Wikipedii olowiki https://olo.wikipedia.org/wiki/Pi%C3%A4sivu MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Medii Erikoine Pagin Käyttäi Käyttäi pagin Wikipedii Wikipedien paginat Failu Failu pagin MediiWiki MediiWiki pagin Šablonu Šablonu pagin Abu Abu pagin Kategourii Kategourii pagin TimedText TimedText talk Moduuli Keskustelu moduulista Event Event talk Hokusai 0 2908 50453 49635 2026-05-29T02:29:59Z Fembriha 8650 50453 wikitext text/x-wiki {{Ristikanzu|kuva=[[File:Hokusai as an old man.jpg|250px|center|Hokusai kui vahnu mies]]|nimikirjutus=[[File:Signature of Katsushika Hokusai.png|150px|center|]]|ukko_akku=ei tiijä}} '''Katsushika Hokusai''' ({{K-ja|葛飾北斎}}, ''Katsušika Hokusai''; [[1760|1760]] — [[10. oraskuudu|10. oraskuudu]] [[1849|1849]], Edo (nygyaigaine [[Tokio|Tokio]])) oli [[Japounii|japounielaine]] [[Ukiyo-e|ukiyo-e-stiilin]] puupiirrostaidoilii. Hänen tunnetuin tevos on värillizis puupiirroksis kerätty sarju nimel ''[[36 kačondua Fujimägeh]]'', kudaman enzimäine piirros ''Kanagawan suuri aldo'' on yksi Japounien taidehen tunnetuimbis kuvis. Hänen tevokset ollah myöhembi vaikuttanuh sežo [[Jevrouppu|eurouppalaizih]] taidoilijoih. == Elos == Hokusain roinduaigua ei ole tarkua tieduo. Se sijoiččou 9. ligakuudu - 8. kylmykuudu vuvvennu 1760. Hokusain tuatto Nakajima Issai oli peiliruadajannu šogunan dvorčas. Hokusai rubei ruadoh enzimäi kniigukaupan abuniekannu, sit kaivertajan abuniekannu, sit 18-vuodehizennu taidoilii Katsugawa Shunshōn opastujannu. Ga häi piäzi lähtemäh terväh sen jälles, ku häi riidähtih midätahto - toinah kuvien tyylis - Shunshōnke. Jälles sidä Hokusai elätti iččie kadukauppailijannu da kirjankuvailijannu Edos. 1700-luvun lopus algajen hänen kuulužus kuvittajannu vähitellen kazvoi. 1700- da 1800-vuozien vaihtehel häi luadi äijän surimono-ruadoloi libo onnittelu- da tiedotusgrafiekkua. Aigan japanilazen tavan mugah Hokusai esiinnyh oman eloksen aigua äijil eri nimilöil. Hänen taidehen tunnistus on olluh jygei sendäh, ku äijän nämmii nimilöi käytettih toizetgi taidoilijat enne händy da jälles händy. Hokusain lapsusnimi oli Tokitarō. Kaivertajan opastujannu händy tundiettih Tetsuzō-nimel. Shunshonan opastujannu häi sai taidoilijan nimen Shunrō, da opastusvuvven lopus vuvvennu 1779 häi sai luvan käyttiä senke opastajan školan nimie Katsugawa, muga häi rodih Katsugawa Shunrō. Jälles sidä häi taidoilijannu käytti ainos nimilöi Mugaru Shunrō, Sōri, Hyakurin Sōri, Taitō, Kakō, Hokusai, Gakyōjin Hokusai, Hokusai Shinsei, Shinsai da Katsushika Hokusai. Hokusai ilmestyi käytökseh enzimäzen kerran vuvvennu 1797. Enimyölleh tundiettuloinnu oldih Hokusain ližäkse Sori-nimel luajitut ruavot. Kuulužimat taidehtevot Hokusai luadi 1810-luvul algajen. Niilöis kaikis levei oli viizitostu kniigan kuvakogomus ''Hokusai Manga''. Hokusai oli miehel kaksi kerdua, ga mollembis akkuzis tieduo on ylen vähä. Liitois rodih yhteh kaksi poigua da kolme tütärdy. Yksi poijois rubei died'oin ammattah peiliruadajakse, toizes tiettäväine rodih valdivon virguniekku. Tuatan taidolahjoin perindönnu nuorembi tytär Oei kačoi Hokusai hänen vahnas ijäs. Yksi tytär kuoli nuorennu. Kolmas nai Hokusain opastujan Yanagava Shigenobun. Heijän poigu vuvvennu 1834 luadi tarkembah tiedämättömäh jiännyön huigien, kudaman periä Hokusai pidi pagie parikse vuvvekse Edospäi loitton Uragan linnah. Hos Hokusain ruadoloi, semmite Hokusai Mangai, myydih äijäl hänen eloksen aigah, taidoilijan malttamattomus den'gan käytös pidi händy köyhäkse. Hokusailla oli šuuri seurajien joukko Japanissa, ka šuorah hänen koulutukses ošallistujie opaštujie ilmešti oli melko vähän. Hokusai kuulužimat opastujat oldih Hokkei, Teisai Hokuba da Gakutei. Hokusai kuoli 10. oraskuudu vuvvennu 1849. Hänen jälgimäzet sanat sanotah olluh: "Ku kohtalo olis andanuh minule vie viizi vuottu, minul vois rodie tovelline maalari". == Taido == {{Multiple image | align= left | total_width = 300 | image1 = Great_Wave_off_Kanagawa2.jpg | width1 = 600 | height1 = 347 | caption1 =Kanagavan suuri ualdo }}Hokusain aijembat ruavot Shunshōn opastujas oldih puuh piirustetut näyttelijät. Hokusai on tundiettu enimyölleh ukiyo-e-tyylis puukuvielois. Hokusai luadi sežo erähii eroottizii shunga-taidoi. Hänen kaksitostu painettuo tevosarjua Fukujusō pietäh yhtenny kaikis tärgevimis šunga-ruadolois. Nimitys ukiyo-e ("kellujan muailman kuvat") ozuttau kui tehniekkah, mugai teemaluaduh. 