29 de setembre

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="oc">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipèdia</sitename>
    <dbname>ocwiki</dbname>
    <base>https://oc.wikipedia.org/wiki/Acu%C3%A8lh</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Mèdia</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Especial</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Discutir</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Utilizaire</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Discussion Utilizaire</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipèdia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Discussion Wikipèdia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fichièr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Discussion Fichièr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Discussion MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Modèl</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Discussion Modèl</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Ajuda</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Discussion Ajuda</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Discussion Categoria</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Discussion Portal</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Projècte</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Discussion Projècte</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Mòdul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Mòdul Discussió</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>29 de setembre</title>
    <ns>0</ns>
    <id>401</id>
    <revision>
      <id>2510804</id>
      <parentid>2489399</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T21:05:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostojewskij</username>
        <id>20932</id>
      </contributor>
      <comment>/* Naissenças */ + [[Massod Pezeishquian]]</comment>
      <origin>2510804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2761" sha1="21xodtlidv0plhb67oumqisppcnkelo" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
{{Setembre}}

== Eveniments ==
* [[1911]] - [[Itàlia]] declara guèrra a l'[[Empèri Otoman]]
* [[1963]] - Dobertura de la segonda session del [[Concili Vatican II]]
* [[1991]] - Còp d'Estat en [[Haití]]
* [[2006]] - En [[Brasil]], una grèva collision d'un [[avion]] [[Boeing 737|Boeing 737-800]] amb un jet executive modèl [[Legacy (avion)|Legacy]] dins la [[Amazonia (region)|region amazoniana]] de l'estat de [[Mato Grosso]] causa 155 mòrts.

== Naissenças ==
* [[1547]] - [[Miguel de Cervantes]], escrivan [[Espanha|espanhòl]] (m. [[1616]])
* [[1786]] - [[Guadalupe Victoria]], 1{{èr}} president de Mexic (m. [[1843]])
* [[1844]] - [[Miguel Juárez Celman]], president d'Argentina (m. [[1909]])
* [[1864]] - [[Miguel de Unamuno]], filosòf e escrivan espanhòl (m. [[1936]])
* [[1881]] - [[Ludwig von Mises]], economista austrian (m. [[1973]])
* [[1900]] - [[Miguel Alemán Valdés]], president de Mexic (m. [[1983]])
* [[1901]] - [[Enrico Fermi]], fisician italian, Prèmi Nobel (m. [[1954]])
* [[1912]] - [[Michelangelo Antonioni]], cineasta [[Itàlia|italian]] (m. [[2007]])
* [[1931]] - [[James Cronin]], fisician american, Prèmi Nobel de Fisica
* 1931 - [[Anita Ekberg]], actritz suedesa (m. [[2015]])
* [[1935]] - [[Jerry Lee Lewis]], cantaire e compositor american
* [[1936]] - [[Silvio Berlusconi]], primièr ministre d'[[Itàlia]] (m. [[2023]])
* [[1938]] - [[Wim Kok]], èx-primièr ministre dels [[Païses Basses]]
* [[1942]] - [[Jean-Luc Ponty]], musician francés
* [[1943]] - [[Lech Wałęsa]], èx-president de Polonha, prèmi Nobel de la Patz
* 1943 - [[Mohammad Khatami]], èx-president d'Iran
* [[1946]] - [[Jeff Wall]], fotograf canadian
* [[1951]] - [[Michelle Bachelet]], presidenta de Chile
* [[1954]] - [[Massod Pezeishquian]], òme politic iranian
* [[1961]] - [[Julia Gillard]], femna politica australiana
* [[1975]] - [[Ava Vincent]], actritz pornografica americana
* [[1982]] - [[Ariana Jollee]], actritz pornografica americana
* [[1982]] - [[Amy Williams]], esqueletonaira anglesa

== Decèsses ==
* [[1902]] - [[Émile Zola]], escrivan francés (n. [[1840]])
* [[1908]] - [[Joaquim Maria Machado de Assis|Machado de Assis]], escrivan brasilièr (n. [[1839]])
* [[1925]] - [[Léon Bourgeois]], politician francés, Prèmi Nobel de la Patz (n. [[1851]])
* [[1997]] - [[Roy Lichtenstein]], dessenhaire e pintor american (n. [[1923]])
* [[2010]] - [[Tony Curtis]], actor american (n. [[1925]])

----
Vejatz tanben:
* [[28 de setembre]] | [[30 de setembre]]
* [[genièr]] | [[febrièr]] | [[març]] | [[abril]] | [[mai]] | [[junh]] | [[julhet]] | [[agost]] | [[setembre]] | [[octobre]] | [[novembre]] | [[decembre]]
* [[Calendièr d'eveniments]] (los 366 jorns de l'an).

[[Categoria:Jorns]]</text>
      <sha1>21xodtlidv0plhb67oumqisppcnkelo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>14 d'octobre</title>
    <ns>0</ns>
    <id>673</id>
    <revision>
      <id>2510803</id>
      <parentid>2140760</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:56:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dostojewskij</username>
        <id>20932</id>
      </contributor>
      <comment>/* Naissenças */ [[:fr:Roger Moore|Roger Moore]]: † 2017</comment>
      <origin>2510803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3520" sha1="1corsru108y02aiihm7pit95phom0gf" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
{{Octobre}}

== Eveniments ==
* [[1066]] - [[Batalha d'Hastings]].

== Naissenças ==
* [[1630]] - [[Sofia del Palatinat]], electora de [[Hannover]] (m. [[1714]])
* [[1712]] - [[George Grenville]], primièr ministre del Reialme Unit (m. [[1770]])
* [[1784]] - Rei [[Ferrand VIII d'Espanha]] (m. [[1833]])
* [[1879]] - [[Miles Franklin]], escrivana e feminista australiana (m. [[1954]])
* [[1881]] - [[Pelham Grenville Wodehouse]], escrivan britanic (m. [[1975]])
* [[1882]] - [[Éamon de Valera]], president d'Irlanda (m. [[1975]])
* [[1890]] - [[Dwight D. Eisenhower]], militar e president dels Estats Units (m. [[1969]])
* [[1905]] - [[Pentti Haanpää]], escrivan finés (m. [[1955]])
* [[1906]] - [[Hannah Arendt]], filòsofa alemanda (m. [[1975]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://noticias.uol.com.br/ultimas-noticias/deutschewelle/2016/10/14/1906-nasce-a-filosofa-hannah-arendt.htm|títol=1906: Nasce a filósofa Hannah Arendt|autor=UOL|lenga={{pt}}|consultat lo=14 d'octobre de 2016}}&lt;/ref&gt;
* [[1911]] - [[Le Duc Tho]], primièr ministre del [[Vietnam del Nòrd]], Prèmi Nobel de la Patz (m. [[1990]])
* [[1914]] - [[Raymond Davis Jr.]], fisician american, Prèmi Nobel (m. [[2006]])
* [[1927]] - [[Roger Moore]], actor britanic (m. [[2017]])
* [[1930]] - [[Mobutu Sese Seko]], president de [[Zaire]] (m. [[1997]])
* [[1939]] - [[Josèp Massabuòu]], politician occitan de Roergue (n. [[1862]])
* [[1946]] - [[François Bozizé]], president de [[Centrafrica]]
* [[1954]] - [[Mordechai Vanunu]], èx-fisician israelian e activista antinuclear
* [[1965]] - [[Alexei Devotchenko]], actor e activista civic rus (m. [[2014]])
* [[1971]] - [[Jyrki Katainen]], primièr ministre de Finlàndia
* 1971 - [[Anne Gastinel]], violoncelista francesa
* [[1983]] - [[Betty Heidler]], lançaira de martèl alemanda
* [[1984]] - [[Renée van Wegberg]], cantaira e actritz neerlandesa

== Decèsses ==
* [[1721]] - [[Joan de Palaprat]], avocat e dramaturg francés (n. [[1650]])
* [[1895]] - [[Elisha Peyre Ferry]], politician american d'origina occitana (n. [[1825]])
* [[1905]] - [[John Thomas]], fotograf galés (n. [[1838]])
* [[1944]] - [[Erwin Rommel]], marescal alemand (n. [[1891]])
* [[1946]] - [[Joan Carles Brun]], felibre de Montpelhièr (n. [[1870]])
* [[1959]] - [[Erroll Flynn]], actor american (n. [[1909]])
* [[1961]] - [[Paul Ramadier]], primièr ministre de França (n. [[1888]])
* [[1966]] - [[Ariodante Dalla]], cantaire italian (n. [[1919]])
* [[1977]] - [[Bing Crosby]], cantaire e actor american (n. [[1903]])
* [[1984]] - [[Martin Ryle]], scientific britanic, Prèmi Nobel de fisica (n. [[1918]])
* [[1990]] - [[Leonard Bernstein]], compositor american (n. [[1918]])
* [[1999]] - [[Julius Nyerere]], president de [[Tanzania]] (n. [[1922]])
* [[2010]] - [[Benoit Mandelbrot]], matematician francés-american (n. [[1924]])
* [[2011]] - [[Ashawna Hailey]], entrepreneira e filantròpa americana (n. [[1949]])
* [[2013]] - [[Max Cahner]], editor, politician e istorian de la literatura catalana (n. [[1936]])
* [[2015]] - [[Nurlan Balgimbayev]], primièr ministre de [[Cazacstan]] (n. [[1947]])
* 2015 - [[Mathieu Kérékou]], president de Benin (n. [[1933]])

== Referéncias ==
{{reflist}}

----
Vejatz tanben:
* [[13 d'octobre]] | [[15 d'octobre]]
* [[genièr]] | [[febrièr]] | [[març]] | [[abril]] | [[mai]] | [[junh]] | [[julhet]] | [[agost]] | [[setembre]] | [[octobre]] | [[novembre]] | [[decembre]]
* [[Calendièr d'eveniments]] (los 366 jorns de l'an).

[[Categoria:Jorns]]</text>
      <sha1>1corsru108y02aiihm7pit95phom0gf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lista dels cònsols de Tolosa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7646</id>
    <revision>
      <id>2510834</id>
      <parentid>2223702</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T11:29:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>43230</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2510834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9604" sha1="472e84fuyf38ric3qokumuit9b9ei5k" xml:space="preserve">{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;5&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;right&quot; width=&quot;270px&quot; style=&quot;background:#efefef;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;center&gt;'''&lt;big&gt;Cònsol de Tolosa&lt;/big&gt;'''


[[Fichièr:Blason de Toulouse.png|122x122px]]
&lt;/center&gt;
|-
| style=&quot;background:#efefef;&quot; align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;5&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; | [[Fichièr:Jean-Luc Moudenc, maire (LR) de Toulouse (cropped).jpg|centrat|sens_quadre]][[Joan-Luc Moudenc]]

dempuèi lo 4 abril 2014
|-
|}
|-
| Creation
| 1790
|-
| Mandant
| [[Sufragi universal]]
|-
| Durada de lo mandat
| 6 ans
|-
| Primièr titular
| Joseph de Rigaud
|--
| Residéncia
| [[Capitòli de Tolosa]]
|}
La lei municipala del 14 de decembre de 1789 crèa un Conselh General de la comuna elegit per dos ans pels ciutadans actius. Compren 18 membres dont lo cònsol Joseph de Rigaud, 70 ans, professor a la Facultat de drech, lo primièr cònsol de Tolosa a partir del 28 de febrièr de 1790. Abans, èran los [[Capitol]]&lt;nowiki/&gt;s que dirigissián Tolosa.

== XVIII sègle ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!N°
!Retrach
!Nom
!Début mandat
!Fin mandat
!Réf.
|-
|1
|[[Fichièr:Joseph de RIGAUD.png|centrat|229x229px]]
|Joseph de Rigaud
|28 febrièr 1870
|1 agost 1792
|&lt;ref&gt;{{Lien web|langue=fr|titre=Joseph de Rigaud|url=http://www.archives.toulouse.fr/histoire-de-toulouse/les-maires-de-toulouse?p_p_id=2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS&amp;p_p_lifecycle=0&amp;p_p_state=normal&amp;p_p_mode=view&amp;p_p_col_id=column-2&amp;p_p_col_count=1&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_groupId=maires&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_jspPage=%2Fhtml%2Ffront-end%2Frecord_details.jsp&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_andOperator=true&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_resetCur=false&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_curr=111}}.&lt;/ref&gt;
|-
| colspan=&quot;6&quot; |&lt;center&gt;''Vacant del 1 agost 1792 al 23 octòbre 1792''&lt;/center&gt;
|-
|2
|[[Fichièr:Marc Derrey.png|centrat|166x166px]]
|Marc Derrey de Belbèze
|23 octòbre 1792
|29 junh 1793
|&lt;ref&gt;{{lien web|langue=fr|titre=Marc Derrey|url=http://www.archives.toulouse.fr/histoire-de-toulouse/les-maires-de-toulouse?p_p_id=2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS&amp;p_p_lifecycle=0&amp;p_p_state=normal&amp;p_p_mode=view&amp;p_p_col_id=column-2&amp;p_p_col_count=1&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_groupId=maires&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_jspPage=%2Fhtml%2Ffront-end%2Frecord_details.jsp&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_uid=2&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_cur=11&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_position=110&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_andOperator=true}}.&lt;/ref&gt;
|-
| colspan=&quot;6&quot; |&lt;center&gt;''Vacant del 29 junh 1793 al 6 julhet 1793''&lt;/center&gt;
|-
|3
|[[Fichièr:Henri-Louis Ferrand.png|centrat|175x175px]]
|Henri-Louis Ferrand
|6 julhet 1793
|13 octòbre 1793
|&lt;ref&gt;{{lien web|langue=fr|titre=Henri-Louis Ferrand|url=http://www.archives.toulouse.fr/histoire-de-toulouse/les-maires-de-toulouse?p_p_id=2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS&amp;p_p_lifecycle=0&amp;p_p_state=normal&amp;p_p_mode=view&amp;p_p_col_id=column-2&amp;p_p_col_count=1&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_groupId=maires&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_jspPage=%2Fhtml%2Ffront-end%2Frecord_details.jsp&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_uid=3&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_cur=11&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_position=109&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_andOperator=true}}.&lt;/ref&gt;
|-
|4
|[[Fichièr:Blason de Toulouse.png|centrat|150x150px]]
|Jean-Jacques Groussac
|14 octòbre 1793
|15 novembre 1794
|&lt;ref&gt;{{lien web|langue=fr|titre=Jean-Jacques Groussac|url=http://www.archives.toulouse.fr/histoire-de-toulouse/les-maires-de-toulouse?p_p_id=2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS&amp;p_p_lifecycle=0&amp;p_p_state=normal&amp;p_p_mode=view&amp;p_p_col_id=column-2&amp;p_p_col_count=1&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_groupId=maires&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_jspPage=%2Fhtml%2Ffront-end%2Frecord_details.jsp&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_uid=4&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_cur=11&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_position=108&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_andOperator=true}}.&lt;/ref&gt;
|-
|5
|[[Fichièr:Blason de Toulouse.png|centrat|150x150px]]
|Jean Cames
|15 novembre 1794
|''Desconegut''
|&lt;ref&gt;{{lien web|langue=fr|titre=J. Cames|url=http://www.archives.toulouse.fr/histoire-de-toulouse/les-maires-de-toulouse?p_p_id=2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS&amp;p_p_lifecycle=0&amp;p_p_state=normal&amp;p_p_mode=view&amp;p_p_col_id=column-2&amp;p_p_col_count=1&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_groupId=maires&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_jspPage=%2Fhtml%2Ffront-end%2Frecord_details.jsp&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_uid=5&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_cur=11&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_position=107&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_andOperator=true}}.&lt;/ref&gt;
|-
|6
|[[Fichièr:Blason de Toulouse.png|centrat|150x150px]]
|Pierre Roussillou
|4 argots 1795
|''Desconegut (1795)''
|&lt;ref&gt;{{lien web|langue=fr|titre=Pierre Roussillou|url=http://www.archives.toulouse.fr/histoire-de-toulouse/les-maires-de-toulouse?p_p_id=2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS&amp;p_p_lifecycle=0&amp;p_p_state=normal&amp;p_p_mode=view&amp;p_p_col_id=column-2&amp;p_p_col_count=1&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_groupId=maires&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_jspPage=%2Fhtml%2Ffront-end%2Frecord_details.jsp&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_uid=6&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_cur=11&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_position=106&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_andOperator=true}}.&lt;/ref&gt;
|-
|7
|[[Fichièr:Blason de Toulouse.png|centrat|150x150px]]
|Souchon
|9 novembre 1795
|30 marc 1797
|&lt;ref&gt;{{lien web|langue=fr|titre=Souchon|url=http://www.archives.toulouse.fr/histoire-de-toulouse/les-maires-de-toulouse?p_p_id=2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS&amp;p_p_lifecycle=0&amp;p_p_state=normal&amp;p_p_mode=view&amp;p_p_col_id=column-2&amp;p_p_col_count=1&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_groupId=maires&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_jspPage=%2Fhtml%2Ffront-end%2Frecord_details.jsp&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_uid=7&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_cur=11&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_position=105&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_andOperator=true}}.&lt;/ref&gt;
|-
|8
|[[Fichièr:Blason de Toulouse.png|centrat|150x150px]]
|Hyacinthe Pellet-Desbarreaux
|31 marc 1797
|20 abril 1798
|&lt;ref&gt;{{lien web|langue=fr|titre=Hyacinthe Pellet-Desbarreaux|url=http://www.archives.toulouse.fr/histoire-de-toulouse/les-maires-de-toulouse?p_p_id=2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS&amp;p_p_lifecycle=0&amp;p_p_state=normal&amp;p_p_mode=view&amp;p_p_col_id=column-2&amp;p_p_col_count=1&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_groupId=maires&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_jspPage=%2Fhtml%2Ffront-end%2Frecord_details.jsp&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_uid=8&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_cur=11&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_position=104&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_andOperator=true}}.&lt;/ref&gt;
|-
|9
|[[Fichièr:Blason de Toulouse.png|centrat|150x150px]]
|Jacques Vaisse
|20 abril 1798
|20 abril 1799
|&lt;ref&gt;{{lien web|langue=fr|titre=Jacques Vaisse|url=http://www.archives.toulouse.fr/histoire-de-toulouse/les-maires-de-toulouse?p_p_id=2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS&amp;p_p_lifecycle=0&amp;p_p_state=normal&amp;p_p_mode=view&amp;p_p_col_id=column-2&amp;p_p_col_count=1&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_groupId=maires&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_jspPage=%2Fhtml%2Ffront-end%2Frecord_details.jsp&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_uid=9&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_cur=11&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_position=103&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_andOperator=true}}.&lt;/ref&gt;
|-
|10
|[[Fichièr:Blason de Toulouse.png|centrat|150x150px]]
|Paul Vaisse
|21 abril 1799 (de jure)
11 mai 1799 (de facto)
|8 mai 1800
|&lt;ref&gt;{{lien web|langue=fr|titre=Paul Vaisse|url=http://www.archives.toulouse.fr/histoire-de-toulouse/les-maires-de-toulouse?p_p_id=2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS&amp;p_p_lifecycle=0&amp;p_p_state=normal&amp;p_p_mode=view&amp;p_p_col_id=column-2&amp;p_p_col_count=1&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_groupId=maires&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_jspPage=%2Fhtml%2Ffront-end%2Fview.jsp&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_resetCur=false&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_cur=11}}.&lt;/ref&gt;
|}

== XIV sègle ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!N°
!Retrach
!Nom
!Début mandat
!Fin mandat
!Réf.
|-
|11
|[[Fichièr:Pico3 copie.jpg|centrat|174x174px]]
|[[Felip Isidòr Picot de La Peirosa]]
|9 mai 1800
|21 julhet 1806
|[https://web.archive.org/web/20200703052637/https://www.archives.toulouse.fr/histoire-de-toulouse/les-maires-de-toulouse?p_p_id=2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS&amp;p_p_lifecycle=0&amp;p_p_state=normal&amp;p_p_mode=view&amp;p_p_col_id=column-2&amp;p_p_col_count=1&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_groupId=maires&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_jspPage=/html/front-end/record_details.jsp&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_uid=12&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_cur=11&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_position=101&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_mzqXl77libQS_andOperator=true]
|}

[[Categoria:Lista dels cònsols franceses|Tolosa]]
[[Categoria:Tolosa]]</text>
      <sha1>472e84fuyf38ric3qokumuit9b9ei5k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Montgomery (Alabama)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12802</id>
    <revision>
      <id>2510807</id>
      <parentid>2507332</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T22:09:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Snow Lion Fenian</username>
        <id>40482</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2510807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2536" sha1="b4091hvxz95lasxqadvejkkai1p3yjw" xml:space="preserve">{{esbòs}}
{{Infobox Vila dels USA
| vila           = Montgomery
| nom2           = 
| nom3           = 
| imatge         = 
| imatge_panorama= {{Montatge fotografic
| photo1a = Alabama Capitol Building.jpg
| photo2a = Dexter Baptist-367.jpg
| photo2b = Riverfront Park December 2018 12 (Montgomery Union Station Trainshed).jpg
| photo3a = Frank M Johnson Federal Building.jpg
| photo3b = Erstes konfoederiertes Weisses Haus.jpg
| spacing                 = 2
| border = 3
| position                = center
| color_border            = black
| color                   = white
| size                    = 266
| foot_montage = '''De naut; d'esquèrra a drecha''':&lt;br&gt;[[Capitòli de l'Estat d'Alabama]], [[Glèisa baptista de l’avenguda Dexter]], la [[Montgomery Union Station]] vista de Riverfront Park, [[Frank M. Johnson Jr. Federal Building and United States Courthouse]], [[Primièr Ostal Blanc de la Confederacion]].
|}}
| bandièra       = Flag of Montgomery, Alabama.svg
| armas          = 
| imatge_mapa    = Montgomery County Alabama Incorporated and Unincorporated areas Montgomery Highlighted 0151000.svg
| de vila        = de Montgomery
| coord_n        = 32.361667
| coord_w        = -86.279167
| superfícia     = 420,05 km²
| altitud        = 73
| estat          = {{Alabama}}
| comtat         = [[Comtat de Montgomery (Alabama)|Montgomery]]
| cònsol         = [[Todd Strange]] ([[Partit Republican (Estats Units)|R]])
| ZIP            = 36013, 36043, 36064, 36104, 36105, 36106, 36107, 36108, 36109, 36110, 36111, 36112, 36113, 36115, 36116, 36117
| annada         = 2018
| populacion     = 198 218
| dens           = 478,79
| fondada        = 
| incorporada    = 3 de decembre de 1819
| etimologia     = 
| omonim         = [[Richard Montgomery]]
| devisa         = Capital of Dreams
| escais         = &quot;The Gump&quot;, &quot;Birthplace of the Civil Rights Movement”, &quot;Cradle of the Confederacy&quot;
 | fus orari     = [[Fus orari#UTC-6 (CST)|CST]]
 | fus orari DST = [[Fus orari#UTC-5 (CDT)|CDT]]
 | utc           = -6
 | utc+1         = -5
| gentilici = 
| sit web        = http://www.montgomeryal.gov
|}}
'''Montgomery''' &lt;small&gt;(prononciacion americana: {{AFI|[mɑntˈɡʌm(ə)ɹi]}}{{prononciacion|En-us-Montgomery.oga}})&lt;/small&gt; es una vila e la capitala de l'[[estats dels Estats Units|estat]] [[Estats Units|american]] d'[[Alabama]]. Sa [[populacion]] èra estimada a 198 218 abitants en 2018. Sa [[Aira|superfícia]] totala es 420,05&amp;nbsp;km².

[[Categoria:Vila d'Alabama]]
[[Categoria:Capitala estatala (Estats Units)]]</text>
      <sha1>b4091hvxz95lasxqadvejkkai1p3yjw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gallo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18389</id>
    <revision>
      <id>2510822</id>
      <parentid>2493920</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T07:29:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>43230</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2510822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6845" sha1="cr2ywrpkvbnbsuwht4r2vfoy41yq5qa" xml:space="preserve">{{Infobox Lenga|Lenga=Galò
|nomnatiu=Galo
|País=[[França]]
|personas=191.000 &lt;small&gt;(2012)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;[https://www.bretagne.bzh/actualites/enquete-socio-linguistique-qui-parle-les-langues-de-bretagne-aujourdhui/ &quot;Enquête socio-linguistique : qui parle les langues de Bretagne aujourd'hui ?&quot;]. Région Bretagne.&lt;/ref&gt;
|n=?
|tipologia={{SVO}}
|colorfamilha=mediumseagreen
|colorfons=#E8FCD4
|familha=
|status=
|academia=
|iso-1=
|iso-B=
|iso-T=
|sil=
|mòstra=
|imatge=Pays_Gallo.svg|fam1=[[Lengas indoeuropèas]]|fam3=[[Lengas romanicas]]|fam2=[[Lengas italicas]]|fam4=[[Galloromanic|Lengas galloromanicas]]|fam5=[[Lenga d'oïl|Lengas d'oïl]]|lenga=Galo|país={{França}}|regions=[[Bretanha (istorica)|Nauta Bretanha]]|glottolog=gall1275
}}
Lo '''gallo&lt;ref&gt;{{Obratge|autor=[[Academia Occitana-Consistòri del Gai Saber]]|títol=Gallo {{!}} Diccionari General de la Lenga Occitana|url=https://www.academiaoccitana.eu/diccionari/DGLO.pdf|url_accès=pdf|pagina=340}}&lt;/ref&gt;''' o '''britoromanic''' (autonim: ''galo'' [ga'lɔ]) es una de las lengas pròprias de [[Bretanha]], amb lo [[breton]]. L'estatut de &quot;lenga&quot; del gallo èra discutit: èra considerat siá coma una [[lenga romanica]] del grop de las [[lenga d'oïl|lengas d'oïl]], siá pus tradicionalament coma un dialècte del [[francés]] (en admetent que &quot;francés&quot; e &quot;lenga d'oïl&quot; son sinonims). L'Institut d'Estudis Gallos [[Maézoe]] lo considèra coma lenga diferenta del francés, e la lenga es estada reconeguda per la region de Bretanha dempuèi 2004 e coma lenga de França en 2008. 

Se parla dins la mieitat orientala de [[Bretanha]] (la [[Nauta Bretanha]]). Las vilas mai importantas del domeni gallo son [[Rennes]]  e [[Nantas]], respectivament en gallo Resnn e Nantt.

Lo gallo es pròche del [[normand]] mas amb mai d'influéncias celticas e bretonas. Auèi es en grèu perilh d'extincion davant lo [[francés]], pr'amor qu'a pauca literatura escricha, maldespièch que foguèt la lenga de la cort dels ducs de Bretanha fins a son incorporacion a [[França]]. Se coneis pauc d'ela, pr'amor qu'es estada pauc estudiada, levat de l'estudi de [[Paul Sébillot]], e tanpauc es pas emplegada dins los mèdias de comunicacion, encara que darrièrament i a agut de temptativas de la far tornar a la vida vidanta, coma lo grop [[Les Amis du Parler Gallo]], associacion fondada en 1976, qu'a engendrat puèi los movements [[Bertaèyn Galeizz]] e [[Maézoe]].

Lo vocabulari del gallo, encara qu'aja agut plan d'influéncias del breton, contunha d'èsser basicament latin.

Demest las formas dialectadas es important lo [[mitaw]], varianta parlada entre Léger e Vilaine (sa partida orientala), entre [[Nantas]], [[Rennes]], [[Châteaubriant]] e [[Redon]].

=== Aira lingüistica ===
[[Fichièr:Langues d'oïl Simoni-Aurembou.svg|thumb|Mapa illustrant la reparticion geografica de las [[lengas d'oïl]] segon Marie-Rose Simoni Aurembou.]]
L'aira lingüistica del gallo es de mal definir. Mentre qu'a l'oèst la frontièra lingüistica bretona se distinga clarament pr'amor que se situa entre una [[Lengas celticas|lenga celtica]] e un parlar [[Lengas romanicas|romanic]], lo limit entre lo gallo e las autras [[lengas d'oïl]] es mens certana perque existís un [[continuum lingüistice|continuum]]. Tradicionnalament, lo domeni d'oïl es sovent descopat en seguissent los limits de las regions istoricas, pasmens, aqueles limits coincidon pas totjorn amb las realitats lingüisticas&lt;ref name=&quot;Chauveau p. 6&quot;&gt;{{harvsp|Chauveau|1989|p=6}}&lt;/ref&gt;. D'unes autors s'apiejan sus las regions tradicionalas per definir l'aira del gallo, mas i apondon de nuanças. Atal, [[Walther von Wartburg]], Hans-Erich Keller e Robert Geuljans, fan coïncidir per convencion lo domeni del gallo amb las frontièras departamentalas d'[[Ille et Vilaine]] e de [[Léger Atlantic]], mas i apondon lo nòrd d'[[Anjau]]&lt;ref&gt;{{Ouvrage|titre=Bibliographie des dictionnaires patois galloromans : 1550-1967|collection=Publications Romanes et Françaises|auteur=Walther Wartburg, Hans-Erich Keller et Robert Geuljans|éditeur=Librairie Droz|année=1969|isbn=9782600028073|passage=28}}&lt;/ref&gt;. [[Hervé Abalain]] limita tanben lo gallo à la Nauta Bretanha, tot en  l'estendent a la franja occidentala de [[Mayenne (departament)|Mayenne]] e del [[Maine e Léger]]&lt;ref&gt;{{harvsp|Abalain|2007|p=164}}&lt;/ref&gt;. En mai, plaça lo gallo, l'angevin, lo normand de la [[Bassa Normandia]] e de las [[illas Anglonormandas]], atal coma los parlars de Mayenne e de Sarthe dins un meteis grop : las lengas d'oïl de l'oèst&lt;ref&gt;{{harvsp|Abalain|2007|p=156}}&lt;/ref&gt;.

Lo parlar del sud del Léger Atlantic es lo [[Peitavin-sentongés|peitavin]]. 

==Exemples==
[[Image:Signalétique gallo, métro de Rennes.jpg|thumb|Inscripcion publica en gallo dins lo [[mètro]] de [[Rennes]]]]
[[Image:Bilingual signage-Gallo2.jpg|thumb|217x217px|right|Inscripcion publica bilingüa, en gallo e en francés, dins lo [[mètro]] de [[Rennes]]]]

{| class=&quot;toccolours&quot; border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;border-collapse: collapse;&quot;
|- style=&quot;background: #efefef;&quot;
! align=left | Occitan
! align=left | Gallo
! align=left | Francés
|-
|abelha (ab, aps)
|avètt
|abeille
|-
|cadièra (chadèira)
|chaérr
|chaise
|-
|formatge
|fórmaij
|fromage
|-
|sortida
|desort
|sortie
|-
|c(h)aire, tombar
|cheir
|choir, tomber
|-
|c(h)abra
|biq
|chèvre (''informal:'' bique)
|-
|ostal (-au), maison
|ostèu
|maison (''arcaïc:'' hostel)
|-
|labra, pòt
|lip
|lèvre
|-
|boc(h)a
|góll
|bouche (&quot;gola&quot;: gueule)
|-
|numèro
|limerot
|numéro
|-
|pera
|peirr
|poire
|-
|escòla
|escoll
|école
|-
|esquiròl (-òu)
|chat-de-boéz
|écureuil, chat-de-bois
|-
|estela
|esteill
|étoile
|-
|orari
|orier
|horaire
|-
|fumar, tubar
|betunae
|fumer (''arcaïc:'' pétuner)
|-
|uèi, anuèi
|anoet
|aujourd'hui
|-
|siblar
|sublae
|siffler
|}

Dan qi qe tu sonj ? - ''En qui pensas ?''

Je sae d'agrae o tai- ''Soi d'acòrdi amb tu''

D'eyó qe t'es nasqi ? - ''Ont sès nascut ?''

Pari qe n-i arae la presse séi Pelo ad'saïr? - ''I aurà plan de gents aqueste vèspre en cò de Pèire, pas 'rai?

Je sae periae a la pilleriy de pllase. - ''Soi invitat a la fèsta''

== Artistas ==

[[Ôbrée Alie]], grop de musica.

== Movement associatiu ==
* 1976 : Les Amis du Parler Gallo (après Bertaèyn Galeizz)
* 1978 : Maézoe
* 198? : Association des Enseignants de Gallo
* 2003 : A-demórr
* 2004 : Lez emóleriy au sórgarr

== Referéncias ==
&lt;references /&gt;

== Ligams extèrnes ==

* https://web.archive.org/web/20051220185233/http://www.bertaeyn-galeizz.com/
* https://web.archive.org/web/20051222082526/http://a-demorr.ht.st/
* https://web.archive.org/web/20061022000530/http://www.maezoe.com/
* https://web.archive.org/web/20050914212232/http://www.celtia.info/culture/languages/gallo.html.

[[Categoria:Lenga de França]]
[[Categoria:Bretanha]]</text>
      <sha1>cr2ywrpkvbnbsuwht4r2vfoy41yq5qa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sergei Eisenstein</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23454</id>
    <revision>
      <id>2510814</id>
      <parentid>2510706</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T04:50:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ivan lo Terrible */</comment>
      <origin>2510814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26506" sha1="dmnyi3ln9jkpg9q3w7sx5f21oqhjge6" xml:space="preserve">{{Dialècte Provençau}}
{{1000 fondamentals}}

[[Fichièr:Sergei Eisenstein 02.jpg|thumb|300 px|right|Sergei Eisenstein en 1935.]]

'''Sergei Mikhailovich Eisenstein/Eizenshtein''' (en [[rus]]: ''Сергей Михайлович Эйзенштейн'') o '''Sergejs Eizenšteins''' (en [[leton]]) (nascut a [[Riga]] lo [[23 de genièr|23 de genier]] de [[1898]] - mòrt a [[Moscòu]] l'[[11 de febrièr|11 de febrier]] de [[1948]]) foguèt un cineasta [[Letònia|leton]] e [[Russia|rus]] (amb d'originas alemandas, josievas e suedesas) que tenguèt un ròtle majorau dins la cultura de l'[[URSS]] e dins l'istòria dau [[cinèma]]. Especialament foguèt director, montaire e teorician dau cinèma.
== Vida e formacion ==
Fiu d'un paire d'origina josieva, alemanda e suedesa e d'una maire russa ortodòxa, estudièt l'arquitectura e lei Bèleis Arts mai interrompèt leis estudis per fin de s'engatjar dins lei milícias popularas que participèron a la [[Revolucion d'Octobre|Revolucion d’Octòbre]]. 

Dins l'[[Armada Roja]], intrèt en contacte amb lo teatre en trabalhant coma responsable dei decòrs e coma director e interprèt d'espectacles pichons per la tropa. La sieuna experiéncia coma director de scèna dau Teatre Obrier ([[1920]]) lo quichèt a estudiar la direccion teatrala a l'escòla estatala. Aquí desvolopèt una concepcion personala de l'art dramatic basada sus la juxtaposicion d'imatges de contengut emocionau fòrt e seguiguèt leis ensenhaments de [[Vsevolod Meyerhold]].

== Leis Òbras ==

Son primier contacte amb lo cinèma foguèt lo rodatge d'un pichòt cortmetratge inclús dins lo montatge de l'òbra teatrala ''Lo savi''. Comencèt de s'interessar activament a aqueu mejan artistic nòu e rodèt lo lòngmetratge ''La grèva'' ([[1924]]), amb una sequéncia famosa que i utilitzèt l'imatge dau bestiau sacrificat au tuador, intercalat amb un autre de trabalhadors fusilhats per de soudats tzaristas. En seguida dau rodatge de ''La grèva'', trenquèt amb lo Proletkult. 

Alunhat ja dau Teatre Obrier, recebèt la mission de rodar un filme commemoratiu de la [[Revolucion de 1905]] que se transformèt en la sieuna òbra mai celèbra: ''Lo cuirassat Potiomkin'' ([[1925]]). Considerada coma una dei fitas majoras atenchas per lo cinèma mut, la scèna de la mutinariá dins lo vaissèu e la scèna vertiginosa d'accion deis escaliers constituisson de ponchs decisius dins la configuracion dau lengatge cinematografic.

=== Contribucion a l'art cinematografica ===

==== Lo montatge ====

La contribucion pus importanta d'Eisenstein a l'[[art]] [[cinèma|cinematografic]] pertòca lo montatge, es a dire l'[[art]] d'assemblar lei diferents plans d'un [[film]]. D'efiech, dins lo corrent deis [[ans 1920]], lo [[cinèma]] dominant, mai que mai [[Estats Units d'America|estatsunidenc]], utilizava quasi unicament lo montatge per servir la continuitat [[narracion|narrativa]] dau racònte&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 42&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 42.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Aquela tecnica inspira totjorn de realizators que permet de ben conservar la realitat espaciala e la logica de l'intriga.&lt;/ref&gt;. L'objectiu èra de liar lei plans d'un biais fluid e discrèt per empachar l'espectator de remarcar lo passatge d'un imatge a un autre. Eisenstein prepausèt una concepcion fòrça diferenta&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 43&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 43.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Andrew 1976 pp. 57-60&quot;&gt;'''[[anglés|(en)]]''' J. Dudley Andrew, ''The Major Film Theories. An Introduction'', Oxford University Press, 1976, pp. 57-60.&lt;/ref&gt;.

Segon eu, lo montatge èra pas un simple otís d'assemblatge au servici dau racònte, mai lo còr dau trabalh dau realizator e lo mejan principau d'expression de l'art cinematografic. Per aquò, desvolopèt l'idèa que lo sens se forma a partir de la collision entre dos plans. Dins aquela concepcion, dos imatges juxtapausats s'addicionan pas. Au contrari, lor collision pòu engendrar dins l'esperit de l'espectator una idèa ò una [[emocion]] absenta dei dos imatges considerats d'un biais separat&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 43&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 43.&lt;/ref&gt;. La [[musica]] pòu tanben renforçar aqueleis efiechs&lt;ref name=&quot;Andrew 1976 pp. 57-60&quot;&gt;'''[[anglés|(en)]]''' J. Dudley Andrew, ''The Major Film Theories. An Introduction'', Oxford University Press, 1976, pp. 57-60.&lt;/ref&gt;. Ansin, per Eisenstein, lo montatge vèn un acte creator, vision qu'ocupa encara una plaça centrala dins lo cinèma modèrne car lei procès d'Eisenstein, revolucionaris durant la premiera partida dau sègle XX, an largament integrat la nòrma cinematografica. En particular, lo montatge es totjorn utilizat per crear lo ritme e lo sens dei films actuaus.

Pasmens, Eisenstein possèt seis idèas mai luench. Aquò foguèt a l'origina dau « montatge intellectuau »&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 43&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 43.&lt;/ref&gt;. Segon aquela teoria, èra possible d'utilizar la collision deis imatges per exprimir de concèptes abstrachs e permetre l'emergéncia d'una pensada vertadiera dins l'esperit de l'espectator. Per Eisenstein, lo cinèma veniá alora capable de rasonar en luòga de se contentar de contar e d'esmòure. Dins aquò, aquela vision, inscricha dins l'encastre de la [[revolucion]] [[URSS|sovietica]], aguèt mens de succès car son abstraccion podiá pèrdre l'espectator dins una mena de rebus e l'alunchar de l'aspècte emocionau ò patetic de l'òbra&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 44&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 44.&lt;/ref&gt;.

==== La concepcion de l'espectator ====

La teoria dau montatge d'Eisenstein èra parallèla a sa concepcion de l'espectator. Per eu, l'espectator èra pas unicament un testimòni passiu contemplant l'istòria. Au contrari, lo film deviá agir sus lo public per i suscitar de reaccions. Aquela concepcion èra indissociabla dau percors [[politica|politic]] d'Eisenstein, inscrich dins la vida [[politica]] de l'[[URSS]] deis [[ans 1920]]. D'efiech, leis autoritats e lei cineastas sovietics d'aqueu temps consideravan lo [[cinèma]] coma un [[art]] au servici de la [[revolucion]]. Leis òbras devián donc suscitar d'emocions e de sentiments [[comunisme|procomunistas]]. Aqueu besonh foguèt a l'origina de l'encaminament intellectuau d'Eisenstein sus lo montatge e sus sa volontat de s'alunchar dau cinèma narratiu.

==== Lo trabalh teoric ====

Durant sa carriera, Eisenstein foguèt pas unicament un realizator que s'interessèt tanben fòrça a la teoria dau [[cinèma]]. Una part significativa de son importància dins l'[[istòria]] d'aquel [[art]] provèn ansin de seis escrichs e de son ensenhament. Foguèt ansin l'autor de plusors tèxtes d'analisi sus lo montatge, la composicion deis imatges e lei relacions entre lo son e l'imatge. Per aquò, integrèt a sei teorias d'elements eissits d'autreis [[art]]s ([[literatura]], [[pintura]], [[teatre]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' James Goodwin, ''Eisenstein, Cinema, and History'', University of Illinois Press, 1993, p. 36.&lt;/ref&gt;, etc.) e de teorias [[sciéncia|scientificas]] recentas. Pasmens, fau nòtar que la teoria d'Eisenstein foguèt en evolucion constanta. Ansin, abandonèt de còps de pans importants de sei concepcions au profiech d'idèas novèlas e imaginèt mai d'un biais diferent de montar un film&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, pp. 44-45.&lt;/ref&gt;.

Son activitat d'ensenhament foguèt un autre element important a l'origina de sa plaça dins l'istòria de l'art cinematografic. D'efiech, transmetèt sa pensada a plusors generacions d'estudiants, çò que li permetèt de difusar seis idèas en delà de sei films. Après sa [[mòrt]], aquò favorizèt la collècta e la publicacion de seis escrichs au sen d'un còrpus coerent que demòra una referéncia estudiada dins leis escòlas de cinèma.

=== Filmografia e films principaus ===

==== Generalitats ====

En despiech de son importància dins l'[[istòria]] dau [[cinèma]], l'òbra d'Eisenstein es relativament limitada. Se compausava de uech longs metratges, que dos son demorats inacabats, e de tres corts metratges. Pasmens, sus aqueu totau, un long metratge, ''[[lo Prat de Bezhin]]'', foguèt destruch per leis autoritats [[URSS|sovieticas]] e reconstituït a partir de [[fotograma]]s descubèrts dins lo corrent deis [[ans 1960]]. Un cort metratge, ''[[Death Day]]'' sortit ais [[USA|Estats Units]] en [[1934]], es considerat coma perdut. L'ensemble d'aquela òbra foguèt realizada entre [[1923]] e [[1948]], mai la partida finala d'''[[Ivan lo Terrible (film)|Ivan lo Terrible]]'' sortiguèt en [[1958]], 14 ans après la mòrt d'Eisenstein.

D'un biais generau, la filmografia d'Eisenstein pòu èsser devesida en tres partidas. La premiera va de [[1923]] a [[1929]] e s'inscriu dins un cinèma revolucionari centrat sus la defensa e la promoccion de las idèas [[comunisme|comunistas]] e [[URSS|sovieticas]] (''[[La Grèva (film)|La Grèva]]'', ''[[Lo Cuirassat Potemkin]]'', ''[[Octòbre (film)|Octòbre]]'' e ''[[La Linha Generala]]''). Lei massas popularas e lo montatge i tènon un ròtle centrau. Puei, de [[1930]] a [[1937]], Eisenstein s'orientèt vèrs un cinèma mai experimentau. Es lo periòde dei dos films inacabats de sa carriera (''[[¡Que viva México!]]'', ''[[Lo Prat de Bezhin]]''). Enfin, de [[1938]] a [[1948]], realizèt ''[[Alexandr Nevskii (film)|Alexandr Nevski]]'' e ''[[Ivan lo Terrible (film)|Ivan lo Terrible]]''. Aquelei films mòstran una evolucion vèrs lo racònte [[istòria|istoric]], de personatges marcants e un estil monumentau.
i

==== ''Lo Cuirassat Potemkin'' ====

[[Fichièr:Potemkinmarch.jpg|thumb|right|Extrach de la scena dau chaple dei manifestants d'[[Odessa]] dins lo ''[[Cuirassat Potemkin]]''.]]

{{veire|Cuirassat Potemkin}}

Lo ''[[Cuirassat Potemkin]]'' es un film mut istoric e politic sortit en [[1925]] que s'inspira de la [[mutinariá dau cuirassat Potemkin]]. Es lo segond film d'Eisenstein qu'aviá ja realizat ''[[La Grèva (film)|La Grèva]]'' dins lo corrent de la meteissa annada. Se devesís en cinc partidas que còntan lo començament de la [[mutinariá]], l'[[assassinat]] dau menaire deis insurgents per un [[oficier]], l'omenatge de la populacion d'[[Odessa]] au menaire defuntat, la repression de la populacion per la gàrdia imperiala e lo raliment de la [[marina militara|flòta]] ai mutins. L'ensemble foguèt filmat en sèt setmanas amb plusors episòdis improvisats a partir d'un canavàs de quauquei paginas. L'acuelh dau public [[URSS|sovietic]] foguèt estrambordat. Foguèt tanben fòrça favorable dins mai d'un autre país, mai leis autoritats localas enebiguèron rapidament sa difusion&lt;ref&gt;Per exemple, en [[França]], sa projeccion publica foguèt quasi enebida de [[1927]] a [[1952]] (Christophe Triollet, Benjamin Campion, Chloé Delaporte e Alan Deprez, ''Darkness, censure et cinéma'', LettMotif, 2018, p. 86). Au [[Reiaume Unit]], lo [[British Board of Film Classification]] refusèt d'acordar un visat de difusion en [[1926]]. Puei, lo film foguèt [[classament X|classat X]] de [[1953]] a [[1987]].&lt;/ref&gt;.

L'originalitat dau film es son refús de seguir la concepcion [[tradicion]]ala e [[literatura|literària]] dau personatge. En plaça, Eisenstein presenta de massas anonimas e de « victimas tipe » (una maire amb son enfant, un infierme sensa cambas, una femna amb un landau, etc.). Privilegièt tanben un montatge fòrça dinamic integrant de plans sarrats e detalhats. Lo ritme es rapid, mai accelèra d'un biais paroxistic dins lei scenas violentas coma la revòuta de l'equipatge dau [[cuirassat]] ò la repression dins leis escaliers. En [[1925]], aquò èra d'innovacions importantas que participèron au succès dau film e que permetèron a Eisenstein de melhorar sei tecnicas de montatge.

==== ''Alexandr Nevskii'' ====

{{veire|Alexandr Nevskii (film)}}

''[[Alexandr Nevskii (film)|Alexandr Nevskii]]'' es un [[film]] istoric sortit en [[1938]]. Comandat per lo [[govèrn]] [[URSS|sovietic]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Barthélemy Amengual, ''Que viva Eisenstein!'', Age d'homme, 1980, pp. 307-308.&lt;/ref&gt;, s'inspira de la [[batalha dau lac Peipus|victòria]] d'[[Alexandr Nevskii]] obtenguda en [[1242]] còntra una armada de [[Cavaèrs Teutonics|chivaliers teutonics]] que menacava [[Republica de Novgorod|Novgorod]]. Dins lo film, lo prince Nevskii, èx-senhor de [[Novgorod]], accèpta de tornar venir prince de la vila per combatre una armada teutonica. Refusa lo pacte prepausat per lei captaus e lei marchands, pas necessiàrament ostils a l'arribada dei Teutonics, e pren lo comandament d'una armada populara formada d'un biais espontanèu per leis abitants. Puei, après una lònga batalha sus lo lac gelat, lei chivaliers teutonics son englotiats per la rompedura dau glaç. Nevskii libèra alora lei simples presoniers e exigís un recapte per la liberacion dei chivaliers capturats mentre que lei traites son executats per la fòga.

Lo film èra un avertiment clar a [[Alemanha]] dins un contèxte de tensions extrèmas entre [[Berlin]] e [[Moscòu]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Barthélemy Amengual, ''Que viva Eisenstein!'', Age d'homme, 1980, p. 308.&lt;/ref&gt;. Dispareguèt brèvament après la signatura dau [[Pacte Germanosovietic]] e foguèt tornarmai projectat dins lei cinemàs sovietics après lo començament de la [[Guèrra Germanosovietica]]. L'intriga, fòrça maniquèa, es ansin marcada per l'importància donada ai tèmas centraus de la [[propaganda]] [[Estalin|estaliniana]] (ròtle dau pòble, imatge dau cap, etc.&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Barthélemy Amengual, ''Que viva Eisenstein!'', Age d'homme, 1980, pp. 308-309.&lt;/ref&gt;). Au nivèu tecnic, ''[[Alexandr Nevskii (film)|Alexandr Nevskii]]'' foguèt lo premier film parlant d'Eisenstein. L'[[estetica]] foguèt fòrça trabalhada, especialament aquela dei [[Cavaèrs Teutonics|chivaliers teutonics]], e lo montatge integrèt una musica de [[Serguei Prokofiev|Prokofiev]]. La sincronizacion deis imatges e dau son foguèt un deis aspèctes marcants dau film&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Jay Leyda (trad. Claude-Henri Rochat), ''Kino : histoire du cinéma russe et soviétique'', Lausana, Éditions l'Age d'homme, 1980, p. 405.&lt;/ref&gt;. Leis [[efiechs especiaus]] èran tanben impressionants per l'epòca (reconstitucion d'un lac gelat, scena finala de l'englotiment dei Teutonics, etc.). Enfin, la mesa en scena imaginada per Eisenstein per filmar la batalha finala es a l'origina dei representacions cinematograficas modèrnas de batalha&lt;ref&gt;Per exemple, inspirèt lei batalhas presentas dins lei films [[Enric V (film)|Enric V]] ([[1944]]), ''[[Espartac (film)|Espartac]]'' ([[1960]]) e [[L'Empèri còntra-ataca]]'' ([[1980]]).''&lt;/ref&gt;

==== ''Ivan lo Terrible'' ====

{{veire|Ivan lo Terrible (film)}}

''[[Ivan lo Terrible (film)|Ivan lo Terrible]]'' es lo darrier film d'Eisenstein. Se compausa de doas partidas sortidas en [[1948]] e en [[1958]]. L'escart s'explica per la [[censura]] d'[[Estalin]] que veguèt una critica de son poder personau dins l'òbra. Una tresena partida èra prevista, mai foguèt jamai realizada&lt;ref&gt;A l'origina, Eisenstein aviá escrich doas partidas, mai après lo filmatge, aviá pron de materiau per realizar tres films. Obtenguèt donc l'autorizacion de realizar una tresena partida, autorizacion que foguèt annulada après la censura dau segond film (Joan Neuberger, ''Ivan the Terrible: The Film Companion'', Bloomsbury Publishing, 2003, p. 21). Quauquei scenas e elements de scenaris deis elements addicionaus imaginats per aqueu film son estats descubèrts (Joan Neuberger, ''This Thing of Darkness: Eisenstein's Ivan the Terrible in Soviet Russia'', Cornell University Press, 2019, pp. 6, 24, 35, 141, 151 e 222).&lt;/ref&gt;. D'efiech, lo film sembla un omenatge ambigü a [[Iòssif Stàlin|Estalin]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Joan Neuberger, ''This Thing of Darkness: Eisenstein's Ivan the Terrible in Soviet Russia'', Cornell University Press, 2019, pp. 40 e 123-124 e pp. 298-299.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' David Gillespie, « Sergei Eisenstein and the Articulation of Masculinity », ''New Zealand Slavonic Journal'', vol. 42, 2008, pp. 1-53.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[rus|(ru)]]''' Neya Zorkaya, ''История советского кино'', Sant Petersborg, Алетейя, 2006, p. 275.&lt;/ref&gt;.

Durant la premiera partida, lo grand-duc [[Ivan IV lo Terrible|Ivan IV]] i es coronat tsar en despiech de l'oposicion dei [[noblesa|nòbles]], dei [[boiar]]s e de sa tanta Yefrosinya que vòu plaçar son fiu Vladimir sus lo tròne. Puei, se [[maridatge|marida]] amb Anastasia, egalament cortejada per lo prince Kurbski, reprimís una revòuta populara menada per lei boiars e dirigís una campanha còntra lei [[Tatars]]. En parallèl, dèu luchar còntra lei complòts organizats per Yefrosinya e Kurbski. La premiera capita d'empoisonar Anastasia e Ivan, descoratjat, decidís d'abdicar. Dins aquò, la populacion de [[Moscòu]] s'acampa per li formar una garda personala e li demandar de demorar au poder. Durant la segonda partida, Ivan apren lo ròtle de Yefrosinya dins la [[mòrt]] d'Anastasia e ordona l'execucion de tres boiars. Yefrosinya organiza alora l'[[assassinat]] dau tsar mai l'astücia d'Ivan li permet de desjogar lei plans de sa tanta. Vladimir es ainsi assassinat a sa plaça e Ivan pòu proclamar la necessitat d'un poder fòrt per véncer leis enemics dau pòble.

Lo film èra un film-opèra caracterizat per un estil grandiós. Cada plan èra estudiat e concebut coma un tablèu [[teatre|teatrau]] amb una atencion fina portada a la plastica e au dinamisme de la scena. L'objectiu èra d'obtenir una òbra ieratica e convulsiva capabla de se raprochar dei tragèdias de [[William Shakespeare|Shakespeare]]. Un còp de mai, Prokofiev foguèt encargat de la musica e Eisenstein integrèt de scenas colorizadas dins lo film après aver assistit a una conferéncia sus lo tèma. Pasmens, donèt un aspècte psicologic e non realista ai passatges en color. L'acuelh dau film per la critica e lo public foguèt mitigat en foncion dei país. Leis efiechs especiaus e lo trabalh estetic foguèron largament reconeguts, mai l'intriga, lo ritme ò lo jòc d'actor foguèron pus sovent criticats]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Joan Neuberger, ''This Thing of Darkness: Eisenstein's Ivan the Terrible in Soviet Russia'', Cornell University Press, 2019, pp.301-304.&lt;/ref&gt;.

