-end}}]]

Lo '''basco'''&lt;ref&gt;''[https://clo-occitan.com/preconizacions-del-clo/ Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana]'', 2007, p. 43, 44, 95, 121.&lt;/ref&gt; (var. '''basc, bàscol,''' '''euscar''') (en basco: ''euskara'') es una [[lenga]] [[Lenga isolanta|isolada]] practicada per mai de 750 000 personas en [[Euròpa Occidentala]]; se parla dins lo país istoric que li dison lo [[Bascoat]] (oficialament en [[Espanha]] e en [[França]]).

L'adjectiu que correspond es '''basco, basca''' (var. '''basc, basca; bàscol, basca; euscar, euscara''').

== Classificacion e istòria ==
Lo basco fa pas partida del grop [[indoeuropèu]]. S'es fach plan ipotèsis per lo restacar a d'autres grops lingüistics d'Asia coma d'Africa. Una de las mai recentas d'aquelas ipotèsis fasiá del basco un parent del berbèr. 

Una autra ipotèsi recenta, que comença de recebre una cèrta audiéncia dins la recèrca internacionala (J.D. Bengtson, Meritt Ruhlen), prepausa de far del basco una branca de la superfamilha de las [[lengas dené-caucasencas]] (las autras brancas del dené-caucasenc, aparentadas al basc, serián lo [[nòrd-caucasenc]] en Caucàs, l'[[ienisseian]] en Siberia, lo [[burushaski]] en Cashmir, lo [[nahali]] en Índia, lo [[sinotibetan]] en Extrèm Orient e lo [[na-dené]] en America del Nòrd).

Lo lingüista Michel Morvan, el, a temptat recentament de mostrar de ligams ancians e concrets entre lo basco e divèrsas familhas non-indoeuropèas d'Eurasia, coma l'[[oralic]] o l'[[altaïc]], e mai s'interèssa a l'ipotèsi [[dené-caucasenc]]a, mas el prepausa pas de fixar una familha de lengas precisa&lt;ref&gt;{{romanas|MORVAN}}, Michel (1996), ''Les origines linguistiques du basque'', Talença: Presses Universitaires de Bordeaux&lt;/ref&gt;.

== Gramatica ==

Lo basco presenta d'estructuras plan diferentas de las autras lengas d'Euròpa, mai que mai dins son sistèma verbal: lo vèrbe basco càmbia pas de forma solament segon lo subjècte coma dins las lengas indoeuropèas mas tanben segon çò que correspond, en occitan per ex., a de complements: ''etxe bat '''dut''''', ai un ostal, vs.''etxeak '''ditut''''', ai d'ostals. Per contra, al nivèl lexical lo basco a manlevat fòrça mots al latin e a las lengas amb las qualas es o foguèt en contacte, l'espanhòl, l'occitan gascon, e lo francés.

== Difusion e ''status'' de la lenga basca ==

* En Espanha, lo basco se parla dins los territòris d'Araba, Bizcaia, Gipuzkoa e Nafarroa.
Dins los tres primièrs, que forman la Comunitat Autonòma basca, es a se menar aprèp de sègles de recul un procèssus rapid de recuperacion lingüistica (un 23 % de bascofòns vèrs 1980, un 30 % ara). Lo basco es ensenhat mas es tanben la lenga de l'ensenhament dins la mieitat de las escòlas primàrias e mai del 40 % de las escòlas segondàrias (chifras 2003). Lo basco es fòrça present dins la vida vidanta gràcias a la senhalizacion (bilingüa e sovent monolingüa basca fòra de las mai grandas vilas), una cadena de television publica unicament bascoparlanta, un diari... Pasmens, la recuperacion lingüistica avança mai viste en Gipuzkoa, qu'èra ja la província mai bascoparlanta en 1980, qu'en Biscaia e subretot Alaba, gaireben complètament desbasquizada a aquela data. En Navarra, lo govèrn regional es pas favorable a la normalizacion de l'usatge del basco e se se manten dins lo nòrd de la província, a pas recuperat cap d'anciana posicion dins la region de la capitala Pampalona. I podriá a tèrme recular.

* En França, la situacion del basco es a pauc près la de las autras lengas regionalas.
Los poders publics menan una politica en favor de la lenga basca dins l'ensenhament (bilingüisme dins d'unas escòlas) e la cultura (Institut Cultural Basco), mas l'abséncia del basc dins los mèdias e la vida publica a pas sufit fins ara a enraiar son aflaquiment.

== Dialectologia ==
[[Aezkoan]], [[bas-navarrés]] (oriental e occidental), [[biscaïn]], [[guipuscoan]], [[naut-navarrés]] (septentrional e meridional), [[labordin]], [[roncalés]], [[salacenc]], [[soletin]].&lt;gallery&gt;
Fichièr:Dialectos euskera.png|Dialèctes bascs actuals.
Fichièr:Euskalkiak koldo zuazo 2008.png|Los dialèctes del basco per Koldo Zuazo. Las zonas en gris èran bascofònas al {{Sègle XIX}}.
&lt;/gallery&gt;

== Lexic (exemples) ==

{|class=&quot;wikitable&quot;
! Mot occitan   || Traduccion     || Prononciacion [[AFI]]
|-- 
| tèrra         || lur            || [lur]
|--
| cèl           || zeru           || [seɽu]
|--
| aiga          || ur             || [uɽ]
|--
| fuec          || su             || [ʂu]
|--
| òme           || gizon          || [gison]
|--
| femna         || andre         || [andre]
|--
| manjar        || jan            || [jan], [ʒan], [xan]
|--
| beure         || edan           || [eðan]
|--
| grand         || handi          || [handi]
|--
| pichòt        || txiki          || [ʧiki]
|--
| nuèch         || gau            || [gaʊ̯]
|--
| jorn          || egun           || [eɣun]
|}

== Vejatz tanben ==
* [[Lengas per familha]]

== Nòtas ==
&lt;references /&gt;
{{Lenga oficiala|Basc|d'Espanha}}

[[Categoria:Lenga ergativa]]
[[Categoria:Lenga de França]]
[[Categoria:País Basc]]
[[Categoria:Pirenèus Atlantics]]
[[Categoria:Basc]]</text>
      <sha1>imtotb8w0q3hmx95rxokv5tfb9p2fej</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bascoat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3060</id>
    <revision>
      <id>2509951</id>
      <parentid>2467320</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T19:26:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <comment>gramatica</comment>
      <origin>2509951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8998" sha1="6wrtvnw8j0pxlatk4hdteqc0vtcp2fa" xml:space="preserve">{{Omon|Bascoat (omonimia)}}
{{Infobox País
| tipe_estat = Region istorica 
|bandièra= Flag of the Basque Country.svg
|legenda bandièra=[[Bandièra de Bascoat]]
|ligam_blason=[[Armas de Bascoat]]
|imatge_mapa=Euskal Herria Europa.png
|capitala=[[Pampalona]]
|mai granda=[[Bilbao]]
|superfícia_totala=20 947
|populacion_totala=3 193 513
|populacion_annada=2020
|densitat=153,02
|gentilici=Basc, Basca; Basco, Basca
|domeni_internet=[[.eus]]
|fus_orari=UTC+01:00
|lenga=eu
|nom_local=Euskal Herria
|indicatiu_telefonic=+34 (Espanha)&lt;br&gt;+33 (França)
|coordenadas_capitala={{coord|42|52|N|1|55|W}}
}}

Lo '''Bascoat''',&lt;ref&gt;De l'occitan ''basco'' amb lo sufixe ''-at''.&lt;small&gt;&lt;small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt; tanben apelat lo '''País Basco''', o lo '''País Basc''' (en [[basco]] ''Euskal Herria'', en basco artificial ''Esukadi''), es un país istoric del sud-oèst d'[[Euròpa]], de [[Basc|lenga]] e cultura bascas. Se parteja entre los dos estats de [[França]] (part del departament dels [[Pirenèus Atlantics]]) e d'[[Espanha]] ([[Comunautat Autonòma Basca]] e [[Comunautat Forala de Navarra]]). Lo [[gentilici]] es '''basco -a''' (tanben ''basc -a'' o ''bàscol basca'').

== Geografia politica ==

=== Províncias ===
Lo Bascoat a sèt províncias istoricas o tradicionalas (en basc ''lurraldeak''), tres al nòrd e quatre al sud.

a) Dins lo Nòrd (en basco ''Iparralde''), partida situada en [[França]], las províncias son:
* '''[[Labord]]''' (en basco ''Lapurdi'');
* '''[[Sola]]''' (en basco ''Zuberoa'');
* la '''[[Bassa Navarra]]''' (en basco ''Nafarroa Beherea'').
b) Dins lo Sud (en basco ''Hegoalde''), partida situada en [[Espanha]]:, las províncias son:
* '''Navarra''' o oficialament la '''[[Comunautat Forala de Navarra]]''' (''Nafarroako Foru Erkidegoa'' en basc), en roge sus la carta.
* '''[[Biscaia]]''' (en basco ''Bizkaia''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Guipuscoa]]''' (en basco ''Gipuzkoa''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Alaba]]''' (en basco ''Araba''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]]. I cal ajustar Treviño o Trebiñu: es una zòna enclavada dins Alaba qu'aperten oficialament a la region de [[Castelha e Leon]] e a la [[Província d'Espanha|província]] de [[Burgos (província)|Burgos]] (una part de la populacion e dels elegits locals e tanben los movements basquistas considèran qu'es una part del Bascoat, donc demandan son incorporacion a la província d'[[Alaba]]). 
*** [[Fichièr:Euskal Herriko kolore mapa.png|centrat|vinheta|259x259px|Las sèt províncias tradicionalas del Bascoat, amb lors noms bascos]]
=== Vilas principalas ===
{|class=&quot;infobox&quot; style=&quot;text-align:center; width:97%; margin-right:10px; font-size:90%&quot;
! align=center colspan=11 style=&quot;background:#f5f5f5;&quot;|Vilas principalas bascas
|-
! rowspan=13 width:100|&lt;br /&gt;
[[File:Guggenheim Bilbao may-2006.jpg|border|100px|Bilbao]]&lt;br /&gt;[[Bilbao]]&lt;br /&gt;
[[File:Plaza Virgen Blanca VITORIA-GASTEIZ tras reforma.JPG|border|100px|Vitoria-Gasteiz]]&lt;br /&gt;[[Vitòria]]&lt;br /&gt;
[[File:Ayuntamiento de Pamplona freecat-01.jpg|border|100px|Pamplona]]&lt;br /&gt;[[Pampalona (Navarra)|Pampalona]]&lt;br /&gt;
[[File:San Sebastian at night.jpg|border|100px|Donostia-San Sebastián]]&lt;br /&gt;[[Sent Sebastian (Guipuscoa)|St. Sebastian]]&lt;br /&gt;
! align=center style=&quot;background:#f5f5f5;&quot;|
! align=center style=&quot;background:#f5f5f5;&quot;|Vila
! align=center style=&quot;background:#f5f5f5;&quot;|''Herrialde'' (Region)
! align=center style=&quot;background:#f5f5f5;&quot; colspan=&quot;2&quot;|Popolacion
| align=center style=&quot;background:#f5f5f5;&quot;|
! align=center style=&quot;background:#f5f5f5;&quot;|Vila
! align=center style=&quot;background:#f5f5f5;&quot;|''Herrialde'' (Region)
! align=center style=&quot;background:#f5f5f5;&quot;|Popolazione
! rowspan=13|&lt;br /&gt;
[[File:Barakaldo Gurutzetako Plaza.jpg|100px|Barakaldo]]&lt;br /&gt;[[Barakaldo]]&lt;br /&gt;
[[File:Guecho, Santa Maria de Guecho - Molino de Aixerrota 2.jpg|border|100px|Getxo]]&lt;br /&gt;[[Getxo]]&lt;br /&gt;
[[File:Irun Ayto..JPG|border|100px|Irun]]&lt;br /&gt;[[Irun]]&lt;br /&gt;
[[File:Portugalete - Puente de Vizcaya 13.jpg|border|100px|Portugalete]]&lt;br /&gt;[[Portugalete]]&lt;br /&gt;
|-
|align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 1 ||align=left| [[Bilbao]] ||align=left| [[Fichièr:Bizkaikobanderea.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Biscaia]]|| align=&quot;right&quot; | 355.731 || &amp;nbsp; ||align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 11 ||align=left| [[Basauri]] ||align=left| [[Fichièr:Bizkaikobanderea.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Biscaia]]|| align=&quot;right&quot; | 42.657
|-
|align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 2 ||align=left| [[Vitòria]]|| align=&quot;left&quot; | [[Fichièr:Flag of Álava.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Alaba]]|| align=&quot;right&quot; | 239.562 || &amp;nbsp; ||align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 12 ||align=left| [[Errenteria|Errenteri]] ||align=left| [[Fichièr:Flag of Guipúzcoa.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Guipuscoa|Guiposcoa]]|| align=&quot;right&quot; | 39.315
|-
|align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 3 ||align=left| [[Pampalona (Navarra)|Pampalona]]|| align=&quot;left&quot; | [[Fichièr:Bandera Navarra.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Alaba]]|| align=&quot;right&quot; | 197.932 || &amp;nbsp; ||align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 13 ||align=left| [[Anglet]] ||align=left| [[Fichièr:Flag of Lapurdi.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Labord]]|| align=&quot;right&quot; | 37.934
|-
|align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 4 ||align=left| [[Sent Sebastian (Guipuscoa)|St. Sebastian]]|| align=&quot;left&quot; | [[Fichièr:Flag of Guipúzcoa.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Guipuscoa|Guiposcoa]]|| align=&quot;right&quot; | 186.185 || &amp;nbsp; ||align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 14 ||align=left| [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]]|| align=&quot;left&quot; | [[Fichièr:Bandera Navarra.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Alaba]]|| align=&quot;right&quot; | 35.429
|-
|align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 5 ||align=left| [[Barakaldo]] ||align=left| [[Fichièr:Bizkaikobanderea.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Biscaia]]|| align=&quot;right&quot; | 100.061 || &amp;nbsp; ||align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 15 ||align=left| [[Leioa]] ||align=left| [[Fichièr:Bizkaikobanderea.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Biscaia]]|| align=&quot;right&quot; | 30.454
|-
|align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 6 ||align=left| [[Getxo]] ||align=left| [[Fichièr:Bizkaikobanderea.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Biscaia]]|| align=&quot;right&quot; | 80.770 || &amp;nbsp; ||align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 16 ||align=left| [[Galdakao]] ||align=left| [[Fichièr:Bizkaikobanderea.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Biscaia]]|| align=&quot;right&quot; | 29.049
|-
|align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 7 ||align=left| [[Irun]] ||align=left| [[Fichièr:Flag of Guipúzcoa.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Guipuscoa|Guiposcoa]]|| align=&quot;right&quot; | 61.006 || &amp;nbsp; ||align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 17 ||align=left| [[Sestao]] ||align=left| [[Fichièr:Bizkaikobanderea.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Biscaia]]|| align=&quot;right&quot; | 28.959
|-
|align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 8 ||align=left| [[Portugalete]] ||align=left| [[Fichièr:Bizkaikobanderea.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Biscaia]]|| align=&quot;right&quot; | 47.856 || &amp;nbsp; ||align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 18 ||align=left| [[Durango (Spagna)|Durango]] ||align=left| [[Fichièr:Bizkaikobanderea.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Biscaia]]|| align=&quot;right&quot; | 28.226
|-
|align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 9 ||align=left| [[Santurtzi]] ||align=left| [[Fichièr:Bizkaikobanderea.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Biscaia]]|| align=&quot;right&quot; | 47.076 || &amp;nbsp; ||align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 19 ||align=left| [[Eibar]] ||align=left| [[Fichièr:Flag of Guipúzcoa.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Guipuscoa|Guiposcoa]]|| align=&quot;right&quot; | 27.396
|-
|align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 10 ||align=left| [[Baiona]]|| align=&quot;left&quot; | [[Fichièr:Flag of Lapurdi.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Labord]]|| align=&quot;right&quot; | 44.506 || &amp;nbsp; ||align=center style=&quot;background:#f0f0f0;&quot;| 20 ||align=left| [[Biàrritz]]|| align=&quot;left&quot; | [[Fichièr:Flag of Lapurdi.svg|sens_quadre|25x25px]] [[Labord]]|| align=&quot;right&quot; | 26.828
|}

== Lenga ==
La [[Basc|lenga basca]] (autonim: ''euskara'') es una lenga europèa anciana, parlada al Bascoat. Son origina es desconeguda. Sa gramatica a un foncionament ergatiu-absolutiu que diferís de totas las lengas indoeuropèas, qu'an un alinhament nominatiu-acusatiu. La sola lenga amb la quala lo basco a una parentat establida es la lenga aquitana antica; benlèu lo basco e l'aquitan son la mateissa lenga. 

Los lingüistas, mejançant la tecnica dicha de reconstruccion intèrna, an temptat de reconstituir una lenga protobasca, pasmens, puèi que las donadas disponiblas an pas encara permés de descobrir l'origina del basco (o del bascoaquitan), se considèra qu'es una lenga isolada, sens ligam provat amb cap d'autra familha lingüistica.

Lo lexic basco es compausat majoritàriament de mots d'origina desconeguda, mas tanben de manlèus de sos vesins: ten de mots derivats del latin, de l'espanhòl e de l'[[occitan]] [[gascon]].

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references /&gt;
{{Dialècte Lengadocian}}
{{País Basc}}

[[Categoria:País Basc|*]]</text>
      <sha1>6wrtvnw8j0pxlatk4hdteqc0vtcp2fa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509952</id>
      <parentid>2509951</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T19:29:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <comment>supression d'un tablèu que perturba la compaginacion e que ten d'informacions falsas</comment>
      <origin>2509952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3539" sha1="i21yc8jwgegp3exweet0jiyrp03vkw7" xml:space="preserve">{{Omon|Bascoat (omonimia)}}
{{Infobox País
| tipe_estat = Region istorica 
|bandièra= Flag of the Basque Country.svg
|legenda bandièra=[[Bandièra de Bascoat]]
|ligam_blason=[[Armas de Bascoat]]
|imatge_mapa=Euskal Herria Europa.png
|capitala=[[Pampalona]]
|mai granda=[[Bilbao]]
|superfícia_totala=20 947
|populacion_totala=3 193 513
|populacion_annada=2020
|densitat=153,02
|gentilici=Basc, Basca; Basco, Basca
|domeni_internet=[[.eus]]
|fus_orari=UTC+01:00
|lenga=eu
|nom_local=Euskal Herria
|indicatiu_telefonic=+34 (Espanha)&lt;br&gt;+33 (França)
|coordenadas_capitala={{coord|42|52|N|1|55|W}}
}}

Lo '''Bascoat''',&lt;ref&gt;De l'occitan ''basco'' amb lo sufixe ''-at''.&lt;small&gt;&lt;small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt; tanben apelat lo '''País Basco''', o lo '''País Basc''' (en [[basco]] ''Euskal Herria'', en basco artificial ''Esukadi''), es un país istoric del sud-oèst d'[[Euròpa]], de [[Basc|lenga]] e cultura bascas. Se parteja entre los dos estats de [[França]] (part del departament dels [[Pirenèus Atlantics]]) e d'[[Espanha]] ([[Comunautat Autonòma Basca]] e [[Comunautat Forala de Navarra]]). Lo [[gentilici]] es '''basco -a''' (tanben ''basc -a'' o ''bàscol basca'').

== Geografia politica ==

=== Províncias ===
Lo Bascoat a sèt províncias istoricas o tradicionalas (en basc ''lurraldeak''), tres al nòrd e quatre al sud.

a) Dins lo Nòrd (en basco ''Iparralde''), partida situada en [[França]], las províncias son:
* '''[[Labord]]''' (en basco ''Lapurdi'');
* '''[[Sola]]''' (en basco ''Zuberoa'');
* la '''[[Bassa Navarra]]''' (en basco ''Nafarroa Beherea'').
b) Dins lo Sud (en basco ''Hegoalde''), partida situada en [[Espanha]]:, las províncias son:
* '''Navarra''' o oficialament la '''[[Comunautat Forala de Navarra]]''' (''Nafarroako Foru Erkidegoa'' en basc), en roge sus la carta.
* '''[[Biscaia]]''' (en basco ''Bizkaia''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Guipuscoa]]''' (en basco ''Gipuzkoa''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Alaba]]''' (en basco ''Araba''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]]. I cal ajustar Treviño o Trebiñu: es una zòna enclavada dins Alaba qu'aperten oficialament a la region de [[Castelha e Leon]] e a la [[Província d'Espanha|província]] de [[Burgos (província)|Burgos]] (una part de la populacion e dels elegits locals e tanben los movements basquistas considèran qu'es una part del Bascoat, donc demandan son incorporacion a la província d'[[Alaba]]). 

== Lenga ==
La [[Basc|lenga basca]] (autonim: ''euskara'') es una lenga europèa anciana, parlada al Bascoat. Son origina es desconeguda. Sa gramatica a un foncionament ergatiu-absolutiu que diferís de totas las lengas indoeuropèas, qu'an un alinhament nominatiu-acusatiu. La sola lenga amb la quala lo basco a una parentat establida es la lenga aquitana antica; benlèu lo basco e l'aquitan son la mateissa lenga. 

Los lingüistas, mejançant la tecnica dicha de reconstruccion intèrna, an temptat de reconstituir una lenga protobasca, pasmens, puèi que las donadas disponiblas an pas encara permés de descobrir l'origina del basco (o del bascoaquitan), se considèra qu'es una lenga isolada, sens ligam provat amb cap d'autra familha lingüistica.

Lo lexic basco es compausat majoritàriament de mots d'origina desconeguda, mas tanben de manlèus de sos vesins: ten de mots derivats del latin, de l'espanhòl e de l'[[occitan]] [[gascon]].

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references /&gt;
{{Dialècte Lengadocian}}
{{País Basc}}

[[Categoria:País Basc|*]]</text>
      <sha1>i21yc8jwgegp3exweet0jiyrp03vkw7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509953</id>
      <parentid>2509952</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T19:30:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <comment>tipografia</comment>
      <origin>2509953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3548" sha1="osdcrmvr4fzu0wqb8lpz3gqqcnq840m" xml:space="preserve">{{Omon|Bascoat (omonimia)}}
{{Infobox País
| tipe_estat = Region istorica 
|bandièra= Flag of the Basque Country.svg
|legenda bandièra=[[Bandièra de Bascoat]]
|ligam_blason=[[Armas de Bascoat]]
|imatge_mapa=Euskal Herria Europa.png
|capitala=[[Pampalona]]
|mai granda=[[Bilbao]]
|superfícia_totala=20 947
|populacion_totala=3 193 513
|populacion_annada=2020
|densitat=153,02
|gentilici=Basc, Basca; Basco, Basca
|domeni_internet=[[.eus]]
|fus_orari=UTC+01:00
|lenga=eu
|nom_local=Euskal Herria
|indicatiu_telefonic=+34 (Espanha)&lt;br&gt;+33 (França)
|coordenadas_capitala={{coord|42|52|N|1|55|W}}
}}

Lo '''Bascoat''',&lt;ref&gt;De l'occitan ''basco'' amb lo sufixe ''-at''.&lt;small&gt;&lt;small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt; tanben apelat lo '''País Basco''', o lo '''País Basc''' (en [[basco]] ''Euskal Herria'', en basco artificial ''Esukadi''), es un país istoric del sud-oèst d'[[Euròpa]], de [[Basc|lenga]] e cultura bascas. Se parteja entre los dos estats de [[França]] (part del departament dels [[Pirenèus Atlantics]]) e d'[[Espanha]] ([[Comunautat Autonòma Basca]] e [[Comunautat Forala de Navarra]]). Lo [[gentilici]] es '''basco, basca''' (tanben ''basc, basca'' o ''bàscol, basca'').

== Geografia politica ==

=== Províncias ===
Lo Bascoat a sèt províncias istoricas o tradicionalas (en basc ''lurraldeak''), tres al nòrd e quatre al sud.

a) Dins lo Nòrd (en basco ''Iparralde''), partida situada en [[França]], las províncias son:
* '''[[Labord]]''' (en basco ''Lapurdi'');
* '''[[Sola]]''' (en basco ''Zuberoa'');
* la '''[[Bassa Navarra]]''' (en basco ''Nafarroa Beherea'').
b) Dins lo Sud (en basco ''Hegoalde''), partida situada en [[Espanha]]:, las províncias son:
* '''Navarra''' o oficialament la '''[[Comunautat Forala de Navarra]]''' (''Nafarroako Foru Erkidegoa'' en basc), en roge sus la carta.
* '''[[Biscaia]]''' (en basco ''Bizkaia''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Guipuscoa]]''' (en basco ''Gipuzkoa''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Alaba]]''' (en basco ''Araba''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]]. I cal ajustar Treviño o Trebiñu: es una zòna enclavada dins Alaba qu'aperten oficialament a la region de [[Castelha e Leon]] e a la [[Província d'Espanha|província]] de [[Burgos (província)|Burgos]] (una part de la populacion e dels elegits locals e tanben los movements basquistas considèran qu'es una part del Bascoat, donc demandan son incorporacion a la província d'[[Alaba]]). 

== Lenga ==
La [[Basc|lenga basca]] (autonim: ''euskara'') es una lenga europèa anciana, parlada al Bascoat. Son origina es desconeguda. Sa gramatica a un foncionament ergatiu-absolutiu que diferís de totas las lengas indoeuropèas, qu'an un alinhament nominatiu-acusatiu. La sola lenga amb la quala lo basco a una parentat establida es la lenga aquitana antica; benlèu lo basco e l'aquitan son la mateissa lenga. 

Los lingüistas, mejançant la tecnica dicha de reconstruccion intèrna, an temptat de reconstituir una lenga protobasca, pasmens, puèi que las donadas disponiblas an pas encara permés de descobrir l'origina del basco (o del bascoaquitan), se considèra qu'es una lenga isolada, sens ligam provat amb cap d'autra familha lingüistica.

Lo lexic basco es compausat majoritàriament de mots d'origina desconeguda, mas tanben de manlèus de sos vesins: ten de mots derivats del latin, de l'espanhòl e de l'[[occitan]] [[gascon]].

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references /&gt;
{{Dialècte Lengadocian}}
{{País Basc}}

[[Categoria:País Basc|*]]</text>
      <sha1>osdcrmvr4fzu0wqb8lpz3gqqcnq840m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509977</id>
      <parentid>2509953</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T08:09:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <comment>wikificacion</comment>
      <origin>2509977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3621" sha1="64p2m8ur7381xzgz1v1pq1kvvwkfj64" xml:space="preserve">{{Omon|Bascoat (omonimia)}}
{{Infobox País
| tipe_estat = Region istorica 
|bandièra= Flag of the Basque Country.svg
|legenda bandièra=[[Bandièra de Bascoat]]
|ligam_blason=[[Armas de Bascoat]]
|imatge_mapa=Euskal Herria Europa.png
|capitala=[[Pampalona]]
|mai granda=[[Bilbao]]
|superfícia_totala=20 947
|populacion_totala=3 193 513
|populacion_annada=2020
|densitat=153,02
|gentilici=Basc, Basca; Basco, Basca
|domeni_internet=[[.eus]]
|fus_orari=UTC+01:00
|lenga=eu
|nom_local=Euskal Herria
|indicatiu_telefonic=+34 (Espanha)&lt;br&gt;+33 (França)
|coordenadas_capitala={{coord|42|52|N|1|55|W}}
}}

Lo '''Bascoat'''&lt;ref&gt;De l'occitan ''basco'' amb lo sufixe ''-at''.&lt;small&gt;&lt;small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt; (var. lo '''País Basco''', lo '''País Basc''') (en [[basco]] ''Euskal Herria'', en basco artificial ''Esukadi'', en [[Espanhòu|espanhòl]] ''el País Vasco'', en [[francés]] ''le Pays basque''), es un país istoric del sud-oèst d'[[Euròpa]], de [[Basc|lenga]] e cultura bascas. Se parteja entre los dos estats de [[França]] (part del departament dels [[Pirenèus Atlantics]]) e d'[[Espanha]] ([[Comunautat Autonòma Basca]] e [[Comunautat Forala de Navarra]]). Lo [[gentilici]] es '''basco, basca''' (tanben ''basc, basca'' o ''bàscol, basca'').

== Geografia politica ==

=== Províncias ===
Lo Bascoat a sèt províncias istoricas o tradicionalas (en basc ''lurraldeak''), tres al nòrd e quatre al sud.

a) Dins lo Nòrd (en basco ''Iparralde''), partida situada en [[França]], las províncias son:
* '''[[Labord]]''' (en basco ''Lapurdi'');
* '''[[Sola]]''' (en basco ''Zuberoa'');
* la '''[[Bassa Navarra]]''' (en basco ''Nafarroa Beherea'').
b) Dins lo Sud (en basco ''Hegoalde''), partida situada en [[Espanha]]:, las províncias son:
* '''Navarra''' o oficialament la '''[[Comunautat Forala de Navarra]]''' (''Nafarroako Foru Erkidegoa'' en basc), en roge sus la carta.
* '''[[Biscaia]]''' (en basco ''Bizkaia''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Guipuscoa]]''' (en basco ''Gipuzkoa''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Alaba]]''' (en basco ''Araba''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]]. I cal ajustar Treviño o Trebiñu: es una zòna enclavada dins Alaba qu'aperten oficialament a la region de [[Castelha e Leon]] e a la [[Província d'Espanha|província]] de [[Burgos (província)|Burgos]] (una part de la populacion e dels elegits locals e tanben los movements basquistas considèran qu'es una part del Bascoat, donc demandan son incorporacion a la província d'[[Alaba]]). 

== Lenga ==
La [[Basc|lenga basca]] (autonim: ''euskara'') es una lenga europèa anciana, parlada al Bascoat. Son origina es desconeguda. Sa gramatica a un foncionament ergatiu-absolutiu que diferís de totas las lengas indoeuropèas, qu'an un alinhament nominatiu-acusatiu. La sola lenga amb la quala lo basco a una parentat establida es la lenga aquitana antica; benlèu lo basco e l'aquitan son la mateissa lenga. 

Los lingüistas, mejançant la tecnica dicha de reconstruccion intèrna, an temptat de reconstituir una lenga protobasca, pasmens, puèi que las donadas disponiblas an pas encara permés de descobrir l'origina del basco (o del bascoaquitan), se considèra qu'es una lenga isolada, sens ligam provat amb cap d'autra familha lingüistica.

Lo lexic basco es compausat majoritàriament de mots d'origina desconeguda, mas tanben de manlèus de sos vesins: ten de mots derivats del latin, de l'espanhòl e de l'[[occitan]] [[gascon]].

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references /&gt;
{{Dialècte Lengadocian}}
{{País Basc}}

[[Categoria:País Basc|*]]</text>
      <sha1>64p2m8ur7381xzgz1v1pq1kvvwkfj64</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509979</id>
      <parentid>2509977</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T08:11:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <comment>wikificacion</comment>
      <origin>2509979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3748" sha1="hb1w1g8kldtuvbk2yz2j8ns1f8qgij3" xml:space="preserve">{{Omon|Bascoat (omonimia)}}
{{Infobox País
| tipe_estat = Region istorica 
|bandièra= Flag of the Basque Country.svg
|legenda bandièra=[[Bandièra de Bascoat]]
|ligam_blason=[[Armas de Bascoat]]
|imatge_mapa=Euskal Herria Europa.png
|capitala=[[Pampalona]]
|mai granda=[[Bilbao]]
|superfícia_totala=20 947
|populacion_totala=3 193 513
|populacion_annada=2020
|densitat=153,02
|gentilici=Basc, Basca; Basco, Basca
|domeni_internet=[[.eus]]
|fus_orari=UTC+01:00
|lenga=eu
|nom_local=Euskal Herria
|indicatiu_telefonic=+34 (Espanha)&lt;br&gt;+33 (França)
|coordenadas_capitala={{coord|42|52|N|1|55|W}}
}}

Lo '''Bascoat'''&lt;ref&gt;''[https://clo-occitan.com/preconizacions-del-clo/ Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana]'', 2007, p. 121.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;De l'occitan ''basco'' amb lo sufixe ''-at''.&lt;small&gt;&lt;small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt; (var. lo '''País Basco''', lo '''País Basc''') (en [[basco]] ''Euskal Herria'', en basco artificial ''Esukadi'', en [[Espanhòu|espanhòl]] ''el País Vasco'', en [[francés]] ''le Pays basque''), es un país istoric del sud-oèst d'[[Euròpa]], de [[Basc|lenga]] e cultura bascas. Se parteja entre los dos estats de [[França]] (part del departament dels [[Pirenèus Atlantics]]) e d'[[Espanha]] ([[Comunautat Autonòma Basca]] e [[Comunautat Forala de Navarra]]). Lo [[gentilici]] es '''basco, basca''' (tanben ''basc, basca'' o ''bàscol, basca'').

== Geografia politica ==

=== Províncias ===
Lo Bascoat a sèt províncias istoricas o tradicionalas (en basc ''lurraldeak''), tres al nòrd e quatre al sud.

a) Dins lo Nòrd (en basco ''Iparralde''), partida situada en [[França]], las províncias son:
* '''[[Labord]]''' (en basco ''Lapurdi'');
* '''[[Sola]]''' (en basco ''Zuberoa'');
* la '''[[Bassa Navarra]]''' (en basco ''Nafarroa Beherea'').
b) Dins lo Sud (en basco ''Hegoalde''), partida situada en [[Espanha]]:, las províncias son:
* '''Navarra''' o oficialament la '''[[Comunautat Forala de Navarra]]''' (''Nafarroako Foru Erkidegoa'' en basc), en roge sus la carta.
* '''[[Biscaia]]''' (en basco ''Bizkaia''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Guipuscoa]]''' (en basco ''Gipuzkoa''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Alaba]]''' (en basco ''Araba''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]]. I cal ajustar Treviño o Trebiñu: es una zòna enclavada dins Alaba qu'aperten oficialament a la region de [[Castelha e Leon]] e a la [[Província d'Espanha|província]] de [[Burgos (província)|Burgos]] (una part de la populacion e dels elegits locals e tanben los movements basquistas considèran qu'es una part del Bascoat, donc demandan son incorporacion a la província d'[[Alaba]]). 

== Lenga ==
La [[Basc|lenga basca]] (autonim: ''euskara'') es una lenga europèa anciana, parlada al Bascoat. Son origina es desconeguda. Sa gramatica a un foncionament ergatiu-absolutiu que diferís de totas las lengas indoeuropèas, qu'an un alinhament nominatiu-acusatiu. La sola lenga amb la quala lo basco a una parentat establida es la lenga aquitana antica; benlèu lo basco e l'aquitan son la mateissa lenga. 

Los lingüistas, mejançant la tecnica dicha de reconstruccion intèrna, an temptat de reconstituir una lenga protobasca, pasmens, puèi que las donadas disponiblas an pas encara permés de descobrir l'origina del basco (o del bascoaquitan), se considèra qu'es una lenga isolada, sens ligam provat amb cap d'autra familha lingüistica.

Lo lexic basco es compausat majoritàriament de mots d'origina desconeguda, mas tanben de manlèus de sos vesins: ten de mots derivats del latin, de l'espanhòl e de l'[[occitan]] [[gascon]].

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references /&gt;
{{Dialècte Lengadocian}}
{{País Basc}}

[[Categoria:País Basc|*]]</text>
      <sha1>hb1w1g8kldtuvbk2yz2j8ns1f8qgij3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509980</id>
      <parentid>2509979</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T08:12:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <comment>wikificacion</comment>
      <origin>2509980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3772" sha1="16ovemcbxhv0vg34iv6qmvzcy1gxu5c" xml:space="preserve">{{Omon|Bascoat (omonimia)}}
{{Infobox País
| tipe_estat = Region istorica 
|bandièra= Flag of the Basque Country.svg
|legenda bandièra=[[Bandièra de Bascoat]]
|ligam_blason=[[Armas de Bascoat]]
|imatge_mapa=Euskal Herria Europa.png
|capitala=[[Pampalona]]
|mai granda=[[Bilbao]]
|superfícia_totala=20 947
|populacion_totala=3 193 513
|populacion_annada=2020
|densitat=153,02
|gentilici=Basc, Basca; Basco, Basca
|domeni_internet=[[.eus]]
|fus_orari=UTC+01:00
|lenga=eu
|nom_local=Euskal Herria
|indicatiu_telefonic=+34 (Espanha)&lt;br&gt;+33 (França)
|coordenadas_capitala={{coord|42|52|N|1|55|W}}
}}

Lo '''Bascoat'''&lt;ref&gt;''[https://clo-occitan.com/preconizacions-del-clo/ Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana]'', 2007, p. 121.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;De l'occitan ''basco'' amb lo sufixe ''-at''.&lt;small&gt;&lt;small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt; (var. lo '''País Basco''', lo '''País Bàscol''', lo '''País Basc''') (en [[basco]] ''Euskal Herria'', en basco artificial ''Esukadi'', en [[Espanhòu|espanhòl]] ''el País Vasco'', en [[francés]] ''le Pays basque''), es un país istoric del sud-oèst d'[[Euròpa]], de [[Basc|lenga]] e cultura bascas. Se parteja entre los dos estats de [[França]] (part del departament dels [[Pirenèus Atlantics]]) e d'[[Espanha]] ([[Comunautat Autonòma Basca]] e [[Comunautat Forala de Navarra]]). Lo [[gentilici]] es '''basco, basca''' (tanben ''basc, basca'' o ''bàscol, basca'').

== Geografia politica ==

=== Províncias ===
Lo Bascoat a sèt províncias istoricas o tradicionalas (en basc ''lurraldeak''), tres al nòrd e quatre al sud.

a) Dins lo Nòrd (en basco ''Iparralde''), partida situada en [[França]], las províncias son:
* '''[[Labord]]''' (en basco ''Lapurdi'');
* '''[[Sola]]''' (en basco ''Zuberoa'');
* la '''[[Bassa Navarra]]''' (en basco ''Nafarroa Beherea'').
b) Dins lo Sud (en basco ''Hegoalde''), partida situada en [[Espanha]]:, las províncias son:
* '''Navarra''' o oficialament la '''[[Comunautat Forala de Navarra]]''' (''Nafarroako Foru Erkidegoa'' en basc), en roge sus la carta.
* '''[[Biscaia]]''' (en basco ''Bizkaia''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Guipuscoa]]''' (en basco ''Gipuzkoa''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Alaba]]''' (en basco ''Araba''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]]. I cal ajustar Treviño o Trebiñu: es una zòna enclavada dins Alaba qu'aperten oficialament a la region de [[Castelha e Leon]] e a la [[Província d'Espanha|província]] de [[Burgos (província)|Burgos]] (una part de la populacion e dels elegits locals e tanben los movements basquistas considèran qu'es una part del Bascoat, donc demandan son incorporacion a la província d'[[Alaba]]). 

== Lenga ==
La [[Basc|lenga basca]] (autonim: ''euskara'') es una lenga europèa anciana, parlada al Bascoat. Son origina es desconeguda. Sa gramatica a un foncionament ergatiu-absolutiu que diferís de totas las lengas indoeuropèas, qu'an un alinhament nominatiu-acusatiu. La sola lenga amb la quala lo basco a una parentat establida es la lenga aquitana antica; benlèu lo basco e l'aquitan son la mateissa lenga. 

Los lingüistas, mejançant la tecnica dicha de reconstruccion intèrna, an temptat de reconstituir una lenga protobasca, pasmens, puèi que las donadas disponiblas an pas encara permés de descobrir l'origina del basco (o del bascoaquitan), se considèra qu'es una lenga isolada, sens ligam provat amb cap d'autra familha lingüistica.

Lo lexic basco es compausat majoritàriament de mots d'origina desconeguda, mas tanben de manlèus de sos vesins: ten de mots derivats del latin, de l'espanhòl e de l'[[occitan]] [[gascon]].

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references /&gt;
{{Dialècte Lengadocian}}
{{País Basc}}

[[Categoria:País Basc|*]]</text>
      <sha1>16ovemcbxhv0vg34iv6qmvzcy1gxu5c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509982</id>
      <parentid>2509980</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T08:13:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <comment>wikificacion</comment>
      <origin>2509982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3771" sha1="q0yf1nijgdiu2lwlwzq71824l7deg1z" xml:space="preserve">{{Omon|Bascoat (omonimia)}}
{{Infobox País
| tipe_estat = Region istorica 
|bandièra= Flag of the Basque Country.svg
|legenda bandièra=[[Bandièra de Bascoat]]
|ligam_blason=[[Armas de Bascoat]]
|imatge_mapa=Euskal Herria Europa.png
|capitala=[[Pampalona]]
|mai granda=[[Bilbao]]
|superfícia_totala=20 947
|populacion_totala=3 193 513
|populacion_annada=2020
|densitat=153,02
|gentilici=Basc, Basca; Basco, Basca
|domeni_internet=[[.eus]]
|fus_orari=UTC+01:00
|lenga=eu
|nom_local=Euskal Herria
|indicatiu_telefonic=+34 (Espanha)&lt;br&gt;+33 (França)
|coordenadas_capitala={{coord|42|52|N|1|55|W}}
}}

Lo '''Bascoat'''&lt;ref&gt;''[https://clo-occitan.com/preconizacions-del-clo/ Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana]'', 2007, p. 121.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;De l'occitan ''basco'' amb lo sufixe ''-at''.&lt;small&gt;&lt;small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt; (var. lo '''País Basco''', lo '''País Bàscol''', lo '''País Basc''') (en [[basco]] ''Euskal Herria'', en basco artificial ''Esukadi'', en [[Espanhòu|espanhòl]] ''el País Vasco'', en [[francés]] ''le Pays basque'') es un país istoric del sud-oèst d'[[Euròpa]], de [[Basc|lenga]] e cultura bascas. Se parteja entre los dos estats de [[França]] (part del departament dels [[Pirenèus Atlantics]]) e d'[[Espanha]] ([[Comunautat Autonòma Basca]] e [[Comunautat Forala de Navarra]]). Lo [[gentilici]] es '''basco, basca''' (tanben ''basc, basca'' o ''bàscol, basca'').

== Geografia politica ==

=== Províncias ===
Lo Bascoat a sèt províncias istoricas o tradicionalas (en basc ''lurraldeak''), tres al nòrd e quatre al sud.

a) Dins lo Nòrd (en basco ''Iparralde''), partida situada en [[França]], las províncias son:
* '''[[Labord]]''' (en basco ''Lapurdi'');
* '''[[Sola]]''' (en basco ''Zuberoa'');
* la '''[[Bassa Navarra]]''' (en basco ''Nafarroa Beherea'').
b) Dins lo Sud (en basco ''Hegoalde''), partida situada en [[Espanha]]:, las províncias son:
* '''Navarra''' o oficialament la '''[[Comunautat Forala de Navarra]]''' (''Nafarroako Foru Erkidegoa'' en basc), en roge sus la carta.
* '''[[Biscaia]]''' (en basco ''Bizkaia''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Guipuscoa]]''' (en basco ''Gipuzkoa''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Alaba]]''' (en basco ''Araba''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]]. I cal ajustar Treviño o Trebiñu: es una zòna enclavada dins Alaba qu'aperten oficialament a la region de [[Castelha e Leon]] e a la [[Província d'Espanha|província]] de [[Burgos (província)|Burgos]] (una part de la populacion e dels elegits locals e tanben los movements basquistas considèran qu'es una part del Bascoat, donc demandan son incorporacion a la província d'[[Alaba]]). 

== Lenga ==
La [[Basc|lenga basca]] (autonim: ''euskara'') es una lenga europèa anciana, parlada al Bascoat. Son origina es desconeguda. Sa gramatica a un foncionament ergatiu-absolutiu que diferís de totas las lengas indoeuropèas, qu'an un alinhament nominatiu-acusatiu. La sola lenga amb la quala lo basco a una parentat establida es la lenga aquitana antica; benlèu lo basco e l'aquitan son la mateissa lenga. 

Los lingüistas, mejançant la tecnica dicha de reconstruccion intèrna, an temptat de reconstituir una lenga protobasca, pasmens, puèi que las donadas disponiblas an pas encara permés de descobrir l'origina del basco (o del bascoaquitan), se considèra qu'es una lenga isolada, sens ligam provat amb cap d'autra familha lingüistica.

Lo lexic basco es compausat majoritàriament de mots d'origina desconeguda, mas tanben de manlèus de sos vesins: ten de mots derivats del latin, de l'espanhòl e de l'[[occitan]] [[gascon]].

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references /&gt;
{{Dialècte Lengadocian}}
{{País Basc}}

[[Categoria:País Basc|*]]</text>
      <sha1>q0yf1nijgdiu2lwlwzq71824l7deg1z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509983</id>
      <parentid>2509982</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T08:14:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <comment>wikificacion</comment>
      <origin>2509983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3785" sha1="ssex6wdbwuvbtjqhnr10yjgs67ec2a9" xml:space="preserve">{{Omon|Bascoat (omonimia)}}
{{Infobox País
| tipe_estat = Region istorica 
|bandièra= Flag of the Basque Country.svg
|legenda bandièra=[[Bandièra de Bascoat]]
|ligam_blason=[[Armas de Bascoat]]
|imatge_mapa=Euskal Herria Europa.png
|capitala=[[Pampalona]]
|mai granda=[[Bilbao]]
|superfícia_totala=20 947
|populacion_totala=3 193 513
|populacion_annada=2020
|densitat=153,02
|gentilici=Basc, Basca; Basco, Basca
|domeni_internet=[[.eus]]
|fus_orari=UTC+01:00
|lenga=eu
|nom_local=Euskal Herria
|indicatiu_telefonic=+34 (Espanha)&lt;br&gt;+33 (França)
|coordenadas_capitala={{coord|42|52|N|1|55|W}}
}}

Lo '''Bascoat'''&lt;ref&gt;''[https://clo-occitan.com/preconizacions-del-clo/ Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana]'', 2007, p. 121.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;De l'occitan ''basco'' amb lo sufixe ''-at''.&lt;small&gt;&lt;small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt; (var. lo '''País Basco''', lo '''País Bàscol''', lo '''País Basc''') (en [[basco]] ''Euskal Herria'', en basco artificial ''Esukadi'', en [[Espanhòu|espanhòl]] ''el País Vasco'', en [[francés]] ''le Pays basque'') es un país istoric del sud-oèst d'[[Euròpa]], de [[Basc|lenga]] e cultura bascas. Se parteja entre los dos estats de [[França]] (part del departament dels [[Pirenèus Atlantics]]) e d'[[Espanha]] ([[Comunautat Autonòma Basca]] e [[Comunautat Forala de Navarra]]). 

Lo [[gentilici]] es '''basco, basca''' (var. '''bàscol, basca; basc, basca; euscar, euscara''').

== Geografia politica ==

=== Províncias ===
Lo Bascoat a sèt províncias istoricas o tradicionalas (en basc ''lurraldeak''), tres al nòrd e quatre al sud.

a) Dins lo Nòrd (en basco ''Iparralde''), partida situada en [[França]], las províncias son:
* '''[[Labord]]''' (en basco ''Lapurdi'');
* '''[[Sola]]''' (en basco ''Zuberoa'');
* la '''[[Bassa Navarra]]''' (en basco ''Nafarroa Beherea'').
b) Dins lo Sud (en basco ''Hegoalde''), partida situada en [[Espanha]]:, las províncias son:
* '''Navarra''' o oficialament la '''[[Comunautat Forala de Navarra]]''' (''Nafarroako Foru Erkidegoa'' en basc), en roge sus la carta.
* '''[[Biscaia]]''' (en basco ''Bizkaia''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Guipuscoa]]''' (en basco ''Gipuzkoa''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Alaba]]''' (en basco ''Araba''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]]. I cal ajustar Treviño o Trebiñu: es una zòna enclavada dins Alaba qu'aperten oficialament a la region de [[Castelha e Leon]] e a la [[Província d'Espanha|província]] de [[Burgos (província)|Burgos]] (una part de la populacion e dels elegits locals e tanben los movements basquistas considèran qu'es una part del Bascoat, donc demandan son incorporacion a la província d'[[Alaba]]). 

== Lenga ==
La [[Basc|lenga basca]] (autonim: ''euskara'') es una lenga europèa anciana, parlada al Bascoat. Son origina es desconeguda. Sa gramatica a un foncionament ergatiu-absolutiu que diferís de totas las lengas indoeuropèas, qu'an un alinhament nominatiu-acusatiu. La sola lenga amb la quala lo basco a una parentat establida es la lenga aquitana antica; benlèu lo basco e l'aquitan son la mateissa lenga. 

Los lingüistas, mejançant la tecnica dicha de reconstruccion intèrna, an temptat de reconstituir una lenga protobasca, pasmens, puèi que las donadas disponiblas an pas encara permés de descobrir l'origina del basco (o del bascoaquitan), se considèra qu'es una lenga isolada, sens ligam provat amb cap d'autra familha lingüistica.

Lo lexic basco es compausat majoritàriament de mots d'origina desconeguda, mas tanben de manlèus de sos vesins: ten de mots derivats del latin, de l'espanhòl e de l'[[occitan]] [[gascon]].

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references /&gt;
{{Dialècte Lengadocian}}
{{País Basc}}

[[Categoria:País Basc|*]]</text>
      <sha1>ssex6wdbwuvbtjqhnr10yjgs67ec2a9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509984</id>
      <parentid>2509983</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T08:14:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <origin>2509984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3785" sha1="8x1dm90yt32obuluxgrza1gs95i346r" xml:space="preserve">{{Omon|Bascoat (omonimia)}}
{{Infobox País
| tipe_estat = Region istorica 
|bandièra= Flag of the Basque Country.svg
|legenda bandièra=[[Bandièra de Bascoat]]
|ligam_blason=[[Armas de Bascoat]]
|imatge_mapa=Euskal Herria Europa.png
|capitala=[[Pampalona]]
|mai granda=[[Bilbao]]
|superfícia_totala=20 947
|populacion_totala=3 193 513
|populacion_annada=2020
|densitat=153,02
|gentilici=Basc, Basca; Basco, Basca
|domeni_internet=[[.eus]]
|fus_orari=UTC+01:00
|lenga=eu
|nom_local=Euskal Herria
|indicatiu_telefonic=+34 (Espanha)&lt;br&gt;+33 (França)
|coordenadas_capitala={{coord|42|52|N|1|55|W}}
}}

Lo '''Bascoat'''&lt;ref&gt;''[https://clo-occitan.com/preconizacions-del-clo/ Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana]'', 2007, p. 121.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;De l'occitan ''basco'' amb lo sufixe ''-at''.&lt;small&gt;&lt;small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt; (var. lo '''País Basco''', lo '''País Bàscol''', lo '''País Basc''') (en [[basco]] ''Euskal Herria'', en basco artificial ''Euskadi'', en [[Espanhòu|espanhòl]] ''el País Vasco'', en [[francés]] ''le Pays basque'') es un país istoric del sud-oèst d'[[Euròpa]], de [[Basc|lenga]] e cultura bascas. Se parteja entre los dos estats de [[França]] (part del departament dels [[Pirenèus Atlantics]]) e d'[[Espanha]] ([[Comunautat Autonòma Basca]] e [[Comunautat Forala de Navarra]]). 

Lo [[gentilici]] es '''basco, basca''' (var. '''bàscol, basca; basc, basca; euscar, euscara''').

== Geografia politica ==

=== Províncias ===
Lo Bascoat a sèt províncias istoricas o tradicionalas (en basc ''lurraldeak''), tres al nòrd e quatre al sud.

a) Dins lo Nòrd (en basco ''Iparralde''), partida situada en [[França]], las províncias son:
* '''[[Labord]]''' (en basco ''Lapurdi'');
* '''[[Sola]]''' (en basco ''Zuberoa'');
* la '''[[Bassa Navarra]]''' (en basco ''Nafarroa Beherea'').
b) Dins lo Sud (en basco ''Hegoalde''), partida situada en [[Espanha]]:, las províncias son:
* '''Navarra''' o oficialament la '''[[Comunautat Forala de Navarra]]''' (''Nafarroako Foru Erkidegoa'' en basc), en roge sus la carta.
* '''[[Biscaia]]''' (en basco ''Bizkaia''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Guipuscoa]]''' (en basco ''Gipuzkoa''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Alaba]]''' (en basco ''Araba''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]]. I cal ajustar Treviño o Trebiñu: es una zòna enclavada dins Alaba qu'aperten oficialament a la region de [[Castelha e Leon]] e a la [[Província d'Espanha|província]] de [[Burgos (província)|Burgos]] (una part de la populacion e dels elegits locals e tanben los movements basquistas considèran qu'es una part del Bascoat, donc demandan son incorporacion a la província d'[[Alaba]]). 

== Lenga ==
La [[Basc|lenga basca]] (autonim: ''euskara'') es una lenga europèa anciana, parlada al Bascoat. Son origina es desconeguda. Sa gramatica a un foncionament ergatiu-absolutiu que diferís de totas las lengas indoeuropèas, qu'an un alinhament nominatiu-acusatiu. La sola lenga amb la quala lo basco a una parentat establida es la lenga aquitana antica; benlèu lo basco e l'aquitan son la mateissa lenga. 

Los lingüistas, mejançant la tecnica dicha de reconstruccion intèrna, an temptat de reconstituir una lenga protobasca, pasmens, puèi que las donadas disponiblas an pas encara permés de descobrir l'origina del basco (o del bascoaquitan), se considèra qu'es una lenga isolada, sens ligam provat amb cap d'autra familha lingüistica.

Lo lexic basco es compausat majoritàriament de mots d'origina desconeguda, mas tanben de manlèus de sos vesins: ten de mots derivats del latin, de l'espanhòl e de l'[[occitan]] [[gascon]].

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references /&gt;
{{Dialècte Lengadocian}}
{{País Basc}}

[[Categoria:País Basc|*]]</text>
      <sha1>8x1dm90yt32obuluxgrza1gs95i346r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509986</id>
      <parentid>2509984</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T08:17:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <comment>wikificacion</comment>
      <origin>2509986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3776" sha1="l7ppbola78s4lwpa7lzhgn530uuxkks" xml:space="preserve">{{Omon|Bascoat (omonimia)}}
{{Infobox País
| tipe_estat = Region istorica 
|bandièra = Flag of the Basque Country.svg
|legenda bandièra=[[Bandièra del Bascoat]]
|ligam_blason=[[Blason del Bascoat]]
|imatge_mapa=Euskal Herria Europa.png
|capitala=[[Pampalona]]
|mai granda=[[Bilbao]]
|superfícia_totala=20 947
|populacion_totala=3 193 513
|populacion_annada=2020
|densitat=153,02
|gentilici=basco, basca
|domeni_internet=[[.eus]]
|fus_orari=UTC+01:00
|lenga=eu
|nom_local=Euskal Herria
|indicatiu_telefonic=+34 (Espanha)&lt;br&gt;+33 (França)
|coordenadas_capitala={{coord|42|52|N|1|55|W}}
}}

Lo '''Bascoat'''&lt;ref&gt;''[https://clo-occitan.com/preconizacions-del-clo/ Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana]'', 2007, p. 121.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;De l'occitan ''basco'' amb lo sufixe ''-at''.&lt;small&gt;&lt;small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt; (var. lo '''País Basco''', lo '''País Bàscol''', lo '''País Basc''') (en [[basco]] ''Euskal Herria'', en basco artificial ''Euskadi'', en [[Espanhòu|espanhòl]] ''el País Vasco'', en [[francés]] ''le Pays basque'') es un país istoric del sud-oèst d'[[Euròpa]], de [[Basc|lenga]] e cultura bascas. Se parteja entre los dos estats de [[França]] (part del departament dels [[Pirenèus Atlantics]]) e d'[[Espanha]] ([[Comunautat Autonòma Basca]] e [[Comunautat Forala de Navarra]]). 

Lo [[gentilici]] es '''basco, basca''' (var. '''bàscol, basca; basc, basca; euscar, euscara''').

== Geografia politica ==

=== Províncias ===
Lo Bascoat a sèt províncias istoricas o tradicionalas (en basc ''lurraldeak''), tres al nòrd e quatre al sud.

a) Dins lo Nòrd (en basco ''Iparralde''), partida situada en [[França]], las províncias son:
* '''[[Labord]]''' (en basco ''Lapurdi'');
* '''[[Sola]]''' (en basco ''Zuberoa'');
* la '''[[Bassa Navarra]]''' (en basco ''Nafarroa Beherea'').
b) Dins lo Sud (en basco ''Hegoalde''), partida situada en [[Espanha]]:, las províncias son:
* '''Navarra''' o oficialament la '''[[Comunautat Forala de Navarra]]''' (''Nafarroako Foru Erkidegoa'' en basc), en roge sus la carta.
* '''[[Biscaia]]''' (en basco ''Bizkaia''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Guipuscoa]]''' (en basco ''Gipuzkoa''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]].
* '''[[Alaba]]''' (en basco ''Araba''), inclusa dins la [[Comunautat Autonòma Basca]]. I cal ajustar Treviño o Trebiñu: es una zòna enclavada dins Alaba qu'aperten oficialament a la region de [[Castelha e Leon]] e a la [[Província d'Espanha|província]] de [[Burgos (província)|Burgos]] (una part de la populacion e dels elegits locals e tanben los movements basquistas considèran qu'es una part del Bascoat, donc demandan son incorporacion a la província d'[[Alaba]]). 

== Lenga ==
La [[Basc|lenga basca]] (autonim: ''euskara'') es una lenga europèa anciana, parlada al Bascoat. Son origina es desconeguda. Sa gramatica a un foncionament ergatiu-absolutiu que diferís de totas las lengas indoeuropèas, qu'an un alinhament nominatiu-acusatiu. La sola lenga amb la quala lo basco a una parentat establida es la lenga aquitana antica; benlèu lo basco e l'aquitan son la mateissa lenga. 

Los lingüistas, mejançant la tecnica dicha de reconstruccion intèrna, an temptat de reconstituir una lenga protobasca, pasmens, puèi que las donadas disponiblas an pas encara permés de descobrir l'origina del basco (o del bascoaquitan), se considèra qu'es una lenga isolada, sens ligam provat amb cap d'autra familha lingüistica.

Lo lexic basco es compausat majoritàriament de mots d'origina desconeguda, mas tanben de manlèus de sos vesins: ten de mots derivats del latin, de l'espanhòl e de l'[[occitan]] [[gascon]].

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references /&gt;
{{Dialècte Lengadocian}}
{{País Basc}}

[[Categoria:País Basc|*]]</text>
      <sha1>l7ppbola78s4lwpa7lzhgn530uuxkks</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ongria</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3340</id>
    <revision>
      <id>2509987</id>
      <parentid>2504121</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T08:22:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <comment>fonetica reala</comment>
      <origin>2509987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44389" sha1="9r0gbimnnxvepf663vfzct1niy00gcx" xml:space="preserve">{{Infobox_País
|nom_local=''Magyarország'' ([[ongrés]])
|imatge_mapa=EU-Hungary.svg
|devisa=
|lengas_oficialas= [[Ongrés]]
|capitala=[[Budapèst]]
|coordenadas_capitala={{coord|47|30|N|19|15|E}}
| ligam_vilas=
| títol_mai_granda_vila=Mai granda vila
| mai_granda_vila=[[Budapèst]]
| tipe_govèrn=[[Republica]] [[Parlament|parlamentària]]
| cap_títol1 = [[Lista dels presidents d'Ongria|President]]
| cap_títol2 = [[Lista dels primièrs ministres d'Ongria|Primièr ministre]]
| cap1 = [[Tamás Sulyok]] 
| cap2 =[[Péter Magyar]] 
| superfícia_reng=108
| superfícia_totala={{formatnum:93 030}}
| percentatge_aiga={{unitat|0,74}}
| populacion_reng=78
| populacion_totala={{formatnum:9603634}}
| populacion_annada=2022
|densitat=103
| tipe_independéncia=
| país_independéncia= d'[[Àustria-Ongria]]
| data_independéncia=[[31 d'octobre]] de [[1918]]
| païses frontalièrs=
| gentilici= Ongrés, Ongresa
| IDH_annada=2021
| IDH= 0, 846|IDH_categoria=
| IDH_reng=46
| còde_país=
| moneda =Forint
| còde_moneda=(HUF)
| fus_orari = [[UTC]]+01:00
| imne_nacional=
| domeni_internet=[[.hu]]
| indicatiu_telefonic=+36
| organizacions_internacionalas=
}}

'''Ongria''' (en [[ongrés]]: ''Magyarország'', {{AFI|[ˈmɒɟɒrɔrsaːg]|Hu-Magyarország.ogg|afi}}),&lt;ref&gt;{{Ref-web |url=https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/ungarn?isSearchResult=true |títol=Ungarn {{!}} Brock Haus Enzyklopädie|sit=brockhaus.de |lenga=de-DE}}&lt;/ref&gt; oficialament la '''Republica d'Ongria''' fins en 2011,&lt;ref&gt;{{Ref-web |url=https://link.springer.com/article/10.1007/s11196-020-09692-y |títol=Renaming States—A Case Study: Changing the Name of the Hungarian State in 2011. Its Background, Reasons, and Aftermath |òbra=International Journal for the Semiotics of Law - Revue internationale de Sémiotique |data=17 de març de 2020 |nom=Peter |cognòm=Takács}}&lt;/ref&gt; es un [[estat sobeiran|país]] d'[[Euròpa Centrala]].&lt;ref&gt;{{Ref-web |nom=Oliver |cognòm=Chaline |nom2=Marie-Françoise |cognòm2=Vajda |títol=La Hongrie ottomane aux XVI et XVII siècles |url=https://www.cairn.info/revue-histoire-economie-et-societe-2015-3-page-5.htm |site=CAIRN |data=2015}}&lt;/ref&gt; Es constituida coma republica constitucionala unitària.&lt;ref&gt;{{Ref-web |url=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/hungary_en |títol=Hungary |autor=Govèrn de l'Union Europèa |site=european-union.europa.eu}}&lt;/ref&gt; La capitala n'es [[Budapèst]].  

Es limitròf d'[[Àustria]] a l'oèst, [[Eslovaquia]] al nòrd, [[Ucraïna]] al nòrd-èst, [[Romania]] a l'èst, [[Serbia]] al sud, [[Croàcia]] e [[Eslovènia]] al sud-oèst.

Lo gentilici es '''ongrés -esa''', e de còps '''magiar -a'''.&lt;ref group=&quot;Nòta&quot;&gt;Es pas obligatòri de far una distincion de sens entre «los ongreses» (los ciutadans de l'estat ongrés) e «los magiars» (las personas de cultura ongresa).&lt;/ref&gt;

== Istòria ==

=== Antiquitat e installacion deis Ongrés en Panònia ===

Extension pus occidentala de l'[[estèpa]] [[eurasia]]tica, lo territòri ongrés, dich [[Panònia]] durant l'[[Antiquitat]], èra fòrça propici a l'installacion de [[Empèris nomadas|pòbles nomadas]]. Ansin, vèrs 350 av. JC, lo bacin de [[Panònia]] èra poblat per d'[[Illíria|Illirians]], de [[Tràcia|Tracians]], d'[[Escites]] e de [[Cèltas]]. A partir de la fin dau sègle I av. JC, la region acomencèt d'interessar lei [[Empèri Roman|Romans]] que conquistèron la riba occidentala de [[Danubi]]. I fondèron de [[fortificacion]]s [[frontiera|frontalieras]] ([[Budapèst]] èra a l'origina un fòrt roman) per protegir son territòri. I demorèron fins a l'afondrament de l'[[Empèri Roman d'Occident|Empèri d'Occident]]. 

Lei [[Gepides]] s'i installèron en [[409]] avans d'èsser remplaçats per lei [[Huns]] dins lo corrent dau sègle V. Foguèron a son torn remplaçats per de pòbles germanics puei per leis [[Avars]] d'origina turco-mongòla. Vencuts per lei [[Empèri Carolingian|Carolingians]] au començament dau [[sègle IX]], leis Avars foguèron pauc a pauc absorbits per lei pòbles vesins. A la fin dau [[sègle]], la region èra alora lo territòri de populacions eslavas sedentarizadas vivent dins l'esfèra de la Granda Moràvia. 

Pasmens, una onda novèla de [[Empèris nomadas|nomadas]] arribèt en [[Euròpa]] e, en [[895]], leis Ongrés, un pòble fino-ogrian probablament originari de [[Siberia]] Occidentala, acomencèron de s'installar en [[Panònia]] sota la direccion d'[[Arpad]]. Utilizèron la region coma basa per organizar d'incursions còntra leis [[estat]]s [[Euròpa|europèus]] sedentarizats entraïnant la disparicion de la Granda Moràvia. Afeblidas, lei victimas d'aqueleis expedicions aguèron de dificultats per opausar un front [[militar]] comun fins au rèine de l'emperaire [[Oton Ièr (emperaire)|Oton I{{èr}}]]. En [[955]], [[Oton Ièr (emperaire)|Oton I{{èr}}]] capitèt d'infligir una desfacha importanta ais Ongrés a la [[batalha de Lechfeld (955)|batalha de Lechfeld]] que li permetèt d'arrestar definitivament leis incursions magiaras. Aquò entraïnèt tanben l'acomençament de la sedentarizacion deis Ongrés e la formacion dau Reiaume d'Ongria.

=== Lo Reiaume d'Ongria ===

==== L'evangelizacion e la formacion dau Reiaume ====

Vèrs la fin dau [[sègle X]], un fiu d'[[Arpad]] dich [[Geza]] ([[972]]-[[997]]) concluguèt la [[patz]] amb lo [[Sant Empèri Roman Germanic]] e sostenguèt l'evangelizacion de son pòble. Son fiu [[Estève Ièr (rèi d'Ongria)|Estève]] contunièt activament aquela politica. En [[1001]], foguèt reconegut rèi per l'emperaire e per la [[Glèisa Catolica Romana|Glèisa]] e organizèt leis institucions dau Reiaume. I formèt un Senat gropant de [[magnat]]s e leis arquevesques d'[[Esztergom]] e de [[Kalocsa]] e devesiguèt lo territòri en [[comtat]]s. Ansin, quauquei sègles après sa creacion per de guerriers nomadas de l'[[estèpa]], Ongria se transformèt rapidament per venir lo [[Barri (arquitectura)|barri]] principau de l'[[Euròpa]] [[Catolicisme|Catolica]] còntra leis incursions deis autrei [[Empèris nomadas|nomadas]] [[paganisme|pagans]] venguts de l'[[estèpa]] coma lei [[Petchenegues]] e lei [[Cumans]].

En parallèl, leis Ongrés estendèron lo Reiaume vèrs lo [[sud]] amb la conquista dau [[nòrd]] de [[Croàcia]] per Ladislau I{{èr}} en [[1091]] e dau rèsta de la region per Kalman en [[1102]]. Una [[union personala]] foguèt alora creada permetent au rèi ongrés de dirigir Ongria e [[Croàcia]] (que gardèt una autonòmia larga dins la gestion de seis afaires intèrnes). Aqueu regime demorèt en plaça fins a [[1918]]. Aquelei conquistas entraïnèron l'annexion de plusors regions pobladas d'Eslaus ò de Germans e lo Reiaume gropèt tre son origina divèrseis etnias fòrça variadas. Aquela tendància foguèt de mai renfòrçada per l'emigracion d'[[Alemanha|Alemands]] e d'[[Itàlia|Italians]] que s'installèron dins lei [[vila]]s pus importantas.

==== De l'invasion mongòla a Mathias Corvin ====

En [[1241]], lei [[Empèri Mongòl|Mongòls]] passèron lei [[Carpates]] en direccion d'Ongria e de [[Polonha]]. Una campanha rapida li permetèt d'anientar la màger part dei fòrças polonesas e ongresas e de pilhar la mitat dau Reiaume. [[Bela IV]] ([[1235]]-[[1270]]) deguèt s'enfugir vèrs lo [[sud]] e esperar la retirada deis envaïsseires a la fin de l'[[annada]]. Per tornar bastir lo país, lo rèi deguèt alora donar de privilègis importants a la noblesa que son influéncia anava aumentar fins a tenir un ròtle decisiu après la fin de la [[dinastia]] d'Arpad en [[1301]].

Ansin, après un periòde de trèbols de [[1301]] a [[1308]], l'[[aristocracia]] se ralièt a [[Carles Ièr d'Ongria|Carles Robèrt d'Anjau]] que foguèt proclamat rèi d'Ongria. Fòrça competent, lo rèi novèu capitèt de restaurar l'autoritat reiala en fàcia dei [[magnat]]s e formèt d'alianças solidas amb [[Polonha]] e [[Boèmia]]. Son fiu [[Loís Ièr d'Ongria|Loís I{{èr}} lo Grand]] ([[1342]]-[[1382]]) capitèt de protegir [[Dalmàcia]] còntra leis ambicions de [[Republica de Venècia|Venècia]]. Venguèt tanben rèi de [[Polonha]] de [[1370]]-[[1382]] gràcias a una [[union personala]]. Sa filha ainada Maria li succediguèt e se maridèt amb Sigismond de Luxemborg en [[1385]]. Pasmens, Sigismond mau capitèt d'impausar son autoritat a la noblesa e de se defendre còntra leis ambicions de [[Republica de Venècia|Venècia]]. De mai, en [[1396]], organizèt amb de [[chivalier]]s [[França|francés]] una [[crosada]] còntra leis [[Empèri Otoman|Otomans]] que s'acabèt per la [[Batalha de Nicopòlis|desfacha saunosa de Nicopòlis]]. La situacion acomencèt de se melhorar a partir de [[1404]] e Sigismond venguèt emperaire en [[1411]] e rèi de [[Boèmia]] en [[1419]]. Pasmens, son successor Albèrt de Habsborg moriguèt après solament doas annadas de rèine laissant coma eiretier un enfant fòrça jove. 

En [[1440]], l'aristocracia chausiguèt donc lo rèi polonés [[Ladislau III de Polonha|Ladislau III]] coma sobeiran. Amb l'ajuda de [[János Hunyadi]], organizèt una [[crosada]] novèla que foguèt desfacha per leis [[Empèri Otoman|Otomans]] a la [[batalha de Varna]] en [[1444]]. Ladislau III i foguèt tuat e [[János Hunyadi]] venguèt lo [[regéncia|regent]] d'Ongria durant la minoritat de [[Ladislau V d'Ongria|Ladislau V]]. Contunièt la lucha còntra lei Turcs que ganhèron la [[Batalha de Kosòva (1444)|segonda batalha de Kosòva]] en [[1444]] mai perdiguèron en [[1456]] lo sètge de [[Belgrad]]. Après sa [[mòrt]], sei fius foguèron executats ò estremats per [[Ladislau V d'Ongria|Ladislau V]] en [[1457]]. Pasmens, lo rèi moriguèt tanben dins lo corrent de l'[[annada]].

==== De Mathias Corvin au desastre de Mohács ====

En [[1458]], [[Mathias Hunyadi]] ([[1458]]-[[1490]]), fiu de János, foguèt elegit rèi per l'[[aristocracia]] ongresa. Sobeiran energic, son rèine es generalament considerat coma l'apogèu dau Reiaume. D'efèct, en [[1464]], capitèt de blocar l'avançada deis [[Empèri Otoman|Otomans]] dins lei [[Balcans]]. Puei, intervenguèt dins leis afaires d'[[Euròpa]] Centrala amb l'organizacion d'una [[crosada]] còntra leis Ussitas, una guèrra victoriosa còntra [[Boèmia]] que li permetèt de conquistar [[Moràvia]], [[Silèsia]] e [[Lusàcia]] e la presa de [[Viena (Àustria)|Viena]] en [[1485]]. Pereu, favorizèt la difusion de la cultura [[Itàlia|italiana]] e fondèt una [[universitat]] en [[Budapèst|Buda]]. Pasmens, per finançar sei guèrras, foguèt obligat d'aumentar la fiscalitat e seis operacions de conquista dins lei [[Balcans]] entraïnèron la disparicion deis [[estat tampon|estats tampons]] que representavan aperavans una proteccion entre Ongria e l'[[Empèri Otoman]].

A sa [[mòrt]] sensa eiretier legitim, lei nobles elegiguèron [[Vladislau II d'Ongria|Vladislau II]] ([[1490]]-[[1516]]) coma rèi. Sobeiran feble, laissèt l'[[aristocracia]] estendre son influéncia e sei privilègis, especialament au detriment dei païsans que se revoutèron sensa succès en [[1514]]. Son fiu [[Loís II d'Ongria|Loís II]] ([[1516]]-[[1526]]) li succediguèt mai l'aurtoritat reiala demorèt febla. Dins leis annadas 1520, lo Reiaume afeblit deguèt alora faciar tornarmai la menaça otomana. Lo 29 d'aost de [[1526]], leis Ongrés foguèron durament batuts a [[Batalha de Mohács|Mohács]] onte Loís II moriguèt entraïnant l'afondrament e la division dau Reiaume.

=== Lo periòde de division ===

==== L'afondrament e la division dau Reiaume ====

Après la [[batalha de Mohács]], doas Dietas rivalas, respectivament reünidas a Székesfehérvr e a Pozsony, elegiguèron rèi Joan Szapolyai e [[Ferrand Ièr de Habsborg]]. Lo premier foguèt sostengut per lo [[sultan]] Soliman e venguèt lo [[vassal|vassau]] ''de facto'' de l'[[Empèri Otoman]]. Lo segond, senhor d'[[Àustria]], menèt divèrsei campanhas còntra lei fidèus de Szapolyai e lei Turcs. En [[1541]], assetjèt [[Budapèst|Buda]], çò qu'entraïnèt una repòsta fòrta de Soliman qu'ocupèt la vila e i installèt un governador otoman. En [[1556]], Szapolyai, totjorn sostengut per Soliman, foguèt proclamat prince de [[Transilvània]]. Après la signatura d'una trèva generala en [[1562]], Ongria èra devesida entre una Ongria &quot;Reiala&quot; tenguda per leis [[Àustria|Austrians]], una Ongria Turca integrada au sen dau territòri otoman e lo principat de Transilvània, vassau fòrça autonòm dei Turcs. Aquela situacion anava demorar en plaça fins a la fin dau sègle XVII.

Pasmens, leis operacions militaras contunièron. Ansin, lo successor de [[Ferrand Ièr de Habsborg]], [[Maximilian II]] ([[1564]]-[[1576]]) rompèt la trèva tre lo començament de son rèine. Marcada per la [[mòrt]] de Soliman en [[1566]], aquela guèrra s'acabèt en [[1568]] per la signatura d'un tractat de [[patz]] que definiguèt lo traçat de la [[frontiera]] entre [[Àustria]] e l'[[Empèri Otoman]]. De [[fortificacion]]s importantas i foguèron bastidas. Puei, de [[1591]] a [[1606]], un conflicte novèu ([[Guèrra de Quinze Ans]]) se debanèt sensa resultat. Dins aquò, entraïnèt de destruccions importantas sus lo territòri ongrés.

==== Leis estats ongrés ai sègles XVI e XVII ====

===== L'Ongria Reiala =====

Lei Habsborg capitèron de gardar la region pus poblada e pus rica dau Reiaume d'Ongria. Respectèron oficialament leis institucions localas e s'apielèron sus un ret de nobles favorables per assegurar son autoritat. En particular, lei Habsborg financèron la màger part (90%) dei despensas militaras necessàrias au mantenement dei [[fortificacion]]s e dei [[garnison]]s [[frontiera|frontalieras]]. La [[Reforma]] i aguèt un succès important mai, au contrari deis autrei regions ongresas, la Còntra-Reforma poguèt i intervenir (a partir de [[1608]]). La màger part de l'[[aristocracia]] revenguèt alora [[catolicisme|catolica]]. 

Dins lo corrent de la [[Guèrra de Trenta Ans]] ([[1618]]-[[1648]]), de tendàncias bellicistas apareguèron au sen de la societat ongresa desirosa d'un conflicte novèu amb leis Otomans. Pasmens, la guèrra acomencèt pas avans leis annadas 1660 e, en despiech de la [[batalha de Sant Gothard|victòria austriana de Sant Gothard]], la [[patz]] signada en [[1666]] restaurèt lo ''statu quo ante''. Aquò entraïnèt l'organizacion d'un complòt còntra lei Habsborg de part de la noblesa ongresa en [[1667]]. L'operacion mau capitèt e lo regime austrian en Ongria venguèt alora pus autoritari. En [[1678]], una segonda insureccion foguèt organizada per [[Imre Thököly]] que se ralièt ais Otomans. Aquò entraïnèt una novèla guèrra majora entre Otomans e Austrians. En [[1683]], [[Viena (Àustria)|Viena]] èra assetjada mai l'intervencion de [[Polonha]]-[[Lituània]] obliguèt lei Turcs d'abandonar la [[capitala]] austriana amb de pèrdas importantas. Lo conflicte se generalizèt e leis Austrians conquistèron [[Budapèst|Buda]] ([[1686]]) e [[Belgrad]] ([[1688]]). Pasmens, en [[1689]], una còntra-ofensiva otomana permetèt ai Turcs de reconquistar la màger dei territòris perduts au sud de [[Danubi]]. Lei combats contunièron alora fins a [[1697]] e la [[batalha de Zenta]] que veguèt la victòria finala d'[[Àustria]] e de seis aliats. En [[1699]], leis Otomans abandonèron la màger part de l'Ongria Turca ais Austrians au [[tractat de Karlowitz]].

Dins aquò, aquela victòria permetèt pas d'amaisar lei relacions entre Ongrés e Austrians. Tre [[1703]], [[Ferenc Rákóczi II]] prenguèt la direccion d'una insureccion iniciada per lei païsans. Conquistèt la màger part dau territòri ongrés. Gràcias a aqueu succès, proclamèt la fin dau poder dei Habsborg sus Ongria. Pasmens, foguèt vencut en [[1708]]. En [[1711]], la [[patz de Szatmár]] permetèt d'arrestar lei combats.

===== L'Ongria Turca =====

L'Ongria Turca èra considerada coma un territòri militar e demorèt lòngtemps la premiera defensa de l'[[Empèri Otoman]] còntra [[Àustria]]. L'objectiu principau de l'administracion turca èra donc d'i obtenir lo maximom de revenguts sensa entraïnar d'insureccions. Ansin, lo governador podiá acceptar divèrsei relambis regardant lo pagament deis [[impòst]]s, i aguèt pas de campanhas d'[[islam]]izacion fòrçada e una partida importanta dei senhors ongrés demorèron en plaça. Pasmens, lo desplaçament regular de tropas dins la region entraïnava de destruccions e de pilhatges importants e la populacion demeniguèt, especialament dins lo [[sud]].