1600-luvulta 1800-luvun alkupuolella Japanissa yleini ukiyo-e-kuva toteutettih taiteilijan, kaivertajan ta painajan yhteistyönä. Enzimäi paberih maalittu kuva siirrettih kirsikkupuupölkkih, kuduat kaiverrettih yksi joga kuvan ozuaineh niškoi. Tämän kuvan painettih paberih. Puolivärilöi voinui olla läs kaksitostu. Toiči kuva painettih yhten värinke da väritettih käzil. Sisällöltäh ukiyo-e erozi Japanan aijembih taidehsuunniloih sendäh, ku se kuvaičči näyttelijöi, kurtizanoi, tavallistu rahvastu da muadu. Painokuvii myödih kui linnalazile, mugai linnois kävyjile matkuajile. Hokusai sežo kehitti surimono-taidehen huippuh. Surimono-taido luajittih jo enne Hokusai-aigua, ga Hokusai kehitti sidä vakiinnuhes muodos da käytös. Surimono merkiččöy puukirjutuksii, kudualoi luajittih kundoile pieninny sarjoinnu kučukorttiekse da tervehykse, erikseh uvven vuuvven tervehykse. Kuvan ližäkse suruamonos oli pieni runo libo muu huumorine teksti. Hokusai oli äijiä rohkiembi värien käyttäi omua aigua. Häi oli sežo poikkeuksellisen nerokas ristikanzoin rožieloin, ilmehien da elehien kuvai. Hokusain suurin kuvakogomus Hokusai Manga kattau teemoi kaikis eloksen alovehis katukuvas karikaturoih suate. Fuji-mäin (Fugaku Sanjūrokkei) nägemizii Hokusai toteutti kahtes sarjas. Enzimäine oli sadoin nägymien sarja, ga kuulužembi on suurimman suuruon da värikkähän kuvanny toteutettu 36 kačondua Fuji-mägeh. Sarjah lisättih myöhembi vie kymmene kuvua. Hiän julkaisi šamoin valokuvasarjoja muun muassa japonilaisista šilloipäi, šuarispäi da veziputoukkispäi. Hokusain ruavot vaikutettih Euroupan taidoilijoih Japounien avavundan jälles, kudai algavui 1860-luvul. == Tevokšie == [[Failu:The_Dream_of_the_Fisherman's_Wife,_British_Museum,_version_1_(cropped).jpg|vasen|pienoiskuva|Kalastajan akan uni]] [[Failu:Katsushika_Hokusai,_published_by_Nishimuraya_Yohachi_(Eijudō)_-_Fine_Wind,_Clear_Weather_(Gaifū_kaisei),_also_known_as_Red_Fuji,_from_the_series_Thirty-six_Views_o..._-_Google_Art_Project_-_Cropped.jpg|vasen|pienoiskuva|Hieno tuuli, selgiä aigua]] [[Failu:Gods1a.png|keski|pienoiskuva|Wagojin]] == Lähtehet == [[Category:Kuvataideh|Hokusai]] rr46h95k61qgru71tm615zxmrz2u9vg Lohi 0 3272 50458 27010 2026-05-29T09:21:28Z Miro Tuomi 8600 50458 wikitext text/x-wiki [[File:Salmo salar.jpg|thumbnail|right|280px|[[Merilohi]]]] '''Lohikalat''' ({{K-la|Salmo}}) on lohien (''Salmonidae'') heimoh kuului sädehkalaine heimo. Se on omas heimoh da lohipezähien joukkoh kuului tyyppilaji. Enimät lajit ollah endemizet Vahnan Muailman vezivarzielois ([[Jevrouppu]], [[Pohjas-Afriekku]], [[Päivänlasku-Azii]]). Ainoine luonnolline poikkeus on Atlantan lohi (Salmo salar), kuduan eländykohtu kattau sežo [[Pohjas-Amerikku|Pohjas-Amerikan]] päivännouzurannikon. Tunnetuimmat edustajat ollah: * ''Salmo salar'' — [[Atlantan lohi]] (sömga) Se on suurin laji, kudaman piduhus on 1,5 metrii da massua on enämbi 40 kiluo. * ''Salmo trutta'' — [[Torpu|Kumža]]. On äijy ekolougiedu muodoidu: siirdymäine merimado, ojantorpu da järventorpu. * ''Salmo ischchan'' — [[Sevanan torpu]] (išhan). Sevan-järven endemiekku Armenies. * ''Salmo marmoratus'' — [[Mruamoran torpu]]. Suuri laji, kudamal on ainutluaduine muasteri rungas, kudai eläy [[Adriatiekan meri|Adriatiekan meren]] jogialovehis. [[Kategourii:Kalat|L]] m4ka9whaqjfts9r9hvyhi5klzw585q6 50459 50458 2026-05-29T09:24:42Z Miro Tuomi 8600 50459 wikitext text/x-wiki [[File:Salmo salar.jpg|thumbnail|right|280px|[[Merilohi]]]] '''Lohikalat''' ({{K-la|Salmo}}) on lohien (''Salmonidae'') heimoh kuului sädehkalaine heimo. Se on omas heimoh da lohipezähien joukkoh kuului tyyppilaji. Enimät lajit ollah endemizet Vahnan Muailman vezivarzielois ([[Jevrouppu]], [[Pohjas-Afriekku]], [[Päivänlasku-Azii]]). Ainoine luonnolline poikkeus on Atlantan lohi (Salmo salar), kuduan eländykohtu kattau sežo [[Pohjas-Amerikku|Pohjas-Amerikan]] päivännouzurannikon. Tunnetuimmat edustajat ollah: * ''Salmo salar'' — [[Merilohi]]. Se on suurin laji, kudaman piduhus on 1,5 metrii da massua on enämbi 40 kiluo. * ''Salmo trutta'' — [[Torpu|Kumža]]. On äijy ekolougiedu muodoidu: siirdymäine merimado, ojantorpu da järventorpu. * ''Salmo ischchan'' — [[Sevanan torpu]] (išhan). Sevan-järven endemiekku Armenies. * ''Salmo marmoratus'' — [[Mruamoran torpu]]. Suuri laji, kudamal on ainutluaduine muasteri rungas, kudai eläy [[Adriatiekan meri|Adriatiekan meren]] jogialovehis. [[Kategourii:Kalat|L]] 5ht1rkn7a8sotkjz7qb2x3zyxk88duq Merilohi 0 3349 50460 29667 2026-05-29T09:29:58Z Miro Tuomi 8600 50460 wikitext text/x-wiki [[Failu:Atlantischer Lachs.jpg|thumb|400.px|alt=Merilohi|Merilohi]] '''Merilohi''' (atlantiekanlohi, järvilohi) ({{K-la|Salmo salar}}) on [[Lohi|lohirovun]] kala.<br /> Sen piduhus voi olla 1,5 metrii, paino – 43 kiluo. Elaijan suurin aigu on 13 vuottu. Eläy Atlantiekan valdumeren pohjazes ozas. Lohi kudou [[Portugalii|Portugalien]], [[Ispuanii|Ispanien]], [[Barencanmeri|Barencan meren]] jogilois. <br /> Lohi eläy [[Ven'a|Ven’an]] Kuolan niemimuan sego [[Karjal|Karjalan]] järvilöis – [[Imatra|Imandras]], [[Ylä-Kuittijärvi|Ylä-Kuittijärves]], [[Keski-Kuittijärvi|Keski-Kuittijärves]], [[Ala-Kuittijärvi|Ala-Kuittijärves]], [[Nuokkijärvi|Nuokkijärves]], [[Kamennoje-järves]], [[Uikujärvi|Uikujärves]], [[Seesjärvi|Seesjärves]], [[Sandaljärvi|Sandaljärves]], [[Jänisjärvi|Jänisjärves]], [[Oniegujärvi|Oniegas]], [[Luadogu|Luadogas]]; [[Jevrouppu|Jevroupas]] – [[Norviegii|Norviegies]], [[Ruočči|Ruočis]], [[Suomi|Suomes]].