== Lei Caps d'òbra ==
[[Fichièr:Russia-2000-stamp-Sergei Eisenstein.jpg|thumb|300 px|right|...]]

Realizèt l'òbra geniala ''Octòbre'' ([[1927]]), reconstruccion dei fachs decisius de [[1917]], basada sus l'òbra dau jornalista estatsunidenc [[John Reed]] ''Lei dètz jorns qu'esbrandèron lo Mond''. 

Comencèt alora d'aver de problèmas seriós amb la censura sovietica, çò que lo menèt a signar un contracte amb la Paramount e a s'installar ais [[Estats Units]]. Pasmens, obtenguèt pas lo permés de residéncia e poguèt pas enregar ges de projècte. Alora se n'anèt en [[Mexic]], que i rodèt lo filme incomplet ''¡Que viva México!'', una òbra ont assagèt de montatges aproximatius diferents. L' MGM aqueriguèt a una venda a l'enquant una part dei negatius, que puei leis utilizèt dins ''¡Viva Villa!''; una autra part passèt au productor Sol Lesser que realizèt amb aquelei fragments ''Tormenta subre Mexic''. Una quita amiga d'Eisenstein, [[Mary Seaton]], n'utilizèt una autra part dins lo filme ''Temps au soleu'', d'influéncia decisiva dins lo desvolopament posterior dau cinèma mexican. 

Après son experiéncia de pauc de succès coma cineasta en exili, decidiguèt de tornar en [[URSS]]. Tornarmai s'embronquèt a de dificultats grandas per menar a tèrme son trabalh. Lo rodatge dau ''Prat de Bezhin'', basat sus un cònte d'[[Ivan Turgenev]], foguèt interromput per la [[censura]]. 

Alora se dediquèt a la redaccion de tèxts teorics brilhants, mentre que demenissián leis atacas politicas còntra son òbra e sa persona; d'atacas qu'empachèron pas que rodèsse ''[[Aliexandr Nevskii]]'' ([[1938]]), son primier filme sonòr, amb la musica de [[Serguei Prokofiev]], amb lo quau ganhèt lo prèmi [[Stalin]]. Amb ''Ivan lo Terrible'' ([[1942]]) inicièt un projècte biografic ambiciós a l'entorn de la figura dau tzar [[Ivan IV]], que son estructura originala se compausava de tres parts; la burocracia sovietica interpretèt l'òbra coma una denóncia dau culte de la personalitat d'Stalin. La segonda part dau projècte, ''La conjuracion dei boiars'', foguèt proïbida fins a la mòrt dau dictator, en [[1953]], cinc ans après lo decès dau quite director cinematografic. 

Sergei Eisenstein s'es destacat coma teorician amb d'òbras coma ''Teoria e tecnica cinematografica,'' ''La forma dins lo cinèma'', ''Reflexions d'un cineasta'' e ''Realizacion cinematografica'', en mai d'articles e d'assais multiples .

== Filmografia ==

*  '''[[Дневник Ґлумова]]'''.......   ''[[Lo jornau de Glumov]]'' ([[1923]]) ''filme cort''
*  '''[[Стачка]]'''.......  ''[[La grèva]]'' ([[1924]])
*  '''[[Lo cuirassat Potemkin|Броненосец Потёмкин]]'''.......  ''[[Lo cuirassat Potemkin]]'' ([[1925]])
*  '''[[Octobre (filme, 1928)|Oктябрь]]'''.......  ''[[Octobre (filme, 1928)|Octòbre]]'' ([[1928]])
* '''[[Старое и новое]]'''.......  ''[[Çò vielh e çò nòu]]'' ([[1926]]-[[1929]])
* '''[[¡Que viva México!]]''' ([[1931]]) (''inacabat'')
* ''' [[Бежин дүг]]'''.......  ''[[Lo prat de Bezhin]]'' ([[1936]]) (''inacabat''... sòbran solament de fotogramas d'aiceste filme destrusit per la censura estaliniana)
* '''[[Александр Невский]]'''.......  ''[[Aliexandr Nevskii]]'' ([[1938]])
* '''[[Иван Гросный (1-я cepия)]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible I]]'' ([[1942]])
* '''[[Иван Гросный (2-я cepия , сказ второй - ''Боярский заговор'')]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible II: la conjuracion dei boiars]]'' ([[1946]])
* '''[[Иван Гросный (неоконченный, 3-я cepия)]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible III]]'' (''inacabat'')

== Bibliografia ==
=== Òbras de Sergei Eisenstein ===
* [[Fichièr:Accessories-text-editor.png|120 px]]
==== reviradas italianas ====

* '''''[[La natura non-indifferente]]'''''... [[Marsilio Editori]] [[Venècia]] [[1981]] (reed. [[2003]])
* ''[[Il Colore]]''... idem id [[1982]
* '''''[[Teoria generala del montaggio]]'''''...  id id [[1985]] (reed [[2004]])
* ''[[Il Montaggio]]''... id id [[1986]]
* ''[[La Regia]]''... id id [[1989]]
* '''''[[Stili di regia]]'''''... id id [[1993]] (reed [[2003]])
* '''''[[Il Movimento espressivo]]'''''...  id id [[1998]]
* ''[[Lezioni di regia]]''... id id [[2000]]
* ''[[Walt Disney]]'' SE [[2004]]
* '''''[[Charlie Chaplin]]''''' id [[2005]]
* '''''[[La forma cimematografica]]''''' [[Einaudi]] [[Turin]] [[id]]
* '''''[[Memorie]]'''''... Marsilio Editori Venècia [[2006]]
==== a l'entorn de l'òme e de l'artista ====
* [[Fichièr:Wikisource logo suggestion - curved books.png|120 px]]
===== en anglés =====
* [[Kristin Thompson]]: ''Eisenstein's Ivan the terrible: a neoformalist analysis''... [[Princeton University Press]] [[1981]]
* [[Jay Leyda]]: '''''Eisenstein at work'''''...  [[Pantheon books]] [[The museum of modern art]] [[1982]]
* [[David Bordwell]]: '''''The cinema of Eisenstein''''' [[Harvard University Press]] [[Londres]] [[1993]]
* [[Richard Taylor]] &amp; [[I. Christie]]... ''Eisenstein rediscovered''... [[Routledge]] [[1993]]
* [[Richard Taylor]]: ''The Eisenstein reader''... [[British Film Institute]] [[1998]]
* [[Richard Taylor]]: ''October''... idem [[2002]]
* [[Yuri Tsivian]]: ''Ivan the terrible''... id id
===== en francés =====
* [[Léon Moussinac]]: ''Serge Eisenstein'' (''sic!'')... [[Seghers]] [[París]] [[1964]]
* [[Dominique Fernandez]]: ''Eisenstein''  [[Bernard Grasset ed.]] id [[1975]]
* [[Marie-Claire Roparz-Wuilleumier]] &amp; [[Pierre Sorlin]]:  ''Octobre: écriture et idéologie''... [[Éd. Albatros]] id [[1976]]
* [[Jean Mitry]]: '''''S.M. Eisenstein'''''... [[Éditions Universitaires]] id [[1978]]
* [[Jacques Aumont]]: ''Montage Eisenstein''... [[Éd. Albatros]] id [[1979]] (reed [[2005]])
* [[Barthélémy Amengual]]: '''''Que viva Eisenstein'''''... [[Lausana]] [[L'Âge d'homme]] [[1980]]
* [[François Albera]]: ''Eisenstein et le constructivisme russe''... idem [[1990]]
* [[François Albera]] '''''Eisenstein dans le texte'''''... òbra collectiva bailejada per F. Albera, [[CINéMAS]] [[2001]]
* [[Dominique Chateau]] &amp; [[François Jost]] (bailejar): ''Eisenstein, l'ancien et le nouveau'' [[Publications de la Sorbonne]] [[París]] [[2002]]
* [[Jrean-Louis Leutrat]]: ''Échos d'Ivan le terrible''... [[De Boeck Université]] [[Brussèlas]] [[2006]]
===== en italian =====
* [[Viktor Sklovskij]]: ''Sua Maestà Eisenstein: biografia di un protagonista'' [[De Donato]] [[1974]]
* [[Pier-Marco De Santi]] (causida): '''''[[I disegni di Eisenstein]]'''''... [[Laterza]] [[1981]]
* [[Pietro Montani]]: '''''Sergej Ejsenstejn: oltre il cinema'''''... [[Venècia]] [[La Biennale di Venezia]] [[1991]]
* [[Aldo Grasso]]: ''Sergej M. Ėjzenštejn''... [[Il Castro Cinema num. 6]] [[Editrice Il Castoro]] [[Milan]] [[2007]]

== Ligams extèrnes ==
* [[Fichièr:Www.gif|35 px]]
{{imdb nom| id=0001178}}

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

{{DEFAULTSORT:Eisenstein, Sergei}}
[[Categoria:Personalitat del cinèma]]
[[Categoria:Realizator rus]]
[[Categoria:Propaganda]]
[[Categoria:Teorician del cinèma]]
[[Categoria:Naissença en 1898]]
[[Categoria:Decès en 1948]]
[[Categoria:Decès a Moscòu]]</text>
      <sha1>dmnyi3ln9jkpg9q3w7sx5f21oqhjge6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2510815</id>
      <parentid>2510814</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T04:50:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ivan lo Terrible */</comment>
      <origin>2510815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26504" sha1="64fa4dbufa1z6k875iiub956qpd557v" xml:space="preserve">{{Dialècte Provençau}}
{{1000 fondamentals}}

[[Fichièr:Sergei Eisenstein 02.jpg|thumb|300 px|right|Sergei Eisenstein en 1935.]]

'''Sergei Mikhailovich Eisenstein/Eizenshtein''' (en [[rus]]: ''Сергей Михайлович Эйзенштейн'') o '''Sergejs Eizenšteins''' (en [[leton]]) (nascut a [[Riga]] lo [[23 de genièr|23 de genier]] de [[1898]] - mòrt a [[Moscòu]] l'[[11 de febrièr|11 de febrier]] de [[1948]]) foguèt un cineasta [[Letònia|leton]] e [[Russia|rus]] (amb d'originas alemandas, josievas e suedesas) que tenguèt un ròtle majorau dins la cultura de l'[[URSS]] e dins l'istòria dau [[cinèma]]. Especialament foguèt director, montaire e teorician dau cinèma.
== Vida e formacion ==
Fiu d'un paire d'origina josieva, alemanda e suedesa e d'una maire russa ortodòxa, estudièt l'arquitectura e lei Bèleis Arts mai interrompèt leis estudis per fin de s'engatjar dins lei milícias popularas que participèron a la [[Revolucion d'Octobre|Revolucion d’Octòbre]]. 

Dins l'[[Armada Roja]], intrèt en contacte amb lo teatre en trabalhant coma responsable dei decòrs e coma director e interprèt d'espectacles pichons per la tropa. La sieuna experiéncia coma director de scèna dau Teatre Obrier ([[1920]]) lo quichèt a estudiar la direccion teatrala a l'escòla estatala. Aquí desvolopèt una concepcion personala de l'art dramatic basada sus la juxtaposicion d'imatges de contengut emocionau fòrt e seguiguèt leis ensenhaments de [[Vsevolod Meyerhold]].

== Leis Òbras ==

Son primier contacte amb lo cinèma foguèt lo rodatge d'un pichòt cortmetratge inclús dins lo montatge de l'òbra teatrala ''Lo savi''. Comencèt de s'interessar activament a aqueu mejan artistic nòu e rodèt lo lòngmetratge ''La grèva'' ([[1924]]), amb una sequéncia famosa que i utilitzèt l'imatge dau bestiau sacrificat au tuador, intercalat amb un autre de trabalhadors fusilhats per de soudats tzaristas. En seguida dau rodatge de ''La grèva'', trenquèt amb lo Proletkult. 

Alunhat ja dau Teatre Obrier, recebèt la mission de rodar un filme commemoratiu de la [[Revolucion de 1905]] que se transformèt en la sieuna òbra mai celèbra: ''Lo cuirassat Potiomkin'' ([[1925]]). Considerada coma una dei fitas majoras atenchas per lo cinèma mut, la scèna de la mutinariá dins lo vaissèu e la scèna vertiginosa d'accion deis escaliers constituisson de ponchs decisius dins la configuracion dau lengatge cinematografic.

=== Contribucion a l'art cinematografica ===

==== Lo montatge ====

La contribucion pus importanta d'Eisenstein a l'[[art]] [[cinèma|cinematografic]] pertòca lo montatge, es a dire l'[[art]] d'assemblar lei diferents plans d'un [[film]]. D'efiech, dins lo corrent deis [[ans 1920]], lo [[cinèma]] dominant, mai que mai [[Estats Units d'America|estatsunidenc]], utilizava quasi unicament lo montatge per servir la continuitat [[narracion|narrativa]] dau racònte&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 42&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 42.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Aquela tecnica inspira totjorn de realizators que permet de ben conservar la realitat espaciala e la logica de l'intriga.&lt;/ref&gt;. L'objectiu èra de liar lei plans d'un biais fluid e discrèt per empachar l'espectator de remarcar lo passatge d'un imatge a un autre. Eisenstein prepausèt una concepcion fòrça diferenta&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 43&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 43.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Andrew 1976 pp. 57-60&quot;&gt;'''[[anglés|(en)]]''' J. Dudley Andrew, ''The Major Film Theories. An Introduction'', Oxford University Press, 1976, pp. 57-60.&lt;/ref&gt;.

Segon eu, lo montatge èra pas un simple otís d'assemblatge au servici dau racònte, mai lo còr dau trabalh dau realizator e lo mejan principau d'expression de l'art cinematografic. Per aquò, desvolopèt l'idèa que lo sens se forma a partir de la collision entre dos plans. Dins aquela concepcion, dos imatges juxtapausats s'addicionan pas. Au contrari, lor collision pòu engendrar dins l'esperit de l'espectator una idèa ò una [[emocion]] absenta dei dos imatges considerats d'un biais separat&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 43&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 43.&lt;/ref&gt;. La [[musica]] pòu tanben renforçar aqueleis efiechs&lt;ref name=&quot;Andrew 1976 pp. 57-60&quot;&gt;'''[[anglés|(en)]]''' J. Dudley Andrew, ''The Major Film Theories. An Introduction'', Oxford University Press, 1976, pp. 57-60.&lt;/ref&gt;. Ansin, per Eisenstein, lo montatge vèn un acte creator, vision qu'ocupa encara una plaça centrala dins lo cinèma modèrne car lei procès d'Eisenstein, revolucionaris durant la premiera partida dau sègle XX, an largament integrat la nòrma cinematografica. En particular, lo montatge es totjorn utilizat per crear lo ritme e lo sens dei films actuaus.

Pasmens, Eisenstein possèt seis idèas mai luench. Aquò foguèt a l'origina dau « montatge intellectuau »&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 43&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 43.&lt;/ref&gt;. Segon aquela teoria, èra possible d'utilizar la collision deis imatges per exprimir de concèptes abstrachs e permetre l'emergéncia d'una pensada vertadiera dins l'esperit de l'espectator. Per Eisenstein, lo cinèma veniá alora capable de rasonar en luòga de se contentar de contar e d'esmòure. Dins aquò, aquela vision, inscricha dins l'encastre de la [[revolucion]] [[URSS|sovietica]], aguèt mens de succès car son abstraccion podiá pèrdre l'espectator dins una mena de rebus e l'alunchar de l'aspècte emocionau ò patetic de l'òbra&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 44&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 44.&lt;/ref&gt;.

==== La concepcion de l'espectator ====

La teoria dau montatge d'Eisenstein èra parallèla a sa concepcion de l'espectator. Per eu, l'espectator èra pas unicament un testimòni passiu contemplant l'istòria. Au contrari, lo film deviá agir sus lo public per i suscitar de reaccions. Aquela concepcion èra indissociabla dau percors [[politica|politic]] d'Eisenstein, inscrich dins la vida [[politica]] de l'[[URSS]] deis [[ans 1920]]. D'efiech, leis autoritats e lei cineastas sovietics d'aqueu temps consideravan lo [[cinèma]] coma un [[art]] au servici de la [[revolucion]]. Leis òbras devián donc suscitar d'emocions e de sentiments [[comunisme|procomunistas]]. Aqueu besonh foguèt a l'origina de l'encaminament intellectuau d'Eisenstein sus lo montatge e sus sa volontat de s'alunchar dau cinèma narratiu.

==== Lo trabalh teoric ====

Durant sa carriera, Eisenstein foguèt pas unicament un realizator que s'interessèt tanben fòrça a la teoria dau [[cinèma]]. Una part significativa de son importància dins l'[[istòria]] d'aquel [[art]] provèn ansin de seis escrichs e de son ensenhament. Foguèt ansin l'autor de plusors tèxtes d'analisi sus lo montatge, la composicion deis imatges e lei relacions entre lo son e l'imatge. Per aquò, integrèt a sei teorias d'elements eissits d'autreis [[art]]s ([[literatura]], [[pintura]], [[teatre]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' James Goodwin, ''Eisenstein, Cinema, and History'', University of Illinois Press, 1993, p. 36.&lt;/ref&gt;, etc.) e de teorias [[sciéncia|scientificas]] recentas. Pasmens, fau nòtar que la teoria d'Eisenstein foguèt en evolucion constanta. Ansin, abandonèt de còps de pans importants de sei concepcions au profiech d'idèas novèlas e imaginèt mai d'un biais diferent de montar un film&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, pp. 44-45.&lt;/ref&gt;.

Son activitat d'ensenhament foguèt un autre element important a l'origina de sa plaça dins l'istòria de l'art cinematografic. D'efiech, transmetèt sa pensada a plusors generacions d'estudiants, çò que li permetèt de difusar seis idèas en delà de sei films. Après sa [[mòrt]], aquò favorizèt la collècta e la publicacion de seis escrichs au sen d'un còrpus coerent que demòra una referéncia estudiada dins leis escòlas de cinèma.

=== Filmografia e films principaus ===

==== Generalitats ====

En despiech de son importància dins l'[[istòria]] dau [[cinèma]], l'òbra d'Eisenstein es relativament limitada. Se compausava de uech longs metratges, que dos son demorats inacabats, e de tres corts metratges. Pasmens, sus aqueu totau, un long metratge, ''[[lo Prat de Bezhin]]'', foguèt destruch per leis autoritats [[URSS|sovieticas]] e reconstituït a partir de [[fotograma]]s descubèrts dins lo corrent deis [[ans 1960]]. Un cort metratge, ''[[Death Day]]'' sortit ais [[USA|Estats Units]] en [[1934]], es considerat coma perdut. L'ensemble d'aquela òbra foguèt realizada entre [[1923]] e [[1948]], mai la partida finala d'''[[Ivan lo Terrible (film)|Ivan lo Terrible]]'' sortiguèt en [[1958]], 14 ans après la mòrt d'Eisenstein.

D'un biais generau, la filmografia d'Eisenstein pòu èsser devesida en tres partidas. La premiera va de [[1923]] a [[1929]] e s'inscriu dins un cinèma revolucionari centrat sus la defensa e la promoccion de las idèas [[comunisme|comunistas]] e [[URSS|sovieticas]] (''[[La Grèva (film)|La Grèva]]'', ''[[Lo Cuirassat Potemkin]]'', ''[[Octòbre (film)|Octòbre]]'' e ''[[La Linha Generala]]''). Lei massas popularas e lo montatge i tènon un ròtle centrau. Puei, de [[1930]] a [[1937]], Eisenstein s'orientèt vèrs un cinèma mai experimentau. Es lo periòde dei dos films inacabats de sa carriera (''[[¡Que viva México!]]'', ''[[Lo Prat de Bezhin]]''). Enfin, de [[1938]] a [[1948]], realizèt ''[[Alexandr Nevskii (film)|Alexandr Nevski]]'' e ''[[Ivan lo Terrible (film)|Ivan lo Terrible]]''. Aquelei films mòstran una evolucion vèrs lo racònte [[istòria|istoric]], de personatges marcants e un estil monumentau.
i

==== ''Lo Cuirassat Potemkin'' ====

[[Fichièr:Potemkinmarch.jpg|thumb|right|Extrach de la scena dau chaple dei manifestants d'[[Odessa]] dins lo ''[[Cuirassat Potemkin]]''.]]

{{veire|Cuirassat Potemkin}}

Lo ''[[Cuirassat Potemkin]]'' es un film mut istoric e politic sortit en [[1925]] que s'inspira de la [[mutinariá dau cuirassat Potemkin]]. Es lo segond film d'Eisenstein qu'aviá ja realizat ''[[La Grèva (film)|La Grèva]]'' dins lo corrent de la meteissa annada. Se devesís en cinc partidas que còntan lo començament de la [[mutinariá]], l'[[assassinat]] dau menaire deis insurgents per un [[oficier]], l'omenatge de la populacion d'[[Odessa]] au menaire defuntat, la repression de la populacion per la gàrdia imperiala e lo raliment de la [[marina militara|flòta]] ai mutins. L'ensemble foguèt filmat en sèt setmanas amb plusors episòdis improvisats a partir d'un canavàs de quauquei paginas. L'acuelh dau public [[URSS|sovietic]] foguèt estrambordat. Foguèt tanben fòrça favorable dins mai d'un autre país, mai leis autoritats localas enebiguèron rapidament sa difusion&lt;ref&gt;Per exemple, en [[França]], sa projeccion publica foguèt quasi enebida de [[1927]] a [[1952]] (Christophe Triollet, Benjamin Campion, Chloé Delaporte e Alan Deprez, ''Darkness, censure et cinéma'', LettMotif, 2018, p. 86). Au [[Reiaume Unit]], lo [[British Board of Film Classification]] refusèt d'acordar un visat de difusion en [[1926]]. Puei, lo film foguèt [[classament X|classat X]] de [[1953]] a [[1987]].&lt;/ref&gt;.

L'originalitat dau film es son refús de seguir la concepcion [[tradicion]]ala e [[literatura|literària]] dau personatge. En plaça, Eisenstein presenta de massas anonimas e de « victimas tipe » (una maire amb son enfant, un infierme sensa cambas, una femna amb un landau, etc.). Privilegièt tanben un montatge fòrça dinamic integrant de plans sarrats e detalhats. Lo ritme es rapid, mai accelèra d'un biais paroxistic dins lei scenas violentas coma la revòuta de l'equipatge dau [[cuirassat]] ò la repression dins leis escaliers. En [[1925]], aquò èra d'innovacions importantas que participèron au succès dau film e que permetèron a Eisenstein de melhorar sei tecnicas de montatge.

==== ''Alexandr Nevskii'' ====

{{veire|Alexandr Nevskii (film)}}

''[[Alexandr Nevskii (film)|Alexandr Nevskii]]'' es un [[film]] istoric sortit en [[1938]]. Comandat per lo [[govèrn]] [[URSS|sovietic]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Barthélemy Amengual, ''Que viva Eisenstein!'', Age d'homme, 1980, pp. 307-308.&lt;/ref&gt;, s'inspira de la [[batalha dau lac Peipus|victòria]] d'[[Alexandr Nevskii]] obtenguda en [[1242]] còntra una armada de [[Cavaèrs Teutonics|chivaliers teutonics]] que menacava [[Republica de Novgorod|Novgorod]]. Dins lo film, lo prince Nevskii, èx-senhor de [[Novgorod]], accèpta de tornar venir prince de la vila per combatre una armada teutonica. Refusa lo pacte prepausat per lei captaus e lei marchands, pas necessiàrament ostils a l'arribada dei Teutonics, e pren lo comandament d'una armada populara formada d'un biais espontanèu per leis abitants. Puei, après una lònga batalha sus lo lac gelat, lei chivaliers teutonics son englotiats per la rompedura dau glaç. Nevskii libèra alora lei simples presoniers e exigís un recapte per la liberacion dei chivaliers capturats mentre que lei traites son executats per la fòga.

Lo film èra un avertiment clar a [[Alemanha]] dins un contèxte de tensions extrèmas entre [[Berlin]] e [[Moscòu]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Barthélemy Amengual, ''Que viva Eisenstein!'', Age d'homme, 1980, p. 308.&lt;/ref&gt;. Dispareguèt brèvament après la signatura dau [[Pacte Germanosovietic]] e foguèt tornarmai projectat dins lei cinemàs sovietics après lo començament de la [[Guèrra Germanosovietica]]. L'intriga, fòrça maniquèa, es ansin marcada per l'importància donada ai tèmas centraus de la [[propaganda]] [[Estalin|estaliniana]] (ròtle dau pòble, imatge dau cap, etc.&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Barthélemy Amengual, ''Que viva Eisenstein!'', Age d'homme, 1980, pp. 308-309.&lt;/ref&gt;). Au nivèu tecnic, ''[[Alexandr Nevskii (film)|Alexandr Nevskii]]'' foguèt lo premier film parlant d'Eisenstein. L'[[estetica]] foguèt fòrça trabalhada, especialament aquela dei [[Cavaèrs Teutonics|chivaliers teutonics]], e lo montatge integrèt una musica de [[Serguei Prokofiev|Prokofiev]]. La sincronizacion deis imatges e dau son foguèt un deis aspèctes marcants dau film&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Jay Leyda (trad. Claude-Henri Rochat), ''Kino : histoire du cinéma russe et soviétique'', Lausana, Éditions l'Age d'homme, 1980, p. 405.&lt;/ref&gt;. Leis [[efiechs especiaus]] èran tanben impressionants per l'epòca (reconstitucion d'un lac gelat, scena finala de l'englotiment dei Teutonics, etc.). Enfin, la mesa en scena imaginada per Eisenstein per filmar la batalha finala es a l'origina dei representacions cinematograficas modèrnas de batalha&lt;ref&gt;Per exemple, inspirèt lei batalhas presentas dins lei films [[Enric V (film)|Enric V]] ([[1944]]), ''[[Espartac (film)|Espartac]]'' ([[1960]]) e [[L'Empèri còntra-ataca]]'' ([[1980]]).''&lt;/ref&gt;

==== ''Ivan lo Terrible'' ====

{{veire|Ivan lo Terrible (film)}}

''[[Ivan lo Terrible (film)|Ivan lo Terrible]]'' es lo darrier film d'Eisenstein. Se compausa de doas partidas sortidas en [[1948]] e en [[1958]]. L'escart s'explica per la [[censura]] d'[[Estalin]] que veguèt una critica de son poder personau dins l'òbra. Una tresena partida èra prevista, mai foguèt jamai realizada&lt;ref&gt;A l'origina, Eisenstein aviá escrich doas partidas, mai après lo filmatge, aviá pron de materiau per realizar tres films. Obtenguèt donc l'autorizacion de realizar una tresena partida, autorizacion que foguèt annulada après la censura dau segond film (Joan Neuberger, ''Ivan the Terrible: The Film Companion'', Bloomsbury Publishing, 2003, p. 21). Quauquei scenas e elements de scenaris deis elements addicionaus imaginats per aqueu film son estats descubèrts (Joan Neuberger, ''This Thing of Darkness: Eisenstein's Ivan the Terrible in Soviet Russia'', Cornell University Press, 2019, pp. 6, 24, 35, 141, 151 e 222).&lt;/ref&gt;. D'efiech, lo film sembla un omenatge ambigü a [[Iòssif Stàlin|Estalin]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Joan Neuberger, ''This Thing of Darkness: Eisenstein's Ivan the Terrible in Soviet Russia'', Cornell University Press, 2019, pp. 40 e 123-124 e pp. 298-299.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' David Gillespie, « Sergei Eisenstein and the Articulation of Masculinity », ''New Zealand Slavonic Journal'', vol. 42, 2008, pp. 1-53.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[rus|(ru)]]''' Neya Zorkaya, ''История советского кино'', Sant Petersborg, Алетейя, 2006, p. 275.&lt;/ref&gt;.

Durant la premiera partida, lo grand-duc [[Ivan IV lo Terrible|Ivan IV]] i es coronat tsar en despiech de l'oposicion dei [[noblesa|nòbles]], dei [[boiar]]s e de sa tanta Yefrosinya que vòu plaçar son fiu Vladimir sus lo tròne. Puei, se [[maridatge|marida]] amb Anastasia, egalament cortejada per lo prince Kurbski, reprimís una revòuta populara menada per lei boiars e dirigís una campanha còntra lei [[Tatars]]. En parallèl, dèu luchar còntra lei complòts organizats per Yefrosinya e Kurbski. La premiera capita d'empoisonar Anastasia e Ivan, descoratjat, decidís d'abdicar. Dins aquò, la populacion de [[Moscòu]] s'acampa per li formar una garda personala e li demandar de demorar au poder. Durant la segonda partida, Ivan apren lo ròtle de Yefrosinya dins la [[mòrt]] d'Anastasia e ordona l'execucion de tres boiars. Yefrosinya organiza alora l'[[assassinat]] dau tsar mai l'astücia d'Ivan li permet de desjogar lei plans de sa tanta. Vladimir es ainsi assassinat a sa plaça e Ivan pòu proclamar la necessitat d'un poder fòrt per véncer leis enemics dau pòble.

Lo film èra un film-opèra caracterizat per un estil grandiós. Cada plan èra estudiat e concebut coma un tablèu [[teatre|teatrau]] amb una atencion fina portada a la plastica e au dinamisme de la scena. L'objectiu èra d'obtenir una òbra ieratica e convulsiva capabla de se raprochar dei tragèdias de [[William Shakespeare|Shakespeare]]. Un còp de mai, Prokofiev foguèt encargat de la musica e Eisenstein integrèt de scenas colorizadas dins lo film après aver assistit a una conferéncia sus lo tèma. Pasmens, donèt un aspècte psicologic e non realista ai passatges en color. L'acuelh dau film per la critica e lo public foguèt mitigat en foncion dei país. Leis efiechs especiaus e lo trabalh estetic foguèron largament reconeguts, mai l'intriga, lo ritme ò lo jòc d'actor foguèron pus sovent criticats&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Joan Neuberger, ''This Thing of Darkness: Eisenstein's Ivan the Terrible in Soviet Russia'', Cornell University Press, 2019, pp.301-304.&lt;/ref&gt;.

== Lei Caps d'òbra ==
[[Fichièr:Russia-2000-stamp-Sergei Eisenstein.jpg|thumb|300 px|right|...]]

Realizèt l'òbra geniala ''Octòbre'' ([[1927]]), reconstruccion dei fachs decisius de [[1917]], basada sus l'òbra dau jornalista estatsunidenc [[John Reed]] ''Lei dètz jorns qu'esbrandèron lo Mond''. 

Comencèt alora d'aver de problèmas seriós amb la censura sovietica, çò que lo menèt a signar un contracte amb la Paramount e a s'installar ais [[Estats Units]]. Pasmens, obtenguèt pas lo permés de residéncia e poguèt pas enregar ges de projècte. Alora se n'anèt en [[Mexic]], que i rodèt lo filme incomplet ''¡Que viva México!'', una òbra ont assagèt de montatges aproximatius diferents. L' MGM aqueriguèt a una venda a l'enquant una part dei negatius, que puei leis utilizèt dins ''¡Viva Villa!''; una autra part passèt au productor Sol Lesser que realizèt amb aquelei fragments ''Tormenta subre Mexic''. Una quita amiga d'Eisenstein, [[Mary Seaton]], n'utilizèt una autra part dins lo filme ''Temps au soleu'', d'influéncia decisiva dins lo desvolopament posterior dau cinèma mexican. 

Après son experiéncia de pauc de succès coma cineasta en exili, decidiguèt de tornar en [[URSS]]. Tornarmai s'embronquèt a de dificultats grandas per menar a tèrme son trabalh. Lo rodatge dau ''Prat de Bezhin'', basat sus un cònte d'[[Ivan Turgenev]], foguèt interromput per la [[censura]]. 

Alora se dediquèt a la redaccion de tèxts teorics brilhants, mentre que demenissián leis atacas politicas còntra son òbra e sa persona; d'atacas qu'empachèron pas que rodèsse ''[[Aliexandr Nevskii]]'' ([[1938]]), son primier filme sonòr, amb la musica de [[Serguei Prokofiev]], amb lo quau ganhèt lo prèmi [[Stalin]]. Amb ''Ivan lo Terrible'' ([[1942]]) inicièt un projècte biografic ambiciós a l'entorn de la figura dau tzar [[Ivan IV]], que son estructura originala se compausava de tres parts; la burocracia sovietica interpretèt l'òbra coma una denóncia dau culte de la personalitat d'Stalin. La segonda part dau projècte, ''La conjuracion dei boiars'', foguèt proïbida fins a la mòrt dau dictator, en [[1953]], cinc ans après lo decès dau quite director cinematografic. 

Sergei Eisenstein s'es destacat coma teorician amb d'òbras coma ''Teoria e tecnica cinematografica,'' ''La forma dins lo cinèma'', ''Reflexions d'un cineasta'' e ''Realizacion cinematografica'', en mai d'articles e d'assais multiples .

== Filmografia ==

*  '''[[Дневник Ґлумова]]'''.......   ''[[Lo jornau de Glumov]]'' ([[1923]]) ''filme cort''
*  '''[[Стачка]]'''.......  ''[[La grèva]]'' ([[1924]])
*  '''[[Lo cuirassat Potemkin|Броненосец Потёмкин]]'''.......  ''[[Lo cuirassat Potemkin]]'' ([[1925]])
*  '''[[Octobre (filme, 1928)|Oктябрь]]'''.......  ''[[Octobre (filme, 1928)|Octòbre]]'' ([[1928]])
* '''[[Старое и новое]]'''.......  ''[[Çò vielh e çò nòu]]'' ([[1926]]-[[1929]])
* '''[[¡Que viva México!]]''' ([[1931]]) (''inacabat'')
* ''' [[Бежин дүг]]'''.......  ''[[Lo prat de Bezhin]]'' ([[1936]]) (''inacabat''... sòbran solament de fotogramas d'aiceste filme destrusit per la censura estaliniana)
* '''[[Александр Невский]]'''.......  ''[[Aliexandr Nevskii]]'' ([[1938]])
* '''[[Иван Гросный (1-я cepия)]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible I]]'' ([[1942]])
* '''[[Иван Гросный (2-я cepия , сказ второй - ''Боярский заговор'')]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible II: la conjuracion dei boiars]]'' ([[1946]])
* '''[[Иван Гросный (неоконченный, 3-я cepия)]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible III]]'' (''inacabat'')

== Bibliografia ==
=== Òbras de Sergei Eisenstein ===
* [[Fichièr:Accessories-text-editor.png|120 px]]
==== reviradas italianas ====

* '''''[[La natura non-indifferente]]'''''... [[Marsilio Editori]] [[Venècia]] [[1981]] (reed. [[2003]])
* ''[[Il Colore]]''... idem id [[1982]
* '''''[[Teoria generala del montaggio]]'''''...  id id [[1985]] (reed [[2004]])
* ''[[Il Montaggio]]''... id id [[1986]]
* ''[[La Regia]]''... id id [[1989]]
* '''''[[Stili di regia]]'''''... id id [[1993]] (reed [[2003]])
* '''''[[Il Movimento espressivo]]'''''...  id id [[1998]]
* ''[[Lezioni di regia]]''... id id [[2000]]
* ''[[Walt Disney]]'' SE [[2004]]
* '''''[[Charlie Chaplin]]''''' id [[2005]]
* '''''[[La forma cimematografica]]''''' [[Einaudi]] [[Turin]] [[id]]
* '''''[[Memorie]]'''''... Marsilio Editori Venècia [[2006]]
==== a l'entorn de l'òme e de l'artista ====
* [[Fichièr:Wikisource logo suggestion - curved books.png|120 px]]
===== en anglés =====
* [[Kristin Thompson]]: ''Eisenstein's Ivan the terrible: a neoformalist analysis''... [[Princeton University Press]] [[1981]]
* [[Jay Leyda]]: '''''Eisenstein at work'''''...  [[Pantheon books]] [[The museum of modern art]] [[1982]]
* [[David Bordwell]]: '''''The cinema of Eisenstein''''' [[Harvard University Press]] [[Londres]] [[1993]]
* [[Richard Taylor]] &amp; [[I. Christie]]... ''Eisenstein rediscovered''... [[Routledge]] [[1993]]
* [[Richard Taylor]]: ''The Eisenstein reader''... [[British Film Institute]] [[1998]]
* [[Richard Taylor]]: ''October''... idem [[2002]]
* [[Yuri Tsivian]]: ''Ivan the terrible''... id id
===== en francés =====
* [[Léon Moussinac]]: ''Serge Eisenstein'' (''sic!'')... [[Seghers]] [[París]] [[1964]]
* [[Dominique Fernandez]]: ''Eisenstein''  [[Bernard Grasset ed.]] id [[1975]]
* [[Marie-Claire Roparz-Wuilleumier]] &amp; [[Pierre Sorlin]]:  ''Octobre: écriture et idéologie''... [[Éd. Albatros]] id [[1976]]
* [[Jean Mitry]]: '''''S.M. Eisenstein'''''... [[Éditions Universitaires]] id [[1978]]
* [[Jacques Aumont]]: ''Montage Eisenstein''... [[Éd. Albatros]] id [[1979]] (reed [[2005]])
* [[Barthélémy Amengual]]: '''''Que viva Eisenstein'''''... [[Lausana]] [[L'Âge d'homme]] [[1980]]
* [[François Albera]]: ''Eisenstein et le constructivisme russe''... idem [[1990]]
* [[François Albera]] '''''Eisenstein dans le texte'''''... òbra collectiva bailejada per F. Albera, [[CINéMAS]] [[2001]]
* [[Dominique Chateau]] &amp; [[François Jost]] (bailejar): ''Eisenstein, l'ancien et le nouveau'' [[Publications de la Sorbonne]] [[París]] [[2002]]
* [[Jrean-Louis Leutrat]]: ''Échos d'Ivan le terrible''... [[De Boeck Université]] [[Brussèlas]] [[2006]]
===== en italian =====
* [[Viktor Sklovskij]]: ''Sua Maestà Eisenstein: biografia di un protagonista'' [[De Donato]] [[1974]]
* [[Pier-Marco De Santi]] (causida): '''''[[I disegni di Eisenstein]]'''''... [[Laterza]] [[1981]]
* [[Pietro Montani]]: '''''Sergej Ejsenstejn: oltre il cinema'''''... [[Venècia]] [[La Biennale di Venezia]] [[1991]]
* [[Aldo Grasso]]: ''Sergej M. Ėjzenštejn''... [[Il Castro Cinema num. 6]] [[Editrice Il Castoro]] [[Milan]] [[2007]]

== Ligams extèrnes ==
* [[Fichièr:Www.gif|35 px]]
{{imdb nom| id=0001178}}

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

{{DEFAULTSORT:Eisenstein, Sergei}}
[[Categoria:Personalitat del cinèma]]
[[Categoria:Realizator rus]]
[[Categoria:Propaganda]]
[[Categoria:Teorician del cinèma]]
[[Categoria:Naissença en 1898]]
[[Categoria:Decès en 1948]]
[[Categoria:Decès a Moscòu]]</text>
      <sha1>64fa4dbufa1z6k875iiub956qpd557v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2510816</id>
      <parentid>2510815</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T04:50:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>/* Leis Òbras */</comment>
      <origin>2510816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25567" sha1="nxhz9igiy69mstnxju8qz7ch2mzcv9k" xml:space="preserve">{{Dialècte Provençau}}
{{1000 fondamentals}}

[[Fichièr:Sergei Eisenstein 02.jpg|thumb|300 px|right|Sergei Eisenstein en 1935.]]

'''Sergei Mikhailovich Eisenstein/Eizenshtein''' (en [[rus]]: ''Сергей Михайлович Эйзенштейн'') o '''Sergejs Eizenšteins''' (en [[leton]]) (nascut a [[Riga]] lo [[23 de genièr|23 de genier]] de [[1898]] - mòrt a [[Moscòu]] l'[[11 de febrièr|11 de febrier]] de [[1948]]) foguèt un cineasta [[Letònia|leton]] e [[Russia|rus]] (amb d'originas alemandas, josievas e suedesas) que tenguèt un ròtle majorau dins la cultura de l'[[URSS]] e dins l'istòria dau [[cinèma]]. Especialament foguèt director, montaire e teorician dau cinèma.
== Vida e formacion ==
Fiu d'un paire d'origina josieva, alemanda e suedesa e d'una maire russa ortodòxa, estudièt l'arquitectura e lei Bèleis Arts mai interrompèt leis estudis per fin de s'engatjar dins lei milícias popularas que participèron a la [[Revolucion d'Octobre|Revolucion d’Octòbre]]. 

Dins l'[[Armada Roja]], intrèt en contacte amb lo teatre en trabalhant coma responsable dei decòrs e coma director e interprèt d'espectacles pichons per la tropa. La sieuna experiéncia coma director de scèna dau Teatre Obrier ([[1920]]) lo quichèt a estudiar la direccion teatrala a l'escòla estatala. Aquí desvolopèt una concepcion personala de l'art dramatic basada sus la juxtaposicion d'imatges de contengut emocionau fòrt e seguiguèt leis ensenhaments de [[Vsevolod Meyerhold]].

== Leis Òbras ==

=== Contribucion a l'art cinematografica ===

==== Lo montatge ====

La contribucion pus importanta d'Eisenstein a l'[[art]] [[cinèma|cinematografic]] pertòca lo montatge, es a dire l'[[art]] d'assemblar lei diferents plans d'un [[film]]. D'efiech, dins lo corrent deis [[ans 1920]], lo [[cinèma]] dominant, mai que mai [[Estats Units d'America|estatsunidenc]], utilizava quasi unicament lo montatge per servir la continuitat [[narracion|narrativa]] dau racònte&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 42&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 42.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Aquela tecnica inspira totjorn de realizators que permet de ben conservar la realitat espaciala e la logica de l'intriga.&lt;/ref&gt;. L'objectiu èra de liar lei plans d'un biais fluid e discrèt per empachar l'espectator de remarcar lo passatge d'un imatge a un autre. Eisenstein prepausèt una concepcion fòrça diferenta&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 43&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 43.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Andrew 1976 pp. 57-60&quot;&gt;'''[[anglés|(en)]]''' J. Dudley Andrew, ''The Major Film Theories. An Introduction'', Oxford University Press, 1976, pp. 57-60.&lt;/ref&gt;.

Segon eu, lo montatge èra pas un simple otís d'assemblatge au servici dau racònte, mai lo còr dau trabalh dau realizator e lo mejan principau d'expression de l'art cinematografic. Per aquò, desvolopèt l'idèa que lo sens se forma a partir de la collision entre dos plans. Dins aquela concepcion, dos imatges juxtapausats s'addicionan pas. Au contrari, lor collision pòu engendrar dins l'esperit de l'espectator una idèa ò una [[emocion]] absenta dei dos imatges considerats d'un biais separat&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 43&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 43.&lt;/ref&gt;. La [[musica]] pòu tanben renforçar aqueleis efiechs&lt;ref name=&quot;Andrew 1976 pp. 57-60&quot;&gt;'''[[anglés|(en)]]''' J. Dudley Andrew, ''The Major Film Theories. An Introduction'', Oxford University Press, 1976, pp. 57-60.&lt;/ref&gt;. Ansin, per Eisenstein, lo montatge vèn un acte creator, vision qu'ocupa encara una plaça centrala dins lo cinèma modèrne car lei procès d'Eisenstein, revolucionaris durant la premiera partida dau sègle XX, an largament integrat la nòrma cinematografica. En particular, lo montatge es totjorn utilizat per crear lo ritme e lo sens dei films actuaus.

Pasmens, Eisenstein possèt seis idèas mai luench. Aquò foguèt a l'origina dau « montatge intellectuau »&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 43&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 43.&lt;/ref&gt;. Segon aquela teoria, èra possible d'utilizar la collision deis imatges per exprimir de concèptes abstrachs e permetre l'emergéncia d'una pensada vertadiera dins l'esperit de l'espectator. Per Eisenstein, lo cinèma veniá alora capable de rasonar en luòga de se contentar de contar e d'esmòure. Dins aquò, aquela vision, inscricha dins l'encastre de la [[revolucion]] [[URSS|sovietica]], aguèt mens de succès car son abstraccion podiá pèrdre l'espectator dins una mena de rebus e l'alunchar de l'aspècte emocionau ò patetic de l'òbra&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 44&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 44.&lt;/ref&gt;.

==== La concepcion de l'espectator ====

La teoria dau montatge d'Eisenstein èra parallèla a sa concepcion de l'espectator. Per eu, l'espectator èra pas unicament un testimòni passiu contemplant l'istòria. Au contrari, lo film deviá agir sus lo public per i suscitar de reaccions. Aquela concepcion èra indissociabla dau percors [[politica|politic]] d'Eisenstein, inscrich dins la vida [[politica]] de l'[[URSS]] deis [[ans 1920]]. D'efiech, leis autoritats e lei cineastas sovietics d'aqueu temps consideravan lo [[cinèma]] coma un [[art]] au servici de la [[revolucion]]. Leis òbras devián donc suscitar d'emocions e de sentiments [[comunisme|procomunistas]]. Aqueu besonh foguèt a l'origina de l'encaminament intellectuau d'Eisenstein sus lo montatge e sus sa volontat de s'alunchar dau cinèma narratiu.

==== Lo trabalh teoric ====

Durant sa carriera, Eisenstein foguèt pas unicament un realizator que s'interessèt tanben fòrça a la teoria dau [[cinèma]]. Una part significativa de son importància dins l'[[istòria]] d'aquel [[art]] provèn ansin de seis escrichs e de son ensenhament. Foguèt ansin l'autor de plusors tèxtes d'analisi sus lo montatge, la composicion deis imatges e lei relacions entre lo son e l'imatge. Per aquò, integrèt a sei teorias d'elements eissits d'autreis [[art]]s ([[literatura]], [[pintura]], [[teatre]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' James Goodwin, ''Eisenstein, Cinema, and History'', University of Illinois Press, 1993, p. 36.&lt;/ref&gt;, etc.) e de teorias [[sciéncia|scientificas]] recentas. Pasmens, fau nòtar que la teoria d'Eisenstein foguèt en evolucion constanta. Ansin, abandonèt de còps de pans importants de sei concepcions au profiech d'idèas novèlas e imaginèt mai d'un biais diferent de montar un film&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, pp. 44-45.&lt;/ref&gt;.

Son activitat d'ensenhament foguèt un autre element important a l'origina de sa plaça dins l'istòria de l'art cinematografic. D'efiech, transmetèt sa pensada a plusors generacions d'estudiants, çò que li permetèt de difusar seis idèas en delà de sei films. Après sa [[mòrt]], aquò favorizèt la collècta e la publicacion de seis escrichs au sen d'un còrpus coerent que demòra una referéncia estudiada dins leis escòlas de cinèma.

=== Filmografia e films principaus ===

==== Generalitats ====

En despiech de son importància dins l'[[istòria]] dau [[cinèma]], l'òbra d'Eisenstein es relativament limitada. Se compausava de uech longs metratges, que dos son demorats inacabats, e de tres corts metratges. Pasmens, sus aqueu totau, un long metratge, ''[[lo Prat de Bezhin]]'', foguèt destruch per leis autoritats [[URSS|sovieticas]] e reconstituït a partir de [[fotograma]]s descubèrts dins lo corrent deis [[ans 1960]]. Un cort metratge, ''[[Death Day]]'' sortit ais [[USA|Estats Units]] en [[1934]], es considerat coma perdut. L'ensemble d'aquela òbra foguèt realizada entre [[1923]] e [[1948]], mai la partida finala d'''[[Ivan lo Terrible (film)|Ivan lo Terrible]]'' sortiguèt en [[1958]], 14 ans après la mòrt d'Eisenstein.

D'un biais generau, la filmografia d'Eisenstein pòu èsser devesida en tres partidas. La premiera va de [[1923]] a [[1929]] e s'inscriu dins un cinèma revolucionari centrat sus la defensa e la promoccion de las idèas [[comunisme|comunistas]] e [[URSS|sovieticas]] (''[[La Grèva (film)|La Grèva]]'', ''[[Lo Cuirassat Potemkin]]'', ''[[Octòbre (film)|Octòbre]]'' e ''[[La Linha Generala]]''). Lei massas popularas e lo montatge i tènon un ròtle centrau. Puei, de [[1930]] a [[1937]], Eisenstein s'orientèt vèrs un cinèma mai experimentau. Es lo periòde dei dos films inacabats de sa carriera (''[[¡Que viva México!]]'', ''[[Lo Prat de Bezhin]]''). Enfin, de [[1938]] a [[1948]], realizèt ''[[Alexandr Nevskii (film)|Alexandr Nevski]]'' e ''[[Ivan lo Terrible (film)|Ivan lo Terrible]]''. Aquelei films mòstran una evolucion vèrs lo racònte [[istòria|istoric]], de personatges marcants e un estil monumentau.
i

==== ''Lo Cuirassat Potemkin'' ====

[[Fichièr:Potemkinmarch.jpg|thumb|right|Extrach de la scena dau chaple dei manifestants d'[[Odessa]] dins lo ''[[Cuirassat Potemkin]]''.]]

{{veire|Cuirassat Potemkin}}

Lo ''[[Cuirassat Potemkin]]'' es un film mut istoric e politic sortit en [[1925]] que s'inspira de la [[mutinariá dau cuirassat Potemkin]]. Es lo segond film d'Eisenstein qu'aviá ja realizat ''[[La Grèva (film)|La Grèva]]'' dins lo corrent de la meteissa annada. Se devesís en cinc partidas que còntan lo començament de la [[mutinariá]], l'[[assassinat]] dau menaire deis insurgents per un [[oficier]], l'omenatge de la populacion d'[[Odessa]] au menaire defuntat, la repression de la populacion per la gàrdia imperiala e lo raliment de la [[marina militara|flòta]] ai mutins. L'ensemble foguèt filmat en sèt setmanas amb plusors episòdis improvisats a partir d'un canavàs de quauquei paginas. L'acuelh dau public [[URSS|sovietic]] foguèt estrambordat. Foguèt tanben fòrça favorable dins mai d'un autre país, mai leis autoritats localas enebiguèron rapidament sa difusion&lt;ref&gt;Per exemple, en [[França]], sa projeccion publica foguèt quasi enebida de [[1927]] a [[1952]] (Christophe Triollet, Benjamin Campion, Chloé Delaporte e Alan Deprez, ''Darkness, censure et cinéma'', LettMotif, 2018, p. 86). Au [[Reiaume Unit]], lo [[British Board of Film Classification]] refusèt d'acordar un visat de difusion en [[1926]]. Puei, lo film foguèt [[classament X|classat X]] de [[1953]] a [[1987]].&lt;/ref&gt;.

L'originalitat dau film es son refús de seguir la concepcion [[tradicion]]ala e [[literatura|literària]] dau personatge. En plaça, Eisenstein presenta de massas anonimas e de « victimas tipe » (una maire amb son enfant, un infierme sensa cambas, una femna amb un landau, etc.). Privilegièt tanben un montatge fòrça dinamic integrant de plans sarrats e detalhats. Lo ritme es rapid, mai accelèra d'un biais paroxistic dins lei scenas violentas coma la revòuta de l'equipatge dau [[cuirassat]] ò la repression dins leis escaliers. En [[1925]], aquò èra d'innovacions importantas que participèron au succès dau film e que permetèron a Eisenstein de melhorar sei tecnicas de montatge.

==== ''Alexandr Nevskii'' ====

{{veire|Alexandr Nevskii (film)}}

''[[Alexandr Nevskii (film)|Alexandr Nevskii]]'' es un [[film]] istoric sortit en [[1938]]. Comandat per lo [[govèrn]] [[URSS|sovietic]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Barthélemy Amengual, ''Que viva Eisenstein!'', Age d'homme, 1980, pp. 307-308.&lt;/ref&gt;, s'inspira de la [[batalha dau lac Peipus|victòria]] d'[[Alexandr Nevskii]] obtenguda en [[1242]] còntra una armada de [[Cavaèrs Teutonics|chivaliers teutonics]] que menacava [[Republica de Novgorod|Novgorod]]. Dins lo film, lo prince Nevskii, èx-senhor de [[Novgorod]], accèpta de tornar venir prince de la vila per combatre una armada teutonica. Refusa lo pacte prepausat per lei captaus e lei marchands, pas necessiàrament ostils a l'arribada dei Teutonics, e pren lo comandament d'una armada populara formada d'un biais espontanèu per leis abitants. Puei, après una lònga batalha sus lo lac gelat, lei chivaliers teutonics son englotiats per la rompedura dau glaç. Nevskii libèra alora lei simples presoniers e exigís un recapte per la liberacion dei chivaliers capturats mentre que lei traites son executats per la fòga.