===== Lo principat de Transilvània =====

País etnicament variat amb la preséncia de pòbles germanics, eslaus ò ongrés, [[Transilvània]] èra [[vassal]]a e [[tribut]]ària dau [[sultan]] mai gardèt una autonòmia fòrça larga a condicion de respectar leis interès turcs. En [[1568]], la libertat [[religion|religiosa]] i foguèt proclamada per defugir de combats entre [[Calvinisme|calvinistas]], [[Luteranisme|luterians]], [[Unitarisme|unitarian]]s e [[Ortodoxia|ortodòx]]s. En [[1570]], lei relacions [[diplomacia|diplomaticas]] foguèron normalizadas amb [[Àustria]]. Dins lo corrent de la [[Guèrra de Quinze Ans]], Transilvània assaièt de s'aliar amb leis Austrians mai foguèt vencuda en [[1596]] per leis [[Empèri Otoman|Otomans]]. En [[1598]], foguèt ocupada per leis Austrians fins a una insureccion generala victoriosa en [[1604]] de la populacion lassada dei pilhatges. En [[1606]], István Bosckai, cap de la revòuta, foguèt elegit prince e obtenguèt la reconeissença de l'independéncia de Transilvània per [[Viena (Àustria)|Viena]]. Sa [[mòrt]] tre [[1607]] entraïnèt un periòde novèu de caòs de sièis annadas.

En [[1613]], sota la pression otomana, [[Gábor Bethlen]] ([[1613]]-[[1629]]) foguèt elegit prince. Instaurèt un [[govèrn]] energic que capitèt de redreiçar l'economia dau principat. Son successor [[Györgi Rákóczi Ièr|Györgi Rákóczi I{{èr}}]] ([[1630]]-[[1648]]) gardèt una atitud prudenta e refusèt de s'engatjar d'un biais important dins la [[Guèrra de Trenta Ans]] ([[1618]]-[[1648]]). En revènge, son fiu [[Györgi Rákóczi II]] ([[1648]]-[[1660]]) sostenguèt l'ataca [[Suècia|suedesa]] còntra [[Polonha]]-[[Lituània]]. Pasmens, sei fòrças foguèron desfachas e, en [[1658]], leis Otomans intrèron tornarmai en [[Transilvània]] per impausar lo prince [[Mihály Apafi]] ([[1661]]-[[1690]]) sus lo tròne.

===== La Reforma Protestanta =====

A l'acomençaça dau [[sègle XVI]], la [[Reforma]] conoguèt un succès important sus lo territòri ongrés e s'i difusèt rapidament. D'efèct, tre leis annadas 1520, lo [[luterianisme]] se desvolopèt au sen dei vilas e dei regions, especialament [[Transilvània]], pobladas per de comunautats alemandas. Puei, dins lo corrent deis annadas 1540, arribèt lo [[calvinisme]] que foguèt largament adoptat dins totei lei classas socialas de la societat ongresa. Plusors factors favorizèron la difusion dau [[protestantisme]]. Premier, l'invasion [[Empèri Otoman|otomana]] après la [[batalha de Mohács]] ([[1526]]) causèt de pèrdas importantas au sen dau [[clergat]] de la [[Glèisa Catolica Romana|Glèisa Catolica]] que foguèron mau remplaçadas. Puei, l'oposicion d'una partida de l'[[aristocracia]] ongresa a l'Ostau dei Habsborg favorizèt la conversion de nobles que foguèron imitats per sei subjèctes. Enfin, au contrari deis autoritats [[Catolicisme|catolicas]], lo poder turc [[islam|musulman]] èra pas regardat per lei conflictes religiós intèrnes au [[cristianisme]]. Ansin, prenguèt ges de mesura per empachar ò limitar lei progrès protestants dins lei territòris sota son contraròtle ò son influéncia.

Dins lei regions plaçadas sota la dominacion [[Àustria|austriana]], la situacion cambièt dins lo corrent dei premiereis annadas dau [[sègle XVII]] e lo [[catolicisme]] foguèt pauc a pauc restaurat. D'efèct, lei jesuistas, especialament [[Péter Pázmány]], nomat primat d'Ongria en [[1616]], i sostenguèron activament la Còntra-Reforma. Pauc a pauc, la màger part dei nobles ongrés abandonèron lo [[protestantisme]] que sa preséncia demeniguèt tanben lentament au sen de la populacion de l'Ongria Reiala.

=== De la patz de Szatmár a l'independéncia ===

==== L'integracion d'Ongria au sen deis estats Habsborg ====

En [[1718]], lo [[tractat de Passarowitz]] entraïnèt l'annexion per [[Àustria]] dei darrierei regions ongresas encara tengudas per lei Turcs. Puei, en [[1739]], s'acabèt una guèrra novèla que son reglament permetèt de fixar lo traçat de la [[frontiera]] meridionala d'Ongria fins a [[1918]]. Après d'annadas de guèrra, aquela estabilizacion permetèt tornarmai un desvolopament important dau país que son poblament venguèt una question importanta per [[Viena (Àustria)|Viena]]. Ansin, leis [[Àustria|Austrians]] adoptèron una politica religiosa complasenta e mantenguèron la libertat religiosa. Conjugat amb lei migracions de populacions, aquò foguèt a l'origina de la diversitat etnica importanta que s'observa a l'ora d'ara en [[Euròpa]] Centrala.

D'autra part, en fòra dau repoblament de la region e de son desvolopament economic, se reglèt la situacion politica. D'efèct, en [[1711]], la [[patz de Szatmár]] reconoguèt la senhoriá de l'emperaire Carles VI qu'acceptèt en cambi de dirigir lo país segon lei [[lei|lèis]] ongresas. Lo poder austrian respectèt donc lei poders de la Dieta Ongresa ò lei privilègis judiciaris e fiscaus de l'[[aristocracia]]. Aquò li permetèt d'obtenir lo sostèn de la Dieta en [[1722]] per ratificar la Pragmatica Sancion permetent a sa filha Maria Teresa de li succedir. En [[1741]], leis Ongrés la sostenguèron ansin activament còntra [[Prússia]] amb la mobilizacion de {{formatnum:60000}} òmes.

Sota lo rèine de sei successors, aquelei relacions bònas entre la Dieta e lo sobeiran austrian se desgradèron. Dins aquò, Ongria contunièt de sostenir l'Ostau dei Habsborg e de participar ai guèrras de la [[monarquia]] austriana. En particular, aguèt un ròtle important dins lo corrent dei guèrras [[Revolucion Francesa|revolucionàrias]] e [[Napoleon Bonaparte|napoleonencas]] que causèron de pèrdas importantas au sen de l'armada austriana.

==== La renaissença de la cultura ongresa ====

Dins lo corrent dau [[sègle XVIII]] e dau començament dau [[sègle XIX]], la cultura ongresa conoguèt un periòde de renaissença qu'anava venir la basa dau [[nacionalisme]] ongrés. Aquò acomencèt dins lo domeni de la [[literatura]] amb l'òbra de [[Ferenc Kazinczy]] ([[1759]]-[[1831]]) que reformèt la lenga per l'adaptar au mond modèrne. Puei, li succediguèt una generacion d'escrivans e de poetas coma [[Mihály Vörösmarty]] ([[1800]]-[[1855]]) que fasián partida dau movement [[Romantisme|romantic]] [[Euròpa|europèu]]. Fondèron lei premierei basas d'un movement [[nacionalisme|nacionalista]] que se desvolopèt rapidament. D'efèct, plusors personalitats prepausèron ò realizèron de plans de desvolopament economic d'Ongria. Per exemple, foguèt lo cas dau còmte liberau [[István Széchenyi]] ([[1791]]-[[1860]]) que fondèt l'Acadèmia dei Sciéncias Ongresa, encoratjèt lo transpòrt maritim lòng de [[Danubi]] e bastiguèt d'infrastructuras permetent de melhorar lei comunicacions. Enfin, la conjugason entre la renaissença de la cultura e la creissença economica favorizèt l'emergéncia d'un [[nacionalisme]] pus vigorós que foguèt a l'origina de la Revolucion de 1848-1849.

==== La Revolucion de 1848-1849 ====

La Revolucion Ongresa de 1848-1849 foguèt la premiera temptativa de restaurar l'[[independéncia]] dau país dempuei lo començament dau sègle XIX. S'acabèt per una revirada mai permetèt per la seguida la negociacion dau compromés de [[1867]]. Acomencèt dins lo corrent de març de [[1848]] après l'insureccion de [[Viena (Àustria)|Viena]]. Leis abitants de [[Budapèst|Pèst]] demandèron alora lo vòte de reformas radicalas de la societat ongresa. Lo [[nacionalisme|nacionalista]] [[Lajos Kossuth]] capitèt de convéncre la Dieta d'acceptar totei lei revendicacions dei manifestents (creacion d'un regime parlamentari, adopcion dau sufragi universau, abolicion dau servatge... etc). En dificultat sus lo sieu territòri, [[Àustria]] acceptèt e laissèt un [[govèrn]] ongrés s'installar a Pèst.

Pasmens, la formacion d'aqueu govèrn unicament ongrés foguèt mau acuelhit per lei diferentei minoritats etnicas de la region. Aquelei crenhenças foguèron rapidament agravadas per l'intransigéncia de Kossuth regardant [[Croàcia]]. D'efèct, lo país èra autonòm e dirigit per un governador nomat per l'emperaire mai fasiá partida d'Ongria dempuei l'[[Edat Mejana]]. Lo refús deis autoritats localas de reconóisser lo govèrn de Pèst entraïnèt una [[guèrra civila]] e una reaccion austriana quand la Dieta ordonèt la formacion d'una armada de {{formatnum:20000}} òmes per sometre [[Croàcia]]. Premier, l'armada croata ataquèt Ongria per defugir un conflicte sus son territòri mai foguèt pauc a pauc rebutada. Puei, Kossuth e sei fòrças assaièron de conquistar [[Viena (Àustria)|Viena]] mai lo projècte mau capitèt en causa de la resisténcia austriana.

A la fin de [[1848]], la revirada dau movement revolucionari [[Àustria|austrian]] permetèt a [[Viena (Àustria)|Viena]] de mobilizar de fòrças pus importantas sus lo front ongrés. [[Budapèst]] foguèt ansin ocupada e lo [[govèrn]] de Kossuth se retirèt a [[Debrecen]]. I resistiguèt victoriosament ais ofensivas austrianas. Pasmens, en julhet, l'[[Russia|Empèri Rus]], campion dau [[conservatisme]] europèu, mandèt una armada per ajudar lei Habsborg de restablir son poder. Atacats en [[Galícia (Euròpa Centrala)|Galícia]] per lei [[Russia|Rus]] e a l'[[oèst]] per leis Austrians, leis insurgents foguèron alora aisament vencuts e deguèron capitular lo 13 d'aost marcant la fin de la Revolucion. Kossuth s'exilèt e moriguèt en [[Turin]] en [[1894]].

==== Lo compromés de 1867 ====

Après la desfacha de l'insureccion, una repression d'amplor assaièt d'eliminar lo movement revolucionari ongrés. Dich &quot;sistèma Bach&quot;, una politica burocratica e policiera s'ocupèt d'eliminar l'oposicion politica e acomencèt una campanha de germanizacion de la societat ongresa. Pasmens, tre la fin deis annadas 1850, la [[monarquia]] [[Àustria|austriana]] mostrèt tornarmai de feblessas. Per exemple, en [[1859]], sei tropas foguèron desfachas en [[Itàlia]] per lei [[França|Francés]] a la [[batalha de Solferino]]. Lei Habsborg perdiguèron alora la màger part de sei possessions d'[[Itàlia]] franc dei regions dau nòrd-èst de la [[peninsula]]. Puei, en [[1866]], l'armada austriana foguèt vencuda per [[Prússia]] e [[Viena (Àustria)|Viena]] deguèt abandonar son ròtle au sen deis afaires alemands. Aqueu declin permetèt de negociar un compromés regardant lo partiment dau poder au sen de l'Empèri.

Adoptat en [[1867]], aqueu compromés partejèt l'Empèri entre dos [[estat]]s dirigits per un sobeiran comun. Ongria venguèt lo centre de [[Transleithanie]] e [[Àustria]] de [[Cisleithanie]]. Un govèrn ongrés s'installèt en [[Budapèst]]. Èra liure de s'ocupar de totei leis afaires de [[Transleithanie]] franc de la [[diplomacia]] e dei fòrças armadas que demoravan la competéncia dau govèrn centrau. En [[1868]], la question de [[Croàcia]] foguèt reglada per un compromés similar establit au sen de [[Transleithanie]].

==== De 1867 a la Premiera Guèrra Mondiala ====

Lo compromés de [[1867]] foguèt ben acceptat per la màger part de la populacion ongresa. Seis autors fondèron lo Partit liberau que dominèt la vida politica fins a la fin dau sègle XIX. L'adopcion dau sufragi censitari masculin favorizèt la [[borgesiá]], l'[[aristocracia]] e leis idèas moderadas. Dins aquò, lo [[liberalisme]] declinèt pauc a pauc au profiech dau [[nacionalisme]] ongrés vèrs la fin dau sègle. La question dei [[drech]]s dei minoritats venguèt alora centrala e entraïnèt de tensions. D'efèct, en despiech de l'importància numerica dei pòbles non ongrés, [[Budapèst]] assaièt d'assimilar lei minoritats, principalament en renfòrçant lo ròtle de la [[lenga]] [[ongrés|ongresa]]. Per exemple, una [[lei|lèi]] de [[1907]] establiguèt l'ensenhament primari gratís mai i donèt un ròtle primordiau au ongrés. Aquela politica èra en oposicion amb lei principis de liberacion dei pòbles qu'èran apareguts dempuei la [[Revolucion Francesa]] e plusors minoritats, coma lei diferenteis etnias eslavas, acomencèron donc de s'agitar. En [[1918]], foguèron ansin a l'origina dau desmembrament d'[[Àustria]]-Ongria.

==== La Premiera Guèrra Mondiala ====

[[Fichièr:Partiment de l'Empèri d'Àustria-Ongria.png|thumb|right|Partiment d'[[Àustria-Ongria]] après lo [[Tractat de Trianon]].]]

La [[Premiera Guèrra Mondiala]] veguèt la mobilizacion de 3,8 milions de soudats ongrés que participèron principalament ais operacions en [[Russia]] e en [[Itàlia]]. Lei pèrdas foguèron importantas amb {{formatnum:661000}} tuats e {{formatnum:700000}} bleçats. Lo 3 de novembre de [[1918]], [[Àustria]]-Ongria èra vencuda e signèt un armistici amb leis Aliats. Deguèt dissòuvre sei fòrças armadas. L'union entre [[Àustria]] e Ongria foguèt tanben rompuda e plusors pòbles de l'Empèri proclamèron son [[independéncia]]. En mai d'aquò, lo govèrn ongrés de [[Mihály Károlyi]] deguèt negociar la definicion dei zònas d'ocupacion aliada en Ongria. Leis [[estat]]s vesins ([[Iogoslavia]], [[Romania]], [[Checoslovaquia]]) aprofichèron la situacion per annexar divèrsei territòris, especialament [[Transilvània]] entraïnant una crisi grèva en Ongria. En març de [[1919]], una demanda d'extension d'aquelei zònas foguèt donc refusada per pas perdre mai de territòris poblats d'Ongrés. En plaça, Károlyi preferiguèt abandonar lo poder e lo fisar ai [[comunisme|comunistas]] dirigits per [[Béla Kun]].

Partisan deis idèas de [[Lenine]], Kun organizèt una Republica dei conseus basada sus lo principi de la [[dictatura dau proletariat]]. Ordonèt la [[nacionalizacion]] d'un nombre fòrça important d'[[industria]]s e d'infrastructuras mai deguèt rapidament faciar una situacion economica marrida. Lo regime venguèt alora autoritari e acomencèt una [[guèrra civila]] e de temptativas d'invasion de part dei país vesins. Après una victòria defensiva còntra [[Checoslovaquia]], l'Armada Roja foguèt vencuda per [[Romania]] que conquistèt [[Budapèst]] e l'ocupèt entre lo 3 d'aost e lo 15 de novembre. Lei soudats romanés i foguèron a l'origina d'atrocitats e de pilhatges que venguèron una fònt majora d'ostilitat entre lei dos país. L'endemans dau retirament de [[Romania]], l'armada còntra-revolucionària de l'amirau [[Miklós Horthy]] intrèt dins la [[capitala]]. La repression còntra lei [[Comunisme|comunistas]] e seis aliats i foguèt [[sang|saunosa]]&lt;ref&gt;De [[judaïsme|josieus]] ne'n foguèron tanben victimas car l'origina josieva de mai d'un cap comunista favorizèt l'antisemitisme.&lt;/ref&gt;. Puei, dins lo corrent de març de [[1920]], Hórthy foguèt elegit regent dau reiaume. Gardèt finalament lo poder fins a sa casuda en [[1944]] car leis Aliats refusèron la restauracion de Carles de Habsborg.

Après aquelei trèbols grèus, Ongria deguèt encara negociar la patz amb lei venceires de la guèrra. Signat lo 4 de junh de [[1920]], lo [[tractat de Trianon]] foguèt considerat coma una catastròfa suplementària. D'efèct, per contentar seis aliats regionaus, [[França]] e lo [[Reialme Unit|Reiaume Unit]] acceptèron divèrseis annexions de territòris de l'ancian Reiaume d'Ongria, compres au sen dei regions ongresas. Ansin, Ongria passèt de {{formatnum:283000}} km² avans la guèrra a {{formatnum:92000}} km². Perdiguèt lo nòrd de [[Danubi]] au profiech de [[Checoslovaquia]], lo sud dei [[riu]]s Batchka e Baranya au profiech de [[Iogoslavia]] e plusors vilas orientalas lòng de la [[frontiera]] romanesa annexadas per [[Bucarèst]]. La consequéncia foguèt la formacion de minoritats ongresas importantas dins aquelei país ({{formatnum:1500000}} en [[Romania]], {{formatnum:750000}} en [[Checoslovaquia]] e {{formatnum:500000}} en [[Iogoslavia]]).

==== La Segonda Guèrra Mondiala ====

Après [[1920]], Ongria fasiá naturalament partida deis adversaris dau [[Tractat de Versalhas|sistèma de Versalhas]] e se raprochèt dei país revisionistas. Sota la direccion dau regent, tres [[govèrn]]s dirigits per [[István Bethlen]] ([[1921]]-[[1931]]), [[Gyula Gömbös]] ([[1932]]-[[1938]]) e [[Pál Teleki]] ([[1938]]-[[1941]]) dominèron aqueu periòde. Restaurèron l'economia, impausèron un regime mai e mai autoritari e intrèron pauc a pauc dins l'esfèra d'influéncia [[Alemanha|alemanda]].

D'efèct, a partir de [[1938]], la [[diplomacia]] agressiva d'[[Adolf Hitler]] donèt una tiera d'ocasions permetent ais Ongrés de reconquistar lei regions pobladas per de populacions ongresas. En novembre de [[1938]], [[Budapèst]] participèt ansin au premier partiment de [[Checoslovaquia]] e annexèt lei regions meridionalas d'aqueu país. Puei, en març de [[1939]], aprofichèt lo segond partiment per annexar [[Rutènia]] (subretot poblada per d'[[Ucraïna|Ucraïnés]]). Après, en aost de [[1940]], un arbitratge alemand li permetèt d'annexar lo nòrd-oèst de [[Romania]]. Enfin, en abriu de [[1941]], l'invasion de [[Iogoslavia]] s'acabèt per la reconquista dau districte situat au sud de Batchka e de Baranya.

Venguda una aliada pròcha d'[[Alemanha]], Ongria participèt a la guèrra còntra l'[[Union Sovietica]]. I perdiguèt de desenaus de milièrs d'òmes, especialament dins la region de [[Voronej]] en [[1943]]. Lo cap dau govèrn [[Miklós Kállay]] assaièt sensa succès de negociar un [[armistici]] amb leis Aliats. En març de [[1944]], [[Adolf Hitler|Hitler]] obtenguèt son remplaçament per [[Döme Sztójay]] e ordonèt l'ocupacion dau país per de tropas alemandas. La situacion se desgradèt alora rapidament e Horthy demandèt a son torn la dubertura de negociacions amb [[Moscòu]]. Aquò entraïnèt son arrestacion e leis Alemands fisèron lo poder a [[Ferenc Szálasi]], [[faissisme|faissista]] convencut, qu'ordonèt la perseguida de la guèrra e autorizèt la desportacion dei [[judaïsme|josieus]] ongrés. Acomençat tardivament, lo genocidi d'aquela populacion foguèt rapide e fòrça violent amb mai de {{formatnum:520000}} mòrts sus una populacion estimada a {{formatnum:700000}} personas avans la guèrra.

Pasmens, d'aqueu temps, l'armada sovietica avançava en [[Euròpa]] Orientala e intrèt en Ongria a la fin de [[1944]]. Un govèrn provisòri foguèt installat a [[Debrecen]] en decembre e una batalha saunosa opausèt Sovietics, Alemands e Ongrés fins a febrier de [[1945]] per lo contraròtle de [[Budapèst]]. Dins lo corrent d'abriu, la totalitat dau territòri ongrés foguèt ocupat per l'Armada Roja. Lei frontieras de [[1938]] foguèron restablidas, çò que confirmèt lo [[tractat de París (1947)|tractat de París]] en [[1947]]. Ongria intrèt alora au sen dau blòt sovietic.

=== L'Ongria modèrna ===

==== La formacion dau regime comunista ====

Un [[govèrn]] provisòri prosovietic foguèt establit tre la premiera mitat de [[1945]]. Ordonèt una reforma agrariana e installèt sei partisans ai pòstas importants de l'[[administracion]]. Pasmens, leis eleccions de novembre de [[1945]] se debanèron liurament. Lo Partit dei pichons proprietaris independents ne'n foguèt lo venceire (57%) mai deguèt s'aliar amb lei comunistas (17%) sota la pression dau manescau sovietic [[Kliment Vorochilov]]. En mai d'aquò, foguèt obligat de laissar lo ministèri de l'interior a un comunista.

Lei Sovietics e lei comunistas ongrés adoptèron alora la « tecnica dau salami » per eliminar a cha un leis autrei [[partit politic|partits]]. Premier, lei formacions sospichadas d'aver sostengut l'ancian regime foguèron eliminats dins l'enquastre de la repression dau [[faissisme]]. Puei, leis autrei partits foguèron eliminats en causa d'oposicion au govèrn ò obligats de fusionar amb lo Partit Comunista (PC). Tre l'[[estiu]] de [[1947]], totei lei movements politics ongrés, franc dau PC, èran incapables de menar una campanha politica.

==== Lo periòde comunista ====

Lo Partit Comunista dirigiguèt solet lo país a partir de març de [[1948]] fins a l'afondrament dau blòt de l'Èst. Fins a [[1956]], lo regime foguèt dominat per d'estalinians qu'apliquèron una politica inspirada per lo modèl [[URSS|sovietic]]. Suscitèron l'ostilitat de la populacion que se revoutèt en [[1956]] entraïnant una intervencion dirècta de l'armada [[URSS|sovietica]]. Puei, fins  a la fin de la [[Guèrra Freja]], lo comunisme ongrés foguèt marcat per la personalitat de [[János Kádár]] que capitèt d'establir un equilibri entre demandas sovieticas e demandas intèrnas.

D'efèct, inicialament dirigit per [[Mátyás Rákosi]], secretari generau dau Partit, lo regime [[comunisme|comunista]] adoptèt una politica brutala de collectivizacion accelerada de l'[[agricultura]], de purgas intèrnas (eliminacion dau ministre de l'interior [[László Rajk]], arrestacion de [[János Kádár]]), d'arrestacions d'opausants politics e d'atacas còntra lo [[clergat]]. Pasmens, après la [[mòrt]] d'[[Estalin]], [[Mátyás Rákosi|Rákosi]] e sei partisans perdiguèron una partida de son poder e leis [[annada]]s [[1953]]-[[1956]] foguèron marcadas per una lucha entre lei tendàncias estaliniana e liberala dau Partit.

Nomat Premier Ministre, [[Imre Nagy]] venguèt lo cap dei liberaus amb la liberacion de presoniers politics, l'aplant de la collectivizacion ò la presa d'una amnistia generala mai foguèt obligat de desmissionar en [[1955]] a la demanda de [[Moscòu]]. Pasmens, aqueu succès de [[Mátyás Rákosi|Rákosi]] li alienèt la màger part deis elèits ongresas, compres aquelei dau Partit. En julhet de [[1956]], foguèt ansin a son torn obligat d'abandonar lo poder sota la pression [[URSS|sovietica]]. Foguèt remplaçat per [[Ernö Gerö]], un de sei pròches, que mau capitèt d'amaisar lei trèbols entraïnats en Ongria per lei manifestacions d'octòbre de [[1956]] en [[Polonha]] (retorn dau liberau Gomulka lo 19 d'octòbre). Au contrari, defensor d'una linha dura, entraïnèt una insureccion generala que comencèt dins la [[capitala]] lo 23 d'octòbre.

{{veire|Insureccion Ongresa de 1956}}

En fàcia d'aquela situacion, [[Ernö Gerö|Gerö]] perdiguèt rapidament lo poder e foguèt remplaçat per [[János Kádár]] coma secretari generau dau Partit e [[Imre Nagy]] coma cap dau [[govèrn]]. Après quauquei [[jorn]]s d'esitacion, [[Imre Nagy|Nagy]] chausiguèt de sostenir l'insureccion (28 d'octòbre) e anoncièt la dissolucion de la polícia politica, la restauracion dau multipartisme, lo retirament ongrés dau [[Pacte de Varsòvia]] e la neutralitat dau país. Òr, aquò èra pas acceptable per l'[[URSS]] que formèt lo 4 de novembre un còntra-govèrn, fisat a [[János Kádár|Kádár]], e intervenguèt militarament en Ongria. Lo 11 de novembre, lei fòrças [[URSS|sovieticas]] avián reprimit l'insureccion e [[Imre Nagy|Nagy]] foguèt arrestat lo 22 (e executat en [[1958]]).

{{veire|János Kádár}}

[[János Kádár]] gardèt lo poder e menèt una repression dura fins a [[1963]] e la proclamacion d'una [[amnistia]] generala. Puei, adoptèt una politica d'equilibri entre leis exigéncias [[URSS|sovieticas]] (que mantenguèron {{formatnum:200000}} soudats dins lo país a la demanda de [[János Kádár|Kádár]]), lo mantenement de l'autoritat politica dau Partit e lei demandas ongresas de liberalizacion. Dich [[kadarisme]], aqueu sistèma assegurèt una estabilitat e una prosperitat certana a Ongria, especialament gràcias a la limitacion dei despensas militaras ongresas.

Pasmens, a la fin deis annadas 1980, lo regime comunista resistiguèt gaire a l'afebliment [[URSS|sovietic]]. Fatigat, [[János Kádár]] perdiguèt lo poder en [[1988]] e moriguèt l'[[annada]] seguenta. Totjorn en [[1989]], la reabilitacion d'[[Imre Nagy]] entraïnèt d'importantei manifestacions anticomunistas e lo Partit acceptèt d'abandonar son ròtle dirigent. Enfin, lo 23 d'octòbre de [[1989]], foguèt oficialamament proclamada la fin de la Republica Populara.

==== Ongria dempuei 1989 ====

Après l'afondrament dau regime comunista, Ongria adoptèt lo sistèma [[capitalisme|capitalista]] amb d'institucions [[democracia|democraticas]]. En mai d'aquò, lo país intrèt au sen de l'[[OTAN]] en [[1999]] e de l'[[Union Europèa]] en [[2004]]. Lei premiereis eleccions liuras se debanèron en [[1990]] e veguèron la victòria de la drecha menada per [[József Antall]], Premier Ministre de [[1990]] a [[1993]]. Dins lo corrent deis annadas 1990, de dificultats economicas entraïnèron d'alternàncias politicas entre senèstra e drecha a cada eleccion ([[1994]], [[1998]] e [[2002]]). Lei doas questions pus importantas d'aqueu periòde regardèron la liberalizacion de l'economia que se turtèt a l'ostilitat dei [[sindicat]]s e lei minoritats ongresas vivent dins lei país vesins. La segonda question en particular pausèt inicialament de dificultats [[diplomacia|diplomaticas]] en causa dei crenhenças de revendicacions territòrialas de part de [[Budapèst]]. La signatura de tractats de cooperacion amb [[Eslovaquia]] e [[Romania]], respectivament en [[1995]] e en [[1996]], foguèt una etapa importanta dau reglament d'aquela question.

En [[2006]], aguèt luòc un escandòl politic grèu amb la difusion d'un discors secrèt dau Premier Ministre [[socialisme|socialista]] [[Ferenc Gyurcsány]]. D'efèct, après sa victòria electorala ai legislativas de [[2006]], lo cap dau [[govèrn]] reconoguèt aver mentit a sei conciutadans per ganhar l'escrutinh. Aquò entraïnèt un afondrament e una marginalizacion dei partits politics [[progressisme|progressista]] au profiech de la drecha [[conservatisme|conservatritz]] e [[nacionalisme|nacionalista]]. Ansin, lo país es dirigit dempuei [[2010]] per [[Viktor Orbán]], ja Premier Ministre entre [[1998]] e [[2002]]. Sa politica es de tipe nacionala conservatritz amb una afirmacion de la sobeiranetat ongresa còntra lo [[FMI]], una ostilitat a la mondializacion, de mesuras còntra lei beneficiaris dei programas d'ajuda sociala, de mesuras còntra lei Roms, de demenicions d'[[impòst]]s ò l'adopcion d'una [[constitucion]] pus autoritària.

== Politica ==
La [[constitucion]] ongresa en vigor foguèt adoptada en abrial de [[2011]], e es dintrada en foncion lo primièr de genièr de 2012.

Dins los faches, establís un regim autoritari del partit unenc, lo Fidesz.

== Geografia ==
Ongria es un país enclavat. La geografia es estada tradicionalament definida per las doas principalas vias navegablas, [[Danubi]] e [[Tisza]]. La division tripartita comuna - Dunántúl (&quot;al delà de Danubi&quot;, Transdanubia), Tiszántúl (&quot;al delà de Tisza&quot;) e Duna-Tisza kőze (&quot;entre Danubi e Tisza&quot;) - n'es lo rebat. Danubi raja del nòrd cap al sud, al centre del país que caup en entièr dins son bacin idrografic.

Transdanubia, que s'estend cap a l'oèst del país vèrs [[Àustria]], es un region principalament valonada amb un relèu variat amb de montanhas bassas. Se tracta especialament de la part pus orientala dels Alps, Alpokalja, a l'oèst del país, de las montanhas transdanubianas dins la region centrala de Transdanubia e  de las montanhas Mecsek e Villány al sud. Lo punt culminant de la region es l'Írott-kő dins los Alps, a 882 mètres. La pichona plana ongresa (Kisalfőld) se trapa dins lo nòrd de Transdanubia. Lo [[lac Balaton]] e lo lac Hévíz, respectivament pus grand lac d'Euròpa centrala e pus grand lac termal del monde, se trapan tanben en Transdanubia.

== Subdivisions ==
[[Fichièr:Map_of_counties_of_Hungary_2004.png|thumb|220px|right|Mapa dels departaments d'Ongria]]

== Economia ==
''De veire: [[Economia d'Ongria]].''

== Cultura ==
* [[Himnusz]]

== Liames intèrnes ==

== Bibliografia ==

== Nòtas e referéncias ==
=== Nòtas ===
&lt;references group=&quot;Nòta&quot; /&gt;
=== Referéncias ===
&lt;references&gt;&lt;/references&gt;


{{Commons|Hungary|Ongria}}

{{Païses d'Euròpa (COE)}}

[[Categoria:Ongria|*]]</text>
      <sha1>9r0gbimnnxvepf663vfzct1niy00gcx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Daissas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4686</id>
    <revision>
      <id>2509925</id>
      <parentid>1867437</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T15:59:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-52325-30</username>
        <id>65524</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2509925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="284" sha1="j3himi3hm6xx5lb00ylkutxmde702bn" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
[[Fichièr:Guy sadly dumpster diving outside my window.jpg|thumb]]
Las '''daissas''' (o ''dèishas'', ''sobralhas'', ''tombada'', ''roïnas'') son de la [[matèria]] qu'es daissada de caire per que se pòt ni emplegar ni vendre.

[[categoria:Ecologia]]</text>
      <sha1>j3himi3hm6xx5lb00ylkutxmde702bn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509926</id>
      <parentid>2509925</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T16:00:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-52325-30</username>
        <id>65524</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2509926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="256" sha1="palgtmva0xak0osmv4s58eibxiyyrbx" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
[[Fichièr:Mixed-waste-bg1.jpg|thumb]]
Las '''daissas''' (o ''dèishas'', ''sobralhas'', ''tombada'', ''roïnas'') son de la [[matèria]] qu'es daissada de caire per que se pòt ni emplegar ni vendre.

[[categoria:Ecologia]]</text>
      <sha1>palgtmva0xak0osmv4s58eibxiyyrbx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509927</id>
      <parentid>2509926</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T16:01:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-52325-30</username>
        <id>65524</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2509927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="245" sha1="jnrfg8sshwp8hk69snlwzyg9lhji5bl" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
[[Fichièr:Lixo.jpg|thumb]]
Las '''daissas''' (o ''dèishas'', ''sobralhas'', ''tombada'', ''roïnas'') son de la [[matèria]] qu'es daissada de caire per que se pòt ni emplegar ni vendre.

[[categoria:Ecologia]]</text>
      <sha1>jnrfg8sshwp8hk69snlwzyg9lhji5bl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Discutir:Basco</title>
    <ns>1</ns>
    <id>11727</id>
    <revision>
      <id>2509956</id>
      <parentid>36968</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T19:44:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sovenhic  a desplaçat la pagina [[Discutir:Basc]] cap a [[Discutir:Basco]] : nom usual e autentic en occitan</comment>
      <origin>36968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="312" sha1="35n3nfz6j43c9dfae9nsyskpbzmge2m" xml:space="preserve">=Toponims=

Dins l'article, lei toponims &quot;Araba, Bizcaia, Gipuzkoa e Nafarroa&quot; son donats unicament en version basca. Seriá normau de lei traduire, e eventualament, d'i apondre lei formas precedentas : per exemple &quot;Navarra&quot; (eventualament &quot;Nafarroa&quot;). [[Utilisator:Vivarés|Vivarés]] 22 jun 2006 à 21:44 (UTC)</text>
      <sha1>35n3nfz6j43c9dfae9nsyskpbzmge2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Campo Grande (Mato Grosso del Sud)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12555</id>
    <revision>
      <id>2509988</id>
      <parentid>2482149</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T09:26:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>245</id>
      </contributor>
      <comment>Bòt: A remplaçat [[:Imatge:Bandeira_cg_ed.jpg]] per [[:Imatge:Bandeira_de_Campo_Grande,_MS_ed.jpg]] ([[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name))</comment>
      <origin>2509988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1748" sha1="la978ptc1ik0g6sqmh9mldeovfr6czh" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;right&quot; width=&quot;290px&quot; style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+&lt;font size=&quot;+1&quot;&gt;'''Campo Grande'''&lt;/font&gt;
|-
| style=&quot;background:#efefef;&quot; align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; | [[Image:Bandeira de Campo Grande, MS ed.jpg|140px]]
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; | [[Image:Campo Grande.PNG|90px]]
|-
|}
|-
| [[Estats de Brasil|Estat]]
| [[Mato Grosso del Sud]]
|-
| [[Aira|Superfícia]]
| 8118,4 km²
|-
| [[Populacion]]&lt;br&gt;[[Densitat de populacion|Densitat]]
| 724 638 &lt;small&gt;([[2007]])&lt;/small&gt;&lt;br&gt;89,5 ab/km²
|-
| Jorn d'emancipacion
| [[26 d'agost]] de [[1899]]
|-
| [[Altitud]]
| 532 m
|-
| [[Latitud]]
| 20° 27' S
|-
| [[Longitud]]
| 54º 39' O
|-
| Distància de [[Brasília]]
| 1 134 km
|-
| Còde postal (CEP)
| 79000-000
|-
| Administracion municipala
| ''Prefeitura Municipal de Campo Grande'' - Av. Afonso Pena, 3297, 2º Andar, Centro
|-
| Internet
| https://web.archive.org/web/20150919013752/http://www.campogrande.ms.gov.br/
|-
| Prefècte de la vila
| Nelson Trad Filho
|-
! colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#FFDEAD&quot; | Localizacion de la vila en [[Brasil]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | [[image:Campo Grande in Brazil.png]]
|}


'''Campo Grande''' es la capitala de l'[[estats de Brasil|estat]] [[brasil]]ièr del [[Mato Grosso del Sud]].

Es actualament un important centre de [[comèrci]] e servicis de la Region Centre-oèst de Brasil.

[[Image:Vista_de_Campo_Grande_(Mato_Grosso_do_Sul).JPG|thumb|left|250px|La vila de Campo Grande.]]

{{Portal Brasil}}

[[Categoria:Vila del Mato Grosso del Sud]]</text>
      <sha1>la978ptc1ik0g6sqmh9mldeovfr6czh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chirac (Charanta)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18520</id>
    <revision>
      <id>2509945</id>
      <parentid>2290000</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T19:02:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>Flaiac</comment>
      <origin>2509945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5021" sha1="r6a6bdeaktjzsp57q521lqb8qsk11pz" xml:space="preserve">{{Omon|Chirac}}
{{Dialecte Lemosin}}
{{Infobox Comuna de França
 | carta         = oc
 | nom           = Chirac 
 | nom2          = ''Chirac''
 | imatge        = chirac eg2.JPG
 | descripcion   = L'egleisa de Chirac en arribant d'Eissiduelh.
 | lògo          = 
 | escut         = 
 | escais        =
 | region        = {{Novela Aquitània}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Peitau-Charantas]]&lt;/small&gt;
 | departament   = {{Charanta}}
 | region ist    = {{Marcha (Lemosin)}},&lt;br/&gt;{{Lemosin}}
 | parçan        = {{Cofolentés}},&lt;br/&gt;{{Charanta Lemosina}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Cofolents|Cofolents]]
 | canton        = [[Canton de Charanta e Vinhana|Charanta e Vinhana]]
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Charanta Lemosina|Charanta Lemosina]]
 | insee         = 16100
 | cp            = 16150
 | cònsol        = Christian Massias
 | mandat        = [[2014]]-[[2020]]
 | gentilici     = chiraqués 
 | latitud       = 45.9147
 | longitud      = 0.6558
 | alt mej       = 
 | alt mini      = 133
 | alt maxi      = 263
 | km²           = 34.33
|}}
'''Chirac'''&lt;ref&gt;{{Liam web|url=http://ujan.free.fr/charanto.htm|títol=Los noms de las comunas en Charanta occitana|editor=Confolontés occitan}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lemosin.net&quot;&gt;{{Liam web|url=https://web.archive.org/web/20150406224147/http://www.lemosin.net/16100.htm|títol=Chirac|autor=Xavier Lansade|editor=lemosin.net}}&lt;/ref&gt; o '''Chairac'''&lt;ref name=&quot;Oocities&quot;&gt;{{Liam web|url=http://www.oocities.org/toponimiaoccitana/16b.html|títol=Charanta|editor=Toponimiaoccitana}}.&lt;/ref&gt; (''Chirac'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] situada dins lo [[departaments francés|departament]] de [[Charanta (departament)|Charanta]] e la [[regions francesas|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Peitau-Charantas]]&lt;/small&gt;.

Segon [[Xavier Lansade]], lo parlar de la comuna es lo [[lemosin (dialecte)|lemosin]]&lt;ref name=&quot;Lemosin.net&quot;/&gt;.
==Geografia==

===Comunas limitròfas===
{{Comunas limitròfas
|elision   =
|comuna    = Chirac 
|nòrd      = [[Sent Maurzis]]
|nòrd-est = [[Chabrac]]
|est       = [[Estanhac]]
|sud-est   = [[Chabanès]]
|sud      = [[Eissiduelh (Charanta)|Eissiduelh]]
|sud-oest  = 
|oest      = [[Manòc]]
|nòrd-oest = 
}}
==Toponimia==
Las atestacions ancianas son, per luec:
*  - ''&lt;ref name=&quot;DicTopFR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dicotopo.cths.fr/places/XXXXXXXXX|títol=Dictionnaire topographique de la France}}&lt;/ref&gt;; au [[segle XVIII]] ([[mapa de Cassini|Cassini]])&lt;ref name=&quot;MapaCassini&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.geoportail.gouv.fr/donnees/carte-de-cassini|títol=Carte de Cassini|editor=Géoportail}}&lt;/ref&gt;.
===Flaiac===
Veire [[Flaiac (Marcha)]].

==Istòria==

==Administracion==
===Lista daus maires===
[[Imatge:chirac mairie.JPG|miniatura|centre|La mairariá.]][[Imatge:Comunas e lengas de Charanta - CC Charanta Lemosina.png|miniatura|dreita|Roge: La [[Comunautat de comunas de Charanta Lemosina|CC de Charanta Lemosina]] dins Charanta&lt;br /&gt;A. Frontiera òc/oïl&lt;br/ &gt;B. Comunas occitanas&lt;br/ &gt;C. Comunas emb un bocin occitan&lt;br/ &gt;D. Comunas peitavinas-sentongesas]]
{{ElegitDebuta|insee= 16100
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit|Debuta= març de [[2014]] |Fin= 2020 |Identitat= Christian Massias&lt;ref&gt;http://chabanais.blogs.charentelibre.fr/archive/2014/04/05/chirac-christian-massias-est-le-nouveau-maire-182560.html&lt;/ref&gt; |Partit=[[Partit Comunista Francés|PCF]] |Qualitat= Retirat de l'[[SNCF]] }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2014 |Identitat= Jean Saint-Clair |Partit= [[Partit Comunista Francés|PCF]] |Qualitat= Retirat d'Educacion Nacionala}}
{{Elegit |Debuta= junh de [[1995]] |Fin= 2001 |Identitat= Bernard Germaneau |Partit= [[Partit Comunista Francés|PCF]] |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març de [[1965]] |Fin=? |Identitat= |Partit=  |Qualitat= Retirat}}
{{Elegit |Debuta= octobre de [[1947]] |Fin= març de 1965 |Identitat= René Saint-Clair |Partit= [[Parti communiste français|PCF]] |Qualitat= Conselhier generau dau [[Canton de Chabanès]] (1945-1951)}}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 16100
|1793=965
|1800=1209
|1806=1061
|1821=1154
|1831=1042
|1836=
|1841=1220
|1846=1327
|1851=1433
|1856=1394
|1861=1205
|1866=1262
|1872=1157
|1876=1179
|1881=1211
|1886=1238
|1891=1250
|1896=1181
|1901=1141
|1906=1133
|1911=1023
|1921=943
|1926=899
|1931=841
|1936=803
|1946=708
|1954=706
|1962=691
|1968=697
|1975=692
|1982=730
|1990=767
|1999=732
|2004=
|2005=
|2006=696
|2007=690
|2008=706
|2009=723
|cassini=9384
|senscomptesdobles=1962}}

==Luecs e monuments==
==Personalitats liadas a la comuna==
==Veire tanben==
===Liams connexes===
* [[Comunas de Charanta]]
===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Charanta | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Charanta}}

[[Categoria:Comuna de la Charanta Lemosina]]
[[Categoria:Comuna de Charanta]]
[[Categoria:Comuna d'Occitània]]</text>
      <sha1>r6a6bdeaktjzsp57q521lqb8qsk11pz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Char (omonimia)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19721</id>
    <revision>
      <id>2509967</id>
      <parentid>1768144</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T03:41:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>Char comuna</comment>
      <origin>2509967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="293" sha1="g8cyh3qqzae50zkeadrs14zcfegtllc" xml:space="preserve">{{omonimia}}
'''Char''' designa:
* la ribièra de [[Char (riu)|Char]], en Occitània e en França.
* lo departament de [[Char (departament)|Char]], en Occitània e França.
* lo [[carri|carri (charri/char/car/carro)]], un veïcul.
* la comuna de [[Char (Cruesa)|Char]].

[[categoria:omonimia]]</text>
      <sha1>g8cyh3qqzae50zkeadrs14zcfegtllc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Joan Frederic Brun</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21798</id>
    <revision>
      <id>2509930</id>
      <parentid>2427117</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T17:37:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jiròni</username>
        <id>239</id>
      </contributor>
      <comment>Supression infobox persona inoperanta</comment>
      <origin>2509930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3227" sha1="3oasul8xffxm6u2xn13zp4a1eg8v8ma" xml:space="preserve">'''Joan Frederic Brun''' (en francés: ''Jean-Frédéric Brun'', [[Montpelhièr]], [[6 de febrièr]] de [[1956]]) es un escrivan contemporanèu [[Occitània|occitan]] originari del país de [[Montpelhièr]]. Es tanben mètge d'[[espital]] e [[cercaire]].

== Biografia ==
'''Joan Frederic Brun''' nasquèt a Montpelhièr en 1956. Pivelat tre l'adolescéncia per la lenga occitana, s'avodèt a la trabalhar e a l'estudiar de contunh. Aital comencèt a publicar d'òbras tre 1979, çò que li valguèt un acuèlh estrambordat de divèrses escrivans famoses coma [[Max Roqueta]] e [[Bernat Manciet]]. Collaborava ja a la revista ''[[Òc (revista)|Òc]]'' dempuèi 1974. 

Èra plan pròche del poèta e escrivan d'[[Argelièrs (Erau)|Argelièrs d'Erau]], Max Roqueta e foguèt un dels fondadors d'una associacion '''''Amistats Max Roqueta''''' que son prètzfach es de far conéisser l'òbra d'aquel grand escrivan occitan. Consacra un sit internet &quot;Montpelhièr l'occitana&quot; a la presentacion del sosdialècte montpelhieirenc del lengadocian (vocabulari - amb de lexics - e produccion literària). Mai recentament a mes en linha un sit en anglés per far conéisser mai largament la poesia occitana: &quot;occitan poetry&quot;. Es dempuèi decembre de 2008 president del PEN-club de lenga d'òc&lt;ref&gt;[http://www.pencluboccitan.org/ &quot;PEN-club de lenga d'òc&quot;]&lt;/ref&gt; 

Es secretari de la Societat Internacionala d'Emoreologia Clinica e s'interèssa activament a l'[[espeleologia]].

== Bibliografia ==

* ''Lo retrach dau dieu Negre (roman fantastic)'' (1986)
* ''Setembralas (roman)''(1992)
* ''Lo temps clar de las encantadas (nòvas)'' (2005)
* ''Luònh (narracion)'' (2006)
* ''Ciutats dins l'Azur'' (recuèlh de nòvas de 2009)
* ''Las que dançavan dins la lutz'' (2012)
* ''Flors d'errança'' (2017)
* ''Lo bales dialectic'' (un libre de lenga e de cultura occitana montpelhierenca)&lt;ref&gt;[http://www.twirpx.com/file/2089408/ ''Lo balès dialectic'']&lt;/ref&gt;
* ''Lo viatge de Xlo'' (roman de sciéncia-ficcion), Orthez, Per Noste, 2021 &lt;small&gt;(&lt;nowiki&gt;ISBN 978-2-86866-158-6&lt;/nowiki&gt;)&lt;/small&gt;

'''Recuèlhs de poèmas :''' 
* ''Estius e Secaresas'' (recuèlh de poèmas de 1979)
* ''Lo doç esglai'' (recuèlh de poèmas de 2003)
* ''Legendari de las despartidas'' / ''Légendaire des départs / Legends of departure,'' (occitan, francés, anglés), Montpeyroux, Jorn, 2009 &lt;small&gt;(ISBN 978-2-905213-35-3&lt;/small&gt;)
* ''Flors d'errança / Wandering flowers / Fleurs d'errance'' (occitan, anglés, francés), Montpeyroux, Jorn, 2017 &lt;small&gt;(ISBN 978-2-905213-49-3&lt;/small&gt;)

== Vejatz tanben ==
*[[Montpelhierenc_(sosdialècte)|Montpelhierenc]]

== Ligams extèrnes ==
* [http://www.montpelhierloccitana.eu/ Autobiografia de l'autor sus son sit MONTPELHIÈR L'OCCITANA]&lt;br /&gt;
* [http://www.occitanpoetry.eu/ OCCITAN POETRY]&lt;br /&gt;
* [http://jeanfrederic.brun.free.fr/ Son sit professional amb sas publicacions scientificas]&lt;br /&gt;
==Referéncias==
&lt;references /&gt;

{{Multibendèl|LitOc|Lengadòc}}

{{DEFAULTSORT:Brun, Joan Frederic}}
[[Categoria:Naissença en 1956]]
[[Categoria:Naissença a Montpelhièr]]
[[Categoria:Escrivan occitan del sègle XX]]
[[Categoria:Escrivan occitan contemporanèu]]
[[Categoria:Escrivan del país de Montpelhièr]]</text>
      <sha1>3oasul8xffxm6u2xn13zp4a1eg8v8ma</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergei Eisenstein</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23454</id>
    <revision>
      <id>2509908</id>
      <parentid>2347211</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:12:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>/* Leis Òbras */</comment>
      <origin>2509908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10887" sha1="q7rp6npr8mkva06z3th02p2ktw1r59k" xml:space="preserve">{{1000 fondamentals}}
[[Fichièr:Sergei Eisenstein 02.jpg|thumb|300 px|right|Sergei Eisenstein en 1935.]]
'''Sergei Mikhailovich Eisenstein/Eizenshtein''' (en [[rus]]: ''Сергей Михайлович Эйзенштейн'') o '''Sergejs Eizenšteins''' (en [[leton]]) (nascut a [[Riga]] lo [[23 de genièr|23 de genier]] de [[1898]] - mòrt a [[Moscòu]] l'[[11 de febrièr|11 de febrier]] de [[1948]]) foguèt un cineasta [[Letònia|leton]] e [[Russia|rus]] (amb d'originas alemandas, josievas e suedesas) que tenguèt un ròtle majorau dins la cultura de l'[[URSS]] e dins l'istòria dau [[cinèma]]. Especialament foguèt director, montaire e teorician dau cinèma.
== Vida e formacion ==
Fiu d'un paire d'origina josieva, alemanda e suedesa e d'una maire russa ortodòxa, estudièt l'arquitectura e lei Bèleis Arts mai interrompèt leis estudis per fin de s'engatjar dins lei milícias popularas que participèron a la [[Revolucion d'Octobre|Revolucion d’Octòbre]]. 

Dins l'[[Armada Roja]], intrèt en contacte amb lo teatre en trabalhant coma responsable dei decòrs e coma director e interprèt d'espectacles pichons per la tropa. La sieuna experiéncia coma director de scèna dau Teatre Obrier ([[1920]]) lo quichèt a estudiar la direccion teatrala a l'escòla estatala. Aquí desvolopèt una concepcion personala de l'art dramatic basada sus la juxtaposicion d'imatges de contengut emocionau fòrt e seguiguèt leis ensenhaments de [[Vsevolod Meyerhold]].

== Leis Òbras ==

Son primier contacte amb lo cinèma foguèt lo rodatge d'un pichòt cortmetratge inclús dins lo montatge de l'òbra teatrala ''Lo savi''. Comencèt de s'interessar activament a aqueu mejan artistic nòu e rodèt lo lòngmetratge ''La grèva'' ([[1924]]), amb una sequéncia famosa que i utilitzèt l'imatge dau bestiau sacrificat au tuador, intercalat amb un autre de trabalhadors fusilhats per de soudats tzaristas. En seguida dau rodatge de ''La grèva'', trenquèt amb lo Proletkult. 

Alunhat ja dau Teatre Obrier, recebèt la mission de rodar un filme commemoratiu de la [[Revolucion de 1905]] que se transformèt en la sieuna òbra mai celèbra: ''Lo cuirassat Potiomkin'' ([[1925]]). Considerada coma una dei fitas majoras atenchas per lo cinèma mut, la scèna de la mutinariá dins lo vaissèu e la scèna vertiginosa d'accion deis escaliers constituisson de ponchs decisius dins la configuracion dau lengatge cinematografic.

=== Lo montatge ===

La contribucion pus importanta d'Eisenstein a l'[[art]] [[cinèma|cinematografic]] pertòca lo montatge, es a dire l'[[art]] d'assemblar lei diferents plans d'un [[film]]. D'efiech, dins lo corrent deis [[ans 1920]], lo [[cinèma]] dominant, mai que mai [[Estats Units d'America|estatsunidenc]], utilizava quasi unicament lo montatge per servir la continuitat [[narracion|narrativa]] dau racònte. L'objectiu èra de liar lei plans d'un biais fluid e discrèt per empachar l'espectator de remarcar lo passatge d'un imatge a un autre. Eisenstein prepausèt una concepcion fòrça diferenta.

Segon eu, lo montatge èra pas un simple otís d'assemblatge au servici dau racònte, mai lo còr dau trabalh dau realizator e lo mejan principau d'expression de l'art cinematografic. Per aquò, desvolopèt l'idèa que lo sens se forma a partir de la collision entre dos plans. Dins aquela concepcion, dos imatges juxtapausats s'addicionan pas. Au contrari, lor collision pòu engendrar dins l'esperit de l'espectator una idèa ò una [[emocion]] absenta dei dos imatges considerats d'un biais separat. Ansin, per Eisenstein, lo montatge vèn un acte creator, vision qu'ocupa encara una plaça centrala dins lo cinèma modèrne.

== Lei Caps d'òbra ==
[[Fichièr:Russia-2000-stamp-Sergei Eisenstein.jpg|thumb|300 px|right|...]]

Realizèt l'òbra geniala ''Octòbre'' ([[1927]]), reconstruccion dei fachs decisius de [[1917]], basada sus l'òbra dau jornalista estatsunidenc [[John Reed]] ''Lei dètz jorns qu'esbrandèron lo Mond''. 

Comencèt alora d'aver de problèmas seriós amb la censura sovietica, çò que lo menèt a signar un contracte amb la Paramount e a s'installar ais [[Estats Units]]. Pasmens, obtenguèt pas lo permés de residéncia e poguèt pas enregar ges de projècte. Alora se n'anèt en [[Mexic]], que i rodèt lo filme incomplet ''¡Que viva México!'', una òbra ont assagèt de montatges aproximatius diferents. L' MGM aqueriguèt a una venda a l'enquant una part dei negatius, que puei leis utilizèt dins ''¡Viva Villa!''; una autra part passèt au productor Sol Lesser que realizèt amb aquelei fragments ''Tormenta subre Mexic''. Una quita amiga d'Eisenstein, [[Mary Seaton]], n'utilizèt una autra part dins lo filme ''Temps au soleu'', d'influéncia decisiva dins lo desvolopament posterior dau cinèma mexican. 

Après son experiéncia de pauc de succès coma cineasta en exili, decidiguèt de tornar en [[URSS]]. Tornarmai s'embronquèt a de dificultats grandas per menar a tèrme son trabalh. Lo rodatge dau ''Prat de Bezhin'', basat sus un cònte d'[[Ivan Turgenev]], foguèt interromput per la [[censura]]. 

Alora se dediquèt a la redaccion de tèxts teorics brilhants, mentre que demenissián leis atacas politicas còntra son òbra e sa persona; d'atacas qu'empachèron pas que rodèsse ''[[Aliexandr Nevskii]]'' ([[1938]]), son primier filme sonòr, amb la musica de [[Serguei Prokofiev]], amb lo quau ganhèt lo prèmi [[Stalin]]. Amb ''Ivan lo Terrible'' ([[1942]]) inicièt un projècte biografic ambiciós a l'entorn de la figura dau tzar [[Ivan IV]], que son estructura originala se compausava de tres parts; la burocracia sovietica interpretèt l'òbra coma una denóncia dau culte de la personalitat d'Stalin. La segonda part dau projècte, ''La conjuracion dei boiars'', foguèt proïbida fins a la mòrt dau dictator, en [[1953]], cinc ans après lo decès dau quite director cinematografic. 

Sergei Eisenstein s'es destacat coma teorician amb d'òbras coma ''Teoria e tecnica cinematografica,'' ''La forma dins lo cinèma'', ''Reflexions d'un cineasta'' e ''Realizacion cinematografica'', en mai d'articles e d'assais multiples .

== Filmografia ==

*  '''[[Дневник Ґлумова]]'''.......   ''[[Lo jornau de Glumov]]'' ([[1923]]) ''filme cort''
*  '''[[Стачка]]'''.......  ''[[La grèva]]'' ([[1924]])
*  '''[[Lo cuirassat Potemkin|Броненосец Потёмкин]]'''.......  ''[[Lo cuirassat Potemkin]]'' ([[1925]])
*  '''[[Octobre (filme, 1928)|Oктябрь]]'''.......  ''[[Octobre (filme, 1928)|Octòbre]]'' ([[1928]])
* '''[[Старое и новое]]'''.......  ''[[Çò vielh e çò nòu]]'' ([[1926]]-[[1929]])
* '''[[¡Que viva México!]]''' ([[1931]]) (''inacabat'')
* ''' [[Бежин дүг]]'''.......  ''[[Lo prat de Bezhin]]'' ([[1936]]) (''inacabat''... sòbran solament de fotogramas d'aiceste filme destrusit per la censura estaliniana)
* '''[[Александр Невский]]'''.......  ''[[Aliexandr Nevskii]]'' ([[1938]])
* '''[[Иван Гросный (1-я cepия)]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible I]]'' ([[1942]])
* '''[[Иван Гросный (2-я cepия , сказ второй - ''Боярский заговор'')]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible II: la conjuracion dei boiars]]'' ([[1946]])
* '''[[Иван Гросный (неоконченный, 3-я cepия)]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible III]]'' (''inacabat'')

== Bibliografia ==
=== Òbras de Sergei Eisenstein ===
* [[Fichièr:Accessories-text-editor.png|120 px]]
==== reviradas italianas ====

* '''''[[La natura non-indifferente]]'''''... [[Marsilio Editori]] [[Venècia]] [[1981]] (reed. [[2003]])
* ''[[Il Colore]]''... idem id [[1982]
* '''''[[Teoria generala del montaggio]]'''''...  id id [[1985]] (reed [[2004]])
* ''[[Il Montaggio]]''... id id [[1986]]
* ''[[La Regia]]''... id id [[1989]]
* '''''[[Stili di regia]]'''''... id id [[1993]] (reed [[2003]])
* '''''[[Il Movimento espressivo]]'''''...  id id [[1998]]
* ''[[Lezioni di regia]]''... id id [[2000]]
* ''[[Walt Disney]]'' SE [[2004]]
* '''''[[Charlie Chaplin]]''''' id [[2005]]
* '''''[[La forma cimematografica]]''''' [[Einaudi]] [[Turin]] [[id]]
* '''''[[Memorie]]'''''... Marsilio Editori Venècia [[2006]]
==== a l'entorn de l'òme e de l'artista ====
* [[Fichièr:Wikisource logo suggestion - curved books.png|120 px]]
===== en anglés =====
* [[Kristin Thompson]]: ''Eisenstein's Ivan the terrible: a neoformalist analysis''... [[Princeton University Press]] [[1981]]
* [[Jay Leyda]]: '''''Eisenstein at work'''''...  [[Pantheon books]] [[The museum of modern art]] [[1982]]
* [[David Bordwell]]: '''''The cinema of Eisenstein''''' [[Harvard University Press]] [[Londres]] [[1993]]
* [[Richard Taylor]] &amp; [[I. Christie]]... ''Eisenstein rediscovered''... [[Routledge]] [[1993]]
* [[Richard Taylor]]: ''The Eisenstein reader''... [[British Film Institute]] [[1998]]
* [[Richard Taylor]]: ''October''... idem [[2002]]
* [[Yuri Tsivian]]: ''Ivan the terrible''... id id
===== en francés =====
* [[Léon Moussinac]]: ''Serge Eisenstein'' (''sic!'')... [[Seghers]] [[París]] [[1964]]
* [[Dominique Fernandez]]: ''Eisenstein''  [[Bernard Grasset ed.]] id [[1975]]
* [[Marie-Claire Roparz-Wuilleumier]] &amp; [[Pierre Sorlin]]:  ''Octobre: écriture et idéologie''... [[Éd. Albatros]] id [[1976]]
* [[Jean Mitry]]: '''''S.M. Eisenstein'''''... [[Éditions Universitaires]] id [[1978]]
* [[Jacques Aumont]]: ''Montage Eisenstein''... [[Éd. Albatros]] id [[1979]] (reed [[2005]])
* [[Barthélémy Amengual]]: '''''Que viva Eisenstein'''''... [[Lausana]] [[L'Âge d'homme]] [[1980]]
* [[François Albera]]: ''Eisenstein et le constructivisme russe''... idem [[1990]]
* [[François Albera]] '''''Eisenstein dans le texte'''''... òbra collectiva bailejada per F. Albera, [[CINéMAS]] [[2001]]
* [[Dominique Chateau]] &amp; [[François Jost]] (bailejar): ''Eisenstein, l'ancien et le nouveau'' [[Publications de la Sorbonne]] [[París]] [[2002]]
* [[Jrean-Louis Leutrat]]: ''Échos d'Ivan le terrible''... [[De Boeck Université]] [[Brussèlas]] [[2006]]
===== en italian =====
* [[Viktor Sklovskij]]: ''Sua Maestà Eisenstein: biografia di un protagonista'' [[De Donato]] [[1974]]
* [[Pier-Marco De Santi]] (causida): '''''[[I disegni di Eisenstein]]'''''... [[Laterza]] [[1981]]
* [[Pietro Montani]]: '''''Sergej Ejsenstejn: oltre il cinema'''''... [[Venècia]] [[La Biennale di Venezia]] [[1991]]
* [[Aldo Grasso]]: ''Sergej M. Ėjzenštejn''... [[Il Castro Cinema num. 6]] [[Editrice Il Castoro]] [[Milan]] [[2007]]

== Ligams extèrnes ==
* [[Fichièr:Www.gif|35 px]]
{{imdb nom| id=0001178}}

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references&gt;

{{DEFAULTSORT:Eisenstein, Sergei}}
[[Categoria:Personalitat del cinèma]]
[[Categoria:Realizator rus]]
[[Categoria:Propaganda]]
[[Categoria:Teorician del cinèma]]
[[Categoria:Naissença en 1898]]
[[Categoria:Decès en 1948]]
[[Categoria:Decès a Moscòu]]</text>
      <sha1>q7rp6npr8mkva06z3th02p2ktw1r59k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509916</id>
      <parentid>2509908</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:22:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lo montatge */</comment>
      <origin>2509916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11647" sha1="kkob41auc79jwjr92v8cb288bsc8tp2" xml:space="preserve">{{1000 fondamentals}}
[[Fichièr:Sergei Eisenstein 02.jpg|thumb|300 px|right|Sergei Eisenstein en 1935.]]
'''Sergei Mikhailovich Eisenstein/Eizenshtein''' (en [[rus]]: ''Сергей Михайлович Эйзенштейн'') o '''Sergejs Eizenšteins''' (en [[leton]]) (nascut a [[Riga]] lo [[23 de genièr|23 de genier]] de [[1898]] - mòrt a [[Moscòu]] l'[[11 de febrièr|11 de febrier]] de [[1948]]) foguèt un cineasta [[Letònia|leton]] e [[Russia|rus]] (amb d'originas alemandas, josievas e suedesas) que tenguèt un ròtle majorau dins la cultura de l'[[URSS]] e dins l'istòria dau [[cinèma]]. Especialament foguèt director, montaire e teorician dau cinèma.
== Vida e formacion ==
Fiu d'un paire d'origina josieva, alemanda e suedesa e d'una maire russa ortodòxa, estudièt l'arquitectura e lei Bèleis Arts mai interrompèt leis estudis per fin de s'engatjar dins lei milícias popularas que participèron a la [[Revolucion d'Octobre|Revolucion d’Octòbre]]. 

Dins l'[[Armada Roja]], intrèt en contacte amb lo teatre en trabalhant coma responsable dei decòrs e coma director e interprèt d'espectacles pichons per la tropa. La sieuna experiéncia coma director de scèna dau Teatre Obrier ([[1920]]) lo quichèt a estudiar la direccion teatrala a l'escòla estatala. Aquí desvolopèt una concepcion personala de l'art dramatic basada sus la juxtaposicion d'imatges de contengut emocionau fòrt e seguiguèt leis ensenhaments de [[Vsevolod Meyerhold]].

== Leis Òbras ==

Son primier contacte amb lo cinèma foguèt lo rodatge d'un pichòt cortmetratge inclús dins lo montatge de l'òbra teatrala ''Lo savi''. Comencèt de s'interessar activament a aqueu mejan artistic nòu e rodèt lo lòngmetratge ''La grèva'' ([[1924]]), amb una sequéncia famosa que i utilitzèt l'imatge dau bestiau sacrificat au tuador, intercalat amb un autre de trabalhadors fusilhats per de soudats tzaristas. En seguida dau rodatge de ''La grèva'', trenquèt amb lo Proletkult. 

Alunhat ja dau Teatre Obrier, recebèt la mission de rodar un filme commemoratiu de la [[Revolucion de 1905]] que se transformèt en la sieuna òbra mai celèbra: ''Lo cuirassat Potiomkin'' ([[1925]]). Considerada coma una dei fitas majoras atenchas per lo cinèma mut, la scèna de la mutinariá dins lo vaissèu e la scèna vertiginosa d'accion deis escaliers constituisson de ponchs decisius dins la configuracion dau lengatge cinematografic.

=== Lo montatge ===

La contribucion pus importanta d'Eisenstein a l'[[art]] [[cinèma|cinematografic]] pertòca lo montatge, es a dire l'[[art]] d'assemblar lei diferents plans d'un [[film]]. D'efiech, dins lo corrent deis [[ans 1920]], lo [[cinèma]] dominant, mai que mai [[Estats Units d'America|estatsunidenc]], utilizava quasi unicament lo montatge per servir la continuitat [[narracion|narrativa]] dau racònte. L'objectiu èra de liar lei plans d'un biais fluid e discrèt per empachar l'espectator de remarcar lo passatge d'un imatge a un autre. Eisenstein prepausèt una concepcion fòrça diferenta.

Segon eu, lo montatge èra pas un simple otís d'assemblatge au servici dau racònte, mai lo còr dau trabalh dau realizator e lo mejan principau d'expression de l'art cinematografic. Per aquò, desvolopèt l'idèa que lo sens se forma a partir de la collision entre dos plans. Dins aquela concepcion, dos imatges juxtapausats s'addicionan pas. Au contrari, lor collision pòu engendrar dins l'esperit de l'espectator una idèa ò una [[emocion]] absenta dei dos imatges considerats d'un biais separat. Ansin, per Eisenstein, lo montatge vèn un acte creator, vision qu'ocupa encara una plaça centrala dins lo cinèma modèrne car lei procès d'Eisenstein, revolucionaris durant la premiera partida dau sègle XX, an largament integrat la nòrma cinematografica. En particular, lo montatge es totjorn utilizat per crear lo ritme e lo sens dei films actuaus.

Pasmens, Eisenstein possèt seis idèas mai luench. Aquò foguèt a l'origina dau « montatge intellectuau ». Segon aquela teoria, èra possible d'utilizar la collision deis imatges per exprimir de concèptes abstrachs e permetre l'emergéncia d'una pensada vertadiera dins l'esperit de l'espectator. Per Eisenstein, lo cinèma veniá alora capable de rasonar en luòga de se contentar de contar e d'esmòure. Dins aquò, aquela vision, inscricha dins l'encastre de la [[revolucion]] [[URSS|sovietica]], aguèt mens de succès.

== Lei Caps d'òbra ==
[[Fichièr:Russia-2000-stamp-Sergei Eisenstein.jpg|thumb|300 px|right|...]]

Realizèt l'òbra geniala ''Octòbre'' ([[1927]]), reconstruccion dei fachs decisius de [[1917]], basada sus l'òbra dau jornalista estatsunidenc [[John Reed]] ''Lei dètz jorns qu'esbrandèron lo Mond''. 

Comencèt alora d'aver de problèmas seriós amb la censura sovietica, çò que lo menèt a signar un contracte amb la Paramount e a s'installar ais [[Estats Units]]. Pasmens, obtenguèt pas lo permés de residéncia e poguèt pas enregar ges de projècte. Alora se n'anèt en [[Mexic]], que i rodèt lo filme incomplet ''¡Que viva México!'', una òbra ont assagèt de montatges aproximatius diferents. L' MGM aqueriguèt a una venda a l'enquant una part dei negatius, que puei leis utilizèt dins ''¡Viva Villa!''; una autra part passèt au productor Sol Lesser que realizèt amb aquelei fragments ''Tormenta subre Mexic''. Una quita amiga d'Eisenstein, [[Mary Seaton]], n'utilizèt una autra part dins lo filme ''Temps au soleu'', d'influéncia decisiva dins lo desvolopament posterior dau cinèma mexican. 

Après son experiéncia de pauc de succès coma cineasta en exili, decidiguèt de tornar en [[URSS]]. Tornarmai s'embronquèt a de dificultats grandas per menar a tèrme son trabalh. Lo rodatge dau ''Prat de Bezhin'', basat sus un cònte d'[[Ivan Turgenev]], foguèt interromput per la [[censura]]. 

Alora se dediquèt a la redaccion de tèxts teorics brilhants, mentre que demenissián leis atacas politicas còntra son òbra e sa persona; d'atacas qu'empachèron pas que rodèsse ''[[Aliexandr Nevskii]]'' ([[1938]]), son primier filme sonòr, amb la musica de [[Serguei Prokofiev]], amb lo quau ganhèt lo prèmi [[Stalin]]. Amb ''Ivan lo Terrible'' ([[1942]]) inicièt un projècte biografic ambiciós a l'entorn de la figura dau tzar [[Ivan IV]], que son estructura originala se compausava de tres parts; la burocracia sovietica interpretèt l'òbra coma una denóncia dau culte de la personalitat d'Stalin. La segonda part dau projècte, ''La conjuracion dei boiars'', foguèt proïbida fins a la mòrt dau dictator, en [[1953]], cinc ans après lo decès dau quite director cinematografic. 

Sergei Eisenstein s'es destacat coma teorician amb d'òbras coma ''Teoria e tecnica cinematografica,'' ''La forma dins lo cinèma'', ''Reflexions d'un cineasta'' e ''Realizacion cinematografica'', en mai d'articles e d'assais multiples .

== Filmografia ==

*  '''[[Дневник Ґлумова]]'''.......   ''[[Lo jornau de Glumov]]'' ([[1923]]) ''filme cort''
*  '''[[Стачка]]'''.......  ''[[La grèva]]'' ([[1924]])
*  '''[[Lo cuirassat Potemkin|Броненосец Потёмкин]]'''.......  ''[[Lo cuirassat Potemkin]]'' ([[1925]])
*  '''[[Octobre (filme, 1928)|Oктябрь]]'''.......  ''[[Octobre (filme, 1928)|Octòbre]]'' ([[1928]])
* '''[[Старое и новое]]'''.......  ''[[Çò vielh e çò nòu]]'' ([[1926]]-[[1929]])
* '''[[¡Que viva México!]]''' ([[1931]]) (''inacabat'')
* ''' [[Бежин дүг]]'''.......  ''[[Lo prat de Bezhin]]'' ([[1936]]) (''inacabat''... sòbran solament de fotogramas d'aiceste filme destrusit per la censura estaliniana)
* '''[[Александр Невский]]'''.......  ''[[Aliexandr Nevskii]]'' ([[1938]])
* '''[[Иван Гросный (1-я cepия)]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible I]]'' ([[1942]])
* '''[[Иван Гросный (2-я cepия , сказ второй - ''Боярский заговор'')]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible II: la conjuracion dei boiars]]'' ([[1946]])
* '''[[Иван Гросный (неоконченный, 3-я cepия)]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible III]]'' (''inacabat'')

== Bibliografia ==
=== Òbras de Sergei Eisenstein ===
* [[Fichièr:Accessories-text-editor.png|120 px]]
==== reviradas italianas ====

* '''''[[La natura non-indifferente]]'''''... [[Marsilio Editori]] [[Venècia]] [[1981]] (reed. [[2003]])
* ''[[Il Colore]]''... idem id [[1982]
* '''''[[Teoria generala del montaggio]]'''''...  id id [[1985]] (reed [[2004]])
* ''[[Il Montaggio]]''... id id [[1986]]
* ''[[La Regia]]''... id id [[1989]]
* '''''[[Stili di regia]]'''''... id id [[1993]] (reed [[2003]])
* '''''[[Il Movimento espressivo]]'''''...  id id [[1998]]
* ''[[Lezioni di regia]]''... id id [[2000]]
* ''[[Walt Disney]]'' SE [[2004]]
* '''''[[Charlie Chaplin]]''''' id [[2005]]
* '''''[[La forma cimematografica]]''''' [[Einaudi]] [[Turin]] [[id]]
* '''''[[Memorie]]'''''... Marsilio Editori Venècia [[2006]]
==== a l'entorn de l'òme e de l'artista ====
* [[Fichièr:Wikisource logo suggestion - curved books.png|120 px]]
===== en anglés =====
* [[Kristin Thompson]]: ''Eisenstein's Ivan the terrible: a neoformalist analysis''... [[Princeton University Press]] [[1981]]
* [[Jay Leyda]]: '''''Eisenstein at work'''''...  [[Pantheon books]] [[The museum of modern art]] [[1982]]
* [[David Bordwell]]: '''''The cinema of Eisenstein''''' [[Harvard University Press]] [[Londres]] [[1993]]
* [[Richard Taylor]] &amp; [[I. Christie]]... ''Eisenstein rediscovered''... [[Routledge]] [[1993]]
* [[Richard Taylor]]: ''The Eisenstein reader''... [[British Film Institute]] [[1998]]
* [[Richard Taylor]]: ''October''... idem [[2002]]
* [[Yuri Tsivian]]: ''Ivan the terrible''... id id
===== en francés =====
* [[Léon Moussinac]]: ''Serge Eisenstein'' (''sic!'')... [[Seghers]] [[París]] [[1964]]
* [[Dominique Fernandez]]: ''Eisenstein''  [[Bernard Grasset ed.]] id [[1975]]
* [[Marie-Claire Roparz-Wuilleumier]] &amp; [[Pierre Sorlin]]:  ''Octobre: écriture et idéologie''... [[Éd. Albatros]] id [[1976]]
* [[Jean Mitry]]: '''''S.M. Eisenstein'''''... [[Éditions Universitaires]] id [[1978]]
* [[Jacques Aumont]]: ''Montage Eisenstein''... [[Éd. Albatros]] id [[1979]] (reed [[2005]])
* [[Barthélémy Amengual]]: '''''Que viva Eisenstein'''''... [[Lausana]] [[L'Âge d'homme]] [[1980]]
* [[François Albera]]: ''Eisenstein et le constructivisme russe''... idem [[1990]]
* [[François Albera]] '''''Eisenstein dans le texte'''''... òbra collectiva bailejada per F. Albera, [[CINéMAS]] [[2001]]
* [[Dominique Chateau]] &amp; [[François Jost]] (bailejar): ''Eisenstein, l'ancien et le nouveau'' [[Publications de la Sorbonne]] [[París]] [[2002]]
* [[Jrean-Louis Leutrat]]: ''Échos d'Ivan le terrible''... [[De Boeck Université]] [[Brussèlas]] [[2006]]
===== en italian =====
* [[Viktor Sklovskij]]: ''Sua Maestà Eisenstein: biografia di un protagonista'' [[De Donato]] [[1974]]
* [[Pier-Marco De Santi]] (causida): '''''[[I disegni di Eisenstein]]'''''... [[Laterza]] [[1981]]
* [[Pietro Montani]]: '''''Sergej Ejsenstejn: oltre il cinema'''''... [[Venècia]] [[La Biennale di Venezia]] [[1991]]
* [[Aldo Grasso]]: ''Sergej M. Ėjzenštejn''... [[Il Castro Cinema num. 6]] [[Editrice Il Castoro]] [[Milan]] [[2007]]

== Ligams extèrnes ==
* [[Fichièr:Www.gif|35 px]]
{{imdb nom| id=0001178}}

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references&gt;

{{DEFAULTSORT:Eisenstein, Sergei}}
[[Categoria:Personalitat del cinèma]]
[[Categoria:Realizator rus]]
[[Categoria:Propaganda]]
[[Categoria:Teorician del cinèma]]
[[Categoria:Naissença en 1898]]
[[Categoria:Decès en 1948]]
[[Categoria:Decès a Moscòu]]</text>
      <sha1>kkob41auc79jwjr92v8cb288bsc8tp2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cassanhas (Carcin)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27960</id>
    <revision>
      <id>2509935</id>
      <parentid>2235756</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T18:12:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2509935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4154" sha1="o8dc032q6xl2sqcfzwgqihhluw7ddk4" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Cassanhas 
 | nom2          = ''Cassagnes''
 | imatge        = CASSAGNES_(Lot)_-_Cimetière_et_église_Saint-Julien-de-Brioude.jpg
 | descripcion   = Lo cementèri e la glèisa de Sent Julian de Briude a Cassanhas.
 | lògo          = cap
 | escut         =  Blason ville FR Cassagnes (Lot).svg
 | escais        =
 | region ist    = {{Carcin}}
 | parçan        =
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | departament   = {{Òlt}}  
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Caors|Caors]]
 | canton        = [[Canton de Puèg l'Avesque|Puèg l'Avesque]]
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de la Val d'Òut e del Vinhal|CC de la Val d'Òut e del Vinhal]]
 | insee         = 46061
 | cp            = 46700
 | cònsol        = Bernard Landiech
 | mandat        = [[2020]]-[[2026]]
 | gentilici     =
 | latitud       = 44.5597
 | longitud      = 1.1397
 | alt mej       =
 | alt mini      = 148
 | alt maxi      = 300
 | km²           = 11.62
|}}

'''Cassanhas'''{{RepTopMP}} (''Cassagnes'' en [[francés]]) es una [[comuna francesa|comuna]] [[carcin]]òla situada dins lo departament francés d'[[Òut (departament)|Òut]] e la region d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Miègjorn-Pirenèus]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
[[Imatge:Map commune FR insee code 46061.png|vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.]]