<br /><br /> Lohikaloin olenduala on suuri. Se eläy [[Atlantan valdumeri|Atlantiekan]] valdumeren pohjazes ozas sego [[Pohjaine jiämeri|Pohjazen jiämeren]] päivänlaskupuoles. <br /> Lohtu on Jevroupan rannikon suves [[Portugalii|Portugaliessah]], koillizes – Karajogessah. Lohtu on [[Ven'a|Ven'an]] [[Murmanskan aloveh|Murmanskan]] rannikon da [[Vienanmeri|Vienan meren]] jogilois, [[Pečora|Pečoras]], [[Baltiekan meri|Baltien meren]] jogilois. Lohi hyvin kazvau meres, kus syöy kil'kukalua, salattii, seldii, kuor'oidu da tuulenkalua.<br /> Lohi kudou jogilois. Sen kudupaikat ollah joven ylä- da keskiagjoin koskiloil. Atlantiekanlohen suurimbat luondokudupaikat ollah [[Šuojun jogi|Šuojun joves]], [[Umbajogi|Umbajoves]], [[Nivajogi|Nivajoves]] da [[Kemijogi|Kemijoves]]. Merilohi voi olla rahvahan kazvattamizen objektannu. [[Kategourii:Kalat|M]] 3x2tld6lwk4bey18j043i8ij3ow2fw8 50461 50460 2026-05-29T09:30:33Z Miro Tuomi 8600 50461 wikitext text/x-wiki [[Failu:Atlantischer Lachs.jpg|thumb|400.px|alt=Merilohi|Merilohi]] '''Merilohi''' (atlantiekanlohi, järvilohi) ({{K-la|Salmo salar}}) on [[Lohi|lohirovun]] kala.<br /> Sen piduhus voi olla 1,5 metrii, paino – 43 kiluo. Elaijan suurin aigu on 13 vuottu. Eläy Atlantiekan valdumeren pohjazes ozas. Lohi kudou [[Portugalii|Portugalien]], [[Ispuanii|Ispanien]], [[Barencanmeri|Barencan meren]] jogilois. Lohi eläy [[Ven'a|Ven’an]] Kuolan niemimuan sego [[Karjal|Karjalan]] järvilöis – [[Imatra|Imandras]], [[Ylä-Kuittijärvi|Ylä-Kuittijärves]], [[Keski-Kuittijärvi|Keski-Kuittijärves]], [[Ala-Kuittijärvi|Ala-Kuittijärves]], [[Nuokkijärvi|Nuokkijärves]], [[Kamennoje-järves]], [[Uikujärvi|Uikujärves]], [[Seesjärvi|Seesjärves]], [[Sandaljärvi|Sandaljärves]], [[Jänisjärvi|Jänisjärves]], [[Oniegujärvi|Oniegas]], [[Luadogu|Luadogas]]; [[Jevrouppu|Jevroupas]] – [[Norviegii|Norviegies]], [[Ruočči|Ruočis]], [[Suomi|Suomes]]. Lohikaloin olenduala on suuri. Se eläy [[Atlantan valdumeri|Atlantiekan]] valdumeren pohjazes ozas sego [[Pohjaine jiämeri|Pohjazen jiämeren]] päivänlaskupuoles. <br /> Lohtu on Jevroupan rannikon suves [[Portugalii|Portugaliessah]], koillizes – Karajogessah. Lohtu on [[Ven'a|Ven'an]] [[Murmanskan aloveh|Murmanskan]] rannikon da [[Vienanmeri|Vienan meren]] jogilois, [[Pečora|Pečoras]], [[Baltiekan meri|Baltien meren]] jogilois. Lohi hyvin kazvau meres, kus syöy kil'kukalua, salattii, seldii, kuor'oidu da tuulenkalua. Lohi kudou jogilois. Sen kudupaikat ollah joven ylä- da keskiagjoin koskiloil. Atlantiekanlohen suurimbat luondokudupaikat ollah [[Šuojun jogi|Šuojun joves]], [[Umbajogi|Umbajoves]], [[Nivajogi|Nivajoves]] da [[Kemijogi|Kemijoves]]. Merilohi voi olla rahvahan kazvattamizen objektannu. [[Kategourii:Kalat|M]] 4dccqvrbokrhlch0g4lnssl3kr63oke Michael Jackson 0 5058 50443 46990 2026-05-28T17:34:10Z Fembriha 8650 yhtysvaldulaine → yhtysvaldalaine 50443 wikitext text/x-wiki {{Ristikanzu}} '''Michael Joseph Jackson''' ([[29. elokuudu]] [[1958]] – [[25. kezäkuudu]] [[2009]]), oli [[Yhtysvallat|yhtysvaldalaine]] pajattai.<ref>Michael Jackson|Osoite = http://www.allmusic.com/artist/michael-jackson-mn0000467203/biography|Julkaisija = AllMusic.com|Viitattu =</ref> == Diskografii == === Al'boumat === * ''Got to Be There'' (1972) * ''Ben'' (1972) * ''Music and Me'' (1973) * ''Forever, Michael'' (1975) * ''Off the Wall'' (1979) * ''Thriller'' (1982) * ''Bad'' (1987) * ''Dangerous'' (1991) * ''HIStory: Past, Present and Future, Book I'' (1995) * ''Invincible'' (2001) * ''Michael'' (2010) * ''Xscape'' (2014) == Aihies muijal == * [http://www.michaeljackson.com Michael Jackson Official Web Site]. {{commons|Michael Jackson}} 9n9x0fugjl7q6oe1rei6bjp7m3deixt Tyynenmerenčiistikky 0 8252 50462 34000 2026-05-29T11:19:51Z Miro Tuomi 8600 50462 wikitext text/x-wiki [[Failu:PigeonGuillemots.jpg|pienoiskuva|Tyynenmerenčiistikky]] '''Tyynenmerenčiistikky''' ([[Latinan kieli|lat]]. ''Cepphus columba'') on keskimäine [[merilindu]] čistikoin heimoh (''Alcidae'') kuului. Se ylen äijäl muistuttau čistikan (''Cepphus'') heimoh kuului heimolajii, enne kaikkie tavallistu čistikua (''Cepphus grylle''), kudai on vai vähäzel suurembi. Tyynenmerenčiistikky pezoitetah pienis kolonielois [[Tyynimeri|Tyynenmeren]] pohjazes čuppulois. Niilöin aloveh levittäy [[Kamčatka|Kamčatkaspäi]] [[Pohjas-Amerikku|Pohjas-Amerikkah]] suate, kus sidä voibi nähtä kogo rannikol [[Alaska|Alaskaspäi]] [[Kalifornija|Kalifornijah]] suate. Talvel kyyhkysčistiet lendutah Alaskaspäi jiävytömih piirilöih suveh. Kalifornien linnutgi muutetah pohjazeh Britien Kolumbien aloveheh. Tavallisesti aikuiset yksilöt pezitäh sie, kus synnyttihki. Omat pezäzet net tavan mugah luajitah pienih kallivoloih libo niškoih. Puaksuh kyykkäpuhastajat käytetäh muuh mugah merilindujen hylgiettylöi pezii. Toizin ku toizet puhtastajat, net joga kerdua pandih kaksi munua. Syömisty eččimäh Tyynenmerenčiistikkat ei sukeltua ilmaspäi, a vien piälöispäi. Hyö uppotah matalah da tavatah kalua, krabieloi da muudu meriloidu. [[Kategourii:Linnut|T]] d56xu0t4lq8e66ygtka58e40pfin30f Formula-1 vuozi 2024 0 15980 50452 50367 2026-05-28T22:12:00Z Onegaborg 144 /* Joukot da avtokilbailijat */ 50452 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 