Lo film èra un avertiment clar a [[Alemanha]] dins un contèxte de tensions extrèmas entre [[Berlin]] e [[Moscòu]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Barthélemy Amengual, ''Que viva Eisenstein!'', Age d'homme, 1980, p. 308.&lt;/ref&gt;. Dispareguèt brèvament après la signatura dau [[Pacte Germanosovietic]] e foguèt tornarmai projectat dins lei cinemàs sovietics après lo començament de la [[Guèrra Germanosovietica]]. L'intriga, fòrça maniquèa, es ansin marcada per l'importància donada ai tèmas centraus de la [[propaganda]] [[Estalin|estaliniana]] (ròtle dau pòble, imatge dau cap, etc.&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Barthélemy Amengual, ''Que viva Eisenstein!'', Age d'homme, 1980, pp. 308-309.&lt;/ref&gt;). Au nivèu tecnic, ''[[Alexandr Nevskii (film)|Alexandr Nevskii]]'' foguèt lo premier film parlant d'Eisenstein. L'[[estetica]] foguèt fòrça trabalhada, especialament aquela dei [[Cavaèrs Teutonics|chivaliers teutonics]], e lo montatge integrèt una musica de [[Serguei Prokofiev|Prokofiev]]. La sincronizacion deis imatges e dau son foguèt un deis aspèctes marcants dau film&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Jay Leyda (trad. Claude-Henri Rochat), ''Kino : histoire du cinéma russe et soviétique'', Lausana, Éditions l'Age d'homme, 1980, p. 405.&lt;/ref&gt;. Leis [[efiechs especiaus]] èran tanben impressionants per l'epòca (reconstitucion d'un lac gelat, scena finala de l'englotiment dei Teutonics, etc.). Enfin, la mesa en scena imaginada per Eisenstein per filmar la batalha finala es a l'origina dei representacions cinematograficas modèrnas de batalha&lt;ref&gt;Per exemple, inspirèt lei batalhas presentas dins lei films [[Enric V (film)|Enric V]] ([[1944]]), ''[[Espartac (film)|Espartac]]'' ([[1960]]) e [[L'Empèri còntra-ataca]]'' ([[1980]]).''&lt;/ref&gt;

==== ''Ivan lo Terrible'' ====

{{veire|Ivan lo Terrible (film)}}

''[[Ivan lo Terrible (film)|Ivan lo Terrible]]'' es lo darrier film d'Eisenstein. Se compausa de doas partidas sortidas en [[1948]] e en [[1958]]. L'escart s'explica per la [[censura]] d'[[Estalin]] que veguèt una critica de son poder personau dins l'òbra. Una tresena partida èra prevista, mai foguèt jamai realizada&lt;ref&gt;A l'origina, Eisenstein aviá escrich doas partidas, mai après lo filmatge, aviá pron de materiau per realizar tres films. Obtenguèt donc l'autorizacion de realizar una tresena partida, autorizacion que foguèt annulada après la censura dau segond film (Joan Neuberger, ''Ivan the Terrible: The Film Companion'', Bloomsbury Publishing, 2003, p. 21). Quauquei scenas e elements de scenaris deis elements addicionaus imaginats per aqueu film son estats descubèrts (Joan Neuberger, ''This Thing of Darkness: Eisenstein's Ivan the Terrible in Soviet Russia'', Cornell University Press, 2019, pp. 6, 24, 35, 141, 151 e 222).&lt;/ref&gt;. D'efiech, lo film sembla un omenatge ambigü a [[Iòssif Stàlin|Estalin]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Joan Neuberger, ''This Thing of Darkness: Eisenstein's Ivan the Terrible in Soviet Russia'', Cornell University Press, 2019, pp. 40 e 123-124 e pp. 298-299.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' David Gillespie, « Sergei Eisenstein and the Articulation of Masculinity », ''New Zealand Slavonic Journal'', vol. 42, 2008, pp. 1-53.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[rus|(ru)]]''' Neya Zorkaya, ''История советского кино'', Sant Petersborg, Алетейя, 2006, p. 275.&lt;/ref&gt;.

Durant la premiera partida, lo grand-duc [[Ivan IV lo Terrible|Ivan IV]] i es coronat tsar en despiech de l'oposicion dei [[noblesa|nòbles]], dei [[boiar]]s e de sa tanta Yefrosinya que vòu plaçar son fiu Vladimir sus lo tròne. Puei, se [[maridatge|marida]] amb Anastasia, egalament cortejada per lo prince Kurbski, reprimís una revòuta populara menada per lei boiars e dirigís una campanha còntra lei [[Tatars]]. En parallèl, dèu luchar còntra lei complòts organizats per Yefrosinya e Kurbski. La premiera capita d'empoisonar Anastasia e Ivan, descoratjat, decidís d'abdicar. Dins aquò, la populacion de [[Moscòu]] s'acampa per li formar una garda personala e li demandar de demorar au poder. Durant la segonda partida, Ivan apren lo ròtle de Yefrosinya dins la [[mòrt]] d'Anastasia e ordona l'execucion de tres boiars. Yefrosinya organiza alora l'[[assassinat]] dau tsar mai l'astücia d'Ivan li permet de desjogar lei plans de sa tanta. Vladimir es ainsi assassinat a sa plaça e Ivan pòu proclamar la necessitat d'un poder fòrt per véncer leis enemics dau pòble.

Lo film èra un film-opèra caracterizat per un estil grandiós. Cada plan èra estudiat e concebut coma un tablèu [[teatre|teatrau]] amb una atencion fina portada a la plastica e au dinamisme de la scena. L'objectiu èra d'obtenir una òbra ieratica e convulsiva capabla de se raprochar dei tragèdias de [[William Shakespeare|Shakespeare]]. Un còp de mai, Prokofiev foguèt encargat de la musica e Eisenstein integrèt de scenas colorizadas dins lo film après aver assistit a una conferéncia sus lo tèma. Pasmens, donèt un aspècte psicologic e non realista ai passatges en color. L'acuelh dau film per la critica e lo public foguèt mitigat en foncion dei país. Leis efiechs especiaus e lo trabalh estetic foguèron largament reconeguts, mai l'intriga, lo ritme ò lo jòc d'actor foguèron pus sovent criticats&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Joan Neuberger, ''This Thing of Darkness: Eisenstein's Ivan the Terrible in Soviet Russia'', Cornell University Press, 2019, pp.301-304.&lt;/ref&gt;.

== Lei Caps d'òbra ==
[[Fichièr:Russia-2000-stamp-Sergei Eisenstein.jpg|thumb|300 px|right|...]]

Realizèt l'òbra geniala ''Octòbre'' ([[1927]]), reconstruccion dei fachs decisius de [[1917]], basada sus l'òbra dau jornalista estatsunidenc [[John Reed]] ''Lei dètz jorns qu'esbrandèron lo Mond''. 

Comencèt alora d'aver de problèmas seriós amb la censura sovietica, çò que lo menèt a signar un contracte amb la Paramount e a s'installar ais [[Estats Units]]. Pasmens, obtenguèt pas lo permés de residéncia e poguèt pas enregar ges de projècte. Alora se n'anèt en [[Mexic]], que i rodèt lo filme incomplet ''¡Que viva México!'', una òbra ont assagèt de montatges aproximatius diferents. L' MGM aqueriguèt a una venda a l'enquant una part dei negatius, que puei leis utilizèt dins ''¡Viva Villa!''; una autra part passèt au productor Sol Lesser que realizèt amb aquelei fragments ''Tormenta subre Mexic''. Una quita amiga d'Eisenstein, [[Mary Seaton]], n'utilizèt una autra part dins lo filme ''Temps au soleu'', d'influéncia decisiva dins lo desvolopament posterior dau cinèma mexican. 

Après son experiéncia de pauc de succès coma cineasta en exili, decidiguèt de tornar en [[URSS]]. Tornarmai s'embronquèt a de dificultats grandas per menar a tèrme son trabalh. Lo rodatge dau ''Prat de Bezhin'', basat sus un cònte d'[[Ivan Turgenev]], foguèt interromput per la [[censura]]. 

Alora se dediquèt a la redaccion de tèxts teorics brilhants, mentre que demenissián leis atacas politicas còntra son òbra e sa persona; d'atacas qu'empachèron pas que rodèsse ''[[Aliexandr Nevskii]]'' ([[1938]]), son primier filme sonòr, amb la musica de [[Serguei Prokofiev]], amb lo quau ganhèt lo prèmi [[Stalin]]. Amb ''Ivan lo Terrible'' ([[1942]]) inicièt un projècte biografic ambiciós a l'entorn de la figura dau tzar [[Ivan IV]], que son estructura originala se compausava de tres parts; la burocracia sovietica interpretèt l'òbra coma una denóncia dau culte de la personalitat d'Stalin. La segonda part dau projècte, ''La conjuracion dei boiars'', foguèt proïbida fins a la mòrt dau dictator, en [[1953]], cinc ans après lo decès dau quite director cinematografic. 

Sergei Eisenstein s'es destacat coma teorician amb d'òbras coma ''Teoria e tecnica cinematografica,'' ''La forma dins lo cinèma'', ''Reflexions d'un cineasta'' e ''Realizacion cinematografica'', en mai d'articles e d'assais multiples .

== Filmografia ==

*  '''[[Дневник Ґлумова]]'''.......   ''[[Lo jornau de Glumov]]'' ([[1923]]) ''filme cort''
*  '''[[Стачка]]'''.......  ''[[La grèva]]'' ([[1924]])
*  '''[[Lo cuirassat Potemkin|Броненосец Потёмкин]]'''.......  ''[[Lo cuirassat Potemkin]]'' ([[1925]])
*  '''[[Octobre (filme, 1928)|Oктябрь]]'''.......  ''[[Octobre (filme, 1928)|Octòbre]]'' ([[1928]])
* '''[[Старое и новое]]'''.......  ''[[Çò vielh e çò nòu]]'' ([[1926]]-[[1929]])
* '''[[¡Que viva México!]]''' ([[1931]]) (''inacabat'')
* ''' [[Бежин дүг]]'''.......  ''[[Lo prat de Bezhin]]'' ([[1936]]) (''inacabat''... sòbran solament de fotogramas d'aiceste filme destrusit per la censura estaliniana)
* '''[[Александр Невский]]'''.......  ''[[Aliexandr Nevskii]]'' ([[1938]])
* '''[[Иван Гросный (1-я cepия)]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible I]]'' ([[1942]])
* '''[[Иван Гросный (2-я cepия , сказ второй - ''Боярский заговор'')]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible II: la conjuracion dei boiars]]'' ([[1946]])
* '''[[Иван Гросный (неоконченный, 3-я cepия)]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible III]]'' (''inacabat'')

== Bibliografia ==
=== Òbras de Sergei Eisenstein ===
* [[Fichièr:Accessories-text-editor.png|120 px]]
==== reviradas italianas ====

* '''''[[La natura non-indifferente]]'''''... [[Marsilio Editori]] [[Venècia]] [[1981]] (reed. [[2003]])
* ''[[Il Colore]]''... idem id [[1982]
* '''''[[Teoria generala del montaggio]]'''''...  id id [[1985]] (reed [[2004]])
* ''[[Il Montaggio]]''... id id [[1986]]
* ''[[La Regia]]''... id id [[1989]]
* '''''[[Stili di regia]]'''''... id id [[1993]] (reed [[2003]])
* '''''[[Il Movimento espressivo]]'''''...  id id [[1998]]
* ''[[Lezioni di regia]]''... id id [[2000]]
* ''[[Walt Disney]]'' SE [[2004]]
* '''''[[Charlie Chaplin]]''''' id [[2005]]
* '''''[[La forma cimematografica]]''''' [[Einaudi]] [[Turin]] [[id]]
* '''''[[Memorie]]'''''... Marsilio Editori Venècia [[2006]]
==== a l'entorn de l'òme e de l'artista ====
* [[Fichièr:Wikisource logo suggestion - curved books.png|120 px]]
===== en anglés =====
* [[Kristin Thompson]]: ''Eisenstein's Ivan the terrible: a neoformalist analysis''... [[Princeton University Press]] [[1981]]
* [[Jay Leyda]]: '''''Eisenstein at work'''''...  [[Pantheon books]] [[The museum of modern art]] [[1982]]
* [[David Bordwell]]: '''''The cinema of Eisenstein''''' [[Harvard University Press]] [[Londres]] [[1993]]
* [[Richard Taylor]] &amp; [[I. Christie]]... ''Eisenstein rediscovered''... [[Routledge]] [[1993]]
* [[Richard Taylor]]: ''The Eisenstein reader''... [[British Film Institute]] [[1998]]
* [[Richard Taylor]]: ''October''... idem [[2002]]
* [[Yuri Tsivian]]: ''Ivan the terrible''... id id
===== en francés =====
* [[Léon Moussinac]]: ''Serge Eisenstein'' (''sic!'')... [[Seghers]] [[París]] [[1964]]
* [[Dominique Fernandez]]: ''Eisenstein''  [[Bernard Grasset ed.]] id [[1975]]
* [[Marie-Claire Roparz-Wuilleumier]] &amp; [[Pierre Sorlin]]:  ''Octobre: écriture et idéologie''... [[Éd. Albatros]] id [[1976]]
* [[Jean Mitry]]: '''''S.M. Eisenstein'''''... [[Éditions Universitaires]] id [[1978]]
* [[Jacques Aumont]]: ''Montage Eisenstein''... [[Éd. Albatros]] id [[1979]] (reed [[2005]])
* [[Barthélémy Amengual]]: '''''Que viva Eisenstein'''''... [[Lausana]] [[L'Âge d'homme]] [[1980]]
* [[François Albera]]: ''Eisenstein et le constructivisme russe''... idem [[1990]]
* [[François Albera]] '''''Eisenstein dans le texte'''''... òbra collectiva bailejada per F. Albera, [[CINéMAS]] [[2001]]
* [[Dominique Chateau]] &amp; [[François Jost]] (bailejar): ''Eisenstein, l'ancien et le nouveau'' [[Publications de la Sorbonne]] [[París]] [[2002]]
* [[Jrean-Louis Leutrat]]: ''Échos d'Ivan le terrible''... [[De Boeck Université]] [[Brussèlas]] [[2006]]
===== en italian =====
* [[Viktor Sklovskij]]: ''Sua Maestà Eisenstein: biografia di un protagonista'' [[De Donato]] [[1974]]
* [[Pier-Marco De Santi]] (causida): '''''[[I disegni di Eisenstein]]'''''... [[Laterza]] [[1981]]
* [[Pietro Montani]]: '''''Sergej Ejsenstejn: oltre il cinema'''''... [[Venècia]] [[La Biennale di Venezia]] [[1991]]
* [[Aldo Grasso]]: ''Sergej M. Ėjzenštejn''... [[Il Castro Cinema num. 6]] [[Editrice Il Castoro]] [[Milan]] [[2007]]

== Ligams extèrnes ==
* [[Fichièr:Www.gif|35 px]]
{{imdb nom| id=0001178}}

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

{{DEFAULTSORT:Eisenstein, Sergei}}
[[Categoria:Personalitat del cinèma]]
[[Categoria:Realizator rus]]
[[Categoria:Propaganda]]
[[Categoria:Teorician del cinèma]]
[[Categoria:Naissença en 1898]]
[[Categoria:Decès en 1948]]
[[Categoria:Decès a Moscòu]]</text>
      <sha1>nxhz9igiy69mstnxju8qz7ch2mzcv9k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2510817</id>
      <parentid>2510816</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T05:02:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ivan lo Terrible */</comment>
      <origin>2510817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26486" sha1="89y20qojutn590bev2neyxmvgmkral9" xml:space="preserve">{{Dialècte Provençau}}
{{1000 fondamentals}}

[[Fichièr:Sergei Eisenstein 02.jpg|thumb|300 px|right|Sergei Eisenstein en 1935.]]

'''Sergei Mikhailovich Eisenstein/Eizenshtein''' (en [[rus]]: ''Сергей Михайлович Эйзенштейн'') o '''Sergejs Eizenšteins''' (en [[leton]]) (nascut a [[Riga]] lo [[23 de genièr|23 de genier]] de [[1898]] - mòrt a [[Moscòu]] l'[[11 de febrièr|11 de febrier]] de [[1948]]) foguèt un cineasta [[Letònia|leton]] e [[Russia|rus]] (amb d'originas alemandas, josievas e suedesas) que tenguèt un ròtle majorau dins la cultura de l'[[URSS]] e dins l'istòria dau [[cinèma]]. Especialament foguèt director, montaire e teorician dau cinèma.
== Vida e formacion ==
Fiu d'un paire d'origina josieva, alemanda e suedesa e d'una maire russa ortodòxa, estudièt l'arquitectura e lei Bèleis Arts mai interrompèt leis estudis per fin de s'engatjar dins lei milícias popularas que participèron a la [[Revolucion d'Octobre|Revolucion d’Octòbre]]. 

Dins l'[[Armada Roja]], intrèt en contacte amb lo teatre en trabalhant coma responsable dei decòrs e coma director e interprèt d'espectacles pichons per la tropa. La sieuna experiéncia coma director de scèna dau Teatre Obrier ([[1920]]) lo quichèt a estudiar la direccion teatrala a l'escòla estatala. Aquí desvolopèt una concepcion personala de l'art dramatic basada sus la juxtaposicion d'imatges de contengut emocionau fòrt e seguiguèt leis ensenhaments de [[Vsevolod Meyerhold]].

== Leis Òbras ==

=== Contribucion a l'art cinematografica ===

==== Lo montatge ====

La contribucion pus importanta d'Eisenstein a l'[[art]] [[cinèma|cinematografic]] pertòca lo montatge, es a dire l'[[art]] d'assemblar lei diferents plans d'un [[film]]. D'efiech, dins lo corrent deis [[ans 1920]], lo [[cinèma]] dominant, mai que mai [[Estats Units d'America|estatsunidenc]], utilizava quasi unicament lo montatge per servir la continuitat [[narracion|narrativa]] dau racònte&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 42&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 42.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Aquela tecnica inspira totjorn de realizators que permet de ben conservar la realitat espaciala e la logica de l'intriga.&lt;/ref&gt;. L'objectiu èra de liar lei plans d'un biais fluid e discrèt per empachar l'espectator de remarcar lo passatge d'un imatge a un autre. Eisenstein prepausèt una concepcion fòrça diferenta&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 43&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 43.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Andrew 1976 pp. 57-60&quot;&gt;'''[[anglés|(en)]]''' J. Dudley Andrew, ''The Major Film Theories. An Introduction'', Oxford University Press, 1976, pp. 57-60.&lt;/ref&gt;.

Segon eu, lo montatge èra pas un simple otís d'assemblatge au servici dau racònte, mai lo còr dau trabalh dau realizator e lo mejan principau d'expression de l'art cinematografic. Per aquò, desvolopèt l'idèa que lo sens se forma a partir de la collision entre dos plans. Dins aquela concepcion, dos imatges juxtapausats s'addicionan pas. Au contrari, lor collision pòu engendrar dins l'esperit de l'espectator una idèa ò una [[emocion]] absenta dei dos imatges considerats d'un biais separat&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 43&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 43.&lt;/ref&gt;. La [[musica]] pòu tanben renforçar aqueleis efiechs&lt;ref name=&quot;Andrew 1976 pp. 57-60&quot;&gt;'''[[anglés|(en)]]''' J. Dudley Andrew, ''The Major Film Theories. An Introduction'', Oxford University Press, 1976, pp. 57-60.&lt;/ref&gt;. Ansin, per Eisenstein, lo montatge vèn un acte creator, vision qu'ocupa encara una plaça centrala dins lo cinèma modèrne car lei procès d'Eisenstein, revolucionaris durant la premiera partida dau sègle XX, an largament integrat la nòrma cinematografica. En particular, lo montatge es totjorn utilizat per crear lo ritme e lo sens dei films actuaus.

Pasmens, Eisenstein possèt seis idèas mai luench. Aquò foguèt a l'origina dau « montatge intellectuau »&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 43&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 43.&lt;/ref&gt;. Segon aquela teoria, èra possible d'utilizar la collision deis imatges per exprimir de concèptes abstrachs e permetre l'emergéncia d'una pensada vertadiera dins l'esperit de l'espectator. Per Eisenstein, lo cinèma veniá alora capable de rasonar en luòga de se contentar de contar e d'esmòure. Dins aquò, aquela vision, inscricha dins l'encastre de la [[revolucion]] [[URSS|sovietica]], aguèt mens de succès car son abstraccion podiá pèrdre l'espectator dins una mena de rebus e l'alunchar de l'aspècte emocionau ò patetic de l'òbra&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 44&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 44.&lt;/ref&gt;.

==== La concepcion de l'espectator ====

La teoria dau montatge d'Eisenstein èra parallèla a sa concepcion de l'espectator. Per eu, l'espectator èra pas unicament un testimòni passiu contemplant l'istòria. Au contrari, lo film deviá agir sus lo public per i suscitar de reaccions. Aquela concepcion èra indissociabla dau percors [[politica|politic]] d'Eisenstein, inscrich dins la vida [[politica]] de l'[[URSS]] deis [[ans 1920]]. D'efiech, leis autoritats e lei cineastas sovietics d'aqueu temps consideravan lo [[cinèma]] coma un [[art]] au servici de la [[revolucion]]. Leis òbras devián donc suscitar d'emocions e de sentiments [[comunisme|procomunistas]]. Aqueu besonh foguèt a l'origina de l'encaminament intellectuau d'Eisenstein sus lo montatge e sus sa volontat de s'alunchar dau cinèma narratiu.

==== Lo trabalh teoric ====

Durant sa carriera, Eisenstein foguèt pas unicament un realizator que s'interessèt tanben fòrça a la teoria dau [[cinèma]]. Una part significativa de son importància dins l'[[istòria]] d'aquel [[art]] provèn ansin de seis escrichs e de son ensenhament. Foguèt ansin l'autor de plusors tèxtes d'analisi sus lo montatge, la composicion deis imatges e lei relacions entre lo son e l'imatge. Per aquò, integrèt a sei teorias d'elements eissits d'autreis [[art]]s ([[literatura]], [[pintura]], [[teatre]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' James Goodwin, ''Eisenstein, Cinema, and History'', University of Illinois Press, 1993, p. 36.&lt;/ref&gt;, etc.) e de teorias [[sciéncia|scientificas]] recentas. Pasmens, fau nòtar que la teoria d'Eisenstein foguèt en evolucion constanta. Ansin, abandonèt de còps de pans importants de sei concepcions au profiech d'idèas novèlas e imaginèt mai d'un biais diferent de montar un film&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, pp. 44-45.&lt;/ref&gt;.

Son activitat d'ensenhament foguèt un autre element important a l'origina de sa plaça dins l'istòria de l'art cinematografic. D'efiech, transmetèt sa pensada a plusors generacions d'estudiants, çò que li permetèt de difusar seis idèas en delà de sei films. Après sa [[mòrt]], aquò favorizèt la collècta e la publicacion de seis escrichs au sen d'un còrpus coerent que demòra una referéncia estudiada dins leis escòlas de cinèma.

=== Filmografia e films principaus ===

==== Generalitats ====

En despiech de son importància dins l'[[istòria]] dau [[cinèma]], l'òbra d'Eisenstein es relativament limitada. Se compausava de uech longs metratges, que dos son demorats inacabats, e de tres corts metratges. Pasmens, sus aqueu totau, un long metratge, ''[[lo Prat de Bezhin]]'', foguèt destruch per leis autoritats [[URSS|sovieticas]] e reconstituït a partir de [[fotograma]]s descubèrts dins lo corrent deis [[ans 1960]]. Un cort metratge, ''[[Death Day]]'' sortit ais [[USA|Estats Units]] en [[1934]], es considerat coma perdut. L'ensemble d'aquela òbra foguèt realizada entre [[1923]] e [[1948]], mai la partida finala d'''[[Ivan lo Terrible (film)|Ivan lo Terrible]]'' sortiguèt en [[1958]], 14 ans après la mòrt d'Eisenstein.

D'un biais generau, la filmografia d'Eisenstein pòu èsser devesida en tres partidas. La premiera va de [[1923]] a [[1929]] e s'inscriu dins un cinèma revolucionari centrat sus la defensa e la promoccion de las idèas [[comunisme|comunistas]] e [[URSS|sovieticas]] (''[[La Grèva (film)|La Grèva]]'', ''[[Lo Cuirassat Potemkin]]'', ''[[Octòbre (film)|Octòbre]]'' e ''[[La Linha Generala]]''). Lei massas popularas e lo montatge i tènon un ròtle centrau. Puei, de [[1930]] a [[1937]], Eisenstein s'orientèt vèrs un cinèma mai experimentau. Es lo periòde dei dos films inacabats de sa carriera (''[[¡Que viva México!]]'', ''[[Lo Prat de Bezhin]]''). Enfin, de [[1938]] a [[1948]], realizèt ''[[Alexandr Nevskii (film)|Alexandr Nevski]]'' e ''[[Ivan lo Terrible (film)|Ivan lo Terrible]]''. Aquelei films mòstran una evolucion vèrs lo racònte [[istòria|istoric]], de personatges marcants e un estil monumentau.
i

==== ''Lo Cuirassat Potemkin'' ====

[[Fichièr:Potemkinmarch.jpg|thumb|right|Extrach de la scena dau chaple dei manifestants d'[[Odessa]] dins lo ''[[Cuirassat Potemkin]]''.]]

{{veire|Cuirassat Potemkin}}

Lo ''[[Cuirassat Potemkin]]'' es un film mut istoric e politic sortit en [[1925]] que s'inspira de la [[mutinariá dau cuirassat Potemkin]]. Es lo segond film d'Eisenstein qu'aviá ja realizat ''[[La Grèva (film)|La Grèva]]'' dins lo corrent de la meteissa annada. Se devesís en cinc partidas que còntan lo començament de la [[mutinariá]], l'[[assassinat]] dau menaire deis insurgents per un [[oficier]], l'omenatge de la populacion d'[[Odessa]] au menaire defuntat, la repression de la populacion per la gàrdia imperiala e lo raliment de la [[marina militara|flòta]] ai mutins. L'ensemble foguèt filmat en sèt setmanas amb plusors episòdis improvisats a partir d'un canavàs de quauquei paginas. L'acuelh dau public [[URSS|sovietic]] foguèt estrambordat. Foguèt tanben fòrça favorable dins mai d'un autre país, mai leis autoritats localas enebiguèron rapidament sa difusion&lt;ref&gt;Per exemple, en [[França]], sa projeccion publica foguèt quasi enebida de [[1927]] a [[1952]] (Christophe Triollet, Benjamin Campion, Chloé Delaporte e Alan Deprez, ''Darkness, censure et cinéma'', LettMotif, 2018, p. 86). Au [[Reiaume Unit]], lo [[British Board of Film Classification]] refusèt d'acordar un visat de difusion en [[1926]]. Puei, lo film foguèt [[classament X|classat X]] de [[1953]] a [[1987]].&lt;/ref&gt;.

L'originalitat dau film es son refús de seguir la concepcion [[tradicion]]ala e [[literatura|literària]] dau personatge. En plaça, Eisenstein presenta de massas anonimas e de « victimas tipe » (una maire amb son enfant, un infierme sensa cambas, una femna amb un landau, etc.). Privilegièt tanben un montatge fòrça dinamic integrant de plans sarrats e detalhats. Lo ritme es rapid, mai accelèra d'un biais paroxistic dins lei scenas violentas coma la revòuta de l'equipatge dau [[cuirassat]] ò la repression dins leis escaliers. En [[1925]], aquò èra d'innovacions importantas que participèron au succès dau film e que permetèron a Eisenstein de melhorar sei tecnicas de montatge.

==== ''Alexandr Nevskii'' ====

{{veire|Alexandr Nevskii (film)}}

''[[Alexandr Nevskii (film)|Alexandr Nevskii]]'' es un [[film]] istoric sortit en [[1938]]. Comandat per lo [[govèrn]] [[URSS|sovietic]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Barthélemy Amengual, ''Que viva Eisenstein!'', Age d'homme, 1980, pp. 307-308.&lt;/ref&gt;, s'inspira de la [[batalha dau lac Peipus|victòria]] d'[[Alexandr Nevskii]] obtenguda en [[1242]] còntra una armada de [[Cavaèrs Teutonics|chivaliers teutonics]] que menacava [[Republica de Novgorod|Novgorod]]. Dins lo film, lo prince Nevskii, èx-senhor de [[Novgorod]], accèpta de tornar venir prince de la vila per combatre una armada teutonica. Refusa lo pacte prepausat per lei captaus e lei marchands, pas necessiàrament ostils a l'arribada dei Teutonics, e pren lo comandament d'una armada populara formada d'un biais espontanèu per leis abitants. Puei, après una lònga batalha sus lo lac gelat, lei chivaliers teutonics son englotiats per la rompedura dau glaç. Nevskii libèra alora lei simples presoniers e exigís un recapte per la liberacion dei chivaliers capturats mentre que lei traites son executats per la fòga.

Lo film èra un avertiment clar a [[Alemanha]] dins un contèxte de tensions extrèmas entre [[Berlin]] e [[Moscòu]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Barthélemy Amengual, ''Que viva Eisenstein!'', Age d'homme, 1980, p. 308.&lt;/ref&gt;. Dispareguèt brèvament après la signatura dau [[Pacte Germanosovietic]] e foguèt tornarmai projectat dins lei cinemàs sovietics après lo començament de la [[Guèrra Germanosovietica]]. L'intriga, fòrça maniquèa, es ansin marcada per l'importància donada ai tèmas centraus de la [[propaganda]] [[Estalin|estaliniana]] (ròtle dau pòble, imatge dau cap, etc.&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Barthélemy Amengual, ''Que viva Eisenstein!'', Age d'homme, 1980, pp. 308-309.&lt;/ref&gt;). Au nivèu tecnic, ''[[Alexandr Nevskii (film)|Alexandr Nevskii]]'' foguèt lo premier film parlant d'Eisenstein. L'[[estetica]] foguèt fòrça trabalhada, especialament aquela dei [[Cavaèrs Teutonics|chivaliers teutonics]], e lo montatge integrèt una musica de [[Serguei Prokofiev|Prokofiev]]. La sincronizacion deis imatges e dau son foguèt un deis aspèctes marcants dau film&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Jay Leyda (trad. Claude-Henri Rochat), ''Kino : histoire du cinéma russe et soviétique'', Lausana, Éditions l'Age d'homme, 1980, p. 405.&lt;/ref&gt;. Leis [[efiechs especiaus]] èran tanben impressionants per l'epòca (reconstitucion d'un lac gelat, scena finala de l'englotiment dei Teutonics, etc.). Enfin, la mesa en scena imaginada per Eisenstein per filmar la batalha finala es a l'origina dei representacions cinematograficas modèrnas de batalha&lt;ref&gt;Per exemple, inspirèt lei batalhas presentas dins lei films [[Enric V (film)|Enric V]] ([[1944]]), ''[[Espartac (film)|Espartac]]'' ([[1960]]) e [[L'Empèri còntra-ataca]]'' ([[1980]]).''&lt;/ref&gt;

==== ''Ivan lo Terrible'' ====

{{veire|Ivan lo Terrible (film)}}

''[[Ivan lo Terrible (film)|Ivan lo Terrible]]'' es lo darrier film d'Eisenstein. Se compausa de doas partidas sortidas en [[1948]] e en [[1958]]. L'escart s'explica per la [[censura]] d'[[Estalin]] que veguèt una critica de son poder personau dins l'òbra. Una tresena partida èra prevista, mai foguèt jamai realizada&lt;ref&gt;A l'origina, Eisenstein aviá escrich doas partidas, mai après lo filmatge, aviá pron de materiau per realizar tres films. Obtenguèt donc l'autorizacion de realizar una tresena partida, autorizacion que foguèt annulada après la censura dau segond film (Joan Neuberger, ''Ivan the Terrible: The Film Companion'', Bloomsbury Publishing, 2003, p. 21). Quauquei scenas e elements de scenaris deis elements addicionaus imaginats per aqueu film son estats descubèrts (Joan Neuberger, ''This Thing of Darkness: Eisenstein's Ivan the Terrible in Soviet Russia'', Cornell University Press, 2019, pp. 6, 24, 35, 141, 151 e 222).&lt;/ref&gt;. D'efiech, lo film sembla un omenatge ambigü a [[Iòssif Stàlin|Estalin]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Joan Neuberger, ''This Thing of Darkness: Eisenstein's Ivan the Terrible in Soviet Russia'', Cornell University Press, 2019, pp. 40 e 123-124 e pp. 298-299.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' David Gillespie, « Sergei Eisenstein and the Articulation of Masculinity », ''New Zealand Slavonic Journal'', vol. 42, 2008, pp. 1-53.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[rus|(ru)]]''' Neya Zorkaya, ''История советского кино'', Sant Petersborg, Алетейя, 2006, p. 275.&lt;/ref&gt;.

Durant la premiera partida, lo grand-duc [[Ivan IV lo Terrible|Ivan IV]] i es coronat tsar en despiech de l'oposicion dei [[noblesa|nòbles]], dei [[boiar]]s e de sa tanta Yefrosinya que vòu plaçar son fiu Vladimir sus lo tròne. Puei, se [[maridatge|marida]] amb Anastasia, egalament cortejada per lo prince Kurbski, reprimís una revòuta populara menada per lei boiars e dirigís una campanha còntra lei [[Tatars]]. En parallèl, dèu luchar còntra lei complòts organizats per Yefrosinya e Kurbski. La premiera capita d'empoisonar Anastasia e Ivan, descoratjat, decidís d'abdicar. Dins aquò, la populacion de [[Moscòu]] s'acampa per li formar una garda personala e li demandar de demorar au poder. Durant la segonda partida, Ivan apren lo ròtle de Yefrosinya dins la [[mòrt]] d'Anastasia e ordona l'execucion de tres boiars. Yefrosinya organiza alora l'[[assassinat]] dau tsar mai l'astücia d'Ivan li permet de desjogar lei plans de sa tanta. Vladimir es ainsi assassinat a sa plaça e Ivan pòu proclamar la necessitat d'un poder fòrt per véncer leis enemics dau pòble.

Lo film èra un film-opèra caracterizat per un estil grandiós. Cada plan èra estudiat e concebut coma un tablèu [[teatre|teatrau]] amb una atencion fina portada a la plastica e au dinamisme de la scena. L'objectiu èra d'obtenir una òbra ieratica e convulsiva capabla de se raprochar dei tragèdias de [[William Shakespeare|Shakespeare]]. Un còp de mai, Prokofiev foguèt encargat de la musica e Eisenstein integrèt de scenas colorizadas dins lo film après aver assistit a una conferéncia sus lo tèma. Pasmens, donèt un aspècte psicologic e non realista ai passatges en color. L'acuelh dau film per la critica e lo public foguèt mitigat en foncion dei país. Leis efiechs especiaus e lo trabalh estetic foguèron largament reconeguts, mai l'intriga, lo ritme ò lo jòc d'actor foguèron pus sovent criticats&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Joan Neuberger, ''This Thing of Darkness: Eisenstein's Ivan the Terrible in Soviet Russia'', Cornell University Press, 2019, pp.301-304.&lt;/ref&gt;. Dins aquò, la percepcion dau film se melhorèt pauc a cha pauc e ''[[Ivan lo Terrible (film)|Ivan lo Terrible]]'' es desenant considerat coma un film major d'Eisenstein e de l'istòria dau cinèma&lt;ref&gt;Dempuei lo corrent deis [[ans 1960]]-[[ans 1980|1980]], èra ansin regularament mencionat dins lei classaments dei melhors films prepausats per de critics de cinèma (Jim Hillier, ''Cahiers du Cinéma. The 1950s: Neo-realism, Hollywood, New Wave'', Cambridge, Harvard University Press, 1985, p. 287 ; « Top/Ten », ''Sight and Sound'',  vol. 31, n° 1, British Film Institute, Ivèrn 1961–1962, p. 10 ; « Top/Ten », ''Sight and Sound'',  vol. 41, n° 1, British Film Institute, Ivèrn 1971–1972, p. 12 ; Leonid Kozlov, « Творчество С. М. Эйзенштейна », ''Iskusstvo Kino'', 1961, pp. 88-90 ; David Bordwell, ''The Cinema of Eisenstein'', Harvard University Press, 1993, p. 266).&lt;/ref&gt;.

== Lei Caps d'òbra ==
[[Fichièr:Russia-2000-stamp-Sergei Eisenstein.jpg|thumb|300 px|right|...]]

Realizèt l'òbra geniala ''Octòbre'' ([[1927]]), reconstruccion dei fachs decisius de [[1917]], basada sus l'òbra dau jornalista estatsunidenc [[John Reed]] ''Lei dètz jorns qu'esbrandèron lo Mond''. 

Comencèt alora d'aver de problèmas seriós amb la censura sovietica, çò que lo menèt a signar un contracte amb la Paramount e a s'installar ais [[Estats Units]]. Pasmens, obtenguèt pas lo permés de residéncia e poguèt pas enregar ges de projècte. Alora se n'anèt en [[Mexic]], que i rodèt lo filme incomplet ''¡Que viva México!'', una òbra ont assagèt de montatges aproximatius diferents. L' MGM aqueriguèt a una venda a l'enquant una part dei negatius, que puei leis utilizèt dins ''¡Viva Villa!''; una autra part passèt au productor Sol Lesser que realizèt amb aquelei fragments ''Tormenta subre Mexic''. Una quita amiga d'Eisenstein, [[Mary Seaton]], n'utilizèt una autra part dins lo filme ''Temps au soleu'', d'influéncia decisiva dins lo desvolopament posterior dau cinèma mexican. 

Après son experiéncia de pauc de succès coma cineasta en exili, decidiguèt de tornar en [[URSS]]. Tornarmai s'embronquèt a de dificultats grandas per menar a tèrme son trabalh. Lo rodatge dau ''Prat de Bezhin'', basat sus un cònte d'[[Ivan Turgenev]], foguèt interromput per la [[censura]]. 

Alora se dediquèt a la redaccion de tèxts teorics brilhants, mentre que demenissián leis atacas politicas còntra son òbra e sa persona; d'atacas qu'empachèron pas que rodèsse ''[[Aliexandr Nevskii]]'' ([[1938]]), son primier filme sonòr, amb la musica de [[Serguei Prokofiev]], amb lo quau ganhèt lo prèmi [[Stalin]]. Amb ''Ivan lo Terrible'' ([[1942]]) inicièt un projècte biografic ambiciós a l'entorn de la figura dau tzar [[Ivan IV]], que son estructura originala se compausava de tres parts; la burocracia sovietica interpretèt l'òbra coma una denóncia dau culte de la personalitat d'Stalin. La segonda part dau projècte, ''La conjuracion dei boiars'', foguèt proïbida fins a la mòrt dau dictator, en [[1953]], cinc ans après lo decès dau quite director cinematografic. 

Sergei Eisenstein s'es destacat coma teorician amb d'òbras coma ''Teoria e tecnica cinematografica,'' ''La forma dins lo cinèma'', ''Reflexions d'un cineasta'' e ''Realizacion cinematografica'', en mai d'articles e d'assais multiples .

== Filmografia ==

*  '''[[Дневник Ґлумова]]'''.......   ''[[Lo jornau de Glumov]]'' ([[1923]]) ''filme cort''
*  '''[[Стачка]]'''.......  ''[[La grèva]]'' ([[1924]])
*  '''[[Lo cuirassat Potemkin|Броненосец Потёмкин]]'''.......  ''[[Lo cuirassat Potemkin]]'' ([[1925]])
*  '''[[Octobre (filme, 1928)|Oктябрь]]'''.......  ''[[Octobre (filme, 1928)|Octòbre]]'' ([[1928]])
* '''[[Старое и новое]]'''.......  ''[[Çò vielh e çò nòu]]'' ([[1926]]-[[1929]])
* '''[[¡Que viva México!]]''' ([[1931]]) (''inacabat'')
* ''' [[Бежин дүг]]'''.......  ''[[Lo prat de Bezhin]]'' ([[1936]]) (''inacabat''... sòbran solament de fotogramas d'aiceste filme destrusit per la censura estaliniana)
* '''[[Александр Невский]]'''.......  ''[[Aliexandr Nevskii]]'' ([[1938]])
* '''[[Иван Гросный (1-я cepия)]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible I]]'' ([[1942]])
* '''[[Иван Гросный (2-я cepия , сказ второй - ''Боярский заговор'')]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible II: la conjuracion dei boiars]]'' ([[1946]])
* '''[[Иван Гросный (неоконченный, 3-я cepия)]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible III]]'' (''inacabat'')

== Bibliografia ==
=== Òbras de Sergei Eisenstein ===
* [[Fichièr:Accessories-text-editor.png|120 px]]
==== reviradas italianas ====

* '''''[[La natura non-indifferente]]'''''... [[Marsilio Editori]] [[Venècia]] [[1981]] (reed. [[2003]])
* ''[[Il Colore]]''... idem id [[1982]
* '''''[[Teoria generala del montaggio]]'''''...  id id [[1985]] (reed [[2004]])
* ''[[Il Montaggio]]''... id id [[1986]]
* ''[[La Regia]]''... id id [[1989]]
* '''''[[Stili di regia]]'''''... id id [[1993]] (reed [[2003]])
* '''''[[Il Movimento espressivo]]'''''...  id id [[1998]]
* ''[[Lezioni di regia]]''... id id [[2000]]
* ''[[Walt Disney]]'' SE [[2004]]
* '''''[[Charlie Chaplin]]''''' id [[2005]]
* '''''[[La forma cimematografica]]''''' [[Einaudi]] [[Turin]] [[id]]
* '''''[[Memorie]]'''''... Marsilio Editori Venècia [[2006]]
==== a l'entorn de l'òme e de l'artista ====
* [[Fichièr:Wikisource logo suggestion - curved books.png|120 px]]
===== en anglés =====
* [[Kristin Thompson]]: ''Eisenstein's Ivan the terrible: a neoformalist analysis''... [[Princeton University Press]] [[1981]]
* [[Jay Leyda]]: '''''Eisenstein at work'''''...  [[Pantheon books]] [[The museum of modern art]] [[1982]]
* [[David Bordwell]]: '''''The cinema of Eisenstein''''' [[Harvard University Press]] [[Londres]] [[1993]]
* [[Richard Taylor]] &amp; [[I. Christie]]... ''Eisenstein rediscovered''... [[Routledge]] [[1993]]
* [[Richard Taylor]]: ''The Eisenstein reader''... [[British Film Institute]] [[1998]]
* [[Richard Taylor]]: ''October''... idem [[2002]]
* [[Yuri Tsivian]]: ''Ivan the terrible''... id id
===== en francés =====
* [[Léon Moussinac]]: ''Serge Eisenstein'' (''sic!'')... [[Seghers]] [[París]] [[1964]]
* [[Dominique Fernandez]]: ''Eisenstein''  [[Bernard Grasset ed.]] id [[1975]]
* [[Marie-Claire Roparz-Wuilleumier]] &amp; [[Pierre Sorlin]]:  ''Octobre: écriture et idéologie''... [[Éd. Albatros]] id [[1976]]
* [[Jean Mitry]]: '''''S.M. Eisenstein'''''... [[Éditions Universitaires]] id [[1978]]
* [[Jacques Aumont]]: ''Montage Eisenstein''... [[Éd. Albatros]] id [[1979]] (reed [[2005]])
* [[Barthélémy Amengual]]: '''''Que viva Eisenstein'''''... [[Lausana]] [[L'Âge d'homme]] [[1980]]
* [[François Albera]]: ''Eisenstein et le constructivisme russe''... idem [[1990]]
* [[François Albera]] '''''Eisenstein dans le texte'''''... òbra collectiva bailejada per F. Albera, [[CINéMAS]] [[2001]]
* [[Dominique Chateau]] &amp; [[François Jost]] (bailejar): ''Eisenstein, l'ancien et le nouveau'' [[Publications de la Sorbonne]] [[París]] [[2002]]
* [[Jrean-Louis Leutrat]]: ''Échos d'Ivan le terrible''... [[De Boeck Université]] [[Brussèlas]] [[2006]]
===== en italian =====
* [[Viktor Sklovskij]]: ''Sua Maestà Eisenstein: biografia di un protagonista'' [[De Donato]] [[1974]]
* [[Pier-Marco De Santi]] (causida): '''''[[I disegni di Eisenstein]]'''''... [[Laterza]] [[1981]]
* [[Pietro Montani]]: '''''Sergej Ejsenstejn: oltre il cinema'''''... [[Venècia]] [[La Biennale di Venezia]] [[1991]]
* [[Aldo Grasso]]: ''Sergej M. Ėjzenštejn''... [[Il Castro Cinema num. 6]] [[Editrice Il Castoro]] [[Milan]] [[2007]]

== Ligams extèrnes ==
* [[Fichièr:Www.gif|35 px]]
{{imdb nom| id=0001178}}

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

{{DEFAULTSORT:Eisenstein, Sergei}}
[[Categoria:Personalitat del cinèma]]
[[Categoria:Realizator rus]]
[[Categoria:Propaganda]]
[[Categoria:Teorician del cinèma]]
[[Categoria:Naissença en 1898]]
[[Categoria:Decès en 1948]]
[[Categoria:Decès a Moscòu]]</text>
      <sha1>89y20qojutn590bev2neyxmvgmkral9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2510818</id>
      <parentid>2510817</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T05:03:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ivan lo Terrible */</comment>
      <origin>2510818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26490" sha1="kfa48ja8icck94xijjngi1gwuocu1um" xml:space="preserve">{{Dialècte Provençau}}
{{1000 fondamentals}}

[[Fichièr:Sergei Eisenstein 02.jpg|thumb|300 px|right|Sergei Eisenstein en 1935.]]

'''Sergei Mikhailovich Eisenstein/Eizenshtein''' (en [[rus]]: ''Сергей Михайлович Эйзенштейн'') o '''Sergejs Eizenšteins''' (en [[leton]]) (nascut a [[Riga]] lo [[23 de genièr|23 de genier]] de [[1898]] - mòrt a [[Moscòu]] l'[[11 de febrièr|11 de febrier]] de [[1948]]) foguèt un cineasta [[Letònia|leton]] e [[Russia|rus]] (amb d'originas alemandas, josievas e suedesas) que tenguèt un ròtle majorau dins la cultura de l'[[URSS]] e dins l'istòria dau [[cinèma]]. Especialament foguèt director, montaire e teorician dau cinèma.
== Vida e formacion ==
Fiu d'un paire d'origina josieva, alemanda e suedesa e d'una maire russa ortodòxa, estudièt l'arquitectura e lei Bèleis Arts mai interrompèt leis estudis per fin de s'engatjar dins lei milícias popularas que participèron a la [[Revolucion d'Octobre|Revolucion d’Octòbre]]. 

Dins l'[[Armada Roja]], intrèt en contacte amb lo teatre en trabalhant coma responsable dei decòrs e coma director e interprèt d'espectacles pichons per la tropa. La sieuna experiéncia coma director de scèna dau Teatre Obrier ([[1920]]) lo quichèt a estudiar la direccion teatrala a l'escòla estatala. Aquí desvolopèt una concepcion personala de l'art dramatic basada sus la juxtaposicion d'imatges de contengut emocionau fòrt e seguiguèt leis ensenhaments de [[Vsevolod Meyerhold]].

== Leis Òbras ==

=== Contribucion a l'art cinematografica ===

==== Lo montatge ====

La contribucion pus importanta d'Eisenstein a l'[[art]] [[cinèma|cinematografic]] pertòca lo montatge, es a dire l'[[art]] d'assemblar lei diferents plans d'un [[film]]. D'efiech, dins lo corrent deis [[ans 1920]], lo [[cinèma]] dominant, mai que mai [[Estats Units d'America|estatsunidenc]], utilizava quasi unicament lo montatge per servir la continuitat [[narracion|narrativa]] dau racònte&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 42&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 42.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Aquela tecnica inspira totjorn de realizators que permet de ben conservar la realitat espaciala e la logica de l'intriga.&lt;/ref&gt;. L'objectiu èra de liar lei plans d'un biais fluid e discrèt per empachar l'espectator de remarcar lo passatge d'un imatge a un autre. Eisenstein prepausèt una concepcion fòrça diferenta&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 43&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 43.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Andrew 1976 pp. 57-60&quot;&gt;'''[[anglés|(en)]]''' J. Dudley Andrew, ''The Major Film Theories. An Introduction'', Oxford University Press, 1976, pp. 57-60.&lt;/ref&gt;.

Segon eu, lo montatge èra pas un simple otís d'assemblatge au servici dau racònte, mai lo còr dau trabalh dau realizator e lo mejan principau d'expression de l'art cinematografic. Per aquò, desvolopèt l'idèa que lo sens se forma a partir de la collision entre dos plans. Dins aquela concepcion, dos imatges juxtapausats s'addicionan pas. Au contrari, lor collision pòu engendrar dins l'esperit de l'espectator una idèa ò una [[emocion]] absenta dei dos imatges considerats d'un biais separat&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 43&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 43.&lt;/ref&gt;. La [[musica]] pòu tanben renforçar aqueleis efiechs&lt;ref name=&quot;Andrew 1976 pp. 57-60&quot;&gt;'''[[anglés|(en)]]''' J. Dudley Andrew, ''The Major Film Theories. An Introduction'', Oxford University Press, 1976, pp. 57-60.&lt;/ref&gt;. Ansin, per Eisenstein, lo montatge vèn un acte creator, vision qu'ocupa encara una plaça centrala dins lo cinèma modèrne car lei procès d'Eisenstein, revolucionaris durant la premiera partida dau sègle XX, an largament integrat la nòrma cinematografica. En particular, lo montatge es totjorn utilizat per crear lo ritme e lo sens dei films actuaus.

Pasmens, Eisenstein possèt seis idèas mai luench. Aquò foguèt a l'origina dau « montatge intellectuau »&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 43&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 43.&lt;/ref&gt;. Segon aquela teoria, èra possible d'utilizar la collision deis imatges per exprimir de concèptes abstrachs e permetre l'emergéncia d'una pensada vertadiera dins l'esperit de l'espectator. Per Eisenstein, lo cinèma veniá alora capable de rasonar en luòga de se contentar de contar e d'esmòure. Dins aquò, aquela vision, inscricha dins l'encastre de la [[revolucion]] [[URSS|sovietica]], aguèt mens de succès car son abstraccion podiá pèrdre l'espectator dins una mena de rebus e l'alunchar de l'aspècte emocionau ò patetic de l'òbra&lt;ref name=&quot;Niney 2002 p. 44&quot;&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, p. 44.&lt;/ref&gt;.

==== La concepcion de l'espectator ====

La teoria dau montatge d'Eisenstein èra parallèla a sa concepcion de l'espectator. Per eu, l'espectator èra pas unicament un testimòni passiu contemplant l'istòria. Au contrari, lo film deviá agir sus lo public per i suscitar de reaccions. Aquela concepcion èra indissociabla dau percors [[politica|politic]] d'Eisenstein, inscrich dins la vida [[politica]] de l'[[URSS]] deis [[ans 1920]]. D'efiech, leis autoritats e lei cineastas sovietics d'aqueu temps consideravan lo [[cinèma]] coma un [[art]] au servici de la [[revolucion]]. Leis òbras devián donc suscitar d'emocions e de sentiments [[comunisme|procomunistas]]. Aqueu besonh foguèt a l'origina de l'encaminament intellectuau d'Eisenstein sus lo montatge e sus sa volontat de s'alunchar dau cinèma narratiu.

==== Lo trabalh teoric ====

Durant sa carriera, Eisenstein foguèt pas unicament un realizator que s'interessèt tanben fòrça a la teoria dau [[cinèma]]. Una part significativa de son importància dins l'[[istòria]] d'aquel [[art]] provèn ansin de seis escrichs e de son ensenhament. Foguèt ansin l'autor de plusors tèxtes d'analisi sus lo montatge, la composicion deis imatges e lei relacions entre lo son e l'imatge. Per aquò, integrèt a sei teorias d'elements eissits d'autreis [[art]]s ([[literatura]], [[pintura]], [[teatre]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' James Goodwin, ''Eisenstein, Cinema, and History'', University of Illinois Press, 1993, p. 36.&lt;/ref&gt;, etc.) e de teorias [[sciéncia|scientificas]] recentas. Pasmens, fau nòtar que la teoria d'Eisenstein foguèt en evolucion constanta. Ansin, abandonèt de còps de pans importants de sei concepcions au profiech d'idèas novèlas e imaginèt mai d'un biais diferent de montar un film&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' François Niney, ''L'épreuve du réel à l'écran. Essai sur le principe de réalité documentaire'', Brussèlas, De Boeck Supérieur, 2{{a}} edicion, 2002, pp. 44-45.&lt;/ref&gt;.

Son activitat d'ensenhament foguèt un autre element important a l'origina de sa plaça dins l'istòria de l'art cinematografic. D'efiech, transmetèt sa pensada a plusors generacions d'estudiants, çò que li permetèt de difusar seis idèas en delà de sei films. Après sa [[mòrt]], aquò favorizèt la collècta e la publicacion de seis escrichs au sen d'un còrpus coerent que demòra una referéncia estudiada dins leis escòlas de cinèma.

=== Filmografia e films principaus ===

==== Generalitats ====

En despiech de son importància dins l'[[istòria]] dau [[cinèma]], l'òbra d'Eisenstein es relativament limitada. Se compausava de uech longs metratges, que dos son demorats inacabats, e de tres corts metratges. Pasmens, sus aqueu totau, un long metratge, ''[[lo Prat de Bezhin]]'', foguèt destruch per leis autoritats [[URSS|sovieticas]] e reconstituït a partir de [[fotograma]]s descubèrts dins lo corrent deis [[ans 1960]]. Un cort metratge, ''[[Death Day]]'' sortit ais [[USA|Estats Units]] en [[1934]], es considerat coma perdut. L'ensemble d'aquela òbra foguèt realizada entre [[1923]] e [[1948]], mai la partida finala d'''[[Ivan lo Terrible (film)|Ivan lo Terrible]]'' sortiguèt en [[1958]], 14 ans après la mòrt d'Eisenstein.

D'un biais generau, la filmografia d'Eisenstein pòu èsser devesida en tres partidas. La premiera va de [[1923]] a [[1929]] e s'inscriu dins un cinèma revolucionari centrat sus la defensa e la promoccion de las idèas [[comunisme|comunistas]] e [[URSS|sovieticas]] (''[[La Grèva (film)|La Grèva]]'', ''[[Lo Cuirassat Potemkin]]'', ''[[Octòbre (film)|Octòbre]]'' e ''[[La Linha Generala]]''). Lei massas popularas e lo montatge i tènon un ròtle centrau. Puei, de [[1930]] a [[1937]], Eisenstein s'orientèt vèrs un cinèma mai experimentau. Es lo periòde dei dos films inacabats de sa carriera (''[[¡Que viva México!]]'', ''[[Lo Prat de Bezhin]]''). Enfin, de [[1938]] a [[1948]], realizèt ''[[Alexandr Nevskii (film)|Alexandr Nevski]]'' e ''[[Ivan lo Terrible (film)|Ivan lo Terrible]]''. Aquelei films mòstran una evolucion vèrs lo racònte [[istòria|istoric]], de personatges marcants e un estil monumentau.
i

==== ''Lo Cuirassat Potemkin'' ====

[[Fichièr:Potemkinmarch.jpg|thumb|right|Extrach de la scena dau chaple dei manifestants d'[[Odessa]] dins lo ''[[Cuirassat Potemkin]]''.]]