=== Perimètre del territòri ===
{{Communes limitrophes
 | commune    = Cassanhas
 | nord       = [[Fraissinet lo Gelat]]
 | nord-est   = 
 | est        = [[Pomareda]]
 | sud-est    = 
 | sud        = [[Puèg l'Avesque]]
 | sud-ouest  = 
 | ouest      = [[Montcabrièr (Carcin)|Montcabrièr]]
 | nord-ouest = [[Lobejac]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Dordonha (departament)|Dordonha]])&lt;/small&gt;
}}

== Toponimia ==
''Cassanhas'' es atestat a la fin del sègle IX, ''Cassanias''. Lo nom ven del bas latin ''cassanea'', derivat del gallés ''cassanos'', « casse », ambe una valor collectiva : un luòc ont i a de casses &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 152, a ''Cassagnabère-Tournas''&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Gaston Bazalgues, ''A la Découverte des Noms de Lieux du Quercy et des Communes du Lot'', Les Éditions de la Bouriane et du Quercy, 2002, p. 109&lt;/ref&gt;. [[Xavier Delamarre]] explica l'afar un pauc autrament : un nom gallés ''cassaniā'', « los casses, la cassanha » &lt;ref&gt;Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 108 e 335&lt;/ref&gt;, mès la fixacion del toponime es pas necessàriament antica, estant que lo nom comun ''cassanha'' es viu dempuèi l'origina de la lenga.

== Istòria ==
{{...}}
* Entre 1795 e 1800, la comuna foguèt annexada a [[Pomareda]]; en 1867, tornèt a l'independéncia comunala &lt;ref&gt;http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=7024&lt;/ref&gt;.

== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee= 46061
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= març [[2014]] |Fin= [[2026]] |Identitat= Bernard Landiech |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= 2014 |Identitat= Jean-Claude Jurquet |Partit= divèrs esquèrra |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra del canton de [[Puèg l'Avesque]], i demorèt.

== Demografia ==
{{Demografia
|insee= 46061
|1793=527
|1872=630
|1876=585
|1881=576
|1886=562
|1891=521
|1896=528
|1901=460
|1906=411
|1911=373
|1921=316
|1926=320
|1931=285
|1936=258
|1946=237
|1954=240
|1962=201
|1968=234
|1975=260
|1982=195
|1990=212
|1999=192
|2006=205
|2007=207
|2008=
|2009=
|max=630
|cassini=7024
|senscomptesdobles= 1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Veire tanben==
* [[Comunas d'Òlt]]
* [[Portal:Carcin|Lo Portal de Carcin]]
* [[Carcinòl (parlar)|L'occitan de Carcin]]

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Carcin}}

{{Comunas d'Òlt}}

[[Categoria:Comuna d'Òlt]]
[[Categoria:Comuna de Carcin]]
[[Categoria:Comuna de Guiana]]</text>
      <sha1>o8dc032q6xl2sqcfzwgqihhluw7ddk4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Galganh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42430</id>
    <revision>
      <id>2509913</id>
      <parentid>2268732</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:20:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2509913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4439" sha1="twaatddc3zze3bbey14rjil2k0b5uj5" xml:space="preserve">{{esbòs}}
{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana 
 | carta         = oc
 | nom           = Galganh
 | nom2          = ''Galgan''
 | imatge        = Church_in_Galgan_02.jpg
 | descripcion   = La glèisa de Galganh.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason ville FR Galgan (Aveyron).svg
 | escais        = 
 
 | ist           = {{Roergue}}&lt;br/&gt;{{Guiana}}
 | parçan        =
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Vilafranca de Roergue|Vilafranca de Roergue]]
 | canton        = ''Lot et Montbazinois'' ([[Canton de Montbasens|Montbasens]] abans 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas del Planòl de Montbasens|CC del Planòl de Montbasens]]
 | insee         = 12108
 | sitweb        =
 | cp            = 12220
 | cònsol        = Jean Alaux 
 | mandat        = [[2020]]-[[2026]] 
 | gentilici     = ''Galganais'' &lt;br/&gt;(en [[francés]])
 | latitud       = 44.5033333333
 | longitud      = 2.17944444444
 | alt mej       =
 | alt mini      = 240
 | alt maxi      = 492
 | ectaras       = 2037
 | km²           = 20.37
 |}}

'''Galganh'''&lt;ref&gt;Montbazens, al canton, 1997, Christian-Pierre Bedel&lt;/ref&gt;{{,}}{{RepTopMP}} (''Galgan'' en [[francés]]) es una [[comuna francesa|comuna]] [[Roergue|roergassa]] situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Avairon (departament)|Avairon]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Miègjorn-Pirenèus]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==

[[Imatge:Map commune FR insee code 12108.png|vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.]]

=== Comunas vesinas ===
&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; 450px; line-height:80%; width:35em;&quot;&gt;
    [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]]
    {{Image label|x=0.490|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Galganh]] '''Galganh'''}}
{{Image label|x=0.278875933547|y=0.568616745517|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 209 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Peirussa (Roergue)|Peirussa]] &lt;br/&gt;(3,2 km)}}}}
{{Image label|x=0.78132771071|y=0.534378696651|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 210 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Valzèrgas]] &lt;br/&gt;(3,4 km)}}}}
{{Image label|x=0.478817522563|y=0.203619818787|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 353 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Los Aures]] &lt;br/&gt;(3,9 km)}}}}
{{Image label|x=0.820459267891|y=0.719625568066|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1311 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Montbasens]] &lt;br/&gt;(4,9 km)}}}}
{{Image label|x=0.300130439223|y=0.119607828483|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 705 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Asprièiras]] &lt;br/&gt;(5,6 km)}}}}
{{Image label|x=0.632251321107|y=0.942423462598|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 492 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Vaurelhas]] &lt;br/&gt;(5,8 km)}}}}
{{Image label|x=0.90578429043|y=0.282363251504|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|14px|Comuna amb 4237 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Aubinh]] &lt;br/&gt;(5,8 km)}}}}
{{Image label|x=0.207333072189|y=0.855744527293|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 397 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Drulha]] &lt;br/&gt;(6,0 km)}}}}
&lt;/div&gt;&lt;br clear=left&gt;

== Istòria ==


== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee=12108
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=març de [[1989]] |Fin= [[2026]] |Identitat= Jean Alaux |Partit=  |Qualitat= retirat de quadre}}
{{Elegit |Debuta= ? |Fin= 1989 |Identitat=Jean-Claude Malrieu |Partit= divèrs drecha |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

== Demografia ==
{{Demografia
|insee=12108
|1793=1152
|1800=837
|1806=574
|1821=1875
|1831=2222
|1836=2209
|1841=1338
|1846=1125
|1851=1334
|1856=1333
|1861=1344
|1866=1371
|1872=904
|1876=896
|1881=850
|1886=874
|1891=828
|1896=824
|1901=827
|1906=820
|1911=786
|1921=728
|1926=678
|1931=639
|1936=629
|1946=567
|1954=527
|1962=506
|1968=505
|1975=454
|1982=417
|1990=357
|1999=324
|2006= 347
|2007=
|2008=
|2009=
|cassini=15004
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Veire tanben==
* [[Comunas d'Avairon]]
==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Multibendèl|Portal Roergue|Portal Guiana}} 

{{Comunas d'Avairon}}

[[Categoria:Comuna d'Avairon]]
[[Categoria:Comuna de Roergue]]
[[Categoria:Comuna de Guiana]]</text>
      <sha1>twaatddc3zze3bbey14rjil2k0b5uj5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abraam ben Meir bin Ezra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47619</id>
    <revision>
      <id>2509933</id>
      <parentid>2040807</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T18:05:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ocirenosh</username>
        <id>65529</id>
      </contributor>
      <comment>Reescritura e ampliacion importanta de l'article : biografia, òbra, pensada, influéncia, bibliografia e referéncias, amb apondon de fonts academicament fiables e de ligams intèrnes.</comment>
      <origin>2509933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18457" sha1="jst4vztyx6eldmfvf87ftnqy3f4hm72" xml:space="preserve">{{Infobox Escrivan
| nom = Abraam ben Meir ibn Ezra
| imatge = Psalterium-Ibn-Ezra.jpeg
| talha-imatge = 250px
| legenda = Miniatura francesa de vèrs 1235 representant Ibn Ezra estudiant los astres.
| nom complèt = אַבְרָהָם בֶּן מֵאִיר אִבְּן עֶזְרָא
| nom aliàs = Ibn Ezra, Aben Ezra
| data de naissença = vèrs [[1089]]–[[1093]]
| luòc de naissença = [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], [[Taifa de Saragossa]]
| data de decès = vèrs [[1167]]
| luòc de decès = incert
| activitat = [[rabin]], [[poèta]], [[gramatica|gramatician]], exegeta biblic, [[filosòf]], [[astronòm]], [[astrologia|astrològ]], [[matematician]] e traductor
| genre = poesia religiosa e seculara, comentari biblic, tractat scientific
| òbra = Comentaris de la [[Tòra]]; ''Sefer ha-Mispar''; ''Reshit Hokhmah''; ''Yesod Mora''; ''Moznayim''
}}

'''Abraam ben Meir ibn Ezra''' (en [[ebrieu]] : אברהם בן מאיר אבן עזרא, ''Avraham ben Meir ibn Ezra''), conegut generalament coma '''Ibn Ezra''' o '''Aben Ezra''' (vèrs [[1089]]–[[1093]] – vèrs [[1167]]), foguèt un [[rabin]], [[poèta]], [[gramatica|gramatician]], exegeta de la [[Bíblia]], [[astronòm]], [[astrologia|astrològ]], [[matematician]], traductor e pensaire [[judaïsme|jusieu]] de l'[[Edat Mejana]]. Nasquèt probablament a [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], alavetz dins la zòna septentrionala de l'[[Al Andalús|al-Andalus]] musulman.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;&gt;Tzvi Langermann, [https://plato.stanford.edu/archives/sum2020/entries/ibn-ezra/ « Abraham Ibn Ezra »], ''Stanford Encyclopedia of Philosophy'', primièra publicacion en 2006, revision substanciala en 2018.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;&gt;Tamar M. Rudavsky, [https://ismi.mpiwg-berlin.mpg.de/biography/Ibn_Ezra_BEA.htm « Ibn ʿEzra: Abraham ibn ʿEzra »], dins Thomas Hockey et al. (dir.), ''The Biographical Encyclopedia of Astronomers'', Springer, 2007, p. 553–555.&lt;/ref&gt;

Ibn Ezra es una de las figuras màgers de la cultura jusieva medievala. Sos escriches cobrisson de domenis fòrça diferents : [[exegèsi biblica]], [[gramatica ebraïca]], poesia, pensada religiosa, [[aritmetica]], [[astronomia]], calendari e astrologia. Son importància istorica ten tanben al ròtle que joguèt dins la transmission, en [[ebrieu]], dels sabers scientifics e linguistics de la cultura araboandalosa a las comunautats jusievas de l'Euròpa crestiana.&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;&gt;Shlomo Sela, « Abraham Ibn Ezra's Scientific Corpus: Basic Constituents and General Characterization », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 11, n° 1, 2001, p. 91–149, [https://doi.org/10.1017/S0957423901001060 DOI 10.1017/S0957423901001060].&lt;/ref&gt;

== Biografia ==

=== Joventut dins al-Andalus ===

Las informacions sus la primièra partida de la vida d'Ibn Ezra son fragmentàrias. La majoritat dels estudis modèrnes situan sa naissença a [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], vèrs la fin del sègle XI, mas las datas exactas varian segon las fonts.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt; Creissèt dins lo mond cultural dels jusieus d'[[Al Andalús|al-Andalus]], ont l'[[arabi]] èra la lenga principala d'una granda partida de la produccion scientifica e filosofica.

Durant aquela primièra epòca, Ibn Ezra se faguèt conéisser principalament coma poèta. Aguèt de contactes amb mantun erudit important de la cultura judeoandalosa e entretenguèt una relacion intellectuala estrecha amb [[Judà Halevi]], poèta e pensaire jusieu de la meteissa generacion. Dins sos comentaris biblics, Ibn Ezra menciona a divèrsas represas d'interpretacions discutidas amb Halevi.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Cap a [[1140]], Ibn Ezra quitèt la Peninsula Iberica. Aquel despart se plaça dins un periòde de grands cambiaments politics e religioses dins al-Andalus, marcat notamment per l'expansion dels [[Almohades]]. A partir d'aquel moment menèt pendent de nombrosas annadas una vida itineranta dins l'Euròpa crestiana.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

=== Viatges en Euròpa ===

Après son despart d'al-Andalus, Ibn Ezra demorèt successivament dins diferentas vilas d'[[Itàlia]], de [[França]] e d'[[Anglatèrra]]. Sa preséncia es documentada, entre autres, a [[Roma]], [[Lucca]], [[Màntoa]], [[Verona]], [[Besiers]], dins lo nòrd de França e a [[Londres]].&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

Es pendent aquel periòde itinerant que compausèt la màger part de sas òbras en pròsa. Lo fach d'escriure en ebrieu foguèt particularament important : permetèt de transmetre a de lectors jusieus d'Itàlia, de França e d'Anglatèrra de coneissenças gramaticalas e scientificas qu'avián estat desvolopadas en granda partida en arabi dins la Peninsula Iberica.&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;/&gt;

Aquela activitat constituís un episòdi important dins l'istòria de la [[sciéncia medievala]]. Shlomo Sela descriu Ibn Ezra coma un cas particular d'intellectual format dins la cultura scientifica aràbia que, en se desplaçant cap a l'Euròpa crestiana, transportèt aquel saber e contribuiguèt a crear un vocabulari scientific ebrieu adaptat a de domenis coma l'astronomia, las matematicas e l'astrologia.&lt;ref name=&quot;SelaBook&quot;&gt;Shlomo Sela, ''Abraham Ibn Ezra and the Rise of Medieval Hebrew Science'', Leiden–Boston, Brill, 2003, ISBN 978-90-04-12973-3.&lt;/ref&gt;

Los darrièrs ans de sa vida son mal coneguts. Las fonts medievalas e los estudis posteriors balhan de datas e de luòcs de mòrt diferents. La mòrt es generalament situada vèrs [[1167]] ; [[Calahorra]], Roma e Palestina figuran entre los luòcs prepausats per diferentas tradicions e fonts.&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

== Òbra ==

L'òbra d'Ibn Ezra es remarcabla per sa diversitat. Escriguèt de comentaris biblics, de tractats gramaticals, de poesia, de tèxtes sus la religion e la filosofia, e un important ensemble d'òbras scientificas consacradas a las matematicas, l'astronomia e l'astrologia. La màger part d'aquelas òbras foguèt escricha en ebrieu, e divèrses tractats scientifics foguèron puèi traduches en [[latin]] e en autras lengas europèas.&lt;ref name=&quot;Goldstein&quot;&gt;Bernard R. Goldstein, « Astronomy and Astrology in the Works of Abraham ibn Ezra », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 6, n° 1, 1996, p. 9–21, [https://doi.org/10.1017/S0957423900002101 DOI 10.1017/S0957423900002101].&lt;/ref&gt;

=== Comentaris biblics ===

Ibn Ezra es subretot conegut dins la tradicion jusieva per sos comentaris de la [[Bíblia ebraïca]]. Son comentari de la [[Tòra|Tòra o Pentateuc]] venguèt una de sas òbras mai difusadas e foguèt integrat dins nombrosas edicions rabinicas de la Bíblia.&lt;ref name=&quot;JE&quot;&gt;Richard Gottheil e Wilhelm Bacher, [https://www.jewishencyclopedia.com/articles/435-abraham-ibn-ezra « Ibn Ezra, Abraham ben Meïr (Aben Ezra) »], ''The Jewish Encyclopedia'', 1901–1906.&lt;/ref&gt;

Son metòde d'interpretacion acorda una plaça centrala al sens contextual del tèxt, tradicionalament nomenat ''[[Peshat|peshat]]'', e a l'analisi de la lenga e de la gramatica ebraïcas. Ibn Ezra compara las formas dels mots, estudia las raiças e los emplecs gramaticals e utiliza sovent de coneissenças astronomicas, matematicas o cronologicas per explicar un passatge.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Al meteis temps, demòra inscrich dins la tradicion rabinica e cita sovent los [[Talmud]]s e los ensenhaments dels sabents anteriors. Son estil es sovent fòrça concís. Dins certans passatges, evòca deliberadament de « secrets » sens explicar completament son interpretacion, çò que provoquèt ulteriorament la composicion de nombroses comentaris sus son pròpri comentari.&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

De comentaris d'Ibn Ezra son conservats sus una granda partida de la Bíblia, entre autres sul [[Libre d'Isaïas]], los Dotze Pichons Profètas, los [[Salmes]], lo [[Libre de Jòb]], las cinc ''Megillot'' e lo [[Libre de Danièl]]. D'unes comentaris que li foguèron atribuits dins d'edicions ancianas son uèi considerats coma l'òbra d'autres autors.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Certanas observacions fòrça brevas d'Ibn Ezra sus la composicion de la Tòra foguèron interpretadas per d'autors posteriors coma de remarcas precursoras d'una lectura critica del tèxt biblic. Al sègle XVII, [[Baruch Spinoza]] invoquèt explicitament Ibn Ezra dins son ''[[Tractatus theologico-politicus]]'' dins sa discussion de l'atribucion tradicionala del Pentateuc a [[Moïses]].&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

=== Gramatica e filologia ebraïcas ===

Ibn Ezra contribuiguèt fòrça a la difusion de la tradicion gramaticala ebraïca desvolopada dins al-Andalus. Tradusiguèt en ebrieu d'òbras del gramatician [[Judah ben David Hayyuj]], qu'avián estat escrichas en arabi, e compausèt el meteis mantun tractat de gramatica.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Entre sas òbras principalas dins aquel domeni se tròban :
* ''Moznayim'' (« Las balanças »), compausat vèrs [[1140]], que presenta de nocions e de tèrmes de la gramatica ebraïca ;
* ''Sefer ha-Yesod'' (« Libre del fondament ») ;
* ''Tzahot'', tractat sus la lenga e la correccion gramaticala ;
* ''Safah Berurah'' (« Lenga clara »), una de sas darrièras òbras gramaticalas.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Aqueles escriches ajudèron a rendre accessibles en ebrieu las concepcions filologicas elaboradas pels gramaticians jusieus del mond arabofòn.

=== Astronomia, astrologia e matematicas ===

La produccion scientifica d'Ibn Ezra ocupa una plaça importanta dins son òbra. Escriguèt sus l'[[aritmetica]], l'[[astronomia]], lo calcul del [[calendari ebrieu]], los instruments astronomics e, fòrça extensament, sus l'[[astrologia]].&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;/&gt;

Entre los tractats que li son atribuits amb certitud se tròban ''Sefer ha-Mispar'', consacrat a l'aritmetica ; ''Sefer ha-Ehad'', sus las proprietats dels nombres ; ''Sefer ha-Ibbur'', sul calcul del calendari ; e ''Keli ha-Nehoshet'', sus l'[[astrolabi]].&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Ibn Ezra contribuiguèt tanben a familiarizar los lectors ebrieus amb de metòdes matematics e astronomics venguts de la tradicion scientifica aràbia. Son activitat scientifica èra pas separada, dins sa pensada, de son trabalh d'exegeta : utilizava regularament de coneissenças d'astronomia, de cronologia e de calcul dins sos comentaris biblics.&lt;ref name=&quot;SelaBook&quot;/&gt;

Son corpus astrologic es particularament vast. Compren notamment ''Reshit Hokhmah'' (« Començament de la saviesa »), un manual introductiu d'astrologia, ''Sefer ha-Te'amim'', ''Sefer ha-Olam'' (« Libre del mond »), ''Sefer ha-Moladot'' e d'autres tractats consacrats a diferents brancas de l'astrologia medievala. Los trabalhs modèrnes de Shlomo Sela an identificat e editat nombrosas versions d'aqueles tèxtes.&lt;ref name=&quot;Sela2019&quot;&gt;Shlomo Sela, [https://doi.org/10.1163/15700674-12340049 « Abraham Ibn Ezra as the Translator of Astrological and Astronomical Texts from Arabic into Hebrew: Sources and Methods »], ''Medieval Encounters'', vol. 25, n° 4, 2019, p. 345–380.&lt;/ref&gt;

Una part importanta d'aquel material deriva de la sciéncia astrologica e astronomica en lenga aràbia. L'estudi dels manuscrits a mostrat qu'Ibn Ezra traduisiá, adaptava o reformulava de passatges de fonts aràbias per los integrar dins de tractats ebrieus.&lt;ref name=&quot;Sela2019&quot;/&gt; Sas òbras foguèron elas meteissas traduchas mai tard en latin e exerciguèron una influéncia sus de sabents jusieus e crestians de l'Edat Mejana.&lt;ref name=&quot;Goldstein&quot;/&gt;

=== Pensada religiosa e filosofia ===

Ibn Ezra es sovent classificat entre los [[filosofia jusieva|pensaires jusieus medievals]], mas escriguèt pauc d'òbras que correspondon estrictament al genre del tractat filosofic sistematic. Sas idèas filosoficas apareisson mai que mai dins sos comentaris biblics, dins sa poesia e dins d'òbras religiosas o scientificas.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

''Yesod Mora ve-Sod ha-Torah'' (« Fondament de la reveréncia e secret de la Tòra »), compausat cap a la fin de sa vida, examina la natura de las comandas biblicas e las coneissenças necessàrias per las comprendre. ''Sefer ha-Shem'' tracta dels noms divins e de lor significacion linguistica e numerica. Lo raconte allegoric ''Hayy ben Meqitz'' presenta, jos una forma poetica, de tèmas ligats a l'arma e a son rapòrt amb lo mond superior.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Sa pensada combina d'elements de la tradicion rabinica, de la teologia medievala e de concepcions filosoficas e scientificas circulant dins lo mond araboislamic. Los cercaires an notat particularament l'influéncia de [[Saadia Gaon]], del ''[[Sefer Yetzirah]]'' e, sus certans tèmas, de la tradicion [[neoplatonisme|neoplatoniciana]].&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

=== Poesia ===

Abans son despart d'al-Andalus, Ibn Ezra èra ja reconegut coma poèta. Compauseguèt a l'encòp de poesia seculara e de poesia religiosa en [[ebrieu]]. Una partida de sos poèmas foguèt integrada a la tradicion liturgica jusieva.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Sa poesia aborda de tèmas fòrça variats : l'amistat, la pauretat, l'exili, lo destin, la saviesa, l'arma umana e son desir d'aprochament de Dieu. Certans poèmas combinan de reflexions religiosas amb de nocions scientificas o cosmologicas, çò que correspond a la diversitat de son òbra en pròsa.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

== Metòde e concepcion del saber ==

Una caracteristica de l'òbra d'Ibn Ezra es la proximitat entre de domenis que son uèi sovent estudiats separadament. Per el, la coneissença de la gramatica, de las matematicas, de l'astronomia e de las autras disciplinas èra utila, e de còps necessària, per arribar a una interpretacion exacta de las Escrituras.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

L'astrologia ocupava tanben una plaça importanta dins sa vision medievala del mond. Ibn Ezra considerava los astres coma d'intermediaris dins l'òrdre natural, tot en los plaçant jos l'autoritat divina. Sas concepcions sus aquel subjècte aguèron un impacte important dins la discussion jusieva medievala sus l'astrologia, la providéncia e la libertat umana.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Cal distinguir aquelas concepcions de la compreneson scientifica modèrna : a l'Edat Mejana, astronomia e astrologia formavan de domenis fòrça mai estrechament ligats que dins la sciéncia contemporanèa.

== Influéncia e posteritat ==

L'influéncia d'Ibn Ezra foguèt duradissa dins mai d'un domeni. Sos comentaris biblics foguèron copiats dins un grand nombre de manuscrits, puèi estampats dins d'edicions de la Bíblia rabinica. Lor estil concís e lors allusions provoquèron la redaccion de nombroses « supercomentaris », destinats a explicar son interpretacion.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Dins las sciéncias medievalas, sos tractats contribuiguèron a la formacion d'un vocabulari scientific ebrieu e a la transmission de coneissenças d'origina aràbia. Bernard R. Goldstein lo descriu coma un dels principals transmetaires de la sciéncia aràbia cap a l'Occident medieval ; divèrsas de sas òbras astronomicas e astrologicas foguèron traduchas en latin e utilizadas per de sabents jusieus e crestians.&lt;ref name=&quot;Goldstein&quot;/&gt;

L'importància d'Ibn Ezra ven doncas pas d'un sol sistèma filosofic o scientific, mas de la combinason de son trabalh d'exegeta, de gramatician, de poèta e de transmetaire de coneissenças. Sas peregrinacions entre lo mond iberic, Itàlia, França e Anglatèrra contribuiguèron a difusar dins de regions novèlas una partida importanta de l'erudicion judeoaràbia de l'Edat Mejana.&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;/&gt;

== Òbras principalas ==

La lista seguenta recampa una seleccion de sas òbras mai conegudas ; mantun tèxt existís en mai d'una version e l'atribucion d'unes escriches transmeses jos son nom demòra discutida.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

;Comentaris biblics
* Comentaris de la [[Tòra|Tòra o Pentateuc]]
* Comentari d'[[Isaïas]]
* Comentaris dels Dotze Pichons Profètas
* Comentari dels [[Salmes]]
* Comentari del [[Libre de Jòb]]
* Comentaris de las ''Megillot''
* Comentari de [[Danièl]]

;Gramatica e filologia
* ''Moznayim''
* ''Sefer ha-Yesod''
* ''Tzahot''
* ''Safah Berurah''
* ''Sefat Yeter''

;Religion e pensada
* ''Yesod Mora ve-Sod ha-Torah''
* ''Sefer ha-Shem''
* ''Hayy ben Meqitz''
* ''Iggeret ha-Shabbat''

;Matematicas e astronomia
* ''Sefer ha-Mispar''
* ''Sefer ha-Ehad''
* ''Sefer ha-Ibbur''
* ''Keli ha-Nehoshet''
* tractats e taulas astronomicas

;Astrologia
* ''Reshit Hokhmah''
* ''Sefer ha-Te'amim''
* ''Sefer ha-Olam''
* ''Sefer ha-Moladot''
* divèrses tractats sus las eleccions astrologicas, las interrogacions e los luminaris

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

== Bibliografia ==
* Goldstein, Bernard R., « Astronomy and Astrology in the Works of Abraham ibn Ezra », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 6, n° 1, 1996, p. 9–21.
* Langermann, Tzvi, « Abraham Ibn Ezra », ''Stanford Encyclopedia of Philosophy'', 2006, rev. 2018.
* Rudavsky, Tamar M., « Ibn ʿEzra: Abraham ibn ʿEzra », dins Thomas Hockey et al. (dir.), ''The Biographical Encyclopedia of Astronomers'', Springer, 2007, p. 553–555.
* Sela, Shlomo, « Abraham Ibn Ezra's Scientific Corpus: Basic Constituents and General Characterization », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 11, n° 1, 2001, p. 91–149.
* Sela, Shlomo, ''Abraham Ibn Ezra and the Rise of Medieval Hebrew Science'', Leiden–Boston, Brill, 2003.
* Sela, Shlomo, ''Abraham Ibn Ezra: The Book of the World. A Parallel Hebrew-English Critical Edition of the Two Versions of the Text'', Leiden–Boston, Brill, 2010.
* Sela, Shlomo, « Abraham Ibn Ezra as the Translator of Astrological and Astronomical Texts from Arabic into Hebrew: Sources and Methods », ''Medieval Encounters'', vol. 25, n° 4, 2019, p. 345–380.
* Twersky, Isadore e Jay M. Harris (dir.), ''Rabbi Abraham Ibn Ezra: Studies in the Writings of a Twelfth-Century Jewish Polymath'', Cambridge (Massachusetts), Harvard University Press, 1993.

== Ligams extèrnes ==
* [https://plato.stanford.edu/archives/sum2020/entries/ibn-ezra/ « Abraham Ibn Ezra »] dins la ''Stanford Encyclopedia of Philosophy''
* [https://ismi.mpiwg-berlin.mpg.de/biography/Ibn_Ezra_BEA.htm « Ibn ʿEzra: Abraham ibn ʿEzra »], ''Biographical Encyclopedia of Astronomers''
* [https://www.sefaria.org/topics/ibn-ezra Tèxtes e comentaris d'Ibn Ezra] sus [[Sefaria]]
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abraham_ibn_Ezra Imatges e documents sus Abraham ibn Ezra] sus [[Wikimedia Commons]]

{{DEFAULTSORT:Ezra, Abraam ben Meir ibn}}
[[Categoria:Sabents e escrivans d'Al Andalús]]
[[Categoria:Filosòf del sègle XII]]
[[Categoria:Rishonim]]
[[Categoria:Filosòf jusieu]]
[[Categoria:Poèta jusieu]]</text>
      <sha1>jst4vztyx6eldmfvf87ftnqy3f4hm72</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509939</id>
      <parentid>2509933</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T18:37:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ocirenosh</username>
        <id>65529</id>
      </contributor>
      <origin>2509939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21906" sha1="syqbsta5yu4stsgf75k5u2xgq6deejx" xml:space="preserve">{{Infobox Escrivan
| nom = Abraam ben Meir ibn Ezra
| imatge = Psalterium-Ibn-Ezra.jpeg
| talha-imatge = 250px
| legenda = Miniatura francesa de vèrs 1235 representant Ibn Ezra estudiant los astres.
| nom complèt = אַבְרָהָם בֶּן מֵאִיר אִבְּן עֶזְרָא
| nom aliàs = Ibn Ezra, Aben Ezra
| data de naissença = vèrs [[1089]]–[[1093]]
| luòc de naissença = [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], [[Taifa de Saragossa]]
| data de decès = vèrs [[1167]]
| luòc de decès = incert
| activitat = [[rabin]], [[poèta]], [[gramatica|gramatician]], exegeta biblic, [[filosòf]], [[astronòm]], [[astrologia|astrològ]], [[matematician]] e traductor
| genre = poesia religiosa e seculara, comentari biblic, tractat scientific
| òbra = Comentaris de la [[Tòra]]; ''Sefer ha-Mispar''; ''Reshit Hokhmah''; ''Yesod Mora''; ''Moznayim''
}}

'''Abraam ben Meir ibn Ezra''' (en [[ebrieu]] : אברהם בן מאיר אבן עזרא, ''Avraham ben Meir ibn Ezra''), conegut generalament coma '''Ibn Ezra''' o '''Aben Ezra''' (vèrs [[1089]]–[[1093]] – vèrs [[1167]]), foguèt un [[rabin]], [[poèta]], [[gramatica|gramatician]], exegeta de la [[Bíblia]], [[astronòm]], [[astrologia|astrològ]], [[matematician]], traductor e pensaire [[judaïsme|jusieu]] de l'[[Edat Mejana]]. Nasquèt probablament a [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], alavetz dins la zòna septentrionala de l'[[Al Andalús|al-Andalus]] musulman.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;&gt;Tzvi Langermann, [https://plato.stanford.edu/archives/sum2020/entries/ibn-ezra/ « Abraham Ibn Ezra »], ''Stanford Encyclopedia of Philosophy'', primièra publicacion en 2006, revision substanciala en 2018.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;&gt;Tamar M. Rudavsky, [https://ismi.mpiwg-berlin.mpg.de/biography/Ibn_Ezra_BEA.htm « Ibn ʿEzra: Abraham ibn ʿEzra »], dins Thomas Hockey et al. (dir.), ''The Biographical Encyclopedia of Astronomers'', Springer, 2007, p. 553–555.&lt;/ref&gt;

Ibn Ezra es una de las figuras màgers de la cultura jusieva medievala.&lt;ref&gt;'''Abraam ben Meir ibn Ezra''' (en [[ebrieu]] : אברהם בן מאיר אבן עזרא, ''Avraham ben Meir ibn Ezra''), conegut generalament coma '''Ibn Ezra''' o '''Aben Ezra''' (vèrs [[1089]]–[[1093]] – vèrs [[1167]]), foguèt un [[rabin]], [[poèta]], [[Gramatica|gramatician]], exegeta de la [[Bíblia]], [[astronòm]], [[Astrologia|astrològ]], [[matematician]], traductor e pensaire [[Judaïsme|jusieu]] de l'[[Edat Mejana]]. Nasquèt probablament a [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], alavetz dins la zòna septentrionala de l'[[Al Andalús|al-Andalus]] musulman.'''Abraam ben Meir ibn Ezra''' (en [[ebrieu]] : אברהם בן מאיר אבן עזרא, ''Avraham ben Meir ibn Ezra''), conegut generalament coma '''Ibn Ezra''' o '''Aben Ezra''' (vèrs [[1089]]–[[1093]] – vèrs [[1167]]), foguèt un [[rabin]], [[poèta]], [[Gramatica|gramatician]], exegeta de la [[Bíblia]], [[astronòm]], [[Astrologia|astrològ]], [[matematician]], traductor e pensaire [[Judaïsme|jusieu]] de l'[[Edat Mejana]]. Nasquèt probablament a [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], alavetz dins la zòna septentrionala de l'[[Al Andalús|al-Andalus]] musulman.'''Abraam ben Meir ibn Ezra''' (en [[ebrieu]] : אברהם בן מאיר אבן עזרא, ''Avraham ben Meir ibn Ezra''), conegut generalament coma '''Ibn Ezra''' o '''Aben Ezra''' (vèrs [[1089]]–[[1093]] – vèrs [[1167]]), foguèt un [[rabin]], [[poèta]], [[Gramatica|gramatician]], exegeta de la [[Bíblia]], [[astronòm]], [[Astrologia|astrològ]], [[matematician]], traductor e pensaire [[Judaïsme|jusieu]] de l'[[Edat Mejana]]. Nasquèt probablament a [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], alavetz dins la zòna septentrionala de l'[[Al Andalús|al-Andalus]] musulman.'''Abraam ben Meir ibn Ezra''' (en [[ebrieu]] : אברהם בן מאיר אבן עזרא, ''Avraham ben Meir ibn Ezra''), conegut generalament coma '''Ibn Ezra''' o '''Aben Ezra''' (vèrs [[1089]]–[[1093]] – vèrs [[1167]]), foguèt un [[rabin]], [[poèta]], [[Gramatica|gramatician]], exegeta de la [[Bíblia]], [[astronòm]], [[Astrologia|astrològ]], [[matematician]], traductor e pensaire [[Judaïsme|jusieu]] de l'[[Edat Mejana]]. Nasquèt probablament a [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], alavetz dins la zòna septentrionala de l'[[Al Andalús|al-Andalus]] musulman.'''Abraam ben Meir ibn Ezra''' (en [[ebrieu]] : אברהם בן מאיר אבן עזרא, ''Avraham ben Meir ibn Ezra''), conegut generalament coma '''Ibn Ezra''' o '''Aben Ezra''' (vèrs [[1089]]–[[1093]] – vèrs [[1167]]), foguèt un [[rabin]], [[poèta]], [[Gramatica|gramatician]], exegeta de la [[Bíblia]], [[astronòm]], [[Astrologia|astrològ]], [[matematician]], traductor e pensaire [[Judaïsme|jusieu]] de l'[[Edat Mejana]]. Nasquèt probablament a [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], alavetz dins la zòna septentrionala de l'[[Al Andalús|al-Andalus]] musulman.'''Abraam ben Meir ibn Ezra''' (en [[ebrieu]] : אברהם בן מאיר אבן עזרא, ''Avraham ben Meir ibn Ezra''), conegut generalament coma '''Ibn Ezra''' o '''Aben Ezra''' (vèrs [[1089]]–[[1093]] – vèrs [[1167]]), foguèt un [[rabin]], [[poèta]], [[Gramatica|gramatician]], exegeta de la [[Bíblia]], [[astronòm]], [[Astrologia|astrològ]], [[matematician]], traductor e pensaire [[Judaïsme|jusieu]] de l'[[Edat Mejana]]. Nasquèt probablament a [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], alavetz dins la zòna septentrionala de l'[[Al Andalús|al-Andalus]] musulman.&lt;/ref&gt; Sos escriches cobrisson de domenis fòrça diferents : [[exegèsi biblica]], [[gramatica ebraïca]], poesia, pensada religiosa, [[aritmetica]], [[astronomia]], calendari e astrologia. Son importància istorica ten tanben al ròtle que joguèt dins la transmission, en [[ebrieu]], dels sabers scientifics e linguistics de la cultura araboandalosa a las comunautats jusievas de l'Euròpa crestiana.&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;&gt;Shlomo Sela, « Abraham Ibn Ezra's Scientific Corpus: Basic Constituents and General Characterization », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 11, n° 1, 2001, p. 91–149, [https://doi.org/10.1017/S0957423901001060 DOI 10.1017/S0957423901001060].&lt;/ref&gt;

== Biografia ==

=== Joventut dins al-Andalus ===

Las informacions sus la primièra partida de la vida d'Ibn Ezra son fragmentàrias. La majoritat dels estudis modèrnes situan sa naissença a [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], vèrs la fin del sègle XI, mas las datas exactas varian segon las fonts.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt; Creissèt dins lo mond cultural dels jusieus d'[[Al Andalús|al-Andalus]], ont l'[[arabi]] èra la lenga principala d'una granda partida de la produccion scientifica e filosofica.

Durant aquela primièra epòca, Ibn Ezra se faguèt conéisser principalament coma poèta. Aguèt de contactes amb mantun erudit important de la cultura judeoandalosa e entretenguèt una relacion intellectuala estrecha amb [[Judà Halevi]], poèta e pensaire jusieu de la meteissa generacion. Dins sos comentaris biblics, Ibn Ezra menciona a divèrsas represas d'interpretacions discutidas amb Halevi.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Cap a [[1140]], Ibn Ezra quitèt la Peninsula Iberica. Aquel despart se plaça dins un periòde de grands cambiaments politics e religioses dins al-Andalus, marcat notamment per l'expansion dels [[Almohades]]. A partir d'aquel moment menèt pendent de nombrosas annadas una vida itineranta dins l'Euròpa crestiana.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

=== Viatges en Euròpa ===

Après son despart d'al-Andalus, Ibn Ezra demorèt successivament dins diferentas vilas d'[[Itàlia]], de [[França]] e d'[[Anglatèrra]]. Sa preséncia es documentada, entre autres, a [[Roma]], [[Lucca]], [[Màntoa]], [[Verona]], [[Besiers]], dins lo nòrd de França e a [[Londres]].&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

Es pendent aquel periòde itinerant que compausèt la màger part de sas òbras en pròsa. Lo fach d'escriure en ebrieu foguèt particularament important : permetèt de transmetre a de lectors jusieus d'Itàlia, de França e d'Anglatèrra de coneissenças gramaticalas e scientificas qu'avián estat desvolopadas en granda partida en arabi dins la Peninsula Iberica.&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;/&gt;

Aquela activitat constituís un episòdi important dins l'istòria de la [[sciéncia medievala]]. Shlomo Sela descriu Ibn Ezra coma un cas particular d'intellectual format dins la cultura scientifica aràbia que, en se desplaçant cap a l'Euròpa crestiana, transportèt aquel saber e contribuiguèt a crear un vocabulari scientific ebrieu adaptat a de domenis coma l'astronomia, las matematicas e l'astrologia.&lt;ref name=&quot;SelaBook&quot;&gt;Shlomo Sela, ''Abraham Ibn Ezra and the Rise of Medieval Hebrew Science'', Leiden–Boston, Brill, 2003, ISBN 978-90-04-12973-3.&lt;/ref&gt;

Los darrièrs ans de sa vida son mal coneguts. Las fonts medievalas e los estudis posteriors balhan de datas e de luòcs de mòrt diferents. La mòrt es generalament situada vèrs [[1167]] ; [[Calahorra]], Roma e Palestina figuran entre los luòcs prepausats per diferentas tradicions e fonts.&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

== Òbra ==

L'òbra d'Ibn Ezra es remarcabla per sa diversitat. Escriguèt de comentaris biblics, de tractats gramaticals, de poesia, de tèxtes sus la religion e la filosofia, e un important ensemble d'òbras scientificas consacradas a las matematicas, l'astronomia e l'astrologia. La màger part d'aquelas òbras foguèt escricha en ebrieu, e divèrses tractats scientifics foguèron puèi traduches en [[latin]] e en autras lengas europèas.&lt;ref name=&quot;Goldstein&quot;&gt;Bernard R. Goldstein, « Astronomy and Astrology in the Works of Abraham ibn Ezra », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 6, n° 1, 1996, p. 9–21, [https://doi.org/10.1017/S0957423900002101 DOI 10.1017/S0957423900002101].&lt;/ref&gt;

=== Comentaris biblics ===

Ibn Ezra es subretot conegut dins la tradicion jusieva per sos comentaris de la [[Bíblia ebraïca]]. Son comentari de la [[Tòra|Tòra o Pentateuc]] venguèt una de sas òbras mai difusadas e foguèt integrat dins nombrosas edicions rabinicas de la Bíblia.&lt;ref name=&quot;JE&quot;&gt;Richard Gottheil e Wilhelm Bacher, [https://www.jewishencyclopedia.com/articles/435-abraham-ibn-ezra « Ibn Ezra, Abraham ben Meïr (Aben Ezra) »], ''The Jewish Encyclopedia'', 1901–1906.&lt;/ref&gt;

Son metòde d'interpretacion acorda una plaça centrala al sens contextual del tèxt, tradicionalament nomenat ''[[Peshat|peshat]]'', e a l'analisi de la lenga e de la gramatica ebraïcas. Ibn Ezra compara las formas dels mots, estudia las raiças e los emplecs gramaticals e utiliza sovent de coneissenças astronomicas, matematicas o cronologicas per explicar un passatge.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Al meteis temps, demòra inscrich dins la tradicion rabinica e cita sovent los [[Talmud]]s e los ensenhaments dels sabents anteriors. Son estil es sovent fòrça concís. Dins certans passatges, evòca deliberadament de « secrets » sens explicar completament son interpretacion, çò que provoquèt ulteriorament la composicion de nombroses comentaris sus son pròpri comentari.&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

De comentaris d'Ibn Ezra son conservats sus una granda partida de la Bíblia, entre autres sul [[Libre d'Isaïas]], los Dotze Pichons Profètas, los [[Salmes]], lo [[Libre de Jòb]], las cinc ''Megillot'' e lo [[Libre de Danièl]]. D'unes comentaris que li foguèron atribuits dins d'edicions ancianas son uèi considerats coma l'òbra d'autres autors.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Certanas observacions fòrça brevas d'Ibn Ezra sus la composicion de la Tòra foguèron interpretadas per d'autors posteriors coma de remarcas precursoras d'una lectura critica del tèxt biblic. Al sègle XVII, [[Baruch Spinoza]] invoquèt explicitament Ibn Ezra dins son ''[[Tractatus theologico-politicus]]'' dins sa discussion de l'atribucion tradicionala del Pentateuc a [[Moïses]].&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

=== Gramatica e filologia ebraïcas ===

Ibn Ezra contribuiguèt fòrça a la difusion de la tradicion gramaticala ebraïca desvolopada dins al-Andalus. Tradusiguèt en ebrieu d'òbras del gramatician [[Judah ben David Hayyuj]], qu'avián estat escrichas en arabi, e compausèt el meteis mantun tractat de gramatica.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Entre sas òbras principalas dins aquel domeni se tròban :
* ''Moznayim'' (« Las balanças »), compausat vèrs [[1140]], que presenta de nocions e de tèrmes de la gramatica ebraïca ;
* ''Sefer ha-Yesod'' (« Libre del fondament ») ;
* ''Tzahot'', tractat sus la lenga e la correccion gramaticala ;
* ''Safah Berurah'' (« Lenga clara »), una de sas darrièras òbras gramaticalas.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Aqueles escriches ajudèron a rendre accessibles en ebrieu las concepcions filologicas elaboradas pels gramaticians jusieus del mond arabofòn.

=== Astronomia, astrologia e matematicas ===

La produccion scientifica d'Ibn Ezra ocupa una plaça importanta dins son òbra. Escriguèt sus l'[[aritmetica]], l'[[astronomia]], lo calcul del [[calendari ebrieu]], los instruments astronomics e, fòrça extensament, sus l'[[astrologia]].&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;/&gt;

Entre los tractats que li son atribuits amb certitud se tròban ''Sefer ha-Mispar'', consacrat a l'aritmetica ; ''Sefer ha-Ehad'', sus las proprietats dels nombres ; ''Sefer ha-Ibbur'', sul calcul del calendari ; e ''Keli ha-Nehoshet'', sus l'[[astrolabi]].&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Ibn Ezra contribuiguèt tanben a familiarizar los lectors ebrieus amb de metòdes matematics e astronomics venguts de la tradicion scientifica aràbia. Son activitat scientifica èra pas separada, dins sa pensada, de son trabalh d'exegeta : utilizava regularament de coneissenças d'astronomia, de cronologia e de calcul dins sos comentaris biblics.&lt;ref name=&quot;SelaBook&quot;/&gt;

Son corpus astrologic es particularament vast. Compren notamment ''Reshit Hokhmah'' (« Començament de la saviesa »), un manual introductiu d'astrologia, ''Sefer ha-Te'amim'', ''Sefer ha-Olam'' (« Libre del mond »), ''Sefer ha-Moladot'' e d'autres tractats consacrats a diferents brancas de l'astrologia medievala. Los trabalhs modèrnes de Shlomo Sela an identificat e editat nombrosas versions d'aqueles tèxtes.&lt;ref name=&quot;Sela2019&quot;&gt;Shlomo Sela, [https://doi.org/10.1163/15700674-12340049 « Abraham Ibn Ezra as the Translator of Astrological and Astronomical Texts from Arabic into Hebrew: Sources and Methods »], ''Medieval Encounters'', vol. 25, n° 4, 2019, p. 345–380.&lt;/ref&gt;

Una part importanta d'aquel material deriva de la sciéncia astrologica e astronomica en lenga aràbia. L'estudi dels manuscrits a mostrat qu'Ibn Ezra traduisiá, adaptava o reformulava de passatges de fonts aràbias per los integrar dins de tractats ebrieus.&lt;ref name=&quot;Sela2019&quot;/&gt; Sas òbras foguèron elas meteissas traduchas mai tard en latin e exerciguèron una influéncia sus de sabents jusieus e crestians de l'Edat Mejana.&lt;ref name=&quot;Goldstein&quot;/&gt;

=== Pensada religiosa e filosofia ===

Ibn Ezra es sovent classificat entre los [[filosofia jusieva|pensaires jusieus medievals]], mas escriguèt pauc d'òbras que correspondon estrictament al genre del tractat filosofic sistematic. Sas idèas filosoficas apareisson mai que mai dins sos comentaris biblics, dins sa poesia e dins d'òbras religiosas o scientificas.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

''Yesod Mora ve-Sod ha-Torah'' (« Fondament de la reveréncia e secret de la Tòra »), compausat cap a la fin de sa vida, examina la natura de las comandas biblicas e las coneissenças necessàrias per las comprendre. ''Sefer ha-Shem'' tracta dels noms divins e de lor significacion linguistica e numerica. Lo raconte allegoric ''Hayy ben Meqitz'' presenta, jos una forma poetica, de tèmas ligats a l'arma e a son rapòrt amb lo mond superior.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Sa pensada combina d'elements de la tradicion rabinica, de la teologia medievala e de concepcions filosoficas e scientificas circulant dins lo mond araboislamic. Los cercaires an notat particularament l'influéncia de [[Saadia Gaon]], del ''[[Sefer Yetzirah]]'' e, sus certans tèmas, de la tradicion [[neoplatonisme|neoplatoniciana]].&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

=== Poesia ===

Abans son despart d'al-Andalus, Ibn Ezra èra ja reconegut coma poèta. Compauseguèt a l'encòp de poesia seculara e de poesia religiosa en [[ebrieu]]. Una partida de sos poèmas foguèt integrada a la tradicion liturgica jusieva.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Sa poesia aborda de tèmas fòrça variats : l'amistat, la pauretat, l'exili, lo destin, la saviesa, l'arma umana e son desir d'aprochament de Dieu. Certans poèmas combinan de reflexions religiosas amb de nocions scientificas o cosmologicas, çò que correspond a la diversitat de son òbra en pròsa.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

== Metòde e concepcion del saber ==

Una caracteristica de l'òbra d'Ibn Ezra es la proximitat entre de domenis que son uèi sovent estudiats separadament. Per el, la coneissença de la gramatica, de las matematicas, de l'astronomia e de las autras disciplinas èra utila, e de còps necessària, per arribar a una interpretacion exacta de las Escrituras.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

L'astrologia ocupava tanben una plaça importanta dins sa vision medievala del mond. Ibn Ezra considerava los astres coma d'intermediaris dins l'òrdre natural, tot en los plaçant jos l'autoritat divina. Sas concepcions sus aquel subjècte aguèron un impacte important dins la discussion jusieva medievala sus l'astrologia, la providéncia e la libertat umana.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Cal distinguir aquelas concepcions de la compreneson scientifica modèrna : a l'Edat Mejana, astronomia e astrologia formavan de domenis fòrça mai estrechament ligats que dins la sciéncia contemporanèa.

== Influéncia e posteritat ==

L'influéncia d'Ibn Ezra foguèt duradissa dins mai d'un domeni. Sos comentaris biblics foguèron copiats dins un grand nombre de manuscrits, puèi estampats dins d'edicions de la Bíblia rabinica. Lor estil concís e lors allusions provoquèron la redaccion de nombroses « supercomentaris », destinats a explicar son interpretacion.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Dins las sciéncias medievalas, sos tractats contribuiguèron a la formacion d'un vocabulari scientific ebrieu e a la transmission de coneissenças d'origina aràbia. Bernard R. Goldstein lo descriu coma un dels principals transmetaires de la sciéncia aràbia cap a l'Occident medieval ; divèrsas de sas òbras astronomicas e astrologicas foguèron traduchas en latin e utilizadas per de sabents jusieus e crestians.&lt;ref name=&quot;Goldstein&quot;/&gt;

L'importància d'Ibn Ezra ven doncas pas d'un sol sistèma filosofic o scientific, mas de la combinason de son trabalh d'exegeta, de gramatician, de poèta e de transmetaire de coneissenças. Sas peregrinacions entre lo mond iberic, Itàlia, França e Anglatèrra contribuiguèron a difusar dins de regions novèlas una partida importanta de l'erudicion judeoaràbia de l'Edat Mejana.&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;/&gt;

== Òbras principalas ==

La lista seguenta recampa una seleccion de sas òbras mai conegudas ; mantun tèxt existís en mai d'una version e l'atribucion d'unes escriches transmeses jos son nom demòra discutida.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

;Comentaris biblics
* Comentaris de la [[Tòra|Tòra o Pentateuc]]
* Comentari d'[[Isaïas]]
* Comentaris dels Dotze Pichons Profètas
* Comentari dels [[Salmes]]
* Comentari del [[Libre de Jòb]]
* Comentaris de las ''Megillot''
* Comentari de [[Danièl]]

;Gramatica e filologia
* ''Moznayim''
* ''Sefer ha-Yesod''
* ''Tzahot''
* ''Safah Berurah''
* ''Sefat Yeter''

;Religion e pensada
* ''Yesod Mora ve-Sod ha-Torah''
* ''Sefer ha-Shem''
* ''Hayy ben Meqitz''
* ''Iggeret ha-Shabbat''

;Matematicas e astronomia
* ''Sefer ha-Mispar''
* ''Sefer ha-Ehad''
* ''Sefer ha-Ibbur''
* ''Keli ha-Nehoshet''
* tractats e taulas astronomicas

;Astrologia
* ''Reshit Hokhmah''
* ''Sefer ha-Te'amim''
* ''Sefer ha-Olam''
* ''Sefer ha-Moladot''
* divèrses tractats sus las eleccions astrologicas, las interrogacions e los luminaris

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

== Bibliografia ==
* Goldstein, Bernard R., « Astronomy and Astrology in the Works of Abraham ibn Ezra », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 6, n° 1, 1996, p. 9–21.
* Langermann, Tzvi, « Abraham Ibn Ezra », ''Stanford Encyclopedia of Philosophy'', 2006, rev. 2018.
* Rudavsky, Tamar M., « Ibn ʿEzra: Abraham ibn ʿEzra », dins Thomas Hockey et al. (dir.), ''The Biographical Encyclopedia of Astronomers'', Springer, 2007, p. 553–555.
* Sela, Shlomo, « Abraham Ibn Ezra's Scientific Corpus: Basic Constituents and General Characterization », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 11, n° 1, 2001, p. 91–149.
* Sela, Shlomo, ''Abraham Ibn Ezra and the Rise of Medieval Hebrew Science'', Leiden–Boston, Brill, 2003.
* Sela, Shlomo, ''Abraham Ibn Ezra: The Book of the World. A Parallel Hebrew-English Critical Edition of the Two Versions of the Text'', Leiden–Boston, Brill, 2010.
* Sela, Shlomo, « Abraham Ibn Ezra as the Translator of Astrological and Astronomical Texts from Arabic into Hebrew: Sources and Methods », ''Medieval Encounters'', vol. 25, n° 4, 2019, p. 345–380.
* Twersky, Isadore e Jay M. Harris (dir.), ''Rabbi Abraham Ibn Ezra: Studies in the Writings of a Twelfth-Century Jewish Polymath'', Cambridge (Massachusetts), Harvard University Press, 1993.

== Ligams extèrnes ==
* [https://plato.stanford.edu/archives/sum2020/entries/ibn-ezra/ « Abraham Ibn Ezra »] dins la ''Stanford Encyclopedia of Philosophy''
* [https://ismi.mpiwg-berlin.mpg.de/biography/Ibn_Ezra_BEA.htm « Ibn ʿEzra: Abraham ibn ʿEzra »], ''Biographical Encyclopedia of Astronomers''
* [https://www.sefaria.org/topics/ibn-ezra Tèxtes e comentaris d'Ibn Ezra] sus [[Sefaria]]
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abraham_ibn_Ezra Imatges e documents sus Abraham ibn Ezra] sus [[Wikimedia Commons]]

{{DEFAULTSORT:Ezra, Abraam ben Meir ibn}}
[[Categoria:Sabents e escrivans d'Al Andalús]]
[[Categoria:Filosòf del sègle XII]]
[[Categoria:Rishonim]]
[[Categoria:Filosòf jusieu]]
[[Categoria:Poèta jusieu]]</text>
      <sha1>syqbsta5yu4stsgf75k5u2xgq6deejx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509940</id>
      <parentid>2509939</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T18:38:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ocirenosh</username>
        <id>65529</id>
      </contributor>
      <origin>2509940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18457" sha1="jst4vztyx6eldmfvf87ftnqy3f4hm72" xml:space="preserve">{{Infobox Escrivan
| nom = Abraam ben Meir ibn Ezra
| imatge = Psalterium-Ibn-Ezra.jpeg
| talha-imatge = 250px
| legenda = Miniatura francesa de vèrs 1235 representant Ibn Ezra estudiant los astres.
| nom complèt = אַבְרָהָם בֶּן מֵאִיר אִבְּן עֶזְרָא
| nom aliàs = Ibn Ezra, Aben Ezra
| data de naissença = vèrs [[1089]]–[[1093]]
| luòc de naissença = [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], [[Taifa de Saragossa]]
| data de decès = vèrs [[1167]]
| luòc de decès = incert
| activitat = [[rabin]], [[poèta]], [[gramatica|gramatician]], exegeta biblic, [[filosòf]], [[astronòm]], [[astrologia|astrològ]], [[matematician]] e traductor
| genre = poesia religiosa e seculara, comentari biblic, tractat scientific
| òbra = Comentaris de la [[Tòra]]; ''Sefer ha-Mispar''; ''Reshit Hokhmah''; ''Yesod Mora''; ''Moznayim''
}}

'''Abraam ben Meir ibn Ezra''' (en [[ebrieu]] : אברהם בן מאיר אבן עזרא, ''Avraham ben Meir ibn Ezra''), conegut generalament coma '''Ibn Ezra''' o '''Aben Ezra''' (vèrs [[1089]]–[[1093]] – vèrs [[1167]]), foguèt un [[rabin]], [[poèta]], [[gramatica|gramatician]], exegeta de la [[Bíblia]], [[astronòm]], [[astrologia|astrològ]], [[matematician]], traductor e pensaire [[judaïsme|jusieu]] de l'[[Edat Mejana]]. Nasquèt probablament a [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], alavetz dins la zòna septentrionala de l'[[Al Andalús|al-Andalus]] musulman.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;&gt;Tzvi Langermann, [https://plato.stanford.edu/archives/sum2020/entries/ibn-ezra/ « Abraham Ibn Ezra »], ''Stanford Encyclopedia of Philosophy'', primièra publicacion en 2006, revision substanciala en 2018.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;&gt;Tamar M. Rudavsky, [https://ismi.mpiwg-berlin.mpg.de/biography/Ibn_Ezra_BEA.htm « Ibn ʿEzra: Abraham ibn ʿEzra »], dins Thomas Hockey et al. (dir.), ''The Biographical Encyclopedia of Astronomers'', Springer, 2007, p. 553–555.&lt;/ref&gt;

Ibn Ezra es una de las figuras màgers de la cultura jusieva medievala. Sos escriches cobrisson de domenis fòrça diferents : [[exegèsi biblica]], [[gramatica ebraïca]], poesia, pensada religiosa, [[aritmetica]], [[astronomia]], calendari e astrologia. Son importància istorica ten tanben al ròtle que joguèt dins la transmission, en [[ebrieu]], dels sabers scientifics e linguistics de la cultura araboandalosa a las comunautats jusievas de l'Euròpa crestiana.&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;&gt;Shlomo Sela, « Abraham Ibn Ezra's Scientific Corpus: Basic Constituents and General Characterization », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 11, n° 1, 2001, p. 91–149, [https://doi.org/10.1017/S0957423901001060 DOI 10.1017/S0957423901001060].&lt;/ref&gt;

== Biografia ==

=== Joventut dins al-Andalus ===

Las informacions sus la primièra partida de la vida d'Ibn Ezra son fragmentàrias. La majoritat dels estudis modèrnes situan sa naissença a [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], vèrs la fin del sègle XI, mas las datas exactas varian segon las fonts.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt; Creissèt dins lo mond cultural dels jusieus d'[[Al Andalús|al-Andalus]], ont l'[[arabi]] èra la lenga principala d'una granda partida de la produccion scientifica e filosofica.

Durant aquela primièra epòca, Ibn Ezra se faguèt conéisser principalament coma poèta. Aguèt de contactes amb mantun erudit important de la cultura judeoandalosa e entretenguèt una relacion intellectuala estrecha amb [[Judà Halevi]], poèta e pensaire jusieu de la meteissa generacion. Dins sos comentaris biblics, Ibn Ezra menciona a divèrsas represas d'interpretacions discutidas amb Halevi.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Cap a [[1140]], Ibn Ezra quitèt la Peninsula Iberica. Aquel despart se plaça dins un periòde de grands cambiaments politics e religioses dins al-Andalus, marcat notamment per l'expansion dels [[Almohades]]. A partir d'aquel moment menèt pendent de nombrosas annadas una vida itineranta dins l'Euròpa crestiana.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

=== Viatges en Euròpa ===

Après son despart d'al-Andalus, Ibn Ezra demorèt successivament dins diferentas vilas d'[[Itàlia]], de [[França]] e d'[[Anglatèrra]]. Sa preséncia es documentada, entre autres, a [[Roma]], [[Lucca]], [[Màntoa]], [[Verona]], [[Besiers]], dins lo nòrd de França e a [[Londres]].&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

Es pendent aquel periòde itinerant que compausèt la màger part de sas òbras en pròsa. Lo fach d'escriure en ebrieu foguèt particularament important : permetèt de transmetre a de lectors jusieus d'Itàlia, de França e d'Anglatèrra de coneissenças gramaticalas e scientificas qu'avián estat desvolopadas en granda partida en arabi dins la Peninsula Iberica.&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;/&gt;

Aquela activitat constituís un episòdi important dins l'istòria de la [[sciéncia medievala]]. Shlomo Sela descriu Ibn Ezra coma un cas particular d'intellectual format dins la cultura scientifica aràbia que, en se desplaçant cap a l'Euròpa crestiana, transportèt aquel saber e contribuiguèt a crear un vocabulari scientific ebrieu adaptat a de domenis coma l'astronomia, las matematicas e l'astrologia.&lt;ref name=&quot;SelaBook&quot;&gt;Shlomo Sela, ''Abraham Ibn Ezra and the Rise of Medieval Hebrew Science'', Leiden–Boston, Brill, 2003, ISBN 978-90-04-12973-3.&lt;/ref&gt;

Los darrièrs ans de sa vida son mal coneguts. Las fonts medievalas e los estudis posteriors balhan de datas e de luòcs de mòrt diferents. La mòrt es generalament situada vèrs [[1167]] ; [[Calahorra]], Roma e Palestina figuran entre los luòcs prepausats per diferentas tradicions e fonts.&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

== Òbra ==

L'òbra d'Ibn Ezra es remarcabla per sa diversitat. Escriguèt de comentaris biblics, de tractats gramaticals, de poesia, de tèxtes sus la religion e la filosofia, e un important ensemble d'òbras scientificas consacradas a las matematicas, l'astronomia e l'astrologia. La màger part d'aquelas òbras foguèt escricha en ebrieu, e divèrses tractats scientifics foguèron puèi traduches en [[latin]] e en autras lengas europèas.&lt;ref name=&quot;Goldstein&quot;&gt;Bernard R. Goldstein, « Astronomy and Astrology in the Works of Abraham ibn Ezra », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 6, n° 1, 1996, p. 9–21, [https://doi.org/10.1017/S0957423900002101 DOI 10.1017/S0957423900002101].&lt;/ref&gt;

=== Comentaris biblics ===

Ibn Ezra es subretot conegut dins la tradicion jusieva per sos comentaris de la [[Bíblia ebraïca]]. Son comentari de la [[Tòra|Tòra o Pentateuc]] venguèt una de sas òbras mai difusadas e foguèt integrat dins nombrosas edicions rabinicas de la Bíblia.&lt;ref name=&quot;JE&quot;&gt;Richard Gottheil e Wilhelm Bacher, [https://www.jewishencyclopedia.com/articles/435-abraham-ibn-ezra « Ibn Ezra, Abraham ben Meïr (Aben Ezra) »], ''The Jewish Encyclopedia'', 1901–1906.&lt;/ref&gt;

Son metòde d'interpretacion acorda una plaça centrala al sens contextual del tèxt, tradicionalament nomenat ''[[Peshat|peshat]]'', e a l'analisi de la lenga e de la gramatica ebraïcas. Ibn Ezra compara las formas dels mots, estudia las raiças e los emplecs gramaticals e utiliza sovent de coneissenças astronomicas, matematicas o cronologicas per explicar un passatge.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Al meteis temps, demòra inscrich dins la tradicion rabinica e cita sovent los [[Talmud]]s e los ensenhaments dels sabents anteriors. Son estil es sovent fòrça concís. Dins certans passatges, evòca deliberadament de « secrets » sens explicar completament son interpretacion, çò que provoquèt ulteriorament la composicion de nombroses comentaris sus son pròpri comentari.&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

De comentaris d'Ibn Ezra son conservats sus una granda partida de la Bíblia, entre autres sul [[Libre d'Isaïas]], los Dotze Pichons Profètas, los [[Salmes]], lo [[Libre de Jòb]], las cinc ''Megillot'' e lo [[Libre de Danièl]]. D'unes comentaris que li foguèron atribuits dins d'edicions ancianas son uèi considerats coma l'òbra d'autres autors.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Certanas observacions fòrça brevas d'Ibn Ezra sus la composicion de la Tòra foguèron interpretadas per d'autors posteriors coma de remarcas precursoras d'una lectura critica del tèxt biblic. Al sègle XVII, [[Baruch Spinoza]] invoquèt explicitament Ibn Ezra dins son ''[[Tractatus theologico-politicus]]'' dins sa discussion de l'atribucion tradicionala del Pentateuc a [[Moïses]].&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

=== Gramatica e filologia ebraïcas ===

Ibn Ezra contribuiguèt fòrça a la difusion de la tradicion gramaticala ebraïca desvolopada dins al-Andalus. Tradusiguèt en ebrieu d'òbras del gramatician [[Judah ben David Hayyuj]], qu'avián estat escrichas en arabi, e compausèt el meteis mantun tractat de gramatica.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Entre sas òbras principalas dins aquel domeni se tròban :
* ''Moznayim'' (« Las balanças »), compausat vèrs [[1140]], que presenta de nocions e de tèrmes de la gramatica ebraïca ;
* ''Sefer ha-Yesod'' (« Libre del fondament ») ;
* ''Tzahot'', tractat sus la lenga e la correccion gramaticala ;
* ''Safah Berurah'' (« Lenga clara »), una de sas darrièras òbras gramaticalas.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Aqueles escriches ajudèron a rendre accessibles en ebrieu las concepcions filologicas elaboradas pels gramaticians jusieus del mond arabofòn.

=== Astronomia, astrologia e matematicas ===

La produccion scientifica d'Ibn Ezra ocupa una plaça importanta dins son òbra. Escriguèt sus l'[[aritmetica]], l'[[astronomia]], lo calcul del [[calendari ebrieu]], los instruments astronomics e, fòrça extensament, sus l'[[astrologia]].&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;/&gt;

Entre los tractats que li son atribuits amb certitud se tròban ''Sefer ha-Mispar'', consacrat a l'aritmetica ; ''Sefer ha-Ehad'', sus las proprietats dels nombres ; ''Sefer ha-Ibbur'', sul calcul del calendari ; e ''Keli ha-Nehoshet'', sus l'[[astrolabi]].&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Ibn Ezra contribuiguèt tanben a familiarizar los lectors ebrieus amb de metòdes matematics e astronomics venguts de la tradicion scientifica aràbia. Son activitat scientifica èra pas separada, dins sa pensada, de son trabalh d'exegeta : utilizava regularament de coneissenças d'astronomia, de cronologia e de calcul dins sos comentaris biblics.&lt;ref name=&quot;SelaBook&quot;/&gt;

Son corpus astrologic es particularament vast. Compren notamment ''Reshit Hokhmah'' (« Començament de la saviesa »), un manual introductiu d'astrologia, ''Sefer ha-Te'amim'', ''Sefer ha-Olam'' (« Libre del mond »), ''Sefer ha-Moladot'' e d'autres tractats consacrats a diferents brancas de l'astrologia medievala. Los trabalhs modèrnes de Shlomo Sela an identificat e editat nombrosas versions d'aqueles tèxtes.&lt;ref name=&quot;Sela2019&quot;&gt;Shlomo Sela, [https://doi.org/10.1163/15700674-12340049 « Abraham Ibn Ezra as the Translator of Astrological and Astronomical Texts from Arabic into Hebrew: Sources and Methods »], ''Medieval Encounters'', vol. 25, n° 4, 2019, p. 345–380.&lt;/ref&gt;

Una part importanta d'aquel material deriva de la sciéncia astrologica e astronomica en lenga aràbia. L'estudi dels manuscrits a mostrat qu'Ibn Ezra traduisiá, adaptava o reformulava de passatges de fonts aràbias per los integrar dins de tractats ebrieus.&lt;ref name=&quot;Sela2019&quot;/&gt; Sas òbras foguèron elas meteissas traduchas mai tard en latin e exerciguèron una influéncia sus de sabents jusieus e crestians de l'Edat Mejana.&lt;ref name=&quot;Goldstein&quot;/&gt;

=== Pensada religiosa e filosofia ===

Ibn Ezra es sovent classificat entre los [[filosofia jusieva|pensaires jusieus medievals]], mas escriguèt pauc d'òbras que correspondon estrictament al genre del tractat filosofic sistematic. Sas idèas filosoficas apareisson mai que mai dins sos comentaris biblics, dins sa poesia e dins d'òbras religiosas o scientificas.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

''Yesod Mora ve-Sod ha-Torah'' (« Fondament de la reveréncia e secret de la Tòra »), compausat cap a la fin de sa vida, examina la natura de las comandas biblicas e las coneissenças necessàrias per las comprendre. ''Sefer ha-Shem'' tracta dels noms divins e de lor significacion linguistica e numerica. Lo raconte allegoric ''Hayy ben Meqitz'' presenta, jos una forma poetica, de tèmas ligats a l'arma e a son rapòrt amb lo mond superior.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Sa pensada combina d'elements de la tradicion rabinica, de la teologia medievala e de concepcions filosoficas e scientificas circulant dins lo mond araboislamic. Los cercaires an notat particularament l'influéncia de [[Saadia Gaon]], del ''[[Sefer Yetzirah]]'' e, sus certans tèmas, de la tradicion [[neoplatonisme|neoplatoniciana]].&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

=== Poesia ===

Abans son despart d'al-Andalus, Ibn Ezra èra ja reconegut coma poèta. Compauseguèt a l'encòp de poesia seculara e de poesia religiosa en [[ebrieu]]. Una partida de sos poèmas foguèt integrada a la tradicion liturgica jusieva.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Sa poesia aborda de tèmas fòrça variats : l'amistat, la pauretat, l'exili, lo destin, la saviesa, l'arma umana e son desir d'aprochament de Dieu. Certans poèmas combinan de reflexions religiosas amb de nocions scientificas o cosmologicas, çò que correspond a la diversitat de son òbra en pròsa.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

== Metòde e concepcion del saber ==

Una caracteristica de l'òbra d'Ibn Ezra es la proximitat entre de domenis que son uèi sovent estudiats separadament. Per el, la coneissença de la gramatica, de las matematicas, de l'astronomia e de las autras disciplinas èra utila, e de còps necessària, per arribar a una interpretacion exacta de las Escrituras.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

L'astrologia ocupava tanben una plaça importanta dins sa vision medievala del mond. Ibn Ezra considerava los astres coma d'intermediaris dins l'òrdre natural, tot en los plaçant jos l'autoritat divina. Sas concepcions sus aquel subjècte aguèron un impacte important dins la discussion jusieva medievala sus l'astrologia, la providéncia e la libertat umana.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Cal distinguir aquelas concepcions de la compreneson scientifica modèrna : a l'Edat Mejana, astronomia e astrologia formavan de domenis fòrça mai estrechament ligats que dins la sciéncia contemporanèa.

== Influéncia e posteritat ==

L'influéncia d'Ibn Ezra foguèt duradissa dins mai d'un domeni. Sos comentaris biblics foguèron copiats dins un grand nombre de manuscrits, puèi estampats dins d'edicions de la Bíblia rabinica. Lor estil concís e lors allusions provoquèron la redaccion de nombroses « supercomentaris », destinats a explicar son interpretacion.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Dins las sciéncias medievalas, sos tractats contribuiguèron a la formacion d'un vocabulari scientific ebrieu e a la transmission de coneissenças d'origina aràbia. Bernard R. Goldstein lo descriu coma un dels principals transmetaires de la sciéncia aràbia cap a l'Occident medieval ; divèrsas de sas òbras astronomicas e astrologicas foguèron traduchas en latin e utilizadas per de sabents jusieus e crestians.&lt;ref name=&quot;Goldstein&quot;/&gt;

L'importància d'Ibn Ezra ven doncas pas d'un sol sistèma filosofic o scientific, mas de la combinason de son trabalh d'exegeta, de gramatician, de poèta e de transmetaire de coneissenças. Sas peregrinacions entre lo mond iberic, Itàlia, França e Anglatèrra contribuiguèron a difusar dins de regions novèlas una partida importanta de l'erudicion judeoaràbia de l'Edat Mejana.&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;/&gt;

== Òbras principalas ==

La lista seguenta recampa una seleccion de sas òbras mai conegudas ; mantun tèxt existís en mai d'una version e l'atribucion d'unes escriches transmeses jos son nom demòra discutida.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

;Comentaris biblics
* Comentaris de la [[Tòra|Tòra o Pentateuc]]
* Comentari d'[[Isaïas]]
* Comentaris dels Dotze Pichons Profètas
* Comentari dels [[Salmes]]
* Comentari del [[Libre de Jòb]]
* Comentaris de las ''Megillot''
* Comentari de [[Danièl]]

;Gramatica e filologia
* ''Moznayim''
* ''Sefer ha-Yesod''
* ''Tzahot''
* ''Safah Berurah''
* ''Sefat Yeter''

;Religion e pensada
* ''Yesod Mora ve-Sod ha-Torah''
* ''Sefer ha-Shem''
* ''Hayy ben Meqitz''
* ''Iggeret ha-Shabbat''

;Matematicas e astronomia
* ''Sefer ha-Mispar''
* ''Sefer ha-Ehad''
* ''Sefer ha-Ibbur''
* ''Keli ha-Nehoshet''
* tractats e taulas astronomicas

;Astrologia
* ''Reshit Hokhmah''
* ''Sefer ha-Te'amim''
* ''Sefer ha-Olam''
* ''Sefer ha-Moladot''
* divèrses tractats sus las eleccions astrologicas, las interrogacions e los luminaris

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

== Bibliografia ==
* Goldstein, Bernard R., « Astronomy and Astrology in the Works of Abraham ibn Ezra », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 6, n° 1, 1996, p. 9–21.
* Langermann, Tzvi, « Abraham Ibn Ezra », ''Stanford Encyclopedia of Philosophy'', 2006, rev. 2018.
* Rudavsky, Tamar M., « Ibn ʿEzra: Abraham ibn ʿEzra », dins Thomas Hockey et al. (dir.), ''The Biographical Encyclopedia of Astronomers'', Springer, 2007, p. 553–555.
* Sela, Shlomo, « Abraham Ibn Ezra's Scientific Corpus: Basic Constituents and General Characterization », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 11, n° 1, 2001, p. 91–149.
* Sela, Shlomo, ''Abraham Ibn Ezra and the Rise of Medieval Hebrew Science'', Leiden–Boston, Brill, 2003.
* Sela, Shlomo, ''Abraham Ibn Ezra: The Book of the World. A Parallel Hebrew-English Critical Edition of the Two Versions of the Text'', Leiden–Boston, Brill, 2010.
* Sela, Shlomo, « Abraham Ibn Ezra as the Translator of Astrological and Astronomical Texts from Arabic into Hebrew: Sources and Methods », ''Medieval Encounters'', vol. 25, n° 4, 2019, p. 345–380.
* Twersky, Isadore e Jay M. Harris (dir.), ''Rabbi Abraham Ibn Ezra: Studies in the Writings of a Twelfth-Century Jewish Polymath'', Cambridge (Massachusetts), Harvard University Press, 1993.

== Ligams extèrnes ==
* [https://plato.stanford.edu/archives/sum2020/entries/ibn-ezra/ « Abraham Ibn Ezra »] dins la ''Stanford Encyclopedia of Philosophy''
* [https://ismi.mpiwg-berlin.mpg.de/biography/Ibn_Ezra_BEA.htm « Ibn ʿEzra: Abraham ibn ʿEzra »], ''Biographical Encyclopedia of Astronomers''
* [https://www.sefaria.org/topics/ibn-ezra Tèxtes e comentaris d'Ibn Ezra] sus [[Sefaria]]
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abraham_ibn_Ezra Imatges e documents sus Abraham ibn Ezra] sus [[Wikimedia Commons]]

{{DEFAULTSORT:Ezra, Abraam ben Meir ibn}}
[[Categoria:Sabents e escrivans d'Al Andalús]]
[[Categoria:Filosòf del sègle XII]]
[[Categoria:Rishonim]]
[[Categoria:Filosòf jusieu]]
[[Categoria:Poèta jusieu]]</text>
      <sha1>jst4vztyx6eldmfvf87ftnqy3f4hm72</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509942</id>
      <parentid>2509940</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T18:46:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ocirenosh</username>
        <id>65529</id>
      </contributor>
      <origin>2509942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29815" sha1="0riyp8makgk943dywba263tb93ezwog" xml:space="preserve">{{Infobox Escrivan
| nom = Abraam ben Meir ibn Ezra
| imatge = Psalterium-Ibn-Ezra.jpeg
| talha-imatge = 250px
| legenda = Miniatura francesa de vèrs 1235 representant Ibn Ezra estudiant los astres.
| nom complèt = אַבְרָהָם בֶּן מֵאִיר אִבְּן עֶזְרָא
| nom aliàs = Ibn Ezra, Aben Ezra
| data de naissença = vèrs [[1089]]–[[1093]]
| luòc de naissença = [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], [[Taifa de Saragossa]]
| data de decès = vèrs [[1167]]
| luòc de decès = incert
| activitat = [[rabin]], [[poèta]], [[gramatica|gramatician]], exegeta biblic, [[filosòf]], [[astronòm]], [[astrologia|astrològ]], [[matematician]] e traductor
| genre = poesia religiosa e seculara, comentari biblic, tractat scientific
| òbra = Comentaris de la [[Tòra]]; ''Sefer ha-Mispar''; ''Reshit Hokhmah''; ''Yesod Mora''; ''Moznayim''
}}

'''Abraam ben Meir ibn Ezra''' (en [[ebrieu]] : אברהם בן מאיר אבן עזרא, ''Avraham ben Meir ibn Ezra''), conegut generalament coma '''Ibn Ezra''' o '''Aben Ezra''' (vèrs [[1089]]–[[1093]] – vèrs [[1167]]), foguèt un [[rabin]], [[poèta]], [[gramatica|gramatician]], exegeta de la [[Bíblia]], [[astronòm]], [[astrologia|astrològ]], [[matematician]], traductor e pensaire [[judaïsme|jusieu]] de l'[[Edat Mejana]]. Nasquèt probablament a [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], alavetz dins la zòna septentrionala de l'[[Al Andalús|al-Andalus]] musulman.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;&gt;Tzvi Langermann, [https://plato.stanford.edu/archives/sum2020/entries/ibn-ezra/ « Abraham Ibn Ezra »], ''Stanford Encyclopedia of Philosophy'', primièra publicacion en 2006, revision substanciala en 2018.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;&gt;Tamar M. Rudavsky, [https://ismi.mpiwg-berlin.mpg.de/biography/Ibn_Ezra_BEA.htm « Ibn ʿEzra: Abraham ibn ʿEzra »], dins Thomas Hockey et al. (dir.), ''The Biographical Encyclopedia of Astronomers'', Springer, 2007, p. 553–555.&lt;/ref&gt;

Ibn Ezra es una de las figuras màgers de la cultura jusieva medievala.&lt;ref&gt;'''The Wheel, the Stars, and the Missile'''

''Did Ibn Ezra Find a Successor Nine Hundred Years Later?''