280px; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; color: black; float: right; margin: 0 0 1em 1em; border-spacing: 3px; font-size: 88%; line-height: 1.5em;" |+ style="font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.2em 0.4em; background-color: #b0c4de;" | [[Formula-1_vuozi_2023|2023]] Max Verstappen [[Formula-1_vuozi_2025|2025]] |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 10px;" | [[File:2024-08-25_Motorsport,_Formel_1,_Großer_Preis_der_Niederlande_2024_STP_3989_by_Stepro_(Verstappen).jpg|center|350px]] |- | colspan="2" style="text-align: center; border-top: 1px solid #a2a9b1; font-size: 90%; background: #f2f2f2;" | '''Vuvven 2024 Formula 1 čempion''' |} === Joukot da avtokilbailijat === {|class="wikitable" style="font-size: 90%;" |- ! scope="col" |'''Joukko''' ! scope="col" |'''Luajittelii''' ! scope="col" |'''Šassi''' ! scope="col" |'''Motor''' ! scope="col" |'''Avtoavtokilbailijat''' |- |[[Failu:Flag_of_France.svg|frameless|25px]] BWT Alpine F1 Team |Alpine |A524 |[[Renault]] |10 [[Failu:Flag_of_France.svg|frameless|25px]] [[Pierre Gasly]]<br> 31 [[Failu:Flag_of_France.svg|frameless|25px]] [[Esteban Ocon]]<br> 61 [[Failu:Flag of Australia.svg|frameless|25px]] [[Jack Doohan]] |- |[[Failu:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|frameless|25px]] Aston Martin Aramco Cognizant |Aston Martin |AMR24 |[[Mercedes]] |14 [[Failu:Flag of Spain.svg|frameless|25px]] [[Fernando Alonso]]<br> 18 [[Failu:Flag of Canada (Pantone).svg|frameless|25px]] [[Lance Stroll]] |- |[[Failu:Flag of Italy.svg|frameless|25px]] Scuderia Ferrari |Ferrari |SF-24 |[[Ferrari]] |16 [[Failu:Flag of Monaco.svg|frameless|25px]] [[Charles Leclerc]]<br> 38 [[Failu:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|frameless|25px]] [[Oliver Bearman]]<br> 55 [[Failu:Flag of Spain.svg|frameless|25px]] [[Carlos Sainz]] |- |[[Failu:Flag of the United States.svg|frameless|25px]] MoneyGram Haas F1 Team |Haas |VF-24 |[[Ferrari]] |20 [[Failu:Flag of Denmark.svg|frameless|25px]] [[Kevin Magnussen]]<br> 27 [[Failu:Flag of Germany.svg|frameless|25px]] [[Nicolas Hülkenberg]]<br> 50 [[Failu:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|frameless|25px]] [[Oliver Bearman]] |- |[[Failu:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|frameless|25px]] McLaren Formula 1 Team |McLaren |MCL38 |[[Mercedes]] |4 [[Failu:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|frameless|25px]] [[Lando Norris]]<br> 81 [[Failu:Flag_of_Australia.svg|frameless|25px]] [[Oscar Piastri]] |- |[[Failu:Flag of Germany.svg|frameless|25px]] Mercedes-AMG Petronas Formula One Team |Mercedes |W15 |[[Mercedes]] |44 [[Failu:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|frameless|25px]] [[Lewis Hamilton]]<br> 63 [[Failu:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|frameless|25px]] [[George Russell]] |} === Kalenduaru === {|class="wikitable" style="font-size: 90%;" |- ! scope="col" |'''N''' ! scope="col" |'''Grand Prix''' ! scope="col" |'''Kohtu''' ! scope="col" |'''Tie''' ! scope="col" |'''Päivymiäry''' |- |1 |[[Failu:Flag_of_Bahrain.svg|frameless|25px]] Bahreinan Grand Prix |Sahir, [[Bahrein]] |Bahrein Rahvahienkeskine avtokilbailun tie |2. kevätkuudu |- |2 |[[Failu:Flag_of_Saudi_Arabia.svg|frameless|25px]] Saudi Arabien Grand Prix |[[Džidda]], [[Saudi Arabii]] |Džiddan avtokilbailun tie |9. kevätkuudu |- |3 |[[Failu:Flag_of_Australia.svg|frameless|25px]] Avstrualien Grand Prix |[[Melburn]], [[Avstrualii]] |Albert Park |24. kevätkuudu |- |4 |[[Failu:Flag_of_Japan.svg|frameless|25px]] Japounien Grand Prix |Sudzuka, [[Japounii]] |Sudzuka |7. sulakuudu |- |5 |[[Failu:Flag_of_the_People's_Republic_of_China.svg|frameless|25px]] Kitain Grand Prix |[[Šanhai]], [[Kitai]] |Šanhain Rahvahienkeskine avtokilbailun tie |21. sulakuudu |- |6 |[[Failu:Flag_of_the_United_States.svg|frameless|25px]] Majamin Grand Prix |Majami, [[Amerikan Yhtysvallat]] |Majamin Rahvahienkeskine avtokilbailun tie |5. oraskuudu |- |7 |[[Failu:Flag_of_Italy.svg|frameless|25px]] Emilia-Romanian Grand Prix |Imola, [[Itualii]] |Enzo da Dino Ferrarin avtokilbailun tie |19. oraskuudu |- |8 |[[Failu:Flag of Monaco.svg|frameless|25px]] Monakon Grand Prix |Monte-Karlo, [[Monako]] |Monte-Karlon avtokilbailun tie |26. oraskuudu |- |9 |[[Failu:Flag of Canada (Pantone).svg|frameless|25px]] Kanuadan Grand Prix |[[Montreal]], [[Kanuadu]] |Gilles Villeneuven avtokilbailun tie |9. kezäkuudu |- |10 |[[Failu:Flag of Spain.svg|frameless|25px]] Ispuanien Grand Prix |Monmelo, [[Ispuanii]] |Barcelona-Catalunyan avtokilbailun tie |23. kezäkuudu |- |11 |[[Failu:Flag of Austria.svg|frameless|25px]] Avstrien Grand Prix |[[Spielberg]], [[Avstrii]] |Red Bull Ring |30. kezäkuudu |- |12 |[[Failu:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|frameless|25px]] Suuri-Britanien Grand Prix |Silverstone, [[Yhtistynnyh kuningaskundu|Suuri-Britanii]] |Silverstonen avtokilbailun tie |7. heinykuudu |- |13 |[[Failu:Flag of Hungary.svg|frameless|25px]] Vengrien Grand Prix |[[Budapeštu]], [[Vengrii]] |Hungaroring |21. heinykuudu |- |14 |[[Failu:Flag of Belgium (civil).svg|frameless|25px]] Bel’gien Grand Prix |Spa, [[Bel’gii]] |Spa-Francoršam |28. heinykuudu |- |15 |[[Failu:Flag of the Netherlands.svg|frameless|25px]] Alangomualoin Grand Prix |Zandvort, [[Alangomuat]] |Zandvort |25. elokuudu |- |16 |[[Failu:Flag of Italy.svg|frameless|25px]] Itualien Grand Prix |Monza, [[Itualii]] |Monza |1. syvyskuudu |- |17 |[[Failu:Flag of Azerbaijan.svg|frameless|25px]] Azerbaidžuanan Grand Prix |[[Baku]], [[Azerbaidžuanu]] |Bakun avtokilbailun tie |15. syvyskuudu |- |18 |[[Failu:Flag of Singapore.svg|frameless|25px]] Singaporen Grand Prix |[[Singapore]] |Marina-Bei |22. syvyskuudu |- |19 |[[Failu:Flag of the United States.svg|frameless|25px]] Amerikan Grand Prix |Ostin, [[Amerikan Yhtysvallat]] |Amerikan avtokilbailun tie |20. ligakuudu |- |20 |[[Failu:Flag of Mexico.svg|frameless|25px]] Meksikan Grand Prix |[[Mehiko]], [[Meksikku]] |Vellien Rodríguez avtokilbailu tie |27. ligakuudu |- |21 |[[Failu:Flag of Brazil.svg|frameless|25px]] San-Paulun Grand Prix |[[San-Paulu]], [[Braziilii]] |Interlagos |3. kylmykuudu |- |22 |[[Failu:Flag of the United States.svg|frameless|25px]] Las-Vegasan Grand Prix |Las-Vegas, [[Amerikan Yhtysvallat]] |Las-Vegasan avtokilbailu tie |23. kylmykuudu |- |23 |[[Failu:Flag of Qatar.svg|frameless|25px]] Kataran Grand Prix |Lusail, [[Katar]] |Lusailan avtokilbailun tie |1. talvikuudu |- |24 |[[Failu:Flag of the United Arab Emirates.svg|frameless|25px]] Abu-Dabin Grand Prix |[[Abu-Dabi]], [[Yhtis Arabiemiruatat]] |Jas Marina |8. talvikuudu |} [[Kategourii:Formula-1]] 4n7obblv9op84v77gg60b58i0nzrbm0 Pagin:Kiviäri 1 16659 50449 50410 2026-05-28T21:45:46Z Onegaborg 144 /* Выбор слова */ Vastavus 50449 wikitext text/x-wiki == Выбор слова == Почему предлагается взять слово, заимствованное финнами из шведского языка и неизвестное карелам, когда в карельском словаре уже есть заимствование из русского - vintovku? [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 24. Oraskuuta 2026 kello 03.28 (MSK) :В статье приведёны оба существующих вариант слова (через libo, а не sežo... в скобках, что указывает на равнозначность). В викиданных вариант vintouhku с момента написания статьи также обозначен как синоним (полагаю, там он действует как равнозначный, так что можно в будущем и так, и так использовать). Vinto'''v'''ku - вариант не слишком верный, в качестве написания, будет вернее в таком случае опираться на похожие модели заимствований - sli'''uh'''kat или astrona'''uh'''tu, в финско-карельском словаре Маркиановой и Пёули как раз так. :Карелам оба варианта известны, а в собственно-карельском, например, вариант '''kivyäri''' основной. Вполне хорошая идея выбирать похожие варианты для некоего "официального представления" там, где позволяет возможность. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 24. Oraskuuta 2026 kello 09.08 (MSK) ::Откуда видно, что в карельском языке есть вообще такой вариант? Даже в "Словаре собственно-карельских говоров Карелии" В.П.Федотовой и Т.П. Бойко указаны лишь "vintohka" и "vintouhka". Но у ливвиков в "Большом русско-карельский словаре (ливвиковское наречие)" есть вариант "vintovku". А здесь ливвиковская Википедия. Не следует всё мешать в одну кучу. Собственно-карельская Википедия тоже существует, и в неё никто не запрещает помещать статьи. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 24. Oraskuuta 2026 kello 14.32 (MSK) :::"Русско-карельский словарь (севернокарельские диалекты), 2-е издание, дополненное" 2018 года :::Вариант Vintovku такой себе, как минимум если попробовать это слово произнести по правилам чтения карельского языка, а не русского. В словаре Маркиановой и Пёули есть вариант Vintouhku, который соответствует другим заимствованиям с похожим окончанием. :::У северного карельского своя Википедия в инкубаторе, потому тут и не северный вариант. Он тут просто как пример похожего варианта. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 24. Oraskuuta 2026 kello 14.56 (MSK) ::::Правильно. Поэтому мы здесь и используем слова из словаря ливвиковского наречия. Понятно, что кому-то этот словарь не нравится, но его создавали учёные-лингвисты, и слова "Kiviäri" в карельском языке нет. Поэтому давайте изменим название этой статьи хотя бы на вариант "Vintouhku". Согласны? [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 25. Oraskuuta 2026 kello 02.42 (MSK) :::::Но ведь оба варианта представлены в статье и на викиданных. Можно использовать какой нравится. :::::Kiviäri ещё удобен тем, что без лишних трудов позволит развить дальше вокабуляр, касающийся огнестрельного оружия, где фигурирует слово винтовка, "пулемёт", например, konehkiviäri, некая калька с вариантов с финского и собственно-карельского вариантов. Удобно без лишней бюрократии (не знаю уместно ли тут это слово, но смысл, думаю, ясен) позволяет развивать связанную терминологию на основе опыта близкородственных наречий и языков, и визуально намекая на эту связь. Ваши мысли? [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 27. Oraskuuta 