{{veire|Cuirassat Potemkin}}

Lo ''[[Cuirassat Potemkin]]'' es un film mut istoric e politic sortit en [[1925]] que s'inspira de la [[mutinariá dau cuirassat Potemkin]]. Es lo segond film d'Eisenstein qu'aviá ja realizat ''[[La Grèva (film)|La Grèva]]'' dins lo corrent de la meteissa annada. Se devesís en cinc partidas que còntan lo començament de la [[mutinariá]], l'[[assassinat]] dau menaire deis insurgents per un [[oficier]], l'omenatge de la populacion d'[[Odessa]] au menaire defuntat, la repression de la populacion per la gàrdia imperiala e lo raliment de la [[marina militara|flòta]] ai mutins. L'ensemble foguèt filmat en sèt setmanas amb plusors episòdis improvisats a partir d'un canavàs de quauquei paginas. L'acuelh dau public [[URSS|sovietic]] foguèt estrambordat. Foguèt tanben fòrça favorable dins mai d'un autre país, mai leis autoritats localas enebiguèron rapidament sa difusion&lt;ref&gt;Per exemple, en [[França]], sa projeccion publica foguèt quasi enebida de [[1927]] a [[1952]] (Christophe Triollet, Benjamin Campion, Chloé Delaporte e Alan Deprez, ''Darkness, censure et cinéma'', LettMotif, 2018, p. 86). Au [[Reiaume Unit]], lo [[British Board of Film Classification]] refusèt d'acordar un visat de difusion en [[1926]]. Puei, lo film foguèt [[classament X|classat X]] de [[1953]] a [[1987]].&lt;/ref&gt;.

L'originalitat dau film es son refús de seguir la concepcion [[tradicion]]ala e [[literatura|literària]] dau personatge. En plaça, Eisenstein presenta de massas anonimas e de « victimas tipe » (una maire amb son enfant, un infierme sensa cambas, una femna amb un landau, etc.). Privilegièt tanben un montatge fòrça dinamic integrant de plans sarrats e detalhats. Lo ritme es rapid, mai accelèra d'un biais paroxistic dins lei scenas violentas coma la revòuta de l'equipatge dau [[cuirassat]] ò la repression dins leis escaliers. En [[1925]], aquò èra d'innovacions importantas que participèron au succès dau film e que permetèron a Eisenstein de melhorar sei tecnicas de montatge.

==== ''Alexandr Nevskii'' ====

{{veire|Alexandr Nevskii (film)}}

''[[Alexandr Nevskii (film)|Alexandr Nevskii]]'' es un [[film]] istoric sortit en [[1938]]. Comandat per lo [[govèrn]] [[URSS|sovietic]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Barthélemy Amengual, ''Que viva Eisenstein!'', Age d'homme, 1980, pp. 307-308.&lt;/ref&gt;, s'inspira de la [[batalha dau lac Peipus|victòria]] d'[[Alexandr Nevskii]] obtenguda en [[1242]] còntra una armada de [[Cavaèrs Teutonics|chivaliers teutonics]] que menacava [[Republica de Novgorod|Novgorod]]. Dins lo film, lo prince Nevskii, èx-senhor de [[Novgorod]], accèpta de tornar venir prince de la vila per combatre una armada teutonica. Refusa lo pacte prepausat per lei captaus e lei marchands, pas necessiàrament ostils a l'arribada dei Teutonics, e pren lo comandament d'una armada populara formada d'un biais espontanèu per leis abitants. Puei, après una lònga batalha sus lo lac gelat, lei chivaliers teutonics son englotiats per la rompedura dau glaç. Nevskii libèra alora lei simples presoniers e exigís un recapte per la liberacion dei chivaliers capturats mentre que lei traites son executats per la fòga.

Lo film èra un avertiment clar a [[Alemanha]] dins un contèxte de tensions extrèmas entre [[Berlin]] e [[Moscòu]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Barthélemy Amengual, ''Que viva Eisenstein!'', Age d'homme, 1980, p. 308.&lt;/ref&gt;. Dispareguèt brèvament après la signatura dau [[Pacte Germanosovietic]] e foguèt tornarmai projectat dins lei cinemàs sovietics après lo començament de la [[Guèrra Germanosovietica]]. L'intriga, fòrça maniquèa, es ansin marcada per l'importància donada ai tèmas centraus de la [[propaganda]] [[Estalin|estaliniana]] (ròtle dau pòble, imatge dau cap, etc.&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Barthélemy Amengual, ''Que viva Eisenstein!'', Age d'homme, 1980, pp. 308-309.&lt;/ref&gt;). Au nivèu tecnic, ''[[Alexandr Nevskii (film)|Alexandr Nevskii]]'' foguèt lo premier film parlant d'Eisenstein. L'[[estetica]] foguèt fòrça trabalhada, especialament aquela dei [[Cavaèrs Teutonics|chivaliers teutonics]], e lo montatge integrèt una musica de [[Serguei Prokofiev|Prokofiev]]. La sincronizacion deis imatges e dau son foguèt un deis aspèctes marcants dau film&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Jay Leyda (trad. Claude-Henri Rochat), ''Kino : histoire du cinéma russe et soviétique'', Lausana, Éditions l'Age d'homme, 1980, p. 405.&lt;/ref&gt;. Leis [[efiechs especiaus]] èran tanben impressionants per l'epòca (reconstitucion d'un lac gelat, scena finala de l'englotiment dei Teutonics, etc.). Enfin, la mesa en scena imaginada per Eisenstein per filmar la batalha finala es a l'origina dei representacions cinematograficas modèrnas de batalha&lt;ref&gt;Per exemple, inspirèt lei batalhas presentas dins lei films [[Enric V (film)|Enric V]] ([[1944]]), ''[[Espartac (film)|Espartac]]'' ([[1960]]) e [[L'Empèri còntra-ataca]]'' ([[1980]]).''&lt;/ref&gt;

==== ''Ivan lo Terrible'' ====

{{veire|Ivan lo Terrible (film)}}

''[[Ivan lo Terrible (film)|Ivan lo Terrible]]'' es lo darrier film d'Eisenstein. Se compausa de doas partidas sortidas en [[1948]] e en [[1958]]. L'escart s'explica per la [[censura]] d'[[Estalin]] que veguèt una critica de son poder personau dins l'òbra. Una tresena partida èra prevista, mai foguèt jamai realizada&lt;ref&gt;A l'origina, Eisenstein aviá escrich doas partidas, mai après lo filmatge, aviá pron de materiau per realizar tres films. Obtenguèt donc l'autorizacion de realizar una tresena partida, autorizacion que foguèt annulada après la censura dau segond film (Joan Neuberger, ''Ivan the Terrible: The Film Companion'', Bloomsbury Publishing, 2003, p. 21). Quauquei scenas e elements de scenaris deis elements addicionaus imaginats per aqueu film son estats descubèrts (Joan Neuberger, ''This Thing of Darkness: Eisenstein's Ivan the Terrible in Soviet Russia'', Cornell University Press, 2019, pp. 6, 24, 35, 141, 151 e 222).&lt;/ref&gt;. D'efiech, lo film sembla un omenatge ambigü a [[Iòssif Stàlin|Estalin]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Joan Neuberger, ''This Thing of Darkness: Eisenstein's Ivan the Terrible in Soviet Russia'', Cornell University Press, 2019, pp. 40 e 123-124 e pp. 298-299.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' David Gillespie, « Sergei Eisenstein and the Articulation of Masculinity », ''New Zealand Slavonic Journal'', vol. 42, 2008, pp. 1-53.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[rus|(ru)]]''' Neya Zorkaya, ''История советского кино'', Sant Petersborg, Алетейя, 2006, p. 275.&lt;/ref&gt;.

Durant la premiera partida, lo grand-duc [[Ivan IV lo Terrible|Ivan IV]] i es coronat tsar en despiech de l'oposicion dei [[noblesa|nòbles]], dei [[boiar]]s e de sa tanta Yefrosinya que vòu plaçar son fiu Vladimir sus lo tròne. Puei, se [[maridatge|marida]] amb Anastasia, egalament cortejada per lo prince Kurbski, reprimís una revòuta populara menada per lei boiars e dirigís una campanha còntra lei [[Tatars]]. En parallèl, dèu luchar còntra lei complòts organizats per Yefrosinya e Kurbski. La premiera capita d'empoisonar Anastasia e Ivan, descoratjat, decidís d'abdicar. Dins aquò, la populacion de [[Moscòu]] s'acampa per li formar una garda personala e li demandar de demorar au poder. Durant la segonda partida, Ivan apren lo ròtle de Yefrosinya dins la [[mòrt]] d'Anastasia e ordona l'execucion de tres boiars. Yefrosinya organiza alora l'[[assassinat]] dau tsar mai l'astücia d'Ivan li permet de desjogar lei plans de sa tanta. Vladimir es ansin [[assassinat]] a sa plaça e Ivan pòu proclamar la necessitat d'un poder fòrt per véncer leis enemics dau pòble.

Lo film èra un film-opèra caracterizat per un estil grandiós. Cada plan èra estudiat e concebut coma un tablèu [[teatre|teatrau]] amb una atencion fina portada a la plastica e au dinamisme de la scena. L'objectiu èra d'obtenir una òbra ieratica e convulsiva capabla de se raprochar dei tragèdias de [[William Shakespeare|Shakespeare]]. Un còp de mai, Prokofiev foguèt encargat de la musica e Eisenstein integrèt de scenas colorizadas dins lo film après aver assistit a una conferéncia sus lo tèma. Pasmens, donèt un aspècte psicologic e non realista ai passatges en color. L'acuelh dau film per la critica e lo public foguèt mitigat en foncion dei país. Leis efiechs especiaus e lo trabalh estetic foguèron largament reconeguts, mai l'intriga, lo ritme ò lo jòc d'actor foguèron pus sovent criticats&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Joan Neuberger, ''This Thing of Darkness: Eisenstein's Ivan the Terrible in Soviet Russia'', Cornell University Press, 2019, pp.301-304.&lt;/ref&gt;. Dins aquò, la percepcion dau film se melhorèt pauc a cha pauc e ''[[Ivan lo Terrible (film)|Ivan lo Terrible]]'' es desenant considerat coma un film major d'Eisenstein e de l'istòria dau cinèma&lt;ref&gt;Dempuei lo corrent deis [[ans 1960]]-[[ans 1980|1980]], èra ansin regularament mencionat dins lei classaments dei melhors films prepausats per de critics de cinèma (Jim Hillier, ''Cahiers du Cinéma. The 1950s: Neo-realism, Hollywood, New Wave'', Cambridge, Harvard University Press, 1985, p. 287 ; « Top/Ten », ''Sight and Sound'',  vol. 31, n° 1, British Film Institute, Ivèrn 1961–1962, p. 10 ; « Top/Ten », ''Sight and Sound'',  vol. 41, n° 1, British Film Institute, Ivèrn 1971–1972, p. 12 ; Leonid Kozlov, « Творчество С. М. Эйзенштейна », ''Iskusstvo Kino'', 1961, pp. 88-90 ; David Bordwell, ''The Cinema of Eisenstein'', Harvard University Press, 1993, p. 266).&lt;/ref&gt;.

== Lei Caps d'òbra ==
[[Fichièr:Russia-2000-stamp-Sergei Eisenstein.jpg|thumb|300 px|right|...]]

Realizèt l'òbra geniala ''Octòbre'' ([[1927]]), reconstruccion dei fachs decisius de [[1917]], basada sus l'òbra dau jornalista estatsunidenc [[John Reed]] ''Lei dètz jorns qu'esbrandèron lo Mond''. 

Comencèt alora d'aver de problèmas seriós amb la censura sovietica, çò que lo menèt a signar un contracte amb la Paramount e a s'installar ais [[Estats Units]]. Pasmens, obtenguèt pas lo permés de residéncia e poguèt pas enregar ges de projècte. Alora se n'anèt en [[Mexic]], que i rodèt lo filme incomplet ''¡Que viva México!'', una òbra ont assagèt de montatges aproximatius diferents. L' MGM aqueriguèt a una venda a l'enquant una part dei negatius, que puei leis utilizèt dins ''¡Viva Villa!''; una autra part passèt au productor Sol Lesser que realizèt amb aquelei fragments ''Tormenta subre Mexic''. Una quita amiga d'Eisenstein, [[Mary Seaton]], n'utilizèt una autra part dins lo filme ''Temps au soleu'', d'influéncia decisiva dins lo desvolopament posterior dau cinèma mexican. 

Après son experiéncia de pauc de succès coma cineasta en exili, decidiguèt de tornar en [[URSS]]. Tornarmai s'embronquèt a de dificultats grandas per menar a tèrme son trabalh. Lo rodatge dau ''Prat de Bezhin'', basat sus un cònte d'[[Ivan Turgenev]], foguèt interromput per la [[censura]]. 

Alora se dediquèt a la redaccion de tèxts teorics brilhants, mentre que demenissián leis atacas politicas còntra son òbra e sa persona; d'atacas qu'empachèron pas que rodèsse ''[[Aliexandr Nevskii]]'' ([[1938]]), son primier filme sonòr, amb la musica de [[Serguei Prokofiev]], amb lo quau ganhèt lo prèmi [[Stalin]]. Amb ''Ivan lo Terrible'' ([[1942]]) inicièt un projècte biografic ambiciós a l'entorn de la figura dau tzar [[Ivan IV]], que son estructura originala se compausava de tres parts; la burocracia sovietica interpretèt l'òbra coma una denóncia dau culte de la personalitat d'Stalin. La segonda part dau projècte, ''La conjuracion dei boiars'', foguèt proïbida fins a la mòrt dau dictator, en [[1953]], cinc ans après lo decès dau quite director cinematografic. 

Sergei Eisenstein s'es destacat coma teorician amb d'òbras coma ''Teoria e tecnica cinematografica,'' ''La forma dins lo cinèma'', ''Reflexions d'un cineasta'' e ''Realizacion cinematografica'', en mai d'articles e d'assais multiples .

== Filmografia ==

*  '''[[Дневник Ґлумова]]'''.......   ''[[Lo jornau de Glumov]]'' ([[1923]]) ''filme cort''
*  '''[[Стачка]]'''.......  ''[[La grèva]]'' ([[1924]])
*  '''[[Lo cuirassat Potemkin|Броненосец Потёмкин]]'''.......  ''[[Lo cuirassat Potemkin]]'' ([[1925]])
*  '''[[Octobre (filme, 1928)|Oктябрь]]'''.......  ''[[Octobre (filme, 1928)|Octòbre]]'' ([[1928]])
* '''[[Старое и новое]]'''.......  ''[[Çò vielh e çò nòu]]'' ([[1926]]-[[1929]])
* '''[[¡Que viva México!]]''' ([[1931]]) (''inacabat'')
* ''' [[Бежин дүг]]'''.......  ''[[Lo prat de Bezhin]]'' ([[1936]]) (''inacabat''... sòbran solament de fotogramas d'aiceste filme destrusit per la censura estaliniana)
* '''[[Александр Невский]]'''.......  ''[[Aliexandr Nevskii]]'' ([[1938]])
* '''[[Иван Гросный (1-я cepия)]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible I]]'' ([[1942]])
* '''[[Иван Гросный (2-я cepия , сказ второй - ''Боярский заговор'')]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible II: la conjuracion dei boiars]]'' ([[1946]])
* '''[[Иван Гросный (неоконченный, 3-я cepия)]]'''.......  ''[[Ivan lo Terrible III]]'' (''inacabat'')

== Bibliografia ==
=== Òbras de Sergei Eisenstein ===
* [[Fichièr:Accessories-text-editor.png|120 px]]
==== reviradas italianas ====

* '''''[[La natura non-indifferente]]'''''... [[Marsilio Editori]] [[Venècia]] [[1981]] (reed. [[2003]])
* ''[[Il Colore]]''... idem id [[1982]
* '''''[[Teoria generala del montaggio]]'''''...  id id [[1985]] (reed [[2004]])
* ''[[Il Montaggio]]''... id id [[1986]]
* ''[[La Regia]]''... id id [[1989]]
* '''''[[Stili di regia]]'''''... id id [[1993]] (reed [[2003]])
* '''''[[Il Movimento espressivo]]'''''...  id id [[1998]]
* ''[[Lezioni di regia]]''... id id [[2000]]
* ''[[Walt Disney]]'' SE [[2004]]
* '''''[[Charlie Chaplin]]''''' id [[2005]]
* '''''[[La forma cimematografica]]''''' [[Einaudi]] [[Turin]] [[id]]
* '''''[[Memorie]]'''''... Marsilio Editori Venècia [[2006]]
==== a l'entorn de l'òme e de l'artista ====
* [[Fichièr:Wikisource logo suggestion - curved books.png|120 px]]
===== en anglés =====
* [[Kristin Thompson]]: ''Eisenstein's Ivan the terrible: a neoformalist analysis''... [[Princeton University Press]] [[1981]]
* [[Jay Leyda]]: '''''Eisenstein at work'''''...  [[Pantheon books]] [[The museum of modern art]] [[1982]]
* [[David Bordwell]]: '''''The cinema of Eisenstein''''' [[Harvard University Press]] [[Londres]] [[1993]]
* [[Richard Taylor]] &amp; [[I. Christie]]... ''Eisenstein rediscovered''... [[Routledge]] [[1993]]
* [[Richard Taylor]]: ''The Eisenstein reader''... [[British Film Institute]] [[1998]]
* [[Richard Taylor]]: ''October''... idem [[2002]]
* [[Yuri Tsivian]]: ''Ivan the terrible''... id id
===== en francés =====
* [[Léon Moussinac]]: ''Serge Eisenstein'' (''sic!'')... [[Seghers]] [[París]] [[1964]]
* [[Dominique Fernandez]]: ''Eisenstein''  [[Bernard Grasset ed.]] id [[1975]]
* [[Marie-Claire Roparz-Wuilleumier]] &amp; [[Pierre Sorlin]]:  ''Octobre: écriture et idéologie''... [[Éd. Albatros]] id [[1976]]
* [[Jean Mitry]]: '''''S.M. Eisenstein'''''... [[Éditions Universitaires]] id [[1978]]
* [[Jacques Aumont]]: ''Montage Eisenstein''... [[Éd. Albatros]] id [[1979]] (reed [[2005]])
* [[Barthélémy Amengual]]: '''''Que viva Eisenstein'''''... [[Lausana]] [[L'Âge d'homme]] [[1980]]
* [[François Albera]]: ''Eisenstein et le constructivisme russe''... idem [[1990]]
* [[François Albera]] '''''Eisenstein dans le texte'''''... òbra collectiva bailejada per F. Albera, [[CINéMAS]] [[2001]]
* [[Dominique Chateau]] &amp; [[François Jost]] (bailejar): ''Eisenstein, l'ancien et le nouveau'' [[Publications de la Sorbonne]] [[París]] [[2002]]
* [[Jrean-Louis Leutrat]]: ''Échos d'Ivan le terrible''... [[De Boeck Université]] [[Brussèlas]] [[2006]]
===== en italian =====
* [[Viktor Sklovskij]]: ''Sua Maestà Eisenstein: biografia di un protagonista'' [[De Donato]] [[1974]]
* [[Pier-Marco De Santi]] (causida): '''''[[I disegni di Eisenstein]]'''''... [[Laterza]] [[1981]]
* [[Pietro Montani]]: '''''Sergej Ejsenstejn: oltre il cinema'''''... [[Venècia]] [[La Biennale di Venezia]] [[1991]]
* [[Aldo Grasso]]: ''Sergej M. Ėjzenštejn''... [[Il Castro Cinema num. 6]] [[Editrice Il Castoro]] [[Milan]] [[2007]]

== Ligams extèrnes ==
* [[Fichièr:Www.gif|35 px]]
{{imdb nom| id=0001178}}

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

{{DEFAULTSORT:Eisenstein, Sergei}}
[[Categoria:Personalitat del cinèma]]
[[Categoria:Realizator rus]]
[[Categoria:Propaganda]]
[[Categoria:Teorician del cinèma]]
[[Categoria:Naissença en 1898]]
[[Categoria:Decès en 1948]]
[[Categoria:Decès a Moscòu]]</text>
      <sha1>kfa48ja8icck94xijjngi1gwuocu1um</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gresèls</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28029</id>
    <revision>
      <id>2510830</id>
      <parentid>2423942</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T09:39:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2510830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4507" sha1="9ocfwqq6e2mbyf9khvt29y3s0iw2g95" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Gresèls
 | nom2          = ''Grézels''
 | imatge        = Mairie de Grezels.JPG
 | descripcion   = L'ostal de comuna.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason ville fr Grézels (Lot).svg
 | escais        =
 | region ist    = {{Carcin}}
 | parçan        =
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | departament   = {{Òlt}}  
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Caors|Caors]]
 | canton        = [[Canton de Puèg l'Avesque|Puèg l'Avesque]]
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de la Val d'Òut e del Vinhal|CC de la Val d'Òut e del Vinhal]]
 | insee         = 46130
 | cp            = 46700
 | cònsol        = Sébastien Pérez 
 | mandat        = [[2020]]-[[2026]]
 | gentilici     = 
 | latitud       = 44.4761111111
 | longitud      = 1.15333333333
 | alt mej       =
 | alt mini      = 80
 | alt maxi      = 256
 | km²           = 10.79
|}}

'''Gresèls''' &lt;ref&gt;Patrici Pojada, ''Répertòri toponimic de las Comunas de la Region Miègjorn-Pirenèus'', ed. Loubatières, Portèth de Garona, 2009, p. 77&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20170919200819/http://www.locongres.org/oc/aplicacions/top-oc/topoc-recerca/&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;http://bdtopoc.org/?city_selected=Grézels&lt;/ref&gt; o ''Gresèl'' &lt;ref&gt; singular etimologic https://toponimiaoc.webs.com/46ut.htm&lt;/ref&gt;{{,}}(''Grézels'' en [[francés]]) es una [[comuna francesa|comuna]] [[carcin]]òla situada dins lo departament francés d'[[Òut (departament)|Òut]] e la region d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Miègjorn-Pirenèus]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
[[Imatge:Map commune FR insee code 46130.png|vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.]]

=== Perimètre del territòri ===
{{Communes limitrophes
 | commune    = Gresèls
 | nord       = [[Pescadoiras]]
 | nord-est   = [[La Gardèla]]
 | est        = 
 | sud-est    = [[Belaiga]]
 | sud        = [[Lo Bolben]]
 | sud-ouest  = [[Floressàs|Floreçàs]]
 | ouest      = 
 | nord-ouest = [[Puèg l'Avesque]]
}}
==Toponimia==
''Gresèls'' es format de ''gres'', « terrenh peirós, gravenós », d'origina prelatina (Dauzat) o germanica (Basalgas), e del sufixe ''-èl'' (del latin ''-ellum'') &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 328, a ''Graix''&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Gaston Bazalgues, ''A la Découverte des Noms de Lieux du Quercy et des Communes du Lot'', Les Éditions de la Bouriane et du Quercy, 2002, p. 112&lt;/ref&gt;. Lo vilatge èra pas dins la ribièra coma es ara, mas just en bas del castèl, qu'es sul travèrs, çò que justifica plan lo nom.

[[Xavier Delamarre]] explica ''Gresèls'' per una etimologia celtica ''griselā'' o ''griselon'' &lt;ref&gt;Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 162 e 349&lt;/ref&gt;.

== Istòria ==

== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee=46130
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= [[2020]]  |Fin= [[2026]]  |Identitat= Sébastien Pérez |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=  [[2004]] |Fin= 2020 |Identitat= Nicole Leclerc-Bortot|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2004 |Identitat= Pierre Carrié  |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març de [[1977]] |Fin= 2001 |Identitat= Michel Roux  |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= [[1953]] |Fin= 1977 |Identitat= Maurice Coutrix  |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1953 |Identitat=   |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
* A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra del [[canton de Puèg l'Avesque]], i demorèt.

==Demografia==
{{Demografia
|insee=46130
|1793=640
|1800=720
|1806=718
|1821=767
|1831=767
|1836=741
|1841=719
|1846=678
|1851=702
|1856=664
|1861=662
|1866=683
|1872=651
|1876=648
|1881=605
|1886=580
|1891=531
|1896=523
|1901=486
|1906=462
|1911=381
|1921=338
|1926=318
|1931=321
|1936=321
|1946=322
|1954=295
|1962=286
|1968=275
|1975=235
|1982=255
|1990=243
|1999=265
|2006=221
|2007=
|2008=
|2009=
|2011=257
|2015=237
|cassini=16182
|senscomptesdobles= 1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Veire tanben==
* [[Comunas d'Òlt]]
* [[Portal:Carcin|Lo Portal de Carcin]]
* [[Carcinòl (parlar)|L'occitan de Carcin]]

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Carcin}}

{{Comunas d'Òlt}}

[[Categoria:Comuna d'Òlt]]
[[Categoria:Comuna de Carcin]]
[[Categoria:Comuna de Guiana]]</text>
      <sha1>9ocfwqq6e2mbyf9khvt29y3s0iw2g95</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bauma d'Altamira</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43605</id>
    <revision>
      <id>2510813</id>
      <parentid>2299972</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T01:12:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>43230</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2510813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9363" sha1="1wydnessi7dmuw546qtpc4wx1u4s4bk" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
&lt;!--Article redigit en provençau--&gt;
{{UNESCO}}
[[Fichièr:Techo de Altamira (replica)-Museo Arqueológico Nacional.jpg|right|thumb|200px|Plafon d'Altamira (replica)-Musèu arqueologic nacionau d'Espanha]]
[[Fichièr:Sanz de Sautuola.jpg|right|thumb|200px|Marcelino Sanz de Sautuola]]

[[Fichièr:Reproduction cave of Altamira 02.jpg|right|thumb|200px|Plafon d'Altamira (replica)-Musèu alemand de Munic]]
[[Fichièr:Reproduction cave of Altamira 01.jpg|right|thumb|200px|Plafon d'Altamira (replica)-Musèu alemand de Munic]]
[[Fichièr:Altamira-1880.jpg|thumb|200px|Premiera reculhida dau plafon dei policròms d'Altamira, publicada per Marcelino Sanz de Sautuola en 1880]]
[[Fichièr:Altamira-3.png|200px|thumb|right|Associacion d'animaus dins lo grand panèu de la bauma d'Altamira (Santillana del Mar) segon lo paradigma de [[Leroi-Gourhan]].]]
[[Fichièr:Franco-Cantabrian_region.gif|200px|thumb|Mapa de la region arqueologica francocantabrica (Paleolitic Superior)]]
La '''bauma d'Altamira''' embarra un deis ensembles picturaus [[paleolitic]]s pus importants de la [[Preïstòria]] europèa. Sei pinturas e gravaduras paleoliticas son associadas au [[Solutrean]] e au [[Magdalenian]]. Son estil artistic correspònd a l'apelat art preïstoric francocantabric, caracterizat en particular per lo realisme dei representacions e per sei tèmas d'animaus. Se dobrís a [[Santillana del Mar]] en Cantàbria.

== Istoric de la descubèrta e de la reconeissença d'Altamira ==
Lei pinturas d'Altamira foguèron descubèrtas en 1879 per Marcelino Sanz de Sautuola. La bauma èra coneguda dempuei 1868 e Sanz de Sautuola i fasiá de visitas dempuei 1876. Aviá observat la preséncia de dessenhs geometrics subre lei parets sens li atribuir d'importància mai sa filha Maria, alara annada de uech ans, foguèt la premiera que remarquèt la preséncia de {{Cita|buòus}} dessenhats au plafon. Sanz de Sautuola publiquèt en 1880 sei conclusions en ''Nòtas brèvas sus quauqueis objèctes preïstorics de la província de Santander (Breves apuntes sobre algunos objetos prehistóricos de la Provincia de Santander)''.

Istoricament, Altamira es doncas lo premier ensemble picturau preïstoric important que siá estat descubèrt e publicat. Una descubèrta d'aquel òrdre explica la polemica que faguèt nàisser ja que metiá en question plusors idèas scientificas de l'epòca. En fach, dempuei lo començament, lo realisme dei scenas representadas faguèt dobtar de son autenticitat. La reconoissença coma una òbra artistica facha per d'òmes dau Paleolitic se faguèt a l'eissida d'un procèssus lòng que permetèt de definir mielhs la vision de la Preïstòria.

Lo premier que defendèt aquelei pinturas foguèt lo que leis aviá descubèrtas e publicadas, Marcelino Sanz de Sautuola. Son autenticitat ça que la foguèt admesa qu'après sa mòrt, un còp confirmada per l'abondància d'autreis òbras artisticas semblablas trobadas dins de nombrosei baumas europèas. A la fin dau sègle XIX, subretot en França, se descubriguèt de pinturas parietalas liadas sens dobte en d'estatuetas, en d'esculturas muralas, e en d'òsses escauprats qu'apertenián en de nivèus arqueologics paleolitics, tot en acompanhant de rèstas d'animaus desapareguts, aumens dins la region, que visquèron au [[Pleistocèn]] ([[mamot]], [[rangier]], [[Bison priscus|bisont deis estèpas]]...).

Lo preïstorian marselhés [[Emili Cartalhac]] foguèt un dei pus grandeis adversaris de l'autenticitat d'Altamira. A partir de 1895, la descubèrta de gravaduras e de pinturas dins lei baumas de [[cauna de la Mota|la Mota]], dei [[cauna de las Combarèlas|Combarèlas]] e de [[cauna de Font de Gaume|Font de Gaume]] ais [[las Aisiás de Taiac e Siruèlh|Aisiás de Taiac]] en [[Dordonha (departament)|Dordonha]], li faguèron reconsiderar sa posicion. Après aver visitat lei baumas, escriguèt dins la revista ''L'Anthropologie'' (1902) un article titolat ''La bauma d'Altamira. Mea culpa d'un sceptic (La grotte d'Altamira. Mea culpa d'un sceptique''). Après aquest article lo caractèr paleolitic dei pinturas d'Altamira foguèt universalament reconegut.

Dins aquesta reconoissença, cau soslinhar tanben lo ròtle de [[Henri Breuil]], per sei trabalhs sus l'art parietau, presentats d'en premier en 1902 au Congrès de l'Associacion Francesa per l'Avançament dei Sciéncias, onte revolucionèt lo biais de veire dei cercaires de l'epòca.

Un còp establida l'autenticitat dei pinturas lo debat se desplacèt sus sa significacion e seis implicacions. Lei divergèncias entre cercaires viravan a l'entorn de la datacion cronologica exacta, de sa tòca misteriosa e de sa valor artistica e arqueologica. Aquestei questions pertoquèron pas solament la bauma d'Altamira, mai l'art preïstoric tot.

== Leis òbras d'Altamira ==
Amb una longor de 270&amp;nbsp;m, la bauma d'Altamira es relativament pichona. Presenta una estructura simpla, formada d'una galariá d'escassei ramificacions. Se pot distinguir tres zonas:
* la premiera, formada per un vestibul grand, esclairada per la lutz dau jorn es estada un luòc d'abitacion privilegiat dempuei lo començament dau Paleolitic superior.
* la segonda es una sala granda famosa per sei pinturas policròmas.
* fin finala, la rèsta de la cavitat compòrta de salas e de corredors que sei manifestacions artisticas son mens espectaclosas.

L'aspècte de la sala granda dei bisonts a evoluit fòrça dempuei que Maria Sautuola la veguèt per lo premier còp. Mesura 18&amp;nbsp;m de lòng subre 9&amp;nbsp;m de larg, mai sa nautor originala (entre 1,10 e 1,90&amp;nbsp;m) foguèt aumentada en baissant lo sòl per facilitar l'examen dei pinturas.

L'animau pus representat es lo bisont deis estèpas. La composicion ne còmpta 16, variant per sei dimensions, sei posturas e sei tecnicas de realizacion. Son acompanhats de [[chivau]]s, de [[cervidae|cervids]], de dos [[singlar]]s (animau escàs dins l'art paleolitic) en mai de diferentei signes [[tectifòrme]]s... Leis artistas d'Altamira trobèron de solucions per representar lo realisme anatomic, lo volum, lo movement e la policromia.

La sensacion de realisme es obtenguda en tirant profiech dei relèus naturaus dau plafon de la bauma, que crèan una illusion de volum, mai tanben gràcias ai colors vivas (roge, negre, jaune, bruns) que cuerbon lei superfícias interioras deis animaus e gràcias ai tecnicas dau dessenh e de la gravadura, que delimitan lei contorns dei subjèctes.

Lo {{Cita|bisont acoconat}} es una dei pinturas mai expressivas e mai admiradas de tota la composicion. Foguèt realizada subre un dei ressauts dau plafon. L'artista saupèt plaçar l'imatge dau bisont acoconat en plegant sei patas e en forçant la posicion dau cap vèrs lo bas. Tot aquò denòta de facultats d'observacion naturalista de l'artista e una immensa fòrça expressiva de la composicion.

La {{Cita|granda cèrvia}}, lo pus grand de totei lei subjèctes representats, atenh 2,25&amp;nbsp;m de lòng. Testimònia una granda mestria tecnica. L'estilizacion deis extremitats dei membres, la fermetat dau trach gravat e lo modèl cromatic li conferisson un grand realisme. Totun, acusa una cèrta deformacion, per sa factura leugierament pesanta. Aquò es sens dobte liat a la tròp granda proximitat de l'artista per rapòrt a la paret. Sota lo [[còl (anatomia)|còu]] de la cèrvia se tròba un bisont pichon de trach negre.

Lo {{Cita|chivau òcra}}, situat dins d'una deis extremitats dau plafon, foguèt interpretat per Henri Breuil coma un dei sujèctes mai ancians de la composicion. Aquest tipe de chivau a degut èsser relativament frequent subre la cornisa cantabrica; es tanben representat dins la bauma de Tito Bustillo, descubèrta en 1968 a [[Ribeseya]] en [[Astúrias]]. Per son estil, evòca çò de representat dins la bauma dei Casares a [[Riba de Saelices]] dins la província de [[Guadalajara (província)|Guadalajara]].

== Edat dei pinturas ==
Una sèria de datacions dirèctas deis òbras d'Altamira fachas amb de carbon de fusta es estada realizada gràcias au metòde dau carbòni 14. Aquelei datas son compresas entre 13&amp;nbsp;500 e 15&amp;nbsp;500 avC e correspòndon au Magdalenian inferior.

== Visitas de la bauma ==
Au cors deis ans 1960 e 1970, lei nombrós visitaires qu'aguèron accès a la bauma alterèron son microclima e meteguèron en perilh la conservacion meteissa dei pinturas. La clausura de la bauma au public faguèt l'objècte d'un debat e aguèt fin finala luòc en 1977. Dubriguèt ren qu'en 1982, amb un nombre jornadier de visitaires estrictament limitat.

Lo nombre important de personas desirant de veire la bauma e la longor dei tèrmes d'espèra (mai d'un an) rendèt necessari la realizacion d'una replica. Dempuei 2001, lo Musèu nacionau e centre de recèrca d'Altamira se tròba près de la bauma que i acuelh una replica de la bauma, apelada {{Cita|neobauma}}. 

Altamira foguèt inscricha en 1985 dins lo [[Patrimòni Mondiau de l'Umanitat]] de l'[[UNESCO]]. En 2008, lo Comitat dau Patrimòni Mondiau alarguèt aquela declaracion a 17 autrei baumas ornadas dau nòrd d'Espanha.

== Liames extèrnes ==
* [https://web.archive.org/web/20141006172308/http://museodealtamira.mcu.es/ Musèu d'Altamira]

{{Portal preïstòria}}

{{DEFAULTSORT:Altamira}}
[[Categoria:Balma d'Euròpa]]
[[Categoria:Sit preïstoric]]</text>
      <sha1>1wydnessi7dmuw546qtpc4wx1u4s4bk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Banuèlh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45987</id>
    <revision>
      <id>2510780</id>
      <parentid>2439108</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:38:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2510780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5859" sha1="6k92bmipk6scx5mph3cc1u63tmvgz49" xml:space="preserve">{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Banuèlh
 | nom2          = ''Baneuil''
 | imatge        = Baneuil village.JPG
 | descripcion   = Lo borg de Banuèlh.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason ville fr Baneuil (Dordogne).svg
 | escais        =
 | ist           = {{Perigòrd}}
 | parçan        =
 | region        = [[Novèla Aquitània]]
 | departament   = {{Dordonha}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Brageirac|Brageirac]]
 | canton        = [[Canton de La Linda|La Linda]] 
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de las Bastidas Dordonha-Perigòrd|CC de las Bastidas Dordonha-Perigòrd]]
 | cp            = 24150
 | insee         = 24023
 | cònsol        = Thierry Joël Deguilhem
 | mandat        = [[2020]]-[[2026]]
 | gentilici     =
 | latitud       = 44.853056
 | longitud      = 0.689444
 | alt mej       =
 | alt mini      = 27
 | alt maxi      = 141
 | km²           = 8.89
|}}

'''Banuèlh'''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20160303183643/http://communes-oc.cg24.fr/cantons/lalinde/BANEUIL.htm&lt;/ref&gt; (''Baneuil'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] dins la region istorica de [[Perigòrd]] situada dins lo departament de [[Dordonha (departament)|Dordonha]] e la [[regions francesas|region]] de [[Novèla Aquitània]].

==Geografia==
[[Imatge:Map commune FR insee code 24023.png|vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.]]
Fabrica Polyrey a Pòrt de Cosa.
===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Banuèlh
 | nòrd       = 
 | nòrd-èst   = [[Pressinhac e Vic]]
 | èst        = [[La Linda]]
 | sud-èst    = [[Cosa e Sent Front]]
 | sud        = [[Varenas (Perigòrd)|Varenas]]
 | sud-oèst   = [[Sent Grapasi de La Linda]]
 | oèst       = 
 | nòrd-oèst  = [[Cause de Clarenç]]
}}

==Toponimia==
La prononciacion es [ba’nɛj] &lt;ref name = dord&gt;https://web.archive.org/web/20160810222030/http://communes-oc.cg24.fr/cantons/lalinde/BANEUIL.htm&lt;/ref&gt;. Las fòrmas ancianas son ''Banolium'' au sègle XIII, ''Banolhium'' en 1472 (latinizacions), ''Baneilh'' en 1582 &lt;ref name = tanho&gt;Chantal Tanet et Tristan Hordé, ''Dictionnaire des Noms de Lieux du Périgord'', ed. Fanlac, segonda edicion, 2000, p. 69-70&lt;/ref&gt;. [[Albèrt Dauzat|Dauzat]] laissa la possibilitat del latin ''balneolum'', derivat de ''balneum'', « banh », que designa en general dels banhs romans, çò que Chantal Tanet e Tristan Hordé considèran puslèu improbable. L'autra possibilitat es una origina gallica o en partida gallica. Per Dauzat, seriá per exemple lo nom germanic de persona ''Banno'' e lo gallic ''-ialo-'', « camp, esclarièra » &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 50&lt;/ref&gt;; per Tanet e Hordé, lo gallic ''*banno'', « bana, còrna » o lo nom germanic de persona ''Banno'', segut del gallic ''-*ialo'', en primièr « espaci descobèrt, esclarièra, partida desboigada », puèi sufixe &lt;ref name = tanho/&gt;. Enfin, lo site de las comunas de Dordonha e [[Xavier Delamarre]] son per un nom completament celtic; lo site de las comunas de Dordonha causís los mots gallics ''banno'', « bana, còrna », e ''-ialo'', « esclarièra » emb un sens globau d'« esclarièra de la bana » &lt;ref name = dord/&gt;. Delamarre dona per ''*bano-ialon'' (nom privilegiat) lo sens de vilatge (per fondar un vilatge, caliá desboigar lo bòsc) de las femnas o de la Femna, designacion d'una divessa qu'es pas nommada (tabó o eufemisme); d'autras possibilitats serián ''*banno-ialon'', « vilatge de la punta » (mas en gallic i a puslèu ''benno'' dins aquel sens que ''banno'') o ''*banuo-ialon'', « vilatge dels pòrcs » &lt;ref&gt;Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 71 e 327&lt;/ref&gt;. Pr'aquò, ''-u-'' de ''banuo'' auriá poscut laissar una traça fonetica.

== Istòria ==
{{...}}

== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee=24023
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= ([[2026]]) |Identitat= Thierry Joël Deguilhem|Partit= Front d'Esquèrra |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2008]] |Fin= 2014 |Identitat= Gérard Porcher|Partit=sense |Qualitat= retirat de l'Educacion Nacionala}}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat=Alain Bernard  |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= ? |Fin= 2001 |Identitat= Pierre Ratier|Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= ? |Fin= ? (mòrt en foncions) |Identitat= Guy Traverse|Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= 1èra meitat del sègle XX, cònsol 51 ans &lt;ref&gt;[http://clio.ish-lyon.cnrs.fr/patrons/AC000006531/AC000006531Doc228.pdf]&lt;/ref&gt; |Fin=  |Identitat= Louis Rey (1881-1967) |Partit= |Qualitat= president dels ''Tannins Rey'', puèi de la ''Société des Produits Chimiques et Celluloses Rey'' }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

== Demografia ==
{{Demografia
|insee=24023
|1793=206
|1800=168
|1806=170
|1821=180
|1831=210
|1836=212
|1841=217
|1846=228
|1851=219
|1856=221
|1861=240
|1866=212
|1872=205
|1876=199
|1881=216
|1886=211
|1891=200
|1896=187
|1901=187
|1906=223
|1911=225
|1921=223
|1926=244
|1931=263
|1936=250
|1946=221
|1954=236
|1962=280
|1968=260
|1975=259
|1982=262
|1990=299
|1999=302
|2004=353
|cassini=2552
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr43|0}} la populacion èra de {{popfr24|023}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr24|023}}/8.89) round 2}}}} ab/km².

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas emb la comuna==

==Veire tanben==
* [[Comunas de Dordonha]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-24023 Banèlh sul site de l'Insee]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Perigòrd}}

{{Comunas de Dordonha}}

[[Categoria:Comuna de Dordonha]]
[[Categoria:Comuna de Perigòrd]]</text>
      <sha1>6k92bmipk6scx5mph3cc1u63tmvgz49</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saint-Fergeux</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77426</id>
    <revision>
      <id>2510832</id>
      <parentid>2221442</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T09:54:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2510832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3610" sha1="1umovrxryxaol8mbfakfx072zvl31mh" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 |carta=fr
 | nomcomuna= Saint-Fergeux
 | nomcomuna2= Saint-Fergeux
 | imatge        = Saint-Fergeux (Ardennes) Mairie-école.JPG
 | descripcion   = Comuna-escor
 | lògo          = 
 | escut         = Blason ville fr Saint-Fergeux (Ardennes).svg
 | escais        =
 | region ist    =
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Rethel|Rethel]]
 | canton= [[Canton de Château-Porcien|Château-Porcien]]
 | insee = 08380
 | sitweb= 
 | cp = 08360
 | cònsol = Philippe Lenice
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici =  (en [[francés]])
 | alt mej=
 | longitud= 4.2136
 | latitud= 49.5639
 | alt mini = 
 | alt mej = 
 | alt maxi = 
 | km²            = 25.5
}}

'''{{PAGENAME}}''' es una comuna [[França|francesa]] del departament de las [[Ardenas (departament)|Ardenas]] e de la region de [[Champanha e Ardena]].

==Geografia==
===Comunas vesinas===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
 [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] 
 {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Saint-Fergeux]]'''Saint-Fergeux'''}}
{{Image label|x=0.568484108202|y=0.80242503827|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 188 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Condé-lès-Herpy]] (3,8km)}}}}
{{Image label|x=0.681272360562|y=0.802488512436|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1400 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Château-Porcien]] (4,4km)}}}}
{{Image label|x=0.486200925461|y=0.851967367664|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 185 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Herpy-l'Arlésienne]] (4,4km)}}}}
{{Image label|x=0.864974927888|y=0.338272834757|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 96 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Son (Ardenas)|Son]] (5,0km)}}}}
{{Image label|x=0.636122723396|y=0.0977755825677|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 156 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Remaucourt (Ardenas)|Remaucourt]] (5,4km)}}}}
{{Image label|x=0.44324838642|y=0.0824580632086|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 241 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Seraincourt (Ardenas)|Seraincourt]] (5,5km)}}}}
{{Image label|x=0.766062423805|y=0.85729103338|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 108 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Taizy]] (5,5km)}}}}
{{Image label|x=0.934710429859|y=0.66317327809|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 180 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Écly]] (5,7km)}}}}

&lt;/div&gt;{{clear|left}}

==Istòria==

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 08380
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Philippe Lenice|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 08380
|1793=474
|1800=332
|1806=527
|1821=530
|1831=560
|1836=555
|1841=575
|1846=594
|1851=585
|1856=
|1861=
|1866=544
|1872=540
|1876=550
|1881=560
|1886=538
|1891=531
|1896=493
|1901=480
|1906=474
|1911=499
|1921=409
|1926=437
|1931=440
|1936=466
|1946=339
|1954=420
|1962=338
|1968=309
|1975=253
|1982=207
|1990=203
|1999=197
|2004=
|2005=
|2006=193
|2007= 197
|2008=202
|2009=206
|cassini=31749
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Comunas}}
{{Comunas de las Ardenas}}

{{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}}
[[Categoria:Comuna de las Ardenas]]</text>
      <sha1>1umovrxryxaol8mbfakfx072zvl31mh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Erching</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84750</id>
    <revision>
      <id>2510785</id>
      <parentid>2219166</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:55:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2510785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5454" sha1="fj8p7o1y3xm8pjkoyhtuu2j83sdilmu" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 | carta=fr
 | nomcomuna= Erching
 | nomcomuna2= Erching
 | imatge=cap
 | descripcion= 
 | lògo=
 | escut=Blason ville fr Erching 57.svg
 | escais=
 | region ist     =
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Sarreguemines|Sarreguemines]]
 | canton= [[Canton de Volmunster|Volmunster]]
 | insee = 57196
 | sitweb= 
 | cp = 57720
| cònsol = Emmanuel Breways
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici =  (en [[francés]])
 | longitud= 7.2639
 | latitud= 49.1119
| alt mini = 268
 | alt mej = 
 | alt maxi = 392
 | km²            = 6.76
}}
'''Erching''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] de [[Mosèla (departament)|Mosèla]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lorena (region)|Lorena]].
==Geografia==
{{Apertium|fr}}
Çò [[Pòble]] de Erching e la siá separacion de [[Guiderkirch]] an situat a la [[frontièra]] [[allemagne|alemanda]], establits sus la [[Bickenalb]].

{{Original|fr}}
Le [[village]] d'Erching et son écart de [[Guiderkirch]] sont situés à la [[frontière]] [[allemagne|allemande]], établis sur la [[Bickenalb]].

===Comunas vesinas===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
 [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] 
 {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Erching]]'''Erching'''}}
{{Image label|x=0.514856816349|y=0.643345790525|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 509 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Rimling]] (1,8km)}}}}
{{Image label|x=0.276054984458|y=0.447303711662|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 306 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Obergailbach]] (3,2km)}}}}
{{Image label|x=0.630724678918|y=0.781018424718|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 845 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Bettviller]] (3,8km)}}}}
{{Image label|x=0.812900554059|y=0.487420772542|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 561 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Epping]] (3,8km)}}}}
{{Image label|x=0.863044133723|y=0.30145888845|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 331 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Ormersviller]] (5,2km)}}}}
{{Image label|x=0.248701546612|y=0.877391162032|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1349 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Gros-Réderching]] (5,9km)}}}}

&lt;/div&gt;{{clear|left}}

==Istòria==
{{Apertium|fr}}
Çò [[Pòble]] e la separacion an ocupat dempuèi la [[gaule romaine|epòca gallo-romaine]], coma ne testifiquen los cinc luòcs descobèrts sul ban communal. Mencionat en [[1333]] jos la forma ''Erichingen'', del nom d'òme germanique ''Eriko'', la localité es, del punt d'enguarda esperital, una annèxa de la [[parròquia]] de [[Guiderkirch]], erigida en [[1804]], après èsser passada de la archiprêtré de [[Hornbach (vila)|Hornbach]] a aquel de [[Volmunster]] en [[1802]].

La municipalitat depen del [[costat de Volmunster]] dempuèi [[1790]].

Erching A #èsser destruit en lo moment dels furioses combats de l'ivèrn 1944-45 ([[Operacion Nòrdwind]]), particularament en lo moment d'un bombardement aerian american, lo 23 de febrièr de 1945, #que #far 70 victimas entre la populacion civila. Près de la mitat de las abitacions an #èsser destruidas, #çò qu'explica l'abséncia gaireben totala de patrimòni, se se exceptua la [[Guiderkirch|capèla Santa-Anne]] e qualques croses de camin.
{{Original|fr}}
Le [[village]] et l'écart sont occupés dès l'[[gaule romaine|époque gallo-romaine]], comme en témoignent les cinq sites découverts sur le ban communal. Mentionné en [[1333]] sous la forme ''Erichingen'', du nom d'homme germanique ''Eriko'', la localité est, du point de vue spirituel, une annexe de la [[paroisse]] de [[Guiderkirch]], érigée en [[1804]], après être passée de l'archiprêtré de [[Hornbach (ville)|Hornbach]] à celui de [[Volmunster]] en [[1802]].

La commune dépend du [[canton de Volmunster]] depuis [[1790]].

Erching a été détruit lors des furieux combats de l'hiver 1944-45 ([[Opération Nordwind]]), particulièrement lors d'un bombardement aérien américain, le 23 février 1945, qui fit 70 victimes parmi la population civile. Près de la moitié des habitations ont été détruites, ce qui explique l'absence quasi totale de patrimoine, si l'on excepte la [[Guiderkirch|chapelle Sainte-Anne]] et quelques croix de chemin.
==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 57196
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Emmanuel Breways|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 57196
|1793=404
|1800=425
|1806=551
|1821=465
|1831=
|1836=618
|1841=667
|1846=
|1851=
|1856=
|1861=565
|1866=562
|1872=495
|1876=489
|1881=426
|1886=426
|1891=430
|1896=395
|1901=392
|1906=396
|1911=410
|1921=403
|1926=390
|1931=384
|1936=381
|1946=278
|1954=306
|1962=382
|1968=346
|1975=369
|1982=428
|1990=425
|1999=473
|2004=
|2005=
|2006=444
|2007= 440
|2008=436
|2009=435
|cassini=12831
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Comunas}}
{{Comunas de| insee = 57196
}}

[[Categoria:Comuna de Mosèla]]</text>
      <sha1>fj8p7o1y3xm8pjkoyhtuu2j83sdilmu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marçay (Vinhana)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87928</id>
    <revision>
      <id>2510831</id>
      <parentid>2290826</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T09:48:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2510831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4898" sha1="3ku4mloogytv0z2hrfqb8g7iuuhj92g" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 |carta=fr
 | nomcomuna= Marçay
 | nomcomuna2= Marçay
 | imatge=cap
 | descripcion=
 | lògo=
 | escut=Blason ville fr Marçay (Vienne).svg
 | escais=
 | region ist     ={{Peitau}}
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Peitieus|Peitieus]]
 | canton= [[Canton de Vivonne|Vivonne]]
 | insee = 86145
 | sitweb= 
 | cp = 86370
| cònsol = Jean-Jacques Deschamps
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici =  (en [[francés]])
|alt mej=
|longitud= 0.230833333333
|latitud= 46.4636111111
| alt mini = 98
 | alt mej = 
 | alt maxi = 151
 | km²            = 30.32
}}
'''Marçay''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Peitau|peitavina]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] de [[Viena (departament)|Viena]] e la [[regions francesas|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Peitau-Charantas]]&lt;/small&gt;.
==Geografia==

===Comunas limitròfas===
{{Comunas limitròfas
|elision   = 
|comuna    = 
|nòrd      = 
|nòrd-est  = 
|est       = 
|sud-est   = 
|sud       = 
|sud-oest  = 
|oest      = 
|nòrd-oest = 
}}

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
 [[Fichièr:Blank map.svg|400px|gaucha||Distanças e posicion relativa]] 
 {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Marçay]]'''Marçay'''}}
{{Image label|x=0.449851008668|y=0.775432577781|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 505 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Marigny-Chemereau]] (4,2km)}}}}
{{Image label|x=0.295498384281|y=0.326933013277|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1091 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Coulombiers (Vinhana)|Coulombiers]] (4,2km)}}}}
{{Image label|x=0.668408756099|y=0.767674505777|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|14px|Comuna amb 3051 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Vivonne]] (4,7km)}}}}
{{Image label|x=0.300274490142|y=0.778051644349|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1284 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Celle-Lévescault]] (5,2km)}}}}
{{Image label|x=0.182640853366|y=0.657176900651|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 445 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Cloué]] (5,5km)}}}}
{{Image label|x=0.92495779948|y=0.307047278602|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|12px|Comuna amb 2829 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Iteuil]] (6,9km)}}}}

&lt;/div&gt;{{clear|left}}
==Toponimia==
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
*  - ''&lt;ref name=&quot;DicTopFR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dicotopo.cths.fr/places/XXXXXXXXX|títol=Dictionnaire topographique de la France}}&lt;/ref&gt;.
==Istòria==

Coma la rèsta de la França, Marçay acuèlh favorablament las avançadas de la [[Revolucion francesa]]. Planta aital lo sieu [[arbre de la libertat]], simbòl de la Revolucion. Ven lo luòc d'adesion de totas las fèstas e dels principals eveniments revolucionaris, coma lo enrôlement dels futurs soldats en lo moment de la [[levada en tr&amp;ograve;p]]&lt;ref&gt;Robert Pichon, ''Los Arbres de la libertat a Peitieus e en la Viena'', Peitieus : d'Edicions CLAUS 89/Federacion de las œuvres laiques, 1989, p&amp;agrave;g. 95&lt;/ref&gt;.