&lt;small&gt;The résumé of one man in present-day Israel contains a combination of professions that would be difficult to invent.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Physics and engineering. Electro-optics. Missile-defense systems. Cybersecurity. National security.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;And alongside them: ritual circumcision, kosher slaughter, and the hand-copying of sacred Jewish texts.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;At one point in his career, this man served as the systems engineer for the seeker head of the Arrow 3, Israel’s exo-atmospheric missile-defense interceptor. Years later, he went on to head the Operations and Cyber Technology Division of the Israel Security Agency, better known as the Shin Bet, and in 2026 he was appointed Israel’s National Security Adviser and head of the National Security Council.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;The combination is striking enough on its own: a man moving between advanced physics and ancient Jewish religious crafts, between systems designed to intercept objects hurtling through the sky and sacred letters that must be written with painstaking precision on parchment.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;But to understand why this résumé is especially intriguing, we need to go back almost nine hundred years.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;To a very different man.&lt;/small&gt;
----&lt;small&gt;Rabbi Abraham Ibn Ezra is best known in the Jewish world as one of the great medieval commentators on the Bible.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Readers of a traditional ''Chumash'' — a printed edition of the Five Books of Moses accompanied by classical rabbinic commentaries — will often encounter his name alongside figures such as Rashi and Nahmanides, or Ramban.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Rashi explains one thing. Ramban may devote a lengthy discussion to another. And somewhere between them appears Ibn Ezra — concise, sharp, and sometimes infuriatingly mysterious.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;He drops a hint. He remarks that a certain point contains a “secret.” And then he moves on, as though the responsibility for deciphering it now belongs entirely to the reader.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;But anyone who knows Ibn Ezra only as a biblical commentator may know the man without knowing the phenomenon.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;For Ibn Ezra was one of those rare people for whom the word “field” seems almost inadequate.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;He was a biblical commentator, grammarian, linguist, poet, liturgical writer, philosopher, mathematician, astronomer, and astrologer. He wrote about the Jewish calendar and the astrolabe. He dealt with permutations and combinations. Works associated with him even contain mathematical and grammatical riddles.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Modern scholars routinely describe him as a polymath.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;And one of the more surprising chapters in his intellectual life concerns something every elementary-school child now takes for granted:&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;numbers.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;The Man and the “Wheel”&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Try to imagine writing the number 205 without the digit zero.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;To us, there is nothing mysterious about it. The 2 occupies the hundreds place, the 5 the ones place, and between them stands a zero telling us that there are no tens.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;But the idea behind that notation — that a digit’s position determines its value, and that even an “empty” position requires a symbol — was part of an enormous mathematical transformation.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;The system originated in India, spread through the Islamic world, and eventually reached Europe.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Ibn Ezra did not invent zero, nor did he invent the decimal place-value system.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;His contribution was different.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;He was among the scholars who helped transmit Hindu-Arabic mathematics to new audiences.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;In his writings on arithmetic, Ibn Ezra explained the place-value system and used zero, which he called '''“galgal”''' — Hebrew for “wheel” or “circle,” a reference to its shape.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;He dealt not only with basic arithmetic but also with subjects that were sophisticated for his time, including permutations and combinations. Historians of mathematics have noted the importance of his writings in transmitting mathematical knowledge from the Arabic-speaking intellectual world to European scholars.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;But numbers were only one stop along the way.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Ibn Ezra lifted his eyes from arithmetic to the heavens.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;He studied astronomy: the movements of celestial bodies, astronomical tables, and the calculations required to determine the calendar. He also wrote about the astrolabe, one of the most important and sophisticated scientific instruments of the medieval world.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;At the same time, he practiced astrology.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;From a modern perspective, an important distinction is necessary: astrology is not a science. But in the intellectual world of the twelfth century, astronomy and astrology were far more closely intertwined than they are today.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;And then Ibn Ezra changed fields again.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Or perhaps, from his point of view, he never changed fields at all.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;The Bible, Grammar, and Chess&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;For Ibn Ezra, understanding a biblical verse also meant understanding the language in which it was written.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Grammar, therefore, was not a secondary pursuit.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;He wrote works on Hebrew grammar, including ''Sefer Moznayim'' (“The Book of Scales”), designed to explain the structure and rules of biblical Hebrew and, through them, illuminate difficult passages of Scripture.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;He was also one of the major Hebrew poets of medieval Spain.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;And he was not merely a solemn religious poet.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Studies of his poetry reveal humor, debates in verse, riddles, and didactic poems. Among his works is even a poem dealing with '''the art of medicine''', while another describes '''the game of chess'''.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;The picture that emerges is almost improbable.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;A man who could move from a verse in the Torah to a grammatical puzzle, from there to a mathematical calculation, then to the movement of a star, the workings of an astrolabe, a philosophical problem, a liturgical poem — and finally to a numerical riddle or a chessboard.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Perhaps that is precisely the point.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Modern life encourages us to divide knowledge into departments.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Religion belongs here. Science belongs there.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Poetry sits on one shelf; mathematics on another.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Ibn Ezra inhabited an intellectual world in which those boundaries were far less rigid.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;The study of language could help explain the Torah.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Astronomy could help determine the calendar and the timing of Jewish observances.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Mathematics was a tool for understanding order, proportion, and measure.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Philosophy asked questions about human beings, the universe, and God.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Knowledge did not live in separate drawers.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;It was one world.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;And now we can return to the Israeli man with whom we began.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;His name is '''Shmuel Ben Ezra'''.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;And Here the Story Becomes Almost Too Good&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Shmuel Ben Ezra is a physicist and engineer by training.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;He studied engineering physics and later earned a master’s degree in physics, eventually adding studies in business administration and national security. He began his career as an electro-optics engineer in the Israeli Navy, worked on anti-missile systems, served as systems engineer for the seeker head of the Arrow 3 interceptor, and later held senior positions involving technology, operations, and cybersecurity.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;All of that could simply have been the story of a highly accomplished Israeli technologist.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Were it not for one additional detail.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Alongside all of this, Ben Ezra is also a '''mohel, shochet, and sofer STaM'''.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;A ''mohel'' is trained to perform ''brit milah'', the Jewish ritual circumcision.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;A ''shochet'' is trained in ''shechita'', the highly regulated Jewish method of kosher slaughter.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;And a ''sofer STaM'' is a specially trained religious scribe who writes Torah scrolls, ''tefillin'' (phylacteries), and ''mezuzot'' by hand according to detailed requirements of Jewish law.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Suddenly, it becomes difficult not to smile.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Nine hundred years ago, one Ibn Ezra moved between Torah, numbers, and the stars.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Today, another Ben Ezra moves between Jewish religious practice, physics, and advanced technology.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;One wrote about an instrument used to measure the heavens.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;The other worked on the seeker head of a missile-defense interceptor.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;One explained the '''galgal''' — the little circle we call zero, one of the indispensable elements of positional notation.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;The other has worked in a technological world in which staggering numbers of mathematical calculations are necessary for complex physical systems to function at all.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;The parallel is so tempting that the question almost asks itself:&lt;/small&gt;

'''&lt;small&gt;Is Shmuel Ben Ezra a descendant of Rabbi Abraham Ibn Ezra?&lt;/small&gt;'''

&lt;small&gt;And here the story must become more cautious than its headline.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;So far, the publicly available sources we examined do not provide a documented genealogical chain linking the two men.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Shmuel Ben Ezra’s family is known to have immigrated to Israel from Morocco, and there may well be an older family tradition regarding its origins.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;But a shared surname — however irresistible it may be to a storyteller — is not genealogical evidence.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;So the question mark should remain.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;And perhaps the question mark makes the story better.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Because the most interesting forms of inheritance do not always travel through genealogical documents.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;We may never know whether an unbroken family line can be traced from the wandering Jewish scholar of twelfth-century Spain to an Israeli national-security official of the twenty-first century.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;But another line is easier to see.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;It is the line between the ''beit midrash'' — the traditional Jewish house of study — and the laboratory.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Between inherited tradition and scientific curiosity.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Between knowing exactly how a sacred letter must be formed and wanting to understand how the physical world works.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Rabbi Abraham Ibn Ezra refused to fit neatly into a single intellectual drawer.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Almost nine hundred years later, a man bearing the name Ben Ezra once again presents a résumé that is remarkably difficult to place in just one.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Perhaps they are related.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Perhaps they are not.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;But if the elder Ibn Ezra could somehow meet a physicist who was also a mohel, a shochet, and a sacred scribe, it seems safe to imagine that they would have plenty to talk about.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt; Sos escriches cobrisson de domenis fòrça diferents : [[exegèsi biblica]], [[gramatica ebraïca]], poesia, pensada religiosa, [[aritmetica]], [[astronomia]], calendari e astrologia. Son importància istorica ten tanben al ròtle que joguèt dins la transmission, en [[ebrieu]], dels sabers scientifics e linguistics de la cultura araboandalosa a las comunautats jusievas de l'Euròpa crestiana.&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;&gt;Shlomo Sela, « Abraham Ibn Ezra's Scientific Corpus: Basic Constituents and General Characterization », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 11, n° 1, 2001, p. 91–149, [https://doi.org/10.1017/S0957423901001060 DOI 10.1017/S0957423901001060].&lt;/ref&gt;

== Biografia ==

=== Joventut dins al-Andalus ===

Las informacions sus la primièra partida de la vida d'Ibn Ezra son fragmentàrias. La majoritat dels estudis modèrnes situan sa naissença a [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], vèrs la fin del sègle XI, mas las datas exactas varian segon las fonts.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt; Creissèt dins lo mond cultural dels jusieus d'[[Al Andalús|al-Andalus]], ont l'[[arabi]] èra la lenga principala d'una granda partida de la produccion scientifica e filosofica.

Durant aquela primièra epòca, Ibn Ezra se faguèt conéisser principalament coma poèta. Aguèt de contactes amb mantun erudit important de la cultura judeoandalosa e entretenguèt una relacion intellectuala estrecha amb [[Judà Halevi]], poèta e pensaire jusieu de la meteissa generacion. Dins sos comentaris biblics, Ibn Ezra menciona a divèrsas represas d'interpretacions discutidas amb Halevi.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Cap a [[1140]], Ibn Ezra quitèt la Peninsula Iberica. Aquel despart se plaça dins un periòde de grands cambiaments politics e religioses dins al-Andalus, marcat notamment per l'expansion dels [[Almohades]]. A partir d'aquel moment menèt pendent de nombrosas annadas una vida itineranta dins l'Euròpa crestiana.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

=== Viatges en Euròpa ===

Après son despart d'al-Andalus, Ibn Ezra demorèt successivament dins diferentas vilas d'[[Itàlia]], de [[França]] e d'[[Anglatèrra]]. Sa preséncia es documentada, entre autres, a [[Roma]], [[Lucca]], [[Màntoa]], [[Verona]], [[Besiers]], dins lo nòrd de França e a [[Londres]].&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

Es pendent aquel periòde itinerant que compausèt la màger part de sas òbras en pròsa. Lo fach d'escriure en ebrieu foguèt particularament important : permetèt de transmetre a de lectors jusieus d'Itàlia, de França e d'Anglatèrra de coneissenças gramaticalas e scientificas qu'avián estat desvolopadas en granda partida en arabi dins la Peninsula Iberica.&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;/&gt;

Aquela activitat constituís un episòdi important dins l'istòria de la [[sciéncia medievala]]. Shlomo Sela descriu Ibn Ezra coma un cas particular d'intellectual format dins la cultura scientifica aràbia que, en se desplaçant cap a l'Euròpa crestiana, transportèt aquel saber e contribuiguèt a crear un vocabulari scientific ebrieu adaptat a de domenis coma l'astronomia, las matematicas e l'astrologia.&lt;ref name=&quot;SelaBook&quot;&gt;Shlomo Sela, ''Abraham Ibn Ezra and the Rise of Medieval Hebrew Science'', Leiden–Boston, Brill, 2003, ISBN 978-90-04-12973-3.&lt;/ref&gt;

Los darrièrs ans de sa vida son mal coneguts. Las fonts medievalas e los estudis posteriors balhan de datas e de luòcs de mòrt diferents. La mòrt es generalament situada vèrs [[1167]] ; [[Calahorra]], Roma e Palestina figuran entre los luòcs prepausats per diferentas tradicions e fonts.&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

== Òbra ==

L'òbra d'Ibn Ezra es remarcabla per sa diversitat. Escriguèt de comentaris biblics, de tractats gramaticals, de poesia, de tèxtes sus la religion e la filosofia, e un important ensemble d'òbras scientificas consacradas a las matematicas, l'astronomia e l'astrologia. La màger part d'aquelas òbras foguèt escricha en ebrieu, e divèrses tractats scientifics foguèron puèi traduches en [[latin]] e en autras lengas europèas.&lt;ref name=&quot;Goldstein&quot;&gt;Bernard R. Goldstein, « Astronomy and Astrology in the Works of Abraham ibn Ezra », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 6, n° 1, 1996, p. 9–21, [https://doi.org/10.1017/S0957423900002101 DOI 10.1017/S0957423900002101].&lt;/ref&gt;

=== Comentaris biblics ===

Ibn Ezra es subretot conegut dins la tradicion jusieva per sos comentaris de la [[Bíblia ebraïca]]. Son comentari de la [[Tòra|Tòra o Pentateuc]] venguèt una de sas òbras mai difusadas e foguèt integrat dins nombrosas edicions rabinicas de la Bíblia.&lt;ref name=&quot;JE&quot;&gt;Richard Gottheil e Wilhelm Bacher, [https://www.jewishencyclopedia.com/articles/435-abraham-ibn-ezra « Ibn Ezra, Abraham ben Meïr (Aben Ezra) »], ''The Jewish Encyclopedia'', 1901–1906.&lt;/ref&gt;

Son metòde d'interpretacion acorda una plaça centrala al sens contextual del tèxt, tradicionalament nomenat ''[[Peshat|peshat]]'', e a l'analisi de la lenga e de la gramatica ebraïcas. Ibn Ezra compara las formas dels mots, estudia las raiças e los emplecs gramaticals e utiliza sovent de coneissenças astronomicas, matematicas o cronologicas per explicar un passatge.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Al meteis temps, demòra inscrich dins la tradicion rabinica e cita sovent los [[Talmud]]s e los ensenhaments dels sabents anteriors. Son estil es sovent fòrça concís. Dins certans passatges, evòca deliberadament de « secrets » sens explicar completament son interpretacion, çò que provoquèt ulteriorament la composicion de nombroses comentaris sus son pròpri comentari.&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

De comentaris d'Ibn Ezra son conservats sus una granda partida de la Bíblia, entre autres sul [[Libre d'Isaïas]], los Dotze Pichons Profètas, los [[Salmes]], lo [[Libre de Jòb]], las cinc ''Megillot'' e lo [[Libre de Danièl]]. D'unes comentaris que li foguèron atribuits dins d'edicions ancianas son uèi considerats coma l'òbra d'autres autors.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Certanas observacions fòrça brevas d'Ibn Ezra sus la composicion de la Tòra foguèron interpretadas per d'autors posteriors coma de remarcas precursoras d'una lectura critica del tèxt biblic. Al sègle XVII, [[Baruch Spinoza]] invoquèt explicitament Ibn Ezra dins son ''[[Tractatus theologico-politicus]]'' dins sa discussion de l'atribucion tradicionala del Pentateuc a [[Moïses]].&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

=== Gramatica e filologia ebraïcas ===

Ibn Ezra contribuiguèt fòrça a la difusion de la tradicion gramaticala ebraïca desvolopada dins al-Andalus. Tradusiguèt en ebrieu d'òbras del gramatician [[Judah ben David Hayyuj]], qu'avián estat escrichas en arabi, e compausèt el meteis mantun tractat de gramatica.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Entre sas òbras principalas dins aquel domeni se tròban :
* ''Moznayim'' (« Las balanças »), compausat vèrs [[1140]], que presenta de nocions e de tèrmes de la gramatica ebraïca ;
* ''Sefer ha-Yesod'' (« Libre del fondament ») ;
* ''Tzahot'', tractat sus la lenga e la correccion gramaticala ;
* ''Safah Berurah'' (« Lenga clara »), una de sas darrièras òbras gramaticalas.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Aqueles escriches ajudèron a rendre accessibles en ebrieu las concepcions filologicas elaboradas pels gramaticians jusieus del mond arabofòn.

=== Astronomia, astrologia e matematicas ===

La produccion scientifica d'Ibn Ezra ocupa una plaça importanta dins son òbra. Escriguèt sus l'[[aritmetica]], l'[[astronomia]], lo calcul del [[calendari ebrieu]], los instruments astronomics e, fòrça extensament, sus l'[[astrologia]].&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;/&gt;

Entre los tractats que li son atribuits amb certitud se tròban ''Sefer ha-Mispar'', consacrat a l'aritmetica ; ''Sefer ha-Ehad'', sus las proprietats dels nombres ; ''Sefer ha-Ibbur'', sul calcul del calendari ; e ''Keli ha-Nehoshet'', sus l'[[astrolabi]].&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Ibn Ezra contribuiguèt tanben a familiarizar los lectors ebrieus amb de metòdes matematics e astronomics venguts de la tradicion scientifica aràbia. Son activitat scientifica èra pas separada, dins sa pensada, de son trabalh d'exegeta : utilizava regularament de coneissenças d'astronomia, de cronologia e de calcul dins sos comentaris biblics.&lt;ref name=&quot;SelaBook&quot;/&gt;

Son corpus astrologic es particularament vast. Compren notamment ''Reshit Hokhmah'' (« Començament de la saviesa »), un manual introductiu d'astrologia, ''Sefer ha-Te'amim'', ''Sefer ha-Olam'' (« Libre del mond »), ''Sefer ha-Moladot'' e d'autres tractats consacrats a diferents brancas de l'astrologia medievala. Los trabalhs modèrnes de Shlomo Sela an identificat e editat nombrosas versions d'aqueles tèxtes.&lt;ref name=&quot;Sela2019&quot;&gt;Shlomo Sela, [https://doi.org/10.1163/15700674-12340049 « Abraham Ibn Ezra as the Translator of Astrological and Astronomical Texts from Arabic into Hebrew: Sources and Methods »], ''Medieval Encounters'', vol. 25, n° 4, 2019, p. 345–380.&lt;/ref&gt;

Una part importanta d'aquel material deriva de la sciéncia astrologica e astronomica en lenga aràbia. L'estudi dels manuscrits a mostrat qu'Ibn Ezra traduisiá, adaptava o reformulava de passatges de fonts aràbias per los integrar dins de tractats ebrieus.&lt;ref name=&quot;Sela2019&quot;/&gt; Sas òbras foguèron elas meteissas traduchas mai tard en latin e exerciguèron una influéncia sus de sabents jusieus e crestians de l'Edat Mejana.&lt;ref name=&quot;Goldstein&quot;/&gt;

=== Pensada religiosa e filosofia ===

Ibn Ezra es sovent classificat entre los [[filosofia jusieva|pensaires jusieus medievals]], mas escriguèt pauc d'òbras que correspondon estrictament al genre del tractat filosofic sistematic. Sas idèas filosoficas apareisson mai que mai dins sos comentaris biblics, dins sa poesia e dins d'òbras religiosas o scientificas.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

''Yesod Mora ve-Sod ha-Torah'' (« Fondament de la reveréncia e secret de la Tòra »), compausat cap a la fin de sa vida, examina la natura de las comandas biblicas e las coneissenças necessàrias per las comprendre. ''Sefer ha-Shem'' tracta dels noms divins e de lor significacion linguistica e numerica. Lo raconte allegoric ''Hayy ben Meqitz'' presenta, jos una forma poetica, de tèmas ligats a l'arma e a son rapòrt amb lo mond superior.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Sa pensada combina d'elements de la tradicion rabinica, de la teologia medievala e de concepcions filosoficas e scientificas circulant dins lo mond araboislamic. Los cercaires an notat particularament l'influéncia de [[Saadia Gaon]], del ''[[Sefer Yetzirah]]'' e, sus certans tèmas, de la tradicion [[neoplatonisme|neoplatoniciana]].&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

=== Poesia ===

Abans son despart d'al-Andalus, Ibn Ezra èra ja reconegut coma poèta. Compauseguèt a l'encòp de poesia seculara e de poesia religiosa en [[ebrieu]]. Una partida de sos poèmas foguèt integrada a la tradicion liturgica jusieva.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Sa poesia aborda de tèmas fòrça variats : l'amistat, la pauretat, l'exili, lo destin, la saviesa, l'arma umana e son desir d'aprochament de Dieu. Certans poèmas combinan de reflexions religiosas amb de nocions scientificas o cosmologicas, çò que correspond a la diversitat de son òbra en pròsa.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

== Metòde e concepcion del saber ==

Una caracteristica de l'òbra d'Ibn Ezra es la proximitat entre de domenis que son uèi sovent estudiats separadament. Per el, la coneissença de la gramatica, de las matematicas, de l'astronomia e de las autras disciplinas èra utila, e de còps necessària, per arribar a una interpretacion exacta de las Escrituras.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

L'astrologia ocupava tanben una plaça importanta dins sa vision medievala del mond. Ibn Ezra considerava los astres coma d'intermediaris dins l'òrdre natural, tot en los plaçant jos l'autoritat divina. Sas concepcions sus aquel subjècte aguèron un impacte important dins la discussion jusieva medievala sus l'astrologia, la providéncia e la libertat umana.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Cal distinguir aquelas concepcions de la compreneson scientifica modèrna : a l'Edat Mejana, astronomia e astrologia formavan de domenis fòrça mai estrechament ligats que dins la sciéncia contemporanèa.

== Influéncia e posteritat ==

L'influéncia d'Ibn Ezra foguèt duradissa dins mai d'un domeni. Sos comentaris biblics foguèron copiats dins un grand nombre de manuscrits, puèi estampats dins d'edicions de la Bíblia rabinica. Lor estil concís e lors allusions provoquèron la redaccion de nombroses « supercomentaris », destinats a explicar son interpretacion.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Dins las sciéncias medievalas, sos tractats contribuiguèron a la formacion d'un vocabulari scientific ebrieu e a la transmission de coneissenças d'origina aràbia. Bernard R. Goldstein lo descriu coma un dels principals transmetaires de la sciéncia aràbia cap a l'Occident medieval ; divèrsas de sas òbras astronomicas e astrologicas foguèron traduchas en latin e utilizadas per de sabents jusieus e crestians.&lt;ref name=&quot;Goldstein&quot;/&gt;

L'importància d'Ibn Ezra ven doncas pas d'un sol sistèma filosofic o scientific, mas de la combinason de son trabalh d'exegeta, de gramatician, de poèta e de transmetaire de coneissenças. Sas peregrinacions entre lo mond iberic, Itàlia, França e Anglatèrra contribuiguèron a difusar dins de regions novèlas una partida importanta de l'erudicion judeoaràbia de l'Edat Mejana.&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;/&gt;

== Òbras principalas ==

La lista seguenta recampa una seleccion de sas òbras mai conegudas ; mantun tèxt existís en mai d'una version e l'atribucion d'unes escriches transmeses jos son nom demòra discutida.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

;Comentaris biblics
* Comentaris de la [[Tòra|Tòra o Pentateuc]]
* Comentari d'[[Isaïas]]
* Comentaris dels Dotze Pichons Profètas
* Comentari dels [[Salmes]]
* Comentari del [[Libre de Jòb]]
* Comentaris de las ''Megillot''
* Comentari de [[Danièl]]

;Gramatica e filologia
* ''Moznayim''
* ''Sefer ha-Yesod''
* ''Tzahot''
* ''Safah Berurah''
* ''Sefat Yeter''

;Religion e pensada
* ''Yesod Mora ve-Sod ha-Torah''
* ''Sefer ha-Shem''
* ''Hayy ben Meqitz''
* ''Iggeret ha-Shabbat''

;Matematicas e astronomia
* ''Sefer ha-Mispar''
* ''Sefer ha-Ehad''
* ''Sefer ha-Ibbur''
* ''Keli ha-Nehoshet''
* tractats e taulas astronomicas

;Astrologia
* ''Reshit Hokhmah''
* ''Sefer ha-Te'amim''
* ''Sefer ha-Olam''
* ''Sefer ha-Moladot''
* divèrses tractats sus las eleccions astrologicas, las interrogacions e los luminaris

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

== Bibliografia ==
* Goldstein, Bernard R., « Astronomy and Astrology in the Works of Abraham ibn Ezra », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 6, n° 1, 1996, p. 9–21.
* Langermann, Tzvi, « Abraham Ibn Ezra », ''Stanford Encyclopedia of Philosophy'', 2006, rev. 2018.
* Rudavsky, Tamar M., « Ibn ʿEzra: Abraham ibn ʿEzra », dins Thomas Hockey et al. (dir.), ''The Biographical Encyclopedia of Astronomers'', Springer, 2007, p. 553–555.
* Sela, Shlomo, « Abraham Ibn Ezra's Scientific Corpus: Basic Constituents and General Characterization », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 11, n° 1, 2001, p. 91–149.
* Sela, Shlomo, ''Abraham Ibn Ezra and the Rise of Medieval Hebrew Science'', Leiden–Boston, Brill, 2003.
* Sela, Shlomo, ''Abraham Ibn Ezra: The Book of the World. A Parallel Hebrew-English Critical Edition of the Two Versions of the Text'', Leiden–Boston, Brill, 2010.
* Sela, Shlomo, « Abraham Ibn Ezra as the Translator of Astrological and Astronomical Texts from Arabic into Hebrew: Sources and Methods », ''Medieval Encounters'', vol. 25, n° 4, 2019, p. 345–380.
* Twersky, Isadore e Jay M. Harris (dir.), ''Rabbi Abraham Ibn Ezra: Studies in the Writings of a Twelfth-Century Jewish Polymath'', Cambridge (Massachusetts), Harvard University Press, 1993.

== Ligams extèrnes ==
* [https://plato.stanford.edu/archives/sum2020/entries/ibn-ezra/ « Abraham Ibn Ezra »] dins la ''Stanford Encyclopedia of Philosophy''
* [https://ismi.mpiwg-berlin.mpg.de/biography/Ibn_Ezra_BEA.htm « Ibn ʿEzra: Abraham ibn ʿEzra »], ''Biographical Encyclopedia of Astronomers''
* [https://www.sefaria.org/topics/ibn-ezra Tèxtes e comentaris d'Ibn Ezra] sus [[Sefaria]]
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abraham_ibn_Ezra Imatges e documents sus Abraham ibn Ezra] sus [[Wikimedia Commons]]

{{DEFAULTSORT:Ezra, Abraam ben Meir ibn}}
[[Categoria:Sabents e escrivans d'Al Andalús]]
[[Categoria:Filosòf del sègle XII]]
[[Categoria:Rishonim]]
[[Categoria:Filosòf jusieu]]
[[Categoria:Poèta jusieu]]</text>
      <sha1>0riyp8makgk943dywba263tb93ezwog</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509943</id>
      <parentid>2509942</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T18:52:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ocirenosh</username>
        <id>65529</id>
      </contributor>
      <origin>2509943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29905" sha1="gndnss9jpj6nfb07eu1svusxtds29nb" xml:space="preserve">{{Infobox Escrivan
| nom = Abraam ben Meir ibn Ezra
| imatge = Psalterium-Ibn-Ezra.jpeg
| talha-imatge = 250px
| legenda = Miniatura francesa de vèrs 1235 representant Ibn Ezra estudiant los astres.
| nom complèt = אַבְרָהָם בֶּן מֵאִיר אִבְּן עֶזְרָא
| nom aliàs = Ibn Ezra, Aben Ezra
| data de naissença = vèrs [[1089]]–[[1093]]
| luòc de naissença = [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], [[Taifa de Saragossa]]
| data de decès = vèrs [[1167]]
| luòc de decès = incert
| activitat = [[rabin]], [[poèta]], [[gramatica|gramatician]], exegeta biblic, [[filosòf]], [[astronòm]], [[astrologia|astrològ]], [[matematician]] e traductor
| genre = poesia religiosa e seculara, comentari biblic, tractat scientific
| òbra = Comentaris de la [[Tòra]]; ''Sefer ha-Mispar''; ''Reshit Hokhmah''; ''Yesod Mora''; ''Moznayim''
}}

'''Abraam ben Meir ibn Ezra''' (en [[ebrieu]] : אברהם בן מאיר אבן עזרא, ''Avraham ben Meir ibn Ezra''), conegut generalament coma '''Ibn Ezra''' o '''Aben Ezra''' (vèrs [[1089]]–[[1093]] – vèrs [[1167]]), foguèt un [[rabin]], [[poèta]], [[gramatica|gramatician]], exegeta de la [[Bíblia]], [[astronòm]], [[astrologia|astrològ]], [[matematician]], traductor e pensaire [[judaïsme|jusieu]] de l'[[Edat Mejana]]. Nasquèt probablament a [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], alavetz dins la zòna septentrionala de l'[[Al Andalús|al-Andalus]] musulman.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;&gt;Tzvi Langermann, [https://plato.stanford.edu/archives/sum2020/entries/ibn-ezra/ « Abraham Ibn Ezra »], ''Stanford Encyclopedia of Philosophy'', primièra publicacion en 2006, revision substanciala en 2018.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;&gt;Tamar M. Rudavsky, [https://ismi.mpiwg-berlin.mpg.de/biography/Ibn_Ezra_BEA.htm « Ibn ʿEzra: Abraham ibn ʿEzra »], dins Thomas Hockey et al. (dir.), ''The Biographical Encyclopedia of Astronomers'', Springer, 2007, p. 553–555.&lt;/ref&gt;

Ibn Ezra es una de las figuras màgers de la cultura jusieva medievala.&lt;ref&gt;'''The Wheel, the Stars, and the Missile'''

''Did Ibn Ezra Find a Successor Nine Hundred Years Later?''


&lt;small&gt;The résumé of one man in present-day Israel contains a combination of professions that would be difficult to invent.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Physics and engineering. Electro-optics. Missile-defense systems. Cybersecurity. National security.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;And alongside them: ritual circumcision, kosher slaughter, and the hand-copying of sacred Jewish texts.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;At one point in his career, this man served as the systems engineer for the seeker head of the Arrow 3, Israel’s exo-atmospheric missile-defense interceptor. Years later, he went on to head the Operations and Cyber Technology Division of the Israel Security Agency, better known as the Shin Bet, and in 2026 he was appointed Israel’s National Security Adviser and head of the National Security Council.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;The combination is striking enough on its own: a man moving between advanced physics and ancient Jewish religious crafts, between systems designed to intercept objects hurtling through the sky and sacred letters that must be written with painstaking precision on parchment.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;But to understand why this résumé is especially intriguing, we need to go back almost nine hundred years.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;To a very different man.&lt;/small&gt;
----&lt;small&gt;Rabbi Abraham Ibn Ezra is best known in the Jewish world as one of the great medieval commentators on the Bible.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Readers of a traditional ''Chumash'' — a printed edition of the Five Books of Moses accompanied by classical rabbinic commentaries — will often encounter his name alongside figures such as Rashi and Nahmanides, or Ramban.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Rashi explains one thing. Ramban may devote a lengthy discussion to another. And somewhere between them appears Ibn Ezra — concise, sharp, and sometimes infuriatingly mysterious.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;He drops a hint. He remarks that a certain point contains a “secret.” And then he moves on, as though the responsibility for deciphering it now belongs entirely to the reader.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;But anyone who knows Ibn Ezra only as a biblical commentator may know the man without knowing the phenomenon.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;For Ibn Ezra was one of those rare people for whom the word “field” seems almost inadequate.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;He was a biblical commentator, grammarian, linguist, poet, liturgical writer, philosopher, mathematician, astronomer, and astrologer. He wrote about the Jewish calendar and the astrolabe. He dealt with permutations and combinations. Works associated with him even contain mathematical and grammatical riddles.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Modern scholars routinely describe him as a polymath.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;And one of the more surprising chapters in his intellectual life concerns something every elementary-school child now takes for granted:&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;numbers.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;The Man and the “Wheel”&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Try to imagine writing the number 205 without the digit zero.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;To us, there is nothing mysterious about it. The 2 occupies the hundreds place, the 5 the ones place, and between them stands a zero telling us that there are no tens.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;But the idea behind that notation — that a digit’s position determines its value, and that even an “empty” position requires a symbol — was part of an enormous mathematical transformation.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;The system originated in India, spread through the Islamic world, and eventually reached Europe.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Ibn Ezra did not invent zero, nor did he invent the decimal place-value system.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;His contribution was different.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;He was among the scholars who helped transmit Hindu-Arabic mathematics to new audiences.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;In his writings on arithmetic, Ibn Ezra explained the place-value system and used zero, which he called '''“galgal”''' — Hebrew for “wheel” or “circle,” a reference to its shape.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;He dealt not only with basic arithmetic but also with subjects that were sophisticated for his time, including permutations and combinations. Historians of mathematics have noted the importance of his writings in transmitting mathematical knowledge from the Arabic-speaking intellectual world to European scholars.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;But numbers were only one stop along the way.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Ibn Ezra lifted his eyes from arithmetic to the heavens.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;He studied astronomy: the movements of celestial bodies, astronomical tables, and the calculations required to determine the calendar. He also wrote about the astrolabe, one of the most important and sophisticated scientific instruments of the medieval world.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;At the same time, he practiced astrology.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;From a modern perspective, an important distinction is necessary: astrology is not a science. But in the intellectual world of the twelfth century, astronomy and astrology were far more closely intertwined than they are today.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;And then Ibn Ezra changed fields again.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Or perhaps, from his point of view, he never changed fields at all.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;The Bible, Grammar, and Chess&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;For Ibn Ezra, understanding a biblical verse also meant understanding the language in which it was written.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Grammar, therefore, was not a secondary pursuit.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;He wrote works on Hebrew grammar, including ''Sefer Moznayim'' (“The Book of Scales”), designed to explain the structure and rules of biblical Hebrew and, through them, illuminate difficult passages of Scripture.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;He was also one of the major Hebrew poets of medieval Spain.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;And he was not merely a solemn religious poet.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Studies of his poetry reveal humor, debates in verse, riddles, and didactic poems. Among his works is even a poem dealing with '''the art of medicine''', while another describes '''the game of chess'''.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;The picture that emerges is almost improbable.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;A man who could move from a verse in the Torah to a grammatical puzzle, from there to a mathematical calculation, then to the movement of a star, the workings of an astrolabe, a philosophical problem, a liturgical poem — and finally to a numerical riddle or a chessboard.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Perhaps that is precisely the point.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Modern life encourages us to divide knowledge into departments.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Religion belongs here. Science belongs there.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Poetry sits on one shelf; mathematics on another.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Ibn Ezra inhabited an intellectual world in which those boundaries were far less rigid.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;The study of language could help explain the Torah.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Astronomy could help determine the calendar and the timing of Jewish observances.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Mathematics was a tool for understanding order, proportion, and measure.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Philosophy asked questions about human beings, the universe, and God.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Knowledge did not live in separate drawers.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;It was one world.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;And now we can return to the Israeli man with whom we began.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;His name is '''Shmuel Ben Ezra'''.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;And Here the Story Becomes Almost Too Good&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Shmuel Ben Ezra is a physicist and engineer by training.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;He studied engineering physics and later earned a master’s degree in physics, eventually adding studies in business administration and national security. He began his career as an electro-optics engineer in the Israeli Navy, worked on anti-missile systems, served as systems engineer for the seeker head of the Arrow 3 interceptor, and later held senior positions involving technology, operations, and cybersecurity.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;All of that could simply have been the story of a highly accomplished Israeli technologist.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Were it not for one additional detail.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Alongside all of this, Ben Ezra is also a '''mohel, shochet, and sofer STaM'''.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;A ''mohel'' is trained to perform ''brit milah'', the Jewish ritual circumcision.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;A ''shochet'' is trained in ''shechita'', the highly regulated Jewish method of kosher slaughter.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;And a ''sofer STaM'' is a specially trained religious scribe who writes Torah scrolls, ''tefillin'' (phylacteries), and ''mezuzot'' by hand according to detailed requirements of Jewish law.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Suddenly, it becomes difficult not to smile.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Nine hundred years ago, one Ibn Ezra moved between Torah, numbers, and the stars.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Today, another Ben Ezra moves between Jewish religious practice, physics, and advanced technology.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;One wrote about an instrument used to measure the heavens.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;The other worked on the seeker head of a missile-defense interceptor.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;One explained the '''galgal''' — the little circle we call zero, one of the indispensable elements of positional notation.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;The other has worked in a technological world in which staggering numbers of mathematical calculations are necessary for complex physical systems to function at all.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;The parallel is so tempting that the question almost asks itself:&lt;/small&gt;


'''&lt;small&gt;Is Shmuel Ben Ezra a descendant of Rabbi Abraham Ibn Ezra?&lt;/small&gt;'''


&lt;small&gt;And here the story must become more cautious than its headline.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;So far, the publicly available sources we examined do not provide a documented genealogical chain linking the two men.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Shmuel Ben Ezra’s family is known to have immigrated to Israel from Morocco, and there may well be an older family tradition regarding its origins.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;But a shared surname — however irresistible it may be to a storyteller — is not genealogical evidence.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;So the question mark should remain.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;And perhaps the question mark makes the story better.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Because the most interesting forms of inheritance do not always travel through genealogical documents.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;We may never know whether an unbroken family line can be traced from the wandering Jewish scholar of twelfth-century Spain to an Israeli national-security official of the twenty-first century.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;But another line is easier to see.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;It is the line between the ''beit midrash'' — the traditional Jewish house of study — and the laboratory.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Between inherited tradition and scientific curiosity.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Between knowing exactly how a sacred letter must be formed and wanting to understand how the physical world works.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Rabbi Abraham Ibn Ezra refused to fit neatly into a single intellectual drawer.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Almost nine hundred years later, a man bearing the name Ben Ezra once again presents a résumé that is remarkably difficult to place in just one.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Perhaps they are related.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Perhaps they are not.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;But if the elder Ibn Ezra could somehow meet a physicist who was also a mohel, a shochet, and a sacred scribe, it seems safe to imagine that they would have plenty to talk about.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;
Sos escriches cobrisson de domenis fòrça diferents : [[exegèsi biblica]], [[gramatica ebraïca]], poesia, pensada religiosa, [[aritmetica]], [[astronomia]], calendari e astrologia. Son importància istorica ten tanben al ròtle que joguèt dins la transmission, en [[ebrieu]], dels sabers scientifics e linguistics de la cultura araboandalosa a las comunautats jusievas de l'Euròpa crestiana.&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;&gt;Shlomo Sela, « Abraham Ibn Ezra's Scientific Corpus: Basic Constituents and General Characterization », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 11, n° 1, 2001, p. 91–149, [https://doi.org/10.1017/S0957423901001060 DOI 10.1017/S0957423901001060].&lt;/ref&gt;

== Biografia ==

=== Joventut dins al-Andalus ===

Las informacions sus la primièra partida de la vida d'Ibn Ezra son fragmentàrias. La majoritat dels estudis modèrnes situan sa naissença a [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], vèrs la fin del sègle XI, mas las datas exactas varian segon las fonts.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt; Creissèt dins lo mond cultural dels jusieus d'[[Al Andalús|al-Andalus]], ont l'[[arabi]] èra la lenga principala d'una granda partida de la produccion scientifica e filosofica.

Durant aquela primièra epòca, Ibn Ezra se faguèt conéisser principalament coma poèta. Aguèt de contactes amb mantun erudit important de la cultura judeoandalosa e entretenguèt una relacion intellectuala estrecha amb [[Judà Halevi]], poèta e pensaire jusieu de la meteissa generacion. Dins sos comentaris biblics, Ibn Ezra menciona a divèrsas represas d'interpretacions discutidas amb Halevi.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Cap a [[1140]], Ibn Ezra quitèt la Peninsula Iberica. Aquel despart se plaça dins un periòde de grands cambiaments politics e religioses dins al-Andalus, marcat notamment per l'expansion dels [[Almohades]]. A partir d'aquel moment menèt pendent de nombrosas annadas una vida itineranta dins l'Euròpa crestiana.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

=== Viatges en Euròpa ===

Après son despart d'al-Andalus, Ibn Ezra demorèt successivament dins diferentas vilas d'[[Itàlia]], de [[França]] e d'[[Anglatèrra]]. Sa preséncia es documentada, entre autres, a [[Roma]], [[Lucca]], [[Màntoa]], [[Verona]], [[Besiers]], dins lo nòrd de França e a [[Londres]].&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

Es pendent aquel periòde itinerant que compausèt la màger part de sas òbras en pròsa. Lo fach d'escriure en ebrieu foguèt particularament important : permetèt de transmetre a de lectors jusieus d'Itàlia, de França e d'Anglatèrra de coneissenças gramaticalas e scientificas qu'avián estat desvolopadas en granda partida en arabi dins la Peninsula Iberica.&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;/&gt;

Aquela activitat constituís un episòdi important dins l'istòria de la [[sciéncia medievala]]. Shlomo Sela descriu Ibn Ezra coma un cas particular d'intellectual format dins la cultura scientifica aràbia que, en se desplaçant cap a l'Euròpa crestiana, transportèt aquel saber e contribuiguèt a crear un vocabulari scientific ebrieu adaptat a de domenis coma l'astronomia, las matematicas e l'astrologia.&lt;ref name=&quot;SelaBook&quot;&gt;Shlomo Sela, ''Abraham Ibn Ezra and the Rise of Medieval Hebrew Science'', Leiden–Boston, Brill, 2003, ISBN 978-90-04-12973-3.&lt;/ref&gt;

Los darrièrs ans de sa vida son mal coneguts. Las fonts medievalas e los estudis posteriors balhan de datas e de luòcs de mòrt diferents. La mòrt es generalament situada vèrs [[1167]] ; [[Calahorra]], Roma e Palestina figuran entre los luòcs prepausats per diferentas tradicions e fonts.&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

== Òbra ==

L'òbra d'Ibn Ezra es remarcabla per sa diversitat. Escriguèt de comentaris biblics, de tractats gramaticals, de poesia, de tèxtes sus la religion e la filosofia, e un important ensemble d'òbras scientificas consacradas a las matematicas, l'astronomia e l'astrologia. La màger part d'aquelas òbras foguèt escricha en ebrieu, e divèrses tractats scientifics foguèron puèi traduches en [[latin]] e en autras lengas europèas.&lt;ref name=&quot;Goldstein&quot;&gt;Bernard R. Goldstein, « Astronomy and Astrology in the Works of Abraham ibn Ezra », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 6, n° 1, 1996, p. 9–21, [https://doi.org/10.1017/S0957423900002101 DOI 10.1017/S0957423900002101].&lt;/ref&gt;

=== Comentaris biblics ===

Ibn Ezra es subretot conegut dins la tradicion jusieva per sos comentaris de la [[Bíblia ebraïca]]. Son comentari de la [[Tòra|Tòra o Pentateuc]] venguèt una de sas òbras mai difusadas e foguèt integrat dins nombrosas edicions rabinicas de la Bíblia.&lt;ref name=&quot;JE&quot;&gt;Richard Gottheil e Wilhelm Bacher, [https://www.jewishencyclopedia.com/articles/435-abraham-ibn-ezra « Ibn Ezra, Abraham ben Meïr (Aben Ezra) »], ''The Jewish Encyclopedia'', 1901–1906.&lt;/ref&gt;

Son metòde d'interpretacion acorda una plaça centrala al sens contextual del tèxt, tradicionalament nomenat ''[[Peshat|peshat]]'', e a l'analisi de la lenga e de la gramatica ebraïcas. Ibn Ezra compara las formas dels mots, estudia las raiças e los emplecs gramaticals e utiliza sovent de coneissenças astronomicas, matematicas o cronologicas per explicar un passatge.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Al meteis temps, demòra inscrich dins la tradicion rabinica e cita sovent los [[Talmud]]s e los ensenhaments dels sabents anteriors. Son estil es sovent fòrça concís. Dins certans passatges, evòca deliberadament de « secrets » sens explicar completament son interpretacion, çò que provoquèt ulteriorament la composicion de nombroses comentaris sus son pròpri comentari.&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

De comentaris d'Ibn Ezra son conservats sus una granda partida de la Bíblia, entre autres sul [[Libre d'Isaïas]], los Dotze Pichons Profètas, los [[Salmes]], lo [[Libre de Jòb]], las cinc ''Megillot'' e lo [[Libre de Danièl]]. D'unes comentaris que li foguèron atribuits dins d'edicions ancianas son uèi considerats coma l'òbra d'autres autors.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Certanas observacions fòrça brevas d'Ibn Ezra sus la composicion de la Tòra foguèron interpretadas per d'autors posteriors coma de remarcas precursoras d'una lectura critica del tèxt biblic. Al sègle XVII, [[Baruch Spinoza]] invoquèt explicitament Ibn Ezra dins son ''[[Tractatus theologico-politicus]]'' dins sa discussion de l'atribucion tradicionala del Pentateuc a [[Moïses]].&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

=== Gramatica e filologia ebraïcas ===

Ibn Ezra contribuiguèt fòrça a la difusion de la tradicion gramaticala ebraïca desvolopada dins al-Andalus. Tradusiguèt en ebrieu d'òbras del gramatician [[Judah ben David Hayyuj]], qu'avián estat escrichas en arabi, e compausèt el meteis mantun tractat de gramatica.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Entre sas òbras principalas dins aquel domeni se tròban :
* ''Moznayim'' (« Las balanças »), compausat vèrs [[1140]], que presenta de nocions e de tèrmes de la gramatica ebraïca ;
* ''Sefer ha-Yesod'' (« Libre del fondament ») ;
* ''Tzahot'', tractat sus la lenga e la correccion gramaticala ;
* ''Safah Berurah'' (« Lenga clara »), una de sas darrièras òbras gramaticalas.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Aqueles escriches ajudèron a rendre accessibles en ebrieu las concepcions filologicas elaboradas pels gramaticians jusieus del mond arabofòn.

=== Astronomia, astrologia e matematicas ===

La produccion scientifica d'Ibn Ezra ocupa una plaça importanta dins son òbra. Escriguèt sus l'[[aritmetica]], l'[[astronomia]], lo calcul del [[calendari ebrieu]], los instruments astronomics e, fòrça extensament, sus l'[[astrologia]].&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;/&gt;

Entre los tractats que li son atribuits amb certitud se tròban ''Sefer ha-Mispar'', consacrat a l'aritmetica ; ''Sefer ha-Ehad'', sus las proprietats dels nombres ; ''Sefer ha-Ibbur'', sul calcul del calendari ; e ''Keli ha-Nehoshet'', sus l'[[astrolabi]].&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Ibn Ezra contribuiguèt tanben a familiarizar los lectors ebrieus amb de metòdes matematics e astronomics venguts de la tradicion scientifica aràbia. Son activitat scientifica èra pas separada, dins sa pensada, de son trabalh d'exegeta : utilizava regularament de coneissenças d'astronomia, de cronologia e de calcul dins sos comentaris biblics.&lt;ref name=&quot;SelaBook&quot;/&gt;

Son corpus astrologic es particularament vast. Compren notamment ''Reshit Hokhmah'' (« Començament de la saviesa »), un manual introductiu d'astrologia, ''Sefer ha-Te'amim'', ''Sefer ha-Olam'' (« Libre del mond »), ''Sefer ha-Moladot'' e d'autres tractats consacrats a diferents brancas de l'astrologia medievala. Los trabalhs modèrnes de Shlomo Sela an identificat e editat nombrosas versions d'aqueles tèxtes.&lt;ref name=&quot;Sela2019&quot;&gt;Shlomo Sela, [https://doi.org/10.1163/15700674-12340049 « Abraham Ibn Ezra as the Translator of Astrological and Astronomical Texts from Arabic into Hebrew: Sources and Methods »], ''Medieval Encounters'', vol. 25, n° 4, 2019, p. 345–380.&lt;/ref&gt;

Una part importanta d'aquel material deriva de la sciéncia astrologica e astronomica en lenga aràbia. L'estudi dels manuscrits a mostrat qu'Ibn Ezra traduisiá, adaptava o reformulava de passatges de fonts aràbias per los integrar dins de tractats ebrieus.&lt;ref name=&quot;Sela2019&quot;/&gt; Sas òbras foguèron elas meteissas traduchas mai tard en latin e exerciguèron una influéncia sus de sabents jusieus e crestians de l'Edat Mejana.&lt;ref name=&quot;Goldstein&quot;/&gt;

=== Pensada religiosa e filosofia ===

Ibn Ezra es sovent classificat entre los [[filosofia jusieva|pensaires jusieus medievals]], mas escriguèt pauc d'òbras que correspondon estrictament al genre del tractat filosofic sistematic. Sas idèas filosoficas apareisson mai que mai dins sos comentaris biblics, dins sa poesia e dins d'òbras religiosas o scientificas.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

''Yesod Mora ve-Sod ha-Torah'' (« Fondament de la reveréncia e secret de la Tòra »), compausat cap a la fin de sa vida, examina la natura de las comandas biblicas e las coneissenças necessàrias per las comprendre. ''Sefer ha-Shem'' tracta dels noms divins e de lor significacion linguistica e numerica. Lo raconte allegoric ''Hayy ben Meqitz'' presenta, jos una forma poetica, de tèmas ligats a l'arma e a son rapòrt amb lo mond superior.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Sa pensada combina d'elements de la tradicion rabinica, de la teologia medievala e de concepcions filosoficas e scientificas circulant dins lo mond araboislamic. Los cercaires an notat particularament l'influéncia de [[Saadia Gaon]], del ''[[Sefer Yetzirah]]'' e, sus certans tèmas, de la tradicion [[neoplatonisme|neoplatoniciana]].&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

=== Poesia ===

Abans son despart d'al-Andalus, Ibn Ezra èra ja reconegut coma poèta. Compauseguèt a l'encòp de poesia seculara e de poesia religiosa en [[ebrieu]]. Una partida de sos poèmas foguèt integrada a la tradicion liturgica jusieva.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Sa poesia aborda de tèmas fòrça variats : l'amistat, la pauretat, l'exili, lo destin, la saviesa, l'arma umana e son desir d'aprochament de Dieu. Certans poèmas combinan de reflexions religiosas amb de nocions scientificas o cosmologicas, çò que correspond a la diversitat de son òbra en pròsa.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

== Metòde e concepcion del saber ==

Una caracteristica de l'òbra d'Ibn Ezra es la proximitat entre de domenis que son uèi sovent estudiats separadament. Per el, la coneissença de la gramatica, de las matematicas, de l'astronomia e de las autras disciplinas èra utila, e de còps necessària, per arribar a una interpretacion exacta de las Escrituras.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

L'astrologia ocupava tanben una plaça importanta dins sa vision medievala del mond. Ibn Ezra considerava los astres coma d'intermediaris dins l'òrdre natural, tot en los plaçant jos l'autoritat divina. Sas concepcions sus aquel subjècte aguèron un impacte important dins la discussion jusieva medievala sus l'astrologia, la providéncia e la libertat umana.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Cal distinguir aquelas concepcions de la compreneson scientifica modèrna : a l'Edat Mejana, astronomia e astrologia formavan de domenis fòrça mai estrechament ligats que dins la sciéncia contemporanèa.

== Influéncia e posteritat ==

L'influéncia d'Ibn Ezra foguèt duradissa dins mai d'un domeni. Sos comentaris biblics foguèron copiats dins un grand nombre de manuscrits, puèi estampats dins d'edicions de la Bíblia rabinica. Lor estil concís e lors allusions provoquèron la redaccion de nombroses « supercomentaris », destinats a explicar son interpretacion.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Dins las sciéncias medievalas, sos tractats contribuiguèron a la formacion d'un vocabulari scientific ebrieu e a la transmission de coneissenças d'origina aràbia. Bernard R. Goldstein lo descriu coma un dels principals transmetaires de la sciéncia aràbia cap a l'Occident medieval ; divèrsas de sas òbras astronomicas e astrologicas foguèron traduchas en latin e utilizadas per de sabents jusieus e crestians.&lt;ref name=&quot;Goldstein&quot;/&gt;

L'importància d'Ibn Ezra ven doncas pas d'un sol sistèma filosofic o scientific, mas de la combinason de son trabalh d'exegeta, de gramatician, de poèta e de transmetaire de coneissenças. Sas peregrinacions entre lo mond iberic, Itàlia, França e Anglatèrra contribuiguèron a difusar dins de regions novèlas una partida importanta de l'erudicion judeoaràbia de l'Edat Mejana.&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;/&gt;

== Òbras principalas ==

La lista seguenta recampa una seleccion de sas òbras mai conegudas ; mantun tèxt existís en mai d'una version e l'atribucion d'unes escriches transmeses jos son nom demòra discutida.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

;Comentaris biblics
* Comentaris de la [[Tòra|Tòra o Pentateuc]]
* Comentari d'[[Isaïas]]
* Comentaris dels Dotze Pichons Profètas
* Comentari dels [[Salmes]]
* Comentari del [[Libre de Jòb]]
* Comentaris de las ''Megillot''
* Comentari de [[Danièl]]

;Gramatica e filologia
* ''Moznayim''
* ''Sefer ha-Yesod''
* ''Tzahot''
* ''Safah Berurah''
* ''Sefat Yeter''

;Religion e pensada
* ''Yesod Mora ve-Sod ha-Torah''
* ''Sefer ha-Shem''
* ''Hayy ben Meqitz''
* ''Iggeret ha-Shabbat''

;Matematicas e astronomia
* ''Sefer ha-Mispar''
* ''Sefer ha-Ehad''
* ''Sefer ha-Ibbur''
* ''Keli ha-Nehoshet''
* tractats e taulas astronomicas

;Astrologia
* ''Reshit Hokhmah''
* ''Sefer ha-Te'amim''
* ''Sefer ha-Olam''
* ''Sefer ha-Moladot''
* divèrses tractats sus las eleccions astrologicas, las interrogacions e los luminaris

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

== Bibliografia ==
* Goldstein, Bernard R., « Astronomy and Astrology in the Works of Abraham ibn Ezra », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 6, n° 1, 1996, p. 9–21.
* Langermann, Tzvi, « Abraham Ibn Ezra », ''Stanford Encyclopedia of Philosophy'', 2006, rev. 2018.
* Rudavsky, Tamar M., « Ibn ʿEzra: Abraham ibn ʿEzra », dins Thomas Hockey et al. (dir.), ''The Biographical Encyclopedia of Astronomers'', Springer, 2007, p. 553–555.
* Sela, Shlomo, « Abraham Ibn Ezra's Scientific Corpus: Basic Constituents and General Characterization », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 11, n° 1, 2001, p. 91–149.
* Sela, Shlomo, ''Abraham Ibn Ezra and the Rise of Medieval Hebrew Science'', Leiden–Boston, Brill, 2003.
* Sela, Shlomo, ''Abraham Ibn Ezra: The Book of the World. A Parallel Hebrew-English Critical Edition of the Two Versions of the Text'', Leiden–Boston, Brill, 2010.
* Sela, Shlomo, « Abraham Ibn Ezra as the Translator of Astrological and Astronomical Texts from Arabic into Hebrew: Sources and Methods », ''Medieval Encounters'', vol. 25, n° 4, 2019, p. 345–380.
* Twersky, Isadore e Jay M. Harris (dir.), ''Rabbi Abraham Ibn Ezra: Studies in the Writings of a Twelfth-Century Jewish Polymath'', Cambridge (Massachusetts), Harvard University Press, 1993.

== Ligams extèrnes ==
* [https://plato.stanford.edu/archives/sum2020/entries/ibn-ezra/ « Abraham Ibn Ezra »] dins la ''Stanford Encyclopedia of Philosophy''
* [https://ismi.mpiwg-berlin.mpg.de/biography/Ibn_Ezra_BEA.htm « Ibn ʿEzra: Abraham ibn ʿEzra »], ''Biographical Encyclopedia of Astronomers''
* [https://www.sefaria.org/topics/ibn-ezra Tèxtes e comentaris d'Ibn Ezra] sus [[Sefaria]]
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abraham_ibn_Ezra Imatges e documents sus Abraham ibn Ezra] sus [[Wikimedia Commons]]

{{DEFAULTSORT:Ezra, Abraam ben Meir ibn}}
[[Categoria:Sabents e escrivans d'Al Andalús]]
[[Categoria:Filosòf del sègle XII]]
[[Categoria:Rishonim]]
[[Categoria:Filosòf jusieu]]
[[Categoria:Poèta jusieu]]</text>
      <sha1>gndnss9jpj6nfb07eu1svusxtds29nb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509944</id>
      <parentid>2509943</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T18:56:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ocirenosh</username>
        <id>65529</id>
      </contributor>
      <origin>2509944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42235" sha1="jba3sbhl0vr6j1ycyxilltp6swcjpg8" xml:space="preserve">{{Infobox Escrivan
| nom = Abraam ben Meir ibn Ezra
| imatge = Psalterium-Ibn-Ezra.jpeg
| talha-imatge = 250px
| legenda = Miniatura francesa de vèrs 1235 representant Ibn Ezra estudiant los astres.
| nom complèt = אַבְרָהָם בֶּן מֵאִיר אִבְּן עֶזְרָא
| nom aliàs = Ibn Ezra, Aben Ezra
| data de naissença = vèrs [[1089]]–[[1093]]
| luòc de naissença = [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], [[Taifa de Saragossa]]
| data de decès = vèrs [[1167]]
| luòc de decès = incert
| activitat = [[rabin]], [[poèta]], [[gramatica|gramatician]], exegeta biblic, [[filosòf]], [[astronòm]], [[astrologia|astrològ]], [[matematician]] e traductor
| genre = poesia religiosa e seculara, comentari biblic, tractat scientific
| òbra = Comentaris de la [[Tòra]]; ''Sefer ha-Mispar''; ''Reshit Hokhmah''; ''Yesod Mora''; ''Moznayim''
}}

'''Abraam ben Meir ibn Ezra''' (en [[ebrieu]] : אברהם בן מאיר אבן עזרא, ''Avraham ben Meir ibn Ezra''), conegut generalament coma '''Ibn Ezra''' o '''Aben Ezra''' (vèrs [[1089]]–[[1093]] – vèrs [[1167]]), foguèt un [[rabin]], [[poèta]], [[gramatica|gramatician]], exegeta de la [[Bíblia]], [[astronòm]], [[astrologia|astrològ]], [[matematician]], traductor e pensaire [[judaïsme|jusieu]] de l'[[Edat Mejana]]. Nasquèt probablament a [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], alavetz dins la zòna septentrionala de l'[[Al Andalús|al-Andalus]] musulman.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;&gt;Tzvi Langermann, [https://plato.stanford.edu/archives/sum2020/entries/ibn-ezra/ « Abraham Ibn Ezra »], ''Stanford Encyclopedia of Philosophy'', primièra publicacion en 2006, revision substanciala en 2018.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;&gt;Tamar M. Rudavsky, [https://ismi.mpiwg-berlin.mpg.de/biography/Ibn_Ezra_BEA.htm « Ibn ʿEzra: Abraham ibn ʿEzra »], dins Thomas Hockey et al. (dir.), ''The Biographical Encyclopedia of Astronomers'', Springer, 2007, p. 553–555.&lt;/ref&gt;

Ibn Ezra es una de las figuras màgers de la cultura jusieva medievala.&lt;ref&gt;'''The Wheel, the Stars, and the Missile'''

''Did Ibn Ezra Find a Successor Nine Hundred Years Later?''


&lt;small&gt;The résumé of one man in present-day Israel contains a combination of professions that would be difficult to invent.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Physics and engineering. Electro-optics. Missile-defense systems. Cybersecurity. National security.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;And alongside them: ritual circumcision, kosher slaughter, and the hand-copying of sacred Jewish texts.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;At one point in his career, this man served as the systems engineer for the seeker head of the Arrow 3, Israel’s exo-atmospheric missile-defense interceptor. Years later, he went on to head the Operations and Cyber Technology Division of the Israel Security Agency, better known as the Shin Bet, and in 2026 he was appointed Israel’s National Security Adviser and head of the National Security Council.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;The combination is striking enough on its own: a man moving between advanced physics and ancient Jewish religious crafts, between systems designed to intercept objects hurtling through the sky and sacred letters that must be written with painstaking precision on parchment.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;But to understand why this résumé is especially intriguing, we need to go back almost nine hundred years.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;To a very different man.&lt;/small&gt;
----&lt;small&gt;Rabbi Abraham Ibn Ezra is best known in the Jewish world as one of the great medieval commentators on the Bible.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Readers of a traditional ''Chumash'' — a printed edition of the Five Books of Moses accompanied by classical rabbinic commentaries — will often encounter his name alongside figures such as Rashi and Nahmanides, or Ramban.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Rashi explains one thing. Ramban may devote a lengthy discussion to another. And somewhere between them appears Ibn Ezra — concise, sharp, and sometimes infuriatingly mysterious.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;He drops a hint. He remarks that a certain point contains a “secret.” And then he moves on, as though the responsibility for deciphering it now belongs entirely to the reader.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;But anyone who knows Ibn Ezra only as a biblical commentator may know the man without knowing the phenomenon.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;For Ibn Ezra was one of those rare people for whom the word “field” seems almost inadequate.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;He was a biblical commentator, grammarian, linguist, poet, liturgical writer, philosopher, mathematician, astronomer, and astrologer. He wrote about the Jewish calendar and the astrolabe. He dealt with permutations and combinations. Works associated with him even contain mathematical and grammatical riddles.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Modern scholars routinely describe him as a polymath.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;And one of the more surprising chapters in his intellectual life concerns something every elementary-school child now takes for granted:&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;numbers.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;The Man and the “Wheel”&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Try to imagine writing the number 205 without the digit zero.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;To us, there is nothing mysterious about it. The 2 occupies the hundreds place, the 5 the ones place, and between them stands a zero telling us that there are no tens.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;But the idea behind that notation — that a digit’s position determines its value, and that even an “empty” position requires a symbol — was part of an enormous mathematical transformation.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;The system originated in India, spread through the Islamic world, and eventually reached Europe.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Ibn Ezra did not invent zero, nor did he invent the decimal place-value system.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;His contribution was different.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;He was among the scholars who helped transmit Hindu-Arabic mathematics to new audiences.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;In his writings on arithmetic, Ibn Ezra explained the place-value system and used zero, which he called '''“galgal”''' — Hebrew for “wheel” or “circle,” a reference to its shape.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;He dealt not only with basic arithmetic but also with subjects that were sophisticated for his time, including permutations and combinations. Historians of mathematics have noted the importance of his writings in transmitting mathematical knowledge from the Arabic-speaking intellectual world to European scholars.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;But numbers were only one stop along the way.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Ibn Ezra lifted his eyes from arithmetic to the heavens.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;He studied astronomy: the movements of celestial bodies, astronomical tables, and the calculations required to determine the calendar. He also wrote about the astrolabe, one of the most important and sophisticated scientific instruments of the medieval world.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;At the same time, he practiced astrology.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;From a modern perspective, an important distinction is necessary: astrology is not a science. But in the intellectual world of the twelfth century, astronomy and astrology were far more closely intertwined than they are today.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;And then Ibn Ezra changed fields again.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Or perhaps, from his point of view, he never changed fields at all.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;The Bible, Grammar, and Chess&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;For Ibn Ezra, understanding a biblical verse also meant understanding the language in which it was written.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Grammar, therefore, was not a secondary pursuit.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;He wrote works on Hebrew grammar, including ''Sefer Moznayim'' (“The Book of Scales”), designed to explain the structure and rules of biblical Hebrew and, through them, illuminate difficult passages of Scripture.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;He was also one of the major Hebrew poets of medieval Spain.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;And he was not merely a solemn religious poet.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Studies of his poetry reveal humor, debates in verse, riddles, and didactic poems. Among his works is even a poem dealing with '''the art of medicine''', while another describes '''the game of chess'''.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;The picture that emerges is almost improbable.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;A man who could move from a verse in the Torah to a grammatical puzzle, from there to a mathematical calculation, then to the movement of a star, the workings of an astrolabe, a philosophical problem, a liturgical poem — and finally to a numerical riddle or a chessboard.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Perhaps that is precisely the point.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Modern life encourages us to divide knowledge into departments.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Religion belongs here. Science belongs there.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Poetry sits on one shelf; mathematics on another.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Ibn Ezra inhabited an intellectual world in which those boundaries were far less rigid.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;The study of language could help explain the Torah.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Astronomy could help determine the calendar and the timing of Jewish observances.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Mathematics was a tool for understanding order, proportion, and measure.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Philosophy asked questions about human beings, the universe, and God.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Knowledge did not live in separate drawers.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;It was one world.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;And now we can return to the Israeli man with whom we began.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;His name is '''Shmuel Ben Ezra'''.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;And Here the Story Becomes Almost Too Good&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Shmuel Ben Ezra is a physicist and engineer by training.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;He studied engineering physics and later earned a master’s degree in physics, eventually adding studies in business administration and national security. He began his career as an electro-optics engineer in the Israeli Navy, worked on anti-missile systems, served as systems engineer for the seeker head of the Arrow 3 interceptor, and later held senior positions involving technology, operations, and cybersecurity.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;All of that could simply have been the story of a highly accomplished Israeli technologist.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Were it not for one additional detail.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Alongside all of this, Ben Ezra is also a '''mohel, shochet, and sofer STaM'''.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;A ''mohel'' is trained to perform ''brit milah'', the Jewish ritual circumcision.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;A ''shochet'' is trained in ''shechita'', the highly regulated Jewish method of kosher slaughter.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;And a ''sofer STaM'' is a specially trained religious scribe who writes Torah scrolls, ''tefillin'' (phylacteries), and ''mezuzot'' by hand according to detailed requirements of Jewish law.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Suddenly, it becomes difficult not to smile.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Nine hundred years ago, one Ibn Ezra moved between Torah, numbers, and the stars.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Today, another Ben Ezra moves between Jewish religious practice, physics, and advanced technology.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;One wrote about an instrument used to measure the heavens.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;The other worked on the seeker head of a missile-defense interceptor.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;One explained the '''galgal''' — the little circle we call zero, one of the indispensable elements of positional notation.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;The other has worked in a technological world in which staggering numbers of mathematical calculations are necessary for complex physical systems to function at all.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;The parallel is so tempting that the question almost asks itself:&lt;/small&gt;


'''&lt;small&gt;Is Shmuel Ben Ezra a descendant of Rabbi Abraham Ibn Ezra?&lt;/small&gt;'''


&lt;small&gt;And here the story must become more cautious than its headline.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;So far, the publicly available sources we examined do not provide a documented genealogical chain linking the two men.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Shmuel Ben Ezra’s family is known to have immigrated to Israel from Morocco, and there may well be an older family tradition regarding its origins.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;But a shared surname — however irresistible it may be to a storyteller — is not genealogical evidence.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;So the question mark should remain.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;And perhaps the question mark makes the story better.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Because the most interesting forms of inheritance do not always travel through genealogical documents.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;We may never know whether an unbroken family line can be traced from the wandering Jewish scholar of twelfth-century Spain to an Israeli national-security official of the twenty-first century.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;But another line is easier to see.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;It is the line between the ''beit midrash'' — the traditional Jewish house of study — and the laboratory.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Between inherited tradition and scientific curiosity.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Between knowing exactly how a sacred letter must be formed and wanting to understand how the physical world works.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Rabbi Abraham Ibn Ezra refused to fit neatly into a single intellectual drawer.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Almost nine hundred years later, a man bearing the name Ben Ezra once again presents a résumé that is remarkably difficult to place in just one.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Perhaps they are related.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;Perhaps they are not.&lt;/small&gt;


&lt;small&gt;But if the elder Ibn Ezra could somehow meet a physicist who was also a mohel, a shochet, and a sacred scribe, it seems safe to imagine that they would have plenty to talk about.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;La [[ròda]], las [[Estela|estelas]] e lo [[missil]]

&lt;small&gt;Ibn Ezra a-t-il trobat un successor nòu cents ans mai tard?&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Lo curriculum d’un òme de l’Israèl contemporanèu presenta una combinason de mestièrs que seriá malaisida d’inventar.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Fisica e enginhariá. Electrooptica. Sistèmas de defensa antimissils. Ciberseguretat. Seguretat nacionala.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;E, al costat d’aquò: circumcision rituala, abatge ritual caishèr e còpia manuscricha de tèxtes sacrats josieus.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;A un moment de sa carrièra, aquel òme foguèt engenhaire sistèma de la tèsta cercaira de l’Arrow 3, l’interceptor israèli de defensa antimissils concebut per operar fòra de l’atmosfèra. D’ans mai tard, venguèt cap de la division de tecnologia per las operacions e lo ciber de l’Agéncia de seguretat d’Israèl, mai coneguda jol nom de Shin Bet, e en 2026 foguèt nomenat conselhièr per la seguretat nacionala d’Israèl e cap del Conselh de seguretat nacionala.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;La combinason seriá ja remarcabla per ela meteissa: un òme que passa de la fisica avançada a d’oficis religioses josieus fòrça ancians, de sistèmas concebuts per interceptar d’objèctes lançats dins lo cèl a de letras sacradas que devon èsser escrichas amb una precision extrèma sus pergamin.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Mas per comprendre perqué aquel curriculum es particularament intrigant, cal tornar gaireben nòu cents ans enrè.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Cap a un òme fòrça diferent.&lt;/small&gt;
----&lt;small&gt;Rabbi Abraham Ibn Ezra es mai que mai conegut dins lo mond josieu coma un dels grands comentadors medievals de la Bíblia.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Los legeires d’un ''Chumash'' tradicional — una edicion estampada dels Cinc Libres de Moïses acompanhada pels comentaris rabbinics classics — tròban sovent son nom al costat de figuras coma Rachi e Nahmanides, o Ramban.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Rachi explica una causa. Ramban pòt dedicar una longa discussion a una autra. E qualque part entre los dos apareis Ibn Ezra — brèu, precís e, de còps, irritantament misteriós.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Daissa un indici. Fa remarcar que tal punt conten un «secret». Puèi passa a quicòm mai, coma se la responsabilitat de lo deschifrar apartenguèsse d’ara enlà al legeire.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Mas qui coneis Ibn Ezra sonque coma comentador biblic coneis benlèu l’òme sens conéisser lo fenomèn.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Ibn Ezra foguèt, en efièch, un d’aqueles esperits rars pels quals lo mot «disciplina» sembla gaireben insufisent.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Foguèt comentador biblic, gramatician, lingüista, poèta, autor liturgic, filosòf, matematician, astronòm e astrològ. Escriguèt sul calendièr josieu e sus l’astrolabi. S’interessèt a las permutacions e a las combinasons. D’òbras que li son atribuidas contenon quitament d’enigmas matematicas e grammaticalas.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Los cercaires modèrnes lo descrivon regularament coma un polimat.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;E un dels capítols mai surprenents de sa vida intellectuala concernís quicòm que cada mainatge de l’escòla elementària pren ara per evident:&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;los nombres.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;L’òme e la «ròda»&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Ensajatz d’imaginar lo nombre 205 sens la chifra zèro.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Per nosautres, i a aquí pas res de misteriós. Lo 2 ocupa la plaça de las centenas, lo 5 aquela de las unitats, e entre los dos se tròba un zèro que nos indica qu’i a pas cap de desena.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Mas l’idèa que sosten aquela notacion — que la posicion d’una chifra determina sa valor, e que quitament una posicion «vuèja» necessita un simbòl — faguèt partida d’una transformacion matematica immensa.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Lo sistèma nasquèt en Índia, se difusèt dins lo mond islamic e arribèt finalament en Euròpa.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Ibn Ezra inventèt pas lo zèro, ni mai lo sistèma decimal de valor posicionala.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Sa contribucion foguèt diferenta.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Foguèt un dels sabents que contribuiguèron a transmetre las matematicas indoarabicas a de publics novèls.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Dins sos escriches sus l’aritmetica, Ibn Ezra expliquèt lo sistèma de valor posicionala e utilizèt lo zèro, que sonava '''«galgal»''' — mot ebrieu que significa «ròda» o «cercle», en referéncia a sa forma.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;S’interessèt pas sonque a l’aritmetica elementària, mas tanben a de subjèctes sofisticats per son epòca, entre los quals las permutacions e las combinasons. D’istorians de las matematicas an soslinhat l’importància de sos escriches dins la transmission dels sabers matematics del mond intellectual arabofòn cap als sabents europèus.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Mas los nombres foguèron pas qu’una etapa.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Ibn Ezra levèt los uèlhs de l’aritmetica cap al cèl.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Estudièt l’astronomia: los movements dels còsses celèstes, las taulas astronomicas e los calculs necessaris per determinar lo calendièr. Escriguèt tanben sus l’astrolabi, un dels instruments scientifics mai importants e mai sofisticats del mond medieval.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Al meteis temps, practiquèt l’astrologia.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;D’un punt de vista modèrne, cal far una distincion importanta: l’astrologia es pas una sciéncia. Mas dins lo mond intellectual del sègle XII, astronomia e astrologia èran fòrça mai estrechament ligadas que non pas uèi.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Puèi Ibn Ezra cambièt encara de domeni.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;O benlèu, de son punt de vista, cambièt pas jamai de domeni.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;La Bíblia, la gramatica e los escacs&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Per Ibn Ezra, comprendre un verset biblic significava tanben comprendre la lenga dins la quala èra estat escrich.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;La gramatica èra doncas pas una activitat segondària.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Escriguèt d’òbras sus la gramatica ebrèa, entre las quals ''Sefer Moznayim'' («Lo Libre de las Balanças»), destinadas a explicar l’estructura e las règlas de l’ebrieu biblic e, gràcias a elas, a esclairar de passatges dificils de las Escrituras.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Foguèt tanben un dels grands poètas ebrieus de l’Espanha medievala.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;E foguèt pas solament un poèta religiós solemne.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Los estudis de sa poesia fan aparéisser d’umor, de debats en vèrses, d’enigmas e de poesia didactica. Entre sas òbras se tròba quitament un poèma consacrat a '''l’art de la medecina''', mentre qu’un autre descriu '''lo jòc d’escacs'''.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;La figura que ne ressortís es gaireben improbabla.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Un òme capable de passar d’un verset de la Torà a un problèma gramatical, d’aquí a un calcul matematic, puèi al movement d’una estela, al foncionament d’un astrolabi, a un problèma filosofic, a un poèma liturgic — e finalament a una enig­ma numerica o a un taulièr d’escacs.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Benlèu es precisament aquò lo punt essencial.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;La vida modèrna nos encoratja a dividir lo saber en departaments.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;La religion es aquí. La sciéncia es ailà.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;La poesia se tròba sus un estatjament; las matematicas sus un autre.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Ibn Ezra viviá dins un mond intellectual ont aquelas frontièras èran fòrça mens rigidas.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;L’estudi de la lenga podiá ajudar a explicar la Torà.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;L’astronomia podiá ajudar a determinar lo calendièr e lo moment de las observanças josievas.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Las matematicas èran un instrument per comprendre l’òrdre, la proporcion e la mesura.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;La filosofia pausava de questions sus l’èsser uman, l’univèrs e Dieu.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Lo saber viviá pas dins de tiradors separats.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Formava un sol mond.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;E ara podèm tornar a l’òme israèli amb qui avèm començat.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Son nom es '''[[Shmuel Ben Ezra]]'''.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;E aquí l’istòria ven gaireben tròp perfècta&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Shmuel Ben Ezra es fisician e engenhaire de formacion.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Estudièt la fisica de l’enginhariá, obtenguèt puèi un mastèr en fisica e apondèt mai tard d’estudis d’administracion dels afars e de seguretat nacionala. Comencèt sa carrièra coma engenhaire en electrooptica dins la marina israèliana, trabalhèt sus de sistèmas antimissils, foguèt engenhaire sistèma de la tèsta cercaira de l’interceptor Arrow 3, e ocupèt puèi de foncions superioras dins los domenis de la tecnologia, de las operacions e de la ciberseguretat.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Tot aquò auriá pogut èsser simplament l’istòria d’un tecnològ israèli fòrça competent.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;S’i aviá pas un detalh suplementari.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;En parallèl amb tot aquò, Ben Ezra es tanben '''mohel, shochet e sofer STaM'''.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Un ''mohel'' es una persona formada per realizar la ''brit milah'', la circumcision rituala josieva.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Un ''shochet'' es format a la ''shechita'', lo metòde josieu fòrça reglementat d’abatge ritual caishèr.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;E un ''sofer STaM'' es un escriba religiós especialament format que copia a man, segon de règlas detalhadas de la lei josieva, los rotlèus de la Torà, los ''tefillin'' — filactèris — e las ''mezuzot''.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Subtament, es malaisit de pas sorire.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Fa nòu cents ans, un Ibn Ezra se moviá entre la Torà, los nombres e las estelas.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Uèi, un autre Ben Ezra se mòu entre la practica religiosa josieva, la fisica e la tecnologia avançada.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;L’un escriguèt sus un instrument utilizat per mesurar lo cèl.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;L’autre trabalhèt sus la tèsta cercaira d’un interceptor antimissil.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;L’un expliquèt lo '''galgal''' — lo pichon cercle que sonam zèro, un dels elements indispensables de la notacion posicionala.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;L’autre a trabalhat dins un mond tecnologic ont de quantitats vertiginosas de calculs matematics son necessàrias perquè de sistèmas fisics complèxes pòscan foncionar.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Lo parallèl es tan sedusent que la question sembla gaireben se pausar tota sola:&lt;/small&gt;

'''&lt;small&gt;Shmuel Ben Ezra es-il un descendent de Rabbi Abraham Ibn Ezra?&lt;/small&gt;'''

&lt;small&gt;E aquí l’istòria deu venir mai prudenta que son títol.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Fins ara, las fonts publicament disponiblas qu’avèm examinadas fornisson pas cap de cadena genealogica documentada que ligue los dos òmes.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Se sap que la familha de Shmuel Ben Ezra emigrèt del Marròc cap a Israèl, e pòt plan existir una tradicion familhala mai anciana tocant sas originas.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Mas un nom de familha comun — per irresistible que siá per un contaire — constituís pas una pròva genealogica.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Val doncas mai conservar lo punt d’interrogacion.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;E benlèu aquel punt d’interrogacion rend l’istòria encara melhora.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Perque las formas mai interessantas d’eretatge passan pas totjorn per de documents genealogics.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Saurèm benlèu pas jamai se se pòt traçar una linhada familhala ininterrompuda entre lo sabent josieu itinerant de l’Espanha del sègle XII e un responsable israèli de la seguretat nacionala del sègle XXI.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Mas una autra linha es mai aisida de veire.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Es la linha entre lo ''beit midrash'' — la tradicionala maison d’estudi josieva — e lo laboratòri.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Entre la tradicion recebuda e la curiositat scientifica.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Entre saber exactament cossí una letra sagrada deu èsser formada e voler comprendre cossí fonciona lo mond fisic.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Rabbi Abraham Ibn Ezra refusèt de se daissar embarrar dins un sol tirador intellectual.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Gaireben nòu cents ans mai tard, un òme que pòrta lo nom Ben Ezra presenta tornarmai un curriculum remarcablament dificil de plaçar dins una sola categoria.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Benlèu son parents.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Benlèu non.&lt;/small&gt;

&lt;small&gt;Mas se l’ancian Ibn Ezra podiá d’un biais o d’un autre rescontrar un fisician que foguèt tanben mohel, shochet e escriba de tèxtes sacrats, podèm al mens imaginar que los dos aurián fòrça causas de se dire.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

Sos escriches cobrisson de domenis fòrça diferents : [[exegèsi biblica]], [[gramatica ebraïca]], poesia, pensada religiosa, [[aritmetica]], [[astronomia]], calendari e astrologia. Son importància istorica ten tanben al ròtle que joguèt dins la transmission, en [[ebrieu]], dels sabers scientifics e linguistics de la cultura araboandalosa a las comunautats jusievas de l'Euròpa crestiana.&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;&gt;Shlomo Sela, « Abraham Ibn Ezra's Scientific Corpus: Basic Constituents and General Characterization », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 11, n° 1, 2001, p. 91–149, [https://doi.org/10.1017/S0957423901001060 DOI 10.1017/S0957423901001060].&lt;/ref&gt;

== Biografia ==

=== Joventut dins al-Andalus ===

Las informacions sus la primièra partida de la vida d'Ibn Ezra son fragmentàrias. La majoritat dels estudis modèrnes situan sa naissença a [[Tudèla (Navarra)|Tudèla]], vèrs la fin del sègle XI, mas las datas exactas varian segon las fonts.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt; Creissèt dins lo mond cultural dels jusieus d'[[Al Andalús|al-Andalus]], ont l'[[arabi]] èra la lenga principala d'una granda partida de la produccion scientifica e filosofica.