2026 kello 00.49 (MSK) ::::::Ваше мнение? [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 27. Oraskuuta 2026 kello 00.49 (MSK) :::::::Моё мнение по прежнему таково - в карельских словарях есть слово vintouhku или vintovku, соответствующее винтовке. Слова kiviäri в словарях нет. Мне понятно ваше неприятие русского заимствования, но такова история. Возможно когда-то сами карелы и захотят отказаться от этого слова, а возможно его уже забудут как вышедшее из употребления. Можно попробовать создавать новые слова на основе kiviäri. Может быть они приживутся, а может быть и нет, если другие авторы будут вводить новые слова, такие как optikku-vintouhku. Жизнь покажет. Но я считаю, что уже существующее слово должно остаться таким, как есть. А значит статья будет переименована в vintouhku. Но возражений о создании новых слов на основе kiviäri у меня нет. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 29. Oraskuuta 2026 kello 00.45 (MSK) jxafc1ucg3yuwe6vtwxop4nalk6xy7x Karpu 0 16677 50430 2026-05-28T12:45:17Z Miro Tuomi 8600 Uuzi sivu: [[Failu:Cyprinus_carpio_2008_G1_(cropped).jpg|pienoiskuva|300x300px|Tavalline karpu libo Jevroupan karpu (Cyprinus carpio)]] [[Failu:Ccarpio_range.png|alt=Tavalline karpu libo Jevroupan karpu (Cyprinus carpio)|pienoiskuva|300x300px|Eländypiiri ]] '''Tavaline karpu''' ([[Latinan kieli|latin]]. ''Cyprinus carpio'') on karpoin heimoh (''Cyprinidae'') kuului suuri makei-vesilöin sulakuulii kala. Se on meččykarpan kul'tuuruine (kotimaine) muodo libo sazan. Laji on levinnyh kogo mu... 50430 wikitext text/x-wiki [[Failu:Cyprinus_carpio_2008_G1_(cropped).jpg|pienoiskuva|300x300px|Tavalline karpu libo Jevroupan karpu (Cyprinus carpio)]] [[Failu:Ccarpio_range.png|alt=Tavalline karpu libo Jevroupan karpu (Cyprinus carpio)|pienoiskuva|300x300px|Eländypiiri ]] '''Tavaline karpu''' ([[Latinan kieli|latin]]. ''Cyprinus carpio'') on karpoin heimoh (''Cyprinidae'') kuului suuri makei-vesilöin sulakuulii kala. Se on meččykarpan kul'tuuruine (kotimaine) muodo libo sazan. Laji on levinnyh kogo muailmas da on muailman akvakul'tuuran da sportokalastuksen yhtenny tärgielois objektois. j7jnp4dfv1gllyara6ooozcfno2i5ip 50431 50430 2026-05-28T13:32:29Z Miro Tuomi 8600 50431 wikitext text/x-wiki [[Failu:Cyprinus_carpio_2008_G1_(cropped).jpg|pienoiskuva|300x300px|Tavalline karpu libo Jevroupan karpu (Cyprinus carpio)]] [[Failu:Ccarpio_range.png|alt=Tavalline karpu libo Jevroupan karpu (Cyprinus carpio)|pienoiskuva|300x300px|Eländypiiri ]] '''Tavaline karpu''' ([[Latinan kieli|latin]]. ''Cyprinus carpio'') on karpoin heimoh (''Cyprinidae'') kuului suuri makei-vesilöin sulakuulii kala. Se on meččykarpan kul'tuuruine (kotimaine) muodo libo sazan. Laji on levinnyh kogo muailmas da on muailman akvakul'tuuran da sportokalastuksen yhtenny tärgielois objektois. [[Kategourii:Kalat|K]] iuw2li93932797qspgqevrzi4lr9u9l Torpu 0 16678 50432 2026-05-28T13:40:52Z Miro Tuomi 8600 Uuzi sivu: [[Failu:Bachforelle_Zeichnung.jpg|pienoiskuva|300x300px|Kumža]] '''Forel’''' (sežo ''kumža'') on lammas (''Salmonidae'') sugukunnazen suguh kuului mageveden eläjiä muodo. Tämä kala on klassine vilun suvaiččii pedo, kudai eläy puhtahis vezivardehis, kudualois on terväh virdu. 50432 wikitext text/x-wiki [[Failu:Bachforelle_Zeichnung.jpg|pienoiskuva|300x300px|Kumža]] '''Forel’''' (sežo ''kumža'') on lammas (''Salmonidae'') sugukunnazen suguh kuului mageveden eläjiä muodo. Tämä kala on klassine vilun suvaiččii pedo, kudai eläy puhtahis vezivardehis, kudualois on terväh virdu. nqh2go3c4ltf42c78v7l5taglbk9wgk 50433 50432 2026-05-28T13:41:51Z Miro Tuomi 8600 50433 wikitext text/x-wiki [[Failu:Bachforelle_Zeichnung.jpg|pienoiskuva|300x300px|Kumža]] '''Forel’''' (sežo ''kumža'') on lammas (''Salmonidae'') sugukunnazen suguh kuului mageveden eläjiä muodo. Tämä kala on klassine vilun suvaiččii pedo, kudai eläy puhtahis vezivardehis, kudualois on terväh virdu. [[Kategourii:Kalat|F]] hznn14xehb7bicmb8zpxkwua2c8zli7 50434 50433 2026-05-28T13:46:20Z Miro Tuomi 8600 Miro Tuomi muutti sivun nimen [[Forel’]] nimekse [[Torpu]] 50433 wikitext text/x-wiki [[Failu:Bachforelle_Zeichnung.jpg|pienoiskuva|300x300px|Kumža]] '''Forel’''' (sežo ''kumža'') on lammas (''Salmonidae'') sugukunnazen suguh kuului mageveden eläjiä muodo. Tämä kala on klassine vilun suvaiččii pedo, kudai eläy puhtahis vezivardehis, kudualois on terväh virdu. [[Kategourii:Kalat|F]] hznn14xehb7bicmb8zpxkwua2c8zli7 50436 50434 2026-05-28T13:46:40Z Miro Tuomi 8600 50436 wikitext text/x-wiki [[Failu:Bachforelle_Zeichnung.jpg|pienoiskuva|300x300px|Kumža]] '''Torpu''' (sežo ''kumža'') on lammas (''Salmonidae'') sugukunnazen suguh kuului mageveden eläjiä muodo. Tämä kala on klassine vilun suvaiččii pedo, kudai eläy puhtahis vezivardehis, kudualois on terväh virdu. [[Kategourii:Kalat|T]] blsib0s1ye75rn4juvqimstixe3cgy5 Forel’ 0 16679 50435 2026-05-28T13:46:20Z Miro Tuomi 8600 Miro Tuomi muutti sivun nimen [[Forel’]] nimekse [[Torpu]] 50435 wikitext text/x-wiki #OHJAUS [[Torpu]] rpyzbwkqsvisrf0yuy2yzj6n8m5nnv7 