Comme le reste de la France, Marçay accueille favorablement les avancées de la [[Révolution française]]. Elle plante ainsi son [[arbre de la liberté]], symbole de la Révolution. Il devient le lieu de ralliement de toutes les fêtes et des principaux événements révolutionnaires, comme l’enrôlement des futurs soldats lors de la [[levée en masse]]&lt;ref&gt;Robert Petit, ''Les Arbres de la liberté à Poitiers et dans la Vienne'', Poitiers : Éditions CLEF 89/Fédération des œuvres laïques, 1989, p. 95&lt;/ref&gt;.

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee= 86145
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Jean-Jacques Deschamps|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 86145
|1793=805
|1800=779
|1806=686
|1821=809
|1831=918
|1836=875
|1841=864
|1846=840
|1851=844
|1856=907
|1861=929
|1866=964
|1872=935
|1876=965
|1881=1003
|1886=1032
|1891=1053
|1896=1024
|1901=1015
|1906=989
|1911=1060
|1921=922
|1926=799
|1931=748
|1936=752
|1946=796
|1954=681
|1962=581
|1968=539
|1975=556
|1982=591
|1990=602
|1999=695
|2004=
|2005=
|2006=764
|2007= 802
|2008=802
|2009=868
|cassini=21000#
|senscomptesdobles=1962}}

==Lhuecs e monuments==

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===
* [[Comunas de Viena]]

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Peitau | Portal Vinhana | Portal Comunas de França }}
{{Comunas de| insee = 86145
}}

[[Categoria:Comuna de Peitau]]
[[Categoria:Comuna de Vinhana]]</text>
      <sha1>3ku4mloogytv0z2hrfqb8g7iuuhj92g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bainville-aux-Saules</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88156</id>
    <revision>
      <id>2510781</id>
      <parentid>2184262</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T14:31:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2510781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1115" sha1="rzyzi7xvgqtvyi6a0y0dt63hf3qunb7" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 |carta=fr
 | nomcomuna= Bainville-aux-Saules 
 | nomcomuna2= Bainville-aux-Saules 
 | imatge= Bainville aux saules (88).jpg
 | descripcion= Glèisa Saint-Michel.
 | lògo=
 | escut=Blason ville fr Bainville-aux-Saules (Vosges).svg
 | escais=
 | region ist     =
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment d'Épinal|Épinal]] 
 | canton= [[Canton de Dompaire|Dompaire]] 
 | insee = 88030 
 | sitweb= &lt;!-- facultatif --&gt;
 | cp = 88270 
| cònsol = Albert Durupt 
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici = Bainvillois(es) (en [[francés]])
|alt mej= 300
|longitud= 6.13805555556 
|latitud= 48.2072222222 
| alt mini = 283
 | alt mej = 300
 | alt maxi = 382
 | km²            = 5.61 
}}
'''Bainville-aux-Saules''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] dels [[Vòges (departament)|Vòges]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lorena (region)|Lorena]].

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Comunas}}
{{Comunas de| insee = 88030 
}}

[[Categoria:Comuna dels Vòges]]</text>
      <sha1>rzyzi7xvgqtvyi6a0y0dt63hf3qunb7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jaulges</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89679</id>
    <revision>
      <id>2510788</id>
      <parentid>2351534</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:35:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2510788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3196" sha1="628rflhn4h6dy0voh02nx7nlc0unc9w" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 | carta=fr
 | nomcomuna= Jaulges
 | nomcomuna2= Jaulges
 | imatge=cap
 | descripcion=
 | lògo=
 | escut=Blason ville fr Jaulges (Yonne).svg
 | escais=
 | region ist     = 
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment d'Auxerre|Auxerre]]
 | canton= [[Canton de Saint-Florentin|Saint-Florentin]]
 | insee = 89205
 | sitweb= 
 | cp = 89360
| cònsol = 
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici =  (en [[francés]])
 | longitud= 3.7911
 | latitud= 47.9633
| alt mini = 103
 | alt mej = 
 | alt maxi = 141
 | km²            = 12.35
}}
'''Jaulges''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Iona (departament)|Iona]] e la [[regions francesas|region]] de [[Borgonha]].
==Geografia==

===Comunas vesinas===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
    [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] 
    {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Jaulges]]'''Jaulges'''}}
{{Image label|x=0.407565248733|y=0.474915608722|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 524 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Chéu]] (1,4km)}}}}
{{Image label|x=0.665470871543|y=0.373658630976|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 266 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Butteaux]] (2,6km)}}}}
{{Image label|x=0.748239483494|y=0.504910141162|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 265 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Percey]] (3,0km)}}}}
{{Image label|x=0.486768692866|y=0.219720792297|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 576 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Germigny (Yonne)|Germigny]] (3,6km)}}}}
{{Image label|x=0.803823690835|y=0.670864731821|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 286 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Villiers-Vineux]] (4,2km)}}}}
{{Image label|x=0.124454583964|y=0.426149706197|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1529 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Vergigny]] (5,1km)}}}}

&lt;/div&gt;{{clear|left}}

==Istòria==

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 89205
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 89205
|1793=438
|1800=497
|1806=464
|1821=561
|1831=577
|1836=535
|1841=513
|1846=535
|1851=556
|1856=507
|1861=501
|1866=505
|1872=464
|1876=468
|1881=466
|1886=446
|1891=408
|1896=382
|1901=368
|1906=360
|1911=358
|1921=327
|1926=305
|1931=286
|1936=362
|1946=337
|1954=336
|1962=330
|1968=343
|1975=346
|1982=379
|1990=415
|1999=429
|2004=
|2005=
|2006=450
|2007= 451
|2008=452
|2009=457
|cassini=17794
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Veire tanben==
===Bibliografia===
===Articles connèxes===
===Ligams extèrnes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=N/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}
{{Portal Comunas}}
{{Comunas de| insee = 89205
}}

[[Categoria:Comuna d'Iona]]</text>
      <sha1>628rflhn4h6dy0voh02nx7nlc0unc9w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Courmas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>97818</id>
    <revision>
      <id>2510779</id>
      <parentid>2185189</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:30:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2510779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4098" sha1="pghw88ge8ba1zq17aibfl51of2zhgw3" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 | carta=fr
 | nomcomuna= Courmas
 | nomcomuna2= Courmas
 | imatge=cap
 | descripcion=
 | lògo=
 | escut=Blason ville fr Courmas (Marne).svg
 | escais=
 | region ist     =
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Reims|Reims]]
 | canton= [[Canton de Ville-en-Tardenois|Ville-en-Tardenois]]
 | insee = 51188
 | cp = 51390
| cònsol = Jean-Robert Auguste
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici =
 | longitud= 3.90944444444
 | latitud= 49.19
| alt mini = 158
 | alt mej = 
 | alt maxi = 253
 | km²            = 2.87
}}
'''Courmas''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] de [[Marna (departament)|Marna]] e la [[regions francesas|region]] de [[Champanha-Ardena]].
==Geografia==

===Comunas vesinas===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
 [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] 
 {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Courmas]]'''Courmas'''}}
{{Image label|x=0.346376213071|y=0.387557101941|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 163 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Bouilly (Marna)|Bouilly]] (1,8km)}}}}
{{Image label|x=0.752497213375|y=0.35655811696|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 419 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Ville-Dommange]] (2,4km)}}}}
{{Image label|x=0.378203585474|y=0.813048228848|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 154 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Marfaux]] (2,9km)}}}}
{{Image label|x=0.32469190903|y=0.22226403194|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 201 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Saint-Euphraise-et-Clairizet]] (2,9km)}}}}
{{Image label|x=0.857715659361|y=0.423875052727|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 369 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Sacy (Marna)|Sacy]] (3,0km)}}}}
{{Image label|x=0.695341828163|y=0.182522078597|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 192 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Jouy-lès-Reims]] (3,2km)}}}}
{{Image label|x=0.889339661972|y=0.550641559607|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 319 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Écueil (Marna)|Écueil]] (3,2km)}}}}
{{Image label|x=0.130278861897|y=0.455932603384|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 109 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Bligny (Marna)|Bligny]] (3,4km)}}}}
{{Image label|x=0.633169988089|y=0.121648017871|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 333 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Pargny-lès-Reims]] (3,4km)}}}}
{{Image label|x=0.150031152916|y=0.707243936096|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 317 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Chaumuzy]] (3,6km)}}}}
{{Image label|x=0.559194226354|y=0.935593541736|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 187 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Pourcy]] (3,7km)}}}}
{{Image label|x=0.527875278431|y=0.0595454982115|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 213 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Coulommes-la-Montagne]] (3,8km)}}}}

&lt;/div&gt;{{clear|left}}

==Istòria==

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 51188
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Jean-Robert Auguste|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 51188
|1793=
|1800=
|1806=
|1821=
|1831=
|1836=
|1841=
|1846=
|1851=
|1856=
|1861=
|1866=
|1872=
|1876=
|1881=
|1886=
|1891=
|1896=
|1901=
|1906=
|1911=
|1921=
|1926=
|1931=
|1936=
|1946=
|1954=
|1962=134
|1968=136
|1975=130
|1982=124
|1990=174
|1999=192
|2005=
|2006=180
|2007= 179
|2008=
|2009=173
|cassini=
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Comunas}}
{{Comunas de| insee = 51188
}}

[[Categoria:Comuna de Marna]]</text>
      <sha1>pghw88ge8ba1zq17aibfl51of2zhgw3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Guerfand</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98434</id>
    <revision>
      <id>2510786</id>
      <parentid>1809495</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:31:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2510786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3478" sha1="f55mr2zevxj2e9y53g9sh2dzyojmnoj" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 | carta=fr
 | nomcomuna= Guerfand
 | nomcomuna2=Guerfand
 | imatge=cap
 | descripcion=
 | lògo=
 | escut=Blason ville fr Guerfand (Saône-et-Loire).svg
 | escais=
 | region ist     = 
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Chalon-sur-Saône|Chalon-sur-Saône]]
 | canton= [[Canton de Saint-Martin-en-Bresse|Saint-Martin-en-Bresse]]
 | insee = 71228
 | sitweb=
 | cp = 71620
| cònsol = 
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici =
 | longitud= 5.03166666667
 | latitud= 46.7877777778
| alt mini = 190
 | alt mej = 
 | alt maxi = 218
 | km²            = 6.44
}}
'''Guerfand''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] de [[Sòna e Léger]] e la [[regions francesas|region]] de [[Borgonha]].
==Geografia==

{{Apertium|fr}}
Guerfand Fa partida de la [[Bressa]] chalonnaise.

{{Original|fr}}
Guerfand fait partie de la [[Bresse]] chalonnaise.


===Comunas vesinas===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
 [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] 
 {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Guerfand|]]'''Guerfand'''}}
{{Image label|x=0.331760513214|y=0.393515958009|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 277 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Montcoy]] (2,8km)}}}}
{{Image label|x=0.695991890384|y=0.234884553629|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1833 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Saint-Martin-en-Bresse]] (4,1km)}}}}
{{Image label|x=0.376337492594|y=0.799799651962|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1057 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[L'Abergement-Sainte-Colombe]] (4,2km)}}}}
{{Image label|x=0.27553345132|y=0.811195258388|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 936 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Saint-Christophe-en-Bresse]] (5,0km)}}}}
{{Image label|x=0.922402448965|y=0.418606071599|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 164 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Villegaudin]] (5,3km)}}}}
{{Image label|x=0.151824708039|y=0.220293037891|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 760 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Bey (Sòna e Léger)|Bey]] (5,9km)}}}}
{{Image label|x=0.281178901743|y=0.103934479166|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 541 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Damerey]] (5,9km)}}}}

&lt;/div&gt;&lt;br clear=left&gt;

==Istòria==

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 71228
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 71228
|1793=111
|1800=153
|1806=143
|1821=173
|1831=182
|1836=181
|1841=177
|1846=175
|1851=177
|1856=166
|1861=177
|1866=194
|1872=221
|1876=215
|1881=218
|1886=224
|1891=217
|1896=211
|1901=211
|1906=220
|1911=226
|1921=178
|1926=167
|1931=158
|1936=154
|1946=151
|1954=130
|1962=111
|1968=116
|1975=92
|1982=115
|1990=118
|1999=104
|2004=
|2005=
|2006=149
|2007= 159
|2008=162
|2009=171
|cassini=16356
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Comunas}}
{{Comunas de| insee = 71228
}}
[[Categoria:Comuna de Sòna e Léger]]</text>
      <sha1>f55mr2zevxj2e9y53g9sh2dzyojmnoj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sarracauva</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103585</id>
    <revision>
      <id>2510782</id>
      <parentid>2501235</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T14:38:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2510782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5832" sha1="ojk88mxmgc811bj0si7tvpu8xxhruvg" xml:space="preserve">{{Dialècte Gascon}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Sarracauva
 | nom2          = ''Sarrecave''
 | imatge        = Sarrecave_-_Entrée_du_village.jpg
 | descripcion   = 
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason ville fr Sarrecave (Haute-Garonne).svg
 | escais        =
 | region ist    = {{Gasconha}}
 | parçan        = {{Comenge}}
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Sent Gaudenç|Sent Gaudenç]]
 | canton        = [[Canton de Sent Gaudenç|Sent Gaudenç]] ([[Canton de Bolonha de Gessa|Bolonha de Gessa]] abans 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Còr e Costalats de Comenge|CC de Còr e Costalats de Comenge]]
 | insee         = 31531
 | cp            = 31350
 | cònsol        = Sandrine Duplan 
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     = 
 | latitud       = 43.2158
 | longitud      = 0.5967
 | alt mini      = 339
 | alt mej       = 
 | alt maxi      = 470
 | km²           = 2.49
|}}
'''Sarracauva'''{{RepTopMP}} (''Sarrecave'' en [[francés]]) qu'ei ua [[comuna]] [[Gasconha|gascoa]] de [[Comenge]], situada en eth [[departaments franceses|departament]] dera [[Hauta Garona]] e era [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Mieidia-Pirenèus]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
{{...}}
[[Imatge:Map commune FR insee code 31531.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre deth territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Sarracauva
 | nòrd       = [[Nisan de Gessa]] 
 | nòrd-èst   = 
 | èst        = 
 | sud-èst    = [[Era Arròca|La Ròca]]
 | sud        = 
 | sud-oèst   = [[Belestar (Nauta Garona)|Belestar]]
 | oèst       = 
 | nòrd-oèst  = 
}}

==Toponimia==
Eths autors que coneishèvan generalament pas de fòrma anciana. [[Albèrt Dauzat|Dauzat]] e Rostaing, [[Ernèst Negre|Negre]] e los Féniés que pensan, pr'amor deth francés, ''Sarracauva'' representa ''sèrra'', « autura, montanha alongada, mont non rocós » e ''cava'', « cava, curada » &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 655, a ''Serra-''&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', volume II, n° 22 295&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 192&lt;/ref&gt;. &lt;/br&gt;  
J. Astor que cita era fòrma anciana ''ecclesia... de Serracauba'' (1388) e era prononciacion ''sarrakawbo'' descobèrtas per [[Jacques Boisgontier]] (NRO 25-26, p. 239). Era sèrra ei (èra) pas cava mès pelada &lt;ref&gt;Jacques Astor, ''Dictionnaire des Noms de Familles et Noms de Lieux du Midi de la France'', ed. du Beffroi, 2002, p. 394&lt;/ref&gt;, desprovesida d'arbes. Que's tracta dera tuca situada ath nòrd deth vilatge. &lt;/br&gt;
Era prononciacion qu'ei [,sarrɔ'kawɔ] ath nòrd deth [[Canton de Bolonha de Gessa|canton]], a ua certana distància, mès es pas estada recercada localament &lt;ref&gt;contributor Alaric, mai de 2026&lt;/ref&gt;. Dens ''*Sarracauua'', ''u'' deth diftongue e ''u'' consonantic ([w]) que fusionèn, en balhant l'impression qu'eth nom èra ''(sèrra) caua'', « sèrra curada ». Era prononciacion ''sarrakawbo'' correspón a la fòrma locala dins [[Julian Sacasa|l'enquista Sacasa]] : ''Sarracaoubo'' &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b10560282v/f274.item.r=Julien%20Sacaze%20Saint-Gaudens&lt;/ref&gt;. &lt;/br&gt;

==Istòria==
Pendent eth Ancian Regime, Sarracauva qu'èra de [[Nebosan]], dera [[diocèsi de Comenge]] e dera senescaucia de [[Tolosa]]. Eth vocable dera glèisa, annèxa de [[Nisan de Gessa|Nisan]], qu'ei Sent Jòrdi. Tanlèu 1790, Sarracauva qu'èra deth [[canton de Bolonha de Gessa]] &lt;ref&gt;''Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne'', p. 47 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html&lt;/ref&gt;.
[[Imatge:Sarrecave_-_Panorama_A.jpg|thumb|600px|center|Panorama sud]]

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 31531
|Títol= Lista deths cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= [[2026]]  |Fin= ([[2032]])  |Identitat= Sandrine Duplan |Partit= |Qualitat= foncion publica }}
{{Elegit |Debuta=març de [[2014]] |Fin= 2026 |Identitat=Evelyne Boubée |Partit= shens |Qualitat= salariada deu sector medicau}}
{{Elegit |Debuta= març de [[1983]] |Fin= 2014 |Identitat= Jean-Louis Ollé |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1983 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
* Abans era refòrma cantonau de 2014, aplicada en 2015, era comuna qu'èra deth [[canton de Bolonha de Gessa]]; qu'ei ara deth [[canton de Sent Gaudenç]].

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 31531
|1793=183
|1800=156
|1806=190
|1821=172
|1831=178
|1836=220
|1841=275
|1846=310
|1851=281
|1856=312
|1861=282
|1866=269
|1872=209
|1876=186
|1881=174
|1886=168
|1891=166
|1896=135
|1901=144
|1906=150
|1911=143
|1921=133
|1926=131
|1931=125
|1936=129
|1946=122
|1954=91
|1962=90
|1968=86
|1975=63
|1982=57
|1990=59
|1999=61
|cassini=35386
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr31|0}} la populacion èra de {{popfr31|531}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr31|531}}/2.49) round 2}}}} ab/km².

==Lòcs e monuments==
&lt;gallery&gt;
Sarrecave_14.jpg|Era glèisa Sent Jòrdi.
Sarrecave_-_La_mairie.jpg|Er ostau de comuna.
Sarrecave_20.jpg|Era sala deras hèstas.
Sarrecave_23.jpg|Placa commemorativa peths deportats josius.
Sarrecave_22.jpg
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}

==Personalitats ligadas damb era comuna==

==Véser tanben==
* [[Comunas de la Nauta Garona]]

== Ligams extèrnes ==

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}

{{Comunas de| insee = 31531}}

[[Categoria:Comuna de Comenge]]
[[Categoria:Comuna de la Nauta Garona]]</text>
      <sha1>ojk88mxmgc811bj0si7tvpu8xxhruvg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aulús</title>
    <ns>0</ns>
    <id>104891</id>
    <revision>
      <id>2510805</id>
      <parentid>2510605</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T21:44:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Briantin de Montrei</username>
        <id>37340</id>
      </contributor>
      <origin>2510805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2293" sha1="4p4x035j8esdpk4x4ihv5d05dfz3px0" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 |carta=oc
 | nomcomuna=Aulús
 | nomcomuna2= ''Aulus-les-Bains''
 | imatge=View of Aulus-les-Bains (1).jpg
 | descripcion=Vista d'Aulús en 2024.
 | lògo=
 | escut=
 | escais=
 | region ist     ={{Occitània}}
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Sent Gironç|Sent Gironç]]
 | canton= [[Canton d'Oust]]
 | insee = 09029
 | cp = 09140
| cònsol = Michel Veyssière
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici = 
|alt mej=
|longitud= 1.3386
|latitud= 42.7917
| alt mini = 719
 | alt mej = 
 | alt maxi = 2698
 | km²            = 52.24
}}
'''Aulús'''{{RepTopMP}} (''Aulus-les-Bains'' en [[francés]]) ei ua [[Comuna francesa|comuna]] [[Occitània|occitana]], situada dins eth [[departaments franceses|departament]] d'[[Arièja (departament)|Arièja]] e era [[regions francesas|region]] de [[Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus]].

Localizada ara part sud deth departament, era comuna que hè part, istoricament e culturaument, de [[Coserans]], país ambe arraïtzes gasconas estructurat per eth cors de [[Salat]] (afluent dera [[Garona]]). Expausada a un climat de montanha, qu'ei drenada peth ''Garbet'', era ribèira d{{'}}''Ars'', eth riu deth ''Fouillet'' (Holhet?) e per divèrses autres petits corses d'aiga. Includida ath [[pargue naturau regionau deths Pirenèus ariegeses]], la comuna compde ambe un patrimòni naturau remarcable: un siti [[Natura 2000]] (eth &quot;mont ''Ceint'', mont ''Béas'', era torbèra de ''Bernadouze''&quot;) e dètz zònas naturalas d'interès ecologic, faunistic e floristic.

==Geografia==
{{...}}
==Istòria==
{{...}}
==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 09029
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Michel Veyssière|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 09029
|1962= 162
|1968= 227
|1975= 182
|1982= 208
|1990= 210
|1999= 189
|2006= 203
|cassini=
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Occitània}}
{{Comunas d'Arièja}}
[[Categoria:Comuna d'Occitània]]
[[Categoria:Comuna d'Arièja]]</text>
      <sha1>4p4x035j8esdpk4x4ihv5d05dfz3px0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2510819</id>
      <parentid>2510805</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T07:08:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Briantin de Montrei</username>
        <id>37340</id>
      </contributor>
      <origin>2510819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2292" sha1="lkvzzp147rrtdugozveap5ctus62ahd" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 |carta=oc
 | nomcomuna=Aulús
 | nomcomuna2= ''Aulus-les-Bains''
 | imatge=View of Aulus-les-Bains (1).jpg
 | descripcion=Vista d'Aulús en 2024.
 | lògo=
 | escut=
 | escais=
 | region ist     ={{Occitània}}
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Sent Gironç|Sent Gironç]]
 | canton= [[Canton d'Oust]]
 | insee = 09029
 | cp = 09140
| cònsol = Michel Veyssière
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici = 
|alt mej=
|longitud= 1.3386
|latitud= 42.7917
| alt mini = 719
 | alt mej = 
 | alt maxi = 2698
 | km²            = 52.24
}}
'''Aulús'''{{RepTopMP}} (''Aulus-les-Bains'' en [[francés]]) ei ua [[Comuna francesa|comuna]] [[Occitània|occitana]], situada dins eth [[departaments franceses|departament]] d'[[Arièja (departament)|Arièja]] e era [[regions francesas|region]] de [[Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus]].

Localizada ara part sud deth departament, era comuna que hè part, istoricament e culturaument, de [[Coserans]], país ambe arraïtzes gascoas estructurat per eth cors de [[Salat]] (afluent dera [[Garona]]). Expausada a un climat de montanha, qu'ei drenada peth ''Garbet'', era ribèira d{{'}}''Ars'', eth riu deth ''Fouillet'' (Holhet?) e per divèrses autres petits corses d'aiga. Includida ath [[pargue naturau regionau deths Pirenèus ariegeses]], la comuna compde ambe un patrimòni naturau remarcable: un siti [[Natura 2000]] (eth &quot;mont ''Ceint'', mont ''Béas'', era torbèra de ''Bernadouze''&quot;) e dètz zònas naturalas d'interès ecologic, faunistic e floristic.

==Geografia==
{{...}}
==Istòria==
{{...}}
==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 09029
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Michel Veyssière|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 09029
|1962= 162
|1968= 227
|1975= 182
|1982= 208
|1990= 210
|1999= 189
|2006= 203
|cassini=
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Occitània}}
{{Comunas d'Arièja}}
[[Categoria:Comuna d'Occitània]]
[[Categoria:Comuna d'Arièja]]</text>
      <sha1>lkvzzp147rrtdugozveap5ctus62ahd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2510820</id>
      <parentid>2510819</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T07:09:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Briantin de Montrei</username>
        <id>37340</id>
      </contributor>
      <origin>2510820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2307" sha1="191kfwj706s7jr0nqda46f2opwpdr0k" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 |carta=oc
 | nomcomuna=Aulús
 | nomcomuna2= ''Aulus-les-Bains''
 | imatge=View of Aulus-les-Bains (1).jpg
 | descripcion=Vista d'Aulús en 2024.
 | lògo=
 | escut=
 | escais=
 | region ist     ={{Occitània}}
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Sent Gironç|Sent Gironç]]
 | canton= [[Canton d'Oust]]
 | insee = 09029
 | cp = 09140
| cònsol = Michel Veyssière
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici = 
|alt mej=
|longitud= 1.3386
|latitud= 42.7917
| alt mini = 719
 | alt mej = 
 | alt maxi = 2698
 | km²            = 52.24
}}
'''Aulús'''{{RepTopMP}} (''Aulus-les-Bains'' en [[francés]]) ei ua [[Comuna francesa|comuna]] [[Occitània|occitana]], situada dins eth [[departaments franceses|departament]] d'[[Arièja (departament)|Arièja]] e era [[regions francesas|region]] de [[Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus]].

Localizada ara part sud deth departament, era comuna que hè part, istoricament e culturaument, de [[Coserans]], país ambe arraïtzes [[Gasconha|gascoas]] estructurat per eth cors de [[Salat]] (afluent dera [[Garona]]). Expausada a un [[clima montanhòl]], qu'ei drenada peth ''Garbet'', era ribèira d{{'}}''Ars'', eth riu deth ''Fouillet'' (Holhet?) e per divèrses autres petits corses d'aiga. Includida ath [[pargue naturau regionau deths Pirenèus ariegeses]], la comuna compde ambe un patrimòni naturau remarcable: un siti [[Natura 2000]] (eth &quot;mont ''Ceint'', mont ''Béas'', era torbèra de ''Bernadouze''&quot;) e dètz zònas naturalas d'interès ecologic, faunistic e floristic.

==Geografia==
{{...}}
==Istòria==
{{...}}
==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 09029
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Michel Veyssière|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 09029
|1962= 162
|1968= 227
|1975= 182
|1982= 208
|1990= 210
|1999= 189
|2006= 203
|cassini=
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Occitània}}
{{Comunas d'Arièja}}
[[Categoria:Comuna d'Occitània]]
[[Categoria:Comuna d'Arièja]]</text>
      <sha1>191kfwj706s7jr0nqda46f2opwpdr0k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2510821</id>
      <parentid>2510820</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T07:19:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Briantin de Montrei</username>
        <id>37340</id>
      </contributor>
      <comment>Mesa a jorn deths elegits</comment>
      <origin>2510821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3268" sha1="7z0gppu6nmjmgxfp5pb021vouq2yf7w" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 |carta=oc
 | nomcomuna=Aulús
 | nomcomuna2= ''Aulus-les-Bains''
 | imatge=View of Aulus-les-Bains (1).jpg
 | descripcion=Vista d'Aulús en 2024.
 | lògo=
 | escut=
 | escais=
 | region ist     ={{Occitània}}
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Sent Gironç|Sent Gironç]]
 | canton= [[Canton d'Oust]]
 | insee = 09029
 | cp = 09140
| cònsol = Patrick Boyer
 | mandat         = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici = 
|alt mej=
|longitud= 1.3386
|latitud= 42.7917
| alt mini = 719
 | alt mej = 
 | alt maxi = 2698
 | km²            = 52.24
}}
'''Aulús'''{{RepTopMP}} (''Aulus-les-Bains'' en [[francés]]) ei ua [[Comuna francesa|comuna]] [[Occitània|occitana]], situada dins eth [[departaments franceses|departament]] d'[[Arièja (departament)|Arièja]] e era [[regions francesas|region]] de [[Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus]].

Localizada ara part sud deth departament, era comuna que hè part, istoricament e culturaument, de [[Coserans]], país ambe arraïtzes [[Gasconha|gascoas]] estructurat per eth cors de [[Salat]] (afluent dera [[Garona]]). Expausada a un [[clima montanhòl]], qu'ei drenada peth ''Garbet'', era ribèira d{{'}}''Ars'', eth riu deth ''Fouillet'' (Holhet?) e per divèrses autres petits corses d'aiga. Includida ath [[pargue naturau regionau deths Pirenèus ariegeses]], la comuna compde ambe un patrimòni naturau remarcable: un siti [[Natura 2000]] (eth &quot;mont ''Ceint'', mont ''Béas'', era torbèra de ''Bernadouze''&quot;) e dètz zònas naturalas d'interès ecologic, faunistic e floristic.

==Geografia==
{{...}}
==Istòria==
{{...}}
==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 09029
|Títol=Lista deths cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta = 1977  |Fin = 2001   |Identitat= Jacques Berthoumieux|Partit = [[Partit Socialista (França)|PS]] |Qualitat =Professor }}
{{Elegit |Debuta=[[març]] de [[2001]] |Fin= [[març]] de [[2008]] |Identitat= Jean-Michel Rossell  |Partit= [[Partit Socialista (França)|PS]] |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=[[març]] de [[2008]] |Fin=mai de 2020|Identitat=Michel Veyssière&lt;ref&gt;{{fr}} Répertoire national des élus (RNE) - version de juillet 2020, consulté le 3 juillet 2020&lt;/ref&gt;|Partit=[[Partit Comunista Francés|PCF]]&lt;ref&gt;{{Ligam web |títol=VEYSSIÈRE Michel |url=https://maitron.fr/spip.php?article175559 |sitweb=maitron.fr |consulta=16-04-2023|lenga=fr}}.&lt;/ref&gt;|Qualitat=Retirat}}
{{Elegit |Debuta=mai de 2020|Fin=2032|Identitat= Patrick Boyer&lt;ref&gt;{{Ligam web |url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/repertoire-national-des-elus-1/ |títol= Répertoire national des élus (RNE) - version octobre 2021 |sitweb=le portail des données publiques de l'État |consulta= 2021-11-7|lenga=fr}}.&lt;/ref&gt;|Partit=|Qualitat=Cap d'enterpresa de dètz salariats o pus&lt;br&gt;&lt;small&gt;Reelegit per era mandatura 2026-2032&lt;ref name=RNE/&gt;&lt;/small&gt;}}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 09029
|1962= 162
|1968= 227
|1975= 182
|1982= 208
|1990= 210
|1999= 189
|2006= 203
|cassini=
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Occitània}}
{{Comunas d'Arièja}}
[[Categoria:Comuna d'Occitània]]
[[Categoria:Comuna d'Arièja]]</text>
      <sha1>7z0gppu6nmjmgxfp5pb021vouq2yf7w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2510823</id>
      <parentid>2510821</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T07:34:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Briantin de Montrei</username>
        <id>37340</id>
      </contributor>
      <origin>2510823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5348" sha1="74ul36o851fv7olad4pez88dn1o6blt" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 |carta=oc
 | nomcomuna=Aulús
 | nomcomuna2= ''Aulus-les-Bains''
 | imatge=View of Aulus-les-Bains (1).jpg
 | descripcion=Vista d'Aulús en 2024.
 | lògo=
 | escut=
 | escais=
 | region ist     ={{Occitània}}
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Sent Gironç|Sent Gironç]]
 | canton= [[Canton d'Oust]]
 | insee = 09029
 | cp = 09140
| cònsol = Patrick Boyer
 | mandat         = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici = 
|alt mej=
|longitud= 1.3386
|latitud= 42.7917
| alt mini = 719
 | alt mej = 
 | alt maxi = 2698
 | km²            = 52.24
}}
'''Aulús'''{{RepTopMP}} (''Aulus-les-Bains'' en [[francés]]) ei ua [[Comuna francesa|comuna]] [[Occitània|occitana]], situada dins eth [[departaments franceses|departament]] d'[[Arièja (departament)|Arièja]] e era [[regions francesas|region]] de [[Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus]].

Localizada ara part sud deth departament, era comuna que hè part, istoricament e culturaument, de [[Coserans]], país ambe arraïtzes [[Gasconha|gascoas]] estructurat per eth cors de [[Salat]] (afluent dera [[Garona]]). Expausada a un [[clima montanhòl]], qu'ei drenada peth ''Garbet'', era ribèira d{{'}}''Ars'', eth riu deth ''Fouillet'' (Holhet?) e per divèrses autres petits corses d'aiga. Includida ath [[pargue naturau regionau deths Pirenèus ariegeses]], la comuna compde ambe un patrimòni naturau remarcable: un siti [[Natura 2000]] (eth &quot;mont ''Ceint'', mont ''Béas'', era torbèra de ''Bernadouze''&quot;) e dètz zònas naturalas d'interès ecologic, faunistic e floristic.

==Geografia==
{{...}}
==Istòria==
{{...}}
==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 09029
|Títol=Lista deths cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta = 1977  |Fin = 2001   |Identitat= Jacques Berthoumieux|Partit = [[Partit Socialista (França)|PS]] |Qualitat =Professor }}
{{Elegit |Debuta=[[març]] de [[2001]] |Fin= [[març]] de [[2008]] |Identitat= Jean-Michel Rossell  |Partit= [[Partit Socialista (França)|PS]] |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=[[març]] de [[2008]] |Fin=mai de 2020|Identitat=Michel Veyssière&lt;ref&gt;{{fr}} Répertoire national des élus (RNE) - version de juillet 2020, consulté le 3 juillet 2020&lt;/ref&gt;|Partit=[[Partit Comunista Francés|PCF]]&lt;ref&gt;{{Ligam web |títol=VEYSSIÈRE Michel |url=https://maitron.fr/spip.php?article175559 |sitweb=maitron.fr |consulta=16-04-2023|lenga=fr}}.&lt;/ref&gt;|Qualitat=Retirat}}
{{Elegit |Debuta=mai de 2020|Fin=2032|Identitat= Patrick Boyer&lt;ref&gt;{{Ligam web |url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/repertoire-national-des-elus-1/ |títol= Répertoire national des élus (RNE) - version octobre 2021 |sitweb=le portail des données publiques de l'État |consulta= 2021-11-7|lenga=fr}}.&lt;/ref&gt;|Partit=|Qualitat=Cap d'enterpresa de dètz salariats o pus&lt;br&gt;&lt;small&gt;Reelegit per era mandatura 2026-2032&lt;ref name=RNE/&gt;&lt;/small&gt;}}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 09029
|1962= 162
|1968= 227
|1975= 182
|1982= 208
|1990= 210
|1999= 189
|2006= 203
|cassini=
|senscomptesdobles=1962}}

==Cultura locala e patrimòni==
===Lòcs e monuments===
&lt;!--* [[Thermes d'Aulus-les-Bains|Thermes]] et parc thermal. Acro'lus est un [[parcours acrobatique en hauteur]] dans le parc thermal, dès la bonne saison.
* [[Église (édifice)|Église]] Saint-[[Vincent de Saragosse|Vincent]], elle a reçu deux nouvelles cloches.
*[[Cascade d'Ars]], haute de {{unité|246|mètres}}, en trois étages successifs ; balade de 3 h 30 à 9 heures de marche, de difficulté facile à extrême.
* Les montagnes d'Aulus comptent de nombreux étangs d'origine glaciaire dont les plus vastes sont l'[[étang du Garbet]] et l'[[étang d'Aubé]] ; le plus proche est l'[[étang de Guzet]].
* Le [[sentier de grande randonnée 10]] traverse la commune d'ouest en est, et le [[sentier de grande randonnée de Pays|GRP]] « [[Sentier de grande randonnée de pays Tour du Val du Garbet|Tour du Val de Garbet]] » la traverse du nord au sud&lt;ref name=&quot;geoportl&quot;/&gt;.--&gt;

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
File:Etang du Garbet, Aulus les Bains.jpg|&lt;center&gt;[[Estanh deth Garbet]].&lt;/center&gt;
File:Plateau du Garbettou, Aulus les Bains.jpg|&lt;center&gt;Planèr deth Garbeton.&lt;/center&gt;
File:Aulus-les-Bains Panneau d'information sur le chemin de cascade d' ars.jpg|&lt;center&gt;Panèu d'informacion suber eth [[sentier de grande randonnée de pays|GRP]] passent ara [[cascada d'Ars]].&lt;/center&gt;
File:Cascade d'Ars à Aulus-les-Bains.jpg|&lt;center&gt;En mai, la [[cascada d'Ars]] es a son pus hòrt debit.&lt;/center&gt;
File:Le ruisseau d'Ars.jpg|&lt;center&gt;Eth riu en avau dera cascada.&lt;/center&gt;
File:Jonquilles au col d'Agnes.jpg|&lt;center&gt;Deth còu ''d'Agnes'', vista suber eths circs ''du Garbettou, du Garbet'' e suber era ''pique Rouge de Bassiès''.&lt;/center&gt;
File:Cirque du Garbet.jpg|Eth circ deth Garbet vista deth còu ''d'Agnes''.
&lt;/gallery&gt;

===Personalitats ligadas ambe era comuna===
* [[Adolphe d'Assier]] (1827-1889), explorator e escrivan coseranés que mòrt a Aulús, autor ''de Un Parisien à Aulus'', comèdia-vaudeville en 3 actes, 1881 ; e de ''Souvenirs des Pyrénées - Aulus-les-Bains et ses environs'', {{3e}} edicion complètament refonduda en 1884 purmèra edicion 1873.

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Occitània}}
{{Comunas d'Arièja}}
[[Categoria:Comuna d'Occitània]]
[[Categoria:Comuna d'Arièja]]</text>
      <sha1>74ul36o851fv7olad4pez88dn1o6blt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sent Sàuvan de Belagarda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107025</id>
    <revision>
      <id>2510791</id>
      <parentid>2510744</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T18:33:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Alaric 506  a desplaçat la pagina [[Sent Sauve de Bèlagarda]] cap a [[Sent Sàuvan de Belagarda]] : Títol mal escrit : grafia Lavalada (Bela Garda) per ['sawvo]</comment>
      <origin>2510744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3285" sha1="i1ha3h79g92b1kthg82k1g2jjn8s93n" xml:space="preserve">{{Dialècte Auvernhat}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Sent Sauva de Belagarda 
 | nom2          = ''Saint-Silvain-Bellegarde''
 | imatge        = cap
 | descripcion   = 
 | lògo          = 
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        =
 | region        = [[Novela Aquitània]]
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Au Buçon]]
 | canton        = [[canton dau Buçon|Au Buçon]] ([[canton de Belagarda|Belagarda]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] 
 | insee         = 23241
 | cònsol        = Alain Bujadoux
 | mandat        = [[2014]]-[[2020]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.30388888889
 | latitud       = 45.9733333333
 | alt mini      = 475
 | alt maxi      = 648
 | km²           = 20.85
|}}

''Sent Sauve de Bèlagarda'' o probablament '''Sent Sauva de Belagarda''', pas tan probablament ''Sent Sauvan de Belagarda'' (''Saint-Silvain-Bellegarde'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha]], en [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==

[[Imatge:Map commune FR insee code 23241.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Sent Sauva de Belagarda
 | nòrd       = [[]] &lt;small&gt;([[a (departament)|a]])&lt;/small&gt;
 | nòrd-èst   = [[]]
 | èst        = [[]]
 | sud-èst    = [[]]
 | sud        = [[]]
 | sud-oèst   = [[]]
 | oèst       = [[]]
 | nòrd-oèst  = [[]]
}}

==Toponimia==

==Istòria==

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee=23241
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= març [[2014]] |Fin= [[2020]] |Identitat= Alain Bujadoux |Partit= sens |Qualitat= retirat }}
{{Elegit |Debuta= març [[2008]] |Fin= 2014 |Identitat= Serge Dumontant |Partit= [[PS]] |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març [[1989]] |Fin= 2008 |Identitat= Olivier Bertrand |Partit= [[UMP]] |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1989 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee=23241
|1793=
|1800=
|1806=
|1821=
|1831=
|1836=
|1841=
|1846=
|1851=
|1856=
|1861=
|1866=
|1872=
|1876=
|1881=
|1886=
|1891=
|1896=
|1901=
|1906=
|1911=
|1921=
|1926=
|1931=
|1936=
|1946=
|1954=
|1962=
|1968=
|1975=
|1982=
|1990=
|1999=
|2004=
|2005=
|cassini=
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|241}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|241}}/20.85) round 2}}}} ab/km².

==Luecs e monuments==
* [[Comunas de Cruesa]]

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>i1ha3h79g92b1kthg82k1g2jjn8s93n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Belagarda (Cruesa)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107086</id>
    <revision>
      <id>2510799</id>
      <parentid>2510742</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:03:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2510799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5854" sha1="h7nwwxf9hccy3n3kc26wxk4s633fehv" xml:space="preserve">{{omon|Bèlagarda}}
{{Dialècte Auvernhat}}
{{Infobox vila occitana
 | nom           = Belagarda
 | nom2          = ''Bellegarde-en-Marche''
 | imatge        = Tour_de_l'horloge_B-en-M.jpg
 | descripcion   = La tor dau Relòtge e la charrièra màger.
 | lògo          = 
 | escut         = Blason Bellegarde-en-Marche 23.svg
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        =
 | region        = [[Novela Aquitània]]
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Aubuçon]]
 | canton        = [[canton dau Buçon|Aubuçon]] ([[capluec]] dau [[canton de Belagarda]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] 
 | insee         = 23020
 | cònsol        = Sandrine Montagne 
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 2.29527777778
 | latitud       = 45.9827777778
 | alt mej       =
 | alt mini      = 530
 | alt maxi      = 648
 | km²           = 3.14
|}}

'''Belagarda''' (''Bellegarde-en-Marche'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha]], en [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==

[[Imatge:Map commune FR insee code 23020.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]

===Perimètre dau territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Belagarda
 | nòrd       = [[Sent Sàuvan de Belagarda]] 
 | nòrd-èst   = 
 | èst        = 
 | sud-èst    =
 | sud        = [[Sent Sàuvan de Belagarda]]
 | sud-oèst   = 
 | oèst       = [[Sent Auprian]] (enclava de Montinhac)
 | nòrd-oèst  = [[La Chauçada]]
}}

== Toponimia ==
La prononciacion es / bèl gard /. Las fòrmas ancianas son ''Bellaguarda'' en 1269, ''Bellagarda'' en 1274, 1285, etc. ''Garda'' ven dau germanic ''*wardon'', « gardar », ''wart'', « garda », puèi « tor de gaita », puèi « fortalesa » en general; ''bela'' es un adjectiu valorizant, mas en occitan a lo sens de « granda » . Los noms dau tipe ''Bèlagarda'' son doncas associats a de las fortalesas, de las tors de gaita; son presents en [[Occitània]] e en [[Arpitània]] e gaireben absents en França pròpiament dita. La sola comuna d'aqueu nom i es [[Bellegarde (Loiret)|Bellegarde]], dins lo [[Loiret (departament)|Loiret]] &lt;ref name = ilav&gt;Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. 42&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 69, ''Bellegarde'' e 310, ''La Garde''&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 378 e 301&lt;/ref&gt; e lo nom es un transferiment d'un nom occitan francizat : lo vilatge se disiá ''Choisy-aux-Loges'' fins al 6 d'agost 1645, quand son senhor, Roger II de Saint-Lary de Bellegarde (~1562-1646), que sa familha sortiá de [[Belagarda e Adolins|Belagarda]], dins lo [[Gers (departament)|Gers]] e de [[Sent Lari e Bojan|Sent Lari]], dins la [[Nauta Garona]], instaurèt lo nom novel.

==Istòria==
Belagarda èra la capitala dau Franc Aleut (Alòdi), Belagarda aviá de franchisas. I aviá un chastiau sus lo pueg, a 643 m d'altitude. Puei en 1255 Belagarda fuguet erigida en bastida &lt;ref name = ilav/&gt;.

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee= 23020
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= [[2026]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Sandrine Montagne |Partit= |Qualitat= quadra d'entrepresa}}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= 2026 |Identitat= Jean-Pierre Bonnaud|Partit= divers esquerra |Qualitat= agent tecnic }}
{{Elegit |Debuta= davant [[1988]]  |Fin= ? |Identitat= Jean Lauradoux |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 23020
|1793=1687
|1800=647
|1806=687
|1821=829
|1831=868
|1836=871
|1841=852
|1846=796
|1851=816
|1856=756
|1861=758
|1866=727
|1872=688
|1876=728
|1881=706
|1886=692
|1891=679
|1896=629
|1901=621
|1906=605
|1911=580
|1921=572
|1926=545
|1931=509
|1936=504
|1946=445
|1954=395
|1962=404
|1968=413
|1975=417
|1982=407
|1990=425
|1999=425
|2004=417
|max=1600
|cassini=3531
|senscomptesdobles= 1962}}
* En 1793, [[Sent Sàuvan de Belagarda]] èra dins la comuna.
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|020}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|017}}/22.57) round 2}}}} ab/km².

==Luecs e monuments==
&lt;gallery&gt;
Bellegarde-en-Marche_tour_Horloge_(3).jpg|La Tor dau Relòtge.
Tour_de_l'horloge_bellegarde.jpg
Tour_de_l'horloge_3.jpg
Bellegarde-en-Marche_tour_Horloge_(1).jpg
Bellegarde-en-Marche_mairie.jpg|L'ostau de comuna.
Bellegarde-en-Marche_église.jpg|La gleisa.
Bellegarde-en-Marche_tour_Jacqueron.jpg|La tor ''Jacqueron''.
Bellegarde-en-Marche_maison_Chevanne_musée_aviation.jpg|Maison ''Chevanne'', museu de l'aviacion.
Bellegarde-en-Marche_maison_Chevanne_tourelle_(1).jpg|La torreta de l'ostau ''Chevanne''.
Bellegarde-en-Marche_maison_Allègre_rue_Basse_2_porte_fronton.jpg|Fronton datat de 1666 de la maison Alegre.
Rue_Magosse_Bellegarde-en-Marche.jpg|Charriera ''Magosse''.
Rue_chèvres_Bellegarde-en-Marche.jpg
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===
* [[Comunas de Cruesa]]

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>h7nwwxf9hccy3n3kc26wxk4s633fehv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La Chauçada</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107235</id>
    <revision>
      <id>2510806</id>
      <parentid>2510749</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T21:53:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2510806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4161" sha1="oyb6fhx9brut9lhcz6xbjz7sdnoq604" xml:space="preserve">{{Dialècte Auvernhat}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = La Chauçada
 | nom2          = ''La Chaussade''
 | imatge        = La_Chaussade_église_(2).jpg
 | descripcion   = 
 | lògo          = 
 | escut         = 
 | escais        =
 | ist           = {{Lemosin}}
 | parçan        =
 | region        = [[Novela Aquitània]]
 | arrondiment   = [[Arrondiment dau Buçon|Au Buçon]]
 | canton        = [[canton dau Buçon|Au Buçon]] ([[canton de Belagarda|Belagarda]] davant 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]] 
 | insee         = 23059
 | cònsol        = Gina Virgoulay
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     = 
 | latitud       = 45.9897222222
 | longitud      = 2.23555555556
 | alt mini      = 543
 | alt maxi      = 663
 | km²           = 7.19
|}}

'''La Chauçada''' (''La Chaussade'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Marcha]], en [[Lemosin]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==

[[Imatge:Map commune FR insee code 23059.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]

===Perimètre dau territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = La Chauçada
 | nòrd       = 
 | nòrd-èst   = [[Bòsc Rogier]]
 | èst        = [[Champanhac (Cruesa)|Champanhac]], &lt;/br&gt; [[Sent Sàuvan de Belagarda]], &lt;/br&gt; [[Belagarda (Cruesa)|Belagarda]]
 | sud-èst    = enclavament de [[Sent Auprian]], &lt;/br&gt; [[Sent Sàuvan de Belagarda]]
 | sud        = [[Sent Auprian]]
 | sud-oèst   = [[Sent Amand (Cruesa)|Sent Amand]]
 | oèst       = 
 | nòrd-oèst  = [[Sent Maissenç (Cruesa)|Sent Maissenç]]
}}

==Toponimia==
La prononciacion es / lo chô'ssado /. Las fòrmas ancianas son ''Calciata'' en 1157, ''La Chauçada'' en 1219, ''Gunabertus de la Chousada'' en 1249, amb un nom germanic d'òme, etc. Lo nom designa en generau una viá romana. La ''via calceata'' era faita amb un boiradís de peira e de chauç, podiá èsser importanta o una simpla levada de tèrra amb un combladís &lt;ref&gt;Yves Lavalade, ''Dictionnaire des communes de la Creuse'', ed. la Geste, 2022, p. 69&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 155, a ''Cauchie''&lt;/ref&gt;. Sembla que la viá anava vers [[Aiun]] d'un costat e de l'autre vers [[Lion]] (benlèu per [[Cròc (vila)|Cròc]]).

==Istòria==

==Administracion==
===Lista daus maires===
{{ElegitDebuta|insee= 23059
|Títol= Lista daus maires successius}}
{{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Gina Virgoulay |Partit= sens |Qualitat= retirada }}
{{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= 2014 |Identitat= Guy Vigneron |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin=  |Identitat= Marcel Paris |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
===Intercomunalitat===

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 23059
|1793=372
|1800=353
|1806=586
|1821=535
|1831=430
|1836=443
|1841=444
|1846=441
|1851=423
|1856=401
|1861=352
|1866=335
|1872=349
|1876=298
|1881=315
|1886=311
|1891=309
|1896=290
|1901=304
|1906=300
|1911=285
|1921=249
|1926=239
|1931=259
|1936=213
|1946=210
|1954=174
|1962=140
|1968=123
|1975=111
|1982=108
|1990=105
|1999=104
|max=600
|cassini=8942
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr23|0}} la populacion èra de {{popfr23|059}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|059}}/7.19) round 2}}}} ab/km².

==Luecs e monuments==

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==
===Liams connexes===
* [[Comunas de Cruesa]]

===Liams externes===

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl | Portal Lemosin | Portal Occitània | Portal Cruesa | Portal Comunas de França }}

{{Comunas de Cruesa}}

[[Categoria:Comuna de Cruesa]]
[[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]]</text>
      <sha1>oyb6fhx9brut9lhcz6xbjz7sdnoq604</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sintra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107239</id>
    <revision>
      <id>2510808</id>
      <parentid>2492289</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T23:22:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kent Wang</username>
        <id>65448</id>
      </contributor>
      <comment>/* Embessonatge */ Remote views of Palácio Nacional de Sintra 18.jpg</comment>
      <origin>2510808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3053" sha1="dxkctur0z3tyuj4s03cct20gv4kt9zi" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;right&quot; width=&quot;290px&quot; style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+&lt;font size=&quot;+1&quot;&gt;''Sintra''&lt;/font&gt;
|-
| style=&quot;background:#efefef;&quot; align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; | [[Fichièr:Pt-snt1.png|150px]]
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; | [[Fichièr:Brasão de Armas de Sintra.svg|130px]]
|-
|}
|-
| [[Lista dels païses del mond|País]]
| {{Portugal}}
|-
| [[Aira|Superfícia]]
| 319,2 km²
|-
| [[Populacion]]
| 454.188 &lt;small&gt;([[2005]])&lt;/small&gt;
|-
| [[Latitud]]
|38° 47' N
|-
| [[Longitud]]
|9° 22' O
|-
! colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;lightblue&quot; | Localizacion de la vila en [[Portugal]]
|-----
! colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; | [[Fichièr:LocalSintra.svg|190px]]
|}
'''Sintra''' es una vila de [[Portugal]] del [[districte de Lisboa]], [[region de Lisboa]] e sosregion del [[Grand Lisboa]]. I a gaireben {{formatnum:400000}} abitants. Ciutats de vila de Sintra: Agualva-Cacem e Queluz. 

Al tèrme nòrd i a lo municipi de [[Mafra]], a l'èst [[Loures]], al sud-èst [[Amadora]], al sud [[Oeiras]] e [[Cascaís]] e a l'oèst i a l'[[ocean Atlantic]].

== Etimologia == 
Sintra es coneguda dins una forma medievala coma &quot;'''Suntria'''&quot; amb la significacion en indoeuropèu d'“astre luminós” o “solelh”, e tanben nomenada per Varrão i Columela: Mont Sagrat. Per Ptolemèu èra &quot;Serra da Lua&quot; (Mont de la Lutz) e lo geograf arabi [[Al-Bacr]], al sègle X, diguèt d'aquela {{cita|En permanéncia submergida d'una bruma que se dissipa}}.