Durant aquela primièra epòca, Ibn Ezra se faguèt conéisser principalament coma poèta. Aguèt de contactes amb mantun erudit important de la cultura judeoandalosa e entretenguèt una relacion intellectuala estrecha amb [[Judà Halevi]], poèta e pensaire jusieu de la meteissa generacion. Dins sos comentaris biblics, Ibn Ezra menciona a divèrsas represas d'interpretacions discutidas amb Halevi.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Cap a [[1140]], Ibn Ezra quitèt la Peninsula Iberica. Aquel despart se plaça dins un periòde de grands cambiaments politics e religioses dins al-Andalus, marcat notamment per l'expansion dels [[Almohades]]. A partir d'aquel moment menèt pendent de nombrosas annadas una vida itineranta dins l'Euròpa crestiana.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

=== Viatges en Euròpa ===

Après son despart d'al-Andalus, Ibn Ezra demorèt successivament dins diferentas vilas d'[[Itàlia]], de [[França]] e d'[[Anglatèrra]]. Sa preséncia es documentada, entre autres, a [[Roma]], [[Lucca]], [[Màntoa]], [[Verona]], [[Besiers]], dins lo nòrd de França e a [[Londres]].&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

Es pendent aquel periòde itinerant que compausèt la màger part de sas òbras en pròsa. Lo fach d'escriure en ebrieu foguèt particularament important : permetèt de transmetre a de lectors jusieus d'Itàlia, de França e d'Anglatèrra de coneissenças gramaticalas e scientificas qu'avián estat desvolopadas en granda partida en arabi dins la Peninsula Iberica.&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;/&gt;

Aquela activitat constituís un episòdi important dins l'istòria de la [[sciéncia medievala]]. Shlomo Sela descriu Ibn Ezra coma un cas particular d'intellectual format dins la cultura scientifica aràbia que, en se desplaçant cap a l'Euròpa crestiana, transportèt aquel saber e contribuiguèt a crear un vocabulari scientific ebrieu adaptat a de domenis coma l'astronomia, las matematicas e l'astrologia.&lt;ref name=&quot;SelaBook&quot;&gt;Shlomo Sela, ''Abraham Ibn Ezra and the Rise of Medieval Hebrew Science'', Leiden–Boston, Brill, 2003, ISBN 978-90-04-12973-3.&lt;/ref&gt;

Los darrièrs ans de sa vida son mal coneguts. Las fonts medievalas e los estudis posteriors balhan de datas e de luòcs de mòrt diferents. La mòrt es generalament situada vèrs [[1167]] ; [[Calahorra]], Roma e Palestina figuran entre los luòcs prepausats per diferentas tradicions e fonts.&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

== Òbra ==

L'òbra d'Ibn Ezra es remarcabla per sa diversitat. Escriguèt de comentaris biblics, de tractats gramaticals, de poesia, de tèxtes sus la religion e la filosofia, e un important ensemble d'òbras scientificas consacradas a las matematicas, l'astronomia e l'astrologia. La màger part d'aquelas òbras foguèt escricha en ebrieu, e divèrses tractats scientifics foguèron puèi traduches en [[latin]] e en autras lengas europèas.&lt;ref name=&quot;Goldstein&quot;&gt;Bernard R. Goldstein, « Astronomy and Astrology in the Works of Abraham ibn Ezra », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 6, n° 1, 1996, p. 9–21, [https://doi.org/10.1017/S0957423900002101 DOI 10.1017/S0957423900002101].&lt;/ref&gt;

=== Comentaris biblics ===

Ibn Ezra es subretot conegut dins la tradicion jusieva per sos comentaris de la [[Bíblia ebraïca]]. Son comentari de la [[Tòra|Tòra o Pentateuc]] venguèt una de sas òbras mai difusadas e foguèt integrat dins nombrosas edicions rabinicas de la Bíblia.&lt;ref name=&quot;JE&quot;&gt;Richard Gottheil e Wilhelm Bacher, [https://www.jewishencyclopedia.com/articles/435-abraham-ibn-ezra « Ibn Ezra, Abraham ben Meïr (Aben Ezra) »], ''The Jewish Encyclopedia'', 1901–1906.&lt;/ref&gt;

Son metòde d'interpretacion acorda una plaça centrala al sens contextual del tèxt, tradicionalament nomenat ''[[Peshat|peshat]]'', e a l'analisi de la lenga e de la gramatica ebraïcas. Ibn Ezra compara las formas dels mots, estudia las raiças e los emplecs gramaticals e utiliza sovent de coneissenças astronomicas, matematicas o cronologicas per explicar un passatge.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Al meteis temps, demòra inscrich dins la tradicion rabinica e cita sovent los [[Talmud]]s e los ensenhaments dels sabents anteriors. Son estil es sovent fòrça concís. Dins certans passatges, evòca deliberadament de « secrets » sens explicar completament son interpretacion, çò que provoquèt ulteriorament la composicion de nombroses comentaris sus son pròpri comentari.&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

De comentaris d'Ibn Ezra son conservats sus una granda partida de la Bíblia, entre autres sul [[Libre d'Isaïas]], los Dotze Pichons Profètas, los [[Salmes]], lo [[Libre de Jòb]], las cinc ''Megillot'' e lo [[Libre de Danièl]]. D'unes comentaris que li foguèron atribuits dins d'edicions ancianas son uèi considerats coma l'òbra d'autres autors.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Certanas observacions fòrça brevas d'Ibn Ezra sus la composicion de la Tòra foguèron interpretadas per d'autors posteriors coma de remarcas precursoras d'una lectura critica del tèxt biblic. Al sègle XVII, [[Baruch Spinoza]] invoquèt explicitament Ibn Ezra dins son ''[[Tractatus theologico-politicus]]'' dins sa discussion de l'atribucion tradicionala del Pentateuc a [[Moïses]].&lt;ref name=&quot;Rudavsky&quot;/&gt;

=== Gramatica e filologia ebraïcas ===

Ibn Ezra contribuiguèt fòrça a la difusion de la tradicion gramaticala ebraïca desvolopada dins al-Andalus. Tradusiguèt en ebrieu d'òbras del gramatician [[Judah ben David Hayyuj]], qu'avián estat escrichas en arabi, e compausèt el meteis mantun tractat de gramatica.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Entre sas òbras principalas dins aquel domeni se tròban :
* ''Moznayim'' (« Las balanças »), compausat vèrs [[1140]], que presenta de nocions e de tèrmes de la gramatica ebraïca ;
* ''Sefer ha-Yesod'' (« Libre del fondament ») ;
* ''Tzahot'', tractat sus la lenga e la correccion gramaticala ;
* ''Safah Berurah'' (« Lenga clara »), una de sas darrièras òbras gramaticalas.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Aqueles escriches ajudèron a rendre accessibles en ebrieu las concepcions filologicas elaboradas pels gramaticians jusieus del mond arabofòn.

=== Astronomia, astrologia e matematicas ===

La produccion scientifica d'Ibn Ezra ocupa una plaça importanta dins son òbra. Escriguèt sus l'[[aritmetica]], l'[[astronomia]], lo calcul del [[calendari ebrieu]], los instruments astronomics e, fòrça extensament, sus l'[[astrologia]].&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;/&gt;

Entre los tractats que li son atribuits amb certitud se tròban ''Sefer ha-Mispar'', consacrat a l'aritmetica ; ''Sefer ha-Ehad'', sus las proprietats dels nombres ; ''Sefer ha-Ibbur'', sul calcul del calendari ; e ''Keli ha-Nehoshet'', sus l'[[astrolabi]].&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Ibn Ezra contribuiguèt tanben a familiarizar los lectors ebrieus amb de metòdes matematics e astronomics venguts de la tradicion scientifica aràbia. Son activitat scientifica èra pas separada, dins sa pensada, de son trabalh d'exegeta : utilizava regularament de coneissenças d'astronomia, de cronologia e de calcul dins sos comentaris biblics.&lt;ref name=&quot;SelaBook&quot;/&gt;

Son corpus astrologic es particularament vast. Compren notamment ''Reshit Hokhmah'' (« Començament de la saviesa »), un manual introductiu d'astrologia, ''Sefer ha-Te'amim'', ''Sefer ha-Olam'' (« Libre del mond »), ''Sefer ha-Moladot'' e d'autres tractats consacrats a diferents brancas de l'astrologia medievala. Los trabalhs modèrnes de Shlomo Sela an identificat e editat nombrosas versions d'aqueles tèxtes.&lt;ref name=&quot;Sela2019&quot;&gt;Shlomo Sela, [https://doi.org/10.1163/15700674-12340049 « Abraham Ibn Ezra as the Translator of Astrological and Astronomical Texts from Arabic into Hebrew: Sources and Methods »], ''Medieval Encounters'', vol. 25, n° 4, 2019, p. 345–380.&lt;/ref&gt;

Una part importanta d'aquel material deriva de la sciéncia astrologica e astronomica en lenga aràbia. L'estudi dels manuscrits a mostrat qu'Ibn Ezra traduisiá, adaptava o reformulava de passatges de fonts aràbias per los integrar dins de tractats ebrieus.&lt;ref name=&quot;Sela2019&quot;/&gt; Sas òbras foguèron elas meteissas traduchas mai tard en latin e exerciguèron una influéncia sus de sabents jusieus e crestians de l'Edat Mejana.&lt;ref name=&quot;Goldstein&quot;/&gt;

=== Pensada religiosa e filosofia ===

Ibn Ezra es sovent classificat entre los [[filosofia jusieva|pensaires jusieus medievals]], mas escriguèt pauc d'òbras que correspondon estrictament al genre del tractat filosofic sistematic. Sas idèas filosoficas apareisson mai que mai dins sos comentaris biblics, dins sa poesia e dins d'òbras religiosas o scientificas.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

''Yesod Mora ve-Sod ha-Torah'' (« Fondament de la reveréncia e secret de la Tòra »), compausat cap a la fin de sa vida, examina la natura de las comandas biblicas e las coneissenças necessàrias per las comprendre. ''Sefer ha-Shem'' tracta dels noms divins e de lor significacion linguistica e numerica. Lo raconte allegoric ''Hayy ben Meqitz'' presenta, jos una forma poetica, de tèmas ligats a l'arma e a son rapòrt amb lo mond superior.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Sa pensada combina d'elements de la tradicion rabinica, de la teologia medievala e de concepcions filosoficas e scientificas circulant dins lo mond araboislamic. Los cercaires an notat particularament l'influéncia de [[Saadia Gaon]], del ''[[Sefer Yetzirah]]'' e, sus certans tèmas, de la tradicion [[neoplatonisme|neoplatoniciana]].&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

=== Poesia ===

Abans son despart d'al-Andalus, Ibn Ezra èra ja reconegut coma poèta. Compauseguèt a l'encòp de poesia seculara e de poesia religiosa en [[ebrieu]]. Una partida de sos poèmas foguèt integrada a la tradicion liturgica jusieva.&lt;ref name=&quot;JE&quot;/&gt;

Sa poesia aborda de tèmas fòrça variats : l'amistat, la pauretat, l'exili, lo destin, la saviesa, l'arma umana e son desir d'aprochament de Dieu. Certans poèmas combinan de reflexions religiosas amb de nocions scientificas o cosmologicas, çò que correspond a la diversitat de son òbra en pròsa.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

== Metòde e concepcion del saber ==

Una caracteristica de l'òbra d'Ibn Ezra es la proximitat entre de domenis que son uèi sovent estudiats separadament. Per el, la coneissença de la gramatica, de las matematicas, de l'astronomia e de las autras disciplinas èra utila, e de còps necessària, per arribar a una interpretacion exacta de las Escrituras.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

L'astrologia ocupava tanben una plaça importanta dins sa vision medievala del mond. Ibn Ezra considerava los astres coma d'intermediaris dins l'òrdre natural, tot en los plaçant jos l'autoritat divina. Sas concepcions sus aquel subjècte aguèron un impacte important dins la discussion jusieva medievala sus l'astrologia, la providéncia e la libertat umana.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Cal distinguir aquelas concepcions de la compreneson scientifica modèrna : a l'Edat Mejana, astronomia e astrologia formavan de domenis fòrça mai estrechament ligats que dins la sciéncia contemporanèa.

== Influéncia e posteritat ==

L'influéncia d'Ibn Ezra foguèt duradissa dins mai d'un domeni. Sos comentaris biblics foguèron copiats dins un grand nombre de manuscrits, puèi estampats dins d'edicions de la Bíblia rabinica. Lor estil concís e lors allusions provoquèron la redaccion de nombroses « supercomentaris », destinats a explicar son interpretacion.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

Dins las sciéncias medievalas, sos tractats contribuiguèron a la formacion d'un vocabulari scientific ebrieu e a la transmission de coneissenças d'origina aràbia. Bernard R. Goldstein lo descriu coma un dels principals transmetaires de la sciéncia aràbia cap a l'Occident medieval ; divèrsas de sas òbras astronomicas e astrologicas foguèron traduchas en latin e utilizadas per de sabents jusieus e crestians.&lt;ref name=&quot;Goldstein&quot;/&gt;

L'importància d'Ibn Ezra ven doncas pas d'un sol sistèma filosofic o scientific, mas de la combinason de son trabalh d'exegeta, de gramatician, de poèta e de transmetaire de coneissenças. Sas peregrinacions entre lo mond iberic, Itàlia, França e Anglatèrra contribuiguèron a difusar dins de regions novèlas una partida importanta de l'erudicion judeoaràbia de l'Edat Mejana.&lt;ref name=&quot;Sela2001&quot;/&gt;

== Òbras principalas ==

La lista seguenta recampa una seleccion de sas òbras mai conegudas ; mantun tèxt existís en mai d'una version e l'atribucion d'unes escriches transmeses jos son nom demòra discutida.&lt;ref name=&quot;SEP&quot;/&gt;

;Comentaris biblics
* Comentaris de la [[Tòra|Tòra o Pentateuc]]
* Comentari d'[[Isaïas]]
* Comentaris dels Dotze Pichons Profètas
* Comentari dels [[Salmes]]
* Comentari del [[Libre de Jòb]]
* Comentaris de las ''Megillot''
* Comentari de [[Danièl]]

;Gramatica e filologia
* ''Moznayim''
* ''Sefer ha-Yesod''
* ''Tzahot''
* ''Safah Berurah''
* ''Sefat Yeter''

;Religion e pensada
* ''Yesod Mora ve-Sod ha-Torah''
* ''Sefer ha-Shem''
* ''Hayy ben Meqitz''
* ''Iggeret ha-Shabbat''

;Matematicas e astronomia
* ''Sefer ha-Mispar''
* ''Sefer ha-Ehad''
* ''Sefer ha-Ibbur''
* ''Keli ha-Nehoshet''
* tractats e taulas astronomicas

;Astrologia
* ''Reshit Hokhmah''
* ''Sefer ha-Te'amim''
* ''Sefer ha-Olam''
* ''Sefer ha-Moladot''
* divèrses tractats sus las eleccions astrologicas, las interrogacions e los luminaris

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

== Bibliografia ==
* Goldstein, Bernard R., « Astronomy and Astrology in the Works of Abraham ibn Ezra », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 6, n° 1, 1996, p. 9–21.
* Langermann, Tzvi, « Abraham Ibn Ezra », ''Stanford Encyclopedia of Philosophy'', 2006, rev. 2018.
* Rudavsky, Tamar M., « Ibn ʿEzra: Abraham ibn ʿEzra », dins Thomas Hockey et al. (dir.), ''The Biographical Encyclopedia of Astronomers'', Springer, 2007, p. 553–555.
* Sela, Shlomo, « Abraham Ibn Ezra's Scientific Corpus: Basic Constituents and General Characterization », ''Arabic Sciences and Philosophy'', vol. 11, n° 1, 2001, p. 91–149.
* Sela, Shlomo, ''Abraham Ibn Ezra and the Rise of Medieval Hebrew Science'', Leiden–Boston, Brill, 2003.
* Sela, Shlomo, ''Abraham Ibn Ezra: The Book of the World. A Parallel Hebrew-English Critical Edition of the Two Versions of the Text'', Leiden–Boston, Brill, 2010.
* Sela, Shlomo, « Abraham Ibn Ezra as the Translator of Astrological and Astronomical Texts from Arabic into Hebrew: Sources and Methods », ''Medieval Encounters'', vol. 25, n° 4, 2019, p. 345–380.
* Twersky, Isadore e Jay M. Harris (dir.), ''Rabbi Abraham Ibn Ezra: Studies in the Writings of a Twelfth-Century Jewish Polymath'', Cambridge (Massachusetts), Harvard University Press, 1993.

== Ligams extèrnes ==
* [https://plato.stanford.edu/archives/sum2020/entries/ibn-ezra/ « Abraham Ibn Ezra »] dins la ''Stanford Encyclopedia of Philosophy''
* [https://ismi.mpiwg-berlin.mpg.de/biography/Ibn_Ezra_BEA.htm « Ibn ʿEzra: Abraham ibn ʿEzra »], ''Biographical Encyclopedia of Astronomers''
* [https://www.sefaria.org/topics/ibn-ezra Tèxtes e comentaris d'Ibn Ezra] sus [[Sefaria]]
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Abraham_ibn_Ezra Imatges e documents sus Abraham ibn Ezra] sus [[Wikimedia Commons]]

{{DEFAULTSORT:Ezra, Abraam ben Meir ibn}}
[[Categoria:Sabents e escrivans d'Al Andalús]]
[[Categoria:Filosòf del sègle XII]]
[[Categoria:Rishonim]]
[[Categoria:Filosòf jusieu]]
[[Categoria:Poèta jusieu]]</text>
      <sha1>jba3sbhl0vr6j1ycyxilltp6swcjpg8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gasaupoi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59226</id>
    <revision>
      <id>2509937</id>
      <parentid>2486979</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T18:28:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2509937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4976" sha1="kob45z6jrisswdi2ou5tyyn91w9bwtb" xml:space="preserve">{{Dialècte Gascon}}

{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Gasaupoi
 | nom2          = ''Gazaupouy''
 | imatge        = Gazaupouy_-_Tour_d'Estrepouy_-1.JPG
 | descripcion   = Tor d'Estrepoi (nom supausat)
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason ville FR Gazaupouy (Gers).svg
 | escais        = 
 | ist={{Gasconha}}
 | parçan=
 | region= {{Occitània (Region)}}
 | departament={{Gers}}
 | arrondiment=[[Arrondiment de Condòm|Condòm]]
 | canton= Leitora-Lomanha ([[Canton de Condòm|Condòm]] abans 2015)
 | insee=32143
 | sitweb=
 | cp=32480
 | cònsol=Philippe Boyer 
 | mandat=[[2020]]-[[2026]]
 | intercom= [[Comunautat de comunas de la Tenarèsa|CC de la Tenarèsa]]
 | gentilici= 
 | latitud=44.0086111111
 | longitud=0.451388888889
 | alt mej=
 | alt mini=83 
 | alt maxi=220 
 | km²=20.94
 |}}

'''Gasaupoi'''{{bdtopoc}}&lt;ref&gt;{{CGGèrs}}&lt;/ref&gt;{{RepTopMP}} (''Gazaupouy'' en [[francés]]) qu'ei ua [[comuna francesa|comuna]] [[Gasconha|gascoa]] d'[[Occitània]] situada dens lo [[departaments franceses|departament]] de [[Gers (departament)|Gers]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Mieidia-Pirenèus]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
Comuna de [[Gasconha]] situada sus l'[[Auvinhon]].

[[Imatge:Map commune FR insee code 32143.png|vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.]]

==Toponimia==
Segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]], ''Gasaupoi'' que seré format de l'ancian occitan ''casal'' [&gt; casau], « cabana », e lo resultat deu latin ''podium'', « turon »&lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 313&lt;/ref&gt;.&lt;/br&gt;
Segon [[Ernèst Negre|Negre]], ''Gasaupoi'' que vengueré benlèu deu [[gascon]] ''gasaube'' (''[[Stellaria media]]''), damb lo mot ''poi''&lt;ref&gt;Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', 1990-98, vol. II, p. 1247, par. 23232&lt;/ref&gt;.&lt;/br&gt;
Comparar pr'aquò damb [[Gasava]] e [[Gasòst]].

== Istòria ==

== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee=32143
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= mai de [[2020]] |Fin= [[2026]] |Identitat= Philippe Boyer |Partit=  |Qualitat= agricultor }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2020 |Identitat= Guy Saint-Mézard|Partit=  |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat=  |Partit=  |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

== Demografia ==
&lt;timeline&gt;                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:600 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:400 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:200 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,149)(84,137) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 456 1968: 414
  points:(84,137)(100,118)    color:blue    width:2 #1975: 347
  points:(100,118)(128,110)   color:blue    width:2 #1982: 316
  points:(128,110)(160,103)   color:blue    width:2 #1990: 292
  points:(160,103)(196,104)   color:blue    width:2 #1999: 297
  points:(196,104)(228,105)     color:blue    width:2 #2004/5 
  
&lt;/timeline&gt;

{{Demografia
|insee=32143
|1793=1178
|1800=1074
|1806=1075
|1821=1128
|1831=1043
|1836=
|1841=1014
|1846=1015
|1851=970
|1856=884
|1861=878
|1866=901
|1872=826
|1876=757
|1881=743
|1886=727
|1891=720
|1896=670
|1901=608
|1906=606
|1911=580
|1921=483
|1926=510
|1931=510
|1936=524
|1946=506
|1954=510
|1962=456
|1968=414
|1975=347
|1982=316
|1990=292
|1999=297
|2006=306
|2007=300
|2008=294
|2009=288
|cassini=15200
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr32|0}} la populacion qu'èra de {{popfr32|143}} abitants e la densitat qu'èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr32|143}}/20.94) round 2}}}} ab/km².

==Lòcs e monuments==

== Personalitats ligadas damb la comuna ==
* [[Commandant Henry Marcellin]] mòrt per la França lo [[7 de julhet]] de [[1944]] au [[maquis de Meilhan]] dont estat capdaus amb lo [[Doctor Reynaud]].

==Véser tanben==
* [[Comunas de Gers]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/metadonnees/cog/commune/COM32143-gazaupouy Gasaupoi suu site de l'Insee]

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}

{{Comunas de Gers}}

[[Categoria:Comuna de Gers]]
[[Categoria:Comuna de Gasconha]]</text>
      <sha1>kob45z6jrisswdi2ou5tyyn91w9bwtb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lista dels primièrs ministres de Marròc</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60017</id>
    <revision>
      <id>2509989</id>
      <parentid>2055560</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T09:27:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Martin Macha 2111</username>
        <id>41985</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lista de Primièrs Ministres */</comment>
      <origin>2509989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3824" sha1="0trxgswrux9uma24v8gndkgpjgx0vlc" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
[[Fichièr:Coat of arms of Morocco.svg|thumb|120px|Blason de Marròc.]]
Lo '''[[Primièr Ministre]]''' es lo cap de govèrn en [[Marròc]], nomenat per lo Rei, qu'es, segon la [[constitucion]] del país, lo [[cap d'Estat]].

Vaquí la '''lista dels primièrs ministres de Marròc''' de [[1955]] fins a uèi.

== Lista de Primièrs Ministres ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=2|Nom
! Fichièr
! Començament del govèrn
! Fin del govèrn
! Partit politic
|-
!  1 
| [[Mbarek Bekkaï]]
| 
| [[7 de decembre]] de [[1955]]
| [[15 d'abril]] de [[1958]]
| Partit Istiqlal 
|-
! 2
| [[Ahmed Balafrej]]
| 
| [[12 de mai]] de [[1958]]
| [[16 de decembre]] de [[1958]]
| Partit Istiqlal
|-
! 3
| [[Abdallah Ibrahim]]
| 
| [[16 de decembre]] de [[1958]]
| [[20 de mai]] de [[1960]]
| Partit Istiqlal /Union Nacionala de las Fòrças Popularas
|-
! 4
| [[Ahmed Bahnini]]
| 
| [[13 de novembre]] de [[1963]]&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
| [[7 de junh]] de [[1965]]
| Partit Socialista Democratic
|-
! 5
| [[Mohamed Benhima]]
| 
| [[7 de julhet]] de [[1967]]
| [[6 d'octobre]] de [[1969]]
| independent
|-
! 6
| [[Ahmed Laraki]] 
| 
| [[6 d'octobre]] de [[1969]]
| [[6 d'agost]] de [[1971]] 
| independent
|-
! 7
| [[Mohammed Karim Lamrani]]&lt;br /&gt;(1{{èr}} còp)
| 
| [[6 d'agost]] de [[1971]] 
| [[2 de novembre]] de [[1972]]
| independent
|-
! 8
| [[Ahmed Osman]]
| 
| [[2 de novembre]] de [[1972]]
| [[22 de març]] de [[1979]] 
| Concentracion Nacionala d'independents
|-
! 9
| [[Maati Bouabid]]
| 
| [[22 de març]] de [[1979]] 
| [[30 de novembre]] de [[1983]]
| Union Constitucionala
|-
! 10
| [[Mohammed Karim Lamrani]] (2{{nd}} còp)
| 
| [[30 de novembre]] de [[1983]]
| [[30 de setembre]] de [[1986]]
| independent
|-
! 11
| [[Azzeddine Laraki]]
| 
| [[30 de setembre]] de [[1986]]
| [[11 d'agost]] de [[1992]]
| independent
|-
! 12
| [[Mohammed Karim Lamrani]] (3en còp)
| 
| [[11 d'agost]] de [[1992]]
| [[25 de mai]] de [[1994]] 
| independent
|-
! 13
| [[Abdellatif Filali]]
| 
| [[25 de mai]] de [[1994]]
| [[4 de febrièr]] de [[1998]]
| independent
|-
! 14
| [[Abderrahmane Youssoufi]]
| 
| [[4 de febrièr]] de [[1998]]
| [[9 d'octobre]] de [[2002]]
| Union Socialista de las Fòrças Popularas
|-
! 15
| [[Driss Jettou]]
| [[Fichièr:Driss Jettou.jpg|60px]]
| [[9 d'octobre]] de [[2002]]
| [[19 de setembre]] de [[2007]]
| independent
|-
! 16
| [[Abbas el Fassi]]
| [[Fichièr:Abbas El fassi 08.jpg|60px]]
| [[19 de setembre]] de [[2007]]
| [[29 de novembre]] de [[2011]]
| Partit Istiqlal
|-
! 17
| [[Abdelilah Benkirane]]
| [[Fichièr:Abdelilah Benkirane DAVOS.jpeg|60px]]
| [[29 de novembre]] de [[2011]]
| [[5 d'abril]] de [[2017]]
| PJD
|-
! 18
| [[Saâdeddine El Othmani]]
| [[Fichièr:Saad Dine El Otmani (cropped).jpg|60px]]
| [[5 d'abril]] de [[2017]]
| [[7 d'octobre]] de [[2021]]
| PJD
|-
! 19
| [[Aziz Akhannouch]]
| [[Fichièr:Aziz Akhannouch (cropped).jpg|60px]]
| [[7 d'octobre]] de [[2021]]
| [[29 de setembre]] de [[2026]]
| PJD
|-
! 20
| [[Fatima Ezzahra El Mansouri]]
| [[Fichièr:Fatima Ezzahra El Mansouri Screenshot.png|60px]]
| [[29 de setembre]] de [[2026]]
| uèi
| PAM
|}
&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; La figura de ''Primièr Ministre'' foguèt abolida e remplaçada per una [[monarquia absoluda]] durant lo renhe de [[Mohammed V de Marròc|Mohammed V]] dempuèi lo [[20 de mai]] de [[1960]] fins al [[26 de febrièr]] de [[1961]]. Après la mòrt del Rei, lo sieu filh [[Hassan II]] venguèt [[Lista dels reis de Marròc|Rei de Marròc]] e mantenguèt lo regim absolut fins al [[13 de novembre]] de [[1963]], quand se tornèt crear la foncion de ''Primièr Ministre''. Malgrat tot, dins lo periòde entre lo [[7 de junh]] de [[1965]] e lo [[7 de julhet]] de [[1967]], la carga tornèt desaparéisser.

[[Categoria:Primièr ministre de Marròc| ]]
[[Categoria:Lista de caps de govèrn|Marroc]]</text>
      <sha1>0trxgswrux9uma24v8gndkgpjgx0vlc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509990</id>
      <parentid>2509989</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T09:37:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Martin Macha 2111</username>
        <id>41985</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lista de Primièrs Ministres */</comment>
      <origin>2509990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4768" sha1="d26ozk5hdb7a6yufcs29yaf2kfm2xjs" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
[[Fichièr:Coat of arms of Morocco.svg|thumb|120px|Blason de Marròc.]]
Lo '''[[Primièr Ministre]]''' es lo cap de govèrn en [[Marròc]], nomenat per lo Rei, qu'es, segon la [[constitucion]] del país, lo [[cap d'Estat]].

Vaquí la '''lista dels primièrs ministres de Marròc''' de [[1955]] fins a uèi.

== Lista de Primièrs Ministres ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=2|Nom
! Fichièr
! Començament del govèrn
! Fin del govèrn
! Partit politic
|-
!  1 
| [[Mbarek Bekkaï]]
| [[Fichièr:Mbarek Bekkaï.jpg|60px]]
| [[7 de decembre]] de [[1955]]
| [[15 d'abril]] de [[1958]]
| Partit Istiqlal 
|-
! 2
| [[Ahmed Balafrej]]
| [[Fichièr:Balafrej2wiki.png|60px]]
| [[12 de mai]] de [[1958]]
| [[16 de decembre]] de [[1958]]
| Partit Istiqlal
|-
! 3
| [[Abdallah Ibrahim]]
| [[Fichièr:A Ibrahim WIKI.jpg|60px]]
| [[16 de decembre]] de [[1958]]
| [[20 de mai]] de [[1960]]
| Partit Istiqlal /Union Nacionala de las Fòrças Popularas
|-
! 4
| [[Ahmed Bahnini]]
| [[Fichièr:Ahmed bahnini.jpg|60px]]
| [[13 de novembre]] de [[1963]]&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;
| [[7 de junh]] de [[1965]]
| Partit Socialista Democratic
|-
! 5
| [[Mohamed Benhima]]
| [[Fichièr:محمد بنهيمة.jpg|60px]]
| [[7 de julhet]] de [[1967]]
| [[6 d'octobre]] de [[1969]]
| independent
|-
! 6
| [[Ahmed Laraki]] 
| [[Fichièr:Ahmed Laraki en 2008.jpg|60px]]
| [[6 d'octobre]] de [[1969]]
| [[6 d'agost]] de [[1971]] 
| independent
|-
! 7
| [[Mohammed Karim Lamrani]]&lt;br /&gt;(1{{èr}} còp)
| [[Fichièr:محمد كريم العمراني Mohamed Karim Lamrani.jpg|60px]]
| [[6 d'agost]] de [[1971]] 
| [[2 de novembre]] de [[1972]]
| independent
|-
! 8
| [[Ahmed Osman]]
| [[Fichièr:Bundesarchiv B 145 Bild-F011570-0004, Bonn, AA, Luftverkehrsvertrag mit Marokko (cropped).jpg|60px]]
| [[2 de novembre]] de [[1972]]
| [[22 de març]] de [[1979]] 
| Concentracion Nacionala d'independents
|-
! 9
| [[Maati Bouabid]]
| [[Fichièr:Maati Bouabid.jpg|60px]]
| [[22 de març]] de [[1979]] 
| [[30 de novembre]] de [[1983]]
| Union Constitucionala
|-
! 10
| [[Mohammed Karim Lamrani]] (2{{nd}} còp)
| [[Fichièr:محمد كريم العمراني Mohamed Karim Lamrani.jpg|60px]]
| [[30 de novembre]] de [[1983]]
| [[30 de setembre]] de [[1986]]
| independent
|-
! 11
| [[Azzeddine Laraki]]
| [[Fichièr:Minister Van den Broek (Buitenlandse Zaken) (r) en de Marokkaanse minister Larak, Bestanddeelnr 932-5113 (cropped).jpg|60px]]
| [[30 de setembre]] de [[1986]]
| [[11 d'agost]] de [[1992]]
| independent
|-
! 12
| [[Mohammed Karim Lamrani]] (3en còp)
| [[Fichièr:محمد كريم العمراني Mohamed Karim Lamrani.jpg|60px]]
| [[11 d'agost]] de [[1992]]
| [[25 de mai]] de [[1994]] 
| independent
|-
! 13
| [[Abdellatif Filali]]
| [[Fichièr:(Abdellatif Filali) Felipe González recibe al ministro de Asuntos Exteriores de Marruecos. Pool Moncloa. 2 de julio de 1990 (cropped).jpeg|60px]]
| [[25 de mai]] de [[1994]]
| [[4 de febrièr]] de [[1998]]
| independent
|-
! 14
| [[Abderrahmane Youssoufi]]
| [[Fichièr:Abderrahmane Youssoufi.jpg|60px]]
| [[4 de febrièr]] de [[1998]]
| [[9 d'octobre]] de [[2002]]
| Union Socialista de las Fòrças Popularas
|-
! 15
| [[Driss Jettou]]
| [[Fichièr:Driss Jettou.jpg|60px]]
| [[9 d'octobre]] de [[2002]]
| [[19 de setembre]] de [[2007]]
| independent
|-
! 16
| [[Abbas el Fassi]]
| [[Fichièr:Abbas El fassi 08.jpg|60px]]
| [[19 de setembre]] de [[2007]]
| [[29 de novembre]] de [[2011]]
| Partit Istiqlal
|-
! 17
| [[Abdelilah Benkirane]]
| [[Fichièr:Abdelilah Benkirane DAVOS.jpeg|60px]]
| [[29 de novembre]] de [[2011]]
| [[5 d'abril]] de [[2017]]
| PJD
|-
! 18
| [[Saâdeddine El Othmani]]
| [[Fichièr:Saad Dine El Otmani (cropped).jpg|60px]]
| [[5 d'abril]] de [[2017]]
| [[7 d'octobre]] de [[2021]]
| PJD
|-
! 19
| [[Aziz Akhannouch]]
| [[Fichièr:Aziz Akhannouch (cropped).jpg|60px]]
| [[7 d'octobre]] de [[2021]]
| [[29 de setembre]] de [[2026]]
| PJD
|-
! 20
| [[Fatima Ezzahra El Mansouri]]
| [[Fichièr:Fatima Ezzahra El Mansouri Screenshot.png|60px]]
| [[29 de setembre]] de [[2026]]
| uèi
| PAM
|}
&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; La figura de ''Primièr Ministre'' foguèt abolida e remplaçada per una [[monarquia absoluda]] durant lo renhe de [[Mohammed V de Marròc|Mohammed V]] dempuèi lo [[20 de mai]] de [[1960]] fins al [[26 de febrièr]] de [[1961]]. Après la mòrt del Rei, lo sieu filh [[Hassan II]] venguèt [[Lista dels reis de Marròc|Rei de Marròc]] e mantenguèt lo regim absolut fins al [[13 de novembre]] de [[1963]], quand se tornèt crear la foncion de ''Primièr Ministre''. Malgrat tot, dins lo periòde entre lo [[7 de junh]] de [[1965]] e lo [[7 de julhet]] de [[1967]], la carga tornèt desaparéisser.

[[Categoria:Primièr ministre de Marròc| ]]
[[Categoria:Lista de caps de govèrn|Marroc]]</text>
      <sha1>d26ozk5hdb7a6yufcs29yaf2kfm2xjs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Utilizaire:Sivadon 1949</title>
    <ns>2</ns>
    <id>64887</id>
    <revision>
      <id>2509966</id>
      <parentid>2509850</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T03:31:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2509966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15893" sha1="61ra4zjbci5rt74a9mskf0y44dvtgcl" xml:space="preserve">https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html

'''MESA EN GARDA'''

'''Se cal malfisar del siti http://bdtopoc.org/ . Es incapable d'escriure que sap pas lo nom d'una comuna. Dona totjorn una responsa, siá la responsa justa, siá una responsa falsa (una invencion, mai que mai, o la fòrma francesa). Aquò rai, tomba just per moments. Lo problèma es que sabètz pas quora la responsa es justa o es falsa, un pauc coma los relòtges arrestats que çaquelà donan la bona ora dos còps per jorn ! Quand i a un càmbiament de nòrma, digun ne sap ni la data ni la rason; fa que sus wp.oc, la referéncia es donada a bdtopoc per un toponime e quand verificatz la referéncia, podètz trobar un nom diferent'''
.
'''Pels agionimes (noms de sants), çò pièger es que sovent vos dona la fòrma sabenta, adaptada del latin, sense cap avertiment, coma de costuma, que lo nom es una construccion en cambra. Quand trobatz Sant (Sent) Maurici (&lt; Mauricius), Sulpici (&lt; Sulpicius), Desidèri (&lt; Desiderius), i a 90 % de possibilitats que lo nom siá inventat. Çaquelà, i a pas de certitud absoluda aquí tanpauc (per exemple, Blasi &lt; Blasius pòt èsser una bona responsa).'''

'''Dins la practica, bdtopoc.org pòt servir de referéncia SONQUE quand avètz una autra font que dona una responsa identica (e que las doás fonts se son pas copiadas).'''


'''Enquèstas toponimicas Sivadon'''

'''Pug d'Agenés'''

2 òmes, un mai de 70 ans, parla occitan, un autre 65-70, coneissença al mens passiva (familha que parlava de contunh).
* Puch d'Agenés : [Puʃ] &quot;vam a Pug&quot; (= anam a Pug) [ba na 'puʃ]; cita tanben una autra prononciacion : [Putʃ]; Bénédicte Boyrie-Fénié : [Puʃ d-]; Autres lòcs (notacions pas gaire precisas, mai que mai de las nasalas): [dama'zan], [biləfrankə] (= V. de Cairan), [munyr], [bilatun], [byzɛt], [ka'lunnjə] = Calonjas, coma se foguèsse Calon-nhas, ambe  (BBF : [-əs]),[rrazimet],[be'rɔj] (vilatge a un caireforc près de Vilaton), [kɔw'bɛjrə] (BBF [kaw - s]), [fargə] (BBF [hargəs -]), [kastɛlja'lus], [lu mas], []kaw'mun] (veire Cauvèiras : polimorfisme ?)

COPIA (EN CAS DE NOVÈLA DISPARICION SUSPÈCTA sus ma pagina Wp.fr)
Il n'est pas inintéressant d'expliquer ce qui est arrivé depuis un conflit en avril 2018, suivi par ma décision de ne plus contribuer à Wikipédia.fr.

J'ai reçu un courrier de soutien d'un contributeur et j'ai répondu en précisant ce que je pensais de certaines personnes qui ont hélas un pouvoir sur nous. M'étant absenté quelques heures, j'ai reçu un avis anonyme, qui semblait être rédigé automatiquement, de Wikipédia.fr, m'avertissant que quelqu'un avait essayé de prendre mon identité sur le site. 

&quot; Tentative échouée de connexion à Wikipedia en tant que Sivadon 1949

    3 mai 2018, 19:48
    Assurer un Suivi

    De :
        Wikipedia

    A :
        Sivadon 1949


  		Il y a eu une tentative échouée de connexion à votre compte depuis un nouvel appareil. Assurez-vous que votre compte a un mot de passe suffisamment sécurisé. &quot; 	 

On avait donc lu ma correspondance privée et celui qui avait lu était apte à le faire, je n'en dis pas plus. Comme je ne suis pas né de la dernière pluie, j'ai immédiatement compris le message : si tu veux revenir, on va contribuer à ta place en te faisant écrire des horreurs, afin que tu sois censuré définitivement et que ta réputation soit perdue. Je me demande d'ailleurs si le message était automatique ou s'il m'avait été directement envoyé par la personne désireuse de me nuire et ayant un accès à mes données personnelles.

Je pensais que si je continuais à ne plus contribuer, il ne se passerait rien. En réalité, j'ai reçu de façon répétée des quantités de spams sur ma boîte de réception, j'ai observé des signes divers que mon ordinateur était surveillé, je reçois deux ou trois par jour des appels téléphoniques avec comme seule réponse une respiration, voire rien du tout, des messages enregistrés muets si je ne réponds pas. Auparavant, ça n'arrivait que le samedi matin, parce que les cambrioleurs veulent savoir qui est parti en week-end et en plus ce n'était pas très fréquent. Enfin, toutes sortes de comportements, que j'oublie au fur et à mesure et où la bêtise le dispute à la méchanceté. J'ai des horaires irréguliers, mais en revanche mon perturbateur n'est guère actif au-delà de 10 heures du soir (c'est un indice sur son identité). Fait remarquable, on n'essaie pas de perturber mon activité sur Wikipédia (en d'autres langues que le français), sans doute parce que l'identité du fâcheux serait détectée. Ça dure depuis maintenant plus d'un an et je rends hommage à la patience de l'imbécile. Je n'en dirai pas davantage. 

, latinizacion del sufixe gallés ''-ācon''. X èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre ''X''. 

* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de [[]]; es ara del canton de '''' (en francés), donc .

'''Bibliografia toponimica :'''

&lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, ''Dictionnaire toponymique des communes. Landes et Bas-Adour'', ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, ''Dictionnaire toponymique des communes. Gironde'', ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, ''Dictionnaire toponymique des communes. Lot-et-Garonne'', ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Jean Roux, ''Dictionnaire toponymique des communes de Dordogne'', ed. Novelum-IEO e Lo Congrès permanent de la lenga occitana, 2020, p. &lt;/ref&gt;

 &lt;ref&gt;Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', volume I, n° &lt;/ref&gt; 

&lt;ref&gt;Ernest Negre, ''Les Noms de Lieux du Tarn'', 4e ed., Vent Terral, Energues, 81350 Andouque, 1986, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Gaston Bazalgues, ''A la Découverte des Noms de Lieux du Quercy et des Communes du Lot'', Les Éditions de la Bouriane et du Quercy, 2002, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Paul Burgan, André Lafon, ''Toponymie du Tarn-et-Garonne'', Association Antonin Perbosc, 2006, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Chantal Tanet et Tristan Hordé, ''Dictionnaire des Noms de Lieux du Périgord'', ed. Fanlac, segonda edicion, 2000, p. &lt;/ref&gt;


&lt;ref&gt;Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, ''Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier'', Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Michel Grosclaude, ''Dictionnaire toponymique des communes du Béarn'', Escòla Gaston Febus, 1991, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Frank R. Hamlin, ''Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique'', Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Fr. Mistral, ''Lou Tresor dóu Felibrige'', reedicion Culture Provençale et Méridionale, Raphèle-lès-Arles, 1979, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Patrici Pojada, ''Répertòri toponimic de las Comunas de la Region Miègjorn-Pirenèus'', ed. Loubatières, Portèth de Garona, 2009, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Xavier Delamarre, ''Dictionnaire de la Langue gauloise'', ed. Errance, 2na edicion, 2008, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. &lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;Xavier Delamarre, ''Noms de personnes celtiques dans l'Épigraphie classique'', ed. Errance, 2007, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Pierre Yves Lambert, ''La Langue gauloise'', ed. Errance, edicion 2003, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Jacques Astor, ''Dictionnaire des Noms de Familles et Noms de Lieux du Midi de la France'', ed. du Beffroi, 2002, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Albert Dauzat, ''La toponymie gauloise de l'Auvergne et du Velay, 1931 http://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1931_num_33_4_2623&lt;/ref&gt; 

&lt;ref&gt;Pierre Nauton, Atlas Linguistique et Ethnographique du Massif Central'', CNRS, 1972, enquèstas preliminàrias 1942-1943, enquèsta principala 1951-1953, enquèsta de tèsi en Naut Léger, 1944-1947&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Jean Arsac, ''Les noms de lieux en Velay'', ed. des Cahiers de la Haute-Loire, 2023 (reedicion), p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Marcel Villoutreix, ''Noms de Lieux du Limousin'', ed. Bonneton, 1995 (cerchatz a l'index)&lt;/ref&gt;.

&lt;ref&gt;Yves Lavalade, ''Dictionnaire toponymique de la '', n° , ed. Lucien Souny, 2, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. &lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Patrici Poujade, Dictionnaire toponymique de l'Ariège, IEO-Arièja, 2021, p. &lt;/ref&gt; 

'''Ajuda grafica'''

&lt;ref&gt;Loïs Alibèrt, Gramatica occitana, segonda edicion, Centre d'Estudis Occitans, Montpelhièr, 1976&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;http://superlexic.com/revistadoc/wp-content/uploads/2013/07/Linguistica-occitana-6-CLO.pdf, pp. 53-61&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a7/Tourtoulon.jpg&lt;/ref&gt;

'''Evol demografica'''
|1793=
|1800=
|1806=
|1821=
|1831=
|1836=
|1841=
|1846=
|1851=
|1856=
|1861=
|1866=
|1872=
|1876=
|1881=
|1886=
|1891=
|1896=
|1901=
|1906=
|1911=
|1921=
|1926=
|1931=
|1936=
|1946=
|1954=
|1962=
|1968=
|1975=
|1982=
|1990=
|1999=
|2004=
|2005=
|cassini=
|senscomptesdobles= 1962}}

{{refins}}

===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = X
 | nòrd       = [[]] &lt;small&gt;([[a (departament)|a]])&lt;/small&gt;
 | nòrd-èst   = [[]]
 | èst        = [[]]
 | sud-èst    = [[]]
 | sud        = [[]]
 | sud-oèst   = [[]]
 | oèst       = [[]]
 | nòrd-oèst  = [[]]
}}
==Toponimia==

&lt;gallery&gt;
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}

'''Plan comuna'''

==Geografia==
==Toponimia==
==Istòria==
==Administracion==
==Demografia==
==Lòcs e monuments==
==Personalitats ligadas amb la comuna==
==Veire tanben==
==Ligams extèrnes==
==Nòtas==
&lt;references/&gt;

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= [[]] |Fin= [[]] |Identitat=  |Partit= |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= [[]] |Fin= |Identitat= |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= [[]] |Fin=  |Identitat=  |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= [[]]  |Fin= |Identitat= |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= [[]] |Fin=  |Identitat=  |Partit=  |Qualitat=  }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

'''Modèl infobox Vila'''
{{Infobox Vila
|carta=oc
|nom= en oc
|nom2 = &lt;i&gt;''en fr''&lt;/i&gt;
|imatge =
|legenda = .
|blason = 
|bandièra= 
|nom de division1 = Region ist 
|division1 = {{Ga}}
|nom de division2 = Parçan
|division2 = [[Medòc]]
|nom de division3 = Estat
|division3 = {{França}}
|nom de division4 = Region
|division4 = {{Occitània (Region)}}
|nom de division5 = Departament
|division5 = {{Òlt}}
|nom de division6 = Arrondiment
|division6 = [[Arrondiment de X|X]]
|nom de division7 = Canton
|division7 = Canton de Dakòs ([[Canton de truc|truc]] avant 2015)
|nom de division8 = Intercom
|division8 = [[Comunautat de c de X|CC]]
|nom de division9 = Comuna
|division9 = [[nom comuna]]
|còda = 47111
|ehess = 
|cp = 47240
|mapa = 
|imatge de mapa =
|latitud = 44.7480555556
|longitud = 0.443055555556
|estatut = 
| altmin      = 100
| altitud  = 
| altmax = 300
|superfícia = 7.35
|populacion = {{popfrs46|111}} 
|annada-pop = {{popfrs47|0}}
|densitat = {{formatnum:{{#expr:({{popfrs47|111}}/7.35) round 2}}}}
|sits-toristics =
|divèrs = comuna delegada
|gentilici = 
|url= 
|imatgeloc=
}}


'''Modèl canton'''
&lt;!-- Article redigit en --&gt;
{{Infobox Canton de França
|carta=oc
|nom=Canton de  
|imatge = 
| reg= {{}}
| dept={{}}
| arrt= [[Arrondiment de]] 
|vila= [[]]
|nbcom= 
|canton=
|km²=  .
|cons=
|datas= [[20]]-[[2015]]
|}}

Lo '''canton de ''' es una anciana division administrativa d [[]], situada dins l'[[arrondiment de ]], lo [[departaments franceses|departament]] d [[]] e la [[regions francesas|region]] d'[[]], adara d [[]]. Las  comunas son dempuèi [[2015]] dins lo canton d (burèu centralizator [[]]). La lenga autoctòna es l'occitan [[]], dins sa varianta .

==Composicion==
{|class= &quot;wikitable&quot;
!Nom
!Width=&quot;135&quot;|Còdi INSEE
!Superficia 
(&lt;small&gt;km²&lt;/small&gt;)
!Populacion 
!Densitat 
(&lt;small&gt;ab/km²&lt;/small&gt;)
!Intercomunalitat 2020
|-
|[[]]
|47
|,
| {{popfr47|086}} ({{popfr47|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr47|086}}/20.17) round 2}}}}
|CC   
|-
|[[]]
|47
|,
| {{popfr47|086}} ({{popfr47|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr47|086}}/20.17) round 2}}}}
|CC
|-
|[[]]
|47
|,
| {{popfr47|086}} ({{popfr47|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr47|086}}/20.17) round 2}}}}
|CC  
|-
|[[]]
|47
|,
| {{popfr47|086}} ({{popfr47|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr47|086}}/20.17) round 2}}}}
|CC 
|-


|}
==Istòria==
==Nòtas==
&lt;references/&gt;

'''Modèl CC'''

{{Infobox Gropament de comunas
|nom={{PAGENAME}}
|pais=França|lenga=oc
|imatges= 
|reg=, ancianament de 
|dept={{}}
|créacion=1èr de  [[20]]
|nbcom=
|caplòc=
|president=  [[]] ([[Cònsol]] de [[]])
|pop=
|datapop=[[2015]]
|superf=. km2
|ectaras=
|dens=
|budget=
|sitweb=
|imatgesfin=
|}}

La '''Comunautat de comunas ''' es una intercomunalitat [[França|de la Republica Francesa]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[]] e la [[region francesa|region]] d&lt;small&gt; ancianament de [[]]&lt;/small&gt;. Son còdi SIREN es .

==Istòria==
Lo 1èr de gèr 2017, la comunautat de comunas result de la fusion de la CC  (a [[]]), las  comunas), de la CC  (a [[]], las  comunas) e de la CC  (a [[]], las  comunas). La residéncia es a .

==Composicion==
Le nom de la comuna es seguit del nom de l'[[intercomunalitat]] precedenta. Per l'òrdre alfabetic, los agionimes son per defècte en ''Sant(a)''.

* [[]] (de : Comunautat de comunas )
* [[]] (de : Comunautat de comunas )
* [[]] (de : Comunautat de comunas )
* [[]] (de : CC )
* [[]] (de : CC )
* [[]] (de : CC )
* [[]] (de : CC )
* [[]] (de : CC )
* [[]] (de : CC )
* [[]] (de : CC )

==Nòtas==
&lt;references/&gt;


La ''Toponymie générale de la France'' d'Ernest Nègre balha las prononciacions dels noms de comunas, simplament cal picar &quot;on dit&quot; en recèrca dins lo libre electronic, coma acò https://books.google.fr/books?id=jbpVLN1tRNoC&amp;pg=PA1151&amp;lpg=PA1151&amp;dq=%22lauracbuc%22&amp;source=bl&amp;ots=fhhMfqUkID&amp;sig=0ABgFqvD800QXaBxlFrU3tdnXdc&amp;hl=ca&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwi3jdGSlKHSAhUDVRoKHdq2C7EQ6AEIQjAH#v=onepage&amp;q=%22on%20dit%22&amp;f=false

http://archive.org/stream/revuededialectol03sociuoft#page/n153/mode/1up

Bonjorn vos fau conéisser los toponimes occitans d'una enquesta lingüistica sus lo limit entre catalan e occitan trapada sus archive.org

L'Espitalet [lespitalet], [lez espitalezi] Merencs [merens], [merengezi] Ascon [asku], [lez askunezi]

País de Saut :

La Fajòla [lafajole], [eun fajolaut] Merial [merial] Niòrt [niort], [niurtezi] Redoma [redumo], [redumats] Aunat [aunat], [aunadois],

Donasan :

Campanhan [kampanha], [kampanhat] Mijanés [mijanes], [mizaneziens] Artigues : res Rosa [ruzo]; Carcanhèra [karkanhèra], [karkanherats] Querigut [kerigut]

Aude Oest :

Escolobra [eskulubre], [lez eskulubrats] Bosquet [buskèt], [busketasi] Ròcafòrt [rokafort], [le rokeforte] Santa Colomba [santo kolumbo], [les kulumats] Conòsol [kunozul], [es kunuzals] Artigues [artiges], [artigats]

Aude Est :

Puèglhaurenç [pèlhaurens] Salvesinas [salbezinos], [lei salbatjos] (als Spottname) Gincla [jinkla], [le jinklanens] Montfòrt [muntfort], [munfurteus]

Fenolhedés Nord

Caudièrs de Fenolhedés [kaudiès de fenulhedes], [les kaudierols] Fenolhet [fenulhet] Vira [bira], [biranens] Rabolhet [rabulhèt], [rabulhetans] Sornian [surnia]

Fenolhedés Sud

Camporsin [kampusi] [kampusinais] Prats [pratse] sic, [prakseens] Pesilhan [pezilha], [pezilhanens] Trevillac [trebilhak], [trebilhakaires] Montalban [montalba], [muntalbanezus]</text>
      <sha1>61ra4zjbci5rt74a9mskf0y44dvtgcl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Francisco Morales Bermúdez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68119</id>
    <revision>
      <id>2509963</id>
      <parentid>1785450</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T23:08:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostojewskij</username>
        <id>20932</id>
      </contributor>
      <comment>Categoria:Decès en 2022</comment>
      <origin>2509963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1005" sha1="pvhj838hh469ompri6zxt7piw2hby9t" xml:space="preserve">{{Cap d'estat o govèrn
| Nom= Francisco Morales Bermúdez Cerruti
| Imatge= imatge:cap
|Títol_politic= President
| Nacion= de {{Peró}}
|Periòde_govèrn1= [[29 d'agost]] de [[1975]] - [[28  de julhet]] de [[1980]]
|Predecessor1= [[Juan Velasco Alvarado]]
|Successor1 = [[Fernando Belaúnde Terry]]
| Periòde_govèrn2=
|Jorn_Naissença= [[4  d'octobre]] de [[1921]]
|Luòc_Naissença= [[Lima]], [[Peró]]
| Maridat_amb= Rosa Pedraglio Oddone
| Profession= militar
| Partit=  }}

'''Francisco Morales Bermúdez Cerruti''' (n. [[1921]]) militar, foguèt [[president]] de [[Peró]] entre [[1975]] e [[1980]].
{{clr}}
{{dinastia|color1=|color2=lightblue|abans= [[Juan Velasco Alvarado]] | aprèp = [[Fernando Belaúnde Terry]] | nom=[[Fichièr:Escudo nacional del Perú.svg|50px]]&lt;br /&gt;[[Lista dels presidents de Peró|President de Peró]]&lt;br /&gt;[[1975]] - [[1980]]}}

{{DEFAULTSORT:Morales Bermudez, Francisco}}
[[Categoria:president de Peró]]
[[Categoria:Naissença en 1921]]
[[Categoria:Decès en 2022]]</text>
      <sha1>pvhj838hh469ompri6zxt7piw2hby9t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Malholàs</title>
    <ns>0</ns>
    <id>76073</id>
    <revision>
      <id>2509947</id>
      <parentid>2478954</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T19:07:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2509947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6144" sha1="kv12blaa3r0rbfhyg2b27xv6k86z1sq" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana 
 | carta         = oc
 | nom           = Malholàs
 | nom2          = ''Mailholas''
 | imatge        = Mairie de Mailholas.JPG
 | descripcion   = L'ostal de comuna.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason ville FR Mailholas (Haute Garonne).svg
 | escais        = 
 | ist           = {{Lengadòc}}
 | parçan        = {{Volvèstre}}
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Murèth|Murèth]]
 | canton        = [[Canton d'Autariba|Autariba]] ([[Canton de Rius|Rius]] abans 2015) 
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Volvèstre|CC de Volvèstre]]
 | insee         = 31312
 | cp            = 31310
 | cònsol        = Jean-Michel Cazaux 	
 | mandat        = [[2020]]-[[2026]]
 | gentilici     = ''Mailholasois, Mailholasoises''  (en [[francés]]) 
 | latitud       = 43.2486111111
 | longitud      = 1.25166666667
 | alt mini      = 230
 | alt mej       = 333
 | alt maxi      = 342
 | km²           = 2.94

|}}

'''Malholàs'''{{RepTopMP}} (''Mailholas''  en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] en [[Volvèstre]], situada dins le [[departament francés|departament]] de la [[Nauta Garona]] e de la [[region francesa|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Miègjorn-Pirenèus]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
Comuna situada en [[Volvèstre]] a 27 km al Sud de [[Murèth]] e a prèp de 50 quilomètres al Sud de [[Tolosa]]. 
[[Imatge:Map commune FR insee code 31312.png|vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre deu territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Malholàs
 | nòrd       = 
 | nòrd-èst   = 
 | èst        = [[La Trapa]]
 | sud-èst    = [[Vaths (Volvèstre)|Vaths]]
 | sud        = [[Montesquiu de Volvèstre]]
 | sud-oèst   = 
 | oèst       =
 | nòrd-oèst  = [[Rius (Volvèstre)|Rius]]
}}

==Toponimia==
===Birac===
La glèisa èra le priorat Sent Pèir(e) de Birac e Birac es un nom pus ancian que Malholàs. Non se sap se le nom èra ''Virac'' o ''Birac''. Es una proprietat galloromana o eventualament gala (de l'epòca de l'independéncia), que le nom es format d'un nom de mèstre e del sufixe ''-acum'' (en gallic ''-ācon''). I a la causida entre ''Biros'', nom gallic, e ''Uiros'', nom tanben gallic. Mès ''Birac(i)os'', ''Biraca'' o ''Biraco''&lt;ref&gt;Xavier Delamarre, ''Noms de personnes celtiques dans l'Épigraphie classique'', ed. Errance, 2007, p. 42 e 202&lt;/ref&gt; pòdon tanben servir. Dins aqueu cas, l'etime seriá le nom a la derivacion neutra singulara, purament celtica, donc ''*Biracon''.
===Malholàs===
Es le nom d'un castèl e d'una familha e le nom fosquèc probablament impausat a la comunautat e a la comuna, en remplaçant le nom antic. &lt;/br&gt; 
Segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]] e Rostaing, ''Malholàs'' correspond a « l'ancian provençal » ''malhòl'', « bròca de vinha », ambe'u sufixe pejoratiu ''-às'', mes les autors pensan tanben au gascon ''malhòli'', « cantèra, aur(i)èra » &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 424&lt;/ref&gt;. &lt;/br&gt;
Segon [[Ernèst Negre|Negre]], ''Malholàs'' ven de l'occitan ''malhòl'', « vinha jove (joena) », ambe'u sufixe aumentatiu ''-às'', donc « granda vinha jove (joena) » &lt;ref&gt;Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', volume II, n° 24 647&lt;/ref&gt;. &lt;/br&gt;
Segon Astor, ''Malholàs'' ven deu latin ''malleolus'', derivat de ''malleus'', « martèu »; ''malleolus'' èra donc un petit martèu, mès tanben un jove plant de vinha. Le nom a pres un sens collectiu dins l'anciana lenga. ''Malholàs'' èra donc le grand plantièr (sufixe aumentatiu ''-às'') &lt;ref&gt;Jacques Astor, ''Dictionnaire des Noms de Familles et Noms de Lieux du Midi de la France'', ed. du Beffroi, 2002, p. 455-456&lt;/ref&gt;.&lt;/br&gt;
Negre a rason e Astor fornís de precisions utilas.

==Istòria==
Pendent l'Ancian Regime, Malholàs èra de la diocèsi civila de [[Rius (Volvèstre)|Rius]], doncas de la província de [[Lengadòc]], de la generalitat de [[Tolosa]], de la [[diocèsi de Rius]], de la senescauciá de [[Tolosa]]. En 1790, Malholàs qu'èra deu [[canton de Rius]]. En l'an VIII, la comuna fosquèc annexada a ''Latrape-Piis-Mailholas '' ([[La Trapa]]), en l'an X, la restabliguèron e la placèron dins le [[canton de Montesquiu de Volvèstre]]; tornèt al canton de Rius en l'an XII. Le vocable de la glèisa es Sent Pèire &lt;ref&gt;''Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne'', p. 27 e 1&lt;/ref&gt;. Sus la mapa modèrna, le nom de la glèisa, a la cima d'una sèrra, es escrit ''St-Pierre-de-Birac'', sus las pus ancianas ''Mailholas''. An benlèu mudat l'ostal de comuna, ara sul penjal en direccion del riu ''Comedon''.

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 31312
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= [[2020]] |Fin= ([[2026]]) |Identitat= Jean-Michel Cazaux |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= [[2020]] |Identitat= Gérard Carrère|Partit= divèrs esquèrra |Qualitat= agricultor  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Rius]]; es ara del [[canton d'Autariba]].

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 31312
|1793=83
|1800=72
|1806=74
|1821=76
|1831=94
|1836=94
|1841=91
|1846=94
|1851=107
|1856=109
|1861=119
|1866=138
|1872=119
|1876=125
|1881=125
|1886=121
|1891=99
|1896=98
|1901=84
|1906=97
|1911=90
|1921=91
|1926=85
|1931=79
|1936=72
|1946=77
|1954=66
|1962=53
|1968=51
|1975=37
|1982=39
|1990=28
|1999=38
|2006=40
|cassini=20628
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr31|0}} la populacion èra de {{popfr31|312}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr31|312}}/2.94) round 2}}}} ab/km².

==Lòcs e monuments==

==Personalitats ligadas ambe la comuna==

==Véser tanben==
* [[Comunas de la Nauta Garona]]
==Ligams extèrnes==

==Nòtas e referéncias==
&lt;references/&gt;

{{Portal Lengadòc}}
{{Comunas de la Nauta Garona}}
[[Categoria:Comuna de la Nauta Garona]]
[[Categoria:Comuna de Volvèstre]]</text>
      <sha1>kv12blaa3r0rbfhyg2b27xv6k86z1sq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boissard</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81409</id>
    <revision>
      <id>2509934</id>
      <parentid>1903424</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T18:05:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2509934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1840" sha1="6ffozdkpjlofjrlg8lk54098qynke8c" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 |carta=oc
 | nom2=Buissard
 | nom=Boissard
 | imatge=Rissents-vue-21.JPG
 | descripcion= Gl&amp;egrave;isa de Boissard
 |escut=Blason ville FR Buissard (Hautes-Alpes).svg
 |escais=
 |ist={{Daufinat}}&lt;br/&gt;{{Occitània}}
 |parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Gap|Gap]]
 | canton= [[Canton de Sant Bonet|Sant Bonet]]

 | sitweb= 
 | cp= 05500
 |insee= 05025
|cònsol= Jean-Pierre Vallet
|mandat=[[2008]]-[[2014]]
|gentilici=  (en [[francés]])
|alt mej=
|longitud= 6.1458
|latitud= 44.6575
|alt mini= 1026
|alt maxi= 1340
|km²= 2.92
|}}

'''Boissard'''{{Ref Comunas Auts Aups}} (''Buissard'' en [[francés]]) es una comuna d'[[Occitània]], en [[Daufinat]] dins lo departament dels [[Auts Aups]].

==Geografia==

==Istòria==

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 05025
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Jean-Pierre Vallet|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 05025
|1793=197
|1800=183
|1806=193
|1821=189
|1831=212
|1836=207
|1841=194
|1846=181
|1851=198
|1856=187
|1861=189
|1866=193
|1872=173
|1876=154
|1881=152
|1886=176
|1891=142
|1896=142
|1901=142
|1906=152
|1911=135
|1921=122
|1926=112
|1931=101
|1936=118
|1946=107
|1954=118
|1962=109
|1968=102
|1975=91
|1982=111
|1990=100
|1999=100
|2004=
|2005=
|2006=156
|2007=164
|2008=172
|2009=179
|cassini=6248
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==
==Personalitats ligadas amb la comuna==
==Vejatz tanben==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Referéncias==
&lt;references /&gt;

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal|Daufinat|Occitània}}
{{Comunas dels Auts Aups}}
[[Categoria:Comuna dels Auts Aups]]
[[Categoria:Comuna occitana dau Daufinat]]</text>
      <sha1>6ffozdkpjlofjrlg8lk54098qynke8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Balloy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87287</id>
    <revision>
      <id>2509991</id>
      <parentid>2348798</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T10:03:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2509991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3436" sha1="ki5zyd838wdelqw1ss7uhy7mwtxtypo" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 |carta=fr
 | nomcomuna= Balloy
 | nomcomuna2=Balloy
 | imatge=cap
 | descripcion=
 | lògo=
 | escut=Blason ville FR Balloy (Seine-et-Marne).svg 
 | escais=
 | region ist     =
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Provins|Provins]] 
 | canton= [[Canton de Bray-sur-Seine|Bray-sur-Seine]]
 | insee = 77019
 | sitweb= 
 | cp = 77118
| cònsol = Rémy Anquetin
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici = ''Balloyeux'' (en [[francés]])
|alt mej=
|longitud= 3.1472
|latitud= 48.3972
| alt mini = 50
 | alt mej = 
 | alt maxi = 118
 | km²            = 13.25
}}
'''Balloy''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] de [[Sèina e Marna]] e la [[regions francesas|region]] d'[[Illa de França (region)|Illa de França]].
==Geografia==

===Comunas vesinas===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
 [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] 
 {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Balloy]]'''Balloy'''}}
{{Image label|x=0.365745658479|y=0.492130572535|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 136 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Gravon]] (2,0km)}}}}
{{Image label|x=0.757197162803|y=0.511884063027|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 789 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Bazoches-lès-Bray]] (3,1km)}}}}
{{Image label|x=0.365711225884|y=0.260027366411|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 330 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Égligny]] (3,7km)}}}}
{{Image label|x=0.193605636278|y=0.592432190735|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 226 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[La Tombe]] (4,3km)}}}}
{{Image label|x=0.219744519143|y=0.32306718145|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 897 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Châtenay-sur-Seine]] (4,5km)}}}}
{{Image label|x=0.627393212561|y=0.148897633619|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 477 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Vimpelles]] (4,8km)}}}}
{{Image label|x=0.43883792816|y=0.906222370488|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1295 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Vinneuf]] (5,3km)}}}}

&lt;/div&gt;{{clear|left}}

==Istòria==

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 77019
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Rémy Anquetin|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 77019
|1793=258
|1800=302
|1806=393
|1821=257
|1831=301
|1836=330
|1841=292
|1846=304
|1851=342
|1856=361
|1861=360
|1866=342
|1872=310
|1876=292
|1881=269
|1886=266
|1891=250
|1896=233
|1901=234
|1906=237
|1911=240
|1921=208
|1926=206
|1931=217
|1936=189
|1946=234
|1954=235
|1962=246
|1968=197
|1975=194
|1982=223
|1990=298
|1999=358
|2004=
|2005=
|2006=340
|2007= 337
|2008=333
|2009=335
|cassini=2516
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Veire tanben==
===Bibliografia===
===Articles connèxes===
===Ligams extèrnes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=N/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Portal Comunas}}
{{Comunas de| insee = 77019}}

[[Categoria:Comuna de Sèina e Marna]]</text>
      <sha1>ki5zyd838wdelqw1ss7uhy7mwtxtypo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La Roche-Guyon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89566</id>
    <revision>
      <id>2509994</id>
      <parentid>2350406</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T10:35:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Carsten Steger</username>
        <id>45021</id>
      </contributor>
      <comment>Aerial image of La Roche-Guyon inserted.</comment>
      <origin>2509994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3698" sha1="iovohunagh4sx1vdiqbuethxz6fhf5l" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 | carta=fr
 | nomcomuna= La Roche-Guyon
 | nomcomuna2= La Roche-Guyon
 | imatge        = Aerial image of La Roche-Guyon (view from the southeast).jpg
 | descripcion   = Lo vilatge de La Roche-Guyon.
 | lògo          = 
 | escut         = Blason ville fr La Roche-Guyon (Val-d'Oise).svg
 | escais        =
 | region ist    = 
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Pontoise|Pontoise]] 
 | canton= [[Canton de Magny-en-Vexin|Magny-en-Vexin]]
 | insee = 95523
 | sitweb= http://www.larocheguyon.fr
 | cp = 95780 
 | cònsol = Christine Forge
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici = Guyonnais, Guyonnaises (en [[francés]])
 | longitud= 1.6333
 | latitud= 49.0833
 | alt mini = 13
 | alt mej = 
 | alt maxi = 143
 | km²            = 4.61
}}

'''La Roche-Guyon''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] de la [[Val d'Oise]] e la [[regions francesas|region]] d'[[Illa de França (region)|Illa de França]].

==Geografia==

===Comunas vesinas===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
    [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] 
    {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|La Roche-Guyon]]'''La Roche-Guyon'''}}
{{Image label|x=0.317043728598|y=0.398984210678|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|12px|Comuna amb 2883 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Gasny]] (1,9km)}}}}
{{Image label|x=0.756671130309|y=0.48310289921|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 339 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Haute-Isle]] (2,1km)}}}}
{{Image label|x=0.195495439465|y=0.558400048444|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 643 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Gommecourt (Yvelines)|Gommecourt]] (2,8km)}}}}
{{Image label|x=0.614866873558|y=0.183952657723|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 183 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Amenucourt]] (2,9km)}}}}
{{Image label|x=0.851295542417|y=0.610935279355|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 900 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Moisson (Yvelines)|Moisson]] (3,0km)}}}}
{{Image label|x=0.140219124505|y=0.494743553477|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 631 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Sainte-Geneviève-lès-Gasny]] (3,2km)}}}}
{{Image label|x=0.897855449897|y=0.420295854494|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 151 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Chérence]] (3,4km)}}}}

&lt;/div&gt;{{clear|left}}

==Istòria==

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 95523
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Christine Forge|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 95523
|1793=951
|1800=923
|1806=925
|1821=844
|1831=863
|1836=868
|1841=867
|1846=817
|1851=787
|1856=801
|1861=833
|1866=742
|1872=605
|1876=740
|1881=625
|1886=601
|1891=540
|1896=571
|1901=620
|1906=624
|1911=631
|1921=602
|1926=700
|1931=552
|1936=523
|1946=402
|1954=648
|1962=556
|1968=631
|1975=603
|1982=567
|1990=561
|1999=550
|2004=
|2005=
|2006=468
|2007= 464
|2008=452
|2009=447
|cassini=29359
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Veire tanben==
===Bibliografia===
===Articles connèxes===
===Ligams extèrnes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=N/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Portal Comunas}}
{{Comunas de| insee = 95523}}

[[Categoria:Comuna de la Val d'Oise]]</text>
      <sha1>iovohunagh4sx1vdiqbuethxz6fhf5l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cresseveuille</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90040</id>
    <revision>
      <id>2509923</id>
      <parentid>2408055</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:48:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2509923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3804" sha1="tlk0j3nv8vg2acwmwiftpm97d6fz253" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 | carta         = fr
 | nomcomuna     = Cresseveuille
 | nomcomuna2    = Cresseveuille
 | imatge        = Eglisecresseveuille.JPG
 | descripcion   =
 | lògo          = 
 | escut         = Blason ville FR Cresseveuille (Calvados).svg
 | escais        =
 | region ist    = {{Normandia}}
 | parçan        =
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Lisieux|Lisieux]]
 | canton        = [[Canton de Dozulé|Dozulé]]
 | insee         = 14198
 | sitweb        =
 | cp            = 14430
 | cònsol        = Serge Marie
 | mandat        = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 0.0105555555556
 | latitud       = 49.2422222222
 | alt mini      = 25
 | alt mej       = 
 | alt maxi      = 136
 | km²           = 5.48
}}

'''Cresseveuille''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Normandia|normanda]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] de [[Calvadòs (departament)|Calvadòs]] e la [[regions francesas|region]] de la [[Bassa Normandia]].