Sterletti 0 16680 50437 2026-05-28T14:00:35Z Miro Tuomi 8600 Uuzi sivu: [[Failu:Acipenser_ruthenus_Prague_Vltava_1.jpg|pienoiskuva|300x300px|Sterletti]] '''Sterletti''' ([[Latinan kieli|latin]]. ''Acipenser ruthenus'') on osetroin(''Acipenseridae'') heimoh kuului pienembi da tavalline ahven. Erikseh omis jättiläzis siirdysrodulois (muga kui belugat libo kalugat), sterl'ad'oi eläy enimyölleh istujan, puhtahan mageveden elaijan. Tämä kala on elävy reliktii, kudai on säilyttännyh muuttumattomin muinazien ristikanzoin anatoumien piirtehii. Ka... 50437 wikitext text/x-wiki [[Failu:Acipenser_ruthenus_Prague_Vltava_1.jpg|pienoiskuva|300x300px|Sterletti]] '''Sterletti''' ([[Latinan kieli|latin]]. ''Acipenser ruthenus'') on osetroin(''Acipenseridae'') heimoh kuului pienembi da tavalline ahven. Erikseh omis jättiläzis siirdysrodulois (muga kui belugat libo kalugat), sterl'ad'oi eläy enimyölleh istujan, puhtahan mageveden elaijan. Tämä kala on elävy reliktii, kudai on säilyttännyh muuttumattomin muinazien ristikanzoin anatoumien piirtehii. [[Kategourii:Kalat|S]] gulwiwcovh11smv0tpsk5devthg3ven 50438 50437 2026-05-28T14:02:52Z Miro Tuomi 8600 50438 wikitext text/x-wiki [[Failu:Acipenser_ruthenus_Prague_Vltava_1.jpg|pienoiskuva|300x300px|Sterletti]] '''Sterletti''' ([[Latinan kieli|latin]]. ''Acipenser ruthenus'') on osetroin (''Acipenseridae'') heimoh kuului pienembi da tavalline ahven. Erikseh omis jättiläzis siirdysrodulois (muga kui belugat libo kalugat), sterl'ad'oi eläy enimyölleh istujan, puhtahan mageveden elaijan. Tämä kala on elävy reliktii, kudai on säilyttännyh muuttumattomin muinazien ristikanzoin anatoumien piirtehii. [[Kategourii:Kalat|S]] f27pv9zw55j4lef0oklshbdpfg7qk7x Monni 0 16681 50439 2026-05-28T14:09:51Z Miro Tuomi 8600 Uuzi sivu: [[Failu:Silurus_glanis_02.jpg|pienoiskuva|Monni ]] '''Tavalline monni''' libo Jevroupan monni ([[Latinan kieli|latin]]. ''Silurus glanis'') on piälöin kalahien luvun yksi suurimii da [[Jevrouppu|Jevroupan]] suurin makeiveden kala. Tämä laji kuuluu monnijien (''Siluridae'') pereheh da on tärkein piäruadaju magevoin ekosysteemois. 50439 wikitext text/x-wiki [[Failu:Silurus_glanis_02.jpg|pienoiskuva|Monni ]] '''Tavalline monni''' libo Jevroupan monni ([[Latinan kieli|latin]]. ''Silurus glanis'') on piälöin kalahien luvun yksi suurimii da [[Jevrouppu|Jevroupan]] suurin makeiveden kala. Tämä laji kuuluu monnijien (''Siluridae'') pereheh da on tärkein piäruadaju magevoin ekosysteemois. o90pobo8lwajgj1fgm5s5e2b7pqta9b 50440 50439 2026-05-28T14:10:26Z Miro Tuomi 8600 50440 wikitext text/x-wiki [[Failu:Silurus_glanis_02.jpg|pienoiskuva|Monni ]] '''Tavalline monni''' libo Jevroupan monni ([[Latinan kieli|latin]]. ''Silurus glanis'') on piälöin kalahien luvun yksi suurimii da [[Jevrouppu|Jevroupan]] suurin makeiveden kala. Tämä laji kuuluu monnijien (''Siluridae'') pereheh da on tärkein piäruadaju magevoin ekosysteemois. [[Kategourii:Kalat|M]] kz1vl9pk1jzixj69wt79xem63f9lqrc Majeh 0 16682 50441 2026-05-28T15:32:51Z Miro Tuomi 8600 Uuzi sivu: [[File:Burbot.jpg|thumb|Majeh|300x300px]] '''Majeh''' ([[Latinan kieli|latin]]. ''Lota lota'') on ainutluaduine evol'uutsiivine ilmivys, kudai on aino selgiesti makeivesilöin (''Gadiformes'') joukkoh kuului. Konzu suurin oza sen lähähizis sugulazis (muga kui tr’osku, pikšu, mintai da navuagu) eläy yksinomah Muailman valdumeren suolazis merialovehis, majehen ezi-ižät globalizien jiäkausien aigah suadih sopevuttua elämäh Pohjazen pallonpuoliskon makeis kontinentalizis v... 50441 wikitext text/x-wiki [[File:Burbot.jpg|thumb|Majeh|300x300px]] '''Majeh''' ([[Latinan kieli|latin]]. ''Lota lota'') on ainutluaduine evol'uutsiivine ilmivys, kudai on aino selgiesti makeivesilöin (''Gadiformes'') joukkoh kuului. Konzu suurin oza sen lähähizis sugulazis (muga kui tr’osku, pikšu, mintai da navuagu) eläy yksinomah Muailman valdumeren suolazis merialovehis, majehen ezi-ižät globalizien jiäkausien aigah suadih sopevuttua elämäh Pohjazen pallonpuoliskon makeis kontinentalizis vezis. Tämä laji ozuttau klassikan ezimerkikse reliktoin olemasolendua: säilyttyö merellisen fiziolougien, kudai tarviččou ylen matalii lämpötiloi elaijan ruadoh da lisääntymäh niškoi, nalim otti tyhjiä ekolougiellistu niššua pohjazen kylmyä suvaiččijan pedoalovehes Evrazien da Pohjas-Amerikan jogilois da järvilöis. Lajin sydämis erotetah erähät alalajit, kudamien keskes kaikis enämbäl on tavalline nalimu (Lota lota lota), kudai eläy [[Jevrouppu|Jevroupan]] da [[Aazii|Azien]] vezivarzielois, da mugažo hoikkahabuine majeh (''Lota lota leptura''), kudai eläy Sibirin kovazes klimatas da Alaskan arktises ozas. Majehen anatoomine rakenne ozuttau korgiedu spetsializiruandua alovehellizeh (bentiekku) elaijanvegoh vähävalgiellizis olois. Sen rungal on erikoine virrenmuodoine muodo: se on silindriline da massiivine edehpäi, ga se on ylen äijäl painettu bokilpäi lähembäkse händiä, kudai andau kalua luadie terävii aallonmuodozii heittoi vardoispäi. Nahku on paksu, tiivis da katettu ylen äijäl mikroskooppillizil cikloidizil