== Patrimòni ==

*Castèl dels [[Moros]]
*[[Palais de Pena|Palais Nacional da Pena]]
*Parc Nacional da Pena
*Palais Nacional de Sintra
*Edifici de l'ostal de vila
*Quinta da Regaleira
*Palais de Seteais
*Palais de Monserrate
*Convent do Capuchos
*Font da pipa

==Istòria== 
Sintra èra musulmana jol nom de '''Shintara''' e seguèt los estres de [[Lisbona]]. Foguèt conquerida pels portugueses jol rei [[Alfons I de Portugal]] en [[1147]]; aprèp venguèt residéncia preferida dels reis de Portugal; dempuèi palais lo rei [[Sebastian I de Portugal]] decidiguèt en 1578 l'expedicion contra [[Marròc]] que s'acabèt amb la [[batalha dels tres reis]] ont moriguèt. La Sintra modèrna es dominada pels rèstas de l'ancian castèl musulman (en portugués ''Castelho dos Mouros'') a 429 metres de naut

== Embessonatge ==
[[Fichièr:Remote views of Palácio Nacional de Sintra 18.jpg|dreta|thumb|200px|Palais Real]]
*{{Marròc}}, [[Asilah]] (agost 2006) 
*{{Marròc}}, [[El Jadida]] 
*{{Japon}}, [[Omura]], [[Japon]] 
*{{São Tomé e Príncipe}}, [[Trindade]] 
*{{Guinèa Bissau}}, [[Bissau]] 
*{{Angòla}}, [[Lobito]] 
*{{Cuba}}, [[L'Avana]] 
*{{Cap Verd}}, [[Vila Nova Sintra]] 
*{{Brasil}}, [[Petròpolis]]
*{{Moçambic}}, [[Namaacha]] 
*{{Estats Units d'America}}, [[Honolulu]]

== Referéncias ==
&lt;references/&gt;

[[Categoria:Grand Lisboa]]
[[Categoria:Vila de Portugal‎]]</text>
      <sha1>dxkctur0z3tyuj4s03cct20gv4kt9zi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sent Vincenç de l'Espinassa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>113692</id>
    <revision>
      <id>2510796</id>
      <parentid>2446083</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T18:38:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2510796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3460" sha1="j5gcb6r809glipkaih9j25r57yzam93" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Sent Vincenç de l'Espinassa
 | nom2          = ''Saint-Vincent-Lespinasse''
 | imatge        = villagestvincent.jpg
 | descripcion   = Glèisa e ostal de comuna.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason ville fr Saint-Vincent-Lespinasse (Tarn-et-Garonne).svg
 | escais        =
 | region ist    = {{Carcin}}
 | parçan        =
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment dels Sarrasins|Los Sarrasins]]
 | canton        = [[Canton de Valença d'Agen|Valença d'Agen]] ([[Canton de Moissac-1|Moissac-1]] abans 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de las Doas Ribas|CC de las Doás Ribas]]
 | insee         = 82175
 | cp            = 82400
 | cònsol        = Serge Boyer 
 | mandat        = [[2020]]-[[2026]]
 | gentilici     =  
 | longitud      = 0.953888888889
 | latitud       = 44.1191666667
 | alt mini      = 67
 | alt mej       =
 | alt maxi      = 185
 | km²           = 9.44
}}

'''Sent Vincenç de l'Espinassa'''{{RepTopMP}} (''Saint-Vincent-Lespinasse'' en [[francés]]) es una [[comuna francesa|comuna]] [[Carcin|carcinòla]] situada dins lo [[departaments franceses|departament]] de [[Tarn e Garona]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Miègjorn-Pirenèus]]&lt;/small&gt;.

==Toponimia==

L'''Espinassa'' del latin ''spina'', « espina, boisson espinós, luòc embartassat, plen de boissons e de romècs», amb lo sufix aumentatiu ''-acia'' &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 266&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 370&lt;/ref&gt;, que pòt tanben designar l'aubespin o lo prunelièr, agranhonièr (dit tanben 'espina negra'). Correspondriá doncs a una descripcion de l'estat del luòc davant que l'eissarten.

==Geografia==
[[Imatge:Map commune FR insee code 82175.png|vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.]]

==Istòria==
{{...}}
==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 82175
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=[[2020]] |Fin= [[2026]] |Identitat=Serge Boyer |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= [[2020]] |Identitat= Marcel Bardols|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[1983]] |Fin= 2001 |Identitat=Roger Boyer |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març de [[1977]] |Fin= 1983 |Identitat=Alain Renailler |Partit=divèrs esquèrra |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1977 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 82175
|1793= 428
|1800= 688
|1806=
|1821=
|1831=
|1836=
|1841=501
|1846=462
|1851=446
|1856=
|1861=
|1866=
|1872=
|1876=371
|1881=
|1886=
|1891=
|1896=
|1901=
|1906=
|1911=282
|1921=
|1926=
|1931=
|1936=
|1946=
|1954=
|1962=206
|1968=216
|1975=201
|1982=220
|1990=219
|1999=204
|2004=217
|2006=
|2007=
|2008=
|2009=229
|max=700
|cassini=34964
|senscomptesdobles=1962}}

==Lòcs e monuments==

==Personalitats ligadas ambe la comuna==
Los Delolms (afrancesats en Delon) de Sant Vincenç son los aujòls de l'actor [[Alain Delon]].

==Veire tanben==
* [[Comunas de Tarn e Garona]]
==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Carcin}}

{{Comunas de Tarn e Garona}}

[[Categoria:Comuna de Carcin]]
[[Categoria:Comuna de Tarn e Garona]]</text>
      <sha1>j5gcb6r809glipkaih9j25r57yzam93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Picharanda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114440</id>
    <revision>
      <id>2510787</id>
      <parentid>2499726</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:35:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Valentin d'Auvèrnha</username>
        <id>46064</id>
      </contributor>
      <comment>/* Administracion */</comment>
      <origin>2510787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9511" sha1="c1jhyda5ulmrgra8dgycrh6xlx51zvg" xml:space="preserve">{{dialècte Auvernhat}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Picharanda
 | nom2          = ''Picherande''
 | imatge        = Lac chauvet.jpg
 | descripcion   =Le lac Chauvet. 
 | lògo          = 
 | escut         = Blason ville fr Picherande (Puy-de-Dôme).svg
 | escais        =Los Minguèls/-èlas
 | region ist    = {{Auvèrnhe}}
 | parçan        =
 | insee         = 63279
 | cp            = 63113
 | cònsol        = Paule Gardette
 | mandat        = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici     =  
 | latitud       = 45.465
 | longitud      = 2.7678
 | alt mej       =
 | alt mini      = 993
 | alt maxi      = 1722
 | km²           = 44.26
|}}

'''Picharanda''' (''Picherande'' en [[francés]]) es una [[comuna francesa|comuna]] [[Auvèrnhe (Occitània)|auvernhata]] dau [[Departament francés|departament]] dau [[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]] e la [[Region francesa|region]] d'[[Auvèrnhe-Ròse-Aups|Auvèrnha-Ròse-Aups]].

Los abitants son sobrenommats ''Los Minguèls'' e ''Las Minguèlas''.

==Geografia==
{{Comunas limitròfas|comuna=Picharanda|Nòrd=[[Chastres]]|Èst=[[Bèça e Sent Anastese]]|Sud-Oèst=[[Sant Ginès (Artensa)|Sant Ginès]]|Oèst=[[Sant Donat]]|sud=[[Glèisanuèva d'Entraigas]]}}

===Luòcs dits===
*'''Los Ases''' [luz͜ ˈazə] (fr. ''Les Ages'').
*'''Raubaret''' [rubaˈri] (fr. ''Aubaret'').
*'''l-Auterat''' [loteˈra] (fr. ''Autérat'').
*'''Las Bajunas''' [li baˈdʒynɒ] (fr. ''Bajuny'').
*'''Las Barrèiras''' [li baˈrɛjrɒ] (fr. ''Les Barreyres'').
*'''La Barta''' [la ˈbartɒ] (fr. ''La Barthe'').
*'''Le Bas de Cossat''' [lə ba də kuˈsa] (fr. ''Le Bas de Coussat'').
*'''La Baubiá''' [la buˈbjɔ] (fr. ''La Beaubie'').
*'''La Blata''' [la ˈblatɒ] (fr. ''La Blatte'').
*'''Las Bòrias''' [li ˈbɔrjɒ] (fr. ''Les Bories'').
*'''La Borèria''' [la buˈrɛjɒ] (fr. ''La Bourérie'').
*'''Le Gorg de Nòu Fònts''' [lə gur də nɔwfwã] (fr. ''La Cascade de Neuffonds'').
*'''La Cassèira''' [la kaˈsɛjrɒ] (fr. ''Les Cassières'').
*'''La Charbonèla''' [la tsarbuˈnɛlɒ] (fr. ''La Charbonnelle'').
*'''Charrèira''' [tsaˈrɛjrɒ] (fr. ''Charreyre'').
*'''Chassanhós''' [tsasaˈɲu] (fr. ''Chassagnoux'').
*'''Chasaus''' [tsaˈzaw] (fr. ''Chazaux'').
*'''Chamin de l'Escira''' [tsami də l͜ iˈʃirɒ] (fr. ''Chemin de l'Ecir'').
*'''Chamin de Garet''' [tsami də gaˈre] (fr. ''Chemin de Garet'').
*'''Chavanèl''' [tsavaˈne] (fr. ''Chevanel'').
*'''Chaumelha''' [tsuˈmijɒ] (fr. ''Chomeille'').
*'''La Ginèsta''' [la dʒiˈnɛstɒ] (fr. ''Col de la Geneste'').
*'''Las Colanjas''' [las kuˈvãdzɒ] (fr. ''Collanges'').
*'''Comun de Gaime''' [kumy də ˈgajmə] (fr. ''Communal de Gayme'').
*'''La Còsta''' [la ˈkɔstɒ] (fr. ''La Côte'').
*'''Costat''' [kusˈta] (fr. ''Coustat'').
*'''Cròs''' [kro] (fr. ''Cros'').
*'''Las Devesas''' [li dəˈvəzɒ] (fr. ''La Devèze'').
*'''Espinós''' [spiˈnu] (fr. ''Espinoux'').
*'''vèrs Faure''' [vø ˈfawrə] (fr. ''Le Faure'').
*'''Las Fraissenjas''' [las friˈsɛ̃dzɔ] (fr. ''Les Fressanges'').
*'''La Fricàudia''' [la friˈkawdjɔ] (fr. ''La Fricaudie'').
*'''La Gana''' [la ˈganɒ] (fr. ''La Ganne'').
*'''Los Gojós''' [lu guˈdzu] (fr. ''Goujoux'').
*'''Grand Jorn''' [grã dzur] (fr. ''Grand Jour'').
*'''Granjon''' [grãˈdzu] (fr. ''Grangeoux'').
*'''Grofaud''' [gruˈfaw] (fr. ''Grouffaud'').
*'''Lac Chauvet''' [la tsuˈvi] (fr. ''Lac Chauvet'').
*'''La Chaum''' [la tsaw] (fr. ''Lachaux'').
*'''Lamur''' [laˈmyr] (fr. ''Lamur'').
*'''La Listona''' [la lisˈtunɒ] (fr. ''La Listourne'').
*'''La Montanha d'Escudòr''' [la mɔ̃ˈtɔɲɒ d əskyˈdɔr] (fr. ''La Montagne d'Escudor'').
*'''La Montanha d'Espinós''' [la mɔ̃ˈtɔɲɒ d espiˈnu] (fr. ''La Montagne d'Espinoux'').
*'''Montat''' [mɔ̃ˈta] (fr. ''Montat'').
*'''Molhat''' [muˈja] (fr. ''Mouilhat'').
*'''Le Molin de Gaime''' [lə muˈvi də ˈgajmə] (fr. ''Le Moulin de Gayme'').
*'''vèrs Limbrat/Los Limbrats''' [vi lɛ̃ˈbʁa/lu lɛ̃ˈbʁa] (fr. ''Olimbra'').
*'''Periguet''' [periˈge] (fr. ''Periguet'').
*'''Le Ròc''' [lə ro] (fr. ''Le Roc'').
*'''La Pèira Gròssa''' [la ˈpɛrɒ ˈgrɔsɒ] (fr. ''Pierre Grosse'').
*'''vèrs Pinet''' [vø ˈpjinə] (fr. ''Le Pinet'').
*'''Plaça de Feiriau''' [ˈplasɒ də fiˈjaw] (fr. ''Place du Foirail'').
*'''Le Pònt de Clamosa''' [lə pã də kjaˈmuzɒ] (fr. ''Le Pont de Clamouze'').
*'''Le Pònt de los Anhèls''' [lə pã də luz͜ aˈɲe] (fr. ''Le Pont des Agneaux'').
*'''La Prada''' [la ˈpradɒ] (fr. ''La Prade'').
*'''Prat Pomèir''' [pra puˈmɛj] (fr. ''Le Pré Pommier'').
*'''Puèi Palharet''' [pe pajaˈri] (fr. ''Puy de Paillaret''). Quand quò ivernèt biaucòp, se ditz &quot;''Le Puèi Palharet es devalat debàs !''&quot;
*'''Revèl''' [rve] (fr. ''Ravel'').
*'''Los Ribatges''' [lu riˈbadzə] (fr. ''Les Ribages'').
*'''Las Ribeiretas''' [li ribəˈrətɒ] (fr. ''Les Ribeyrettes'').
*'''Rochon''' [ruˈtsu] (fr. ''Rochon'').
*'''La Sanha''' [la ˈsaɲɒ] (fr. ''La Sagne'').
*'''Los Sarralhós''' [lu saraˈju] (fr. ''Sarailloux'').
*'''La Sava''' [la ˈsavɒ] (fr. ''La Save'').
*'''Los Cordiaus/Los 'Scordiaus''' (?) [luskɔrˈdjaw] (fr. ''Les Scorios'').
*'''Sos le Bòsc''' [su lə bo] (fr. Sous le Bois).
*'''Sumerí''' [ʃymˈri] (fr. ''Sumery'').
*'''La Talhada''' [la taˈjadɒ] (fr. ''La Taillade'').
*'''La Talhadona''' [la tajaˈdunɒ] (fr. ''Tailladoux/La Tailladoune'').
*'''Tarafet''' [taraˈfe] (fr. ''Taraffet'').
*'''Tinaire''' [tiˈnɛjrə] (fr. ''Tinaire'').
*'''Mòrta de Gaime''' [ˈmɔrtɒ də ˈgajmə] (fr. ''Tourbière de Gayme'').
*'''Le Valhon''' [lə vaˈju] (fr. ''Le Vaillou'').
*'''Valon''' [vaˈlu] (fr. ''Valon'').
*'''La Vèrnha''' [la ˈvɛrɲɒ] (fr. ''La Vergne'').
*'''La Vernita''' [la vɛrˈɲitɒ] (fr. ''La Vernite'').
*'''Los Vaissats''' [lu viˈsa] (fr. ''Les Veyssats'').
*'''Las Vaissetas''' [li vəˈsətɒ] (fr. ''Les Veyssettes'').

== Toponimia ==
La sola atestacion anciana es ''Picharanda'' en 1270.

La prononciacion es [pjitsaˈrãdɒ] dins le parlar de la comuna e [pɕitsaˈrãdɒ] vèrs [[Sent Netère]]&lt;ref&gt;Collectatges IEO 63.&lt;/ref&gt;.

== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee= 63279
|Títol= Lista daus cònses successius}}
{{Elegit|Debuta=1800 |Fin=1809 |Identitat=Henri La Chassignolle |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta=1809 |Fin=1818 |Identitat=Georges Bapt |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta=1818 |Fin=1830 |Identitat=Henri La Chassignolle |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta=1830 |Fin=1846 |Identitat=Michel Papon |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta=1846 |Fin=1849 |Identitat=Pierre Andraud |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta=1849 |Fin=1850 |Identitat=Ignace Goigoux |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta=1850 |Fin=1865 |Identitat=Pierre Andraud |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta=1865 |Fin=1874 |Identitat=Jean Andraud |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta=1874 |Fin=1877 |Identitat=Pierre Falgoux |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta=1877 |Fin=1878 |Identitat=Jean Andraud |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta=1878 |Fin=1882 |Identitat=Julien Guérin |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta=1882 |Fin=1892 |Identitat=Jean Falgoux |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta=1892 |Fin=1896 |Identitat=Pierre Bernard |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta=1896 |Fin=1906 |Identitat=Pierre Félix Andraud |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta=1906 |Fin= decembre de [[1919]] |Identitat=Pierre Auguste Mazeyrat |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta= decembre de [[1919]] |Fin= mai de [[1929]] |Identitat=Pierre Amblard |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta= mai de [[1929]] |Fin= mai de [[1935]] |Identitat=François Chabaud |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta= mai de [[1935]] |Fin= octòbre de [[1947]] |Identitat=Clément Bernard |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta= octòbre de [[1947]] |Fin= novembre de [[1963]] |Identitat=Marcel Verdier |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta= novembre de [[1963]] |Fin= junh de [[1976]] |Identitat=Germain Serre |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta= junh de [[1976]] |Fin= març de [[1977]] |Identitat=Armand Bernard |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta= març de [[1977]] |Fin= març de [[1983]] |Identitat=Pierre Goigoux |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta= març de [[1983]] |Fin= març de [[1989]]|Identitat=Raymond Rouchon |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta= març de [[1989]] |Fin= junh de [[1995]] |Identitat=Vincent Serre |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta= |Fin= |Identitat= |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta= març de [[2001]] |Fin= març de [[2008]] |Identitat=Odette Gatignol |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit |Debuta=  març de [[2008]] |Fin= abriau de [[2014]] |Identitat= Paule Gardette|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= abriau de [[2014]] |Fin= novembre de [[2017]] &lt;br/&gt;&lt;small&gt;(demission)&lt;/small&gt; |Identitat=Serge Chamoux |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit|Debuta= novembre de [[2017]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Reelegit en 2020 e 2026)&lt;/small&gt;|Fin= ''en cors''|Identitat=Frédéric Echavidre|Partit=[[Los Republicans (partit francés)|LR]]|Qualitat=Conselhèir tecnic esportiu
President de la CC del Massís del Sant Circ}}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

== Demografia ==
{{Demografia
|insee= 63279
|senscomptesdobles= 1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==

==Liams extèrnes==

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Portal Auvèrnhe}}

{{Comunas dau Puèi de Doma}}

[[Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)]]
[[Categoria:Comuna dau Puèi de Doma]]</text>
      <sha1>c1jhyda5ulmrgra8dgycrh6xlx51zvg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sant Dièir d'Auvèrnha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114493</id>
    <revision>
      <id>2510789</id>
      <parentid>2500172</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:52:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Valentin d'Auvèrnha</username>
        <id>46064</id>
      </contributor>
      <comment>/* Administracion */</comment>
      <origin>2510789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3435" sha1="e0msipfwgdals6qz2ds6m638xjy1aqu" xml:space="preserve">{{dialècte Auvernhat}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Sant Dièir d'Auvèrnha
 | nom2          = Sent Dire d'Auvèrnha
 | imatge        = Saint-Dier-d' Auvergne - église Saint-Didier -JPG1.jpg
 | descripcion   = La glèisa de Sant Dièir.
 | lògo          = 
 | escut         = Blason ville fr Saint-Dier-d'Auvergne (Puy-de-Dôme).svg
 | escais        =
 | region ist    = {{Auvèrnhe}}
 | parçan        =
 | insee         = 63334
 | cp            =
 | cònsol        = Gérard Cartailler
 | mandat        = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici     =santdieiron/-a
 | longitud      = 3.48333333333
 | latitud       = 45.6769444444
 | alt mej       = 445
 | alt mini      = 416  
 | alt maxi      = 700 
 | km²           = 20.15
|nom3=''Saint-Dier-d'Auvergne''}}

'''Sant Dièir d'Auvèrnha''' (''Saint-Dier-d'Auvergne'' en [[francés]]) es una [[comuna francesa|comuna]] [[Auvèrnhe (Occitània)|auvernhata]] dau [[Departament francés|departament]] dau [[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]] e la [[Region francesa|region]] d'[[Auvèrnhe-Ròse-Aups|Auvèrnha-Ròse-Aups]].

Los abitants son los ''Santdieirons'' e las ''Santdieironas''.

==Geografia==

==Toponimia==
Las atestacions ancianas son ''Sanctus Desiderius'' (1052, 1287) e ''Sancti Desiderii'' (1332). 

Vèrs [[Montmaurin (Puèi de Doma)|Montmaurin]], [[Domesas]] e dins le parlar de la comuna, se ditz [sã ɟʝɛj], vèrs [[Faiet le Chastèl]] [sã ɟe]&lt;ref&gt;Collectatges IEO 63.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://archive.org/details/grammaire-bonnaud/page/211/mode/1up?view=theater&amp;mibextid=xfxF2i&amp;q=volaille&lt;/ref&gt; e vèrs [[Bançac]] '''Sent Dire''' [sɛ̃ˈɟʝiɹ̝ə]&lt;ref&gt;[[Albèrt Dauzat]], ''Glossaire étymologique du patois de Vinzelles'', [[Montpelhièr]], Société des langues romanes, 1915, p. 429.&lt;/ref&gt;.

== Istòria ==
{{...}}

== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee=63334
|Títol= Lista daus cònses successius}}
{{Elegit|Debuta=1961 |Fin=març de [[1977]] |Identitat=Alphonse Cistel |Partit=[[Partit Comunista Francés|PCF]] |Qualitat=Conselhèir generau dau canton de Sant Dièir d'Auvèrnha (1964-1982)}}
{{Elegit|Debuta= març de [[1977]] |Fin=1979 |Identitat=François Jothy |Partit=[[Partit Comunista Francés|PCF]] |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta=1979 |Fin= març de [[1989]] |Identitat=Jean-Charles Berton |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta= març [[1989]] |Fin= abriau de [[2013]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(decès)&lt;/small&gt; |Identitat=Gérard Cartailler |Partit=Divèrs gaucha |Qualitat=Conselhèir generau dau canton de Sant Dièir d'Auvèrnha (2008-2013)}}
{{Elegit|Debuta= julhet de [[2013]] |Fin= març de [[2014]] |Identitat=Annie Fougère |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta= març de [[2014]] |Fin= març [[2026]] |Identitat=Nathalie Sessa |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit actual|Debuta= març de [[2026]] |Fin=  |Identitat=Laurent Boithias&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Laurenç Bostiàs)&lt;/small&gt; |Partit= |Qualitat=Quadre de la foncion publica
President de l'[[Institut d'Estudis Occitans|IEO]] 63}}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}


== Demografia ==
{{Demografia
|insee=63334
|senscomptesdobles= 1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==

==Liams extèrnes==

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Portal Auvèrnhe}}

{{Comunas dau Puèi de Doma}}

[[Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)]]
[[Categoria:Comuna dau Puèi de Doma]]</text>
      <sha1>e0msipfwgdals6qz2ds6m638xjy1aqu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2510790</id>
      <parentid>2510789</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:53:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Valentin d'Auvèrnha</username>
        <id>46064</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2510790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3437" sha1="hk4pvfgkvyet8owopkzjd1d9jrtjgg4" xml:space="preserve">{{dialècte Auvernhat}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Sant Dièir d'Auvèrnha
 | nom2          = Sent Dire d'Auvèrnha
 | imatge        = Saint-Dier-d' Auvergne - église Saint-Didier -JPG1.jpg
 | descripcion   = La glèisa de Sant Dièir.
 | lògo          = 
 | escut         = Blason ville fr Saint-Dier-d'Auvergne (Puy-de-Dôme).svg
 | escais        =
 | region ist    = {{Auvèrnhe}}
 | parçan        =
 | insee         = 63334
 | cp            =
 | cònsol        = Laurenç Bostiàs
 | mandat        = [[2026]]-''en cors''
 | gentilici     =santdieiron/-a
 | longitud      = 3.48333333333
 | latitud       = 45.6769444444
 | alt mej       = 445
 | alt mini      = 416  
 | alt maxi      = 700 
 | km²           = 20.15
|nom3=''Saint-Dier-d'Auvergne''}}

'''Sant Dièir d'Auvèrnha''' (''Saint-Dier-d'Auvergne'' en [[francés]]) es una [[comuna francesa|comuna]] [[Auvèrnhe (Occitània)|auvernhata]] dau [[Departament francés|departament]] dau [[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]] e la [[Region francesa|region]] d'[[Auvèrnhe-Ròse-Aups|Auvèrnha-Ròse-Aups]].

Los abitants son los ''Santdieirons'' e las ''Santdieironas''.

==Geografia==

==Toponimia==
Las atestacions ancianas son ''Sanctus Desiderius'' (1052, 1287) e ''Sancti Desiderii'' (1332). 

Vèrs [[Montmaurin (Puèi de Doma)|Montmaurin]], [[Domesas]] e dins le parlar de la comuna, se ditz [sã ɟʝɛj], vèrs [[Faiet le Chastèl]] [sã ɟe]&lt;ref&gt;Collectatges IEO 63.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://archive.org/details/grammaire-bonnaud/page/211/mode/1up?view=theater&amp;mibextid=xfxF2i&amp;q=volaille&lt;/ref&gt; e vèrs [[Bançac]] '''Sent Dire''' [sɛ̃ˈɟʝiɹ̝ə]&lt;ref&gt;[[Albèrt Dauzat]], ''Glossaire étymologique du patois de Vinzelles'', [[Montpelhièr]], Société des langues romanes, 1915, p. 429.&lt;/ref&gt;.

== Istòria ==
{{...}}

== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee=63334
|Títol= Lista daus cònses successius}}
{{Elegit|Debuta=1961 |Fin=març de [[1977]] |Identitat=Alphonse Cistel |Partit=[[Partit Comunista Francés|PCF]] |Qualitat=Conselhèir generau dau canton de Sant Dièir d'Auvèrnha (1964-1982)}}
{{Elegit|Debuta= març de [[1977]] |Fin=1979 |Identitat=François Jothy |Partit=[[Partit Comunista Francés|PCF]] |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta=1979 |Fin= març de [[1989]] |Identitat=Jean-Charles Berton |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta= març [[1989]] |Fin= abriau de [[2013]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(decès)&lt;/small&gt; |Identitat=Gérard Cartailler |Partit=Divèrs gaucha |Qualitat=Conselhèir generau dau canton de Sant Dièir d'Auvèrnha (2008-2013)}}
{{Elegit|Debuta= julhet de [[2013]] |Fin= març de [[2014]] |Identitat=Annie Fougère |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit|Debuta= març de [[2014]] |Fin= març [[2026]] |Identitat=Nathalie Sessa |Partit= |Qualitat=}}
{{Elegit actual|Debuta= març de [[2026]] |Fin=  |Identitat=Laurent Boithias&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(Laurenç Bostiàs)&lt;/small&gt; |Partit= |Qualitat=Quadre de la foncion publica
President de l'[[Institut d'Estudis Occitans|IEO]] 63}}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}


== Demografia ==
{{Demografia
|insee=63334
|senscomptesdobles= 1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats liadas a la comuna==

==Veire tanben==

==Liams extèrnes==

==Nòtas e referéncias==
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{reflist}}

{{Portal Auvèrnhe}}

{{Comunas dau Puèi de Doma}}

[[Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)]]
[[Categoria:Comuna dau Puèi de Doma]]</text>
      <sha1>hk4pvfgkvyet8owopkzjd1d9jrtjgg4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Discutir:Sent Sàuvan de Belagarda</title>
    <ns>1</ns>
    <id>114883</id>
    <revision>
      <id>2510793</id>
      <parentid>2107161</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T18:33:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Alaric 506  a desplaçat la pagina [[Discutir:Sent Sauve de Bèlagarda]] cap a [[Discutir:Sent Sàuvan de Belagarda]] : Títol mal escrit : grafia Lavalada (Bela Garda) per ['sawvo]</comment>
      <origin>1232405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="363" sha1="azsf6rkvdo5armhnaqswk5oyh94v0mn" xml:space="preserve">== Sauve ? ==

D'onte vèn aqueu toponim ?
# Se deu escriure '''Belagarda''' en un mot e sens accent grafic (lemosin)
# Lo TDF (soleta fònt a ma disposicion) indica ''Sant Sauva'' (grafia mistralenca) coma forma lemosina, ''Sant Sauvan'' en grafia classica
[[Utilizaire:Vivarés|Vivarés]] ([[Discussion Utilizaire:Vivarés|d]]) 19 febrièr de 2012 a 17.08 (UTC)</text>
      <sha1>azsf6rkvdo5armhnaqswk5oyh94v0mn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pont (Còsta d'Aur)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117090</id>
    <revision>
      <id>2510783</id>
      <parentid>2298562</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T14:44:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2510783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3948" sha1="dpup0tdaajqzxxjfpfahsm1w07bxvta" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 | carta=fr
 | nomcomuna= Pont
 | nomcomuna2=Pont
 | imatge=cap
 | descripcion= 
 | lògo=
 | escut=Blason ville fr Pont (Côte-d'Or).svg
 | escais=
 | region ist     = 
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Dijon|Dijon]]
 | canton= [[Canton d'Auxonne]]
 | insee = 21495
 | sitweb=
 | cp = 21130
| cònsol = M. Daniel Marechal
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici =  (en [[francés]])
 | longitud= 5.31666666667
 | latitud= 47.1772222222
| alt mini = 183
 | alt mej = 
 | alt maxi = 202
 | km²            = 3.49
}}
'''Pont ''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]] administrada per lo [[departaments franceses|departament]] de [[Còsta d'Aur]] de la [[regions francesas|region]] de [[Borgonha Franca Comtat ]].
==Geografia==

===Comunas vesinas===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
 [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] 
 {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Pont]]'''Pont'''}}
{{Image label|x=0.447527759214|y=0.458336852384|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 540 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Champdôtre]] (1,1km)}}}}
{{Image label|x=0.379934694494|y=0.384241425122|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 295 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Tréclun]] (2,4km)}}}}
{{Image label|x=0.728874734997|y=0.475964708854|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 623 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Tillenay]] (2,8km)}}}}
{{Image label|x=0.356764252387|y=0.2572320225|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 458 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Soirans]] (3,8km)}}}}
{{Image label|x=0.275435527817|y=0.746557531324|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 634 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Trouhans]] (4,4km)}}}}
{{Image label|x=0.730839754897|y=0.197764289165|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1016 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Villers-les-Pots]] (4,8km)}}}}
{{Image label|x=0.655732746096|y=0.854963622968|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 819 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Les Maillys]] (4,8km)}}}}
{{Image label|x=0.230507667368|y=0.248783889705|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 399 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Pluvet]] (5,0km)}}}}
{{Image label|x=0.904859180465|y=0.670990212885|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 348 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Labergement-lès-Auxonne]] (5,4km)}}}}
{{Image label|x=0.0883360905476|y=0.433789288492|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 233 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Tart-l'Abbaye]] (5,6km)}}}}
{{Image label|x=0.935158161999|y=0.340925533383|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|16px|Comuna amb 7717 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Auxonne]] (5,9km)}}}}

&lt;/div&gt;{{clear|left}}

==Istòria==

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 21495
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= M. Daniel Marechal|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 21495
|1793=255
|1800=276
|1806=257
|1821=251
|1831=285
|1836=286
|1841=284
|1846=263
|1851=255
|1856=257
|1861=250
|1866=255
|1872=234
|1876=234
|1881=221
|1886=205
|1891=206
|1896=205
|1901=191
|1906=165
|1911=149
|1921=127
|1926=121
|1931=130
|1936=118
|1946=106
|1954=122
|1962=101
|1968=87
|1975=91
|1982=84
|1990=83
|1999=87
|2004=
|2005=
|2006=92
|2007= 92
|2008=91
|2009=89
|cassini=27480
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Comunas}}
{{Comunas de| insee = 21495
}}

[[Categoria:Comuna de Còsta d'Aur]]</text>
      <sha1>dpup0tdaajqzxxjfpfahsm1w07bxvta</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fleury (Mosèla)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118364</id>
    <revision>
      <id>2510778</id>
      <parentid>2186379</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T12:44:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>52367</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2510778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3570" sha1="83yymy2vuhk4fciceunbyj8bhnsbhrz" xml:space="preserve">{{Infobox Comuna de França
 | carta=fr
 | nomcomuna= Fleury
 | nomcomuna2=
 | imatge= Fleury-Moselle rue Gerard Mansion.jpg
 | descripcion= Carrièra Gérard Mansion en Fleury
 | lògo=
 | escut=Blason ville fr Fleury 57.svg
 | escais=
 | region ist     =
 | parçan=
 | arrondiment= [[Arrondiment de Metz-Campèstre|Metz-Campèstre]]
 | canton= [[Canton de Verny|Verny]]
 | insee = 57218
 | sitweb= 
 | cp = 57420
| cònsol = Jean-Paul Eckenfelder
 | mandat         = [[2008]]-[[2014]]
 | gentilici =  (en [[francés]])
 | longitud= 6.1956
 | latitud= 49.0414
| alt mini = 170
 | alt mej = 
 | alt maxi = 237
 | km²            = 9.71
}}
'''Fleury ''' es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]] administrada per lo [[departaments franceses|departament]] de [[Mosèla (departament)|Mosèla]] de la [[regions francesas|region]] del [[Grand Èst]].
==Geografia==
{{...}}

===Comunas vesinas===

&lt;div style=&quot;position: relative; float:left; width:450px;&quot;&gt;
 [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] 
 {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Fleury]]'''Fleury'''}}
{{Image label|x=0.438822755963|y=0.388994332807|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 690 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Pouilly (Mosèla)|Pouilly]] (1,2km)}}}}
{{Image label|x=0.198467099873|y=0.481322396406|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 762 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Cuvry]] (2,7km)}}}}
{{Image label|x=0.165617926932|y=0.604622506818|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 707 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Coin-lès-Cuvry]] (3,1km)}}}}
{{Image label|x=0.723033970236|y=0.850046573965|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 553 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Pournoy-la-Grasse]] (3,4km)}}}}
{{Image label|x=0.901349153042|y=0.334502580391|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 437 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Chesny]] (3,6km)}}}}
{{Image label|x=0.167640722057|y=0.774668191681|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 679 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Pournoy-la-Chétive]] (3,8km)}}}}
{{Image label|x=0.584282280326|y=0.948500337131|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|10px|Comuna amb 1900 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Verny]] (3,9km)}}}}
{{Image label|x=0.131965363044|y=0.23348027671|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|16px|Comuna amb 9624 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Marly (Mosèla)|Marly]] (3,9km)}}}}

&lt;/div&gt;{{clear|left}}

==Istòria==
{{...}}

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 57218
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Jean-Paul Eckenfelder|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
==Demografia==
{{Demografia
|insee= 57218
|1793=331
|1800=345
|1806=361
|1821=398
|1831=
|1836=356
|1841=382
|1846=
|1851=
|1856=
|1861=458
|1866=450
|1872=409
|1876=371
|1881=367
|1886=365
|1891=354
|1896=362
|1901=352
|1906=371
|1911=368
|1921=312
|1926=334
|1931=341
|1936=312
|1946=300
|1954=317
|1962=355
|1968=459
|1975=750
|1982=902
|1990=926
|1999=1132
|2004=
|2005=
|2006=1 061
|2007= 1058
|2008=1 045
|2009=1 040
|cassini=14018
|senscomptesdobles=1962}}

==Luòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Comunas}}
{{Comunas de| insee = 57218
}}

[[Categoria:Comuna de Mosèla]]</text>
      <sha1>83yymy2vuhk4fciceunbyj8bhnsbhrz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Republica de Kosova</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135261</id>
    <revision>
      <id>2510825</id>
      <parentid>2510639</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:26:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <origin>2510825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5688" sha1="pwufqb3almgntp8y7r6qsjtedmk9a6r" xml:space="preserve">{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;right&quot; width=&quot;270px&quot;
|+&lt;font size=&quot;+1&quot;&gt;''Republika e Kosovës''&lt;br /&gt;''Republika Kosovo''&lt;/font&gt;
|-
| style=&quot;background:#efefef;&quot; align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; | [[Fichièr:Flag_of_Kosovo.svg|140px]]
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; | [[Fichièr:Emblem of the Republic of Kosovo.svg|100px]]
|-
|}
|-
| Lengas oficialas
| [[albanés]], [[sèrbe]]
|-
| [[capitala]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;populacion (an)&lt;/small&gt;
| [[Prishtina]] o [[Priština]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt; 500 000 abitants ([[2000]])&lt;/small&gt;
|-
| align=center colspan=2 | [[Fichièr:Europe location KOS.png|290px]]
|-
| [[Lista dels presidents de Cossòva|Presidenta]]
| [[Justina Shiroka Pula]]
|-
| Primièr ministre
| [[Albin Kurti]]
|-
| [[Aira|Superfícia]]
| 10 912 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
| [[Populacion]]
|2,2 milions &lt;small&gt;(est. [[2005]])&lt;/small&gt;
|-
| [[Densitat de populacion|Densitat]]
| 220 ab./km&lt;small&gt;&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;
|-
| [[Moneda]]
| [[èuro]]
|-
| style=&quot;background:#efefef;&quot; align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
|-
| align=center colspan=2 | [[Fichièr:Kosovo-Municipalities.png|290px]]
|-
|}
|}
'''Kosova''', '''Kosovë''' o '''Kosovo&lt;ref name=&quot;CLO&quot;&gt;{{Ref-web|url=https://clo-occitan.com/wp-content/uploads/2021/08/CLO-preconizacions-2007.pdf|títol=Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana|pagina=126|lenga=oc}}&lt;/ref&gt;''' (en [[albanés]] ''Kosova / Kosovë''; en [[sèrbe]] Косово = ''Kosovo''), oficialament la '''Republica de Kosova''' (en albanés ''Republika e Kosovës''; en sèrbe Република Косово = ''Republika Kosovo'') es un estat [[Euròpa|europèu]] sens accès a la mar, amb reconeissença parciala de la Comunautat Internacionala, situat dins los [[Balcans]]. Confronta [[Albania]] a l'oèst, [[Montenegro]] al nòrd-oèst, [[Serbia]] al nòrd-èst e [[Macedònia del Nòrd]] al sud. La capitala es [[Prishtina|Pristina]] e lo gentilici es '''kosovar -a'''. (var. '''cossòvar -a'''). La populacion atenhiá 2,2 milions d'abitants sus una superficia de 10 912 km².

A declarat son independéncia de Serbia lo [[17 de febrièr]] de [[2008]]. Après la declaracion unilaterala d'independéncia, mai d'una centena d'Estats dins lo mond l'an oficialament reconeguda, aital coma la majoritat granda dels Estats de l'[[Union Europèa]] (22 dels 27 Estats membres, 81 %). Demest los païses que l'an reconegut figuran Albania, lo Reialme Unit, Alemanha, França, los Païses Basses, Soïssa, Austràlia o los Estats Units. D'autres, pasmens, s'i opausan e o reconeisson pas, coma Serbia ela meteissa, Russia, Grècia, Romania, Espanha, Argentina, Brasil o Africa del Sud. En tot, Kosova es reconeguda per 98 dels 193 (51%) Estats membres de l'[[Organizacion de las Nacions Unidas|ONU]].

La populacion se compausa de dos grops etnics principals: los albaneses que son fòrça majoritaris amb 92 % e los sèrbes que son fòrça minoritaris amb 4 % (estimacions de 2002-2003). Lo sèrbes i foguèron majoritaris fins al mitan o a la fin del sègle XIX.

== Isòria ==

=== Independéncia de Kosova ===
Abans 2008, Kosova formava oficialament una [[Província autonòma de Kosova e Metòijà|província autònoma]] del sud de [[Serbia]] (amb lo nom sèrbe oficial de Косово и Метохија, ''Kosova e Metòijà'', abreujat en Космет'', Kosmet''). Uèi lo jorn, l'Estat de [[Serbia]] considèra que Kosova es encara una part integranta de son territòri. 

Mas tre [[1999]], en seguida d'un conflicte armat qu'aviá opausat l'estat sèrbe amb la majoritat albanesa del país, Kosova s'èra mes sota l'administracion de las [[Nacions Unidas]] amb una quasi-independéncia de fach.

Kosova declarèt son independéncia lo 17 de febrièr de [[2008]] per rapòrt a [[Serbia]]. Aquela independéncia, ara, un certan nombre d'estats la reconeisson, en particular [[Albania]] e los [[Estats Units]]; e dins l'espaci occitan, [[Mónegue]], [[França]] e [[Itàlia]]. La majoritat dels estats de l'[[Union Europèa]] an reconegut l'estat kosovar o an anonciat lor intencion de lo reconéisser (las solas oposicions dins l'UE venon d'[[Espanha]], [[Eslovaquia]], [[Romania]] e [[Chipre]]). Los estats de [[Serbia]] e de [[Russia]] refusan energicament de reconéisser aquela independéncia. 

Vejatz [[:en:International reaction to the 2008 Kosovo declaration of independence|Reaccions internacionalas a la declaracion d'independéncia de Kosova (en anglés)]].

{{Clr}}

== Annèxas ==

=== Ligams intèrnes ===
* {{en}} [[:en:International reaction to the 2008 Kosovo declaration of independence|Reaccions internacionalas a la declaracion d'independéncia de Kosova]]
[[Fichièr:Kosovo ethnic 2005.png|thumb|270px|Reparticion etnica en Kosova en 2005, segon l'OSCE]]

=== Ligams extèrnes ===
* {{en}} [http://www.assembly-kosova.org/?krye=home&amp;lang=en Assemblada de Kosova] 
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20091027140058/http://www.ks-gov.net/pm/?menuid=&amp;subid=&amp;lingo=2 Ofici del Primièr Ministre de Kosova] 
* {{en}} [http://www.president-ksgov.net/?id=1,67,67,67,e,,, Presidéncia de la Republica de Kosova]
* {{en}} [http://www.newkosovareport.com New Kosova Report - Portal de nòvas tocant Kosova]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20120703034000/http://www.visitkosova.org/ Portal oficial del torisme en Kosova]
* (sr) [https://web.archive.org/web/20090926171115/http://www.kim.sr.gov.yu/cms/item/home/rs.html Serbia - Ministèri de Kosovo i Metohija]

=== Bibliografia ===
{{Commons|Kosovo|Kosova}}

=== Nòtas e referéncias ===
{{commons|Kosova}}

{{Païses d'Euròpa (COE)}}

[[Categoria:Kosova|*]]</text>
      <sha1>pwufqb3almgntp8y7r6qsjtedmk9a6r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2510826</id>
      <parentid>2510825</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:27:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <comment>/* Independéncia de Kosova */</comment>
      <origin>2510826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5689" sha1="ktrdxb91vstiernhzci54josn6mg4rn" xml:space="preserve">{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;right&quot; width=&quot;270px&quot;
|+&lt;font size=&quot;+1&quot;&gt;''Republika e Kosovës''&lt;br /&gt;''Republika Kosovo''&lt;/font&gt;
|-
| style=&quot;background:#efefef;&quot; align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; | [[Fichièr:Flag_of_Kosovo.svg|140px]]
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; | [[Fichièr:Emblem of the Republic of Kosovo.svg|100px]]
|-
|}
|-
| Lengas oficialas
| [[albanés]], [[sèrbe]]
|-
| [[capitala]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;populacion (an)&lt;/small&gt;
| [[Prishtina]] o [[Priština]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt; 500 000 abitants ([[2000]])&lt;/small&gt;
|-
| align=center colspan=2 | [[Fichièr:Europe location KOS.png|290px]]
|-
| [[Lista dels presidents de Cossòva|Presidenta]]
| [[Justina Shiroka Pula]]
|-
| Primièr ministre
| [[Albin Kurti]]
|-
| [[Aira|Superfícia]]
| 10 912 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
| [[Populacion]]
|2,2 milions &lt;small&gt;(est. [[2005]])&lt;/small&gt;
|-
| [[Densitat de populacion|Densitat]]
| 220 ab./km&lt;small&gt;&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;
|-
| [[Moneda]]
| [[èuro]]
|-
| style=&quot;background:#efefef;&quot; align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
|-
| align=center colspan=2 | [[Fichièr:Kosovo-Municipalities.png|290px]]
|-
|}
|}
'''Kosova''', '''Kosovë''' o '''Kosovo&lt;ref name=&quot;CLO&quot;&gt;{{Ref-web|url=https://clo-occitan.com/wp-content/uploads/2021/08/CLO-preconizacions-2007.pdf|títol=Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana|pagina=126|lenga=oc}}&lt;/ref&gt;''' (en [[albanés]] ''Kosova / Kosovë''; en [[sèrbe]] Косово = ''Kosovo''), oficialament la '''Republica de Kosova''' (en albanés ''Republika e Kosovës''; en sèrbe Република Косово = ''Republika Kosovo'') es un estat [[Euròpa|europèu]] sens accès a la mar, amb reconeissença parciala de la Comunautat Internacionala, situat dins los [[Balcans]]. Confronta [[Albania]] a l'oèst, [[Montenegro]] al nòrd-oèst, [[Serbia]] al nòrd-èst e [[Macedònia del Nòrd]] al sud. La capitala es [[Prishtina|Pristina]] e lo gentilici es '''kosovar -a'''. (var. '''cossòvar -a'''). La populacion atenhiá 2,2 milions d'abitants sus una superficia de 10 912 km².

A declarat son independéncia de Serbia lo [[17 de febrièr]] de [[2008]]. Après la declaracion unilaterala d'independéncia, mai d'una centena d'Estats dins lo mond l'an oficialament reconeguda, aital coma la majoritat granda dels Estats de l'[[Union Europèa]] (22 dels 27 Estats membres, 81 %). Demest los païses que l'an reconegut figuran Albania, lo Reialme Unit, Alemanha, França, los Païses Basses, Soïssa, Austràlia o los Estats Units. D'autres, pasmens, s'i opausan e o reconeisson pas, coma Serbia ela meteissa, Russia, Grècia, Romania, Espanha, Argentina, Brasil o Africa del Sud. En tot, Kosova es reconeguda per 98 dels 193 (51%) Estats membres de l'[[Organizacion de las Nacions Unidas|ONU]].

La populacion se compausa de dos grops etnics principals: los albaneses que son fòrça majoritaris amb 92 % e los sèrbes que son fòrça minoritaris amb 4 % (estimacions de 2002-2003). Lo sèrbes i foguèron majoritaris fins al mitan o a la fin del sègle XIX.

== Isòria ==

=== Independéncia de Kosova ===
Abans 2008, Kosova formava oficialament una [[Província autonòma de Kosova e Metòijà|província autònoma]] del sud de [[Serbia]] (amb lo nom sèrbe oficial de Косово и Метохија = ''Kosovo i Metohija'', abreujat en Космет ''= Kosmet''). Uèi lo jorn, l'Estat de [[Serbia]] considèra que Kosova es encara una part integranta de son territòri. 

Mas tre [[1999]], en seguida d'un conflicte armat qu'aviá opausat l'estat sèrbe amb la majoritat albanesa del país, Kosova s'èra mes sota l'administracion de las [[Nacions Unidas]] amb una quasi-independéncia de fach.

Kosova declarèt son independéncia lo 17 de febrièr de [[2008]] per rapòrt a [[Serbia]]. Aquela independéncia, ara, un certan nombre d'estats la reconeisson, en particular [[Albania]] e los [[Estats Units]]; e dins l'espaci occitan, [[Mónegue]], [[França]] e [[Itàlia]]. La majoritat dels estats de l'[[Union Europèa]] an reconegut l'estat kosovar o an anonciat lor intencion de lo reconéisser (las solas oposicions dins l'UE venon d'[[Espanha]], [[Eslovaquia]], [[Romania]] e [[Chipre]]). Los estats de [[Serbia]] e de [[Russia]] refusan energicament de reconéisser aquela independéncia. 

Vejatz [[:en:International reaction to the 2008 Kosovo declaration of independence|Reaccions internacionalas a la declaracion d'independéncia de Kosova (en anglés)]].

{{Clr}}

== Annèxas ==

=== Ligams intèrnes ===
* {{en}} [[:en:International reaction to the 2008 Kosovo declaration of independence|Reaccions internacionalas a la declaracion d'independéncia de Kosova]]
[[Fichièr:Kosovo ethnic 2005.png|thumb|270px|Reparticion etnica en Kosova en 2005, segon l'OSCE]]

=== Ligams extèrnes ===
* {{en}} [http://www.assembly-kosova.org/?krye=home&amp;lang=en Assemblada de Kosova] 
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20091027140058/http://www.ks-gov.net/pm/?menuid=&amp;subid=&amp;lingo=2 Ofici del Primièr Ministre de Kosova] 
* {{en}} [http://www.president-ksgov.net/?id=1,67,67,67,e,,, Presidéncia de la Republica de Kosova]
* {{en}} [http://www.newkosovareport.com New Kosova Report - Portal de nòvas tocant Kosova]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20120703034000/http://www.visitkosova.org/ Portal oficial del torisme en Kosova]
* (sr) [https://web.archive.org/web/20090926171115/http://www.kim.sr.gov.yu/cms/item/home/rs.html Serbia - Ministèri de Kosovo i Metohija]

=== Bibliografia ===
{{Commons|Kosovo|Kosova}}

=== Nòtas e referéncias ===
{{commons|Kosova}}

{{Païses d'Euròpa (COE)}}

[[Categoria:Kosova|*]]</text>
      <sha1>ktrdxb91vstiernhzci54josn6mg4rn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2510827</id>
      <parentid>2510826</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:27:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sovenhic</username>
        <id>36254</id>
      </contributor>
      <origin>2510827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5662" sha1="copjx6hcpgo2th81gsu9mupn0a1sjo7" xml:space="preserve">{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;right&quot; width=&quot;270px&quot;
|+&lt;font size=&quot;+1&quot;&gt;''Republika e Kosovës''&lt;br /&gt;''Republika Kosovo''&lt;/font&gt;
|-
| style=&quot;background:#efefef;&quot; align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; | [[Fichièr:Flag_of_Kosovo.svg|140px]]
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; | [[Fichièr:Emblem of the Republic of Kosovo.svg|100px]]
|-
|}
|-
| Lengas oficialas
| [[albanés]], [[sèrbe]]
|-
| [[capitala]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;populacion (an)&lt;/small&gt;
| [[Prishtina]] o [[Priština]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt; 500 000 abitants ([[2000]])&lt;/small&gt;
|-
| align=center colspan=2 | [[Fichièr:Europe location KOS.png|290px]]
|-
| [[Lista dels presidents de Cossòva|Presidenta]]
| [[Justina Shiroka Pula]]
|-
| Primièr ministre
| [[Albin Kurti]]
|-
| [[Aira|Superfícia]]
| 10 912 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
| [[Populacion]]
|2,2 milions &lt;small&gt;(est. [[2005]])&lt;/small&gt;
|-
| [[Densitat de populacion|Densitat]]
| 220 ab./km&lt;small&gt;&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;
|-
| [[Moneda]]
| [[èuro]]
|-
| style=&quot;background:#efefef;&quot; align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; |
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
|-
| align=center colspan=2 | [[Fichièr:Kosovo-Municipalities.png|290px]]
|-
|}
|}
'''Kosova''', '''Kosovë''' o '''Kosovo&lt;ref name=&quot;CLO&quot;&gt;{{Ref-web|url=https://clo-occitan.com/wp-content/uploads/2021/08/CLO-preconizacions-2007.pdf|títol=Preconizacions del Conselh de la Lenga Occitana|pagina=126|lenga=oc}}&lt;/ref&gt;''' (en [[albanés]] ''Kosova / Kosovë''; en [[sèrbe]] Косово = ''Kosovo''), oficialament la '''Republica de Kosova''' (en albanés ''Republika e Kosovës''; en sèrbe Република Косово = ''Republika Kosovo'') es un estat [[Euròpa|europèu]] sens accès a la mar, amb reconeissença parciala de la Comunautat Internacionala, situat dins los [[Balcans]]. Confronta [[Albania]] a l'oèst, [[Montenegro]] al nòrd-oèst, [[Serbia]] al nòrd-èst e [[Macedònia del Nòrd]] al sud. La capitala es [[Prishtina|Pristina]] e lo gentilici es '''kosovar -a'''. La populacion atenhiá 2,2 milions d'abitants sus una superficia de 10 912 km².

A declarat son independéncia de Serbia lo [[17 de febrièr]] de [[2008]]. Après la declaracion unilaterala d'independéncia, mai d'una centena d'Estats dins lo mond l'an oficialament reconeguda, aital coma la majoritat granda dels Estats de l'[[Union Europèa]] (22 dels 27 Estats membres, 81 %). Demest los païses que l'an reconegut figuran Albania, lo Reialme Unit, Alemanha, França, los Païses Basses, Soïssa, Austràlia o los Estats Units. D'autres, pasmens, s'i opausan e o reconeisson pas, coma Serbia ela meteissa, Russia, Grècia, Romania, Espanha, Argentina, Brasil o Africa del Sud. En tot, Kosova es reconeguda per 98 dels 193 (51%) Estats membres de l'[[Organizacion de las Nacions Unidas|ONU]].

La populacion se compausa de dos grops etnics principals: los albaneses que son fòrça majoritaris amb 92 % e los sèrbes que son fòrça minoritaris amb 4 % (estimacions de 2002-2003). Lo sèrbes i foguèron majoritaris fins al mitan o a la fin del sègle XIX.

== Isòria ==

=== Independéncia de Kosova ===
Abans 2008, Kosova formava oficialament una [[Província autonòma de Kosova e Metòijà|província autònoma]] del sud de [[Serbia]] (amb lo nom sèrbe oficial de Косово и Метохија = ''Kosovo i Metohija'', abreujat en Космет ''= Kosmet''). Uèi lo jorn, l'Estat de [[Serbia]] considèra que Kosova es encara una part integranta de son territòri. 

Mas tre [[1999]], en seguida d'un conflicte armat qu'aviá opausat l'estat sèrbe amb la majoritat albanesa del país, Kosova s'èra mes sota l'administracion de las [[Nacions Unidas]] amb una quasi-independéncia de fach.

Kosova declarèt son independéncia lo 17 de febrièr de [[2008]] per rapòrt a [[Serbia]]. Aquela independéncia, ara, un certan nombre d'estats la reconeisson, en particular [[Albania]] e los [[Estats Units]]; e dins l'espaci occitan, [[Mónegue]], [[França]] e [[Itàlia]]. La majoritat dels estats de l'[[Union Europèa]] an reconegut l'estat kosovar o an anonciat lor intencion de lo reconéisser (las solas oposicions dins l'UE venon d'[[Espanha]], [[Eslovaquia]], [[Romania]] e [[Chipre]]). Los estats de [[Serbia]] e de [[Russia]] refusan energicament de reconéisser aquela independéncia. 