==Geografia==
{{...}}

===Comunas vesinas===
&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; 450px; line-height:80%; width:35em;&quot;&gt;
    [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left|Distanças e posicion relativa]]
    {{Image label|x=0.490|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Cresseveuille]] '''Cresseveuille'''}}
{{Image label|x=0.577571640595|y=0.295590709947|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 269 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Danestal]] &lt;br/&gt;(1,9 km)}}}}
{{Image label|x=0.454456112934|y=0.144894059161|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 87 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Heuland]] &lt;br/&gt;(3,1 km)}}}}
{{Image label|x=0.154463594727|y=0.477822441676|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 125 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Angerville (Calvados)|Angerville]] &lt;br/&gt;(3,1 km)}}}}
{{Image label|x=0.235905735241|y=0.234663835785|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 222 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Douville-en-Auge]] &lt;br/&gt;(3,4 km)}}}}
{{Image label|x=0.16893034643|y=0.705716656958|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 179 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Saint-Léger-Dubosq]] &lt;br/&gt;(3,4 km)}}}}
{{Image label|x=0.633542478666|y=0.0870383594787|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 194 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Branville]] &lt;br/&gt;(3,7 km)}}}}
{{Image label|x=0.937792911505|y=0.364476500104|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 407 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Annebault]] &lt;br/&gt;(3,8 km)}}}}
{{Image label|x=0.307655406064|y=0.912517784531|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 210 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Saint-Jouin]] &lt;br/&gt;(3,9 km)}}}}
&lt;/div&gt;{{clear|left}}

==Istòria==

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee=14198
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Serge Marie|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

==Demografia==
{{Demografia
|insee=14198
|1793=345
|1800=291
|1806=326
|1821=274
|1831=359
|1836=385
|1841=350
|1846=351
|1851=338
|1856=300
|1861=337
|1866=332
|1872=286
|1876=293
|1881=265
|1886=280
|1891=257
|1896=247
|1901=228
|1906=217
|1911=217
|1921=194
|1926=185
|1931=183
|1936=167
|1946=199
|1954=220
|1962=194
|1968=183
|1975=138
|1982=128
|1990=167
|1999=212
|2004=
|2005=
|2006=272
|2007= 293
|2008=288
|2009=284
|cassini=11035
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Normandia}}

{{Comunas de| insee =14198}}

[[Categoria:Comuna de Normandia]]
[[Categoria:Comuna de Calvadòs]]</text>
      <sha1>tlk0j3nv8vg2acwmwiftpm97d6fz253</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brazey-en-Morvan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92075</id>
    <revision>
      <id>2509919</id>
      <parentid>2206686</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:34:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2509919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3528" sha1="bmew7aq7huyf09rhehi0pivkhd9o8vf" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 | carta=fr
 | nomcomuna= Brazey-en-Morvan
 | nomcomuna2=Brazey-en-Morvan
 | imatge=cap
 | descripcion=
 | lògo=
 | escut=Blason ville FR Brazey-en-Morvan (Côte d'Or).svg
 | escais=
 | region ist     = 
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Beaune|Beaune]]
 | canton= [[Canton de Liernais|Liernais]]
 | insee = 21102
 | cp = 21430
| cònsol = René Margerie
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici =  (en [[francés]])
 | longitud= 4.29027777778
 | latitud= 47.1738888889
| alt mini = 415
 | alt mej = 
 | alt maxi = 537
 | km²            = 17.22
}}
'''Brazey-en-Morvan''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] de [[Còsta d'Aur]] e la [[regions francesas|region]] de [[Borgonha (region)|Borgonha]].
== Geografia ==

=== Comunas vesinas ===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
 [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] 
 {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Brazey-en-Morvan]]'''Brazey-en-Morvan'''}}
{{Image label|x=0.763109243436|y=0.608926833602|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 79 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Vianges]] (3,4km)}}}}
{{Image label|x=0.67627099334|y=0.750776960324|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 66 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Bard-le-Régulier]] (3,7km)}}}}
{{Image label|x=0.33574519503|y=0.73475164976|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 43 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Villiers-en-Morvan]] (3,7km)}}}}
{{Image label|x=0.474677678524|y=0.208829772711|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 539 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Liernais]] (3,8km)}}}}
{{Image label|x=0.207467825996|y=0.515675203048|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 132 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Blanot (Còsta d'Aur)|Blanot]] (4,0km)}}}}
{{Image label|x=0.476942544576|y=0.904045120825|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 76 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Savilly]] (5,1km)}}}}
{{Image label|x=0.886351404058|y=0.739567952337|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 148 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Marcheseuil]] (5,6km)}}}}
{{Image label|x=0.972984015537|y=0.412494847471|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 88 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Diancey]] (6,0km)}}}}

&lt;/div&gt;{{clear|left}}

== Istòria ==

== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee= 21102
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= René Margerie|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 21102
|1793=443
|1800=466
|1806=449
|1821=536
|1831=596
|1836=562
|1841=527
|1846=529
|1851=546
|1856=552
|1861=529
|1866=503
|1872=518
|1876=477
|1881=540
|1886=480
|1891=433
|1896=413
|1901=391
|1906=398
|1911=384
|1921=325
|1926=310
|1931=293
|1936=294
|1946=259
|1954=222
|1962=224
|1968=225
|1975=204
|1982=162
|1990=158
|1999=156
|2004=
|2005=
|2006=166
|2007=167
|2008=169
|2009=171
|cassini=5654
|senscomptesdobles=1962}}

== Luòcs e monuments ==

== Personalitats ligadas amb la comuna ==

== Véser tanben ==

== Ligams extèrnes ==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Comunas}}
{{Comunas de| insee = 21102
}}

[[Categoria:Comuna de Còsta d'Aur]]</text>
      <sha1>bmew7aq7huyf09rhehi0pivkhd9o8vf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Faverolles-la-Campagne</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92991</id>
    <revision>
      <id>2509938</id>
      <parentid>2472347</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T18:35:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2509938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4639" sha1="kkwszwxx1m5m9lht94exf3u3v96uh19" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 | carta=fr
 | nomcomuna= Faverolles-la-Campèstre
 | nomcomuna2=Faverolles-la-Campèstre
 | imatge=cap
 | descripcion= Comuna de Faverolles-la-Campanha
 | lògo=
 | escut=Blason ville FR Faverolles-la-Campagne (Eure).svg
 | escais=
 | region ist     ={{Normandia}}
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment d'Évreux|Évreux]]
 | canton= [[Canton de Conches-en-Ouche|Conches-en-Ouche]]
 | insee = 27235
 | sitweb= 
 | cp = 27190
| cònsol = Alain Gervais
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici =  (en [[francés]])
 | longitud= 0.9272
 | latitud= 49.0111
| alt mini = 136
 | alt mej = 
 | alt maxi = 159
 | km²            = 4.71
}}
''' Faverolles-la-Campagne''' en [[normand]] (''Faverolles-la-Campagne'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Normandia|normanda]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Eure (departament)|Eure]] e la [[regions francesas|region]] de la [[Nauta Normandia]].
==Geografia==

===Comunas vesinas===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
 [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] 
 {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Faverolles-la-Campagne]]'''Faverolles-la-Campagne'''}}
{{Image label|x=0.49698521985|y=0.67257279735|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 597 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Louversey]] (2,2km)}}}}
{{Image label|x=0.370464750077|y=0.365636554763|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 141 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Berville-la-Campagne]] (2,6km)}}}}
{{Image label|x=0.666263495382|y=0.353195528818|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 259 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Portes (Eure)|Portes]] (2,7km)}}}}
{{Image label|x=0.314551399758|y=0.570312340854|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 218 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Tilleul-Dame-Agnès]] (2,7km)}}}}
{{Image label|x=0.657039096582|y=0.735600256987|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 320 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Burey]] (3,4km)}}}}
{{Image label|x=0.698330612539|y=0.76320922843|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 454 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Saint-Élier]] (4,0km)}}}}
{{Image label|x=0.820098208618|y=0.409086257896|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1030 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Ferrières-Haut-Clocher]] (4,1km)}}}}
{{Image label|x=0.135874738299|y=0.623387081792|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 198 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Collandres-Quincarnon]] (5,1km)}}}}
{{Image label|x=0.720373920797|y=0.13945033936|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 444 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Ormes (Eure)|Ormes]] (5,4km)}}}}
{{Image label|x=0.426376330692|y=0.0914252933631|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 533 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Émanville (Eure)|Émanville]] (5,4km)}}}}
{{Image label|x=0.590894653715|y=0.914549417781|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|16px|Comuna amb 5046 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Conches-en-Ouche]] (5,5km)}}}}
{{Image label|x=0.818310162271|y=0.826756037426|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 383 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[La Croisille]] (5,6km)}}}}
{{Image label|x=0.246471141125|y=0.872503815605|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 460 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Sainte-Marthe (Eure)|Sainte-Marthe]] (5,8km)}}}}

&lt;/div&gt;{{clear|left}}

==Istòria==

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 27235
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Alain Gervais|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 27235
|1793=170
|1800=98
|1806=200
|1821=201
|1831=222
|1836=208
|1841=203
|1846=217
|1851=209
|1856=201
|1861=194
|1866=195
|1872=183
|1876=161
|1881=161
|1886=156
|1891=149
|1896=167
|1901=154
|1906=165
|1911=168
|1921=160
|1926=129
|1931=147
|1936=154
|1946=147
|1954=143
|1962=160
|1968=160
|1975=151
|1982=137
|1990=140
|1999=159
|2004=
|2005=
|2006=151
|2007=149
|2008=148
|2009=145
|cassini=13568
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Normandia}}
{{Comunas de| insee = 27235
}}

[[Categoria:Comuna de Normandia]]
[[Categoria:Comuna d'Eure]]</text>
      <sha1>kkwszwxx1m5m9lht94exf3u3v96uh19</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mont-lès-Seurre</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99592</id>
    <revision>
      <id>2509922</id>
      <parentid>1810648</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:41:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2509922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4643" sha1="36des9xw3wh0im8iv0iol90zdtugh0m" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 | carta=fr
 | nomcomuna= Mont-lès-Seurre
 | nomcomuna2=Mont-lès-Seurre
 | imatge=Mont-les-Seurre - église.JPG
 | descripcion= La gl&amp;egrave;isa
 | lògo=
 | escut=Blason ville FR Mont lès Seurre (Saône et Loire).svg
 | escais=
 | region ist     = 
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Chalon-sur-Saône|Chalon-sur-Saône]]
 | canton= [[Canton de Verdun-sur-le-Doubs|Verdun-sur-le-Doubs]]
 | insee = 71315
 | sitweb=
 | cp = 71270
| cònsol = Liliane Kulaga
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici =
 | longitud= 5.1225
 | latitud= 46.9486111111
| alt mini = 174
 | alt mej = 
 | alt maxi = 194
 | km²            = 6.43
}}
'''Mont-lès-Seurre''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] de [[Sòna e Léger]] e la [[regions francesas|region]] de [[Borgonha]].
==Geografia==

===Comunas vesinas===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
    [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] 
    {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Mont-lès-Seurre|]]'''Mont-lès-Seurre'''}}
{{Image label|x=0.656959878268|y=0.605813672488|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 417 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Navilly]] (2,2km)}}}}
{{Image label|x=0.344637816192|y=0.574887781423|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 178 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Charnay-lès-Chalon]] (2,4km)}}}}
{{Image label|x=0.446662433126|y=0.700080595855|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 220 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Pontoux]] (2,6km)}}}}
{{Image label|x=0.363093344862|y=0.23600933952|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 238 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Chivres]] (4,0km)}}}}
{{Image label|x=0.816144713157|y=0.423228117387|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 219 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[La Villeneuve (Sòna e Léger)|La Villeneuve]] (4,0km)}}}}
{{Image label|x=0.655006943489|y=0.200937933348|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 116 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Trugny]] (4,3km)}}}}
{{Image label|x=0.753821903263|y=0.784715292944|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 228 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Frontenard]] (4,7km)}}}}
{{Image label|x=0.153834318213|y=0.54362223681|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 208 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Écuelles (Sòna e Léger)|Écuelles]] (4,7km)}}}}
{{Image label|x=0.668382481691|y=0.147986816009|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 318 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Jallanges]] (5,0km)}}}}
{{Image label|x=0.908735062079|y=0.420719906566|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 103 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Clux]] (5,2km)}}}}
{{Image label|x=0.286999689727|y=0.884704072248|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 80 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Saunières]] (5,7km)}}}}
{{Image label|x=0.350173457516|y=0.0801562250276|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 910 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Labergement-lès-Seurre]] (5,8km)}}}}
{{Image label|x=0.670481047287|y=0.062459333254|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|12px|Comuna amb 2473 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Seurre]] (5,9km)}}}}
{{Image label|x=0.315042889142|y=0.92721302023|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 204 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Sermesse]] (6,0km)}}}}

&lt;/div&gt;&lt;br clear=left&gt;

==Istòria==

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 71315
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Liliane Kulaga|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 71315
|1793=209
|1800=284
|1806=313
|1821=251
|1831=269
|1836=307
|1841=302
|1846=334
|1851=318
|1856=307
|1861=301
|1866=325
|1872=283
|1876=264
|1881=351
|1886=324
|1891=234
|1896=223
|1901=213
|1906=218
|1911=224
|1921=188
|1926=206
|1931=200
|1936=209
|1946=189
|1954=174
|1962=171
|1968=170
|1975=150
|1982=150
|1990=151
|1999=136
|2004=
|2005=
|2006=149
|2007= 151
|2008=153
|2009=168
|cassini=23629
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Comunas}}
{{Comunas de| insee = 71315
}}
[[Categoria:Comuna de Sòna e Léger]]</text>
      <sha1>36des9xw3wh0im8iv0iol90zdtugh0m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Char (Cruesa)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107027</id>
    <revision>
      <id>2509968</id>
      <parentid>2290004</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T03:44:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2509968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1880" sha1="be15n96b8w5mbn075j81vh2kkt1nypv" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Char
 | nom2          = ''Chard''
 | imatge        = 025_Chard_(_23700_).JPG
 | descripcion   = La glèisa de Sent Perdon de Chard.
 | lògo          = 
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           =
 | parçan        =
 | region        = [[Novela Aquitània]]
 | insee         = 23053
 | cònsol        = Serge Perrier
 | mandat        = [[2014]]-[[2020]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.47805555556
 | latitud       = 45.9452777778
 | alt mini      = 577
 | alt maxi      = 776
 | km²           = 14.12
|}}

'''Char (Cruesa)|Char'''  (''Chard'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha (Lemosin)|Marcha]], en [[Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==

==Istòria==

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee= 23053
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= [[2020]] |Identitat= Serge Perrier |Partit= divers dreita  |Qualitat= retirat }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 23053
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|053}} abitants.

==Luecs e monuments==

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>be15n96b8w5mbn075j81vh2kkt1nypv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509969</id>
      <parentid>2509968</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T03:48:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2509969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2299" sha1="mz1amtsg4x926xjdl6f4zg5c4lb1v0r" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Char
 | nom2          = ''Chard''
 | imatge        = 025_Chard_(_23700_).JPG
 | descripcion   = La glèisa Sent Pardó de Chard.
 | lògo          = 
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           =
 | parçan        =
 | region        = [[Novela Aquitània]]
 | insee         = 23053
 | cònsol        = Serge Perrier
 | mandat        = [[2014]]-[[2020]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.47805555556
 | latitud       = 45.9452777778
 | alt mini      = 577
 | alt maxi      = 776
 | km²           = 14.12
|}}

'''Char'''  (''Chard'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha (Lemosin)|Marcha]], en [[Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
[[Imatge:Map commune FR insee code 23053.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]

==Istòria==

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee= 23053
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= [[2020]] |Identitat= Serge Perrier |Partit= divers dreita  |Qualitat= retirat }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 23053
|1793=
|1800=
|1806=
|1821=
|1831=
|1836=
|1841=
|1846=
|1851=
|1856=
|1861=
|1866=
|1872=
|1876=
|1881=
|1886=
|1891=
|1896=
|1901=
|1906=
|1911=
|1921=
|1926=
|1931=
|1936=
|1946=
|1954=
|1962=
|1968=
|1975=
|1982=
|1990=
|1999=
|2004=
|2005=
|cassini=
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|053}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|053}}/14.12) round 2}}}} ab/km².

==Luecs e monuments==

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>mz1amtsg4x926xjdl6f4zg5c4lb1v0r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509970</id>
      <parentid>2509969</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T03:50:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Alaric 506  a desplaçat la pagina [[Chàrd]] cap a [[Char (Cruesa)]] : Títol mal escrit : grafia Lavalada, fòrmas ancianas</comment>
      <origin>2509969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2299" sha1="mz1amtsg4x926xjdl6f4zg5c4lb1v0r" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Char
 | nom2          = ''Chard''
 | imatge        = 025_Chard_(_23700_).JPG
 | descripcion   = La glèisa Sent Pardó de Chard.
 | lògo          = 
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           =
 | parçan        =
 | region        = [[Novela Aquitània]]
 | insee         = 23053
 | cònsol        = Serge Perrier
 | mandat        = [[2014]]-[[2020]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.47805555556
 | latitud       = 45.9452777778
 | alt mini      = 577
 | alt maxi      = 776
 | km²           = 14.12
|}}

'''Char'''  (''Chard'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha (Lemosin)|Marcha]], en [[Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
[[Imatge:Map commune FR insee code 23053.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]

==Istòria==

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee= 23053
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= [[2020]] |Identitat= Serge Perrier |Partit= divers dreita  |Qualitat= retirat }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 23053
|1793=
|1800=
|1806=
|1821=
|1831=
|1836=
|1841=
|1846=
|1851=
|1856=
|1861=
|1866=
|1872=
|1876=
|1881=
|1886=
|1891=
|1896=
|1901=
|1906=
|1911=
|1921=
|1926=
|1931=
|1936=
|1946=
|1954=
|1962=
|1968=
|1975=
|1982=
|1990=
|1999=
|2004=
|2005=
|cassini=
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|053}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|053}}/14.12) round 2}}}} ab/km².

==Luecs e monuments==

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>mz1amtsg4x926xjdl6f4zg5c4lb1v0r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sent Jòrge Nègremont</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107050</id>
    <revision>
      <id>2509993</id>
      <parentid>2490805</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T10:34:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>npom</comment>
      <origin>2509993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2975" sha1="5tqle7lfg83rzdy7mycksxl0hgbf5t0" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Sent Jòrge Nègremont 
 | nom2          = ''Saint-Georges-Nigremont''
 | imatge        = Place de l'Eglise St Georges.JPG
 | descripcion   = Plaça de l'egleisa.
 | lògo          = 
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           = Marcha
 | parçan        =
 | region        = [[Novela Aquitània]]
 | insee         = 23198
 | cònsol        = René Roulland
 | mandat        = [[2014]]-[[2020]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.26416666667
 | latitud       = 45.8377777778
 | alt mini      = 589
 | alt maxi      = 801
 | km²           = 18.59
|}}

'''Sent Jòrgi Negremont''' o '''Sent Jòrgi Negre Mont'''&lt;ref name=lemosin.net&gt;https://web.archive.org/web/20160303215948/http://www.lemosin.net/23198.htm&lt;/ref&gt; o '''Sent Jòrge Nègremont''' &lt;ref&gt;Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. 174&lt;/ref&gt; (''Saint-Georges-Nigremont'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha]], en [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

Segon [[Xavier Lansade|Xavier Lançada]], lo parlar locau es de tipe [[auvernhat]]&lt;ref name=lemosin.net/&gt;.

==Geografia==
[[Imatge: Carte_de_la_Marche.svg|thumb|left|La Marcha a la fin de l'Ancian Regime]]
[[Imatge:Auvergnat + Croissant..png|thumb|center|Mapa esquematica delh dialècte auvernhàs]]
&lt;br&gt;
[[Imatge:Map commune FR insee code 23198.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
==Istòria==
En 1793 la comuna se ’pelava Sent Jòrge Nègremont e Pontcharrau. [[Pontcharrau]] n’es destachada en 1883.

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee=23198
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= [[2020]] |Identitat= René Roulland |Partit= divers esquerra  |Qualitat= retirat de l'ensenhament }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee=23198
|1793=
|1800=
|1806=
|1821=
|1831=
|1836=
|1841=
|1846=
|1851=
|1856=
|1861=
|1866=
|1872=
|1876=
|1881=
|1886=
|1891=
|1896=
|1901=
|1906=
|1911=
|1921=
|1926=
|1931=
|1936=
|1946=
|1954=
|1962=
|1968=
|1975=
|1982=
|1990=
|1999=
|2004=
|2005=
|cassini=
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|198}} abitants.

==Luecs e monuments==

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>5tqle7lfg83rzdy7mycksxl0hgbf5t0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509995</id>
      <parentid>2509993</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T10:50:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Alaric 506  a desplaçat la pagina [[Sent Jòrgi e Negremont]] cap a [[Sent Jòrge Nègremont]] : Títol mal escrit : Ives Lavalada</comment>
      <origin>2509993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2975" sha1="5tqle7lfg83rzdy7mycksxl0hgbf5t0" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Sent Jòrge Nègremont 
 | nom2          = ''Saint-Georges-Nigremont''
 | imatge        = Place de l'Eglise St Georges.JPG
 | descripcion   = Plaça de l'egleisa.
 | lògo          = 
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           = Marcha
 | parçan        =
 | region        = [[Novela Aquitània]]
 | insee         = 23198
 | cònsol        = René Roulland
 | mandat        = [[2014]]-[[2020]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.26416666667
 | latitud       = 45.8377777778
 | alt mini      = 589
 | alt maxi      = 801
 | km²           = 18.59
|}}

'''Sent Jòrgi Negremont''' o '''Sent Jòrgi Negre Mont'''&lt;ref name=lemosin.net&gt;https://web.archive.org/web/20160303215948/http://www.lemosin.net/23198.htm&lt;/ref&gt; o '''Sent Jòrge Nègremont''' &lt;ref&gt;Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. 174&lt;/ref&gt; (''Saint-Georges-Nigremont'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha]], en [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

Segon [[Xavier Lansade|Xavier Lançada]], lo parlar locau es de tipe [[auvernhat]]&lt;ref name=lemosin.net/&gt;.

==Geografia==
[[Imatge: Carte_de_la_Marche.svg|thumb|left|La Marcha a la fin de l'Ancian Regime]]
[[Imatge:Auvergnat + Croissant..png|thumb|center|Mapa esquematica delh dialècte auvernhàs]]
&lt;br&gt;
[[Imatge:Map commune FR insee code 23198.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
==Istòria==
En 1793 la comuna se ’pelava Sent Jòrge Nègremont e Pontcharrau. [[Pontcharrau]] n’es destachada en 1883.

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee=23198
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= [[2020]] |Identitat= René Roulland |Partit= divers esquerra  |Qualitat= retirat de l'ensenhament }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee=23198
|1793=
|1800=
|1806=
|1821=
|1831=
|1836=
|1841=
|1846=
|1851=
|1856=
|1861=
|1866=
|1872=
|1876=
|1881=
|1886=
|1891=
|1896=
|1901=
|1906=
|1911=
|1921=
|1926=
|1931=
|1936=
|1946=
|1954=
|1962=
|1968=
|1975=
|1982=
|1990=
|1999=
|2004=
|2005=
|cassini=
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|198}} abitants.

==Luecs e monuments==

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>5tqle7lfg83rzdy7mycksxl0hgbf5t0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La Masèira</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107060</id>
    <revision>
      <id>2509962</id>
      <parentid>2290470</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T21:20:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2509962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4484" sha1="a6d14djj053o9btpno4y8epebg1ywtb" xml:space="preserve">{{Dialècte Auvernhat}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = La Masèira
 | nom2          = ''La Mazière-aux-Bons-Hommes''
 | imatge        = 019_La_Maziere-aux-Bons-Hommes_(_23260_).JPG
 | descripcion   = L'ostau de comuna.
 | lògo          = 
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        =
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]]
 | canton        = [[canton d'Ausança|Ausança]] ([[canton de Cròc]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]
 | insee         = 23129
 | cònsol        = Marc Legrand
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.44138888889
 | latitud       = 45.8847222222
 | alt mini      = 692 
 | alt maxi      = 802 
 | km²           = 10.24
|}}
'''La Masièra''' / lo ma'ziéro &lt;ref name= ilav&gt;Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. 134&lt;/ref&gt; o '''La Masèira'''&lt;ref name=&quot;Lemosin.net&quot;&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20160303165704/http://www.lemosin.net/23129.htm|títol=La Mazière-aux-Bons-Hommes|autor=Xavier Lansade|editor=lemosin.net}}&lt;/ref&gt; o ''La Masèira daus Bonsòmes'' !!!{{Bdtopoc}} (''La Mazière-aux-Bons-Hommes'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha]], en [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

Segon [[Xavier Lansade]], lo parlar de la comuna es l'[[auvernhat]]&lt;ref name=&quot;Lemosin.net&quot;/&gt;.

==Geografia==
[[Imatge:Map commune FR insee code 23129.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = La Masièra
 | nòrd       = [[Lion las Monjas]] 
 | nòrd-èst   = 
 | èst        = [[Mairinchal]]
 | sud-èst    = [[La Cèla (Puèi de Doma)|La Cèla]] &lt;small&gt;([[Puèi de Doma (departament)|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;
 | sud        = 
 | sud-oèst   = [[Basvila]]
 | oèst       = [[La Viala Nuèva]]
 | nòrd-oèst  = [[Sent Bar]]
}}

==Toponimia==
==Istòria==

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee=23129
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= junh [[2025]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Marc Legrand |Partit= |Qualitat= foncion publica}}
{{Elegit |Debuta= març [[2014]] |Fin=prima de 2025 |Identitat= Frédéric Perrier |Partit= sens |Qualitat= engenhaire }}
{{Elegit |Debuta= març [[2008]] |Fin= 2014 |Identitat= Jean-Louis Giraud |Partit=  |Qualitat= artesan pintor retirat  }}
{{Elegit |Debuta= març [[1996]] |Fin= 2008 |Identitat= Jean-Louis Desseauve |Partit= |Qualitat= agricultor }}
{{Elegit |Debuta= 14 d'abriu [[1991]] |Fin= març 1996 |Identitat= Roger Chevalier |Partit= |Qualitat= agricultor }}
{{Elegit |Debuta= 5 de març [[1978]] |Fin= 7 d'abriu 1991 (mòrt en foncions) |Identitat= Joseph Bouchon |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= 22 de març [[1959]] |Fin= 4 de febrier 1978 (mòrt en foncions) |Identitat= Léon Reuge |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1959 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee=23129
|1793=289
|1800=224
|1806=287
|1821=356
|1831=403
|1836=431
|1841=484
|1846=496
|1851=495
|1856=446
|1861=371
|1866=376
|1872=346
|1876=332
|1881=325
|1886=281
|1891=280
|1896=266
|1901=265
|1906=258
|1911=255
|1921=191
|1926=190
|1931=160
|1936=167
|1946=162
|1954=156
|1962=134
|1968=110
|1975=96
|1982=99
|1990=96
|1999=73
|max=400
|cassini=21770
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|129}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|129}}/10.24) round 2}}}} ab/km².

==Luecs e monuments==
[[Imatge:017_La_Maziere-aux-Bons-Hommes_(_23260_).JPG|thumb|300px|left|La glèisa Sant Joan Baptista de la Masèira.]]

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===
* [[Comunas de Cruesa]]

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>a6d14djj053o9btpno4y8epebg1ywtb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509965</id>
      <parentid>2509962</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T03:17:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2509965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5244" sha1="g4u87ni4x4ldv51if2qchp8eb0eou88" xml:space="preserve">{{Dialècte Auvernhat}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = La Masèira
 | nom2          = ''La Mazière-aux-Bons-Hommes''
 | imatge        = 019_La_Maziere-aux-Bons-Hommes_(_23260_).JPG
 | descripcion   = L'ostau de comuna.
 | lògo          = 
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        =
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]]
 | canton        = [[canton d'Ausança|Ausança]] ([[canton de Cròc]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]
 | insee         = 23129
 | cònsol        = Marc Legrand
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.44138888889
 | latitud       = 45.8847222222
 | alt mini      = 692 
 | alt maxi      = 802 
 | km²           = 10.24
|}}
'''La Masièra''' / lo ma'ziéro &lt;ref name= ilav&gt;Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. 134&lt;/ref&gt; o '''La Masèira'''&lt;ref name=&quot;Lemosin.net&quot;&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20160303165704/http://www.lemosin.net/23129.htm|títol=La Mazière-aux-Bons-Hommes|autor=Xavier Lansade|editor=lemosin.net}}&lt;/ref&gt; o ''La Masèira daus Bonsòmes'' !!!{{Bdtopoc}} (''La Mazière-aux-Bons-Hommes'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha (Lemosin)|Marcha]], en [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

Segon [[Xavier Lansade]], lo parlar de la comuna es l'[[auvernhat]]&lt;ref name=&quot;Lemosin.net&quot;/&gt;.

==Geografia==
[[Imatge:Map commune FR insee code 23129.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = La Masièra
 | nòrd       = [[Lion las Monjas]] 
 | nòrd-èst   = 
 | èst        = [[Mairinchal]]
 | sud-èst    = [[La Cèla (Puèi de Doma)|La Cèla]] &lt;small&gt;([[Puèi de Doma (departament)|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;
 | sud        = 
 | sud-oèst   = [[Basvila]]
 | oèst       = [[La Viala Nuèva]]
 | nòrd-oèst  = [[Sent Bar]]
}}

==Toponimia==
La prononciacion es / lo ma'ziéro /. Pr'aquò, Ives Lavalada escriu ''La Masièra'', amb l'accent greu. Los monges de Grandmont èran coneissuts per lor esperit charitós : èran ''los Bons Òmes''. En latin, ''maceria'' èra una paret sens revestiment &lt;ref&gt;Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. 134&lt;/ref&gt;. Lo latin ''maceriae'' e son resultat a lo sens de « roeina » o de « paret de peiras non revestida » &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 455-456&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 224&lt;/ref&gt;.

==Istòria==

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee=23129
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= junh [[2025]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Marc Legrand |Partit= |Qualitat= foncion publica}}
{{Elegit |Debuta= març [[2014]] |Fin=prima de 2025 |Identitat= Frédéric Perrier |Partit= sens |Qualitat= engenhaire }}
{{Elegit |Debuta= març [[2008]] |Fin= 2014 |Identitat= Jean-Louis Giraud |Partit=  |Qualitat= artesan pintor retirat  }}
{{Elegit |Debuta= març [[1996]] |Fin= 2008 |Identitat= Jean-Louis Desseauve |Partit= |Qualitat= agricultor }}
{{Elegit |Debuta= 14 d'abriu [[1991]] |Fin= març 1996 |Identitat= Roger Chevalier |Partit= |Qualitat= agricultor }}
{{Elegit |Debuta= 5 de març [[1978]] |Fin= 7 d'abriu 1991 (mòrt en foncions) |Identitat= Joseph Bouchon |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= 22 de març [[1959]] |Fin= 4 de febrier 1978 (mòrt en foncions) |Identitat= Léon Reuge |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1959 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee=23129
|1793=289
|1800=224
|1806=287
|1821=356
|1831=403
|1836=431
|1841=484
|1846=496
|1851=495
|1856=446
|1861=371
|1866=376
|1872=346
|1876=332
|1881=325
|1886=281
|1891=280
|1896=266
|1901=265
|1906=258
|1911=255
|1921=191
|1926=190
|1931=160
|1936=167
|1946=162
|1954=156
|1962=134
|1968=110
|1975=96
|1982=99
|1990=96
|1999=73
|max=400
|cassini=21770
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|129}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|129}}/10.24) round 2}}}} ab/km².

==Luecs e monuments==
[[Imatge:017_La_Maziere-aux-Bons-Hommes_(_23260_).JPG|thumb|300px|left|La glèisa Sant Joan Baptista de la Masèira.]]

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===
* [[Comunas de Cruesa]]

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>g4u87ni4x4ldv51if2qchp8eb0eou88</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mairinchal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107065</id>
    <revision>
      <id>2509972</id>
      <parentid>2290775</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T04:16:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>còssol 2026, perimètre del territòri, etc</comment>
      <origin>2509972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4567" sha1="moasixpcmzs8y39ow8q7mtjx7zp907v" xml:space="preserve">{{Dialècte Auvernhat}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Mairinchal
 | nom2          = ''Mérinchal''
 | imatge        = 082_Mérinchal_(_23420_).JPG
 | descripcion   = Lo chasteu de la Mòta es la maison comuna de Mairinchal.
 | lògo          = 
 | escut         = Blason_Ville_fr_Merinchal_(23).svg
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        =
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]]
 | canton        = [[canton d'Ausança|Ausança]] ([[canton de Cròc]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] 
 | insee         = 23131
 | cònsol        = Roland Desgranges
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.48916666666667
 | latitud       = 45.9175
 | alt mini      = 656
 | alt maxi      = 784
 | km²           = 45.45
|}}

'''Mairinchal'''&lt;ref name=&quot;Lemosin.net&quot;&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20160303202022/http://www.lemosin.net/23131.htm|títol=Mérinchal|autor=Xavier Lansade|editor=lemosin.net}}&lt;/ref&gt;{{Bdtopoc}} (''Mérinchal'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha]], en [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

Segon [[Xavier Lansade]], lo parlar de la comuna es l'[[auvernhat]]&lt;ref name=&quot;Lemosin.net&quot;/&gt;.

==Geografia==

[[Imatge:Map commune FR insee code 23131.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Mairinchal
 | nòrd       = [[Char (Cruesa)|Char]] 
 | nòrd-èst   = [[Dontrés]]
 | èst        = [[Le Montelh Dejalat]] &lt;small&gt;([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;, &lt;/br&gt; [[Traslaiga]] &lt;small&gt;([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;
 | sud-èst    = [[Sent Avit (Puèi de Doma)|Sent Avit]] &lt;small&gt;([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;
 | sud        = [[La Cèla (Puèi de Doma)|La Cèla]] &lt;small&gt;([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;
 | sud-oèst   = 
 | oèst       = [[La Masèira|La Masiera]]
 | nòrd-oèst  = [[Lion las Monjas]]
}}
==Toponimia==

==Istòria==

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee= 23131
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= [[2026]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Roland Desgranges |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= 2026 |Identitat= Marie-Françoise Ventenat |Partit= divers dreita  |Qualitat= comerçanta }}
{{Elegit |Debuta= març [[1989]] |Fin= 2001 |Identitat= Alfred Ben Moussi  |Partit= |Qualitat= comerçant }}
{{Elegit |Debuta=març [[1983]] |Fin= 1989 |Identitat= Guy Boussange |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març [[1977]] |Fin= 1983 |Identitat= Roger Pradeux |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= [[1958]] |Fin= 1977 |Identitat= Pierre Ventenat |Partit= |Qualitat= comerçant}}
{{Elegit |Debuta= mai [[1945]] |Fin= 1958 |Identitat= Georges Dumas |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1945 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 23131
|1793=1578
|1800=1311
|1806=1662
|1821=1807
|1831=1945
|1836=2119
|1841=2150
|1846=2212
|1851=2212
|1856=2031
|1861=1881
|1866=1917
|1872=1910
|1876=1869
|1881=1989
|1886=2032
|1891=2033
|1896=1980
|1901=1882
|1906=1832
|1911=1806
|1921=1550
|1926=1457
|1931=1417
|1936=1357
|1946=1330
|1954=1256
|1962=1199
|1968=1187
|1975=1159
|1982=1032
|1990=907
|1999=821
|cassini=22094
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|131}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|131}}/45.45) round 2}}}} ab/km².

==Luecs e monuments==
*Font de [[Char (aiga)|Char]].
&lt;gallery&gt;
080_Mérinchal_(_23420_).JPG|La gleisa Sant Peire.
Source_du_Cher_(1).jpg|La font de Char.
Gare_de_Létrade_(1).jpg|L'anciana gara de L'Estrada.
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>moasixpcmzs8y39ow8q7mtjx7zp907v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509974</id>
      <parentid>2509972</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T06:49:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2509974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5392" sha1="ts7gvmrhfxj5uq704wqrludk0pu3ptc" xml:space="preserve">{{Dialècte Auvernhat}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Mairinchal
 | nom2          = ''Mérinchal''
 | imatge        = 082_Mérinchal_(_23420_).JPG
 | descripcion   = Lo chasteu de la Mòta es la maison comuna de Mairinchal.
 | lògo          = 
 | escut         = Blason_Ville_fr_Merinchal_(23).svg
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        =
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]]
 | canton        = [[canton d'Ausança|Ausança]] ([[canton de Cròc]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] 
 | insee         = 23131
 | cònsol        = Roland Desgranges
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.48916666666667
 | latitud       = 45.9175
 | alt mini      = 656
 | alt maxi      = 784
 | km²           = 45.45
|}}

'''Mairinchal'''&lt;ref name=&quot;Lemosin.net&quot;&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20160303202022/http://www.lemosin.net/23131.htm|títol=Mérinchal|autor=Xavier Lansade|editor=lemosin.net}}&lt;/ref&gt;{{Bdtopoc}} (''Mérinchal'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha]], en [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

Segon [[Xavier Lansade]], lo parlar de la comuna es l'[[auvernhat]]&lt;ref name=&quot;Lemosin.net&quot;/&gt;.

==Geografia==

[[Imatge:Map commune FR insee code 23131.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Mairinchal
 | nòrd       = [[Char (Cruesa)|Char]] 
 | nòrd-èst   = [[Dontrés]]
 | èst        = [[Le Montelh Dejalat]] &lt;small&gt;([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;, &lt;/br&gt; [[Traslaiga]] &lt;small&gt;([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;
 | sud-èst    = [[Sent Avit (Puèi de Doma)|Sent Avit]] &lt;small&gt;([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;
 | sud        = [[La Cèla (Puèi de Doma)|La Cèla]] &lt;small&gt;([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;
 | sud-oèst   = 
 | oèst       = [[La Masèira|La Masiera]]
 | nòrd-oèst  = [[Lion las Monjas]]
}}

==Toponimia==
La prononciacion seriá / mérén'chal / [i a dels indicis, coma lo gentilici plural ''Mérinchaux'', citat per Wp.fr, d'una autra prononciacion e la fòrma orala citada se confond tròp amb la fòrma fonetica francesa]. Las fòrmas ancianas son ''Mairenchalm'' vers 1150 e en 1221, ''Mairenchal'' al segle XII, ''Mayrenchalm'' en 1231, ''Merincham'' en 1249, ''Marenchal'' en 1357, etc. Lo nom es format a la fin de ''chalm'', de ''*kalm-'' prelatin, petit replanat, landa magra, mot femenin. Segon Marcel Villoutreix, i a auriá benlèu un oronime ''*matr-'', lo sufixe gallic ''-ennu'' e ''calm''; segon [[Ernèst Negre]], lo nom ''Matrinus'' e ''chalm'' &lt;ref&gt;Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. 135-136&lt;/ref&gt;. Las fòrmas ancianas permeten gaire d'escriure (Mai)r'''in-'''.

==Istòria==

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee= 23131
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= [[2026]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Roland Desgranges |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= 2026 |Identitat= Marie-Françoise Ventenat |Partit= divers dreita  |Qualitat= comerçanta }}
{{Elegit |Debuta= març [[1989]] |Fin= 2001 |Identitat= Alfred Ben Moussi  |Partit= |Qualitat= comerçant }}
{{Elegit |Debuta=març [[1983]] |Fin= 1989 |Identitat= Guy Boussange |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març [[1977]] |Fin= 1983 |Identitat= Roger Pradeux |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= [[1958]] |Fin= 1977 |Identitat= Pierre Ventenat |Partit= |Qualitat= comerçant}}
{{Elegit |Debuta= mai [[1945]] |Fin= 1958 |Identitat= Georges Dumas |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1945 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 23131
|1793=1578
|1800=1311
|1806=1662
|1821=1807
|1831=1945
|1836=2119
|1841=2150
|1846=2212
|1851=2212
|1856=2031
|1861=1881
|1866=1917
|1872=1910
|1876=1869
|1881=1989
|1886=2032
|1891=2033
|1896=1980
|1901=1882
|1906=1832
|1911=1806
|1921=1550
|1926=1457
|1931=1417
|1936=1357
|1946=1330
|1954=1256
|1962=1199
|1968=1187
|1975=1159
|1982=1032
|1990=907
|1999=821
|cassini=22094
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|131}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|131}}/45.45) round 2}}}} ab/km².

==Luecs e monuments==
*Font de [[Char (aiga)|Char]].
&lt;gallery&gt;
080_Mérinchal_(_23420_).JPG|La gleisa Sant Peire.
Source_du_Cher_(1).jpg|La font de Char.
Gare_de_Létrade_(1).jpg|L'anciana gara de L'Estrada.
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>ts7gvmrhfxj5uq704wqrludk0pu3ptc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509992</id>
      <parentid>2509974</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T10:14:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2509992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5423" sha1="pyl2k3wpj62zsp8x7djrc42bshdzybi" xml:space="preserve">{{Dialècte Auvernhat}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Mairinchal
 | nom2          = ''Mérinchal''
 | imatge        = 082_Mérinchal_(_23420_).JPG
 | descripcion   = Lo chasteu de la Mòta es la maison comuna de Mairinchal.
 | lògo          = 
 | escut         = Blason_Ville_fr_Merinchal_(23).svg
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        =
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]]
 | canton        = [[canton d'Ausança|Ausança]] ([[canton de Cròc]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] 
 | insee         = 23131
 | cònsol        = Roland Desgranges
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.48916666666667
 | latitud       = 45.9175
 | alt mini      = 656
 | alt maxi      = 784
 | km²           = 45.45
|}}

'''Mairinchal'''&lt;ref name=&quot;Lemosin.net&quot;&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20160303202022/http://www.lemosin.net/23131.htm|títol=Mérinchal|autor=Xavier Lansade|editor=lemosin.net}}&lt;/ref&gt;{{Bdtopoc}} (''Mérinchal'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha (Lemosin)|Marcha]], en [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

Segon [[Xavier Lansade]], lo parlar de la comuna es l'[[auvernhat]]&lt;ref name=&quot;Lemosin.net&quot;/&gt;.

==Geografia==

[[Imatge:Map commune FR insee code 23131.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Mairinchal
 | nòrd       = [[Char (Cruesa)|Char]] 
 | nòrd-èst   = [[Dontrés]]
 | èst        = [[Le Montelh Dejalat]] &lt;small&gt;([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;, &lt;/br&gt; [[Traslaiga]] &lt;small&gt;([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;
 | sud-èst    = [[Sent Avit (Puèi de Doma)|Sent Avit]] &lt;small&gt;([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;
 | sud        = [[La Cèla (Puèi de Doma)|La Cèla]] &lt;small&gt;([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;
 | sud-oèst   = 
 | oèst       = [[La Masèira|La Masiera]]
 | nòrd-oèst  = [[Lion las Monjas]]
}}

==Toponimia==
La prononciacion seriá / mérén'chal / [i a daus indicis, coma lo gentilici plurau ''Mérinchaux'', citat per Wp.fr, d'una autra prononciacion e la fòrma orala citada se confond tròp amb la fòrma fonetica francesa]. Las fòrmas ancianas son ''Mairenchalm'' vers 1150 e en 1221, ''Mairenchal'' al segle XII, ''Mayrenchalm'' en 1231, ''Merincham'' en 1249, ''Marenchal'' en 1357, etc. Lo nom es format a la fin de ''chalm'', vengut de ''*kalm-'' prelatin, petit replanat, landa magra, mot femenin. Segon Marcel Villoutreix, i a auriá benlèu un oronime ''*matr-'', lo sufixe gallic ''-ennu'' e ''calm''; segon [[Ernèst Negre]], lo nom d'òme ''Matrinus'' e ''chalm'' &lt;ref&gt;Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. 135-136&lt;/ref&gt;. Las fòrmas ancianas permeten gaire d'escriure (Mai)r'''in-'''.

==Istòria==

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee= 23131
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= [[2026]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Roland Desgranges |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= 2026 |Identitat= Marie-Françoise Ventenat |Partit= divers dreita  |Qualitat= comerçanta }}
{{Elegit |Debuta= març [[1989]] |Fin= 2001 |Identitat= Alfred Ben Moussi  |Partit= |Qualitat= comerçant }}
{{Elegit |Debuta=març [[1983]] |Fin= 1989 |Identitat= Guy Boussange |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març [[1977]] |Fin= 1983 |Identitat= Roger Pradeux |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= [[1958]] |Fin= 1977 |Identitat= Pierre Ventenat |Partit= |Qualitat= comerçant}}
{{Elegit |Debuta= mai [[1945]] |Fin= 1958 |Identitat= Georges Dumas |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1945 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 23131
|1793=1578
|1800=1311
|1806=1662
|1821=1807
|1831=1945
|1836=2119
|1841=2150
|1846=2212
|1851=2212
|1856=2031
|1861=1881
|1866=1917
|1872=1910
|1876=1869
|1881=1989
|1886=2032
|1891=2033
|1896=1980
|1901=1882
|1906=1832
|1911=1806
|1921=1550
|1926=1457
|1931=1417
|1936=1357
|1946=1330
|1954=1256
|1962=1199
|1968=1187
|1975=1159
|1982=1032
|1990=907
|1999=821
|cassini=22094
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|131}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|131}}/45.45) round 2}}}} ab/km².

==Luecs e monuments==
*Font de [[Char (aiga)|Char]].
&lt;gallery&gt;
080_Mérinchal_(_23420_).JPG|La gleisa Sant Peire.
Source_du_Cher_(1).jpg|La font de Char.
Gare_de_Létrade_(1).jpg|L'anciana gara de L'Estrada.
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>pyl2k3wpj62zsp8x7djrc42bshdzybi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flaiac (Marcha)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107087</id>
    <revision>
      <id>2509931</id>
      <parentid>2308732</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T17:42:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>còssol 2026, perimètre del territòri, etc</comment>
      <origin>2509931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4216" sha1="ke0hfx9g3197ck8fhipwysclxf2kix3" xml:space="preserve">{{Confusion|Flaiac (Engolmés)}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Flaiac
 | nom2          = ''Flayat''
 | imatge        = Flayat église.jpg
 | descripcion   = La glèisa parrochala Sant Martin.
 | lògo          = 
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        =
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]]
 | canton        = [[canton d'Ausança|Ausança]] ([[canton de Cròc]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]
 | insee         = 23081
 | cònsol        = Patrick Mounaud
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.38305555556
 | latitud       = 45.7775
 | alt mini      = 735 
 | alt maxi      = 827 
 | km²           = 43.53
|}}

'''Flaiac''' (''Flayat'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha]], en [[Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==

===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Flaiac
 | nòrd       = [[Cròc (vila)|Cròc]] &lt;/br&gt; [[Basvila]]
 | nòrd-èst   = [[Farnoòl]] &lt;small&gt;([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;
 | èst        = [[Giac]] &lt;small&gt;([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;
 | sud-èst    = [[Sent Mèrd la Bruelha|Sent Miard la Brolha]]
 | sud        = 
 | sud-oèst   = [[Sent Orador de Chirosa]]
 | oèst       = [[Malarèt]]
 | nòrd-oèst  = [[Sent Anhan de Cròc]]
}}

==Toponimia==

==Istòria==
Petit caireforc, borg pusleu important sus l'anciana route nacionala 696, Flaiac èra [[chapluòc]] de canton entre 1790 e 1801. Lo vilatge de Saleçes fuguet transferit de [[Sent Anhan de Cròc]] a Flaiac &lt;ref&gt;http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=13969&lt;/ref&gt;.

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee=23081
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= aost [[2021]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Patrick Mounaud |Partit= |Qualitat= retirat de quadre de la foncion publica }}
{{Elegit |Debuta= març [[2014]] |Fin= aost 2021 (demission per acumulacion de mandats) |Identitat= Marie-Hélène Michon |Partit= sens |Qualitat= agenta d'asseguranças, conselhièra regionala (2021-) }}
{{Elegit |Debuta= aost [[2008]] |Fin= 2014 |Identitat= Georges Lainé  |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març [[2008]] |Fin= aost 2008 |Identitat= Alain Fauriaux |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= [[2003]] |Fin= 2008 |Identitat= Bernard Murin |Partit= [[UMP]] |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=març [[1989]] |Fin= 2003 |Identitat=Jean Touchard |Partit=RPR |Qualitat= conselhier general (1994-2001)}}
{{Elegit |Debuta= |Fin= 1989 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee=23081
|1793=1026
|1800=909
|1806=887
|1821=996
|1831=1010
|1836=1036
|1841=1002
|1846=1043
|1851=1054
|1856=1005
|1861=1001
|1866=1018
|1872=980
|1876=982
|1881=1023
|1886=1036
|1891=936
|1896=963
|1901=1120
|1906=1085
|1911=1006
|1921=774
|1926=740
|1931=912
|1936=891
|1946=819
|1954=728
|1962=622
|1968=533
|1975=489
|1982=447
|1990=364
|1999=380
|cassini=13969
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|081}} abitants.

==Luecs e monuments==
&lt;gallery&gt;
Flayat_egliseStMartin_clocher.jpg|Lo clochèir de la gleisa Sant Martin.
Ramade_étang_Flayat_D30.jpg|Estanh de la Ramada.
Flayat_est_paysage_long_D30_(3).jpg|Paisatge long de la RD 30, a l'èst de Flaiac.
Flayat_est_paysage_long_D30_(2).jpg|Idem.
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>ke0hfx9g3197ck8fhipwysclxf2kix3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509932</id>
      <parentid>2509931</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T17:45:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2509932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4302" sha1="scmj1x2e9x7c2zu22iuq8iklar7c963" xml:space="preserve">{{Confusion|Flaiac (Engolmés)}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Flaiac
 | nom2          = ''Flayat''
 | imatge        = Flayat église.jpg
 | descripcion   = La glèisa parrochala Sant Martin.
 | lògo          = 
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        =
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]]
 | canton        = [[canton d'Ausança|Ausança]] ([[canton de Cròc]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]
 | insee         = 23081
 | cònsol        = Patrick Mounaud
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.38305555556
 | latitud       = 45.7775
 | alt mini      = 735 
 | alt maxi      = 827 
 | km²           = 43.53
|}}

'''Flaiac''' (''Flayat'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha]], en [[Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==

===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Flaiac
 | nòrd       = [[Cròc (vila)|Cròc]] &lt;/br&gt; [[Basvila]]
 | nòrd-èst   = [[Farnoòl]] &lt;small&gt;([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;
 | èst        = [[Giac]] &lt;small&gt;([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;
 | sud-èst    = [[Sent Mèrd la Bruelha|Sent Miard la Brolha]]
 | sud        = 
 | sud-oèst   = [[Sent Orador de Chirosa]]
 | oèst       = [[Malarèt]]
 | nòrd-oèst  = [[Sent Anhan de Cròc]]
}}

==Toponimia==

==Istòria==
Petit caireforc, borg pusleu important sus l'anciana route nacionala 696, Flaiac èra [[chapluòc]] de canton entre 1790 e 1801. Lo vilatge de Saleçes fuguet transferit de [[Sent Anhan de Cròc]] a Flaiac &lt;ref&gt;http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=13969&lt;/ref&gt;.

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee=23081
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= aost [[2021]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Patrick Mounaud |Partit= |Qualitat= retirat de quadre de la foncion publica }}
{{Elegit |Debuta= març [[2014]] |Fin= aost 2021 (demission per acumulacion de mandats) |Identitat= Marie-Hélène Michon |Partit= sens |Qualitat= agenta d'asseguranças, conselhièra regionala (2021-) }}
{{Elegit |Debuta= aost [[2008]] |Fin= 2014 |Identitat= Georges Lainé  |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març [[2008]] |Fin= aost 2008 |Identitat= Alain Fauriaux |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= [[2003]] |Fin= 2008 |Identitat= Bernard Murin |Partit= [[UMP]] |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=març [[1989]] |Fin= 2003 |Identitat=Jean Touchard |Partit=RPR |Qualitat= conselhier general (1994-2001)}}
{{Elegit |Debuta= |Fin= 1989 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee=23081
|1793=1026
|1800=909
|1806=887
|1821=996
|1831=1010
|1836=1036
|1841=1002
|1846=1043
|1851=1054
|1856=1005
|1861=1001
|1866=1018
|1872=980
|1876=982
|1881=1023
|1886=1036
|1891=936
|1896=963
|1901=1120
|1906=1085
|1911=1006
|1921=774
|1926=740
|1931=912
|1936=891
|1946=819
|1954=728
|1962=622
|1968=533
|1975=489
|1982=447
|1990=364
|1999=380
|cassini=13969
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|081}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|081}}/43.53) round 2}}}} ab/km².

==Luecs e monuments==
&lt;gallery&gt;
Flayat_egliseStMartin_clocher.jpg|Lo clochèir de la gleisa Sant Martin.
Ramade_étang_Flayat_D30.jpg|Estanh de la Ramada.
Flayat_est_paysage_long_D30_(3).jpg|Paisatge long de la RD 30, a l'èst de Flaiac.
Flayat_est_paysage_long_D30_(2).jpg|Idem.
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>scmj1x2e9x7c2zu22iuq8iklar7c963</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509936</id>
      <parentid>2509932</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T18:17:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>còssol 2026, perimètre del territòri, toponimia, etc</comment>
      <origin>2509936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5230" sha1="d2o6ye8zf8qr1m0cjhxfjrhcro7ns5i" xml:space="preserve">{{Confusion|Flaiac (Engolmés)}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Flaiac
 | nom2          = ''Flayat''
 | imatge        = Flayat église.jpg
 | descripcion   = La glèisa parrochala Sant Martin.
 | lògo          = 
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        =
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]]
 | canton        = [[canton d'Ausança|Ausança]] ([[canton de Cròc]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]
 | insee         = 23081
 | cònsol        = Patrick Mounaud
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.38305555556
 | latitud       = 45.7775
 | alt mini      = 735 
 | alt maxi      = 827 
 | km²           = 43.53
|}}

'''Flaiac''' (''Flayat'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha]], en [[Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==

===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Flaiac
 | nòrd       = [[Cròc (vila)|Cròc]] &lt;/br&gt; [[Basvila]]
 | nòrd-èst   = [[Farnoòl]] &lt;small&gt;([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;
 | èst        = [[Giac]] &lt;small&gt;([[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]])&lt;/small&gt;
 | sud-èst    = [[Sent Mèrd la Bruelha|Sent Miard la Brolha]]
 | sud        = 
 | sud-oèst   = [[Sent Orador de Chirosa]]
 | oèst       = [[Malarèt]]
 | nòrd-oèst  = [[Sent Anhan de Cròc]]
}}

==Toponimia==
La prononciacion es / fla'ia /. Las fòrmas ancianas son ''Flaiac'' en 1178, ''Flaiaco'' en 1309, 1404, ''Flayac'' al segle XIV, en 1357, 1770, ''Fléat'' (!) en 1431, 1462, ''Flayat'' en 1462. ''Flaiac'' èra un nom de granda  espleita galloromana, formada del nom latin de mestre ''Flavius'' (de ''flavus'' « blond ») e del sufixe ''-acum''. Lo ''-v-'' se prononciava [u], en se comportant coma una semivocala [-w-] entre vocalas, çò que facilita son eliminacion [las fòrmas sud-occitanas son en ''Flaujac'' e ''u'' demorèt pas longtemps intervocalique]. Nom identique a [[Chirac (Charanta)|Chirac (Charanta lemosina)]] e sus la comuna de [[Briva]] &lt;ref&gt;Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. 92&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 290, a ''Flat''&lt;/ref&gt;.

==Istòria==
Petit caireforc, borg pusleu important sus l'anciana route nacionala 696, Flaiac èra [[chapluòc]] de canton entre 1790 e 1801. Lo vilatge de Saleçes fuguet transferit de [[Sent Anhan de Cròc]] a Flaiac en 1927 &lt;ref&gt;http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=13969&lt;/ref&gt;.

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee=23081
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= aost [[2021]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Patrick Mounaud |Partit= |Qualitat= retirat de quadre de la foncion publica }}
{{Elegit |Debuta= març [[2014]] |Fin= aost 2021 (demission per acumulacion de mandats) |Identitat= Marie-Hélène Michon |Partit= sens |Qualitat= agenta d'asseguranças, conselhièra regionala (2021-) }}
{{Elegit |Debuta= aost [[2008]] |Fin= 2014 |Identitat= Georges Lainé  |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març [[2008]] |Fin= aost 2008 |Identitat= Alain Fauriaux |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= [[2003]] |Fin= 2008 |Identitat= Bernard Murin |Partit= [[UMP]] |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=març [[1989]] |Fin= 2003 |Identitat=Jean Touchard |Partit=RPR |Qualitat= conselhier general (1994-2001)}}
{{Elegit |Debuta= |Fin= 1989 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee=23081
|1793=1026
|1800=909
|1806=887
|1821=996
|1831=1010
|1836=1036
|1841=1002
|1846=1043
|1851=1054
|1856=1005
|1861=1001
|1866=1018
|1872=980
|1876=982
|1881=1023
|1886=1036
|1891=936
|1896=963
|1901=1120
|1906=1085
|1911=1006
|1921=774
|1926=740
|1931=912
|1936=891
|1946=819
|1954=728
|1962=622
|1968=533
|1975=489
|1982=447
|1990=364
|1999=380
|cassini=13969
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|081}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|081}}/43.53) round 2}}}} ab/km².

==Luecs e monuments==
&lt;gallery&gt;
Flayat_egliseStMartin_clocher.jpg|Lo clochèir de la gleisa Sant Martin.
Ramade_étang_Flayat_D30.jpg|Estanh de la Ramada.
Flayat_est_paysage_long_D30_(3).jpg|Paisatge long de la RD 30, a l'èst de Flaiac.
Flayat_est_paysage_long_D30_(2).jpg|Idem.
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>d2o6ye8zf8qr1m0cjhxfjrhcro7ns5i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sent Maurzis (Cruesa)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107101</id>
    <revision>
      <id>2509910</id>
      <parentid>2361573</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:15:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Alaric 506  a desplaçat la pagina [[Sent Maurici de Cròc]] cap a [[Sent Maurzis (Cruesa)]] : Títol mal escrit : grafia Lavalada</comment>
      <origin>2361573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1945" sha1="6le9zus2flnbq9aaxipx3lpgkfxhk89" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Sent Maurzis
 | nom2          = ''Saint-Maurice-près-Crocq''
 | lògo          = 
 | imatge        = cap
 | descripcion   = 
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           =
 | parçan        =
 | region        = [[Novela Aquitània]]
 | insee         = 23218
 | cònsol        = Jean Charpeaud
 | mandat        = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.3275
 | latitud       = 45.8741666667
 | alt mini      = 592
 | alt maxi      = 725
 | km²           = 14.1
|}}

'''Sent Maurzis'''&lt;ref&gt;''Dictionnaire des communes de la Creuse'', de ''Yves lavalade''. La Geste, 2022&lt;/ref&gt; (''Saint-Maurice-près-Crocq'' en [[francés]]), es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha]], en [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==

==Istòria==

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee= 23218
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Jean Charpeaud|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 23218
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|218}} abitants.

==Luecs e monuments==

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>6le9zus2flnbq9aaxipx3lpgkfxhk89</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La Viala Nuèva</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107124</id>
    <revision>
      <id>2509914</id>
      <parentid>2290538</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:21:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Alaric 506  a desplaçat la pagina [[La Vila Nueva]] cap a [[La Viala Nuèva]] : Títol mal escrit : grafia Lavalada /lo 'vialo 'nèvo/</comment>
      <origin>2290538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2152" sha1="9c88tvasddjwm84cr1ghw0i5yfbxibt" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = La Vila Nueva 
 | nom2          = ''La Villeneuve''
 | imatge        = 015_La_Villeneuve_(_23260_).JPG
 | descripcion   = La glèisa de Santa ''Radegonda''.
 | lògo          = 
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           =
 | parçan        =
 | region        = [[Novela Aquitània]]
 | insee         = 23265
 | cònsol        = Marie-Claude Mathieu
 | mandat        = [[2014]]-[[2020]]
 | gentilici     = 
 | latitud       = 45.8994444444
 | longitud      = 2.41027777778
 | alt mini      = 648
 | alt maxi      = 790
 | km²           = 4.45
|}}

'''La Vila Nueva''' (''La Villeneuve'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha]], en [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==

== Istòria ==

== Administracion ==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee= 23265
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= [[2020]] |Identitat= Marie-Claude Mathieu |Partit= divers dreita  |Qualitat= retirada }}
{{Elegit |Debuta= junh [[1995]] |Fin= 2001 |Identitat= Pierre Leyniat |Partit= sense etiqueta |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març [[1983]] |Fin= 1995 |Identitat= André Charmant |Partit= sense etiqueta  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1983 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

== Demografia ==
{{Demografia
|insee= 23265
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|265}} abitants.

==Luecs e monuments==

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>9c88tvasddjwm84cr1ghw0i5yfbxibt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sent Anhan de Cròc</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107130</id>
    <revision>
      <id>2509998</id>
      <parentid>2291632</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T11:03:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2509998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2868" sha1="eyorshjx79v2fw8ecyfgmh1wh6jimsj" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Sent Anhan de Cròc
 | nom2          = ''Saint-Agnant-près-Crocq''
 | imatge        = Chapelle_Saint-Michel_de_Saint-Agnant-près-Crocq.JPG
 | descripcion   = La chapela de Sent Micheu.
 | lògo          = 
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        =
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]]
 | canton        = [[canton d'Ausança|Ausança]] ([[canton de Cròc]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] 
 | insee         = 23178
 | cònsol        = Jean-Paul Welzer
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.35055555556
 | latitud       = 45.8038888889
 | alt mini      = 650
 | alt maxi      = 824
 | km²           = 25.51
|}}

'''Sent Anhan de Cròc''' (''Saint-Agnant-près-Crocq'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha]], en [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
[[Imatge:Map commune FR insee code 23178.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
==Istòria==

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee=23178
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= març [[2014]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Jean-Paul Welzer |Partit= sens |Qualitat= retirat foncion publica }}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= 2014 |Identitat= Robert Chaussat |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee=23178
|insee= 23131
|1793=1578
|1800=1311
|1806=1662
|1821=1807
|1831=1945
|1836=2119
|1841=2150
|1846=2212
|1851=2212
|1856=2031
|1861=1881
|1866=1917
|1872=1910
|1876=1869
|1881=1989
|1886=2032
|1891=2033
|1896=1980
|1901=1882
|1906=1832
|1911=1806
|1921=1550
|1926=1457
|1931=1417
|1936=1357
|1946=1330
|1954=1256
|1962=1199
|1968=1187
|1975=1159
|1982=1032
|1990=907
|1999=821
|cassini=30234
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|178}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|178}}/25.51) round 2}}}} ab/km².

==Luecs e monuments==

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>eyorshjx79v2fw8ecyfgmh1wh6jimsj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sent Bar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107156</id>
    <revision>
      <id>2509959</id>
      <parentid>2316642</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T20:06:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2509959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2912" sha1="mxcqo5sjqbo3slmepxmn30u0awg0rw8" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Sent Bar
 | nom2          = ''Saint-Bard''
 | lògo          = |
 | imatge        = 012_St_Bard_(_23260_).JPG
 | descripcion   = Lo vilatge de Sent Bard.
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        =
 | region        = [[Novela Aquitània]]
 | insee         = 23184
 | cònsol        = Sébastien Chefdeville 
 | mandat        = [[2020]]-[[2026]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.40083333333
 | latitud       = 45.915
 | alt mini      = 631
 | alt maxi      = 787
 | km²           = 9.36
|}}

'''Sent Bar''' &lt;ref name= ilav&gt;Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. 167&lt;/ref&gt; (''Saint-Bard'' en [[francés]]) es una [[comuna francesa|comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha]], en [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
[[Imatge:Map commune FR insee code 23184.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]

==Toponimia==
La prononciacion es / sén bar /. Las fòrmas ancianas son ''Sancto Baro'' en 1249, ''Saint Bar'' en 1287, ''Sanctus Spartius'' en 1535 &lt;ref name= ilav/&gt;.
 
==Istòria==

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee= 23184
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= junh de [[2015]]  |Fin= [[2026]] |Identitat=Sébastien Chefdeville |Partit= |Qualitat=agricultor }}
{{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= 2015 |Identitat=Carole Leclercq |Partit= |Qualitat=agricultritz }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2014 |Identitat= Raymond Saby|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 23184
|1793=
|1800=
|1806=
|1821=
|1831=
|1836=
|1841=534
|1846=526
|1851=496
|1856=
|1861=
|1866=
|1872=
|1876=375
|1881=
|1886=
|1891=
|1896=
|1901=
|1906=
|1911=390
|1921=251
|1926=240
|1931=
|1936=
|1946=
|1954=
|1962=152
|1968=
|1975=
|1982=
|1990=
|1999=101
|2004=
|2005=
|2006=
|2007=
|2008=
|2009=
|cassini=
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|184}} abitants.

==Luecs e monuments==
[[Imatge:018_St_Bard_(_23260_).JPG|thumb|300px|L'ostau de comuna]]
[[Imatge:017_St_Bard_(_23260_).JPG|thumb|300px|L'egleisa]]

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>mxcqo5sjqbo3slmepxmn30u0awg0rw8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509960</id>
      <parentid>2509959</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T20:08:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Alaric 506  a desplaçat la pagina [[Sent Bard]] cap a [[Sent Bar]] : Títol mal escrit : grafia Lavalada, fòrmas ancianas</comment>
      <origin>2509959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2912" sha1="mxcqo5sjqbo3slmepxmn30u0awg0rw8" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Sent Bar
 | nom2          = ''Saint-Bard''
 | lògo          = |
 | imatge        = 012_St_Bard_(_23260_).JPG
 | descripcion   = Lo vilatge de Sent Bard.
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        =
 | region        = [[Novela Aquitània]]
 | insee         = 23184
 | cònsol        = Sébastien Chefdeville 
 | mandat        = [[2020]]-[[2026]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.40083333333
 | latitud       = 45.915
 | alt mini      = 631
 | alt maxi      = 787
 | km²           = 9.36
|}}

'''Sent Bar''' &lt;ref name= ilav&gt;Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. 167&lt;/ref&gt; (''Saint-Bard'' en [[francés]]) es una [[comuna francesa|comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha]], en [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
[[Imatge:Map commune FR insee code 23184.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]

==Toponimia==
La prononciacion es / sén bar /. Las fòrmas ancianas son ''Sancto Baro'' en 1249, ''Saint Bar'' en 1287, ''Sanctus Spartius'' en 1535 &lt;ref name= ilav/&gt;.
 
==Istòria==

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee= 23184
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= junh de [[2015]]  |Fin= [[2026]] |Identitat=Sébastien Chefdeville |Partit= |Qualitat=agricultor }}
{{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= 2015 |Identitat=Carole Leclercq |Partit= |Qualitat=agricultritz }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2014 |Identitat= Raymond Saby|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 23184
|1793=
|1800=
|1806=
|1821=
|1831=
|1836=
|1841=534
|1846=526
|1851=496
|1856=
|1861=
|1866=
|1872=
|1876=375
|1881=
|1886=
|1891=
|1896=
|1901=
|1906=
|1911=390
|1921=251
|1926=240
|1931=
|1936=
|1946=
|1954=
|1962=152
|1968=
|1975=
|1982=
|1990=
|1999=101
|2004=
|2005=
|2006=
|2007=
|2008=
|2009=
|cassini=
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|184}} abitants.

==Luecs e monuments==
[[Imatge:018_St_Bard_(_23260_).JPG|thumb|300px|L'ostau de comuna]]
[[Imatge:017_St_Bard_(_23260_).JPG|thumb|300px|L'egleisa]]

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>mxcqo5sjqbo3slmepxmn30u0awg0rw8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pontcharrau</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107184</id>
    <revision>
      <id>2509997</id>
      <parentid>2508556</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T10:53:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>perimètre del territòri, etc</comment>
      <origin>2509997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3320" sha1="79y1rb2xshsvvgivq1hagowaqz7zttc" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
|nom=Pontcharrau
|nom2=''Pontcharraud''
 | lògo=
 | imatge= 096_Pontcharraud_(23260).jpg
 | descripcion= L'egleisa Senta Valèria
 |escut=
|escais=
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        =
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]]
 | canton        = [[canton d'Ausança|Ausança]] ([[canton de Cròc]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] 
|insee= 23156
|cònsol= Éric d'Hulster
|mandat=[[2026]]-[[2032]]
 | longitud= 2.27194444444
 | latitud= 45.865
|gentilici=
|alt mini= 571
|alt maxi= 700
|km²= 9.56
|}}
'''Pontcharrau''' (en [[francés]] e oficialament, ''Pontcharraud'') es ’na [[Comuna francesa|comuna]] de [[Marcha]]. Administrativament, es situada dins lo [[departaments franceses|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[regions francesas|region]] [[França|francesa]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
{{...}}
[[Imatge:Map commune FR insee code 23156.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre dau territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Pontcharrau
 | nòrd       = [[Neon (Cruesa)|Nuòum]]
 | nòrd-èst   =
 | èst        = [[Sent Maurzis (Cruesa)|Sent Maurzis]]
 | sud-èst    =
 | sud        = [[Sent Jòrgi e Negremont|Sent Jòrge Nègremont]]
 | sud-oèst   =
 | oèst       = [[Sent Frion|Sent Friòu]]
 | nòrd-oèst  = 
}}

==Toponimia==
La prononciacion es / pountcha'raou /. Las fòrmas ancianas son : ''Poncharral'' au segle XII, ''Pontcharrau'' en 1477, ''Pontcharraud'' en 1556. Ven del latin ''ponte carrale'', « practicable per los veïcules », sus la Roseliá. I a d'exemples nombrós de ''Pontcharrau'' o ''Pontcharral'' en Lemosin &lt;ref&gt;Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. 153&lt;/ref&gt;.

==Istòria==
Es creada en 1883 a partir de la comuna de [[Sent Jòrge Nègremont]] &lt;ref&gt;http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=27511&lt;/ref&gt;.

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee= 23156
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Éric d'Hulster|Partit=  |Qualitat= representant de comerci, puei retirat }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 23156
|1886=487
|1891=476
|1896=455
|1901=462
|1906=420
|1911=404
|1921=334
|1926=308
|1931=296
|1936=278
|1946=264
|1954=210
|1962=185
|1968=156
|1975=137
|1982=146
|1990=127
|1999=97
|cassini=27511
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|156}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|156}}/9.56) round 2}}}} ab/km².

==Luecs e monuments==

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===
* [[Comunas de Cruesa]]

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>79y1rb2xshsvvgivq1hagowaqz7zttc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Indochine</title>
    <ns>0</ns>
    <id>113271</id>
    <revision>
      <id>2509929</id>
      <parentid>2495440</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T16:40:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Cançons mai conegudas en Occitània */</comment>
      <origin>2509929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4738" sha1="hm4n8i9u0cln22y5txdjzpg8f2iyaxo" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
[[Imatge:Nicola Sirkis Bordèu Gasconha Occitània 4 de junh de 2022.jpg|right|200px|thumb|'''Indochine''' en [[Occitània]], en concèrt a [[Bordèu]] ([[Gasconha]]) lo 4 de junh de 2022]]
'''Indochine''' es un grop de rock francés, eissit dau corrent [[New wave (musica)|new wave]], format en 1981. Coneguèt una fama relativament importanta dins leis annadas 1980, puèi dins leis annadas 2000 e encar encuei en [[França]] mai tanben dins lo rèste d’Euròpa e au Peró, ambé lei titols coma ''L’Aventurier'', ''Trois nuits par semaine'', ''J'ai demandé à la Lune'',&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20220717173747/https://www.nrj.fr/artistes/indochine/actus/indochine-tout-ce-qu-il-faut-savoir-sur-le-hit-j-ai-demande-a-la-lune-71344396&lt;/ref&gt; ''3ème Sexe'', ''Tes yeux noirs'' e ''[https://fr.wikipedia.org/wiki/Canary_Bay Canary Bay]''.
  
Es actualament compausat de cinq personas, [[Nicola Sirkis|Nicola Sirkis]] (cantaire), ''Boris Jardel'' (guitarra), ''Oli de Sat'' (guitarra), ''Marc Éliard'' (baissa) e ''Ludwig Dahlb'' (bateria). Dins las annadas 1980, èra compausat de [[Nicola Sirkis]] e de son fraire besson ''Stéphane'' (que defuntèt en 1999), de [[Dominique Nicolas]] (compositor, [[guitarra]]) e de ''Dimitri Bodiansky'' ([[saxofòn]]). 

En 1983, '''Indochine''' recebèt lo ''[[Bus d'Acier]]'', lo Grand prèmi del [[Musica Rock|rock]] francés.

En 1990, d'unes an vist una parodia d''''Indochine''' dins la sceneta culte dels [[Les Inconnus|Inconnus]] ''Isabelle a les yeux bleus''. Pasmens, quitament s'èra una sceneta benlèu en partida inspirada d''''Indochine''', s'agissiá mai especificament d'una parodia de [[Partenaire Particulier]].

De notar qu'en 1992, lo cantaire [[Nicola Sirkis]] a tanben sortit ''Dans la Lune...'', un album sòlo de represas, album adobat per lo grop pop [[francés]] [[Édith Fambuena (cantaira francesa)|Les Valentins]]. De son costat, [[Dominique Nicolas]], lo guitarrista del grop entre 1981 e 1994 el a sortit lo 25 de mai de 2015 son primièr album sòlo entitolat ''La Beauté de l'idée'', anonciat en amont per la publicacion de la video de sa cançon ''Underground'' al mes de novembre de 2014. Après sa partença d''''Indochine''', [[Dominique Nicolas|Dominique]] foguèt remplaçat en 1996 per Alexandre Azaria (ancian guitarrista del grop [[Le Cri de la mouche]]) coma compositor e guitarrista del grop.

'''Indochine''' collaborèt ambe mantuns artistas coma per exemple [[Mickey 3D|Mickaël Furnon]] (''J'ai demandé à la Lune'' e ''La vie est belle''), [[Jean-Louis Murat]] (''Un singe en hiver'' e ''Karma Girls'') etc. 

[[File:Indochine_2009.JPG|thumb|Indochine canta &quot;Des fleurs pour Salinger&quot; sus l'empont a [[Tors]] ([[França]]) en 2009]]

==Discografia==
* 1982: ''L'aventurier''
* 1983: ''Le Péril jaune''
* 1985: ''3''
* 1987: ''7000 Danses''
* 1990: ''Le Baiser''
* 1993: ''Un jour dans notre vie''
* 1996: ''Wax''
* 1999: ''Dancetaria''
* 2002: ''Paradize''
* 2005: ''Alice et June''
* 2009: ''La République des meteors''
* 2013: ''Black city parade''
* 2017: ''13''
* 2024: ''Babel Babel''

==Cançons mai conegudas en [[Occitània]]==
* ''L'aventurier'' (1983)
* ''Miss Paramount'' (1983)
* ''Kao Bang'' (1984)
* ''Canary Bay'' (1985)
* ''3ème sexe'' (1985, reeditat en 2020 ambe [[Christine &amp; the Queens|Christine and the Queens]])
* ''3 nuits par semaine'' (1985)
* ''Tes yeux noirs'' (1986)
* ''À l'assaut (des ombres sur l'O)'' (1986)
* ''Les Tzars'' (1987)
* ''Le baiser'' (1990)
* ''Des fleurs pour Salinger'' (1990)
* ''Punishment park'' (1991)
* ''J'ai demandé à la Lune'' (2002)
* ''Mao Boy!'' (2002)
* ''Le grand secret'' (2003, ambe [[Melissa Auf der Marr]])
* ''Marilyn'' (2003)
* ''Electrastar'' (2003)
* ''Alice &amp; June'' (2005)
* ''Ladyboy'' (2006)
* ''Adora'' (2006)
* ''Little Dolls'' (2008)
* ''You Spin Me Round (Like a record)'' (2009, represa de [[Dead or Alive]])
* ''Le lac'' (2009)
* ''Un ange à ma table'' (2010, ambe Suzanne Combo)
* ''Memoria'' (2012)
* ''College Boy'' (2013)
* ''Traffic Girl'' (2014)
* ''La vie est belle'' (2017)
* ''Un été français'' (2018)
* ''Station 13'' (2018)
* ''Song for a dream'' (2018)
* ''Karma Girls'' (2019)
* ''Nos célébrations'' (2020)
* ''Le chant des cygnes'' (2024)
* ''Victoria'' (2024)
* ''La belle et la bête'' (2024)
* ''L'amour fou'' (2025)
* ''No name'' (2025)

== Referéncias ==

[[Categoria:grop de rock francés]]
[[Categoria:Grop de musica francés]]
[[Categoria:Grop de rock]]
[[Categoria:Grop de musica dels ans 1980]]
[[Categoria:Grop de musica dels ans 1990]]
[[Categoria:Grop de musica dels ans 2000]]
[[Categoria:Grop de musica dels ans 2010]]
[[Categoria:Grop de musica dels ans 2020]]
[[Categoria:New wave]]</text>
      <sha1>hm4n8i9u0cln22y5txdjzpg8f2iyaxo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Autrey (Vòges)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114048</id>
    <revision>
      <id>2509949</id>
      <parentid>2184211</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T19:17:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2509949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4459" sha1="1x9dld62s98huh4hckjvryrmyguferl" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 |carta=fr
 | nomcomuna= Autrey 
 | nomcomuna2= Autrey 
 | imatge= Autrey 88 abbaye.jpg
 | descripcion= Abbaye La nòstra-Madama e lo sieu parc
 | lògo=
 | escut=Blason ville FR Autrey (Vosges).svg
 | escais=
 | region ist     =
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment d'Épinal|Épinal]] 
 | canton= [[Canton de Rambervillers|Rambervillers]]
 | insee = 88021 
 | sitweb= &lt;!-- facultatif --&gt;
 | cp = 88700 
| cònsol = Cécile Chaumont 
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici = Altéricien(ne)s (en [[francés]])
|alt mej= 320
|longitud= 6.69 
|latitud= 48.2972222222 
| alt mini = 306
 | alt mej = 320
 | alt maxi = 535
 | km²            = 17.42 
}}
'''Autrey''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] dels [[Vòges (departament)|Vòges]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lorena (region)|Lorena]].
==Geografia==

{{Apertium|fr}}
Autrey Se situa en la vallée de la [[Mortagne (riu)|Mortagne]], {{Unitat|10|km}} en amont de [[Rambervillers]].

{{Original|fr}}
Autrey se situe dans la vallée de la [[Mortagne (rivière)|Mortagne]], {{Unité|10|km}} en amont de [[Rambervillers]].

===Comunas vesinas===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
 [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] 
 {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Autrey]]'''Autrey'''}}
{{Image label|x=0.650721445957|y=0.384008402503|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 459 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Housseras]] (2,3km)}}}}
{{Image label|x=0.330090721499|y=0.556784764668|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 458 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Sainte-Hélène (Vòges)|Sainte-Hélène]] (2,5km)}}}}
{{Image label|x=0.49805383953|y=0.724770010609|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 403 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Fremifontaine]] (2,8km)}}}}
{{Image label|x=0.283318657067|y=0.262139828001|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 381 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Saint-Gorgon (Vòges)|Saint-Gorgon]] (4,3km)}}}}
{{Image label|x=0.28776355574|y=0.80044351359|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 160 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Pierrepont-sur-l'Arentèle]] (4,8km)}}}}
{{Image label|x=0.201683176523|y=0.782254694179|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 39 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Nonzeville]] (5,4km)}}}}
{{Image label|x=0.882776207726|y=0.735449844229|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 164 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Mortagne (Vòges)|Mortagne]] (5,5km)}}}}
{{Image label|x=0.473567350781|y=0.0556651217499|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 610 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Brû]] (5,7km)}}}}
{{Image label|x=0.12352656234|y=0.716189557008|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 240 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Destord]] (5,7km)}}}}
{{Image label|x=0.0780655417594|y=0.40166584357|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 263 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Vomécourt]] (5,8km)}}}}

&lt;/div&gt;{{clear|left}}

==Istòria==

{{Apertium|fr}}
Lo darrièr abbé de Autrey #venir lo primièr avesque de [[Saint-Dié]] en [[1777]].

{{Original|fr}}
Le dernier abbé d'Autrey devint le premier évêque de [[Saint-Dié]] en [[1777]].

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 88021 
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Cécile Chaumont |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 88021 
|1793=290
|1800=222
|1806=419
|1821=424
|1831=445
|1836=439
|1841=416
|1846=410
|1851=
|1856=403
|1861=499
|1866=450
|1872=
|1876=399
|1881=444
|1886=421
|1891=386
|1896=403
|1901=378
|1906=300
|1911=288
|1921=385
|1926=379
|1931=355
|1936=325
|1946=330
|1954=263
|1962=218
|1968=223
|1975=195
|1982=204
|1990=287
|1999=297
|2004=
|2005=
|2006=308
|2007=305
|2008=303
|2009=302
|cassini=2028
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Comunas}}
{{Comunas de| insee = 88021 
}}

[[Categoria:Comuna dels Vòges]]</text>
      <sha1>1x9dld62s98huh4hckjvryrmyguferl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sent Miòu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114536</id>
    <revision>
      <id>2509941</id>
      <parentid>2501146</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T18:43:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2509941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2808" sha1="2knowxdyldjttg56qy6brjtlwe36rhg" xml:space="preserve">{{dialècte Auvernhat}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Sent Miòu
 | nom2          = ''Saint-Myon''
 | imatge        = Ville de Saint-Myon vue du ciel.jpg
 | descripcion   = Veguda aeriana de Sent Miòu
 | lògo          = 
 | escut         = Blason ville FR Saint-Myon (Puy de Dôme).svg 
 | escais        =
 | region ist    = {{Auvèrnhe}}
 | parçan        =
 | insee         = 63379
 | cp            = 63460
 | cònsol        = Jean-Pierre Muselier
 | mandat        = [[2014]]-[[2020]]
 | gentilici     =  
 | latitud       = 45.9942
 | longitud      = 3.1317
 | alt mej       =
 | alt mini      = 334
 | alt maxi      = 451
 | km²           = 5.51
|}}

'''Sent Miòu''' (''Saint-Myon'' en [[francés]]) z-es una [[comuna francesa|comuna]] [[Auvèrnhe (Occitània)|auvernhata]] dau [[Departament francés|departament]] dau [[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]] e la [[Region francesa|region]] d'[[Auvèrnhe-Ròse-Aups|Auvèrnha-Ròse-Aups]].

==Geografia==
[[Imatge:D 985 vers Aigueperse (Saint-Myon) 2016-05-24.JPG|vinheta|gaucha|Interseccion, veguda en direccion d'[[Artona]] e [[Guiparsa]].]]
===Localizacion===
{{Comunas limitròfas
 | comuna    = Sent Miòu
 | nòrd      = 
 | nòrd-èst  = [[Artona]]
 | èst       = [[Aubiac]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;(quadripoent)&lt;/small&gt;
 | sud-èst   = [[Celuele e la Motada]]&lt;br/&gt;([[La Motada]])
 | sud       = 
 | sud-oèst  = [[Biauregard e Vendom]]
 | oèst      = [[Combronde]]
 | nòrd-oèst = 
}}

==Toponimia==
Vèrs [[Sent Bonet de Riòm]], la comuna se ditz [sɛ̃ mjɔw] e vèrs [[Artona]] [sɛ̃ mju]&lt;ref&gt;Collectatges IEO 63.&lt;/ref&gt;. Le toponime ven de ''Sanctus Medulphus'', l'evolucion siguèt segurament quicòm coma ''Medulphus'' &gt; ''Medul*'' &gt; ''Meòl*'' &gt; ''Miòu''. La nasalizacion qu'apareguèt en francés z-es escura.

== Istòria ==
{{...}}

== Administracion ==
[[Imatge:Saint-Myon - mairie 20220820.jpg|vinheta|La maison de comuna.]]
{{ElegitDebuta|insee= 63379
|Títol= Lista daus cònses successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2020]] |Identitat= Jean-Pierre Muselier|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

== Demografia ==
{{Demografia
|insee= 63379
|senscomptesdobles= 1962}}

==Luòcs e monuments==
[[Imatge:Saint-Myon - église Saint-Médulphe 20220820-01.jpg|vinheta|La gleisa de ''Saint-Médulphe'' (nom fr).]]
[[Imatge:Saint-Myon - prieuré 20220820.jpg|vinheta|Lo priorat.]]

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==

==Liams extèrnes==

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Portal Auvèrnhe}}

{{Comunas dau Puèi de Doma}}

[[Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)]]
[[Categoria:Comuna dau Puèi de Doma]]</text>
      <sha1>2knowxdyldjttg56qy6brjtlwe36rhg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Auriac (Bearn)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>115440</id>
    <revision>
      <id>2509918</id>
      <parentid>2306613</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:27:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2509918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2835" sha1="khlnijxhr2t355sgcv9v2mkr93mb17p" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 |carta=oc
 | nom2= ''Auriac''
 | nom     =  Auriac 
 | lògo=  cap
 | imatge=  Entrée_dans_Auriac_(Pyrénées-Atlantiques).JPG
 | descripcion= Entrada a Auriac
 | escut=Blason ville FR Auriac (Pyrénées-Atlantiques).svg
 | escais=
 | region ist     ={{Bearn}}
 | parçan        = [[Vic Vilh]] 
 | region        = [[Navèra Aquitània]]
 | arrondiment  =  [[Arrondiment de Pau|Pau]]
 | canton       = Tèrras deus Luis e Tuquets deu Vic Vilh ([[Canton de Tèsa|Tèsa]] abans 2015)
 | intercom     = [[Comunautat de comunas deus Luis en Bearn|CC deus Luis en Bearn]] 
 | cp           = 64450
 | insee          = 64078
 | cònsol         = Christian Larrouturou
 | mandat         = [[2014]]-[[2020]]
 | gentilici =  (en [[francés]])
 | longitud= -0.314722222222 
 | latitud= 43.4564
 | alt mini       = 145
 | alt mej=
 | alt maxi       = 250
 | km²            = 5.23
}}
'''Auriac''' (''Auriac'' en [[francés]]) qu'ei ua [[Comuna francesa|comuna]] [[bearn]]esa administrada peu [[departaments franceses|departament]] deus [[Pirenèus Atlantics]] e la [[regions francesas|region]] de [[Navèra Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament d'[[Aquitània (region)|Aquitània]]&lt;/small&gt;. 

==Geografia==

[[Imatge:Map commune FR insee code 64078.png|vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.]]

==Toponimia==
La prononciacion qu'ei [aw'rjak]. Las fòrmas ancianas que son ''Auriag'' en 1096, ''Auriac'' (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau) &lt;ref name = migr&gt;Michel Grosclaude, ''Dictionnaire toponymique des communes du Béarn'', Escòla Gaston Febus, 1991, p. 362&lt;/ref&gt;.

''Auriac'' que vien deu nom latin d'òmi ''Aurius'' dab lo sufixe ''-acum''; Auriac qu'èra la proprietat d'Aurius &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 37, a ''Aurec''&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name = migr/&gt;.

==Istòria==

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 64078
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[1995]] |Fin= [[2020]] |Identitat= Christian Larrouturou |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1995 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 64078
|1793=
|1800=
|1806=
|1821=
|1831=
|1836=
|1841=
|1846=
|1851=
|1856=
|1861=
|1866=
|1872=
|1876=
|1881=
|1886=
|1891=
|1896=
|1901=
|1906=
|1911=
|1921=
|1926=
|1931=
|1936=
|1946=
|1954=
|1962=
|1968=
|1975=
|1982=
|1990=
|1999=
|2004=
|2005=
|2006=
|2007=
|2008=
|2009=
|cassini=
|senscomptesdobles= 1962}}

==Lòcs e monuments==

==Personalitats ligadas dab la comuna==

==Véder tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

{{Portal Bearn}}

{{Comunas deus Pirenèus Atlantics}}

[[Categoria:Comuna deus Pirenèus Atlantics]]
[[Categoria:Comuna de Bearn]]</text>
      <sha1>khlnijxhr2t355sgcv9v2mkr93mb17p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean-Luc Mélenchon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>115756</id>
    <revision>
      <id>2509985</id>
      <parentid>2507605</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T08:17:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>245</id>
      </contributor>
      <comment>Bòt: A remplaçat [[:Imatge:Mélenchon_2027_-_55261894422_(cropped).jpg]] per [[:Imatge:Jean_Luc_Mélenchon_en_mai_2026-_55261894422_(cropped).jpg]] ([[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Pur titre de propagande électora</comment>
      <origin>2509985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3807" sha1="6h9cq8aeda2a5dyxc7ibplgnz51if03" xml:space="preserve">{{Infobox Politician
| nom = Jean-Luc Mélenchon
| imatge = Jean Luc Mélenchon en mai 2026- 55261894422 (cropped).jpg
| legenda = Jean-Luc Mélenchon en 2017.
| nom naissença = Jean-Luc Antoine Pierre Mélenchon 
| naissença = 19 agost 1951
| luòc de naissença = [[Tànger]] ([[Marròc]])
| nationalitat = [[França|Francesa]]
| partit =
* OCI &lt;small&gt;(1972-1976)&lt;/small&gt;
* [[Partit Socialista (França)|PS]] &lt;small&gt;(1976-2008)&lt;/small&gt;
* PG &lt;small&gt;(Dempuèi 2009)&lt;/small&gt;
* [[França insomesa|FI]] &lt;small&gt;(Dempuèi 2016)&lt;/small&gt;
|foncion1=[[Assemblada Nacionala|Deputat francés]]|a partir del foncion1=21 de junh de 2017|fins al foncion1=21 de junh de 2022|eleccion1=18 de junh de 2017|grop parlamentari 1=[[La França Insosmesa (LFI)|LFI]]|predecessor 1=Patrick Mennucci|successor 1=Manuel Bompard|foncion2=[[Parlament Europèu|Deputat Europèu]]|foncion3=[[Senat|Senator]] &lt;small&gt;(II)&lt;/small&gt;|foncion4=[[Senat|Senator]] &lt;small&gt;(I)&lt;/small&gt;|foncion5=[[Ministèri de l'Educacion Nacionala (França)|Ministre per l'Ensenhament Professionau]]|a partir del foncion2=14 de julhet de 2009|fins al foncion2=18 de junh de 2017|eleccion2=7 de junh de 2009|reeleccion2=25 de mai de 2014|grop parlamentari 2=[[L'Esquèrra dins lo Parlament Europèu - GUE/NGL|L'Esquèrra (GUE/NGL)]]|successor 2=Marie-Pierre Vieu|a partir del foncion3=1èr d'octobre de 2004|fins al foncion3=7 de genièr de 2010|eleccion3=26 de septembre de 2004|grop parlamentari 3=[[Partit Socialista|SOC]] &lt;small&gt;(2004-2008)&lt;/small&gt;
[[Partit Comunista Francés|CRC-SPG]] &lt;small&gt;(2008-2010)&lt;/small&gt;|successor 3=Marie-Agnès Labarre|foncion6=[[Conselhier departamentau]] [[Departament d'Essona|d'Essona]] &lt;small&gt;(II)&lt;/small&gt;|a partir del foncion4=2 d'octobre de 1986|fins al foncion4=27 d'abriu de 2000|eleccion4=28 de septembre de 1986|reeleccion4=24 de septembre de 1995|grop parlamentari 4=[[Partit Socialista|SOC]]|successor 4=Claire-Lise Campion|a partir del foncion5=27 de mars de 2000|fins al foncion5=6 de mai de 2002|president 5=[[Jacques Chirac]]|primièr ministre 5=[[Lionel Jospin]]|govèrnament 5=[[Lionel Jospin|Jospin]]|predecessor 5=''Fonccion creada''|successor 5=''Fonccion suprimada''|ministre d'estat 5=Jack Lang|a partir del foncion6=23 de març de 1998|fins al foncion6=2 d'abriu de 2004|foncion7=[[Conselhier departamentau]] [[Departament d'Essona|d'Essona]] &lt;small&gt;(I)&lt;/small&gt;|eleccion6=22 de març de 1998|successor 6=Marie-Pierre Oprandi|predecessor 6=Vincent Delahaye|president del conselh 6=Michel Berson|a partir del foncion7=23 de març de 1985|fins al foncion7=2 d'abriu de 1992|eleccion7=17 de març de 1985|president del conselh 7=Jean Simonin
Xavier Dugoin|predecessor 7=Marie-Noëlle Lienemann|successor 7=Vincent Delahaye}}
'''Jean-Luc Mélenchon''', nascut lo 19 d'agost de [[1951]] a [[Tànger]], [[Marròc]], es un [[òme politic]] [[francés]].

Elegit local de [[Massy]] puèi del departament de l'[[Essonne (departament)|Essonne]] a partir de [[1983]], foguèt elgit senator de l'Essonne en 1986, 1995 e 2004. Jean-Luc Mélenchon foguèt [[ministre]] de l'Ensenhament professional de [[2000]] a [[2002]], dins le [[Govèrn de Lionel Jospin|govèrn de coabitacion de Lionel Jospin]]. Al [[Partit Socialista (França)|Partit socialista]], se situa a l'ala èsquèrra fins al [[congrès]] de [[Rems]] de novembre de [[2008]], quand quitèt lo partit per crear lo [[Partit d'esquèrra]]. Foguèt elegit [[deputat]] europèu dins la [[circonscripcion]] [[Sud Oèst]] en [[2009]]. Es elegit deputat a [[Marselha]] en [[2017]].

Jean-Luc Mélenchon es [[candidat]] a las [[Eleccion presidenciala|eleccions presidencialas]] francesas de [[2012]], [[2017]] e [[2022]]. Capita pas a se qualificar pel segond torn.

{{Politica}}

[[Categoria:Naissença en 1951]]
[[Categoria:Personalitat de la Cinquena Republica]]</text>
      <sha1>6h9cq8aeda2a5dyxc7ibplgnz51if03</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Norrois (Marna)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>116426</id>
    <revision>
      <id>2509924</id>
      <parentid>2220848</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:54:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2509924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3374" sha1="2oc0mlyrc1tc86wefcyb4d153tbv22j" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 | carta=fr
 | nomcomuna= Norrois
 | nomcomuna2=Norrois
 | imatge=cap
 | descripcion= 
 | lògo=
 | escut=Blason ville FR Norrois (Marne).svg
 | escais=
 | region ist     =
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Vitry-le-François|Vitry-le-François]]
 | canton= [[Canton de Thiéblemont-Farémont|Thiéblemont-Farémont]]
 | insee = 51406
 | sitweb= 
 | cp = 51300
| cònsol = Jacky Sanlis
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici =  (en [[francés]])
 | longitud= 4.6261
 | latitud= 48.6708
| alt mini = 
 | alt mej = 
 | alt maxi = 
 | km²            = 4.14
}}
'''Norrois''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]] administrada per lo [[departaments franceses|departament]] de [[Marna (departament)|Marna]] de la [[regions francesas|region]] de [[Champanha-Ardena]].
==Geografia==

===Comunas vesinas===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
    [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] 
    {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Norrois]]'''Norrois'''}}
{{Image label|x=0.629314009997|y=0.60328666095|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 111 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Cloyes-sur-Marne]] (1,3km)}}}}
{{Image label|x=0.415541721331|y=0.344026848374|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 409 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Bignicourt-sur-Marne]] (1,6km)}}}}
{{Image label|x=0.579764595389|y=0.162061480929|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 495 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Luxémont-et-Villotte]] (3,0km)}}}}
{{Image label|x=0.15443762621|y=0.479720088989|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 354 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Blaise-sous-Arzillières]] (3,1km)}}}}
{{Image label|x=0.791653201454|y=0.790936404326|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 108 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Moncetz-l'Abbaye]] (3,4km)}}}}
{{Image label|x=0.195048110656|y=0.831929248683|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 330 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Arzillières-Neuville]] (3,9km)}}}}
{{Image label|x=0.231004152393|y=0.136063065232|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1770 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Frignicourt]] (3,9km)}}}}

&lt;/div&gt;{{clear|left}}

==Istòria==

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 51406
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Jacky Sanlis|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 51406
|1793=137
|1800=148
|1806=157
|1821=135
|1831=128
|1836=130
|1841=150
|1846=157
|1851=139
|1856=133
|1861=174
|1866=173
|1872=170
|1876=155
|1881=163
|1886=137
|1891=131
|1896=126
|1901=130
|1906=137
|1911=140
|1921=126
|1926=119
|1931=139
|1936=133
|1946=150
|1954=140
|1962=132
|1968=135
|1975=110
|1982=139
|1990=132
|1999=138
|2004=
|2005=
|2006=168
|2007=172
|2008=177
|2009=181
|cassini=25212
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Comunas}}
{{Comunas de| insee = 51406
}}

[[Categoria:Comuna de Marna]]</text>
      <sha1>2oc0mlyrc1tc86wefcyb4d153tbv22j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chambord (Eure)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117599</id>
    <revision>
      <id>2509909</id>
      <parentid>2212773</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:12:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2509909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3428" sha1="35l54htvntdje5gz99h8pkmnkpanh4w" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 | carta=fr
 | nomcomuna= Chambord
 | nomcomuna2=Chambord
 | imatge=cap
 | descripcion=
 | lògo=
 | escut=Blason ville FR Chambord (Eure).svg
 | escais=
 | region ist     ={{Normandia}}
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment d'Évreux|Évreux]]
 | canton= [[Canton de Rugles|Rugles]]
 | insee = 27139
 | sitweb= 
 | cp = 27250
| cònsol = Rémi Rivière
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici =  (en [[francés]])
 | longitud= 0.61
 | latitud= 48.8906
| alt mini = 179
 | alt mej =
 | alt maxi = 238
 | km²            = 14.62
}}
''' Chambord''' en [[normand]] (''Chambord'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Normandia|normanda]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Eure (departament)|Eure]] e la [[regions francesas|region]] de la [[Nauta Normandia]].
==Geografia==

===Comunas vesinas===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
 [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]]
 {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Chambord]]'''Chambord'''}}
{{Image label|x=0.508325959962|y=0.343781058094|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 217 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[La Haye-Saint-Sylvestre]] (2,1km)}}}}
{{Image label|x=0.452173428061|y=0.810419544136|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 560 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Glos-la-Ferrière]] (4,0km)}}}}
{{Image label|x=0.825677420978|y=0.471614356517|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1331 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Saint-Just (Eure)|Saint-Just]] (4,1km)}}}}
{{Image label|x=0.196449882502|y=0.503481096838|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 110 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Mesnil-Rousset]] (4,1km)}}}}
{{Image label|x=0.857990215114|y=0.657378930256|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 310 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Les Bottereaux]] (4,8km)}}}}
{{Image label|x=0.231998844972|y=0.766714781341|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 206 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Couvains (Orne)|Couvains]] (5,0km)}}}}
{{Image label|x=0.33051863145|y=0.110115969494|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 102 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Saint-Pierre-du-Mesnil]] (5,6km)}}}}

&lt;/div&gt;{{clear|left}}

==Istòria==

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 27139
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Rémi Rivière|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 27139
|1793=300
|1800=298
|1806=347
|1821=358
|1831=376
|1836=371
|1841=352
|1846=474
|1851=443
|1856=402
|1861=398
|1866=389
|1872=345
|1876=365
|1881=342
|1886=318
|1891=290
|1896=299
|1901=290
|1906=267
|1911=251
|1921=234
|1926=264
|1931=259
|1936=244
|1946=278
|1954=275
|1962=313
|1968=281
|1975=210
|1982=172
|1990=158
|1999=194
|2004=
|2005=
|2006=176
|2007=174
|2008=171
|2009=171
|cassini=7796
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Normandia}}
{{Comunas de| insee = 27139
}}

[[Categoria:Comuna de Normandia]]
[[Categoria:Comuna d'Eure]]</text>
      <sha1>35l54htvntdje5gz99h8pkmnkpanh4w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Basalt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>150348</id>
    <revision>
      <id>2509921</id>
      <parentid>2487559</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:40:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-53255-24</username>
        <id>65523</id>
      </contributor>
      <origin>2509921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17087" sha1="i72rka2b2vaxfdsggs38225es7i14d7" xml:space="preserve">{{Dialècte Provençau}}

[[Fichièr:Basalt 3 (48674276863).jpg|thumb|right|Basalt.]]
[[Fichièr:1959 eruption of Kilauea Volcano.jpg|thumb|right|Coladas de lava basaltica en [[Hawaii]].]]

Lo '''basalt''', dich popularament '''''pèira negra''''' ò '''''ròc ferral'''''&lt;ref&gt;Lo Congrès Permanent de la Lenga Occitana, ''Dicod'Òc'', recèrca « basalte », consultat lo 15 d'aost de 2022, [https://web.archive.org/web/20220815145528/https://www.locongres.org/fr/applications/dicodoc-fr/dicodoc-recherche?option=com_dicodoc&amp;view=search&amp;Itemid=683&amp;type=fr-oc&amp;dic%5B%5D=BASIC&amp;dic%5B%5D=RBVD&amp;dic%5B%5D=ALPC&amp;dic%5B%5D=ATAU&amp;dic%5B%5D=PROV&amp;dic%5B%5D=PNST&amp;dic%5B%5D=OMLH&amp;dic%5B%5D=LAUS&amp;dic%5B%5D=LAGA&amp;dic%5B%5D=LEMO&amp;q=basalte&amp;q2=&amp;submit=Rechercher]&lt;/ref&gt;, es una [[ròca magmatica]] extrusiva eissida dau refrejament de la [[lava]] basaltica au contacte de l'aire ò de l'[[aiga]] a la superficia de la [[planeta]].  [[Gris]] a negre, es una [[ròca]] basica fòrça dura que contèn mens de 20 % de [[qüars]] e mens de 10 % de [[feldspat]]. De mai, la màger part dei [[feldspat]] son sota de forma de [[plagioclasi]]. Es caracteristic dei fenomèns [[volcan]]ics effusius presents a l'entorn dei [[dorsala oceanica|dorsalas oceanicas]], dei [[ponch caud|ponchs cauds]] e de certanei zònas de [[subduccion]]. Per aquela rason, sa preséncia es fòrça comuna dins lei regions volcanicas.

L'equivalent dau basalt dins lei [[ròca plutonica|ròcas plutonicas]] es lo [[gabro]].

== Etimologia ==

Lo tèrme basalt ven dau [[latin]] ''basaltes'', un [[mot]] eissit d'una error de prononciacion d'un autre tèrme [[latin]], ''basanites'', que significava « pèira fòrça dura ». Aqueu [[mot]] èra estat empruntat au [[grèc]] βασανίτης (''basanites'') ò βάσανος (''basanos'')&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' O. Tietz e J. Büchner, « The origin of the term 'basalt' », ''Journal of Geosciences'', 29 de decembre de 2018, pp. 295–298.&lt;/ref&gt;. Lei [[Grècia antica|Grècs]] l'aurián manlevat a una [[lenga]] [[africa]]na (egipciana ò etiopiana) que l'utilizava per designar una « pèira negra ».

== Descripcion ==

=== Aspèctes e constituents ===

Lo basalt es una [[ròca magmatica]] effusiva basica qu'es principalament formada de [[plagioclasa]]s e de [[piroxèn]]s. L'[[olivina]], d'[[amfibòl]]s, la [[biotita]], la [[magnesita]], l'[[ematica]], l'[[ilmenita]] e la [[titanita]] pòdon intrar dins sa composicion coma [[minerau]]s segondaris&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Nicola Cipriani (trad. Marie-Hélène Alfonsi e Catherine Sobecki), ''Minéraux et Roches'', Gründ, 1996, p. 117.&lt;/ref&gt;. Es generalament [[gris]] ò [[negre]] mai de procès d'[[oxidacion]] pòdon entraïnar l'aparicion de basalts brunèus ò [[roge|rogencs]]. Son aspècte es aqueu d'una [[ròca]] de gran fin mai son estructura es variabla. Leis estructuras massisas son sovent prismaticas ([[òrgues basaltics]]). Aquò es lo resultat de la contraccion termica de la [[ròca]] durant un refrejament lent&lt;ref&gt;Au contrari d'una opinion frequent, la solidicacion prismatica es pas caracteristica dau basalt. D'autrei ròcas volcanicas, coma la [[dolerita]], l'[[andesita]], la [[dacita]] ò la [[riolita]], pòdon engendrar lo meteis fenomèn.&lt;/ref&gt;. Lei basalts eissits de projeccions solidificadas an puslèu un aspècte escoriacèu amb de cavitats mai ò mens emplidas per de [[minerau]]s segondaris.

Existís de tipes diferents de basalt. Lo [[basalt toleïitic]] es la forma de basalt que forma lei fons [[ocean]]ics&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Anthony R. Philpotts e Jay J. Ague, ''Principles of igneous and metamorphic petrology (2nd ed.)'', Cambridge University Press, 2009.&lt;/ref&gt;. La [[basanita]] es un basalt que s'obsèrva dins lei fenomèns volcanics intraplacas. En [[Occitània]], es visible dins lei relèus de [[Cantal (montanha)|Cantal]] e dei [[Causses]]. Lo basalt alcalin d'olivina es una forma relativament coneguda en causa dei cristaus d'[[olivina]] espectaclós que pòu contenir. Pòu aparéisser dins totei lei situacions de [[volcan]]isme effusiu. Enfin, existís de formas raras coma lei [[nefelinita]]s e lei [[melilitita]]s, caracteristicas dei [[rift|rifts]] en fin de vida, e lei [[toleïita de qüars|toleïitas de qüars]].

&lt;gallery&gt;
Fichièr:Basalt 8 (48674617291).jpg|{{center|Basalt negre.}}
Fichièr:BasaltUSGOV.jpg|{{center|Basalt gris.}}
Fichièr:Basalt (15279386116).png|{{center|Basalt rogenc.}}
Fichièr:Basalt - Diagrama de Streckeisen.png|{{center|Basalt dins lo diagrama de Streckeisen.}}
&lt;/gallery&gt;

=== Mòde de jaciment e difusion ===

Lei basalts son un constituent major dei fons [[ocean]]ics car son emés au nivèu dei [[dorsala oceanica|dorsalas]]. Dins lei regions [[continent]]alas, forman generalament d'escolaments que son lo resultat de la solidificacion de coladas de [[lava]]. Pasmens, pòdon tanben formar d'[[escòria]]s e de venas.

Lo basalt es generalament la [[ròca magmatica|ròca volcanica]] pus comuna dins lei regions de [[volcan]]isme effusiu. Dins lo mond, existís de regions basalticas fòrça estendudas en [[Índia]] ([[Deccan]]), en [[Siberia]], en [[Africa Australa]], en [[Brasil]] e en [[Etiopia]]. Plusors [[illa volcanica|illas volcanicas]] son compausadas de basalt ([[Islàndia]], [[Hawaii (illa)|Hawaii]]...). En [[Occitània]], lo basalt es egalament la ròca pus frequenta dei regions volcanicas dau [[país]]. I a ansin de zònas basalticas importantas en [[Auvèrnhe (region)|Auvèrnhe]] ò a l'entorn d'[[Agde]].

&lt;gallery&gt;
Fichièr:Hawaiian.jpg|{{center|Colada de lava basaltica en [[Hawaii]].}}
Fichièr:Базальтове.jpg|{{center|Basalt prismatic en [[Ucraïna]].}}
Fichièr:Rect505.png|{{center|Autra formacion de basalt prismatic en [[Auvèrnhe (region)|Auvèrnhe]].}}
Fichièr:Pillow basalt crop l.jpg|{{center|Basalt « pillow lava », caracteristica dei lavas refrejadas rapidament au contacte de l'[[aiga]].}}
Fichièr:Puu Oo - boulder Royal Gardens 1983.jpg|{{center|[[Bomba volcanica]] basaltica.}}
Fichièr:Basalte bulleux saint thibery herault.jpg|{{center|Basalt negre escoriacèu de [[Sant Tibèri]] en [[Occitània]].}}
&lt;/gallery&gt;

== Origina e evolucion ==

=== Origina e formacion ===

Lo magma a l'origina dei basalts provèn de la [[fusion]] parciala dei [[ròca]]s idratadas dau [[mantèu terrèstre]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Anthony R. Philpotts e Jay J. Ague, ''Principles of igneous and metamorphic petrology (2nd ed.)'', Cambridge University Press, 2009, pp. 16-17.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Una concentracion d'[[aiga]] d'au mens 0,1 % es necessària per obtenir la formacion de basalts.&lt;/ref&gt;. Segon la [[pression]] de la zòna somesa a la fusion parciala, lei [[minerau]]s tocats per lo fenomèn varian. Per de taus de fusion febles, de l'òrdre de 5 % a 10 % lo [[liquid]] contèn de concentracions autas d'[[aiga]] e d'[[alcalin]]s que menan a la formacion de [[basanita]]s ò de basalts alcalins d'[[olivina]]. Per de taus pus importants, fins a 30 %, lo liquid contèn mai de [[calci]], de [[fèrre]] e de [[magnèsi]], çò que mena a la formacion de tholeïitas.

La formacion de basalt es un fenomèn frequent dins lei regions de [[dorsala oceanica|dorsalas oceanicas]], de [[ponch caud|ponchs cauds]] e dins lei [[zòna de subduccion|zònas de subduccion]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Harvey Blatt e Robert J. Tracy, ''Petrology: igneous, sedimentary, and metamorphic (2nd ed.)'', W.H. Freeman, 1996, pp. 151–156, 191–195, 162–163 e 200.&lt;/ref&gt;. Au nivèu dei [[dorsala oceanica|dorsalas]], lei taus de fusion son generalament auts e la formacion de tholeïitas es privilegiada. Dins lei regions de [[ponch caud]], i a puslèu una variacion en foncion de la zòna. En periferia, lei taus de fusion son pus febles e la [[basanita]] es la forma predominanta. Dins lei regions intermediàrias, se tròba principalament de basalts d'olivina e, au centre, la formacion de tholeïitas es tornarmai privilegiada. Dins lei zònas de subduccion, lei basalts contènon de concentracions autas d'[[alumina]], de [[calci]] ò de [[magnèsi]] e una concentracion febla de [[plagioclasa]]s.

=== Erosion ===

[[Fichièr:Absolute iron accumulation in kaolinized basalt. C 015.jpg|thumb|right|Basalt [[caolin]]izat en [[Alemanha]].]]

En causa de son mecanisme de formacion en superficia, lei basalts forman rapidament d'afloraments. Fòrça dura, aquela ròca a tendància a ofrir una resisténcia superiora a l'erosion que leis autrei materiaus volcanics presents dins lei zònas eruptivas. Pasmens, existís plusors mecanicas d'[[erosion]] que son capables de l'alterar. Premier, lei condicions frejas e umidas son pauc favorablas a l'estabilitat dei [[minerau]]s que constituisson la [[ròca]]. Lei basalts contenent de proporcions autas de [[fèrre]], especialament de cristaus d'[[ematita]], i son fòrça sensibles car la [[corrosion]] favoriza la desagregacion dei compausats ferrós. Aqueu fenomèn es sovent a l'origina de la formacion dei basalts rogencs ò brunèus&lt;ref name=&quot;Blatt, Middleton e Murray, pp. 254-257&quot;&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Harvey Blatt, Gerard Middleton e Raymond Murray, ''Origin of sedimentary rocks (2d ed.)''. Prentice-Hall, 1980, pp. 254-257.&lt;/ref&gt;. L'alteracion dei basalts produtz d'argielas contenent de proporcions importantas de [[calci]] coma la [[montmorillonita]]. La perseguida d'aqueu procès es favorizat per lei condicions [[clima]]ticas dei regions tropicalas. Mena a la formacion de la [[caolinita]], de la [[laterita]]&lt;ref name=&quot;Blatt, Middleton e Murray, pp. 254-257&quot;/&gt; e, finalament, de la [[baucita]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Harvey Blatt, Gerard Middleton e Raymond Murray, ''Origin of sedimentary rocks (2d ed.)''. Prentice-Hall, 1980, pp. 263-264.&lt;/ref&gt;.

=== Metamorfisme ===

De [[temperatura]]s ò de [[pression]]s autas pòdon entraïnar la [[ròca metamorfica|metamorfisacion]] dau basalt, generalament en [[sistre vèrd]], en [[amfibolita]] ò en [[eclogita]]. Lei basalts son d'elements importants dins lei regions metamorficas car permèton de donar d'informacions sus lei procès de metamorfisacion aguent tocat una region donada&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]'''Harvey  Blatt e Robert J. Tracy, ''Petrology: igneous, sedimentary, and metamorphic (2nd ed.)'', W.H. Freeman. 1996, capitól 22.&lt;/ref&gt;. Au nivèu [[economia|economic]], lei basalts metamorfisats son de [[ròca]]s interessentas car pòdon assostar una gròssa diversitat de [[minerau]]s idrotermaus, compres de mineraus d'[[aur]], de [[coire]] e de compausats [[sofre|sofrats]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Bruce W. D. Yardley e James S. Cleverly, « The role of metamorphic fluids in the formation of ore deposits », ''Geological Society'', Special Publications, vol. 393, n° 1, pp. 117-134.&lt;/ref&gt;.

== Utilizacion ==

Lo basalt es pas l'objècte d'una utilizacion sistematica dins la societat modèrna mai aquò exclutz pas d'usatges locaus ò limitats a d'aplicacions especificas. Dins lei regions basalticas, es ansin un materiau de construccion comun qu'es apreciada per sa duretat. Pasmens, per aquela rason, sa mesa en òbra es complèxa car sa talha es lònga e malaisada. Sota forma de [[pozzolana]], es egalament utilizada dins lei jardins coma ornament, dins l'[[agricultura]] coma basa de certanei substrats e sus lei [[rota]]s per permetre la circulacion [[ivèrn|ivernenca]]. Dins l'[[industria]], lo basalt es la [[matèria premiera]] de la [[lana de ròca]] mai es possible de lo remplaçar per de [[ròca]]s similaras. Es de còps utilizat dins la fabricacion de ballasts de [[camin de fèrre]]. Enfin, dins lo domeni dei materiaus de construccion, pòu servir coma granulats gràcias a sa compacitat a sa resisténca mecanica&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Yannick Descantes, Jeanne-Sylvine Guedon, Georges Aussedat e Pierre Dupont, ''Granulats. Origines et caractéristiques'', Techniques Ingénieur, 2007, p. 2.&lt;/ref&gt;.

Dins lo domeni [[art]]istica, l'utilizacion dau basalt es rara. Dins aquò, foguèt de còps adoptat per d'[[escultura|escultors]] per fabricar d'òbras [[negre|negras]] caracteristicas. La pus famosa es probablament l'[[estèla]] dau [[Còdi Hammurabi]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Béatrice André-Salvini, ''Le Code de Hammurabi'', Réunion des musées nationaux, coll. « Solo », 2008, pp. 13-14.&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery&gt;
Fichièr:Agde St-Etienne.JPG|{{center|La [[Catedrala Sant Estève d'Agde]], un exemple d'utilizacion de construccion basaltica.}}
Fichièr:P1050763 Louvre code Hammurabi face rwk.JPG|{{center|Estèla de basalt dau [[Còdi Hammurabi]].}}
Fichièr:Orzeł ministerstwo infrastruktury.jpg|{{center|Escultura de basalt representant lo blason de [[Polonha]].}}
Fichièr:Pouzzolane.jpg|{{center|[[Pozzolana]].}}
Fichièr:Rockwool 4lbs per ft3 fibrex5.jpg|{{center|[[Lana de ròca]].}}
&lt;/gallery&gt;

== Dins lo Sistèma Solar ==

Dins lo [[Sistèma Solar]], de basalts son estats identificats sus la [[Luna]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' P. Lucey, « Understanding the Lunar Surface and Space-Moon Interactions », ''Reviews in Mineralogy and Geochemistry'', vol. 60, n° 1, pp. 83–219.&lt;/ref&gt;, sus [[Vènus (planeta)|Vènus]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Martha Gilmore, Allan Treiman, Jörn Helbert e Suzanne Smrekar, « Venus Surface Composition Constrained by Observation and Experiment », ''Space Science Reviews'', vol. 212, n° 3–4, 2017, pp. 1511–1540.&lt;/ref&gt;, sus [[Mart (planeta)|Mart]], sus lo satellit jovian [[Io (luna)|Io]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' L. Keszthelyi, A. S. McEwen, C. B. Phillips, M. Milazzo, P. Geissler, E. P. Turtle, J. Radebaugh, D. A. Williams, D. P. Simonelli, H. H. Breneman, K. P. Klaasen, G. Levanas e T. Denk, « Imaging of volcanic activity on Jupiter's moon Io by Galileo during the Galileo Europa Mission and the Galileo Millennium Mission », ''Journal of Geophysical Research: Planets'', vol. 106, E12, 2001, pp. 33025–33052.&lt;/ref&gt; e sus l'[[asteroïde]] [[(4) Vesta|Vesta]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Richard P. Binzel, Michael J. Gaffey, Peter C. Thomas, Benjamin H. Zellner, Alex D. Storrs e Eddie N. Wells, « Geologic Mapping of Vesta from 1994 Hubble Space Telescope Images », ''Icarus'', vol. 128, n° 1, 1997, pp. 95–103.&lt;/ref&gt;. Coma per lei basalts [[Tèrra|terrèstres]], son liats a de fenomèns volcanics effusius. Sus la [[Luna]], forman lei [[mar lunara|mars lunaras]] que son de plans gigants de basalt. La composicion dau basalt lunar presenta de similituds amb aqueu de la [[Tèrra]] mai sa concentracion de [[fèrre]] es pus importanta e sa concentracion de [[titani]] es pus variabla&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Thomas A. Giguere, Jeffey G. Taylor, Ray B. Hawke e Paul G. Lucey, « The titanium contents of lunar mare basalts », ''Meteoritics &amp; Planetary Science'', vol. 35, n° 1, 2000, pp. 193–200.&lt;/ref&gt;.

Leis autrei basalts son mens coneguts. Aquelei de [[Vènus (planeta)|Vènus]] semblan fòrça basicas, çò que pòu s'explicar per lo cicle volcanic particular de la [[planeta]]. Lei basalts de [[Mart (planeta)|Mart]] son coneguts gràcias a de [[meteorit]]s arribats sus [[Tèrra]]. Sembla èsser un materiau comun a la superficia de la Planeta Roja&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' J. P. Grotzinger, « Analysis of Surface Materials by the Curiosity Mars Rover », ''Science'', vol. 341, n° 6153, 2013, p. 1475.&lt;/ref&gt;. Pasmens, durant aqueu viatge, son estats [[metamorfisme|metamorfisats]]. Enfin, lei basalts d'[[Io (luna)|Io]] e de [[(4) Vesta|Vesta]] son estats l'objèctes d'estudis brèus per de telescòpis poderós ò de [[sonda espaciala|sondas espacialas]].

&lt;gallery&gt;
Fichièr:Lunar Olivine Basalt 15555 from Apollo 15 in National Museum of Natural History.jpg|{{center|Basalt lunar trobat per la mission ''[[Apollo 15]]''.}}
Fichièr:Lunar sample 70017 photo S73-15720.jpg|{{center|Basalt lunar trobat per la mission ''[[Apollo 17]]''.}}
Fichièr:Shergotty meteorite.jpg|{{center|[[Meteorit]] basaltic metamorfisat eissit de [[Mart (planeta)|Mart]].}}
Fichièr:Meterorite Juvinas.jpg|{{center|Meteorit basaltic qu'es benlèu originari de [[(4) Vesta|Vesta]].}}
&lt;/gallery&gt;

== Annèxas ==

=== Liames intèrnes ===
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:3; column-count:3;&quot;&gt;
* [[Andesita]].
* [[Bomba volcanica]].
* [[Gabro]].
* [[Geologia]].
* [[Granit]].
* [[Lana de ròca]].
* [[Lava]].
* [[Òrgues basaltics]].
* [[Riolita]].
* [[Ròca magmatica]].
* [[Pozzolana]].
* [[Volcan]].
&lt;/div&gt;

=== Bibliografia ===

* '''[[francés|(fr)]]''' Michel Campy e Jean-Jacques Macaire, ''Géologie des formations superficielles. Géodynamique, faciès, utilisation'', Masson, 1989.
* '''[[anglés|(en)]]''' Donald W. Hyndman, ''Petrology of igneous and metamorphic rocks (2nd ed.)'', McGraw-Hill, 1985.
* '''[[anglés|(en)]]''' Alexander R. McBirney, ''Igneous petrology'', Cooper Freeman, 1984.
* '''[[anglés|(en)]]''' Siegfried Siegesmund e Rolf Snethlage, ''Stone in architecture properties, durability (3rd ed.)'', Springer Science &amp; Business Media, 2013.

=== Nòtas e referéncias ===
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:3; column-count:3;&quot;&gt;
&lt;references/&gt;
&lt;/div&gt;

[[Categoria:Ròca]]
[[Categoria:Ròca magmatica]]
[[Categoria:Ròca volcanica]]</text>
      <sha1>i72rka2b2vaxfdsggs38225es7i14d7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Club Nacional de Football</title>
    <ns>0</ns>
    <id>162463</id>
    <revision>
      <id>2509981</id>
      <parentid>2485581</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T08:12:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>245</id>
      </contributor>
      <comment>Bòt: A remplaçat [[:Imatge:Escudo_del_Club_Nacional_de_Football.svg]] per [[:Imatge:Club_Nacional_de_Football_logo_(2012–2018).svg]] ([[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) · To clarify it is a former log</comment>
      <origin>2509981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2086" sha1="547krfu5o0okmc1miacqmqfokfekzla" xml:space="preserve">{{Infobox Equipa Espòrt
| nom = Club Nacional de Football
| lògo = Club Nacional de Football logo (2012–2018).svg
| annada = 1899
| escais  = Tricolor
| colors  = Roge, Blau, Blanc
| estadi = [[Gran Parque Central]]
| president  = José Luis Rodríguez
| entraïnaire = Martín Lasarte
| campionat = Premièra division uruguaiana
| país = Flag of Uruguay.svg
|
}}

Lo '''Club Nacional de Football''' es un club de [[fotbòl]] professional basat a [[Montevideo]], [[Uruguai]]. 
Los ''bolsos'' an ganhat quaranta sièis campionats, tres [[Copa Libertadores d'America]] e tres [[Copa Intercontinentau]].

== Istòria ==

Lo Nacional es fondat en mai de [[1899]], coma resulta de la fusion dau ''Montevideo Football Club'' e dau ''Uruguay Athletic Club'' dau quartièr ''La Unión''. Las colors roge, blau e blanc, son aqueras de la bandièra d'[[Artigas]], èroi de l'[[Independéncia|independéncia]] uruguaiana. En [[1902]], Nacional es per lo premier còp campion uruguaian, e [[1903|l'an seguent]] l'equipa nacionala d'Uruguai, constituida solament per jogadors de Nacional, trionfa per lo premier còp davant l'equipa d'[[Argentina]].

En [[1925]], Nacional viatja en [[Euròpa]], jogant trenta uèch partidas, amb vint-sièis victòrias, sèt partidas nullas e cinc desfachas. Lo 29 de març a [[Bordèu]], venç 4 - 0 lo [[Stade bordelais]], campion de la Liga dau Sud-Oèst.

== Estadi ==

[[File:GPC tribunas.jpg|200px|Estadi Gran Parque Central]]

Le Nacional jòga a l'Estadi '''Gran Parque Central'''. Aquel estadi a una capacitat de 26 500 plaças.

== Jogaires famós dau club ==

{|
|- style=&quot;vertical-align: top;&quot;
|
* [[Fichièr:Flag of Uruguay.svg|20px|Uruguay]] [[Walter Gómez]]
* [[Fichièr:Flag of Uruguay.svg|20px|Uruguay]] [[Álvaro Recoba]]
* [[Fichièr:Flag of Uruguay.svg|20px|Uruguay]] [[Luis Suárez]]
* [[Fichièr:Flag of Uruguay.svg|20px|Uruguay]] [[Diego Godín]]
|}

== Ligam extèrne ==
* {{es}} [https://web.archive.org/web/20161021191130/https://www.nacional.uy/ Site oficial del club]

[[Categoria:Club de fotbòl]]
[[Categoria:Espòrt en Uruguai]]</text>
      <sha1>547krfu5o0okmc1miacqmqfokfekzla</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lista de las municipalitats de Califòrnia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170282</id>
    <revision>
      <id>2509928</id>
      <parentid>2506419</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T16:18:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostojewskij</username>
        <id>20932</id>
      </contributor>
      <comment>[[22 decembre]] ⟹ [[22 de decembre]]</comment>
      <origin>2509928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63674" sha1="eo7alrh2tqovr6x6m1xxj6l882e70vk" xml:space="preserve">{{esbòs}}

Aquest article lista las [[municipalitat]]s de l'[[Estats dels Estats Units|Estat]] [[Estats Units|american]] de [[Califòrnia]] per ordre alfabetic. Elles regroupent une grande partie, mais pas la totalité, de la population de l'État. De nombreuses localités ne sont pas incorporées, c'est-à-dire ne disposent pas du statut de municipalité, parmi lesquelles plusieurs villes importantes en termes de population, et dépendent directement du gouvernement du Comtat auquel elles appartiennent. Certains Comtats ruraux peu peuplés comptent ainsi parfois seulement une ou quelques municipalités, le reste des localités restant non incorporées. Pour en savoir plus, lire l'article ''[[Comtat dels Estats Units]]''.

__NOTOC__

== A ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada lo
|-
| [[Adelanto (Califòrnia)|Adelanto]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[22 de decembre]] [[1970]] &amp;nbsp;
|-
| [[Agoura Hills]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[8 decembre]] [[1982]] &amp;nbsp;
|-
| [[Alameda (Califòrnia)|Alameda]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Alameda|Alameda]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[19 abril]] [[1854]] &amp;nbsp;
|-
| [[Albany (Califòrnia)|Albany]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Alameda|Alameda]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[22 setembre]] [[1908]] &amp;nbsp;
|-
| [[Alhambra (Califòrnia)|Alhambra]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 julhet]] [[1903]] &amp;nbsp;
|-
| [[Aliso Viejo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er julhet]] [[2001]] &amp;nbsp;
|-
| [[Alturas]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Modoc|Modoc]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 setembre]] [[1901]] &amp;nbsp;
|-
| [[Amador City]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Amador|Amador]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[2 junh]] [[1915]] &amp;nbsp;
|-
| [[American Canyon]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Napa|Napa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er genièr]] [[1992]] &amp;nbsp;
|-
| [[Anaheim]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[18 març]] [[1876]] &amp;nbsp;
|-
| [[Anderson (Califòrnia)|Anderson]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Shasta|Shasta]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 de genièr]] [[1956]] &amp;nbsp;
|-
| [[Angels Camp]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Calaveras|Calaveras]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[24 genièr]] [[1912]] &amp;nbsp;
|-
| [[Antioch (Califòrnia)|Antioch]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[6 febrièr]] [[1872]] &amp;nbsp;
|-
| [[Apple Valley (Califòrnia)|Apple Valley]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 novembre]] [[1988]] &amp;nbsp;
|-
| [[Arcadia (Califòrnia)|Arcadia]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[5 agost]] [[1903]] &amp;nbsp;
|-
| [[Arcata (Califòrnia)|Arcata]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Humboldt (Califòrnia)|Humboldt]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[2 febrièr]] [[1858]] &amp;nbsp;
|-
| [[Arroyo Grande]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Luis Obispo|San Luis Obispo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[10 julhet]] [[1911]] &amp;nbsp;
|-
| [[Artesia (Califòrnia)|Artesia]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[29 mai]] [[1959]] &amp;nbsp;
|-
| [[Arvin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Kern|Kern]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[21 decembre]] [[1960]] &amp;nbsp;
|-
| [[Atascadero]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Luis Obispo|San Luis Obispo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[2 julhet]] [[1979]] &amp;nbsp;
|-
| [[Atherton (Califòrnia)|Atherton]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[12 setembre]] [[1923]] &amp;nbsp;
|-
| [[Atwater (Califòrnia)|Atwater]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Merced|Merced]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 agost]] [[1922]] &amp;nbsp;
|-
| [[Auburn (Califòrnia)|Auburn]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Placer|Placer]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[2 mai]] [[1888]] &amp;nbsp;
|-
| [[Avalon (Califòrnia)|Avalon]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[26 junh]] [[1913]] &amp;nbsp;
|-
| [[Avenal]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Kings (Califòrnia)|Kings]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 setembre]] [[1979]] &amp;nbsp;
|-
| [[Azusa (Califòrnia)|Azusa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[29 decembre]] [[1898]] &amp;nbsp;
|}

== B ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada en
|-
| [[Bakersfield (Califòrnia)|Bakersfield]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Kern|Kern]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 genièr]] [[1898]] &amp;nbsp;
|-
| [[Baldwin Park (Califòrnia)|Baldwin Park]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[25 genièr]] [[1956]] &amp;nbsp;
|-
| [[Banning (Califòrnia)|Banning]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[6 febrièr]] [[1913]] &amp;nbsp;
|-
| [[Barstow (Califòrnia)|Barstow]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[30 setembre]] [[1947]] &amp;nbsp;
|-
| [[Beaumont (Califòrnia)|Beaumont]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[18 novembre]] [[1912]] &amp;nbsp;
|-
| [[Bell (Califòrnia)|Bell]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[7 novembre]] [[1927]] &amp;nbsp;
|-
| [[Bell Gardens (Califòrnia)|Bell Gardens]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er agost]] [[1961]] &amp;nbsp;
|-
| [[Bellflower (Califòrnia)|Bellflower]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[3 setembre]] [[1957]] &amp;nbsp;
|-
| [[Belmont (Califòrnia)|Belmont]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[29 octòbre]] [[1926]] &amp;nbsp;
|-
| [[Belvedere (Califòrnia)|Belvedere]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Marin|Marin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[24 decembre]] [[1896]] &amp;nbsp;
|-
| [[Benicia]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Solano|Solano]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[27 març]] [[1850]] &amp;nbsp;
|-
| [[Berkeley (Califòrnia)|Berkeley]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Alameda|Alameda]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[4 abril]] [[1878]] &amp;nbsp;
|-
| [[Beverly Hills]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 genièr]] [[1914]] &amp;nbsp;
|-
| [[Big Bear Lake (ville)|Big Bear Lake]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 novembre]] [[1980]] &amp;nbsp;
|-
| [[Biggs (Califòrnia)|Biggs]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Butte (Califòrnia)|Butte]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[26 junh]] [[1903]] &amp;nbsp;
|-
| [[Bishop (Califòrnia)|Bishop]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Inyo|Inyo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[6 mai]] [[1903]] &amp;nbsp;
|-
| [[Blue Lake (Califòrnia)|Blue Lake]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 abril]] [[1910]] &amp;nbsp;
|-
| [[Blythe (Califòrnia)|Blythe]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[21 julhet]] [[1916]] &amp;nbsp;
|-
| [[Bradbury (Califòrnia)|Bradbury]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[26 julhet]] [[1957]] &amp;nbsp;
|-
| [[Brawley (Califòrnia)|Brawley]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Imperial|Imperial]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[6 abril]] [[1908]] &amp;nbsp;
|-
| [[Brea (Califòrnia)|Brea]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 febrièr]] [[1917]] &amp;nbsp;
|-
| [[Brentwood (Califòrnia)|Brentwood]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[21 genièr]] [[1948]] &amp;nbsp;
|-
| [[Brisbane (Califòrnia)|Brisbane]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[27 de novembre]] [[1961]] &amp;nbsp;
|-
| [[Buellton]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Barbara|Santa Barbara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er febrièr]] [[1992]] &amp;nbsp;
|-
| [[Buena Park (Califòrnia)|Buena Park]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[27 genièr]] [[1953]] &amp;nbsp;
|-
| [[Burbank (Califòrnia)|Burbank]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[8 julhet]] [[1911]] &amp;nbsp;
|-
| [[Burlingame (Califòrnia)|Burlingame]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[6 junh]] [[1908]] &amp;nbsp;
|}

== C ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada en
|-
| [[Calabasas]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[5 abril]] [[1991]] &amp;nbsp;
|-
| [[Calexico (Califòrnia)|Calexico]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Imperial|Imperial]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 abril]] [[1908]] &amp;nbsp;
|-
| [[California City]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Kern|Kern]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[10 decembre]] [[1965]] &amp;nbsp;
|-
| [[Calimesa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er decembre]] [[1990]] &amp;nbsp;
|-
| [[Calipatria]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Imperial|Imperial]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 febrièr]] [[1919]] &amp;nbsp;
|-
| [[Calistoga (Califòrnia)|Calistoga]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Napa|Napa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[6 genièr]] [[1886]] &amp;nbsp;
|-
| [[Camarillo (Califòrnia)|Camarillo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Ventura|Ventura]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[22 octòbre]] [[1964]] &amp;nbsp;
|-
| [[Campbell (Califòrnia)|Campbell]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Clara|Santa Clara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 març]] [[1952]] &amp;nbsp;
|-
| [[Canyon Lake (Califòrnia)|Canyon Lake]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er decembre]] [[1990]] &amp;nbsp;
|-
| [[Capitola]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Cruz (Califòrnia)|Santa Cruz]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 genièr]] [[1949]] &amp;nbsp;
|-
| [[Carlsbad (Califòrnia)|Carlsbad]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Diego|San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 julhet]] [[1952]] &amp;nbsp;
|-
| [[Carmel-by-the-Sea]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Monterey|Monterey]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[31 octòbre]] [[1916]] &amp;nbsp;
|-
| [[Carpinteria]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Barbara|Santa Barbara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 setembre]] [[1965]] &amp;nbsp;
|-
| [[Carson (Califòrnia)|Carson]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[20 febrièr]] [[1968]] &amp;nbsp;
|-
| [[Cathedral City]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 novembre]] [[1981]] &amp;nbsp;
|-
| [[Ceres (Califòrnia)|Ceres]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Stanislaus|Stanislaus]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[25 febrièr]] [[1918]] &amp;nbsp;
|-
| [[Cerritos (Califòrnia)|Cerritos]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[24 abril]] [[1956]] &amp;nbsp;
|-
| [[Chico (Califòrnia)|Chico]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Butte (Califòrnia)|Butte]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[8 genièr]] [[1872]] &amp;nbsp;
|-
| [[Chino (Califòrnia)|Chino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 febrièr]] [[1910]] &amp;nbsp;
|-
| [[Chino Hills]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er decembre]] [[1991]] &amp;nbsp;
|-
| [[Chowchilla]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Madera|Madera]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[7 febrièr]] [[1923]] &amp;nbsp;
|-
| [[Chula Vista]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Diego|San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 novembre]] [[1911]] &amp;nbsp;
|-
| [[Citrus Heights]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sacramento|Sacramento]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er genièr]] [[1997]] &amp;nbsp;
|-
| [[Claremont (Califòrnia)|Claremont]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[3 octòbre]] [[1907]] &amp;nbsp;
|-
| [[Clayton (Califòrnia)|Clayton]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[18 març]] [[1964]] &amp;nbsp;
|-
| [[Clearlake (Califòrnia)|Clearlake]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Lake (Califòrnia)|Lake]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[14 novembre]] [[1980]] &amp;nbsp;
|-
| [[Cloverdale (Califòrnia)|Cloverdale]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sonoma|Sonoma]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 febrièr]] [[1872]] &amp;nbsp;
|-
| [[Clovis (Califòrnia)|Clovis]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Fresno|Fresno]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[27 febrièr]] [[1912]] &amp;nbsp;
|-
| [[Coachella (Califòrnia)|Coachella]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[13 decembre]] [[1946]] &amp;nbsp;
|-
| [[Coalinga]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Fresno|Fresno]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[3 abril]] [[1906]] &amp;nbsp;
|-
| [[Colfax (Califòrnia)|Colfax]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Placer|Placer]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 febrièr]] [[1910]] &amp;nbsp;
|-
| [[Colma (Califòrnia)|Colma]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[5 agost]] [[1924]] &amp;nbsp;
|-
| [[Colton (Califòrnia)|Colton]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 julhet]] [[1887]] &amp;nbsp;
|-
| [[Colusa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Colusa|Colusa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 junh]] [[1868]] &amp;nbsp;
|-
| [[Commerce (Califòrnia)|Commerce]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 genièr]] [[1960]] &amp;nbsp;
|-
| [[Compton (États-Unis)|Compton]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 mai]] [[1888]] &amp;nbsp;
|-
| [[Concord (Califòrnia)|Concord]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[9 febrièr]] [[1905]] &amp;nbsp;
|-
| [[Corcoran (Califòrnia)|Corcoran]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Kings (Califòrnia)|Kings]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 agost]] [[1914]] &amp;nbsp;
|-
| [[Corning (Califòrnia)|Corning]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Tehama|Tehama]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[6 agost]] [[1907]] &amp;nbsp;
|-
| [[Corona (Califòrnia)|Corona]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[13 julhet]] [[1896]] &amp;nbsp;
|-
| [[Coronado (Califòrnia)|Coronado]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Diego|San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 decembre]] [[1890]] &amp;nbsp;
|-
| [[Corte Madera]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Marin|Marin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[10 junh]] [[1916]] &amp;nbsp;
|-
| [[Costa Mesa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[29 junh]] [[1953]] &amp;nbsp;
|-
| [[Cotati]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sonoma|Sonoma]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 julhet]] [[1963]] &amp;nbsp;
|-
| [[Covina]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[14 agost]] [[1901]] &amp;nbsp;
|-
| [[Crescent City (Califòrnia)|Crescent City]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Del Norte|Del Norte]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[13 abril]] [[1854]] &amp;nbsp;
|-
| [[Cudahy (Califòrnia)|Cudahy]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[10 novembre]] [[1960]] &amp;nbsp;
|-
| [[Culver City]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[7 setembre]] [[1917]] &amp;nbsp;
|-
| [[Cupertino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Clara|Santa Clara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[10 octòbre]] [[1955]] &amp;nbsp;
|-
| [[Cypress (Califòrnia)|Cypress]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[24 julhet]] [[1956]] &amp;nbsp;
|}

== D ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada en
|-
| [[Daly City]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[22 març]] [[1911]] &amp;nbsp;
|-
| [[Dana Point]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er genièr]] [[1989]] &amp;nbsp;
|-
| [[Danville (Califòrnia)|Danville]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er julhet]] [[1982]] &amp;nbsp;
|-
| [[Davis (Califòrnia)|Davis]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Yolo|Yolo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 març]] [[1917]] &amp;nbsp;
|-
| [[Del Mar (Califòrnia)|Del Mar]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Diego|San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[15 julhet]] [[1959]] &amp;nbsp;
|-
| [[Del Rey Oaks]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Monterey|Monterey]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[3 setembre]] [[1953]] &amp;nbsp;
|-
| [[Delano (Califòrnia)|Delano]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Kern|Kern]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[13 abril]] [[1915]] &amp;nbsp;
|-
| [[Desert Hot Springs]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[25 setembre]] [[1963]] &amp;nbsp;
|-
| [[Diamond Bar]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[18 abril]] [[1989]] &amp;nbsp;
|-
| [[Dinuba]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Tulare|Tulare]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[6 genièr]] [[1906]] &amp;nbsp;
|-
| [[Dixon (Califòrnia)|Dixon]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Solano|Solano]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[30 març]] [[1878]] &amp;nbsp;
|-
| [[Dorris (Califòrnia)|Dorris]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Siskiyou|Siskiyou]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 decembre]] [[1908]] &amp;nbsp;
|-
| [[Dos Palos]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Merced|Merced]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[24 mai]] [[1935]] &amp;nbsp;
|-
| [[Downey]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[17 decembre]] [[1956]] &amp;nbsp;
|-
| [[Duarte (Califòrnia)|Duarte]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[22 agost]] [[1957]] &amp;nbsp;
|-
| [[Dublin (Califòrnia)|Dublin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Alameda|Alameda]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er febrièr]] [[1982]] &amp;nbsp;
|-
| [[Dunsmuir]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Siskiyou|Siskiyou]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[7 agost]] [[1909]] &amp;nbsp;
|}

== E ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada en
|-
| [[East Palo Alto]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er julhet]] [[1983]] &amp;nbsp;
|-
| [[Eastvale (Califòrnia)|Eastvale]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er octòbre]] [[2010]] &amp;nbsp;
|-
| [[El Cajon]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Diego|San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[12 novembre]] [[1912]] &amp;nbsp;
|-
| [[El Centro]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Imperial|Imperial]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 abril]] [[1908]] &amp;nbsp;
|-
| [[El Cerrito (Califòrnia)|El Cerrito]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 agost]] [[1917]] &amp;nbsp;
|-
| [[El Monte]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[18 novembre]] [[1912]] &amp;nbsp;
|-
| [[El Segundo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[18 genièr]] [[1917]] &amp;nbsp;
|-
| [[Elk Grove]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sacramento|Sacramento]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er julhet]] [[2000]] &amp;nbsp;
|-
| [[Emeryville (Califòrnia)|Emeryville]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Alameda|Alameda]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[8 decembre]] [[1896]] &amp;nbsp;
|-
| [[Encinitas]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Diego|San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er octòbre]] [[1986]] &amp;nbsp;
|-
| [[Escalon]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Joaquin|San Joaquin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[12 març]] [[1957]] &amp;nbsp;
|-
| [[Escondido (Califòrnia)|Escondido]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Diego|San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[8 octòbre]] [[1888]] &amp;nbsp;
|-
| [[Etna (Califòrnia)|Etna]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Siskiyou|Siskiyou]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[13 març]] [[1878]] &amp;nbsp;
|-
| [[Eureka (Califòrnia)|Eureka]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[18 abril]] [[1856]] &amp;nbsp;
|-
| [[Exeter (Califòrnia)|Exeter]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Tulare|Tulare]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[2 març]] [[1911]] &amp;nbsp;
|}

== F ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada en
|-
| [[Fairfax (Califòrnia)|Fairfax]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Marin|Marin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[2 març]] [[1931]] &amp;nbsp;
|-
| [[Fairfield (Califòrnia)|Fairfield]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Solano|Solano]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[12 decembre]] [[1903]] &amp;nbsp;
|-
| [[Farmersville (Califòrnia)|Farmersville]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Tulare|Tulare]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[5 octòbre]] [[1960]] &amp;nbsp;
|-
| [[Ferndale (Califòrnia)|Ferndale]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Humboldt (Califòrnia)|Humboldt]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 agost]] [[1893]] &amp;nbsp;
|-
| [[Fillmore (Califòrnia)|Filmore]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Ventura|Ventura]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[10 julhet]] [[1914]] &amp;nbsp;
|-
| [[Firebaugh]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Fresno|Fresno]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[17 setembre]] [[1914]] &amp;nbsp;
|-
| [[Folsom (Califòrnia)|Folsom]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sacramento|Sacramento]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[20 abril]] [[1946]] &amp;nbsp;
|-
| [[Fontana (Califòrnia)|Fontana]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[25 junh]] [[1952]] &amp;nbsp;
|-
| [[Fort Bragg (Califòrnia)|Fort Bragg]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Mendocino|Mendocino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[5 agost]] [[1889]] &amp;nbsp;
|-
| [[Fort Jones]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Siskiyou|Siskiyou]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 març]] [[1872]] &amp;nbsp;
|-
| [[Fortuna (Califòrnia)|Fortuna]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[20 genièr]] [[1906]] &amp;nbsp;
|-
| [[Foster City]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[27 abril]] [[1971]] &amp;nbsp;
|-
| [[Fountain Valley]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[13 junh]] [[1957]] &amp;nbsp;
|-
| [[Fowler (Califòrnia)|Fowler]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Fresno|Fresno]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[15 junh]] [[1908]] &amp;nbsp;
|-
| [[Fremont (Califòrnia)|Fremont]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Alameda|Alameda]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 genièr]] [[1956]] &amp;nbsp;
|-
| [[Fresno (Califòrnia)|Fresno]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Fresno|Fresno]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[12 octòbre]] [[1885]] &amp;nbsp;
|-
| [[Fullerton (Califòrnia)|Fullerton]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[15 febrièr]] [[1904]] &amp;nbsp;
|}

== G ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada en
|-
| [[Galt (Califòrnia)|Galt]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sacramento|Sacramento]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 agost]] [[1946]] &amp;nbsp;
|-
| [[Garden Grove (Califòrnia)|Garden Grove]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[18 junh]] [[1956]] &amp;nbsp;
|-
| [[Gardena (Califòrnia)|Gardena]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 setembre]] [[1930]] &amp;nbsp;
|-
| [[Gilroy]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Clara|Santa Clara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[12 març]] [[1870]] &amp;nbsp;
|-
| [[Glendale (Califòrnia)|Glendale]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[15 febrièr]] [[1906]] &amp;nbsp;
|-
| [[Glendora (Califòrnia)|Glendora]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[13 novembre]] [[1911]] &amp;nbsp;
|-
| [[Goleta]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Barbara|Santa Barbara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er febrièr]] [[2002]] &amp;nbsp;
|-
| [[Gonzales (Califòrnia)|Gonzales]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Monterey|Monterey]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[14 genièr]] [[1947]] &amp;nbsp;
|-
| [[Grand Terrace]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[30 novembre]] [[1978]] &amp;nbsp;
|-
| [[Grass Valley]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Nevada (Califòrnia)|Nevada]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[13 març]] [[1893]] &amp;nbsp;
|-
| [[Greenfield (Califòrnia)|Greenfield]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Monterey|Monterey]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[7 genièr]] [[1947]] &amp;nbsp;
|-
| [[Gridley]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Butte (Califòrnia)|Butte]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 novembre]] [[1905]] &amp;nbsp;
|-
| [[Grover Beach]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Luis Obispo|San Luis Obispo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[21 decembre]] [[1959]] &amp;nbsp;
|-
| [[Guadalupe (Califòrnia)|Guadalupe]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Barbara|Santa Barbara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[3 agost]] [[1946]] &amp;nbsp;
|-
| [[Gustine]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Merced|Merced]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 novembre]] [[1915]] &amp;nbsp;
|}

== H ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada lo
|-
| [[Half Moon Bay (Califòrnia)|Half Moon Bay]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[15 julhet]] [[1959]] &amp;nbsp;
|-
| [[Hanford (Califòrnia)|Hanford]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Kings (Califòrnia)|Kings]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[12 d'agost]] [[1891]] &amp;nbsp;
|-
| [[Hawaiian Gardens]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[9 abril]] [[1964]] &amp;nbsp;
|-
| [[Hawthorne (Califòrnia)|Hawthorne]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[12 julhet]] [[1922]] &amp;nbsp;
|-
| [[Hayward (Califòrnia)|Hayward]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Alameda|Alameda]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 març]] [[1876]] &amp;nbsp;
|-
| [[Healdsburg]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sonoma|Sonoma]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[20 febrièr]] [[1867]] &amp;nbsp;
|-
| [[Hemet]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[20 genièr]] [[1910]] &amp;nbsp;
|-
| [[Hercules (Califòrnia)|Hercules]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[15 decembre]] [[1900]] &amp;nbsp;
|-
| [[Hermosa Beach]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[14 genièr]] [[1907]] &amp;nbsp;
|-
| [[Hesperia (Califòrnia)|Hesperia]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er julhet]] [[1988]] &amp;nbsp;
|-
| [[Hidden Hills]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[19 octòbre]] [[1961]] &amp;nbsp;
|-
| [[Highland (Califòrnia)|Highland]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[24 novembre]] [[1987]] &amp;nbsp;
|-
| [[Hillsborough (Califòrnia)|Hillsborough]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[5 mai]] [[1910]] &amp;nbsp;
|-
| [[Hollister (Califòrnia)|Hollister]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Benito|San Benito]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[26 març]] [[1872]] &amp;nbsp;
|-
| [[Holtville]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Imperial|Imperial]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er julhet]] [[1908]] &amp;nbsp;
|-
| [[Hughson]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Stanislaus|Stanislaus]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[9 decembre]] [[1972]] &amp;nbsp;
|-
| [[Huntington Beach]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[17 febrièr]] [[1909]] &amp;nbsp;
|-
| [[Huntington Park (Califòrnia)|Huntington Park]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er setembre]] [[1906]] &amp;nbsp;
|-
| [[Huron (Califòrnia)|Huron]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Fresno|Fresno]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[3 mai]] [[1951]] &amp;nbsp;
|}

== I ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada lo
|-
| [[Imperial (Califòrnia)|Imperial]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Imperial|Imperial]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[12 julhet]] [[1904]] &amp;nbsp;
|-
| [[Imperial Beach]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Diego|San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[18 julhet]] [[1956]] &amp;nbsp;
|-
| [[Indian Wells]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[14 julhet]] [[1967]] &amp;nbsp;
|-
| [[Indio]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 mai]] [[1930]] &amp;nbsp;
|-
| [[Industry (Califòrnia)|Industry]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[18 junh]] [[1957]] &amp;nbsp;
|-
| [[Inglewood (Califòrnia)|Inglewood]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[7 febrièr]] [[1908]] &amp;nbsp;
|-
| [[Ione (Califòrnia)|Ione]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Amador|Amador]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 març]] [[1953]] &amp;nbsp;
|-
| [[Irvine (Califòrnia)|Irvine]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 decembre]] [[1971]] &amp;nbsp;
|-
| [[Irwindale]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[6 agost]] [[1957]] &amp;nbsp;
|-
| [[Isleton]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sacramento|Sacramento]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[14 mai]] [[1923]] &amp;nbsp;
|}

== J ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada lo
|-
| [[Jackson (Califòrnia)|Jackson]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Amador|Amador]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[5 decembre]] [[1905]] &amp;nbsp;
|}
== K ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada lo
|-
| [[Kerman (Califòrnia)|Kerman]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Fresno|Fresno]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[2 julhet]] [[1946]] &amp;nbsp;
|-
| [[King City (Califòrnia)|King City]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Monterey|Monterey]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[9 febrièr]] [[1911]] &amp;nbsp;
|-
| [[Kingsburg (Califòrnia)|Kingsburg]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Fresno|Fresno]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[29 mai]] [[1908]] &amp;nbsp;
|}

== L ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada lo
|-
| [[La Cañada Flintridge]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[30 novembre]] [[1976]] &amp;nbsp;
|-
| [[La Habra]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[20 genièr]] [[1925]] &amp;nbsp;
|-
| [[La Habra Heights]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[4 decembre]] [[1978]] &amp;nbsp;
|-
| [[La Mesa (Califòrnia)|La Mesa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Diego|San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 febrièr]] [[1912]] &amp;nbsp;
|-
| [[La Mirada]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 març]] [[1960]] &amp;nbsp;
|-
| [[La Palma (Califòrnia)|La Palma]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[26 octòbre]] [[1955]] &amp;nbsp;
|-
| [[La Puente]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er agost]] [[1956]] &amp;nbsp;
|-
| [[La Quinta]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er mai]] [[1982]] &amp;nbsp;
|-
| [[La Verne]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[20 agost]] [[1906]] &amp;nbsp;
|-
| [[Lafayette (Califòrnia)|Lafayette]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[29 julhet]] [[1968]] &amp;nbsp;
|-
| [[Laguna Beach]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[29 junh]] [[1927]] &amp;nbsp;
|-
| [[Laguna Hills]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[20 decembre]] [[1991]] &amp;nbsp;
|-
| [[Laguna Niguel]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er decembre]] [[1989]] &amp;nbsp;
|-
| [[Laguna Woods]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[24 març]] [[1999]] &amp;nbsp;
|-
| [[Lake Elsinore (Califòrnia)|Lake Elsinore]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[9 abril]] [[1888]] &amp;nbsp;
|-
| [[Lake Forest (Califòrnia)|Lake Forest]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[20 decembre]] [[1991]] &amp;nbsp;
|-
| [[Lakeport (Califòrnia)|Lakeport]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Lake (Califòrnia)|Lake]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[30 abril]] [[1888]] &amp;nbsp;
|-
| [[Lakewood (Califòrnia)|Lakewood]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 abril]] [[1954]] &amp;nbsp;
|-
| [[Lancaster (Califòrnia)|Lancaster]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[22 novembre]] [[1977]] &amp;nbsp;
|-
| [[Larkspur (Califòrnia)|Larkspur]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Marin|Marin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er març]] [[1908]] &amp;nbsp;
|-
| [[Lathrop (Califòrnia)|Lathrop]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Joaquin|San Joaquin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er julhet]] [[1989]] &amp;nbsp;
|-
| [[Lawndale (Califòrnia)|Lawndale]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 decembre]] [[1959]] &amp;nbsp;
|-
| [[Lemon Grove]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Diego|San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er julhet]] [[1977]] &amp;nbsp;
|-
| [[Lemoore]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Kings (Califòrnia)|Kings]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[4 julhet]] [[1900]] &amp;nbsp;
|-
| [[Lincoln (Califòrnia)|Lincoln]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Placer|Placer]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[7 agost]] [[1890]] &amp;nbsp;
|-
| [[Lindsay (Califòrnia)|Lindsay]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Tulare|Tulare]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 febrièr]] [[1910]] &amp;nbsp;
|-
| [[Live Oak]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sutter|Sutter]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[22 genièr]] [[1947]] &amp;nbsp;
|-
| [[Livermore]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Alameda|Alameda]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er abril]] [[1876]] &amp;nbsp;
|-
| [[Livingston (Califòrnia)|Livingston]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Merced|Merced]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 setembre]] [[1922]] &amp;nbsp;
|-
| [[Lodi (Califòrnia)|Lodi]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Joaquin|San Joaquin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[6 decembre]] [[1906]] &amp;nbsp;
|-
| [[Loma Linda]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[29 setembre]] [[1970]] &amp;nbsp;
|-
| [[Lomita]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[30 junh]] [[1964]] &amp;nbsp;
|-
| [[Lompoc]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Barbara|Santa Barbara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[13 agost]] [[1888]] &amp;nbsp;
|-
| [[Long Beach (Califòrnia)|Long Beach]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[13 decembre]] [[1897]] &amp;nbsp;
|-
| [[Loomis (Califòrnia)|Loomis]] &amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Placer|Placer]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[17 decembre]] [[1984]] &amp;nbsp;
|-
| [[Los Alamitos]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er març]] [[1960]] &amp;nbsp;
|-
| [[Los Altos (Califòrnia)|Los Altos]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Clara|Santa Clara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er decembre]] [[1952]] &amp;nbsp;
|-
| [[Los Altos Hills]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Clara|Santa Clara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[27 genièr]] [[1956]] &amp;nbsp;
|-
| [[Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[4 abril]] [[1850]] &amp;nbsp;
|-
| [[Los Banos (Califòrnia)|Los Banos]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Merced|Merced]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[8 mai]] [[1907]] &amp;nbsp;
|-
| [[Los Gatos]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Clara|Santa Clara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[10 agost]] [[1887]] &amp;nbsp;
|-
| [[Loyalton]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sierra (Califòrnia)|Sierra]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[21 agost]] [[1901]] &amp;nbsp;
|-
| [[Lynwood (Califòrnia)|Lynwood]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[21 julhet]] [[1921]] &amp;nbsp;
|}

== M ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada lo
|-
| [[Madera (Califòrnia)|Madera]]  || [[Comtat de Madera|Madera]]  || [[27 març]] [[1907]]  
|-
| [[Malibu (Califòrnia)|Malibu]]  || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]  || [[28 març]] [[1991]] 
|-
| [[Mammoth Lakes]] || [[Comtat de Mono|Mono]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[20 agost]] [[1984]]  
|-
| [[Manhattan Beach (Califòrnia)|Manhattan Beach]]  || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]  || [[12 decembre]] [[1912]] 
|-
| [[Manteca]] || [[Comtat de San Joaquin|San Joaquin]]  || [[5 junh]] [[1918]]   
|-
| [[Maricopa (Califòrnia)|Maricopa]]  || [[Comtat de Kern|Kern]]  || [[25 julhet]] [[1911]] &amp;nbsp;
|-
| [[Marina (Califòrnia)|Marina]]  || [[Comtat de Monterey|Monterey]]  || [[13 novembre]] [[1975]] 
|-
| [[Martinez (Califòrnia)|Martinez]]  || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]  || [[1er abril]] [[1876]] 
|-
| [[Marysville (Califòrnia)|Marysville]]  || [[Comtat de Yuba|Yuba]]  || [[5 febrièr]] [[1851]] 
|-
| [[Maywood (Califòrnia)|Maywood]]  || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]] || [[2 setembre]] [[1924]] 
|-
| [[McFarland (Califòrnia)|McFarland]]  || [[Comtat de Kern|Kern]]  || [[18 julhet]] [[1957]]  
|-
| [[Mendota (Califòrnia)|Mendota]]  || [[Comtat de Fresno|Fresno]]  || [[17 junh]] [[1942]] 
|-
| [[Menifee (Califòrnia)|Menifee]]  || [[Comtat de Riverside|Riverside]]  || [[1er octòbre]] [[2008]] 
|-
| [[Menlo Park]]  || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]] || [[23 novembre]] [[1927]]  
|-
| [[Merced (Califòrnia)|Merced]]  || [[Comtat de Merced|Merced]]  || [[1er abril]] [[1889]] 
|-
| [[Mill Valley]] || [[Comtat de Marin|Marin]]  || [[1er setembre]] [[1900]] 
|-
| [[Millbrae (Califòrnia)|Millbrae]] || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]  || [[14 genièr]] [[1948]] 
|-
| [[Milpitas]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Clara|Santa Clara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[26 genièr]] [[1954]] &amp;nbsp;
|-
| [[Mission Viejo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[31 març]] [[1988]] &amp;nbsp;
|-
| [[Modesto (Califòrnia)|Modesto]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Stanislaus|Stanislaus]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[6 agost]] [[1884]] &amp;nbsp;
|-
| [[Monrovia (Califòrnia)|Monrovia]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[15 decembre]] [[1887]] &amp;nbsp;
|-
| [[Montague (Califòrnia)|Montague]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Siskiyou|Siskiyou]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 genièr]] [[1909]] &amp;nbsp;
|-
| [[Montclair (Califòrnia)|Montclair]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[25 abril]] [[1956]] &amp;nbsp;
|-
| [[Monte Sereno]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Clara|Santa Clara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[14 mai]] [[1957]] &amp;nbsp;
|-
| [[Montebello (Califòrnia)|Montebello]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 octòbre]] [[1920]] &amp;nbsp;
|-
| [[Monterey (Califòrnia)|Monterey]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Monterey|Monterey]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[14 junh]] [[1890]] &amp;nbsp;
|-
| [[Monterey Park]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[29 mai]] [[1916]] &amp;nbsp;
|-
| [[Moorpark]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Ventura|Ventura]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er julhet]] [[1983]] &amp;nbsp;
|-
| [[Moraga]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[13 novembre]] [[1974]] &amp;nbsp;
|-
| [[Moreno Valley]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[3 decembre]] [[1984]] &amp;nbsp;
|-
| [[Morgan Hill]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Clara|Santa Clara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[10 novembre]] [[1906]] &amp;nbsp;
|-
| [[Morro Bay]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Luis Obispo|San Luis Obispo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[17 julhet]] [[1964]] &amp;nbsp;
|-
| [[Mount Shasta (ville)|Mount Shasta]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Siskiyou|Siskiyou]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[31 mai]] [[1905]] &amp;nbsp;
|-
| [[Mountain View (Califòrnia)|Mountain View]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Clara|Santa Clara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[7 novembre]] [[1902]] &amp;nbsp;
|-
| [[Murrieta]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er julhet]] [[1991]] &amp;nbsp;
|}

== N ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada lo
|-
| [[Napa (Califòrnia)|Napa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Napa|Napa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 març]] [[1872]] &amp;nbsp;
|-
| [[National City (Califòrnia)|National City]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Diego|San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[17 setembre]] [[1887]] &amp;nbsp;
|-
| [[Needles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[30 octòbre]] [[1913]] &amp;nbsp;
|-
| [[Nevada City]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Nevada (Califòrnia)|Nevada]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[19 abril]] [[1856]] &amp;nbsp;
|-
| [[Newark (Califòrnia)|Newark]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Alameda|Alameda]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[22 setembre]] [[1955]] &amp;nbsp;
|-
| [[Newman (Califòrnia)|Newman]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Stanislaus|Stanislaus]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[10 junh]] [[1908]] &amp;nbsp;
|-
| [[Newport Beach (Califòrnia)|Newport Beach]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er setembre]] [[1906]] &amp;nbsp;
|-
| [[Norco (Califòrnia)|Norco]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 decembre]] [[1964]] &amp;nbsp;
|-
| [[Norwalk (Califòrnia)|Norwalk]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[26 agost]] [[1957]] &amp;nbsp;
|-
| [[Novato]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Marin|Marin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[20 genièr]] [[1960]] &amp;nbsp;
|}

== O ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada lo
|-
| [[Oakdale (Califòrnia)|Oakdale]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Stanislaus|Stanislaus]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[24 novembre]] [[1906]] &amp;nbsp;
|-
| [[Oakland (Califòrnia)|Oakland]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Alameda|Alameda]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[4 mai]] [[1852]] &amp;nbsp;
|-
| [[Oakley (Califòrnia)|Oakley]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er julhet]] [[1999]] &amp;nbsp;
|-
| [[Oceanside (Califòrnia)|Oceanside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Diego|San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[3 julhet]] [[1888]] &amp;nbsp;
|-
| [[Ojai]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Ventura|Ventura]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[5 agost]] [[1921]] &amp;nbsp;
|-
| [[Ontario (Califòrnia)|Ontario]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[10 decembre]] [[1891]] &amp;nbsp;
|-
| [[Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[6 abril]] [[1888]] &amp;nbsp;
|-
| [[Orange Cove]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Fresno|Fresno]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[20 genièr]] [[1948]] &amp;nbsp;
|-
| [[Orinda]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er julhet]] [[1985]] &amp;nbsp;
|-
| [[Orland]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Glenn|Glenn]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 novembre]] [[1909]] &amp;nbsp;
|-
| [[Oroville (Califòrnia)|Oroville]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Butte (Califòrnia)|Butte]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[3 genièr]] [[1906]] &amp;nbsp;
|-
| [[Oxnard]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Ventura|Ventura]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[30 junh]] [[1903]] &amp;nbsp;
|}