Vejatz [[:en:International reaction to the 2008 Kosovo declaration of independence|Reaccions internacionalas a la declaracion d'independéncia de Kosova (en anglés)]].

{{Clr}}

== Annèxas ==

=== Ligams intèrnes ===
* {{en}} [[:en:International reaction to the 2008 Kosovo declaration of independence|Reaccions internacionalas a la declaracion d'independéncia de Kosova]]
[[Fichièr:Kosovo ethnic 2005.png|thumb|270px|Reparticion etnica en Kosova en 2005, segon l'OSCE]]

=== Ligams extèrnes ===
* {{en}} [http://www.assembly-kosova.org/?krye=home&amp;lang=en Assemblada de Kosova] 
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20091027140058/http://www.ks-gov.net/pm/?menuid=&amp;subid=&amp;lingo=2 Ofici del Primièr Ministre de Kosova] 
* {{en}} [http://www.president-ksgov.net/?id=1,67,67,67,e,,, Presidéncia de la Republica de Kosova]
* {{en}} [http://www.newkosovareport.com New Kosova Report - Portal de nòvas tocant Kosova]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20120703034000/http://www.visitkosova.org/ Portal oficial del torisme en Kosova]
* (sr) [https://web.archive.org/web/20090926171115/http://www.kim.sr.gov.yu/cms/item/home/rs.html Serbia - Ministèri de Kosovo i Metohija]

=== Bibliografia ===
{{Commons|Kosovo|Kosova}}

=== Nòtas e referéncias ===
{{commons|Kosova}}

{{Païses d'Euròpa (COE)}}

[[Categoria:Kosova|*]]</text>
      <sha1>copjx6hcpgo2th81gsu9mupn0a1sjo7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Reiaume de Sardenha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151011</id>
    <revision>
      <id>2510828</id>
      <parentid>2374184</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:59:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>56933</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Civil Flag and Civil Ensign of the Kingdom of Sardinia (1816-1848).svg]] → [[File:Civil Flag and Civil Ensign of the Savoyard States (1816-1848).svg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr.</comment>
      <origin>2510828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2809" sha1="92alwyaedwo4538ox7jsu95snsyszs0" xml:space="preserve">{{Infobox Ancian país|nom occitan=Reialme de Sardenha|nom=Regno di Sardegna|nom lenga={{it}}|carta=|annada debuta 2=[[Fichièr:Kingdom_of_Sardinia_1815.svg|200px]]|bandièra=Civil Flag and Civil Ensign of the Savoyard States (1816-1848).svg|annada debuta=[[1324]] – [[1713]]&lt;br&gt;[[1713]]|annada fin=[[1720]]&lt;br&gt;[[1720]] – [[1861]]|nom2=Royaume de Sardaigne|nom2 lenga={{fr}}|lengas=[[italian]] ([[Contèa de Niça]], [[Ligúria]] e [[Piemont]]) e [[francés]] ([[Savòia]], [[Val d'Aosta]])|blason=Greater_coat_of_arms_of_the_Kingdom_of_Sardinia_(1833-1848).svg|ligam blason=|ligam bandièra=|imne2=Marcia Reale|imne1=S'hymnu sardu nationale|moneda=[[Escut sarde]] (1750-1816) &lt;br&gt; [[Escut piemontés]]&lt;br&gt;[[Liura sarda]]|gentilici=sarde -a|religion=[[Glèisa Catolica Romana|Catolicisme roman]]|p1=[[Fichièr:Flag_of_Savoie.svg|20px]] [[Estats de Savòia]]|p2=[[Fichièr:Banner of the Holy Roman Emperor without haloes (1400-1806).svg|20px]] [[Sant Empèri Roman Germanic]]|p3=[[Fichièr:Flag of France.svg|20px]] [[Republica francesa]]|p4=[[Fichièr:Flag_of_the_Habsburg_Monarchy.svg|20px]] [[Empèri d'Àustria]]|p5=[[Fichièr:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Províncias Unidas d'Itàlia Centrala]]|p6=[[Fichièr:Flag_of_the_Kingdom_of_the_Two_Sicilies_(1860).svg|20px]] [[Reialme de las Doas Sicílias]]|s1=[[Fichièr:Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg|20px]] [[Reialme d'Itàlia]]|s2=[[Fichièr:Flag of France.svg|20px]] [[Segond Empèri]]|s3=[[Fichièr:Flag of France.svg|20px]] [[Republica Piemontesa]]|s4=[[Fichièr:Flag of France.svg|20px]] [[Republica Subalpina]]|títol leaderA=Rei de Sardenha|leaderA1=Victòr Amadeu II de Savòia|leaderA1 data=(1&lt;sup&gt;èr&lt;/sup&gt;) 1720-1730|leaderD8 data=1849-1861|leaderD8=|leaderA8=Victòr Emanuel II de Savòia|leaderA8 data=(D&lt;sup&gt;èr&lt;/sup&gt;) 1849-1861|capitala=[[Castèl (vila)|Castèl]] (1720-1847) &lt;br&gt;  [[Turin]] (1847-1861)|devisa=''Fortitudo Eius Rhodum Tenuit''|lenga_devisa1=[[latin]]}}[[Fichièr:Reiaume de Sardenha 1859.svg|thumb|right|Lo Reiaume de Sardenha e sas províncias en 1859.]]
[[Fichièr:Itàlia_-_Division_politica_en_1815_(Congrès_de_Viena).png|thumb|right|Division d'Itàlia après lo [[Congrès de Viena]] e extension dau Reiaume de Sardenha (color biseta).]]

Lo '''Reiaume de Sardenha''' (var. '''Reialme de Sardenha''') o tanben '''Reiaume de Piemont-Sardenha''' foguèt lo nom de la [[monarquia]] [[Savòia|savoiarda]] de [[1720]] a [[1861]]. Èran dins lo reiaume la [[contèa de Niça]] e las [[Valadas Occitanas]]. A partir dau sègle XIX, venguèt lo centre dau procès d'unificacion d'[[Itàlia]] e son rèi foguèt proclamat rèi d'Itàlia en [[1861]] entraïnant la dissolucion de Piemont-Sardenha au sen de l'[[estat]] novèu.

{{Clr}}

== Liames intèrnes ==

== Bibliografia ==

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>92alwyaedwo4538ox7jsu95snsyszs0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean Dieuzaide</title>
    <ns>0</ns>
    <id>154249</id>
    <revision>
      <id>2510829</id>
      <parentid>2501725</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T09:12:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>43230</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2510829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9351" sha1="hc13wb8yt4uknj9acdo6ahrac9rc1qq" xml:space="preserve">
'''Jean Dieuzaide''', nascut lo 20 de junh de 1921 a [[Granada (Nauta Garona)]] e mòrt lo 18 de setembre de 2003 a [[Tolosa]], es un [[fotograf]].

== Biografia ==
[[Imatge:French photographers (from left) Georges Tourdjman, Hélène Théret, Jean Dieuzaide.jpg|thumb|left|[[Georges Tourdjman]], [[Hélène Théret]], Jean Dieuzaide, Arle, en 1975]]

Filh d'una familha modesta e occitanofòna, eissida de la region [[Tolosa|tolosenca]]. Iniciat per son paire a la [[fotografia]], comencèt son art pauc abans la [[Segonda Guèrra Mondiala]]. Venguèt celèbre en fotografiant lo [[General de Gaulle]] pendent sa visita per la liberacion de [[Tolosa]]. Alara prenguèt lo pseudonim de '''Yan''' e trabalhèt subretot en [[Occitània]], en [[Espanha]] e al [[Portugal]]. Faguèt una seriá de clichats, demorats celèbres, de [[Salvador Dalí]]. Recebèt lo [[prèmi Niépce]] en [[1955]] e lo [[prèmi Nadar]] en [[1961]].
En 1971, participèt a la mòstra collectiva ''&quot;Le Groupe Libre Expression : Expo 5&quot;'' presentada per Jean-Claude Gautrand, a las Encontras d'Arle, Provença. En 1973 i foguèt invitat d'onor. Per l'occasion una serada de projeccion li foguèt consacrada amb lo film ''&quot;Rétrospectives Jean Dieuzaide et Fulvio Roiter&quot;''.

Foguèt lo creator e l'animaor a Tolosa de la [[Castèl d'aiga de Tolosa|Galariá del Castèl d'Aiga]], primièra galariá permanenta de fotografia, installada dins un ancian Castèl d'aiga ([[1824]]), al bòrd de Garona e al cap del [[Pont Nòu de Tolosa|Pont Nòu]].

De notar, son interés per la [[Occitan|lenga occitana]], foguèt un membre de l'associacion [[Catinon e Jacotin|País de Catinon]] de [[Sent Lis]] e amic de [[Carles Molin]].

== Òbras ==
* ''Feuille de chardon après la pluie'', 1978, 39 × {{unitat|30|cm}}, [[Musèu d'art de Tolon]].

== Nominacions ==
* [[1950]]: primièr prèmi de la fotografia esportiva, Copa de França del retrach
* [[1952]]: prèmi &quot;Popular Photography&quot;
* [[1955]]: [[prèmi Niépce]].
* [[1955]]: prèmi internacional de l'aficha de torisme en color a Nòva Delhi
* [[1957]]: títol d'excelléncia
* [[1961]]: [[prèmi Nadar]]
* [[1966]]: [[Ordre nacional del Meriti (França)|Ordre national du Mérite]]
* [[1967]]: Copa de França del païsatge (FIAP)
* [[1969]]: Copa [[Lucien Lorelle]] a Bordeu; membre d'onor de la Federacion francesa de l'art fotografic
* [[1970]]: president de la Comission artistica de la [[Federacion internacionala de l'art fotografic]]
* [[1973]]: membre de la Comission de las compras de las òbras de la Vila de Tolosa
* [[1975]]: primièr fotograf admés coma [[Pintre de la Marina|pintre de la marina]]
* [[1976]]: president de l'ANPRI
* [[1977]]: grand prèmi de la quinzena d'art en [[Carcin]]
* [[1978]]: membre de la Comission artistica de la Fondacion nacionale de la fotografia; president onorari de l’ANPRI, societari du Salon d'automne
* [[1979]]: prèmi dels Mestièrs d'art per la region [[Miègjorn-Pirenèus]], Prèmi [[Clamença Isaura]] de l'[[Acadèmia dels Jòcs Florals]]
* [[1981]]: oficièr dins l'Òrdre nacional del Meriti; Oficièr dins l'[[Òrdre de las Arts e Letras]]
* [[1982]]: prèmi del public per la melhora fotografia de la ''Kunsthalle'' de Colonha
* [[1985]]: Grand prèmi de las Arts de la Vila de París
* [[1986]]: Medalha d'aur de la Vila de Tolosa
* [[1988]]: ''sicof'' d'aur à Milan, la distinccion Paul Harris Felow del ''Rotary International''
* [[1994]]: ''Honorary Fellowship'' per la ''[[Royal Photographic Society]]''

== Illustracions ==
* 1951 :
** ''Gascogne'', tèxte Joseph de Pesquidoux, edicions [[Arthaud (societat d'edicion)|Arthaud]].
** ''Toulouse'', edicions Alpina.
** &quot; Carcassonne&quot; edicions Alpina.
* 1952 : ''La France illustrée'', Guides éditions Alpina (Albi, Alsàcia, Arle, Avinhon, Bordeu, Padirac, Pau Bearn, País basc, Peitau-Charantas, Vendèa, Vòges).
* 1953 :
** ''Saint-Sernin de Toulouse'', tèxte Jean Peyrade, edicions Jane Bourguignon.
** ''Espagne du Sud'', tèxte Jean Sermet, Arthaud.
* 1955 : ''L'Espagne'', tèxte [[Yves Bottineau]], Arthaud.
* 1956 :
** ''Portugal'', tèxte [[Yves Bottineau]], Arthaud.
** ''Images d'Alsace'', tèxte Victor Beyer, Arthaud.
* 1957 :
** ''Sardaigne'', tèxte Antonio Borio, Arthaud.
** ''Espagne du Levant'', tèxte P. Desfontaines, Marcel Durliat, Arthaud.
* 1958 :
** ''Roussillon roman'', tèxte [[Marcel Durliat]], edicions Zodiaque.
** ''Suisse romane'', collectiu d'autors, edicions Zodiaque.
** ''Béarn, Bigorre, Pays basque'', tèxte [[Raymond Ritter]], Arthaud.
* 1959 :
** ''Trésor de la Turquie'', tèxte Michel de Saint-Pierre, Arthaud.
** ''Quercy roman'', tèxte Marguerite Vidal, ed Zodiaque.
* 1960 : ''Catalogne romane'', tèxte Mgr Eduardo Junyent, ed Zodiaque (2 vol.). Prèmi Nadar en 1961 per aquel obratge.
* 1961:
** ''Toulouse et le Haut-Languedoc'', tèxte Robert Mesuret, ed Arthaud.
** ''Histoire de Toulouse'', tèxte Philippe Wolff, ed Privat.
* 1962 :
** ''Mes Pyrénées'', tèxte Raymond Escholier, ed Arthaud.
** ''Voix et Images de Toulouse'', tèxte Philippe Wolff, ed Privat.
** ''Toulouse au XXème siècle'', tèxte Jean Coppolani, ed Privat.
** ''L'Art roman en Espagne'', tèxte Marcel Durliat, ed Braun.
* 1963 :
** ''Rouergue roman'', tèxte Louis Balsan, ed Zodiaque.
** ''Lieu dit'', tèxte Pierre Cabanne, ed du Temps.
** ''Toulouse'', texte Michel Roquebert, Jean Duvernoy, éditions du Temps.
* 1964 :
** ''Les Chemins de Saint-Jacques'', tèxte Yves Bottineau, ed Arthaud.
** ''Albi, Toulouse et le Haut-Languedoc'', tèxte de Robert Mesuret, ed Privat.
** ''Périgord enchanté'', tèxte de Pierre Fenelon, ed Arthaud.
* 1967 : ''Histoire du Languedoc'', tèxte Philippe Wolff, ed Privat.

== Obratges màgers ==
* 1971: ''Jean Dieuzaide, le photographe'', prefàcia Jean-Pierre Sudre, catalòg de la mòstra Jean Dieuzaide, galariá La Demeure, París.
* 1974:
** ''Mon aventure avec le brai'', prefácia [[Jean-Claude Lemagny]], editat a compte d'autor.
** ''Toulouse, cité du destin'', tèxte [[René Mauriès]], Havas éditions.
* 1977: ''Jean Dieuzaide'', catalòg de la mòstra al [[musèu Nicéphore-Niépce]] de Chalon-sur-Saône.
* 1978 : ''Jean Dieuzaide et la photographie'', prefàcia Jean-Claude Lemagny, tèxte Claude Bedat, Edicions universitàrias de Tolosa-Lo Miralh.
* 1983 :
** ''Voyage en Ibérie'', texte Gilles Mora, ed [[Contrejour]].
** ''Un photographe de la réalité'', prefàcia Jean-François Chevrier, catalòg de la mòstra Jean Dieuzaide a la Fondacion nacionala de la fotografia a Lion.
** ''Variation sur la Croix'', prefàcia de Christian Heck, catalòg de la mòstra, Jean Dieuzaide e [[Lucien Clergue]] a Colmar.
* 1985 : ''Toulouse d'hier et d'aujourd'hui'', tèxte Fernand Cousteaux, Michel Valdiguié, ed Briand.
* 1986 : ''Quarante ans de photographie'', prefàcia Denis Brihat, catalòg de la mòstra Jean Dieuzaide al refectòri dels [[Glèisa dels Jacobins|Jacobins]] pel musèu d'Art modèrne de la Vila de Tolosa.
* 1987 : ''Jean Dieuzaide, fotograf'', prefàcia Josep Maria Ubach, editat per Conselleria d'Educado i Cultura. Govèrn d'Andorra.
* 1989 : ''Gotgotha, le Dévot Christ de Perpignan'', tèxte paire André Dupleix, ed [[Siloë (edicion)|Siloë]].
* 1990 : ''Jean Dieuzaide'', prefàcia Gilles Mora, catalòg de l'exposixion Jean Dieuzaide a la Sala Parpallo, Valéncia.
* 1992 : ''Toulouse vue par les oiseaux'', tèxte [[André Turcat]], ed Privas.
* 1994 : ''Jean Dieuzaide - Yan : l'authenticité d'un regard'', monografia, prefàcia [[Robert Doisneau]], tèxte Jean-Claude Gautrand, ed [[Marval (editor)|Marval]], París.
* 1998 :
** ''Toulouse 1944-1969, mon album de photographies'', préface René Mauriès, texte Charles Mouly, éditions Briand, Toulouse.
** ''Élégie espagnole de Luis Cernuda'', livre d’auteur à tirage limité (comprenant cinq tirages originaux), éditions Fata Morgana.
* 1999 :
** ''Portugal des années 50'', tèxte Eduardo Lourenço, ed En Vues.
** ''Élégie espagnole de Luis Cernuda'', libre d'autor estamparia limitda (cinc originals), ed Fata Morgana.
* 2001 :
** ''D’autres images'', tèxtes de l’autor, ed Le Temps qu’il fait.
** ''Le Pays basque au tournant du siècle'', tèxte [[Txomin Laxalt]], ed Atlantica Biarritz.
** ''Jean Dieuzaide Rétrospective'', musèu San Telmo, coedition Terres d’images, Biàrritz e [[musèu San Telmo]], [[Sent Sebastian (Guipuscoa)]].
* 2002 :
** ''Dans l’intimité des Pyrénées'', tèxte Philippe Terrancle, ed Milan, Tolosa.
** ''Un regard, une vie'', ed Somogy, París.
** ''Catalogue de l’exposition Rétrospective'' - Pavillon des Arts, París.
* 2003: ''Portrait de courses'', Éditions Drivers, Toulouse.
* 2004: ''Lourdes'', ed Le Temps qu’il fait, Conhac.
* 2006: ''Jean Dieuzaide : Corps et âmes'', [[Hervé Le Goff]], [[Guy Goffette]], Galerie Aittouarès, ISBN 978-2-9514513-8-4
* 2010: ''Les vallées d'Aure, Louron et Bareilles : entre tradition et modernité, Jean Dieuzaide'', [[Frantz-E. Petiteau]], ed Monhélios, Pau
* 2012: Jean-Marc Le Scouarnec, ''Jean Dieuzaide, La photographie d'abord'', ed [[Contrejour]]

==Ligams extèrnes==
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20190724140758/https://www.archives.toulouse.fr/archives-en-ligne/consultez-les-archives-numerisees/fonds-jean-dieuzaide Vida de Jean Dieuzaide, descripcion e numerizacion de la colleccion fotografica]</text>
      <sha1>hc13wb8yt4uknj9acdo6ahrac9rc1qq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fin' amor</title>
    <ns>0</ns>
    <id>157394</id>
    <revision>
      <id>2510784</id>
      <parentid>2467196</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:18:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jd-dev</username>
        <id>44087</id>
      </contributor>
      <comment>/* Originas */ supression d’un espaci suplementari</comment>
      <origin>2510784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8837" sha1="4x4cdr00mbksjv0gefsqkkhzr4zido9" xml:space="preserve">[[Fichièr:Courtly_scenes_Louvre_MRR197.jpg|thumb|Valva de miralh: scènas cortesas, [[Lovre]].]]
Lo  '''fin' amor''', tanben dich '''''amor cortés''''', es la mena reglamentada d'ensajar de seduire una femna de qualitat sens l'ofensar e recitant de poesias al vam a l'[[Edat Mejana]] dins la [[poesia]] e la [[literatura]]&lt;ref&gt;« courtois », de l'ancien français « court », « résidence d'un souverain et de son entourage » ([http://www.cnrtl.fr/etymologie/courtois CNTRL]).&lt;/ref&gt;.

== Originas ==
[[Fichièr:Court_of_Love_in_Provence_in_the_Fourteenth_Century_Manuscript_of_the_National_Library_of_Paris.png|thumb|Cort d'amor en Provença, Manuscrit del [[Sègle XIV|sègle,]] Bibliotèca nacionala de París.]]
Fin' amor designa d'un biais general l’actitud de prene en preséncia d’una femna de la bona societat, lo fin' amor essent pas qu’una [[Feudalitat|relacion de vassalitat]] entre òme e femna&lt;ref&gt;Laure Verdon, {{Modèl:Opcit}}, &lt;abbr class=&quot;abbr&quot; title=&quot;page(s)&quot;&gt;p.&lt;/abbr&gt;&amp;nbsp;97.&lt;/ref&gt;.

La tradicion del fin' amor faguèt flòri dins l'Euròpa medievala, subretot en [[Occitània]] a partir del [[sègle XII]] mercé a l'influéncia de protectrises coma [[Alienòr d'Aquitània]] e Maria de França, la comtessa de Champanha e mecèna de [[Chrétien de Troyes|Crestian de Tròias.]] &lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;39&quot;&gt;&lt;/span&gt;

Lo fin' amor troba benlèu sas originas al [[Levant]] e dins la literatura araboandalosa, coma lo poèta arab del [[sègle IX]] [[Ibn Dawud]], considerat coma lo « ''teorician del fin' amor'' » o d'[[Ibn Hazm]]&lt;ref&gt;{{Modèl:Obratge|autor = Benjamin Péret|títol = Anthologie de l'amour sublime|editor = Albin Michel|data = 1988|passatge = 77|isbn = 9782226032614|lire en ligne = }}.&lt;/ref&gt;. D'efièt, un dels davancièr del fin' amor dels [[Trobador|trobadors]] es [[Guilhèm IX de Peitieus]], duc d'Aquitània (1071-1127) e grand d'Alienor d'Aquitània. Son activitat poetica nasquèt après la [[crosada]] que menèt en Orient e sa demorança a [[Antiòquia]] (1101-1102). Es lo primièr trobador e lo primièr poèta a escriure en [[Occitan|lenga nòsta]] la poesia lirica inspirada del poètas araboandalos.

== Interpretacions ==
Existís diferentas escolas al subjècte de l’interpretacion del fin' amor. Designa l’[[amor]] prigond e vertadièr qu'existís entre un pretendent e sa dama. A l'Edat Mejana, li èra atribuit de particularitats correntas&lt;span&gt;&lt;/span&gt;: l'òme deu èsser al servici de sa dama, a l'espèra dels seus desirs e li demorar inebranlabla de fidelitat. Es un amor fòra del maridatge, prude senon cast e totalament desinteressat, mas non platonic e ancorat dins los senses e lo còs tant que l'esperit e l'alma. L’amorós, vodat a sa Dama èra, normalament, d’un reng social inferior, èra un nòble de primièra generacion al punt de conquerir los títols de cavaleriá.

Lo sentiment de l'amant es censat s'amplificar, son desir grandir e pasment en partida insadolat. S’adreiça sovent a una femna inaccessibla, alunhada o d’un nivèl social diferent d'aquel del cavalièr&lt;ref&gt;Laure Verdon, {{Modèl:Opcit}}, &lt;abbr class=&quot;abbr&quot; title=&quot;page(s)&quot;&gt;p.&lt;/abbr&gt;&amp;nbsp;96-97.&lt;/ref&gt;. La dama pòt fénher l'indiferéncia.&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;72&quot;&gt;&lt;/span&gt;

Aquel concèpte novèl ven sovent e oposicion amb la leialtat al respècte del [[Suzeiranetat|suzeiran]] e dificilament conciliable amb la cortesiá al sens de galantariá, e quitament amb la valéncia que lo cavalièr deuriá contunhar a entretenir. En aparéncia, la vision del fin' amor s’impausa pauc a pauc dins los còses e permet de daissar una plaça a l’amor dins la vida quotidiana. Lo fin' amor prima en efièt sul maridatge: una femna maridada pòt alara daissar parlar son còs s'es cortesada segon las règlas precisas del fin' amor.

Aquela codificacion del jòc amorós es estrechament ligat a la codificacion de la cavalariá. Al sègle &lt;span class=&quot;romain&quot;&gt;XII&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;, l'ideal cavaleirós es percebur pels contemporanèus coma s'aflaquissent. Lo periòde precedent es idealizat, e tanben sos eroís que son transformats per incarnar de modèls de cavaleriá. Un grand nombre de romans ligats a la [[legenda arturiana]] son escrichs a aquel periòde dins aquel vejaire, e incarna alara un fantasma de cavaleriá e de fin' amor tal coma l'imaginan los autors del sègle &lt;span class=&quot;romain&quot;&gt;XII&lt;/span&gt;&lt;span&gt;&lt;/span&gt;. Parallelament, de grands òrdres de cavalariá son creadas, e codifican las actituds dels seus membres, « per far tornar veire l'ideal cavaleirós del temps ancian ».

L'assag èra la pròva que consistís a s'assegurar de l'amor de l'amant.

Per [[Georges Duby]], cal pasmens pas veire dins lo fin' amor una promocion de la femna: es un jòc masculin, educatiu, ont los joves òmes, pas encara maridats (los ''jovents'', coma [[Enric lo Jove]], pas encara establits), dominan lors pulsions e lors sentiments, coma aprenon a mestrejar lor còs dins un torneg (es pas exclusit que daissan liure cors a lor libidò amb de femnas de reng inferior&lt;ref&gt;Comme le montrent les ''Pastourelles''.&lt;/ref&gt;). De mai, la femna es una presa; es ela la cibla del fin' amor dels jovents es sovent l’esposa del suzeiran, que la dona al jòc. Los joves cercan a seduire la dama per plàser melhor a lor senhor, mas tanben per se destriar melhor del pòble vulgar, e dels borgeses, que pòdon los concurrenciar financièrament, mas pas culturalament&lt;ref&gt;Laure Verdon, {{Modèl:Opcit}}, &lt;abbr class=&quot;abbr&quot; title=&quot;page(s)&quot;&gt;p.&lt;/abbr&gt;&amp;nbsp;97-99.&lt;/ref&gt;.

== Vejatz tanben ==

=== Bibliografia {{fr}}===
* Sébastien Nadot, ''Le spectacle des joutes, Sport et courtoisie à la fin du Moyen Âge'', P.U. Rennes, 2012.
* Mohammed Abbassa, ''Les sources de l'amour courtois des troubadours'', Annales du patrimoine, 08/2008.
* Charles Baladier, ''Aventure et discours dans l'amour courtois'', Éditions Hermann, [[2010]], {{Modèl:ISBN|978 2 7056 7022 1}}
* Reto Bezzola, ''La société courtoise. Littérature de cour et littérature courtoise'', Slatkine, 2000 {{Modèl:ISBN|2051005435}},
* Reto Bezzola, ''Les Origines et la Formation de la littérature courtoise en Occident'', &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;5&amp;nbsp;&lt;abbr class=&quot;abbr&quot; title=&quot;volume&quot;&gt;vol.&lt;/abbr&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;&lt;/span&gt;, Champion, 1958-1963
* Estelle Doudet, ''L'amour courtois et la chevalerie'' (Des troubadours à Chrétien de Troyes) Librio, 2004
* [[Michel Clouscard]], ''Traité de l'amour fou, genèse de l'Occident'', Paris, Scandéditions-Éditions sociales, 1993, {{Modèl:ISBN|978-2209068623}}
* Emmanuel-Juste Duits, ''L'Autre désir (du sadomasochisme à l'amour courtois)'', &lt;abbr class=&quot;abbr&quot; title=&quot;collection&quot;&gt;coll.&lt;/abbr&gt;&amp;nbsp;&lt;span&gt;«&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span&gt;L'Attrappe-corps&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span&gt;»&lt;/span&gt;, La Musardine, 2000
* [[Matfre Ermengau]], Le Breviari d'amor, introd. et glossaire'', par G. Azaïs, Béziers, Paris, 1862''
* Michel Larroque, ''Esquisse d'une philosophie de l'amour'', L'Harmattan 2006.
* Céline et Pierre Lassalle, ''L'héroïsme de l'amour, de l'amour courtois à l'amour vertueux'', De Mortagne, 2009.
* Jean Markale, L'amour courtois, ou le couple infernal, Paris, Imago, 1987
* Henri-Irénée Marrou, ''Les Troubadours'', Seuil, &lt;abbr class=&quot;abbr&quot; title=&quot;collection&quot;&gt;coll.&lt;/abbr&gt;&amp;nbsp;&lt;span&gt;«&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span&gt;Points Histoire&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span&gt;»&lt;/span&gt;, 1971
* Sébastien Nadot, ''Rompez les lances ! Chevaliers et tournois au Moyen Âge'', éditions Autrement, Paris, 2010.
* [[Renat Nelli|René Nelli]], ''L'érotique des troubadours'', Toulouse, Privat, 1963
* René Nelli, ''Flamenca, un art d'aimer occitanien du &lt;span class=&quot;romain&quot;&gt;XIII&lt;/span&gt;&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt;&amp;nbsp;&lt;span&gt;siècle&lt;/span&gt;'', Toulouse, Institut d'études occitanes, 1966
* Denis de Rougemont, ''L'Amour et l'Occident'', éditions 10/18, 2001 (réédition) {{Modèl:ISBN|2264033134}}
* Jean-Claude Vadet, ''L'esprit courtois en Orient dans les cinq premiers siècles de l'Hégire'', Maisonneuve et Larose, Paris, 1968

=== Ligams extèrnes ===
* {{fr}}Rachel Ariélien, « [http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/remmm_0035-1474_1985_num_40_1_2095?_Prescripts_Search_tabs1=standard&amp; Ibn Hazm et l'amour courtois] », ''Revue de l'Occident musulman et de la Méditerranée'', 1985, {{Modèl:Vol|40}}, &lt;abbr class=&quot;abbr&quot; title=&quot;page(s)&quot;&gt;p.&lt;/abbr&gt;&amp;nbsp;75-89

== Notas e referéncias ==
&lt;references /&gt;

{{Multibendèl|Portal Edat Mejana|Portal cultura|Portal trobar|Portal musica|Portal poesia|LitOc|Portal Occitània&lt;!--Originària d'Occitània, mas espandit en Ibèria, França, Itàlia, Alemanha, e Granda Bretanha coma la poesia trobadorenca en general...--&gt;}}
{{Autoritats}}

[[Categoria:Literatura medievala]]
[[Categoria:Trobar]]
[[Categoria:Fin' amor]]
[[Categoria:Cultura de l'Edat Mejana]]
[[Categoria:Cultura occitana]]</text>
      <sha1>4x4cdr00mbksjv0gefsqkkhzr4zido9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sent Sauve de Bèla Garda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>169593</id>
    <redirect title="Sent Sàuvan de Belagarda" />
    <revision>
      <id>2510811</id>
      <parentid>2107160</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T00:50:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>4312</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Robot: Robòt : repara una dobla redireccion cap a [[Sent Sàuvan de Belagarda]]</comment>
      <origin>2510811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="p7jofr59n03fgak9jezltvk6mepvwbs" xml:space="preserve">#REDIRECCION [[Sent Sàuvan de Belagarda]]</text>
      <sha1>p7jofr59n03fgak9jezltvk6mepvwbs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Discutir:Sent Sauve de Bèla Garda</title>
    <ns>1</ns>
    <id>169594</id>
    <redirect title="Discutir:Sent Sàuvan de Belagarda" />
    <revision>
      <id>2510810</id>
      <parentid>2107162</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T00:50:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>4312</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Robot: Robòt : repara una dobla redireccion cap a [[Discutir:Sent Sàuvan de Belagarda]]</comment>
      <origin>2510810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="cy1rjxp0t0zr8oidimx3ewhq8fdrfhe" xml:space="preserve">#REDIRECCION [[Discutir:Sent Sàuvan de Belagarda]]</text>
      <sha1>cy1rjxp0t0zr8oidimx3ewhq8fdrfhe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Comunas dau Puèi de Doma</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170077</id>
    <revision>
      <id>2510798</id>
      <parentid>2395973</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T19:52:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Valentin d'Auvèrnha</username>
        <id>46064</id>
      </contributor>
      <origin>2510798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22506" sha1="maj1enbi0l49mqmxxo5ai37ok064g6m" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
&lt;!--Article redigit en auvernhat--&gt;
&lt;small&gt;Per las autras comunas, vejatz [[Lista de las comunas de França]].&lt;/small&gt;

Lista de las 471 comunas dau [[Puèi Domat|Puèi de Doma]] (63) per òrdre alfabetique, embei le còdi INSEE e le còdi postau. Vejatz tanben [[Cantons dau Puèi Domat|lista daus cantons]] e la [[Ancianas comunas dau Puèi Domat|lista de las ancianas comunas]].
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; BORDER=&quot;1&quot; CELLSPACING=&quot;0&quot;
|-----
! Còdi INSEE
! Còdi postal
! Comuna
|-----
| 63001 || 63260 || [[Guiparsa]] 
|-----
| 63002 || 63980 || [[v-Ais la Faieta]]
|-----
| 63003 || 63600 || [[Embèrt]] 
|-----
| 63004 || 63770 || [[Las Encisas]]
|-----
| 63005 || 63340 || [[Entonh]]
|-----
| 63006 || 63420 || [[Anzac e le Luguet]]
|-----
| 63007 || 63420 || [[Achiac]]
|-----
| 63008 || 63250 || [[Reconçac]]
|-----
| 63009 || 63420 || [[Ardes de Cosa]]
|-----
| 63010 || 63220 || [[Arlhenc]]
|-----
| 63011 || 63700 || [[Ars daus Favets]]
|-----
| 63012 || 63460 || [[Artona]] 
|-----
| 63013 || 63260 || [[Aubiac]]
|-----
| 63014 || 63170 || [[Aubèira]]
|-----
| 63015 || 63120 || [[Aubuçon d'Auvèrnha]]
|-----
| 63016 || 63930 || [[Augeiròlas]]
|-----
| 63017 || 63340 || [[Aunhac]]
|-----
| 63018 || 63500 || [[Aulhac e Flac]]
|-----
| 63019 || 63510 || [[Aunac (Puèi de Doma)|Aunac]]
|-----
| 63020 || 63210 || [[Aurèira]]
|-----
| 63021 || 63114 || [[Autesac]]
|-----
| 63022 || 63570 || [[Ausac e la Combèla]]
|-----
| 63023 || 63590 || [[Ausèla]]
|-----
| 63024 || 63690 || [[Avèsa]]
|-----
| 63025 || 63390 || [[l-Aiat de Siula]]
|-----
| 63026 || 63970 || [[Aidac]]
|-----
| 63027 || 63600 || [[Bàfia]]
|-----
| 63028 || 63810 || [[Banhòus d'Artensa|Banhòus]]
|-----
| 63029 || 63570 || [[Bançac]]
|-----
| 63030 || 63310 || [[Bas e Lesat]]
|-----
| 63031 || 63570 || [[Bèlluòc (Puèi de Doma)|Bèlluòc]]
|-----
| 63032 || 63110 || [[Biaumont]]
|-----
| 63033 || 63310 || [[Biaumont de Randans]]
|-----
| 63034 || 63116 || [[Biauregard]]
|-----
| 63035 || 63460 || [[Biauregard e Vendom]]
|-----
| 63036 || 63500 || [[Bergona (Puèi de Doma)|Bergona]]
|-----
| 63037 || 63480 || [[Bertinhac]]
|-----
| 63038 || 63610 || [[Bèça e Sent Anastese]]
|-----
| 63039 || 63220 ||  [[Beurèiras]]
|-----
| 63040 || 63160 || [[Bilhòm]]
|-----
| 63041 || 63640 || [[Bioulet]]
|-----
| 63042 || 63112 || [[Blanzac (Puèi de Doma)|Blanzac]]
|-----
| 63043 || 63440 || [[Blòt la Glèisa]]
|-----
| 63044 || 63160 || [[Bonjac]]
|-----
| 63045 || 63190 || [[Bòrt de l'Estanh]]
|-----
| 63046 || 63340 || [[Bode]]
|-----
| 63047 || 63150 || [[La Borbola]] 
|-----
| 63048 || 63760 || [[Le Borg Lastic]]
|-----
| 63049 || 63910 || [[Bosèi]]
|-----
| 63050 || 63570 || [[Braçac de las Minas]]
|-----
| 63051 || 63500 || [[Brenac (Puèi de Doma)|Brenac]]
|-----
| 63052 || 63340 || [[Le Bruelh de Cosa]]
|-----
| 63053 || 63820 || [[Brifònt]]
|-----
| 63054 || 63500 || [[Le Bròc]]
|-----
| 63055 || 63230 || [[Bromon e la Mòta]]
|-----
| 63056 || 63490 || [[Bòrsa]]
|-----
| 63057 || 63880 || [[Le Brugeiron]]
|-----
| 63058 || 63350 || [[Bulhon]] 
|-----
| 63059 || 63270 || [[Bessiòu]]
|-----
| 63060 || 63330 || [[Bussièra]]
|-----
| 63061 || 63260 || [[Bussèiras (Puèi de Doma)|Bussèiras]]
|-----
| 63062 || 63700 || [[Bussièra de Montagut]]
|-----
| 63063 || 63118 || [[Cebasac]]
|-----
| 63065 || 63520 || [[Selhòus]]
|-----
| 63064 || 63620 || [[La Cèla (Puèi de Doma)|La Cèla]]
|-----
| 63066 || 63250 || [[Cèla]] 
|-----
| 63067 || 63330 || [[La Celeta (Puèi de Doma)|La Celeta]]
|-----
| 63068 || 63200 || [[Celuele]]
|-----
| 63069 || 63670 || [[Le Sandre]]
|-----
| 63070 || 63122 || [[Seirac]]
|-----
| 63071 || 63210 || [[Ceissac]]
|-----
| 63072 || 63250 || [[Chabralòcha|Chabreloucha]]
|-----
| 63073 || 63320 || [[Chadalèu]]
|-----
| 63074 || 63340 || [[Chasluç de Lembron]]
|-----
| 63075 || 63400 || [[Chambalèira]]
|-----
| 63076 || 63980 || [[Chambon de Dolòra]]
|-----
| 63077 || 63790 || [[Chambon del Lac]]
|-----
| 63079 || 63580 || [[Champanhac le Joine]]
|-----
| 63080 || 63320 || [[Champelhs]]
|-----
| 63081 || 63600 || [[Champestèiras]]
|-----
| 63082 || 63440 || [[Champs (Puèi de Doma)|Champs]]
|-----
| 63083 || 63530 || [[Chanac e la Motèira]]
|-----
| 63084 || 63450 || [[Chanonac]]
|-----
| 63085 || 63230 || [[Chapdes Biaufòrt|Chapdes Biaufort]]
|-----
| 63086 || 63590 || [[La Chapèla Anhon]]
|-----
| 63087 || 63420 || [[La Chapèla e Marcoça]]
|-----
| 63088 || 63580 || [[La Chapèla d'Içon]]
|-----
| 63089 || 63720 || [[Chapas (Puèi de Doma)|Chapas]]
|-----
| 63090 || 63260 || [[Chatusac]]
|-----
| 63091 || 63340 || [[Charbonèir]] 
|-----
| 63092 || 63410 || [[Charbonèiras de Varenas]]
|-----
| 63093 || 63410 || [[Charbonèiras las Vèlhas]]
|-----
| 63094 || 63640 || [[Charençac]]
|-----
| 63095 || 63290 || [[Charnac]]
|-----
| 63096 || 63160 || [[Chas (Puèi de Doma)|Chas]]
|-----
| 63097 || 63320 || [[Chassanhas (Puèi de Doma)|Chassanhas]]
|-----
| 63098 || 63680 || [[Chastres]]
|-----
| 63099 || 63119 || [[Chastèugai]]
|-----
| 63100 || 63390 || [[Chastaunòu]]
|-----
| 63101 || 63330 || [[Chastiau de Char]]
|-----
| 63102 || 63290 || [[Chasteladon]]
|-----
| 63103 || 63140 || [[Chastauguion]]
|-----
| 63104 || 63660 || [[La Chalm (Puèi de Doma)|La Chalm]]
|-----
| 63105 || 63220 || [[Chaumont le Borg]]
|-----
| 63106 || 63117 || [[Chauriac]]
|-----
| 63107 || 63720 || [[Chavarós]]
|-----
| 63108 || 63200 || [[Le Chèir de Mòrja]]
|-----
| 63109 || 63320 || [[Chidrac]] 
|-----
| 63110 || 63740 || [[Cistèrnas e la Forèst]]
|-----
| 63111 || 63320 || [[Clamençac]]
|-----
| 63112 || 63720 || [[Clarlende]]
|-----
| 63113 || 63000 || [[Clarmont-Ferrand]]
|-----
| 63114 || 63340 || [[Colanjas]]
|-----
| 63115 || 63380 || [[Combralha (Puèi de Doma)|Combralha]]
|-----
| 63116 || 63460 || [[Combronde]] 
|-----
| 63117 || 63610 || [[Compens]]
|-----
| 63118 || 63380 || [[Condat en Combralha]]
|-----
| 63119 || 63490 || [[Condat de Boissèir]]
|-----
| 63120 || 63730 || [[Coren (Puèi de Doma)|Coren]]
|-----
| 63121 || 63114 || [[Cosde]]
|-----
| 63122 || 63320 || [[Corgolh]]
|-----
| 63123 || 63450 || [[Cornòl]]
|-----
| 63124 || 63800 || [[Cornon d'Auvèrnha]]
|-----
| 63125 || 63120 || [[Corpèira]]
|-----
| 63126 || 63450 || [[Le Crest]] 
|-----
| 63128 || 63350 || [[Cravent e la Vena]]
|-----
| 63129 || 63810 || [[Cròs la Tartèira]]
|-----
| 63130 || 63700 || [[La Crosilha (Auvèrnha)|La Crosilha]]
|-----
| 63131 || 63350 || [[Culhac]]
|-----
| 63132 || 63590 || [[Cunlhac]]
|-----
| 63134 || 63340 || [[Dausat de Vodabla]]
|-----
| 63135 || 63200 || [[Davaiac]]
|-----
| 63136 || 63520 || [[Domesas]]
|-----
| 63137 || 63220 || [[Dauranjas]]
|-----
| 63138 || 63300 || [[Dorat (Puèi de Doma)|Dorat]]
|-----
| 63139 || 63220 || [[Dòra la Glèisa]]
|-----
| 63140 || 63700 || [[Durminhac]]
|-----
| 63141 || 63830 || [[Durtòu]]
|-----
| 63142 || 63980 || [[Eschandalís]]
|-----
| 63143 || 63260 || [[Efiat]]
|-----
| 63144 || 63850 || [[Glèisanuèva d'Entraigas]]
|-----
| 63145 || 63490 || [[Glèisanòva daus Liards]]
|-----
| 63146 || 63160 || [[Glenuèva de Bilhòm]]
|-----
| 63147 || 63840 || [[Egliòlas]]
|-----
| 63148 || 63720 || [[Nasac]]
|-----
| 63149 || 63720 || [[Entraigas (Puèi de Doma)|Entraigas]]
|-----
| 63150 || 63530 || [[Enval]] 
|-----
| 63151 || 63300 || [[Escotaon]]
|-----
| 63152 || 63390 || [[Espinassa (Puèi de Doma)|Espinassa]]
|-----
| 63153 || 63850 || [[Espinchaum]]
|-----
| 63154 || 63160 || [[Pirac]]
|-----
| 63155 || 63520 || [[Estanduelh]]
|-----
| 63156 || 63570 || [[v-Èstelh]]
|-----
| 63157 || 63160 || [[Faiet le Chastèl]]
|-----
| 63158 || 63630 || [[Le Faiet e Ronaias]]
|-----
| 63159 || 63620 || [[Farnoòl]]
|-----
| 63161 || 63600 || [[La Fàuria]]
|-----
| 63162 || 63980 || [[Fornòus]]
|-----
| 63163 || 63740 || [[Gila]]
|-----
| 63164 || 63360 || [[Gerzac (Puèi de Doma)|Gerzac]]
|-----
| 63165 || 63620 || [[Giac]]
|-----
| 63166 || 63340 || [[Ginhac de Lembron|Ginhac]]
|-----
| 63167 || 63200 || [[Gimiaus de Limanha|Gimiaus]]
|-----
| 63168 || 63160 || [[Glainas e Montagut]]
|-----
| 63169 || 63850 || [[La Gaudivèla]]
|-----
| 63170 || 63230 || [[La Gotèla]]
|-----
| 63171 || 63390 || [[Gotièra]]
|-----
| 63172 || 63320 || [[Grandairòls]]
|-----
| 63173 || 63600 || [[Grandriu]]
|-----
| 63174 || 63890 || [[Grandvau]] 
|-----
| 63175 || 63470 || [[L'Ermenc|l-Ermenc]]
|-----
| 63176 || 63210 || [[Eume la Glèisa]]
|-----
| 63177 || 63270 || [[Sartiaus]]
|-----
| 63178 || 63500 || [[Soire]] 
|-----
| 63179 || 63990 || [[Jòb]]
|-----
| 63181 || 63460 || [[Jausarens]]
|-----
| 63180 || 63350 || [[Jausa]]
|-----
| 63182 || 63570 || [[Gimiaus (sud Puèi de Doma)|Gimiaus]]
|-----
| 63183 || 63690 || [[La Beceta]]
|-----
| 63184 || 63290 || [[La Chaum]]
|-----
| 63185 || 63570 || [[La Mòngia]]
|-----
| 63186 || 63380 || [[Landònha]]
|-----
| 63187 || 63700 || [[Peirosa (Puèi de Doma)|Peirosa]]
|-----
| 63188 || 63270 || [[Las (Puèi de Doma)|Las]]
|-----
| 63189 || 63820 || [[La Cuelha]]
|-----
| 63190 || 63690 || [[La Ròda]]
|-----
| 63191 || 63760 || [[Lastic (Puèi de Doma)|Lastic]]
|-----
| 63193 || 63370 || [[Lende]]
|-----
| 63194 || 63190 || [[Lentin]]
|-----
| 63195 || 63190 || [[Lesós]]
|-----
| 63196 || 63290 || [[Limons]] 
|-----
| 63197 || 63440 || [[Lessuele]]
|-----
| 63198 || 63410 || [[Lobairac]]
|-----
| 63199 || 63320 || [[Lodeça]]
|-----
| 63200 || 63360 || [[Lussat (Puèi de Doma)|Lussat]]
|-----
| 63201 || 63350 || [[Nudilhac]]
|-----
| 63202 || 63340 || [[Madriac]]
|-----
| 63203 || 63200 || [[Malausat]]
|-----
| 63204 || 63510 || [[Malintrat]] 
|-----
| 63205 || 63270 || [[Manluòc]]
|-----
| 63206 || 63410 || [[Manzac]]
|-----
| 63207 || 63480 || [[Maarat]]
|-----
| 63208 || 63440 || [[Marcilhac (Puèi de Doma)|Marcilhac]]
|-----
| 63209 || 63340 || [[Maruègel]]
|-----
| 63210 || 63350 || [[Maringue]]
|-----
| 63211 || 63940 || [[Marçac de Liuradés]]
|-----
| 63212 || 63200 || [[Marçac de Limanha]]
|-----
| 63213 || 63430 || [[Las Matres d'Artèira]]
|-----
| 63214 || 63730 || [[Las Matres de Vaira]]
|-----
| 63215 || 63720 || [[Las Matres de Mòrja]]
|-----
| 63216 || 63160 || [[Mausun]]
|-----
| 63218 || 63220 || [[Mèiras]]
|-----
| 63219 || 63230 || [[Masaias]]
|-----
| 63220 || 63420 || [[Masoiras]]
|-----
| 63221 || 63220 || [[Medeiròlas]]
|-----
| 63222 || 63320 || [[Melhau]]
|-----
| 63223 || 63560 || [[Menat]] 
|-----
| 63224 || 63200 || [[Menestròu]]
|-----
| 63225 || 63750 || [[Mecés]]
|-----
| 63226 || 63115 || [[Mesèc e Dalet]]
|-----
| 63227 || 63730 || [[Milaflors]]
|-----
| 63228 || 63380 || [[Mirmont]]
|-----
| 63229 || 63190 || [[Maiçac (Puèi de Doma)|Maiçac]]
|-----
| 63230 || 63890 || [[Le Monestèir]]
|-----
| 63231 || 63650 || [[La Moneiriá e le Montelh]]
|-----
| 63232 || 63310 || [[Mons (Puèi de Doma)|Mons]]
|-----
| 63233 || 63700 || [[Montagut le Blanc]]
|-----
| 63234 || 63320 || [[Montagut de Combralha]]
|-----
| 63235 || 63460 || [[Montcèl]]
|-----
| 63236 || 63240 || [[Boenhs]]
|-----
| 63237 || 63380 || [[Le Montelh Dejalat]]
|-----
| 63238 || 63230 || [[Montfermin]]
|-----
| 63239 || 63160 || [[Montmaurin (Puèi de Doma)|Montmaurin]]
|-----
| 63240 || 63260 || [[Montpencèir]]
|-----
| 63241 || 63114 || [[Montpeirós (Puèi de Doma)|Montpeirós]]
|-----
| 63242 || 63340 || [[Mauriac (Puèi de Doma)|Mauriac]]
|-----
| 63243 || 63700 || [[Moruelh]]
|-----
| 63245 || 63200 || [[Mausac (Puèi de Doma)|Mausac]]
|-----
| 63246 || 63150 || [[Murat e le Caire]]
|-----
| 63247 || 63790 || [[Muròu]]
|-----
| 63248 || 63210 || [[Nabosac]]
|-----
| 63249 || 63120 || [[Neironde]]
|-----
| 63250 || 63320 || [[Neschèirs]]
|-----
| 63251 || 63560 || [[Nuèglèisa]]
|-----
| 63252 || 63160 || [[Nuèviala]]
|-----
| 63253 || 63290 || [[Noalhac (Puèi de Doma)|Noalhac]]
|-----
| 63254 || 63830 || [[Noanenc]]
|-----
| 63255 || 63340 || [[Lenede e Orsonede]]
|-----
| 63256 || 63220 || [[Nòucèla]]
|-----
| 63257 || 63210 || [[Orbi]]
|-----
| 63258 || 63880 || [[Olèirgues]]
|-----
| 63259 || 63450 || [[Olèis]]
|-----
| 63260 || 63880 || [[Oumet]]
|-----
| 63261 || 63500 || [[Orbelh]]
|-----
| 63262 || 63670 || [[Orcet]] 
|-----
| 63263 || 63870 || [[Orsinas]]
|-----
| 63264 || 63210 || [[l-Orsivau]]
|-----
| 63265 || 63190 || [[v-Orlhac]]
|-----
| 63267 || 63550 || [[Paladun]]
|-----
| 63268 || 63500 || [[Pardinas]]
|-----
| 63269 || 63270 || [[Parent (Puèi de Doma)|Parent]]
|-----
| 63270 || 63500 || [[Parentinhac]]
|-----
| 63271 || 63290 || [[Palhèiras]]
|-----
| 63272 || 63170 || [[Pairinhac de Sarlhève]]
|-----
| 63273 || 63800 || [[Pairinhac d'Alèir]]
|-----
| 63274 || 63210 || [[Perpesac]]
|-----
| 63275 || 63500 || [[Perèirs]]
|-----
| 63276 || 63920 || [[Peschadoiras]]
|-----
| 63277 || 63580 || [[Pailèiras]]
|-----
| 63278 || 63200 || [[Pessat e Vianuèva]]
|-----
| 63279 || 63113 || [[Picharanda]]
|-----
| 63280 || 63270 || [[Pinhòus]]
|-----
| 63281 || 63330 || [[Punçac]]
|-----
| 63282 || 63730 || [[Plausac]]
|-----
| 63283 || 63380 || [[Pontaumeur]]
|-----
| 63284 || 63430 || [[Pònt dau Chastèl]]
|-----
| 63285 || 63230 || [[Pontgibaud]]
|-----
| 63286 || 63440 || [[Posòls (Puèi de Doma)|Posòls]]
|-----
| 63287 || 63500 || [[Los Pradaus]]
|-----
| 63288 || 63200 || [[Pronçac]]
|-----
| 63289 || 63470 || [[Prondinas]]
|-----
| 63290 || 63230 || [[Provelèiras]]
|-----
| 63291 || 63290 || [[Puèi Guilhame]]
|-----
| 63292 || 63470 || [[Le Puèi Sent Gulmèir]]
|-----
| 63293 || 63330 || [[Le Quartièr]]
|-----
| 63294 || 63780 || [[Cuelha]]
|-----
| 63295 || 63310 || [[Randans]]
|-----
| 63296 || 63190 || [[Ravèl]]
|-----
| 63297 || 63160 || [[Renhac]]
|-----
| 63298 || 63930 || [[La Renaudiá]]
|-----
| 63299 || 63420 || [[Rentèiras]]
|-----
| 63300 || 63200 || [[Riòm]]
|-----
| 63301 || 63290 || [[Ris (Puèi de Doma)|Ris]]
|-----
| 63302 || 63670 || [[La Ròcha Blancha]]
|-----
| 63303 || 63420 || [[Ròcha Ciarla e Lacmaira]]
|-----
| 63304 || 63330 || [[Ròcha Dagol]]
|-----
| 63305 || 63210 || [[Ròchafòrt Montanha]]
|-----
| 63306 || 63800 || [[La Ròcha Nèira]]
|-----
| 63307 || 63540 || [[Romanhac]]
|-----
| 63308 || 63130 || [[Roiac]]
|-----
| 63309 || 63840 || [[Salhens]]
|-----
| 63311 || 63260 || [[Sent Agolin]]
|-----
| 63312 || 63220 || [[Sent Alire d'Arlhenc]]
|-----
| 63313 || 63420 || [[Sent Alèire de la Montanha]]
|-----
| 63314 || 63890 || [[Sent Amanç de Ròcha Savina]]
|-----
| 63315 || 63450 || [[Sent Amanç de Talende|Sent Amanç Talende]]
|-----
| 63317 || 63310 || [[Sent André]]
|-----
| 63318 || 63410 || [[Sent Angèl]]
|-----
| 63319 || 63660 || [[Sent Anteni]]
|-----
| 63320 || 63380 || [[Sent Avit (Puèi de Doma)|Sent Avit]]
|-----
| 63321 || 63500 || [[Sent Babèl]]
|-----
| 63322 || 63360 || [[Sent Bausirí]]
|-----
| 63323 || 63630 || [[Le Borg Sent Bonet]]
|-----
| 63324 || 63630 || [[Sent Bonet dau Chastèl|Sent Bonet le Chastèl]]
|-----
| 63325 || 63800 || [[Sent Bonet d'Alèir]]
|-----
| 63326 || 63210 || [[Sent Bonet d'Orsivau]]
|-----
| 63327 || 63200 || [[Sent Bonet de Riòm]]
|-----
| 63330 || 63320 || [[Sent Cirgue de Cosa]]
|-----
| 63332 || 63310 || [[Sent Clamenç de Renhac]]
|-----
| 63331 || 63660 || [[Sent Clamenç de Valòrga]]
|-----
| 63333 || 63310 || [[Sent Denin de Combarnasat]]
|-----
| 63334 || 63520 || [[Sant Dièir d'Auvèrnha]]
|-----
| 63335 || 63320 || [[Sent Dire]]
|-----
| 63336 || 63680 || [[Sant Donat (Puèi de Doma)|Sant Donat]]
|-----
| 63310 || 63120 || [[Senta Aga]]
|-----
| 63328 || 63580 || [[Senta Catarina]]
|-----
| 63329 || 63390 || [[Senta Cristina]]
|-----
| 63337 || 63890 || [[Sent Aliei la Glacèira]]
|-----
| 63338 || 63700 || [[Sent Ale las Minas]]
|-----
| 63339 || 63380 || [[Sent Estiène daus Champs]]
|-----
| 63340 || 63580 || [[Sent Tiène d'Içon]]
|-----
| 63341 || 63600 || [[Sent Ferriòu]]
|-----
| 63342 || 63320 || [[Sent Floret]]
|-----
| 63343 || 63520 || [[Sant Flor l'Estanh]]
|-----
| 63344 || 63440 || [[Sent Jau de Siula]]
|-----
| 63345 || 63122 || [[Sent Ginès de Champanèlas]]
|-----
| 63346 || 63850 || [[Sant Ginès de Champèspa]]
|-----
| 63347 || 63260 || [[Sent Genès dau Retz]]
|-----
| 63348 || 63580 || [[Sent Ginès e la Torreta]]
|-----
| 63349 || 63780 || [[Sent Jòrge de Monts]]
|-----
| 63350 || 63800 || [[Sent Jòrge d'Alèir]]
|-----
| 63352 || 63340 || [[Sent German de Lembron]]
|-----
| 63353 || 63630 || [[Sent German l'Èrm]]
|-----
| 63351 || 63470 || [[Sent German de l-Ermenc]]
|-----
| 63354 || 63390 || [[Sent Gervais d'Auvèrnha]]
|-----
| 63355 || 63880 || [[Sent Gervais de Maimont]]
|-----
| 63356 || 63340 || [[Sent Gervasi de Lembron]]
|-----
| 63357 || 63340 || [[Sent Eren]]
|-----
| 63360 || 63330 || [[Sent Alari (Puèi de Doma)|Sent Alari]]
|-----
| 63358 || 63440 || [[Lac Roi]]
|-----
| 63359 || 63380 || [[Sent Alari daus Monges]]
|-----
| 63362 || 63720 || [[Centinhac]]
|-----
| 63363 || 63230 || [[Sent Jaque d'Emburs]]
|-----
| 63365 || 63520 || [[Sent Joan de las Olèiras]]
|-----
| 63364 || 63190 || [[Sent Jan d'Uers]]
|-----
| 63366 || 63490 || [[Sent Joan en Vau]]
|-----
| 63367 || 63570 || [[Sent Joan Degolaci]]
|-----
| 63368 || 63160 || [[Sent Júria de Copelh]]
|-----
| 63369 || 63390 || [[Sent Jurian la Ginèsta]]
|-----
| 63370 || 63820 || [[Sant Jolan e Puèi l'Avèsa]]
|-----
| 63371 || 63600 || [[Sent Just de Bàfia]]
|-----
| 63372 || 63350 || [[Sent Laure]]
|-----
| 63373 || 63330 || [[Sent Manhier]]
|-----
| 63374 || 63600 || [[Sent Martin daus Òumes]]
|-----
| 63375 || 63570 || [[Sent Martin daus Plans]]
|-----
| 63376 || 63580 || [[v-Olèiras]]
|-----
| 63378 || 63270 || [[Sent Mausirí d'Alèir]]
|-----
| 63377 || 63330 || [[Sent Maurise de Punçac]]
|-----
| 63379 || 63460 || [[Sent Miòu]]
|-----
| 63380 || 63710 || [[Sent Netère]]
|-----
| 63381 || 63230 || [[Sent Ors (Puèi de Doma)|Sent Ors]]
|-----
| 63382 || 63440 || [[Sent Pardòl]]
|-----
| 63383 || 63610 || [[Sent Pèire Colaminas]]
|-----
| 63384 || 63480 || [[Chès Pèire]]
|-----
| 63385 || 63230 || [[Sent Pèire dau Chastèl]]
|-----
| 63386 || 63210 || [[Sent Pèire Ròcha]]
|-----
| 63387 || 63310 || [[Sent Prièit de Bramafam|Sent Prièit Bramafam]]
|-----
| 63388 || 63640 || [[Sent Prièit daus Champs]]
|-----
| 63389 || 63490 || [[Sent Quentin de Sausselenjas]]
|-----
| 63390 || 63440 || [[Sent Quentin de Siula]]
|-----
| 63391 || 63440 || [[Sent Ramèi de Blòt|Sant Ramèi de Blòt]]
|-----
| 63392 || 63500 || [[Sent Ramire de Charnhac]]
|-----
| 63393 || 63550 || [[Sant Ramèi de Duròla]]
|-----
| 63394 || 63660 || [[Sant Roman (Puèi de Doma)|Sant Roman]]
|-----
| 63395 || 63450 || [[Sent Sandol]]
|-----
| 63396 || 63450 || [[Sent Sadornin (Puèi de Doma)|Sent Sadornin]]
|-----
| 63397 || 63950 || [[Sent Sauva d'Auvèrnha]]
|-----
| 63398 || 63220 || [[Sent Sauvador la Sanha]]
|-----
| 63399 || 63760 || [[Sent Saupesi]]
|-----
| 63400 || 63310 || [[Sent Sauvèstre e Pratgolin]]
|-----
| 63401 || 63790 || [[Sent Victor de la Ribèira]]
|-----
| 63402 || 63550 || [[Sant Victor de Montvianés|Sant Victor Montvianés]]
|-----
| 63403 || 63320 || [[Sent Vincent (Puèi de Doma)|Sent Vincenç]]
|-----
| 63404 || 63500 || [[Sent Igòni]]
|-----
| 63405 || 63270 || [[Saledas]]
|-----
| 63406 || 63260 || [[Sardon]]  
|-----
| 63407 || 63970 || [[Sauset le Freid]]
|-----
| 63408 || 63390 || [[Sauret e Becèrva]]
|-----
| 63409 || 63320 || [[Sauriás]]
|-----
| 63410 || 63470 || [[Sauvanhac (Puèi de Doma)|Sauvanhac]]
|-----
| 63411 || 63500 || [[Sauvanhac e Senta Matra]]
|-----
| 63412 || 63840 || [[Saussanjas]]
|-----
| 63413 || 63730 || [[La Sauvetat (Puèi de Doma)|La Sauvetat]]
|-----
| 63414 || 63120 || [[Sauviac (Puèi de Doma)|Sauviac]]
|-----
| 63415 || 63490 || [[Sausselenjas]]
|-----
| 63416 || 63750 || [[Savena]]
|-----
| 63417 || 63530 || [[Saiac]]
|-----
| 63418 || 63120 || [[Charmention]]
|-----
| 63419 || 63560 || [[Cervant (Puèi de Doma)|Cervant]]
|-----
| 63420 || 63190 || [[Seschala]]
|-----
| 63421 || 63690 || [[Cinglas]]
|-----
| 63422 || 63500 || [[Solanhac (Puèi de Doma)|Solanhac]]
|-----
| 63423 || 63490 || [[Saugèiras]]
|-----
| 63424 || 63720 || [[Surat (Puèi de Doma)|Surat]]
|-----
| 63425 || 63450 || [[Talende]]
|-----
| 63426 || 63690 || [[Tauvas]]
|-----
| 63427 || 63460 || [[Telhede]]
|-----
| 63428 || 63560 || [[Telhet (Puèi de Doma)|Telhet]]
|-----
| 63429 || 63340 || [[Ternant las Aigas]]
|-----
| 63430 || 63300 || [[Tièrn]] 
|-----
| 63431 || 63600 || [[Teulèiras]]
|-----
| 63432 || 63260 || [[Turet]]
|-----
| 63433 || 63470 || [[Tòrtabèça]]
|-----
| 63192 || 63680 || [[La Tor d'Auvèrnha]]
|-----
| 63434 || 63590 || [[Tors de Maimont]]
|-----
| 63435 || 63320 || [[Torzèl e Rongèiras|Torzèl e Rongèirqs]]
|-----
| 63436 || 63380 || [[Traslaiga]]
|-----
| 63437 || 63810 || [[Tramolha Sent Lop]]
|-----
| 63438 || 63520 || [[Tresieus]]
|-----
| 63439 || 63490 || [[Içon]]
|-----
| 63440 || 63610 || [[Le Bòsc Belet]]
|-----
| 63441 || 63600 || [[La Civèira]]
|-----
| 63442 || 63580 || [[Enval de Chastiaunòu]]
|-----
| 63443 || 63720 || [[Varenas de Mòrja]]
|-----
| 63444 || 63500 || [[Varenas d'Içon]]
|-----
| 63445 || 63910 || [[Vasselh]]
|-----
| 63446 || 63260 || [[Vençac (Puèi de Doma)|Vençac]]
|-----
| 63447 || 63330 || [[Verjac]]
|-----
| 63448 || 63580 || [[Le Vernet e Chamiana]]
|-----
| 63449 || 63710 || [[Le Vernet Senta Margaida]]
|-----
| 63450 || 63470 || [[Vernuejol]]
|-----
| 63451 || 63210 || [[Verninas]]
|-----
| 63452 || 63320 || [[Veirèiras]]
|-----
| 63453 || 63910 || [[Verteson]]
|-----
| 63454 || 63480 || [[Vertolaia]]
|-----
| 63455 || 63960 || [[Vaira e Monton|Vaire e Monton]]
|-----
| 63456 || 63340 || [[Vichèi (Puèi de Doma)|Vichèi]]
|-----
| 63457 || 63270 || [[La Còmta]]
|-----
| 63458 || 63340 || [[Vialanòva de Lembron]]
|-----
| 63459 || 63310 || [[Vialanòva daus Cèrvs]]
|-----
| 63460 || 63380 || [[Vialassenja]]
|-----
| 63461 || 63350 || [[Vinzèlas]]
|-----
| 63462 || 63330 || [[Virlada]]
|-----
| 63463 || 63250 || [[Viscomtat]]  
|-----
| 63464 || 63410 || [[Vitrac (Puèi de Doma)|Vitrac]]
|-----
| 63465 || 63840 || [[Vairòus]]
|-----
| 63466 || 63500 || [[Vodabla]]
|-----
| 63467 || 63620 || [[Voenc]]
|-----
| 63468 || 63120 || [[La Chapèla Trincard]]
|-----
| 63469 || 63120 || [[Volòure]]
|-----
| 63470 || 63530 || [[Vorvic]]
|-----
| 63471 || 63700 || [[Vagüe]]
|-----
| 63472 || 63270 || [[Ironde e Beron]]
|-----
| 63473 || 63200 || [[La Torreta]]
|}

{{Comunas dau Puèi Domat}}</text>
      <sha1>maj1enbi0l49mqmxxo5ai37ok064g6m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>L'Ostal Universal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172424</id>
    <revision>
      <id>2510833</id>
      <parentid>2142895</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T10:04:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>43230</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2510833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2361" sha1="hka11a9hn7joz0lfox5evd8v10oxa52" xml:space="preserve">[[Fichièr:La Maison Universelle à l'heure dorée.jpg|vinheta|280px|L'immòble sus la [[carrièra d'Alsàcia e Lorena]].]]
[[Fichièr:Toulouse - Rue Alsace-Lorraine et Lafayette 2016-09.jpg|vinheta|L'immòble vist en 2006.]]
'''L'Ostal Universal''' (en [[francés]] : ''La Maison Universelle'') es un immòble [[Tolosa|tolosenc]] construch en [[1874]] per l'arquitècte [[Achille Ambialet]] e un dels mai emblematics de l'[[Georges Eugène Haussmann|estil haussmannian]] a Tolosa. Es situat fàcia al [[jardin Charles de Gaulle]], entre las carrièras [[Carrièra d'Alsàcia e Lorena|d'Alsàcia e Lorena]], [[Carrièra de La Faieta|de La Faieta]] e [[Carrièra del Pes de l'Òli|del Pes de l'Òli]]. Son adreça es lo 28 de la [[carrièra d'Alsàcia e Lorena]].

== Arquitectura ==
{{...}}

== Istòria ==
[[Fichièr:Toulouse 1877, rue Lafayette (G.) et 47 rue Alsace Lorraine (D.) - La Maison Universelle, ou Grand Bazar, d'Antoine Labit.jpg|vinheta|Una publicitat vèrs [[1877]].]]
{{...}}
Foguèt lo primièr grand magasin tolosenc.

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references /&gt;

== Vejatz tanben ==
{{Sisterlinks|commons=Category:La Maison Universelle}}

=== Articles ligats ===

* [[Capitòli (mètro de Tolosa)]]
* [[Capitòli (Quartièr)]]
* [[Achille Ambialet]]
* [[Antoine Labit]]

=== Ligams extèrnes ===

* {{Fr}} [https://web.archive.org/web/20211130213409/https://www.archives.toulouse.fr/service-educatif/e-ressources/centre-de-ressources?p_p_id=2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_vWJnUJS1Bwws&amp;p_p_lifecycle=0&amp;p_p_state=normal&amp;p_p_mode=view&amp;p_p_col_id=column-2&amp;p_p_col_count=1&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_vWJnUJS1Bwws_groupId=ressources&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_vWJnUJS1Bwws_jspPage=%2Fhtml%2Ffront-end%2Frecord_details.jsp&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_vWJnUJS1Bwws_andOperator=true&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_vWJnUJS1Bwws_resetCur=false&amp;_2_WAR_archiveportlet_INSTANCE_vWJnUJS1Bwws_curr=161 Immeuble 28 rue d'Alsace-Lorraine, anciennement Grand magasin la « Maison universelle »], sul sit dels archius municipals de Tolosa.
* [http://patrimoines.laregion.fr/rechercher/recherche-base-de-donnees/index.html?notice=IA31104785&amp;tx_patrimoinesearch_pi1%5Bstate%5D=detail_simple&amp;tx_patrimoinesearch_pi1%5Bniveau_detail%5D=N3 Imatges del bastiment] sul site de la [[Occitània (region administrativa)|region Occitània]]

[[Categoria:Tolosa]]</text>
      <sha1>hka11a9hn7joz0lfox5evd8v10oxa52</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bandièra d'Occitània</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172989</id>
    <revision>
      <id>2510812</id>
      <parentid>2482124</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T00:59:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>43230</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2510812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3293" sha1="fpt2o5zsxqqaa6ezmbpujsj22kl5sny" xml:space="preserve">{{Infobox Bandièra|tipe=bandièra d'un país|colors={{Legenda|#DA121A|Roge}} {{Legenda|#FCDD09|Jaune}}|imatge=Flag of Occitania (with star).svg|legenda=Crotz estelada.
}}

{{Infobox Bandièra|tipe=bandièra d'un país|colors={{Legenda|#DA121A|Roge}} {{Legenda|#FCDD09|Jaune}}|imatge=Flag of Occitania.svg|legenda=Crotz de Tolosa.
}}


La '''bandièra d'Occitània''' representa la region culturala e istorica nomenada [[Occitània]]. Dempuèi 2016, existís d'un autre costat una [[Occitània (region administrativa)|region administrativa nomenada Occitània]] qu'arbora sa pròpria bandièra.

== Bandièra de la region istorica e culturala ==
La bandièra de la region istorica existís jos doas variantas tradicionalas:
* una varianta sens estela, largament utilizada. Es la varianta utilizada oficialament per la vila de [[Montpelhièr]].
* una varianta ambe l'[[Astrada|estala de las sèt brancas]], destinada a establir una distincion ambe la bandièra del [[Lengadòc]]. Es la varianta utilizada oficialament per la vila d'Agen e las comunas occitanas d'[[Itàlia]].
&lt;gallery&gt;
Fichièr:Flag of Occitania (with star).svg|[[Image:FIAV 100100.svg|23x15px]]&lt;br&gt;Bandièra d’Occitània (ambe l'estela)&lt;br&gt;Ratio: 2:3
Fichièr:Flag of Occitania.svg|[[Image:FIAV 100100.svg|23x15px]] [[File:IFIS Variant.svg|23px]]&lt;br&gt;Bandièra d’Occitània (sens l'estela)&lt;br&gt;Ratio: 2:3
&lt;/gallery&gt;
Dins las valadas occitanas d'[[Itàlia]], en aplicacion de la lei 482-99 sus la proteccion de las minoritats lingüisticas, de nombrosas comunas organizan una ceremonia a l'entorn de la pausa de la bandièra occitana suls bastiments oficials. Un tèxt es legit en occitan e en [[italian]], explicant los motius de la ceremonia puèi la bandièra es montada al son del ''[[Se canta]]''. Aquesta ceremonia s'es desrotlada pel primier còp en [[França]], dins lo vilatge [[Daufinat|daufinés]] de [[Baratier]], lo [[19 de novembre]] de [[2006]].&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20191117112643/http://www.leshautesalpes.com/station/Baratier/05200/1/61.aspx &quot;Baratier&quot;], ''Le guide des Hautes-Alpes'', en linha.&lt;/ref&gt; Dins la region [[Piemont]], aqueste usatge a estat oficializat en [[2007]] per l’ensemble de las minoritats istoricas per una lei regionala.

De variacions de la bandièra son utilizadas per de grops politics, notadament una varianta ambe l'[[Astrada|estala de las sèt brancas]], e a l'opausat la fauç e lo martèl. Aquesta es utilizada per entitats comunistas occitanas, talas coma [[Combat proletari]], [[Libertat!|Libertat]] e [[Occitània arroja]], e l'[[estelada eccitana]] que se garda sonque l'estela.

&lt;gallery&gt;
Fichièr:País occitans arrois - drapèu.png|Bandièra comunista dels País occitans (ambe l'estela, la fauç e lo martèth) Ratio: 2:3
Estelada Occitana.svg|[[Image:FIAV 100100.svg|23x15px]]&lt;br&gt;L'[[estelada occitana]], bandièra d'esquèrra utilizada per l’[[Organizacion Democratica del Pòble Occitan|ODPO-FPRO]]&lt;br&gt;Ratio: 2:3
&lt;/gallery&gt;

== Nòtas e referéncias ==
{{Traduccion/Referéncia|fr|Drapeau de l'Occitanie|151915818}}
&lt;references /&gt;

== Vejatz tanben ==
{{Sisterlinks|commons=Category:Flags of Occitanie}}

=== Articles ligats ===

* [[Lista de las bandièras e dels blasons dels territòris occitans]]

[[Categoria:Occitània]]
[[Categoria:Bandièra]]</text>
      <sha1>fpt2o5zsxqqaa6ezmbpujsj22kl5sny</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arrondiment de Briva</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201588</id>
    <revision>
      <id>2510809</id>
      <parentid>2509827</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T00:20:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>43230</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2510809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3568" sha1="67javj3zbq1jypzjtylynci6d502qcm" xml:space="preserve">{{Boita Arrondiment Occitan
|nomarr   = Arrondiment de Briva [[Imatge:Corrèze_-_Brive-la-Gaillarde_arrondissement.svg|290px]]
|reg=  
|dept=[[Corresa (departament)|Corresa]]
|insee    = 191
|capluoc  = [[Briva]]
|km²      ={{supfra|191}}
}}
L’'''arrondiment de Briva''' es una division administrativa [[França|francesa]] dau departament de [[Corresa (departament)|Corresa]], dins la region de [[Novela Aquitània]], ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]. &lt;/br&gt;

==Istòria==
La lei dau 28 pluviòse an VIII (17 de feurier 1800) creet los arrondiments. En 1982, los cantons de Briva-Nòrd e Brive-Sud son remplaçats per sieis (cinc emb lo nom de ''Briva'', lo seisen de Malamòrt).

==Composicion d'aici a 2015==
* [[Canton d'Aient]]
* [[Canton de Belluec]]
* [[Canton de Béinat]]
* [[Canton de Briva-Centre]]
* [[Canton de Briva-Nòrd-Èst]]
* [[Canton de Briva-Nòrd-Oèst]]
* [[Canton de Briva-Sud-Èst]]
* [[Canton de Briva-Sud-Oèst]]
* [[Canton de Donzenac]]
* [[Canton de Julhac]]
* [[Canton de L'Archa]]
* [[Canton de Liberçac]]
* [[Canton de Malamòrt]]
* [[Canton de Maiçac]]
* [[Canton de Visoas]]

==Composicion dempuei 2015==
Lo nombre de comunas era de 94 en 2026 &lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20251214192540/https://www.correze.gouv.fr/Publications/La-Correze/La-Correze-administrative&lt;/ref&gt;. Lo nombre de comunas pòt chamnhar chada annada per'mor que de las comunas fusionan o per s'adaptar a las intercomunalitats (espeçament en 2017). Lo nombre de comunas de l'arrondiment era coma aquò de 99 en 2015, 98 en 2016, 97 en 2017, 96 en 2019 e 94 en 2025. Contràriament a l'ancian descopatge en cantons, un canton pòt èsser a cavalhon sus mai d'un arrondiment. Los cantons que son totalament o en partida dins l'arrondiment son :
* canton de Briva-1 (partida de Briva);
* canton de Briva-2 (partida de Briva);
* canton de Briva-4 (partida de Briva);
* canton de Briva-3 (partida de Briva + 2 comunas, [[La Chapela daus Bròsts]] e [[Cosnac]]);
* canton de [[Malamòrt (Lemosin)|Malamòrt]], 5 puei 4 comunas (fusion de Malamòrt e de [[Venarsal]] en 2016);
* canton d'Alaçac (canton novel), 9 comunas sus 12 dins l'arrondiment ([[Ornhac de Vesera]], [[Perpesac lo Negre]] e [[Visoas]] muderen vers l'[[arrondiment de Tula]] probablament en 2017); [[Donzenac]] e [[Visoas]], eran d'ancians chapluecs de canton;
* canton de l'[[Eissandon]]és, bureu centralizator [[Ajac (Corresa)|Ajac]], 21 comunas, dont [[Aient]] e [[Julhac (Corresa)|Julhac]], ancians chapluecs de canton;
* canton de [[Sent Pantaleon de L'Archa]], fòrma supausada, 13 comunas dont [[L'Archa]], ancian chapluec;
* canton del Miegjorn Corresenc, burèu centralizator [[Béinat]], 34 comunas en 2015 puei 33 en 2019, dont [[Belluec]] (fusionada emb [[Brivasac]] en 2019), [[Maiçac]], ancians chapluecs de canton; totas las comunas son e eran de l'arrondiment de Briva, maugrat çò qu'escriu Wp.fr;
* [[canton d'Usercha]], 21 comunas, dont 9 dins l'[[arrondiment de Tula]], las de l'ancian canton d'Usercha (a l'origina), 12 de l'arrondiment de Briva; dempuei 2025, las 21 comunas son redusidas a 19, dont 10 de l'arrondiment de Briva : la creacion de la comuna novela dels [[Los Tres Sents|Tres Sents]], fai que [[Sent Martin Set Pers]] e [[Sent Pardos Corbier]] mudan vers l'[[arrondiment de Tula]], ente era dejà [[Sanch Ibarch]]; 
* [[canton d'Argentat]], 30 comunas, dont una dins l'arrondiment de Briva (dempuei 2017 en causa de l'intercomunalitat), [[Altilhac]].

==Referéncias==
&lt;references /&gt;

[[Categoria:Arrondiment de Corresa]]
[[Categoria:Corresa]]</text>
      <sha1>67javj3zbq1jypzjtylynci6d502qcm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201627</id>
    <revision>
      <id>2510797</id>
      <parentid>2510457</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T18:42:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>/* Composicion */</comment>
      <origin>2510797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8966" sha1="kxg6k29ekta5f7j6vzw4gotmeopkwt6" xml:space="preserve">{{Dialècte Auvernhat}}
{{Infobox Gropament de comunas
|nom={{PAGENAME}}
|pais=França|lenga=oc
|imatges= 
|reg= {{Novela Aquitània}} 
|dept= {{Cruesa}}
|créacion= 1èr de genier [[2017]]
|nbcom=50
|caplòc= [[Ausança]]
|president=  Mickaël Nore 
|pop=  	13 041
|datapop=[[2022]]
|superf= 964,80
|ectaras= 96 480
|dens= 14
|budget=
|sitweb= https://marcheetcombraille.fr/
|imatgesfin= 
|}}

La '''Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània''' es una intercomunalitat [[França|de la Republica Francesa]], situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], &lt;small&gt;ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]&lt;/small&gt;. Son còdi SIREN es 200067593. La lenga autoctòna es l'occitan [[auvernhat]] o [[marchés]]. 

* Ficha Banatic : [https://www.banatic.interieur.gouv.fr/intercommunalite/200067593-cc-marche-et-combraille-en-aquitaine]
* Ficha INSEE : [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=EPCI-200067593].

[[File:23-Intercos2019-200067593.png|thumb|left|600px|Mapa de la CC (mapa erronèa au Sud)]] 
[[File:23-Intercos2019-200067593-Densités.png|thumb|left|600px|Densitat per comuna]]
{{clr}}

==Istòria==
La comunautat de comunas fuguet creada lo 1er de genier [[2017]] per arrestat dau 2 de novembre 2016 &lt;ref&gt;pdf http://www.creuse.gouv.fr/content/download/7834/63173/file/Sp%C3%A9cial%2023-2016-023.pdf ''Arrestat n°2016-11-02-004 que pòrta fusion de las comunautats de comunas de Charnalhas, d’Ausança-Belagarda e Naut País Marchés'' Prefectura de Cruesa, p 3-14, 3/11/2016&lt;/ref&gt;. Se formet per la fusion de la Comunautat de comunas de Charnalhas (10 comunas, residéncia [[Charnalhas]]) de la Comunautat de comunas d'Ausança-Belagarda (25 comunas, residéncia [[Ausança]]) e de la Comunautat de comunas dau Naut País Marchés (13 comunas, residéncia [[Cròc (vila)|Cròc]]) &lt;ref&gt; https://www.lamontagne.fr/chenerailles/institutions/2018/01/04/le-conseil-communautaire-reuni_12689118.html ''Com-com Marche et combrailles en aquitaine - Le conseil communautaire réuni'', 4 de genier 2018 site  lamontagne.fr &lt;/ref&gt;.

==Composicion==
{|class= &quot;wikitable&quot;
!Nom
!Width=&quot;135&quot;|Còdi INSEE
!Superficia 
(&lt;small&gt;km²&lt;/small&gt;)
!Populacion 
!Densitat 
!Canton davant 2015
|-
|[[Basvila]]
|23017
| 22,57
| {{popfr23|017}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|017}}/22.57) round 2}}}}
| [[Canton de Cròc|Cròc]]   
|-
|[[Cròc (vila)|Cròc]]
|23069
| 14,16
| {{popfr23|069}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|069}}/14.16) round 2}}}}
| [[Canton de Cròc|Cròc]]   
|-
|[[Flaiac (Marcha)|Flaiac]]
|23081
| 43,53
| {{popfr23|081}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|081}}/43.53) round 2}}}}
| [[Canton de Cròc|Cròc]] 
|-
|[[La Masèira|La Masiera]]
|23129
| 10,24 
| {{popfr23|129}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|129}}/10.24) round 2}}}}
| [[Canton de Cròc|Cròc]]  
|-
|[[Mairinchal]]
|23131
| 45,45
| {{popfr23|131}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|131}}/45.45) round 2}}}}
| [[Canton de Cròc|Cròc]]  
|-
|[[Pontcharrau]]
|23156
| 9,56
| {{popfr23|156}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|156}}/9.56) round 2}}}}
| [[Canton de Cròc|Cròc]]  
|-
|[[Sent Anhan de Cròc]]
|23178
| 25,51
| {{popfr23|178}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|178}}/25.51) round 2}}}}
| [[Canton de Cròc|Cròc]] 
|-
|[[Sent Bar]]
|23184
| 9,36
| {{popfr23|184}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|184}}/9.36) round 2}}}}
| [[Canton de Cròc|Cròc]]
|-
|[[Sent Jòrge Nègremont]]
|23198
| 18,59
| {{popfr23|198}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|198}}/18.59) round 2}}}}
| [[Canton de Cròc|Cròc]]   
|-
|[[Sent Maurzis (Cruesa)|Sent Maurzis]]
|23218
| 14,1
| {{popfr23|218}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|218}}/14.1) round 2}}}}
| [[Canton de Cròc|Cròc]] 
|-
|[[Sent Orador de Cròc]]
|23225
| 13,36
| {{popfr23|225}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|225}}/13.36) round 2}}}}
| [[Canton de Cròc|Cròc]]   
|-
|[[Sent Pardós d'Arnèt]]
|23226
| 16,44
| {{popfr23|226}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|226}}/16.44) round 2}}}}
| [[Canton de Cròc|Cròc]]   
|-
|[[La Viala Nuèva]]
|23265
| 4,45
| {{popfr23|265}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|265}}/4.45) round 2}}}}
| [[Canton de Cròc|Cròc]]  
|-
|'''[[Ausança]]''' (residéncia)
|23013
| 7,08
| {{popfr23|013}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|013}}/7.08) round 2}}}}
| [[Canton d'Ausança|Ausança]] 
|-
|[[Brossa (Cruesa)|Brossa]]
|23034
| 3,63
| {{popfr23|034}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|034}}/3.63) round 2}}}}
| [[Canton d'Ausança|Ausança]]
|-
| [[Bussiera Novela]]
|23037
| 8,52
| {{popfr23|037}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|037}}/8.52) round 2}}}}
| [[Canton d'Ausança|Ausança]]   
|-
|[[Char (Cruesa)|Char]]
|23053
| 14,12
| {{popfr23|053}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|053}}/14.12) round 2}}}}
| [[Canton d'Ausança|Ausança]]   
|-
|[[Charoms|Charon]]
|23054
| 30,11
| {{popfr23|054}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|054}}/30.11) round 2}}}}
| [[Canton d'Ausança|Ausança]]  
|-
|[[Lo Chastelar]]
|23055
| 2,42
| {{popfr23|055}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|055}}/2.42) round 2}}}}
| [[Canton d'Ausança|Ausança]]   
|-
|[[Lo Compàs]]
|23066
| 16,54
| {{popfr23|066}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|066}}/16.54) round 2}}}}
| [[Canton d'Ausança|Ausança]]   
|-
|[[Dontrés]]
|23073
| 47,45
| {{popfr23|073}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|073}}/47.45) round 2}}}}
| [[Canton d'Ausança|Ausança]]  
|-
|[[Lion las Monjas]]
|23110
| 7,32
| {{popfr23|110}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|110}}/7.32) round 2}}}}
| [[Canton d'Ausança|Ausança]]  
|-
|[[Los Març]]
|23123
| 12,90
| {{popfr23|123}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|123}}/12.9) round 2}}}}
| [[Canton d'Ausança|Ausança]]  
|-
|[[Ronhac (Cruesa)|Ronhac]]
|23164
| 41,01
| {{popfr23|164}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|164}}/41.01) round 2}}}}
| [[Canton d'Ausança|Ausança]]  
|-
|[[Sermur|Sarmur]]
|23171
| 19,50
| {{popfr23|171}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|171}}/19.5) round 2}}}}
| [[Canton d'Ausança|Ausança]]  
|-
|[[Arfuelha Chastenh]]
|23005
| 20,5
| {{popfr23|005}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|005}}/20.5) round 2}}}}
| [[Canton d'Eváun|Eváun]]   
|-
|[[Fontanieras]]
|23083
| 15,91
| {{popfr23|083}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|083}}/15.91) round 2}}}}
| [[Canton d'Eváun|Eváun]]   
|-
|[[Retiarra]]
|23160
| 17,54
| {{popfr23|160}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|160}}/17.54) round 2}}}}
| [[Canton d'Eváun|Eváun]]   
|-
|[[Sannac]]
|23167
| 34,0
| {{popfr23|167}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|167}}/34.) round 2}}}}
| [[Canton d'Eváun|Eváun]]   
|-
|[[Sent Priech]]
|23234
| 22,34
| {{popfr23|234}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|234}}/22.34) round 2}}}}
| [[Canton d'Eváun|Eváun]]    
|-
|[[Belagarda (Cruesa)|Belagarda]]
|23020
| 3,14
| {{popfr23|020}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|020}}/3.14) round 2}}}}
| [[Canton de Belagarda|Belagarda]]   
|-
|[[Bòsc Rogier]]
|23028
| 7,56
| {{popfr23|028}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|028}}/7.56) round 2}}}}
| [[Canton de Belagarda|Belagarda]]   
|-
|[[Champanhac (Cruesa)|Champanhac]]
|23048
| 28,82
| {{popfr23|048}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|048}}/28.82) round 2}}}}
| [[Canton de Belagarda|Belagarda]]    
|-
|[[La Chauçada]]
|23059
| 7,19
| {{popfr23|059}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|059}}/7.19) round 2}}}}
| [[Canton de Belagarda|Belagarda]]   
|-
|[[Luperçac|Libàrçac]]
|23113
| 32,64
| {{popfr23|113}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|113}}/32.64) round 2}}}}
| [[Canton de Belagarda|Belagarda]]   
|-
|[[Minçac]]
|23116
| 34,81
| {{popfr23|116}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|116}}/34.81) round 2}}}}
| [[Canton de Belagarda|Belagarda]]    
|-
|[[Mautas]]
|23127
| 22,67
| {{popfr23|127}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|127}}/22.67) round 2}}}}
| [[Canton de Belagarda|Belagarda]]   
|-
|[[Sent Domèt]]
|23190
| 15,33
| {{popfr23|190}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|190}}/15.33) round 2}}}}
| [[Canton de Belagarda|Belagarda]]    
|-
|[[Sent Sàuvan de Belagarda]]
|23241
| 20,85
| {{popfr23|241}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|241}}/20.85) round 2}}}}
| [[Canton de Belagarda|Belagarda]]    
|-
|}
{{clr}}

==Las intercomunalitats==
[[Imatge:23-Intercos-2019.png|thumb|left|500px|Mapa de las intercomunalitats de Cruesa]]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Lemosin}}
[[Categoria:Comunautat de comunas de Cruesa]]</text>
      <sha1>kxg6k29ekta5f7j6vzw4gotmeopkwt6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gliese 445</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201639</id>
    <revision>
      <id>2510824</id>
      <parentid>2510632</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T07:48:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>43230</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2510824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1873" sha1="7m22ffmhn2nqgifihoy9z5439lwbgm4" xml:space="preserve">[[Fichièr:PIA17461 Heading toward Gliese 445 (annotated).jpg|vinheta|Gliese 445.]]
'''Gliese 445''' ('''Gl 445''', '''AC+79 3888''') es una estela de [[Tipe espectrau|classa M]] de la [[sequéncia principala]], situada dins la partida boreala de la [[constellacion de la Girafa]]. Se tròba actualament a ∼17,1 [[An lutz|a.l.]] (∼5,24 [[Parsec|pc]]) del [[Soleu|Solelh]]&lt;ref&gt;A. G. A. Brown ''&lt;abbr&gt;et al.&lt;/abbr&gt;'' (''Gaia'' collaboration), «''Gaia'' Data Relase 2: Summary of the contents and survey properties», ''Astronomy &amp; Astrophysics'', &lt;abbr&gt;vol.&lt;/abbr&gt; 616,‎ août 2018, article &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; A1 &lt;small&gt;(DOI 10.1051/0004-6361/201833051, Bibcode 2018A&amp;A...616A...1G, arXiv 1804.09365)&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt; e a una [[magnitud aparenta]] de 10,8.&lt;ref&gt;[https://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?protocol=html&amp;Ident=LHS+2459&amp;bibdisplay=none Gliese 445], Centre de donadas astronomicas de Strasborg.&lt;/ref&gt;

Es circompolara al nòrd del [[Tropic del Càncer]], mas invisible a uèlh nud.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Mark Littmann, ''[https://books.google.es/books?id=RoJMadct4TQC&amp;printsec=frontcover&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false Planets Beyond: Discovering the Outer Solar System]'', Courier Dover Publications, 2004, 319 &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; &lt;small&gt;(ISBN 0-486-43602-0&lt;/small&gt;&lt;/ref&gt;

Los astronòms pensan pas que Gliese 445, una [[nana roja]] de massa 0,15[4], aja de planetas a l'entorn d'ela que pòscan assostar la vida.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== Rencontre futur amb Voyager 1 ==
Aquela estela s'es facha conéisser perque s'estima que la sonda [[Voyager 1]] se'n sarrarà a mens de 1,6 a.l. dins mai o mens 40 000 ans, quand Gliese 445 passarà a mai o mens un parsec del Solelh.&lt;ref&gt;[https://archive.wikiwix.com/cache/19981130000000/https://voyager.jpl.nasa.gov/mission/interstellar.html Voyager Project Home], ''NASA.''&lt;/ref&gt;

== Referéncias ==
[[Categoria:Nana roja]]</text>
      <sha1>7m22ffmhn2nqgifihoy9z5439lwbgm4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Canton de Belagarda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201652</id>
    <revision>
      <id>2510795</id>
      <parentid>2510736</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T18:35:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>/* Composicion */</comment>
      <origin>2510795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4373" sha1="4fr4b2zhw9jd22wzj6tpay0pk4of4d1" xml:space="preserve">{{Dialècte Auvernhat}}
{{Infobox Canton de França
|carta=oc
|nom=Canton de Belagarda 
|imatge = Map canton code 23 04.svg 
| reg= [[Lemosin (region)|Lemosin]]
| dept= {{Cruesa}}
| arrt= [[Arrondiment dau Buçon|Arrondiment d'Aubuçon]] 
|vila= [[Belagarda (Cruesa)|Belagarda]]
|nbcom= 9
|canton=2304
|km² = 	173,01 
|cons= 	Jean-Paul Joulot (PS)
|datas= [[2011]]-[[2015]]
|}}
Lo '''canton de Belagarda''' es una anciana division administrativa de [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], situada dins l'[[arrondiment dau Buçon]], lo [[departaments franceses|departament]] de [[Cruesa (departament)|Cruesa]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lemosin (region)|Lemosin]], avòra de [[Novela Aquitània]]. Dempuei [[2015]], totas las comunas son dins lo [[canton dau Buçon]]. &lt;/br&gt;
'''La mapa es la de l'[[arrondiment dau Buçon]] davant 2015.'''

==Composicion==
{|class= &quot;wikitable&quot;
!Nom
!Width=&quot;135&quot;|Còdi INSEE
!Superficia 
(&lt;small&gt;km²&lt;/small&gt;)
!Populacion 
!Densitat 
(&lt;small&gt;ab/km²&lt;/small&gt;)
!Intercomunalitat 
|-
|'''[[Belagarda (Cruesa)|Belagarda]]'''
|23020
| 3,14
| {{popfr23|020}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|020}}/3.14) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[Bòsc Rogier]]
|23028
| 7,56
| {{popfr23|028}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|028}}/7.56) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[Champanhac (Cruesa)|Champanhac]]
|23048
| 28,82
| {{popfr23|048}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|048}}/28.82) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[La Chauçada]]
|23059
| 7,19
| {{popfr23|059}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|059}}/7.19) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[Luperçac|Libàrçac]]
|23113
| 32,64
| {{popfr23|113}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|113}}/32.64) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[Minçac]]
|23116
| 34,81
| {{popfr23|116}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|116}}/34.81) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[Mautas]]
|23127
| 22,67
| {{popfr23|127}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|127}}/22.67) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[Sent Domèt]]
|23190
| 15,33
| {{popfr23|190}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|190}}/15.33) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|[[Sent Sàuvan de Belagarda]]
|23241
| 20,85
| {{popfr23|241}} ({{popfr23|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr23|241}}/20.85) round 2}}}}
| [[Comunautat de comunas de Marcha e Combralha en Aquitània|CC de Marcha e Combralha en Aquitània]]   
|-
|}

==Istòria==
De 1790 a 1801, las comunas de [[Bòsc Rogier]] e de [[La Chauçada]] èran dau [[canton dau Buçon]] , la comuna de Minçac èra dau canton de [[Minçac]], las autras comunas èran dau canton de Belagarda. En 1801, quand lo nombre daus cantons saguet demenit, lo canton de Minçac fuguet suprimit e totas las comunas citadas passèren au canton de Belagarda &lt;ref&gt;fichas Cassini-EHESS de las comunas concernidas&lt;/ref&gt;. &lt;/br&gt;
En 2014, quand faguèren una refòrma cantonala, lo canton de Belagarda fuguet suprimit per las eleccions departamentalas de 2015 e passet entierament dins lo [[canton dau Buçon]] en aplicacion dau decret dau 17 de feurier de 2014, en seguda de las leis dau 17 de mai de 2013 (lei organique 2013-402 e lei 2013-403) &lt;ref&gt;http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000027414225&amp;categorieLien= ''Lei n° 2013-403 dau 17 de mai de 2013 relativa a l'eleccion daus conselhiers departamentaus, daus conselhiers municipaus e daus conselhiers comunautaris, e que modifica lo chalendier electorau'', 17 de mai de 2013, Jornau oficiau de la Republica Francesa n° 0114 dau 18 de mai de 2013, p. 8242&lt;/ref&gt;.

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Lemosin}}</text>
      <sha1>4fr4b2zhw9jd22wzj6tpay0pk4of4d1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sent Sauve de Bèlagarda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201654</id>
    <redirect title="Sent Sàuvan de Belagarda" />
    <revision>
      <id>2510792</id>
      <timestamp>2026-10-14T18:33:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>Alaric 506  a desplaçat la pagina [[Sent Sauve de Bèlagarda]] cap a [[Sent Sàuvan de Belagarda]] : Títol mal escrit : grafia Lavalada (Bela Garda) per ['sawvo]</comment>
      <origin>2510792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="p7jofr59n03fgak9jezltvk6mepvwbs" xml:space="preserve">#REDIRECCION [[Sent Sàuvan de Belagarda]]</text>
      <sha1>p7jofr59n03fgak9jezltvk6mepvwbs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Discutir:Sent Sauve de Bèlagarda</title>
    <ns>1</ns>
    <id>201655</id>
    <redirect title="Discutir:Sent Sàuvan de Belagarda" />
    <revision>
      <id>2510794</id>
      <timestamp>2026-10-14T18:33:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>Alaric 506  a desplaçat la pagina [[Discutir:Sent Sauve de Bèlagarda]] cap a [[Discutir:Sent Sàuvan de Belagarda]] : Títol mal escrit : grafia Lavalada (Bela Garda) per ['sawvo]</comment>
      <origin>2510794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="cy1rjxp0t0zr8oidimx3ewhq8fdrfhe" xml:space="preserve">#REDIRECCION [[Discutir:Sent Sàuvan de Belagarda]]</text>
      <sha1>cy1rjxp0t0zr8oidimx3ewhq8fdrfhe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Puèi Palharet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201656</id>
    <revision>
      <id>2510800</id>
      <timestamp>2026-10-14T20:34:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Valentin d'Auvèrnha</username>
        <id>46064</id>
      </contributor>
      <comment>Crèa en tradusissent la pagina « [[:fr:Special:Redirect/revision/211938235|Puy de Paillaret]] »</comment>
      <origin>2510800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2029" sha1="ic3j10pg2vjc1xhki1czfmw1lz74g5r" xml:space="preserve">
{{Infobox Montanha|nom=Puy de Paillaret|ref coord=&lt;ref name=&quot;IGN&quot;&gt;{{Géoportail|latitude=45.508721|longitude=2.826032}}&lt;/ref&gt;|subdivision=[[Puy-de-Dôme]]|type=}}

Le '''puèi Palharet''' es un suc de los [[Monts Dòr]] dins le [[Massís Central|Massís centrau]].

== Toponimia ==

== Geografia ==

=== Situacion ===
Le puèi Palharet es situat dins le [[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]], entre las comunas de [[Picharanda]] e de [[Bèça e Sent Anastese]], au sud-èst del [[Puei de Sancí|puèi de Sant Circ (o Sancí)]], en posicion un pauc excentrada per rapòrt embei la cresta principala que relia le puèi de Sant Circ embei le puèi de la Perdritz qu'es separat per le pas del ''Couhay'' (en francés, 1 676 metres). Quò es le suc le mai au sud del massís.

L'accès embei le puèi se pòt efectuar en sègre un viòu desempuèi le pas del ''Couhay''.

=== Idrografia ===
Le riu de Nòufònts e la Rua lai prenon lhora sorsa.

=== Geologia ===
S’agís d’un ancian [[dòma de lava]], coronat d'[[andesita]].

=== Fauna e flòra ===
Le puèi Palharet abrita mai d'un meitan subalpin que se distingon per lhora originalitat per rapòrt a la rèsta de l'[[Auvèrnhe (Occitània)|Auvèrnha]]. Lai trobèm de landas subalpinas, notadament aquelas d'aquí ente creis la Camarina negra (''Empetrum nigrum''), de combas enivernadas ente prospèran l'èrba de cinc còstas de los Aups (''Plantago alpina''), coma de formacions vegetalas de Festuca paniculada (''Festuca paniculata''), bien desvolopadas en rason de l'exposicion vèrs mèidia e de la situacion xerica del puèi. Las avalanchadas aculhon particularament le Cryptogramma crispa.

== Proteccion environamentala ==
Le puèi es dins le siti Natura 2000 « Monts Dòr » e repertoriat en [[Zòna naturala d'interès ecologic, faunistic e floristic|ZNIEFF]] de tipe 2 « Monts Dòr », coma dins la ZNIEFF de tipe 1 « Puèi Palharet ».

== Nòtas e referéncias ==

== Veire maitot ==

* [[Monts Dòr]]
[[Categoria:Portal:Geografia/Articles ligats]]</text>
      <sha1>ic3j10pg2vjc1xhki1czfmw1lz74g5r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2510801</id>
      <parentid>2510800</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:52:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Valentin d'Auvèrnha</username>
        <id>46064</id>
      </contributor>
      <comment>/* Geografia */</comment>
      <origin>2510801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2549" sha1="6pjntqghspo95z6ib3236h2rdr36jgd" xml:space="preserve">{{dialècte Auvernhat}}
{{Infobox Montanha
|nom=Puèi Palharet
|imatge=Moutons au Puy Ferrand.jpg
|legenda=Vista del Puèi Palharet desempuèi le puèi Ferrand.
|altitud=1721
|massís=[[Monts Dòr]] ([[Massís Central|Massís Centrau]])
|latitud=45.508721
|longitud=2.826032
|país=[[França]]
|region=[[Auvèrnhe-Ròse-Aups|Auvèrnha-Ròse-Aups]]
|subdivision=[[Puèi de Doma]]
|ròcas=[[andesita]]
}}

Le '''puèi Palharet''' es un suc de los [[Monts Dòr]] dins le [[Massís Central|Massís centrau]].

== Toponimia ==
Dins le parlar de vèrs [[Picharanda]], se ditz [lə pe pajaˈri]&lt;ref&gt;Collectatge IEO 63.&lt;/ref&gt;.

Le puèi es mencionat dins una expression populara : ''&quot;Le puèi Palharet es devalat debàs&quot;'', que vòl dire que quò ivernèt bravament e que la comuna es tapada d'[[Nèu|ivèrn]].

== Geografia ==

=== Situacion ===
Le puèi Palharet es situat dins le [[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]], entre las comunas de [[Picharanda]] e de [[Bèça e Sent Anastese]], au sud-èst del [[Puei de Sancí|puèi de Sant Circ (o Sancí)]], en posicion un pauc excentrada per rapòrt embei la cresta principala que relia le puèi de Sant Circ embei le puèi de la Perdritz qu'es separat per le pas del ''Couhay'' (en francés, 1 676 metres). Quò es le suc le mai au sud del massís.

L'accès embei le puèi se pòt efectuar en sègre un viòu desempuèi le pas del ''Couhay''.

=== Idrografia ===
Le riu de Nòufònts e la Rua lai prenon lhora sorsa.

=== Geologia ===
S’agís d’un ancian [[dòma de lava]], coronat d'[[andesita]].

=== Fauna e flòra ===
Le puèi Palharet abrita mai d'un meitan subalpin que se distingon per lhora originalitat per rapòrt a la rèsta de l'[[Auvèrnhe (Occitània)|Auvèrnha]]. Lai trobèm de landas subalpinas, notadament aquelas d'aquí ente creis la Camarina negra (''Empetrum nigrum''), de combas enivernadas ente prospèran l'èrba de cinc còstas de los Aups (''Plantago alpina''), coma de formacions vegetalas de Festuca paniculada (''Festuca paniculata''), bien desvolopadas en rason de l'exposicion vèrs mèidia e de la situacion xerica del puèi. Las avalanchadas aculhon particularament le Cryptogramma crispa.

== Proteccion environamentala ==
Le puèi es dins le siti Natura 2000 « Monts Dòr » e repertoriat en [[Zòna naturala d'interès ecologic, faunistic e floristic|ZNIEFF]] de tipe 2 « Monts Dòr », coma dins la ZNIEFF de tipe 1 « Puèi Palharet ».

== Nòtas e referéncias ==

== Veire maitot ==

* [[Monts Dòr]]
[[Categoria:Portal:Geografia/Articles ligats]]</text>
      <sha1>6pjntqghspo95z6ib3236h2rdr36jgd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2510802</id>
      <parentid>2510801</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:54:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Valentin d'Auvèrnha</username>
        <id>46064</id>
      </contributor>
      <origin>2510802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2581" sha1="hesi7ronmhutrj8acyx5fu7de29p51n" xml:space="preserve">{{dialècte Auvernhat}}
{{Infobox Montanha
|nom=Puèi Palharet
|imatge=Moutons au Puy Ferrand.jpg
|legenda=Vista del Puèi Palharet desempuèi le puèi Ferrand.
|altitud=1721
|massís=[[Monts Dòr]] ([[Massís Central|Massís Centrau]])
|latitud=45.508721
|longitud=2.826032
|país=[[França]]
|region=[[Auvèrnhe-Ròse-Aups|Auvèrnha-Ròse-Aups]]
|subdivision=[[Puèi de Doma]]
|ròcas=[[andesita]]
|mapa=Moutons au Puy Ferrand.jpg}}

Le '''puèi Palharet''' es un suc de los [[Monts Dòr]] dins le [[Massís Central|Massís centrau]].

== Toponimia ==
Dins le parlar de vèrs [[Picharanda]], se ditz [lə pe pajaˈri]&lt;ref&gt;Collectatge IEO 63.&lt;/ref&gt;.

Le puèi es mencionat dins una expression populara : ''&quot;Le puèi Palharet es devalat debàs&quot;'', que vòl dire que quò ivernèt bravament e que la comuna es tapada d'[[Nèu|ivèrn]].

== Geografia ==

=== Situacion ===
Le puèi Palharet es situat dins le [[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]], entre las comunas de [[Picharanda]] e de [[Bèça e Sent Anastese]], au sud-èst del [[Puei de Sancí|puèi de Sant Circ (o Sancí)]], en posicion un pauc excentrada per rapòrt embei la cresta principala que relia le puèi de Sant Circ embei le puèi de la Perdritz qu'es separat per le pas del ''Couhay'' (en francés, 1 676 metres). Quò es le suc le mai au sud del massís.

L'accès embei le puèi se pòt efectuar en sègre un viòu desempuèi le pas del ''Couhay''.

=== Idrografia ===
Le riu de Nòufònts e la Rua lai prenon lhora sorsa.

=== Geologia ===
S’agís d’un ancian [[dòma de lava]], coronat d'[[andesita]].

=== Fauna e flòra ===
Le puèi Palharet abrita mai d'un meitan subalpin que se distingon per lhora originalitat per rapòrt a la rèsta de l'[[Auvèrnhe (Occitània)|Auvèrnha]]. Lai trobèm de landas subalpinas, notadament aquelas d'aquí ente creis la Camarina negra (''Empetrum nigrum''), de combas enivernadas ente prospèran l'èrba de cinc còstas de los Aups (''Plantago alpina''), coma de formacions vegetalas de Festuca paniculada (''Festuca paniculata''), bien desvolopadas en rason de l'exposicion vèrs mèidia e de la situacion xerica del puèi. Las avalanchadas aculhon particularament le Cryptogramma crispa.

== Proteccion environamentala ==
Le puèi es dins le siti Natura 2000 « Monts Dòr » e repertoriat en [[Zòna naturala d'interès ecologic, faunistic e floristic|ZNIEFF]] de tipe 2 « Monts Dòr », coma dins la ZNIEFF de tipe 1 « Puèi Palharet ».

== Nòtas e referéncias ==

== Veire maitot ==

* [[Monts Dòr]]
[[Categoria:Portal:Geografia/Articles ligats]]</text>
      <sha1>hesi7ronmhutrj8acyx5fu7de29p51n</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>