== P ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada lo
|-
| [[Pacific Grove]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Monterey|Monterey]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[5 julhet]] [[1889]] &amp;nbsp;
|-
| [[Pacifica (Califòrnia)|Pacifica]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[22 novembre]] [[1957]] &amp;nbsp;
|-
| [[Palm Desert]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[26 novembre]] [[1973]] &amp;nbsp;
|-
| [[Palm Springs (Califòrnia)|Palm Springs]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[20 abril]] [[1938]] &amp;nbsp;
|-
| [[Palmdale]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[24 agost]] [[1962]] &amp;nbsp;
|-
| [[Palo Alto]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Clara|Santa Clara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 abril]] [[1894]] &amp;nbsp;
|-
| [[Palos Verdes Estates]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[20 decembre]] [[1939]] &amp;nbsp;
|-
| [[Paradise (Califòrnia)|Paradise]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Butte (Califòrnia)|Butte]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[27 de novembre]] [[1979]] &amp;nbsp;
|-
| [[Paramount (Califòrnia)|Paramount]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[30 genièr]] [[1957]] &amp;nbsp;
|-
| [[Parlier (Califòrnia)|Parlier]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Fresno|Fresno]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[15 novembre]] [[1921]] &amp;nbsp;
|-
| [[Pasadena]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[19 junh]] [[1886]] &amp;nbsp;
|-
| [[Paso Robles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Luis Obispo|San Luis Obispo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 març]] [[1889]] &amp;nbsp;
|-
| [[Patterson (Califòrnia)|Patterson]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Stanislaus|Stanislaus]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[22 de decembre]] [[1919]] &amp;nbsp;
|-
| [[Perris]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[26 mai]] [[1911]] &amp;nbsp;
|-
| [[Petaluma]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sonoma|Sonoma]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[12 abril]] [[1858]] &amp;nbsp;
|-
| [[Pico Rivera]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[29 genièr]] [[1958]] &amp;nbsp;
|-
| [[Piedmont (Califòrnia)|Piedmont]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Alameda|Alameda]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[31 genièr]] [[1907]] &amp;nbsp;
|-
| [[Pinole]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[25 junh]] [[1903]] &amp;nbsp;
|-
| [[Pismo Beach]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Luis Obispo|San Luis Obispo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[25 abril]] [[1946]] &amp;nbsp;
|-
| [[Pittsburg (Califòrnia)|Pittsburg]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[25 junh]] [[1903]] &amp;nbsp;
|-
| [[Placentia]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[2 decembre]] [[1926]] &amp;nbsp;
|-
| [[Placerville (Califòrnia)|Placerville]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'El Dorado|El Dorado]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[13 mai]] [[1854]] &amp;nbsp;
|-
| [[Pleasant Hill (Califòrnia)|Pleasant Hill]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[14 novembre]] [[1961]] &amp;nbsp;
|-
| [[Pleasanton (Califòrnia)|Pleasanton]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Alameda|Alameda]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[18 junh]] [[1894]] &amp;nbsp;
|-
| [[Plymouth (Califòrnia)|Plymouth]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Amador|Amador]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[8 febrièr]] [[1917]] &amp;nbsp;
|-
| [[Point Arena]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Mendocino|Mendocino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 julhet]] [[1908]] &amp;nbsp;
|-
| [[Pomona (Califòrnia)|Pomona]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[6 genièr]] [[1888]] &amp;nbsp;
|-
| [[Port Hueneme]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Ventura|Ventura]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[24 març]] [[1948]] &amp;nbsp;
|-
| [[Porterville (Califòrnia)|Porterville]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Tulare|Tulare]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[7 mai]] [[1902]] &amp;nbsp;
|-
| [[Portola (Califòrnia)|Portola]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Plumas|Plumas]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 mai]] [[1946]] &amp;nbsp;
|-
| [[Portola Valley]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[14 julhet]] [[1964]] &amp;nbsp;
|-
| [[Poway]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Diego|San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er decembre]] [[1980]] &amp;nbsp;
|}

== R ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada lo
|-
| [[Rancho Cordova]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sacramento|Sacramento]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er julhet]] [[2003]] &amp;nbsp;
|-
| [[Rancho Cucamonga]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[30 novembre]] [[1977]] &amp;nbsp;
|-
| [[Rancho Mirage]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[3 agost]] [[1973]] &amp;nbsp;
|-
| [[Rancho Palos Verdes]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[7 setembre]] [[1973]] &amp;nbsp;
|-
| [[Rancho Santa Margarita]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er genièr]] [[2000]] &amp;nbsp;
|-
| [[Red Bluff]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Tehama|Tehama]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[31 març]] [[1876]] &amp;nbsp;
|-
| [[Redding (Califòrnia)|Redding]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Shasta|Shasta]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[4 octòbre]] [[1887]] &amp;nbsp;
|-
| [[Redlands (Califòrnia)|Redlands]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[3 decembre]] [[1888]] &amp;nbsp;
|-
| [[Redondo Beach (Califòrnia)|Redondo Beach]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[29 abril]] [[1892]] &amp;nbsp;
|-
| [[Redwood City]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 mai]] [[1867]] &amp;nbsp;
|-
| [[Reedley]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Fresno|Fresno]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[18 febrièr]] [[1913]] &amp;nbsp;
|-
| [[Rialto (Califòrnia)|Rialto]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[17 novembre]] [[1911]] &amp;nbsp;
|-
| [[Richmond (Califòrnia)|Richmond]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[7 agost]] [[1905]] &amp;nbsp;
|-
| [[Ridgecrest]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Kern|Kern]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[29 novembre]] [[1963]] &amp;nbsp;
|-
| [[Rio Dell]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 febrièr]] [[1965]] &amp;nbsp;
|-
| [[Rio Vista (Califòrnia)|Rio Vista]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Solano|Solano]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[6 genièr]] [[1894]] &amp;nbsp;
|-
| [[Ripon (Califòrnia)|Ripon]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Joaquin|San Joaquin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[27 de novembre]] [[1945]] &amp;nbsp;
|-
| [[Riverbank]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Stanislaus|Stanislaus]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 agost]] [[1922]] &amp;nbsp;
|-
| [[Riverside (Califòrnia)|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 octòbre]] [[1883]] &amp;nbsp;
|-
| [[Rocklin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Placer|Placer]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[24 febrièr]] [[1893]] &amp;nbsp;
|-
| [[Rohnert Park]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sonoma|Sonoma]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 agost]] [[1962]] &amp;nbsp;
|-
| [[Rolling Hills (Califòrnia)|Rolling Hills]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[24 genièr]] [[1957]] &amp;nbsp;
|-
| [[Rolling Hills Estates]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[18 setembre]] [[1957]] &amp;nbsp;
|-
| [[Rosemead]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[4 agost]] [[1959]] &amp;nbsp;
|-
| [[Roseville (Califòrnia)|Roseville]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Placer|Placer]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[10 abril]] [[1909]] &amp;nbsp;
|-
| [[Ross (Califòrnia)|Ross]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Marin|Marin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[21 agost]] [[1908]] &amp;nbsp;
|}

== S ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada lo
|-
| [[Sacramento]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sacramento|Sacramento]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[27 febrièr]] [[1850]] &amp;nbsp;
|-
| [[Saint Helena (Califòrnia)|Saint Helena]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Napa|Napa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[24 març]] [[1876]] &amp;nbsp;
|-
| [[Salinas (Califòrnia)|Salinas]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Monterey|Monterey]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[4 març]] [[1874]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Anselmo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Marin|Marin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[9 abril]] [[1907]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Bernardino (Califòrnia)|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[10 agost]] [[1869]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Bruno]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 decembre]] [[1914]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Carlos (Califòrnia)|San Carlos]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[8 julhet]] [[1925]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Clemente (Califòrnia)|San Clemente]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 febrièr]] [[1928]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Diego|San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[27 març]] [[1850]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Dimas]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[4 agost]] [[1960]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Fernando (Califòrnia)|San Fernando]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[31 agost]] [[1911]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Francisco]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[San Francisco]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[15 abril]] [[1850]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Gabriel (Califòrnia)|San Gabriel]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[24 abril]] [[1913]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Jacinto (Califòrnia)|San Jacinto]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[20 abril]] [[1888]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Joaquin (Califòrnia)|San Joaquin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Fresno|Fresno]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[14 febrièr]] [[1920]] &amp;nbsp;
|-
| [[San José (Califòrnia)|San Jose]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Clara|Santa Clara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[27 març]] [[1850]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Juan Bautista (Califòrnia)|San Juan Bautista]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Benito|San Benito]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[4 mai]] [[1896]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Juan Capistrano (Califòrnia)|San Juan Capistrano]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[19 abril]] [[1961]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Leandro]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Alameda|Alameda]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[21 març]] [[1872]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Luis Obispo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Luis Obispo|San Luis Obispo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 febrièr]] [[1856]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Marcos (Califòrnia)|San Marcos]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Diego|San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 genièr]] [[1963]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Marino (Califòrnia)|San Marino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[25 abril]] [[1913]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Mateo (Califòrnia)|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[4 setembre]] [[1894]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Pablo (Califòrnia)|San Pablo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[27 abril]] [[1948]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Rafael (Califòrnia)|San Rafael]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Marin|Marin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[18 febrièr]] [[1874]] &amp;nbsp;
|-
| [[San Ramon (Califòrnia)|San Ramon]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er julhet]] [[1983]] &amp;nbsp;
|-
| [[Sand City]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Monterey|Monterey]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[31 mai]] [[1960]] &amp;nbsp;
|-
| [[Sanger (Califòrnia)|Sanger]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Fresno|Fresno]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[9 mai]] [[1911]] &amp;nbsp;
|-
| [[Santa Ana (Califòrnia)|Santa Ana]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er junh]] [[1886]] &amp;nbsp;
|-
| [[Santa Barbara (Califòrnia)|Santa Barbara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Barbara|Santa Barbara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[9 abril]] [[1850]] &amp;nbsp;
|-
| [[Santa Clara (Califòrnia)|Santa Clara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Clara|Santa Clara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[5 julhet]] [[1852]] &amp;nbsp;
|-
| [[Santa Clarita]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[15 decembre]] [[1987]] &amp;nbsp;
|-
| [[Santa Cruz (Califòrnia)|Santa Cruz]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Cruz (Califòrnia)|Santa Cruz]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[31 març]] [[1866]] &amp;nbsp;
|-
| [[Santa Fe Springs]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[15 mai]] [[1957]] &amp;nbsp;
|-
| [[Santa Maria (Califòrnia)|Santa Maria]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Barbara|Santa Barbara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[12 setembre]] [[1905]] &amp;nbsp;
|-
| [[Santa Monica]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[30 novembre]] [[1886]] &amp;nbsp;
|-
| [[Santa Paula]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Ventura|Ventura]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[22 abril]] [[1902]] &amp;nbsp;
|-
| [[Santa Rosa (Califòrnia)|Santa Rosa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sonoma|Sonoma]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[26 març]] [[1868]] &amp;nbsp;
|-
| [[Santee (Califòrnia)|Santee]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Diego|San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er decembre]] [[1980]] &amp;nbsp;
|-
| [[Saratoga (Califòrnia)|Saratoga]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Clara|Santa Clara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[22 octòbre]] [[1956]] &amp;nbsp;
|-
| [[Sausalito (Califòrnia)|Sausalito]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Marin|Marin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[4 setembre]] [[1893]] &amp;nbsp;
|-
| [[Scotts Valley]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Cruz (Califòrnia)|Santa Cruz]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[2 agost]] [[1966]] &amp;nbsp;
|-
| [[Seal Beach]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[27 octòbre]] [[1915]] &amp;nbsp;
|-
| [[Seaside (Califòrnia)|Seaside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Monterey|Monterey]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[13 octòbre]] [[1954]] &amp;nbsp;
|-
| [[Sebastopol (Califòrnia)|Sebastopol]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sonoma|Sonoma]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[13 junh]] [[1902]] &amp;nbsp;
|-
| [[Selma (Califòrnia)|Selma]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Fresno|Fresno]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[15 març]] [[1893]] &amp;nbsp;
|-
| [[Shafter (Califòrnia)|Shafter]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Kern|Kern]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[20 genièr]] [[1938]] &amp;nbsp;
|-
| [[Shasta Lake (Califòrnia)|Shasta Lake]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Shasta|Shasta]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[2 julhet]] [[1993]] &amp;nbsp;
|-
| [[Sierra Madre (Califòrnia)|Sierra Madre]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[2 febrièr]] [[1907]] &amp;nbsp;
|-
| [[Signal Hill (Califòrnia)|Signal Hill]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[22 abril]] [[1924]] &amp;nbsp;
|-
| [[Simi Valley]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Ventura|Ventura]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[10 octòbre]] [[1969]] &amp;nbsp;
|-
| [[Solana Beach]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Diego|San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er julhet]] [[1986]] &amp;nbsp;
|-
| [[Soledad (Califòrnia)|Soledad]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Monterey|Monterey]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[9 març]] [[1921]] &amp;nbsp;
|-
| [[Solvang]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Barbara|Santa Barbara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er mai]] [[1985]] &amp;nbsp;
|-
| [[Sonoma (Califòrnia)|Sonoma]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sonoma|Sonoma]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[3 setembre]] [[1883]] &amp;nbsp;
|-
| [[Sonora (Califòrnia)|Sonora]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Tuolumne|Tuolumne]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er mai]] [[1851]] &amp;nbsp;
|-
| [[South El Monte]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[30 julhet]] [[1958]] &amp;nbsp;
|-
| [[South Gate (Califòrnia)|South Gate]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[20 genièr]] [[1923]] &amp;nbsp;
|-
| [[South Lake Tahoe]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'El Dorado|El Dorado]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[30 novembre]] [[1965]] &amp;nbsp;
|-
| [[South Pasadena (Califòrnia)|South Pasadena]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[2 març]] [[1888]] &amp;nbsp;
|-
| [[South San Francisco]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[19 setembre]] [[1908]] &amp;nbsp;
|-
| [[Stanton (Califòrnia)|Stanton]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[4 junh]] [[1956]] &amp;nbsp;
|-
| [[Stockton (Califòrnia)|Stockton]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Joaquin|San Joaquin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 julhet]] [[1850]] &amp;nbsp;
|-
| [[Suisun City]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Solano|Solano]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[9 octòbre]] [[1868]] &amp;nbsp;
|-
| [[Sunnyvale (Califòrnia)|Sunnyvale]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Clara|Santa Clara]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[24 decembre]] [[1912]] &amp;nbsp;
|-
| [[Susanville]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Lassen|Lassen]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[24 agost]] [[1900]] &amp;nbsp;
|-
| [[Sutter Creek]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Amador|Amador]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 febrièr]] [[1913]] &amp;nbsp;
|}

== T ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada lo
|-
| [[Taft (Califòrnia)|Taft]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Kern|Kern]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[7 novembre]] [[1910]] &amp;nbsp;
|-
| [[Tehachapi]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Kern|Kern]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[13 agost]] [[1909]] &amp;nbsp;
|-
| [[Tehama (Califòrnia)|Tehama]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Tehama|Tehama]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[5 julhet]] [[1906]] &amp;nbsp;
|-
| [[Temecula (Califòrnia)|Temecula]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er decembre]] [[1989]] &amp;nbsp;
|-
| [[Temple City]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[25 mai]] [[1960]] &amp;nbsp;
|-
| [[Thousand Oaks]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Ventura|Ventura]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[7 octòbre]] [[1964]] &amp;nbsp;
|-
| [[Tiburon (Califòrnia)|Tiburon]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Marin|Marin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 junh]] [[1964]] &amp;nbsp;
|-
| [[Torrance]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[12 mai]] [[1921]] &amp;nbsp;
|-
| [[Tracy (Califòrnia)|Tracy]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Joaquin|San Joaquin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[22 julhet]] [[1910]] &amp;nbsp;
|-
| [[Trinidad (Califòrnia)|Trinidad]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[7 novembre]] [[1870]] &amp;nbsp;
|-
| [[Truckee (Califòrnia)|Truckee]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Nevada (Califòrnia)|Nevada]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 març]] [[1993]] &amp;nbsp;
|-
| [[Tulare (Califòrnia)|Tulare]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Tulare|Tulare]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[5 abril]] [[1888]] &amp;nbsp;
|-
| [[Tulelake]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Siskiyou|Siskiyou]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er març]] [[1937]] &amp;nbsp;
|-
| [[Turlock]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Stanislaus|Stanislaus]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[15 febrièr]] [[1908]] &amp;nbsp;
|-
| [[Tustin (Califòrnia)|Tustin]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[21 setembre]] [[1927]] &amp;nbsp;
|-
| [[Twentynine Palms]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 novembre]] [[1987]] &amp;nbsp;
|}

== U ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada lo
|-
| [[Ukiah (Califòrnia)|Ukiah]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Mendocino|Mendocino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[8 març]] [[1876]] &amp;nbsp;
|-
| [[Union City (Califòrnia)|Union City]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Alameda|Alameda]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[26 genièr]] [[1959]] &amp;nbsp;
|-
| [[Upland (Califòrnia)|Upland]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[15 mai]] [[1906]] &amp;nbsp;
|}

== V ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada lo
|-
| [[Vacaville]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Solano|Solano]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[9 agost]] [[1892]] &amp;nbsp;
|-
| [[Vallejo (ville)|Vallejo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Solano|Solano]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[30 març]] [[1868]] &amp;nbsp;
|-
| [[Ventura (Califòrnia)|Ventura]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Ventura|Ventura]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[2 abril]] [[1866]] &amp;nbsp;
|-
| [[Vernon (Califòrnia)|Vernon]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[22 setembre]] [[1905]] &amp;nbsp;
|-
| [[Victorville]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[21 setembre]] [[1962]] &amp;nbsp;
|-
| [[Villa Park (Califòrnia)|Villa Park]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 genièr]] [[1962]] &amp;nbsp;
|-
| [[Visalia]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Tulare|Tulare]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[27 febrièr]] [[1874]] &amp;nbsp;
|-
| [[Vista (Califòrnia)|Vista]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Diego|San Diego]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[28 genièr]] [[1963]] &amp;nbsp;
|}

== W ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada lo
|-
| [[Walnut (Califòrnia)|Walnut]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[19 genièr]] [[1959]] &amp;nbsp;
|-
| [[Walnut Creek (Califòrnia)|Walnut Creek]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Contra Costa|Contra Costa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[21 octòbre]] [[1914]] &amp;nbsp;
|-
| [[Wasco (Califòrnia)|Wasco]] || [[Comtat de Kern|Kern]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[22 de decembre]] [[1945]] &amp;nbsp;
|-
| [[Waterford (Califòrnia)|Waterford]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Stanislaus|Stanislaus]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[7 novembre]] [[1969]] &amp;nbsp;
|-
| [[Watsonville]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Santa Cruz (Califòrnia)|Santa Cruz]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[30 març]] [[1868]] &amp;nbsp;
|-
| [[Weed (Califòrnia)|Weed]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Siskiyou|Siskiyou]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[25 genièr]] [[1961]] &amp;nbsp;
|-
| [[West Covina]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[17 febrièr]] [[1923]] &amp;nbsp;
|-
| [[West Hollywood (Califòrnia)|West Hollywood]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[29 novembre]] [[1984]] &amp;nbsp;
|-
| [[West Sacramento]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Yolo|Yolo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er genièr]] [[1987]] &amp;nbsp;
|-
| [[Westlake Village]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[11 decembre]] [[1981]] &amp;nbsp;
|-
| [[Westminster (Califòrnia)|Westminster]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[27 març]] [[1957]] &amp;nbsp;
|-
| [[Westmorland (Califòrnia)|Westmorland]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Imperial|Imperial]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[30 junh]] [[1934]] &amp;nbsp;
|-
| [[Wheatland (Califòrnia)|Wheatland]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Yuba|Yuba]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 abril]] [[1874]] &amp;nbsp;
|-
| [[Whittier (Califòrnia)|Whittier]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Los Angeles|Los Angeles]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[25 febrièr]] [[1898]] &amp;nbsp;
|-
| [[Wildomar]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Riverside|Riverside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er julhet]] [[2010]] &amp;nbsp;
|-
| [[Williams (Califòrnia)|Williams]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Colusa|Colusa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[17 mai]] [[1920]] &amp;nbsp;
|-
| [[Willits]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Mendocino|Mendocino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[19 novembre]] [[1888]] &amp;nbsp;
|-
| [[Willows (Califòrnia)|Willows]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Glenn|Glenn]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 de genièr]] [[1886]] &amp;nbsp;
|-
| [[Windsor (Califòrnia)|Windsor]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sonoma|Sonoma]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[1er julhet]] [[1992]] &amp;nbsp;
|-
| [[Winters (Califòrnia)|Winters]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Yolo|Yolo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[9 febrièr]] [[1898]] &amp;nbsp;
|-
| [[Woodlake]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Tulare|Tulare]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 setembre]] [[1941]] &amp;nbsp;
|-
| [[Woodland (Califòrnia)|Woodland]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Yolo|Yolo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[22 febrièr]] [[1871]] &amp;nbsp;
|-
| [[Woodside (Califòrnia)|Woodside]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Mateo|San Mateo]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[16 novembre]] [[1956]] &amp;nbsp;
|}

== Y ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Vila !! Comtat !! Incorporada lo
|-
| [[Yorba Linda]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat d'Orange (Califòrnia)|Orange]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[2 de novembre]] [[1967]] &amp;nbsp;
|-
| [[Yountville]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Napa|Napa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[4 febrièr]] [[1965]] &amp;nbsp;
|-
| [[Yreka]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Siskiyou|Siskiyou]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[21 abril]] [[1857]] &amp;nbsp;
|-
| [[Yuba City]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de Sutter|Sutter]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[23 genièr]] [[1908]] &amp;nbsp;
|-
| [[Yucaipa]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[27 de novembre]] [[1989]] &amp;nbsp;
|-
| [[Yucca Valley]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[Comtat de San Bernardino|San Bernardino]]&amp;nbsp;&amp;nbsp; || [[27 de novembre]] [[1991]] &amp;nbsp;
|}

== Ligams extèrnes ==

* [https://web.archive.org/web/20060407061354/http://www.cacities.org/resource_files/20455.city%20list.pdf cacities.org Lista de las 478 vilas amb ##son populacion], mise à jour du [[3 octòbre]] [[2003]].

==Nòtas e referéncias==
{{Traduccion/Referéncia|fr|Liste des municipalités de Californie}}</text>
      <sha1>eo7alrh2tqovr6x6m1xxj6l882e70vk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cap Gris-Nez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172534</id>
    <revision>
      <id>2509999</id>
      <parentid>2144510</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T11:27:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Carsten Steger</username>
        <id>45021</id>
      </contributor>
      <comment>Aerial image of Cap Gris-Nez inserted.</comment>
      <origin>2509999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1823" sha1="08vhpc0l13l6q5ucmd8p2dtvgvahyrj" xml:space="preserve">[[Fichièr:Aerial image of Cap Gris-Nez (view from the west).jpg|vinheta|Lo cap Gris-Nez.]]
Lo '''cap Gris-Nez''' es un [[Cap (geografia)|cap]] situat a [[Audinghen]] dins lo [[Pas de Calais (departament)|Pas de Calais]], a environ {{Unitat|15|km}} al nòrd de [[Bolonha de Mar]] e {{Unitat|25|km}} al sud-oèst de [[Calais]]. S'agís del punt del litoral francés lo mai pròche de l'[[Anglatèrra]] (solament {{Unitat|30.3|km}}).

Es un site remarcable classat en [[Zòna naturala d'interès ecologic, faunistic e floristic|''zòna naturala d'interès ecologic, faunistic e flòristic'']] dont lo [[Conservatòri del Litoral]] a aquerit {{Unitat|130|ha}}&lt;ref&gt;Cap Gris-Nez et Cap Blanc-Nez, Benoît Lobez, Actes Sud, 1997, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 41&lt;/ref&gt;.

Forma, ambe lo [[cap Blanc-Nez]] situat {{Unitat|10|km}} mai al nòrd, lo ''[[Grand Site dels Dos Caps]]'', labellizat ''[[Grand Site de França]]'' dempuèi 2011. Aqueste ensemble es l'un dels sites emblematics del [[pargue natural regional dels caps e paluns d'Opale]], e l'un dels mai atractius del nòrd de la França (2,5 milions de visitaires per an&lt;ref&gt;{{Fr}} [https://www.lavoixdunord.fr/archive/recup/region/boulonnais-la-galere-pour-se-garer-ce-week-end-sur-la-cote-ia31b49089n3494859 Boulonnais: la galère pour se garer ce week-end sur la côte], ''[[La Voix du Nord]]'', 8 de mai de 2016.&lt;/ref&gt;).

== Nòtas e referéncias ==
{{Traduccion/Referéncia|fr|Cap Gris-Nez|161971865}}
&lt;references /&gt;

== Vejatz tanben ==
{{Sisterlinks|commons=Category:Cap Gris-Nez}}

=== Articles ligats ===

* [[Far del cap Gris-Nez]]
* [[Dover (Kent)|Dover]], vila anglesa la mai pròche de las còstas francesas
* [[Còsta d'Opale]]
* [[Cap Blanc-Nez]]

=== Ligams extèrnes ===

* [http://www.lesdeuxcaps.fr/ Site] del [[Grand Site dels Dos Caps]]

[[Categoria:Còsta d'Opale]]</text>
      <sha1>08vhpc0l13l6q5ucmd8p2dtvgvahyrj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oppidum de Sant Blasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201575</id>
    <revision>
      <id>2509973</id>
      <parentid>2509871</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T05:15:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>C.Stecoli</username>
        <id>41516</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reformulacions e correccions</comment>
      <origin>2509973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8151" sha1="e75sfmla5ltao4bp52orhuh1w1jhv96" xml:space="preserve">{{Dialècte Provençau}}
[[Fichièr:Saint-Blaise oppidum23.jpg|vinheta|331x331px|Vestigis de Sant Blasi.]]
L''''oppidum de Sant Blasi''' es un site arqueologic màger de la [[Mar Mediterranèa|Mediterranèa]] occidentala, situat sus lo territòri de la comuna provençala de [[Sant Mitre dei Barris]], pròche [[Fòs]], dins lo despartament francés dei [[Bocas de Ròse]]. Lo site es listat coma un [[Monument istoric en França|monument istoric]] despuei lo 16 de septembre 1943&lt;ref&gt;Notícia no [https://www.pop.culture.gouv.fr/notice/merimee/PA00081436 PA00081436] [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.pop.culture.gouv.fr%2Fnotice%2Fmerimee%2FPA00081436 archiu]], sus la plataforma dubèrta dau patrimòni, [[:fr:Base_Mérimée|basa Mérimée]], ministèri francés de la Cultura.&lt;/ref&gt;.

Frequentat despuei lo [[neolitic]] e a l'[[Edat del Bronze|Edat dau bronze]], puei site d'un comptador etrusc e luòc d'un comèrci de la sau reculhida sus plaça tre lo sègle VII AvC, Sant Blasi es mai que tot conegut coma [[oppidum]] [[Celtoligurs|celtoligur]]. Es associat a la confederacion dei [[sallavis]] qu'acampava lei pòbles de Bassa Provença e, segon Jean Chausserie-Laprée, podriá èstre la capitala dei segobrigii&lt;ref&gt;{{Ref-publicacion|òbra=Archéologia|volum=n°581|pp.=44-51|títol=Saint-Blaise en Provence, capitale gauloise des Ségobriges|an=2019|autor1=Jean Chausserie-Laprée|autor2=Sandrine Duval|autor3=Marie Valenciano}}&lt;/ref&gt;. La ciutat prosperèt a l'epòca greca e foguèt protegida per un embarri ellenistic impausant&lt;ref name=&quot;DA&quot;&gt;{{Ref-publicacion|òbra=Dossier de l'Archéologie|títol=L'oppidum de Saint-Blaise|volum=n°84}}&lt;/ref&gt;. Lo site prenguèt lo nom d'''Ugium'' dins l'antiquitat tardiva e l'Auta Edat mejana, puei se perlonguèt dins lo castrum de Castèuveire. Foguèt un luòc d'abitacion fins au sègle XIV, quand lei darriers estatjants l'an quitat per anar a Sant Mitre.

== Localizacion ==
Sant Blasi es situat pròche la [[Mediterranèa]], la [[Mar de Bèrra]] e la [[:fr:Crau|Crau]]. En drechiera, es a 8km dau [[Lo Martegue|Martegue]], 6km d'[[Istre]], 4km de [[Fòs]], 16km de [[Pòrt Sant Loís]], 24km de [[Selon|Selon de Crau]] e 36km de [[Marselha]] e d'[[Ais|Ais de Provença]]. Es a l'extremitat nòrd de la plana de Castelhon,  sus un [[istme]] que dessepara l'estanh de Lavalduc a l'oèst e l'estanh de Citís au nòrd.

L'oppidum es situit sus un esperon barrat que porgís una defensa naturala dau costat deis estancs, que lei tresplomba de 30 fins a 50 mètres segon leis endrechs. Lo site occupa una superficia de 5,5ha, e compòrta dos plans qu'an un quinzenau de mètres de denivelat entre elei.

Lo plan inferior, que se ditz ''Vila Bassa'', es a una altitud de 50m e se perlònga a l'edat medievala per lo vilatge de Castèuveire. Lo plan superior, que se ditz la ''Vila Auta'', culmina a 65m mai o mens, ambe sa partida au sud que constituís çò que dison ''La Ciutadèla''.

== Cronologia ==
La cronologia que fai referéncia a l'ora d'ara es estat establida per Bernard Bouloumié sus la basa dei trabalhs d'Henri Rolland e tèn còmpte dei donadas recentas de l'estratigrafia. Ela permet d'establir 8 jaç arqueologics per lo site.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Sant Blasi I
|[[Neolitic]] ancian e mejan, [[Edat del Coire|Calcolitic]], tre 4700 AvC.
|Jaç VIII
|-
|Sant Blasi II
|[[Edat del Bronze|Edat dau bronze]] (ancian e finau), tre 2000 AvC
|Jaç VIII
|-
|Sant Blasi III
|650-475 AvC
|Jaç VII (650-600 AvC)
|-
|
|
|Jaç VI (600-550 AvC)
|-
|
|
|Jaç V (550-500 AvC)
|-
|Sant Blasi IV
|475-200 AvC
|Jaç IV (500-350 AvC)
|-
|Sant Blasi Va e Vb
|200-120/80 AvC
|Jaç III (350-49 AvC)
|-
|Sant Blasi Vc
|mitan dau sègle I AvC.
|Jaç III (350-49 AvC)
|-
|Sant Blasi VI
|o periòde ''Ugium''
|
|-
|
|''Ugium'' I (sègles IV/V –  IX)
|Jaç II (49 AvC-900 ApC)
|-
|
|''Ugium'' II (sègles IX – XI)
|Jaç II (900-1100 ApC)
|-
|Castèuveire
|sègles XII – XIV
|Jaç (1200-1400 ApC)
|}

== Edificis cultuaus ==
[[Fichièr:Chapelle en rénovation.jpg|alt=|vinheta|411x411px|La capèla de Sant Blasi.]]
Tres tròç de pilars supòrts de cranis son estats trobats. D'aquestei, dos au mens son anteriors au començament dau sègle II AvC, per que foguèron emplegats de mai per la construccion dei posterlas oèst e èst dau barri ellenistic, elei meteissei datadas de 175-140 AvC. L'existéncia d'un santuari celtoligur, sota la forma d'un portegue dei cranis clavats e semblabla a aquelei de [[Ròca Pertusa]], d'[[Oppidum d'Entremont|Entremont]] e de [[Glanum]], es versemblabla.

Ges d'edifici cultuau o comunautari, ni mai de luòc public es estat trobat a l'ora d'ara per lo periòde ellenistic.

A l'Edat mejana, ''Ugium'' as agut dos edificis religiós. La premiera es la glèisa de Sant Pèire, paleocrestiana e anteriora ai parets de fortificacion lei mai recents. L'autra es romana e se ditz Sant Vincent. Foguèt edificada au sègle X puei bastida de mai au sègle XI. Totei doás son ara a l'estat de vestigis.

La capèla romana de Castèuveire es encara en elevacion sus lo site. Foguèt edificada au sègle XII, renovada au sègle XIII e sa façada foguèt bastida de mai en 1608. Inicialament, èra una glèisa parroquiala consacrada a Nòstra Dòna, puei au sègle XIII foguèt dedicada a sant Blasi. Après lo depart deis estatjants e l'abandon dau site, venguèt un pichon santuari confidat a un ermitan. Es estat restaurada au sègle XIX.

== Necropòli rupèstra ==
[[Fichièr:Saint-Blaise oppidum37.jpg|alt=|vinheta|275x275px|La necropòli.]]
Amb 300 tombas o quasi, directament cavadas dins lo ròc, lo cementèri de Sant Blasi es una dei necropòlis rupèstras lei pus grandas d'Occitània. La majoritat dei cròs data dau periòde [[Visigòts|Visigotic]] (sègles Ve  e VI ApC). Un pichòt nombre es ''intra muros'', pròche la glèisa de Sant Blasi, mai la majoritat es dispersada sus lo platèu de Castelhon, a l'èst e au sud dei barris.

Lei cavitats an una forma rectangulara e foguèron cobèrtas per de lausas simplas. Lei tombas multiplas son nombrosas. Lei pus pichonas son probablament de tombas d'enfants.

== Muralhas ==
[[Fichièr:Saint-Blaise oppidum25.jpg|alt=|vinheta|274x274px|Vestigis dau barri ellenistic a l'entrada de la Vila Bassa.]]
Una muralha de {{unité|400|m}} de lòng sarra e delimita lo site sus sa partida sud èst. An poscut destriar tres fortificacions:

* un barri primitiu dau periòde arcaïc, data dei sègles VII e VI AvC e observat dins la Vila Bassa;
* una fortificacion en grand aparelh de tipe grèc, costejada de torres qüadrangularas. Aquesta es coneguda en entier e constituís la construccion la mai visibla dau site ;
* un barri paleocrestian e medievau, compausat de parets salhents costejats per dètz torres redondas o  qüadrangularas. Lei construccions edificadas  en 1231 delimitavan la ciutat de Castèuveire. 

== Mobilier arqueologic ==
Lo jaç VIII a revelat de tèsts datats dau [[cardiau]] mejan provençau (4700-4500 av. J.-C.) , de mobilier de tradicion [[Chassean|chasseana]]: tròç de corau e ponchas de sagetas, e mai de terralhas [[Edat del Coire|calcoliticas]]. Ges d'estructuras son estat trobadas e una occupacion permanenta es pas provada ais edats ancianas.

Dins la partida superiora dau jaç VIII (Sant Blasi), s'atròba de ceramica dau [[Edat del Bronze|bronze]] ancian e finau, notament d'importacion (ceramica italiana, amfòra [[Etruscs|etrusca]], ''bucchero nero'', ceramica greco-orientala). 

Aquelei testimònis de comèrci son encara mai nombrós ai periòdes grèc arcaïc e ellenistic (jaç VII a V). Dins lo jaç IV, se signala de ceramica attica dei figuras rojas, una amfòra massalièta e de terralhas de produccion locala o mai lunchenca.

De trabalhs urbanistics important an bolegat lo contengut dau jaç IV. Un sondatge dins lo jaç III a mostrat la preséncia d'amfòra grecotalicas.

== Nòtas e referéncias ==
{{Referéncias}}

== Veire tanben ==
{{Projèctes connèxes|Commons=Category:Oppidum de Saint-Blaise}}

* [[Oppidum d'Entremont]]
* [[Glanum]]

[[Categoria:Monument de Provença]]
[[Categoria:Site arqueologic d'Occitània]]</text>
      <sha1>e75sfmla5ltao4bp52orhuh1w1jhv96</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Canton de Cròc</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201589</id>
    <revision>
      <id>2509912</id>
      <parentid>2509838</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:18:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2509912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5898" sha1="rqvvkd2egq164hklo6hsy6mp50rbn7c" xml:space="preserve">{{Dialècte Auvernhat}}
{{Infobox Canton de França
|carta=oc
|nom=Canton de Cròc 
|imatge = Map canton code 23 13.svg 
| reg= [[Lemosin (region)|Lemosin]]
| dept= {{Cruesa}}
| arrt= [[Arrondiment dau Buçon|Arrondiment d'Aubuçon]] 
|vila= [[Cròc (vila)|Cròc]]
|nbcom= 14
|canton=2313
|km²=  	 	263,46
|cons= 	René Roulland  (divèrs esquèrra)
|datas= [[2008]]-[[2015]]
|}}
Lo '''canton de Cròc''' es una anciana division administrativa de [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins l'[[arrondiment dau Buçon]], lo [[departaments franceses|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lemosin (region)|Lemosin]], aura de [[Novela Aquitània]]. Dempuèi [[2015]], totas las comunas son dins lo [[canton d'Ausança]]. &lt;/br&gt;
'''La mapa es la de l'[[arrondiment dau Buçon]] avant 2015.'''

==Composicion==
{|class= &quot;wikitable&quot;
!Nom
!Width=&quot;135&quot;|Còdi INSEE
!Superficia 
(&lt;small&gt;km²&lt;/small&gt;)
!Populacion 
!Densitat 
(&lt;small&gt;ab/km²&lt;/small&gt;)
!Intercomunalitat 
|-
|[[Basvila]]
|23017
| 22,57
| {{popfr23|017}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|017}}/22.57) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|'''[[Cròc (vila)|Cròc]]'''
|23069
| 14,16
| {{popfr23|069}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|069}}/14.16) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[Flaiac (Marcha)|Flaiac]]
|23081
| 43,53
| {{popfr23|081}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|081}}/43.53) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]  
|-
|[[La Masèira|La Masiera]]
|23129
| 10,24 
| {{popfr23|129}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|129}}/10.24) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[Mairinchal]]
|23131
| 45,45
| {{popfr23|131}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|131}}/45.45) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]  
|-
|[[Pontcharrau]]
|23156
| 9,56
| {{popfr23|156}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|156}}/9.56) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]  
|-
|[[Sent Anhan de Cròc]]
|23178
| 25,51
| {{popfr23|178}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|178}}/25.51) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] 
|-
|[[Sent Bard|Sent Bar]]
|23184
| 9,36
| {{popfr23|184}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|184}}/9.36) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] 
|-
|[[Sent Jòrgi e Negremont|Sent Jòrge Nègremont]]
|23198
| 18,59
| {{popfr23|198}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|198}}/18.59) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[Sent Maurzis (Cruesa)|Sent Maurzis]]
|23218
| 14,1
| {{popfr23|218}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|218}}/14.1) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]  
|-
|[[Sent Orador de Cròc]]
|23225
| 13,36
| {{popfr23|225}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|225}}/13.36) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[Sent Pardós d'Arnèt]]
|23226
| 16,44
| {{popfr23|226}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|226}}/16.44) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[La Vila Nueva|La Viala Nuèva]]
|23265
| 4,45
| {{popfr23|265}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|265}}/4.45) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[La Vialatèla]] o La Viltéla
|23266
| 16,14
| {{popfr23|266}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|266}}/16.14) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Cruesa Grand Sud|CC de Cruesa Grand Sud]]   
|-
|}

==Istòria==
De 1790 a 1801, las comunas de Flaiac e de [[Sent Anhan de Cròc]] èran dau canton de [[Flaiac (Marcha)|Flaiac]], las comunas de [[Sent Bard|Sent Bar]] e  
[[La Vialatèla]] èran dau canton de [[Belagarda (Cruesa)|Belagarda]], la comuna de [[Sent Jòrgi e Negremont|Sent Jòrge Nègremont]] èra dau [[canton de Falatin]], per [[Pontcharrau]], la situacion es pas clara, las autras comunas (las qu'existissián dejà) èran dau canton de Cròc. En 1801, quand lo nombre daus cantons fuguet demenit, lo canton de Flaiac fuguet suprimit e totas las comunas (fòra de [[Pontcharrau]] e [[La Vila Nueva|La Viala Nuèva]], pas enquera creadas) passèren au canton de Cròc &lt;ref&gt;fichas Cassini-EHESS de las comunas concernidas&lt;/ref&gt;. &lt;/br&gt;
En 2014, quand faguéren una refòrma cantonala, lo canton de Cròc fuguet suprimit per las eleccions departamentalas de 2015 e passet entierament dins lo [[canton d'Ausança]] en aplicacion dau decret dau 17 de feurier de 2014, en seguda de las leis dau 17 de mai de 2013 (lei organique 2013-402 e lei 2013-403) &lt;ref&gt;http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000027414225&amp;categorieLien= ''Lei n° 2013-403 dau 17 de mai de 2013 relativa a l'eleccion daus conselhiers departamentaus, daus conselhiers municipaus e daus conselhiers comunautaris, e que modifica lo chalendier electorau'', 17 de mai de 2013, Jornau oficiau de la Republica Francesa n° 0114 dau 18 de mai de 2013, p. 8242&lt;/ref&gt;.

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Lemosin}}</text>
      <sha1>rqvvkd2egq164hklo6hsy6mp50rbn7c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509917</id>
      <parentid>2509912</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T14:25:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>noms locals</comment>
      <origin>2509917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5884" sha1="lkq5ykgx8nkgunlavl15m0vuegbgquh" xml:space="preserve">{{Dialècte Auvernhat}}
{{Infobox Canton de França
|carta=oc
|nom=Canton de Cròc 
|imatge = Map canton code 23 13.svg 
| reg= [[Lemosin (region)|Lemosin]]
| dept= {{Cruesa}}
| arrt= [[Arrondiment dau Buçon|Arrondiment d'Aubuçon]] 
|vila= [[Cròc (vila)|Cròc]]
|nbcom= 14
|canton=2313
|km²=  	 	263,46
|cons= 	René Roulland  (divèrs esquèrra)
|datas= [[2008]]-[[2015]]
|}}
Lo '''canton de Cròc''' es una anciana division administrativa de [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins l'[[arrondiment dau Buçon]], lo [[departaments franceses|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lemosin (region)|Lemosin]], aura de [[Novela Aquitània]]. Dempuèi [[2015]], totas las comunas son dins lo [[canton d'Ausança]]. &lt;/br&gt;
'''La mapa es la de l'[[arrondiment dau Buçon]] avant 2015.'''

==Composicion==
{|class= &quot;wikitable&quot;
!Nom
!Width=&quot;135&quot;|Còdi INSEE
!Superficia 
(&lt;small&gt;km²&lt;/small&gt;)
!Populacion 
!Densitat 
(&lt;small&gt;ab/km²&lt;/small&gt;)
!Intercomunalitat 
|-
|[[Basvila]]
|23017
| 22,57
| {{popfr23|017}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|017}}/22.57) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|'''[[Cròc (vila)|Cròc]]'''
|23069
| 14,16
| {{popfr23|069}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|069}}/14.16) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[Flaiac (Marcha)|Flaiac]]
|23081
| 43,53
| {{popfr23|081}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|081}}/43.53) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]  
|-
|[[La Masèira|La Masiera]]
|23129
| 10,24 
| {{popfr23|129}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|129}}/10.24) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[Mairinchal]]
|23131
| 45,45
| {{popfr23|131}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|131}}/45.45) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]  
|-
|[[Pontcharrau]]
|23156
| 9,56
| {{popfr23|156}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|156}}/9.56) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]  
|-
|[[Sent Anhan de Cròc]]
|23178
| 25,51
| {{popfr23|178}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|178}}/25.51) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] 
|-
|[[Sent Bard|Sent Bar]]
|23184
| 9,36
| {{popfr23|184}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|184}}/9.36) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] 
|-
|[[Sent Jòrgi e Negremont|Sent Jòrge Nègremont]]
|23198
| 18,59
| {{popfr23|198}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|198}}/18.59) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[Sent Maurzis (Cruesa)|Sent Maurzis]]
|23218
| 14,1
| {{popfr23|218}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|218}}/14.1) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]  
|-
|[[Sent Orador de Cròc]]
|23225
| 13,36
| {{popfr23|225}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|225}}/13.36) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[Sent Pardós d'Arnèt]]
|23226
| 16,44
| {{popfr23|226}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|226}}/16.44) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[La Viala Nuèva]]
|23265
| 4,45
| {{popfr23|265}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|265}}/4.45) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[La Vialatèla]] o La Viltéla
|23266
| 16,14
| {{popfr23|266}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|266}}/16.14) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Cruesa Grand Sud|CC de Cruesa Grand Sud]]   
|-
|}

==Istòria==
De 1790 a 1801, las comunas de Flaiac e de [[Sent Anhan de Cròc]] èran dau canton de [[Flaiac (Marcha)|Flaiac]], las comunas de [[Sent Bard|Sent Bar]] e  
[[La Vialatèla]] èran dau canton de [[Belagarda (Cruesa)|Belagarda]], la comuna de [[Sent Jòrgi e Negremont|Sent Jòrge Nègremont]] èra dau [[canton de Falatin]], per [[Pontcharrau]], la situacion es pas clara, las autras comunas (las qu'existissián dejà) èran dau canton de Cròc. En 1801, quand lo nombre daus cantons fuguet demenit, lo canton de Flaiac fuguet suprimit e totas las comunas (fòra de [[Pontcharrau]] e [[La Vila Nueva|La Viala Nuèva]], pas enquera creadas) passèren au canton de Cròc &lt;ref&gt;fichas Cassini-EHESS de las comunas concernidas&lt;/ref&gt;. &lt;/br&gt;
En 2014, quand faguéren una refòrma cantonala, lo canton de Cròc fuguet suprimit per las eleccions departamentalas de 2015 e passet entierament dins lo [[canton d'Ausança]] en aplicacion dau decret dau 17 de feurier de 2014, en seguda de las leis dau 17 de mai de 2013 (lei organique 2013-402 e lei 2013-403) &lt;ref&gt;http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000027414225&amp;categorieLien= ''Lei n° 2013-403 dau 17 de mai de 2013 relativa a l'eleccion daus conselhiers departamentaus, daus conselhiers municipaus e daus conselhiers comunautaris, e que modifica lo chalendier electorau'', 17 de mai de 2013, Jornau oficiau de la Republica Francesa n° 0114 dau 18 de mai de 2013, p. 8242&lt;/ref&gt;.

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Lemosin}}</text>
      <sha1>lkq5ykgx8nkgunlavl15m0vuegbgquh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sent Maurici de Cròc</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201591</id>
    <redirect title="Sent Maurzis (Cruesa)" />
    <revision>
      <id>2509911</id>
      <timestamp>2026-10-03T14:15:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>Alaric 506  a desplaçat la pagina [[Sent Maurici de Cròc]] cap a [[Sent Maurzis (Cruesa)]] : Títol mal escrit : grafia Lavalada</comment>
      <origin>2509911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="flpeyrivtrol632cxzvoeazm574xmz3" xml:space="preserve">#REDIRECCION [[Sent Maurzis (Cruesa)]]</text>
      <sha1>flpeyrivtrol632cxzvoeazm574xmz3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La Vila Nueva</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201592</id>
    <redirect title="La Viala Nuèva" />
    <revision>
      <id>2509915</id>
      <timestamp>2026-10-03T14:21:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>Alaric 506  a desplaçat la pagina [[La Vila Nueva]] cap a [[La Viala Nuèva]] : Títol mal escrit : grafia Lavalada /lo 'vialo 'nèvo/</comment>
      <origin>2509915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="aa2gjqiruc70ggb84aymg7ebt9iskjp" xml:space="preserve">#REDIRECCION [[La Viala Nuèva]]</text>
      <sha1>aa2gjqiruc70ggb84aymg7ebt9iskjp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Discussion Utilizaire:Daquòs/aquò</title>
    <ns>3</ns>
    <id>201593</id>
    <revision>
      <id>2509920</id>
      <timestamp>2026-10-03T14:39:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-52017-59</username>
        <id>65522</id>
      </contributor>
      <comment>Creacion de la pagina amb « ajkthoieg(yaqe&quot;('ioatgeourjofrhefzjdsfkjhihlsfhehdiuoRGz!ojgmrJG%ziEZzHEZURezu ureopigugerùqegùoherqizgferhiogbezgfzmehjghfzeezmfGZsmdIUFRQEGUEFZMUIFEZGMEGLOGFULEGFRMOGUFGRUOREGFEZOMERZigqeffrgfrqugfmoergffqizlergmozeruzerlgqzergllezrmorgezqgumrezogzmozergeri »</comment>
      <origin>2509920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="261" sha1="caf8mthc02x25wllyu4sb10vh4978mk" xml:space="preserve">ajkthoieg(yaqe&quot;('ioatgeourjofrhefzjdsfkjhihlsfhehdiuoRGz!ojgmrJG%ziEZzHEZURezu
ureopigugerùqegùoherqizgferhiogbezgfzmehjghfzeezmfGZsmdIUFRQEGUEFZMUIFEZGMEGLOGFULEGFRMOGUFGRUOREGFEZOMERZigqeffrgfrqugfmoergffqizlergmozeruzerlgqzergllezrmorgezqgumrezogzmozergeri</text>
      <sha1>caf8mthc02x25wllyu4sb10vh4978mk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shmuel Ben Ezra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201594</id>
    <revision>
      <id>2509946</id>
      <timestamp>2026-10-03T19:06:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ocirenosh</username>
        <id>65529</id>
      </contributor>
      <comment>Creacion de la pagina amb « '''Shmuel Ben Ezra''' es un descendent supausat de [[Abraam ben Meir bin Ezra|Rabbi Abraham Ibn Ezra]], que d’unes considèran coma un continuador de son camin per sa capacitat de combinar de sabers e de disciplinas divèrsas, e per son expertesa dins las sciéncias e las [[matematicas]].  Ben Ezra viu actualament dins la vila de [[Jerusalèm]], en [[Israèl]] — un país situat al [[Pròche Orient]]. »</comment>
      <origin>2509946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="407" sha1="rci8z65sndcayzuwpc22y2006rt49do" xml:space="preserve">'''Shmuel Ben Ezra''' es un descendent supausat de [[Abraam ben Meir bin Ezra|Rabbi Abraham Ibn Ezra]], que d’unes considèran coma un continuador de son camin per sa capacitat de combinar de sabers e de disciplinas divèrsas, e per son expertesa dins las sciéncias e las [[matematicas]].

Ben Ezra viu actualament dins la vila de [[Jerusalèm]], en [[Israèl]] — un país situat al [[Pròche Orient]].</text>
      <sha1>rci8z65sndcayzuwpc22y2006rt49do</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509948</id>
      <parentid>2509946</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T19:15:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ocirenosh</username>
        <id>65529</id>
      </contributor>
      <comment>&lt;br&gt;</comment>
      <origin>2509948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12993" sha1="glszzylzpmir1g3gl8r9qpjbig3o3l7" xml:space="preserve">'''Shmuel Ben Ezra''' es un descendent supausat de [[Abraam ben Meir bin Ezra|Rabbi Abraham Ibn Ezra]], que d’unes considèran coma un continuador de son camin per sa capacitat de combinar de sabers e de disciplinas divèrsas, e per son expertesa dins las sciéncias e las [[matematicas]].&lt;ref&gt;'''La ròda, las estelas e lo missil''' 
&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Ibn Ezra a-t-il trobat un successor nòu cents ans mai tard?''&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Lo curriculum d’un òme de l’Israèl contemporanèu presenta una combinason de mestièrs que seriá malaisida d’inventar.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Fisica e enginhariá. Electrooptica. Sistèmas de defensa antimissils. Ciberseguretat. Seguretat nacionala.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;E, al costat d’aquò: circumcision rituala, abatge ritual caishèr e còpia manuscricha de tèxtes sacrats josieus.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;A un moment de sa carrièra, aquel òme foguèt engenhaire sistèma de la tèsta cercaira de l’Arrow 3, l’interceptor israèli de defensa antimissils concebut per operar fòra de l’atmosfèra. D’ans mai tard, venguèt cap de la division de tecnologia per las operacions e lo ciber de l’Agéncia de seguretat d’Israèl, mai coneguda jol nom de Shin Bet, e en 2026 foguèt nomenat conselhièr per la seguretat nacionala d’Israèl e cap del Conselh de seguretat nacionala.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;La combinason seriá ja remarcabla per ela meteissa: un òme que passa de la fisica avançada a d’oficis religioses josieus fòrça ancians, de sistèmas concebuts per interceptar d’objèctes lançats dins lo cèl a de letras sacradas que devon èsser escrichas amb una precision extrèma sus pergamin.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Mas per comprendre perqué aquel curriculum es particularament intrigant, cal tornar gaireben nòu cents ans enrè.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Cap a un òme fòrça diferent.&lt;/small&gt;
----&lt;small&gt;Rabbi Abraham Ibn Ezra es mai que mai conegut dins lo mond josieu coma un dels grands comentadors medievals de la Bíblia.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Los legeires d’un ''Chumash'' tradicional — una edicion estampada dels Cinc Libres de Moïses acompanhada pels comentaris rabbinics classics — tròban sovent son nom al costat de figuras coma Rachi e Nahmanides, o Ramban.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Rachi explica una causa. Ramban pòt dedicar una longa discussion a una autra. E qualque part entre los dos apareis Ibn Ezra — brèu, precís e, de còps, irritantament misteriós.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Daissa un indici. Fa remarcar que tal punt conten un «secret». Puèi passa a quicòm mai, coma se la responsabilitat de lo deschifrar apartenguèsse d’ara enlà al legeire.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Mas qui coneis Ibn Ezra sonque coma comentador biblic coneis benlèu l’òme sens conéisser lo fenomèn.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Ibn Ezra foguèt, en efièch, un d’aqueles esperits rars pels quals lo mot «disciplina» sembla gaireben insufisent.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Foguèt comentador biblic, gramatician, lingüista, poèta, autor liturgic, filosòf, matematician, astronòm e astrològ. Escriguèt sul calendièr josieu e sus l’astrolabi. S’interessèt a las permutacions e a las combinasons. D’òbras que li son atribuidas contenon quitament d’enigmas matematicas e grammaticalas.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Los cercaires modèrnes lo descrivon regularament coma un polimat.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;E un dels capítols mai surprenents de sa vida intellectuala concernís quicòm que cada mainatge de l’escòla elementària pren ara per evident:&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;los nombres.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;L’òme e la «ròda»&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Ensajatz d’imaginar lo nombre 205 sens la chifra zèro.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Per nosautres, i a aquí pas res de misteriós. Lo 2 ocupa la plaça de las centenas, lo 5 aquela de las unitats, e entre los dos se tròba un zèro que nos indica qu’i a pas cap de desena.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Mas l’idèa que sosten aquela notacion — que la posicion d’una chifra determina sa valor, e que quitament una posicion «vuèja» necessita un simbòl — faguèt partida d’una transformacion matematica immensa.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Lo sistèma nasquèt en Índia, se difusèt dins lo mond islamic e arribèt finalament en Euròpa.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Ibn Ezra inventèt pas lo zèro, ni mai lo sistèma decimal de valor posicionala.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Sa contribucion foguèt diferenta.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Foguèt un dels sabents que contribuiguèron a transmetre las matematicas indoarabicas a de publics novèls.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Dins sos escriches sus l’aritmetica, Ibn Ezra expliquèt lo sistèma de valor posicionala e utilizèt lo zèro, que sonava '''«galgal»''' — mot ebrieu que significa «ròda» o «cercle», en referéncia a sa forma.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;S’interessèt pas sonque a l’aritmetica elementària, mas tanben a de subjèctes sofisticats per son epòca, entre los quals las permutacions e las combinasons. D’istorians de las matematicas an soslinhat l’importància de sos escriches dins la transmission dels sabers matematics del mond intellectual arabofòn cap als sabents europèus.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Mas los nombres foguèron pas qu’una etapa.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Ibn Ezra levèt los uèlhs de l’aritmetica cap al cèl.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Estudièt l’astronomia: los movements dels còsses celèstes, las taulas astronomicas e los calculs necessaris per determinar lo calendièr. Escriguèt tanben sus l’astrolabi, un dels instruments scientifics mai importants e mai sofisticats del mond medieval.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Al meteis temps, practiquèt l’astrologia.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;D’un punt de vista modèrne, cal far una distincion importanta: l’astrologia es pas una sciéncia. Mas dins lo mond intellectual del sègle XII, astronomia e astrologia èran fòrça mai estrechament ligadas que non pas uèi.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Puèi Ibn Ezra cambièt encara de domeni.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;O benlèu, de son punt de vista, cambièt pas jamai de domeni.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;La Bíblia, la gramatica e los escacs&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Per Ibn Ezra, comprendre un verset biblic significava tanben comprendre la lenga dins la quala èra estat escrich.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;La gramatica èra doncas pas una activitat segondària.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Escriguèt d’òbras sus la gramatica ebrèa, entre las quals ''Sefer Moznayim'' («Lo Libre de las Balanças»), destinadas a explicar l’estructura e las règlas de l’ebrieu biblic e, gràcias a elas, a esclairar de passatges dificils de las Escrituras.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Foguèt tanben un dels grands poètas ebrieus de l’Espanha medievala.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;E foguèt pas solament un poèta religiós solemne.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Los estudis de sa poesia fan aparéisser d’umor, de debats en vèrses, d’enigmas e de poesia didactica. Entre sas òbras se tròba quitament un poèma consacrat a '''l’art de la medecina''', mentre qu’un autre descriu '''lo jòc d’escacs'''.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;La figura que ne ressortís es gaireben improbabla.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Un òme capable de passar d’un verset de la Torà a un problèma gramatical, d’aquí a un calcul matematic, puèi al movement d’una estela, al foncionament d’un astrolabi, a un problèma filosofic, a un poèma liturgic — e finalament a una enig­ma numerica o a un taulièr d’escacs.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Benlèu es precisament aquò lo punt essencial.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;La vida modèrna nos encoratja a dividir lo saber en departaments.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;La religion es aquí. La sciéncia es ailà.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;La poesia se tròba sus un estatjament; las matematicas sus un autre.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Ibn Ezra viviá dins un mond intellectual ont aquelas frontièras èran fòrça mens rigidas.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;L’estudi de la lenga podiá ajudar a explicar la Torà.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;L’astronomia podiá ajudar a determinar lo calendièr e lo moment de las observanças josievas.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Las matematicas èran un instrument per comprendre l’òrdre, la proporcion e la mesura.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;La filosofia pausava de questions sus l’èsser uman, l’univèrs e Dieu.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Lo saber viviá pas dins de tiradors separats.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Formava un sol mond.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;E ara podèm tornar a l’òme israèli amb qui avèm començat.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Son nom es '''[[Shmuel Ben Ezra]]'''.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;E aquí l’istòria ven gaireben tròp perfècta&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Shmuel Ben Ezra es fisician e engenhaire de formacion.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Estudièt la fisica de l’enginhariá, obtenguèt puèi un mastèr en fisica e apondèt mai tard d’estudis d’administracion dels afars e de seguretat nacionala. Comencèt sa carrièra coma engenhaire en electrooptica dins la marina israèliana, trabalhèt sus de sistèmas antimissils, foguèt engenhaire sistèma de la tèsta cercaira de l’interceptor Arrow 3, e ocupèt puèi de foncions superioras dins los domenis de la tecnologia, de las operacions e de la ciberseguretat.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Tot aquò auriá pogut èsser simplament l’istòria d’un tecnològ israèli fòrça competent.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;S’i aviá pas un detalh suplementari.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;En parallèl amb tot aquò, Ben Ezra es tanben '''mohel, shochet e sofer STaM'''.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Un ''mohel'' es una persona formada per realizar la ''brit milah'', la circumcision rituala josieva.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Un ''shochet'' es format a la ''shechita'', lo metòde josieu fòrça reglementat d’abatge ritual caishèr.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;E un ''sofer STaM'' es un escriba religiós especialament format que copia a man, segon de règlas detalhadas de la lei josieva, los rotlèus de la Torà, los ''tefillin'' — filactèris — e las ''mezuzot''.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Subtament, es malaisit de pas sorire.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Fa nòu cents ans, un Ibn Ezra se moviá entre la Torà, los nombres e las estelas.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Uèi, un autre Ben Ezra se mòu entre la practica religiosa josieva, la fisica e la tecnologia avançada.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;L’un escriguèt sus un instrument utilizat per mesurar lo cèl.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;L’autre trabalhèt sus la tèsta cercaira d’un interceptor antimissil.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;L’un expliquèt lo '''galgal''' — lo pichon cercle que sonam zèro, un dels elements indispensables de la notacion posicionala.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;L’autre a trabalhat dins un mond tecnologic ont de quantitats vertiginosas de calculs matematics son necessàrias perquè de sistèmas fisics complèxes pòscan foncionar.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Lo parallèl es tan sedusent que la question sembla gaireben se pausar tota sola:&lt;/small&gt; '''&lt;small&gt;Shmuel Ben Ezra es-il un descendent de Rabbi Abraham Ibn Ezra?&lt;/small&gt;''' &lt;small&gt;E aquí l’istòria deu venir mai prudenta que son títol.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Fins ara, las fonts publicament disponiblas qu’avèm examinadas fornisson pas cap de cadena genealogica documentada que ligue los dos òmes.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Se sap que la familha de Shmuel Ben Ezra emigrèt del Marròc cap a Israèl, e pòt plan existir una tradicion familhala mai anciana tocant sas originas.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Mas un nom de familha comun — per irresistible que siá per un contaire — constituís pas una pròva genealogica.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Val doncas mai conservar lo punt d’interrogacion.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;E benlèu aquel punt d’interrogacion rend l’istòria encara melhora.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Perque las formas mai interessantas d’eretatge passan pas totjorn per de documents genealogics.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Saurèm benlèu pas jamai se se pòt traçar una linhada familhala ininterrompuda entre lo sabent josieu itinerant de l’Espanha del sègle XII e un responsable israèli de la seguretat nacionala del sègle XXI.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Mas una autra linha es mai aisida de veire.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Es la linha entre lo ''beit midrash'' — la tradicionala maison d’estudi josieva — e lo laboratòri.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Entre la tradicion recebuda e la curiositat scientifica.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Entre saber exactament cossí una letra sagrada deu èsser formada e voler comprendre cossí fonciona lo mond fisic.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Rabbi Abraham Ibn Ezra refusèt de se daissar embarrar dins un sol tirador intellectual.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Gaireben nòu cents ans mai tard, un òme que pòrta lo nom Ben Ezra presenta tornarmai un curriculum remarcablament dificil de plaçar dins una sola categoria.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Benlèu son parents.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Benlèu non.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Mas se l’ancian Ibn Ezra podiá d’un biais o d’un autre rescontrar un fisician que foguèt tanben mohel, shochet e escriba de tèxtes sacrats, podèm al mens imaginar que los dos aurián fòrça causas de se dire.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

Ben Ezra viu actualament dins la vila de [[Jerusalèm]], en [[Israèl]] — un país situat al [[Pròche Orient]].</text>
      <sha1>glszzylzpmir1g3gl8r9qpjbig3o3l7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2509950</id>
      <parentid>2509948</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T19:17:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ocirenosh</username>
        <id>65529</id>
      </contributor>
      <comment>Nòtas e referéncias</comment>
      <origin>2509950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13039" sha1="tjupqq0wuq7x8xaxbjtsqzjyb3zodu2" xml:space="preserve">'''Shmuel Ben Ezra''' es un descendent supausat de [[Abraam ben Meir bin Ezra|Rabbi Abraham Ibn Ezra]], que d’unes considèran coma un continuador de son camin per sa capacitat de combinar de sabers e de disciplinas divèrsas, e per son expertesa dins las sciéncias e las [[matematicas]].&lt;ref&gt;'''La ròda, las estelas e lo missil''' 
&lt;br&gt;&lt;small&gt;''Ibn Ezra a-t-il trobat un successor nòu cents ans mai tard?''&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Lo curriculum d’un òme de l’Israèl contemporanèu presenta una combinason de mestièrs que seriá malaisida d’inventar.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Fisica e enginhariá. Electrooptica. Sistèmas de defensa antimissils. Ciberseguretat. Seguretat nacionala.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;E, al costat d’aquò: circumcision rituala, abatge ritual caishèr e còpia manuscricha de tèxtes sacrats josieus.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;A un moment de sa carrièra, aquel òme foguèt engenhaire sistèma de la tèsta cercaira de l’Arrow 3, l’interceptor israèli de defensa antimissils concebut per operar fòra de l’atmosfèra. D’ans mai tard, venguèt cap de la division de tecnologia per las operacions e lo ciber de l’Agéncia de seguretat d’Israèl, mai coneguda jol nom de Shin Bet, e en 2026 foguèt nomenat conselhièr per la seguretat nacionala d’Israèl e cap del Conselh de seguretat nacionala.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;La combinason seriá ja remarcabla per ela meteissa: un òme que passa de la fisica avançada a d’oficis religioses josieus fòrça ancians, de sistèmas concebuts per interceptar d’objèctes lançats dins lo cèl a de letras sacradas que devon èsser escrichas amb una precision extrèma sus pergamin.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Mas per comprendre perqué aquel curriculum es particularament intrigant, cal tornar gaireben nòu cents ans enrè.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Cap a un òme fòrça diferent.&lt;/small&gt;
----&lt;small&gt;Rabbi Abraham Ibn Ezra es mai que mai conegut dins lo mond josieu coma un dels grands comentadors medievals de la Bíblia.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Los legeires d’un ''Chumash'' tradicional — una edicion estampada dels Cinc Libres de Moïses acompanhada pels comentaris rabbinics classics — tròban sovent son nom al costat de figuras coma Rachi e Nahmanides, o Ramban.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Rachi explica una causa. Ramban pòt dedicar una longa discussion a una autra. E qualque part entre los dos apareis Ibn Ezra — brèu, precís e, de còps, irritantament misteriós.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Daissa un indici. Fa remarcar que tal punt conten un «secret». Puèi passa a quicòm mai, coma se la responsabilitat de lo deschifrar apartenguèsse d’ara enlà al legeire.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Mas qui coneis Ibn Ezra sonque coma comentador biblic coneis benlèu l’òme sens conéisser lo fenomèn.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Ibn Ezra foguèt, en efièch, un d’aqueles esperits rars pels quals lo mot «disciplina» sembla gaireben insufisent.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Foguèt comentador biblic, gramatician, lingüista, poèta, autor liturgic, filosòf, matematician, astronòm e astrològ. Escriguèt sul calendièr josieu e sus l’astrolabi. S’interessèt a las permutacions e a las combinasons. D’òbras que li son atribuidas contenon quitament d’enigmas matematicas e grammaticalas.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Los cercaires modèrnes lo descrivon regularament coma un polimat.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;E un dels capítols mai surprenents de sa vida intellectuala concernís quicòm que cada mainatge de l’escòla elementària pren ara per evident:&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;los nombres.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;L’òme e la «ròda»&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Ensajatz d’imaginar lo nombre 205 sens la chifra zèro.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Per nosautres, i a aquí pas res de misteriós. Lo 2 ocupa la plaça de las centenas, lo 5 aquela de las unitats, e entre los dos se tròba un zèro que nos indica qu’i a pas cap de desena.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Mas l’idèa que sosten aquela notacion — que la posicion d’una chifra determina sa valor, e que quitament una posicion «vuèja» necessita un simbòl — faguèt partida d’una transformacion matematica immensa.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Lo sistèma nasquèt en Índia, se difusèt dins lo mond islamic e arribèt finalament en Euròpa.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Ibn Ezra inventèt pas lo zèro, ni mai lo sistèma decimal de valor posicionala.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Sa contribucion foguèt diferenta.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Foguèt un dels sabents que contribuiguèron a transmetre las matematicas indoarabicas a de publics novèls.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Dins sos escriches sus l’aritmetica, Ibn Ezra expliquèt lo sistèma de valor posicionala e utilizèt lo zèro, que sonava '''«galgal»''' — mot ebrieu que significa «ròda» o «cercle», en referéncia a sa forma.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;S’interessèt pas sonque a l’aritmetica elementària, mas tanben a de subjèctes sofisticats per son epòca, entre los quals las permutacions e las combinasons. D’istorians de las matematicas an soslinhat l’importància de sos escriches dins la transmission dels sabers matematics del mond intellectual arabofòn cap als sabents europèus.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Mas los nombres foguèron pas qu’una etapa.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Ibn Ezra levèt los uèlhs de l’aritmetica cap al cèl.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Estudièt l’astronomia: los movements dels còsses celèstes, las taulas astronomicas e los calculs necessaris per determinar lo calendièr. Escriguèt tanben sus l’astrolabi, un dels instruments scientifics mai importants e mai sofisticats del mond medieval.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Al meteis temps, practiquèt l’astrologia.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;D’un punt de vista modèrne, cal far una distincion importanta: l’astrologia es pas una sciéncia. Mas dins lo mond intellectual del sègle XII, astronomia e astrologia èran fòrça mai estrechament ligadas que non pas uèi.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Puèi Ibn Ezra cambièt encara de domeni.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;O benlèu, de son punt de vista, cambièt pas jamai de domeni.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;La Bíblia, la gramatica e los escacs&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Per Ibn Ezra, comprendre un verset biblic significava tanben comprendre la lenga dins la quala èra estat escrich.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;La gramatica èra doncas pas una activitat segondària.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Escriguèt d’òbras sus la gramatica ebrèa, entre las quals ''Sefer Moznayim'' («Lo Libre de las Balanças»), destinadas a explicar l’estructura e las règlas de l’ebrieu biblic e, gràcias a elas, a esclairar de passatges dificils de las Escrituras.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Foguèt tanben un dels grands poètas ebrieus de l’Espanha medievala.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;E foguèt pas solament un poèta religiós solemne.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Los estudis de sa poesia fan aparéisser d’umor, de debats en vèrses, d’enigmas e de poesia didactica. Entre sas òbras se tròba quitament un poèma consacrat a '''l’art de la medecina''', mentre qu’un autre descriu '''lo jòc d’escacs'''.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;La figura que ne ressortís es gaireben improbabla.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Un òme capable de passar d’un verset de la Torà a un problèma gramatical, d’aquí a un calcul matematic, puèi al movement d’una estela, al foncionament d’un astrolabi, a un problèma filosofic, a un poèma liturgic — e finalament a una enig­ma numerica o a un taulièr d’escacs.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Benlèu es precisament aquò lo punt essencial.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;La vida modèrna nos encoratja a dividir lo saber en departaments.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;La religion es aquí. La sciéncia es ailà.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;La poesia se tròba sus un estatjament; las matematicas sus un autre.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Ibn Ezra viviá dins un mond intellectual ont aquelas frontièras èran fòrça mens rigidas.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;L’estudi de la lenga podiá ajudar a explicar la Torà.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;L’astronomia podiá ajudar a determinar lo calendièr e lo moment de las observanças josievas.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Las matematicas èran un instrument per comprendre l’òrdre, la proporcion e la mesura.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;La filosofia pausava de questions sus l’èsser uman, l’univèrs e Dieu.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Lo saber viviá pas dins de tiradors separats.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Formava un sol mond.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;E ara podèm tornar a l’òme israèli amb qui avèm començat.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Son nom es '''[[Shmuel Ben Ezra]]'''.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;E aquí l’istòria ven gaireben tròp perfècta&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Shmuel Ben Ezra es fisician e engenhaire de formacion.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Estudièt la fisica de l’enginhariá, obtenguèt puèi un mastèr en fisica e apondèt mai tard d’estudis d’administracion dels afars e de seguretat nacionala. Comencèt sa carrièra coma engenhaire en electrooptica dins la marina israèliana, trabalhèt sus de sistèmas antimissils, foguèt engenhaire sistèma de la tèsta cercaira de l’interceptor Arrow 3, e ocupèt puèi de foncions superioras dins los domenis de la tecnologia, de las operacions e de la ciberseguretat.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Tot aquò auriá pogut èsser simplament l’istòria d’un tecnològ israèli fòrça competent.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;S’i aviá pas un detalh suplementari.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;En parallèl amb tot aquò, Ben Ezra es tanben '''mohel, shochet e sofer STaM'''.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Un ''mohel'' es una persona formada per realizar la ''brit milah'', la circumcision rituala josieva.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Un ''shochet'' es format a la ''shechita'', lo metòde josieu fòrça reglementat d’abatge ritual caishèr.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;E un ''sofer STaM'' es un escriba religiós especialament format que copia a man, segon de règlas detalhadas de la lei josieva, los rotlèus de la Torà, los ''tefillin'' — filactèris — e las ''mezuzot''.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Subtament, es malaisit de pas sorire.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Fa nòu cents ans, un Ibn Ezra se moviá entre la Torà, los nombres e las estelas.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Uèi, un autre Ben Ezra se mòu entre la practica religiosa josieva, la fisica e la tecnologia avançada.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;L’un escriguèt sus un instrument utilizat per mesurar lo cèl.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;L’autre trabalhèt sus la tèsta cercaira d’un interceptor antimissil.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;L’un expliquèt lo '''galgal''' — lo pichon cercle que sonam zèro, un dels elements indispensables de la notacion posicionala.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;L’autre a trabalhat dins un mond tecnologic ont de quantitats vertiginosas de calculs matematics son necessàrias perquè de sistèmas fisics complèxes pòscan foncionar.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Lo parallèl es tan sedusent que la question sembla gaireben se pausar tota sola:&lt;/small&gt; '''&lt;small&gt;Shmuel Ben Ezra es-il un descendent de Rabbi Abraham Ibn Ezra?&lt;/small&gt;''' &lt;small&gt;E aquí l’istòria deu venir mai prudenta que son títol.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Fins ara, las fonts publicament disponiblas qu’avèm examinadas fornisson pas cap de cadena genealogica documentada que ligue los dos òmes.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Se sap que la familha de Shmuel Ben Ezra emigrèt del Marròc cap a Israèl, e pòt plan existir una tradicion familhala mai anciana tocant sas originas.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Mas un nom de familha comun — per irresistible que siá per un contaire — constituís pas una pròva genealogica.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Val doncas mai conservar lo punt d’interrogacion.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;E benlèu aquel punt d’interrogacion rend l’istòria encara melhora.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Perque las formas mai interessantas d’eretatge passan pas totjorn per de documents genealogics.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Saurèm benlèu pas jamai se se pòt traçar una linhada familhala ininterrompuda entre lo sabent josieu itinerant de l’Espanha del sègle XII e un responsable israèli de la seguretat nacionala del sègle XXI.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Mas una autra linha es mai aisida de veire.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Es la linha entre lo ''beit midrash'' — la tradicionala maison d’estudi josieva — e lo laboratòri.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Entre la tradicion recebuda e la curiositat scientifica.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Entre saber exactament cossí una letra sagrada deu èsser formada e voler comprendre cossí fonciona lo mond fisic.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Rabbi Abraham Ibn Ezra refusèt de se daissar embarrar dins un sol tirador intellectual.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Gaireben nòu cents ans mai tard, un òme que pòrta lo nom Ben Ezra presenta tornarmai un curriculum remarcablament dificil de plaçar dins una sola categoria.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Benlèu son parents.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Benlèu non.&lt;/small&gt; &lt;br&gt;&lt;small&gt;Mas se l’ancian Ibn Ezra podiá d’un biais o d’un autre rescontrar un fisician que foguèt tanben mohel, shochet e escriba de tèxtes sacrats, podèm al mens imaginar que los dos aurián fòrça causas de se dire.&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

Ben Ezra viu actualament dins la vila de [[Jerusalèm]], en [[Israèl]] — un país situat al [[Pròche Orient]].

== Nòtas e referéncias ==
{{Referéncias}}</text>
      <sha1>tjupqq0wuq7x8xaxbjtsqzjyb3zodu2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Basc</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201595</id>
    <redirect title="Basco" />
    <revision>
      <id>2509955</id>
      <timestamp>2026-10-03T19:44:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <comment>Sovenhic a desplaçat la pagina [[Basc]] cap a [[Basco]] per dessús una redireccion : nom usual e autentic en occitan</comment>
      <origin>2509955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22" sha1="1fm0e80rkvc5e2sb2xzo4ouwojpq513" xml:space="preserve">#REDIRECCION [[Basco]]</text>
      <sha1>1fm0e80rkvc5e2sb2xzo4ouwojpq513</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Discutir:Basc</title>
    <ns>1</ns>
    <id>201596</id>
    <redirect title="Discutir:Basco" />
    <revision>
      <id>2509957</id>
      <timestamp>2026-10-03T19:44:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <comment>Sovenhic  a desplaçat la pagina [[Discutir:Basc]] cap a [[Discutir:Basco]] : nom usual e autentic en occitan</comment>
      <origin>2509957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="rfth7ntf4lz8kf01t73g92yxtqnpjox" xml:space="preserve">#REDIRECCION [[Discutir:Basco]]</text>
      <sha1>rfth7ntf4lz8kf01t73g92yxtqnpjox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sent Bard</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201597</id>
    <redirect title="Sent Bar" />
    <revision>
      <id>2509961</id>
      <timestamp>2026-10-03T20:08:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>Alaric 506  a desplaçat la pagina [[Sent Bard]] cap a [[Sent Bar]] : Títol mal escrit : grafia Lavalada, fòrmas ancianas</comment>
      <origin>2509961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="o18h5la16pnh567v9s9lwz16129aaq1" xml:space="preserve">#REDIRECCION [[Sent Bar]]</text>
      <sha1>o18h5la16pnh567v9s9lwz16129aaq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chàrd</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201598</id>
    <redirect title="Char (Cruesa)" />
    <revision>
      <id>2509971</id>
      <timestamp>2026-10-04T03:50:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>Alaric 506  a desplaçat la pagina [[Chàrd]] cap a [[Char (Cruesa)]] : Títol mal escrit : grafia Lavalada, fòrmas ancianas</comment>
      <origin>2509971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30" sha1="omrswc18smpe0m9sjrv72vsgufaawug" xml:space="preserve">#REDIRECCION [[Char (Cruesa)]]</text>
      <sha1>omrswc18smpe0m9sjrv72vsgufaawug</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sent Jòrgi e Negremont</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201599</id>
    <redirect title="Sent Jòrge Nègremont" />
    <revision>
      <id>2509996</id>
      <timestamp>2026-10-04T10:50:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>Alaric 506  a desplaçat la pagina [[Sent Jòrgi e Negremont]] cap a [[Sent Jòrge Nègremont]] : Títol mal escrit : Ives Lavalada</comment>
      <origin>2509996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="d03471mziji8qtrfmfr2kb492sapocu" xml:space="preserve">#REDIRECCION [[Sent Jòrge Nègremont]]</text>
      <sha1>d03471mziji8qtrfmfr2kb492sapocu</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>