kuoriloil, kuduat ollah syväin upotettuh epidermissah, kudaman periä visualizesti kala nägyy ihan pal'l'annu. Kuoren piälpäi erottuu äijy, ylen liukkahuttu da tiheidy limukerrostu, kudai ruadau tärgeiä kosteusregulaatiedu, vardoiččou bakteriellizii infekcieloi da alendau gidrodynamiekkua, konzu liikutah kivikköllizel pohjal. Lajin piävisiittikortanny on yksi pitky, pehmevy, parittomatoi viiksy lečäs, kudai on paksus muadu maigu- da kosketusreseptoriloinke (mugai kaksi piendy viiksyparua on sijoitannuhes nenännoin lähäl). [[Kategourii:Kalat|M]] r85gzd86h71c3rj3qeawtskb7nwgnoa 50442 50441 2026-05-28T15:33:31Z Miro Tuomi 8600 50442 wikitext text/x-wiki [[File:Burbot.jpg|thumb|Majeh|300x300px]] '''Majeh''' ([[Latinan kieli|latin]]. ''Lota lota'') on ainutluaduine evol'uutsiivine ilmivys, kudai on aino selgiesti makeivesilöin (''Gadiformes'') joukkoh kuului. Konzu suurin oza sen lähähizis sugulazis (muga kui [[Tr'osku|tr’osku]], [[pikšu]], [[mintai]] da [[navuagu]]) eläy yksinomah Muailman valdumeren suolazis merialovehis, majehen ezi-ižät globalizien jiäkausien aigah suadih sopevuttua elämäh Pohjazen pallonpuoliskon makeis kontinentalizis vezis. Tämä laji ozuttau klassikan ezimerkikse reliktoin olemasolendua: säilyttyö merellisen fiziolougien, kudai tarviččou ylen matalii lämpötiloi elaijan ruadoh da lisääntymäh niškoi, nalim otti tyhjiä ekolougiellistu niššua pohjazen kylmyä suvaiččijan pedoalovehes Evrazien da Pohjas-Amerikan jogilois da järvilöis. Lajin sydämis erotetah erähät alalajit, kudamien keskes kaikis enämbäl on tavalline nalimu (Lota lota lota), kudai eläy [[Jevrouppu|Jevroupan]] da [[Aazii|Azien]] vezivarzielois, da mugažo hoikkahabuine majeh (''Lota lota leptura''), kudai eläy Sibirin kovazes klimatas da Alaskan arktises ozas. Majehen anatoomine rakenne ozuttau korgiedu spetsializiruandua alovehellizeh (bentiekku) elaijanvegoh vähävalgiellizis olois. Sen rungal on erikoine virrenmuodoine muodo: se on silindriline da massiivine edehpäi, ga se on ylen äijäl painettu bokilpäi lähembäkse händiä, kudai andau kalua luadie terävii aallonmuodozii heittoi vardoispäi. Nahku on paksu, tiivis da katettu ylen äijäl mikroskooppillizil cikloidizil kuoriloil, kuduat ollah syväin upotettuh epidermissah, kudaman periä visualizesti kala nägyy ihan pal'l'annu. Kuoren piälpäi erottuu äijy, ylen liukkahuttu da tiheidy limukerrostu, kudai ruadau tärgeiä kosteusregulaatiedu, vardoiččou bakteriellizii infekcieloi da alendau gidrodynamiekkua, konzu liikutah kivikköllizel pohjal. Lajin piävisiittikortanny on yksi pitky, pehmevy, parittomatoi viiksy lečäs, kudai on paksus muadu maigu- da kosketusreseptoriloinke (mugai kaksi piendy viiksyparua on sijoitannuhes nenännoin lähäl). [[Kategourii:Kalat|M]] 2nm1c69ujb98ykhkjnx5890ty8kq4xg Šablonu:Motd/2026-05-29 10 16683 50444 2026-05-28T17:43:49Z Frhdkazan 283 Uuzi sivu: Michelin Bib Gourmand Fishball Noodles - The Fishball Story 2019.webm 50444 wikitext text/x-wiki Michelin Bib Gourmand Fishball Noodles - The Fishball Story 2019.webm r7ttn0ub99g38i25fd4gyj6af1w10nq Bipolarine häirivö 0 16684 50445 2026-05-28T21:29:06Z Fembriha 8650 Uuzi sivu: [[File:Bipolar disorder subtypes comparison between Bipolar I, II disorder and Cyclothymia.svg|thumb|Mielialoin vaihtelun kebjendetty gruafine verdailu tyypin I da II bipolarizes mielialahäirivös da [[Syklotyymii|syklotyymies]]]] '''Bipolarine mielialahäirivö''' (aijembah sežo '''manis-depressiivine psyhouzu''') on endogeenine [[mielitervehyshäirivö]], kudai ilminen affektiivizinnu tiloinnu: manizinnu (libo hypomanizinnu) da depressiivizinny (libo subdepressivizinny), da... 50445 wikitext text/x-wiki [[File:Bipolar disorder subtypes comparison between Bipolar I, II disorder and Cyclothymia.svg|thumb|Mielialoin vaihtelun kebjendetty gruafine verdailu tyypin I da II bipolarizes mielialahäirivös da [[Syklotyymii|syklotyymies]]]] '''Bipolarine mielialahäirivö''' (aijembah sežo '''manis-depressiivine psyhouzu''') on endogeenine [[mielitervehyshäirivö]], kudai ilminen affektiivizinnu tiloinnu: manizinnu (libo hypomanizinnu) da depressiivizinny (libo subdepressivizinny), da puaksuh segalazinnu tiloinnu. Segalazien tiloin eri variantua on mahtollistu. Iel mainitut affektiivizet tilat, kudamii kučutah häirivön epizoudoiksi libo kauzikse (depressiivizet da (hypo)manizet epizoudat, da toiči segalazet epizoudat), vuorotellah ajoittain, läs ulgopuolizien šeikkoin vaikutuksettah (endogeenizekse), kohti mielentervehyön «selgielöiči» kauziči (intermissionači), mielentervehystoimindoin ei-merkiččijän huonostumizenke vai sittäh, kai suures miäriä kestettylöi epizoudoi da joga [[Voimattomus|tavvin]] piduhuos. Intermissionan aigah voimattoman psyhiekku da persounalližus paratah täyzin. Läžijät bipolarizel mielialahäirivöl pasientat kärzitäh puaksuh (läs 75% tapahtuksis) muuloil samanaigazil mielentervehushäirivölöl. [[Kanzoinväline taudiloin lajittelu|KTL-11:n]] mugah eroitetah 2 sen tavvin tyyppii: bipolarine tyypin I mielialahäirivö da bipolarine tyypin II mielialahäirivö. Tyypil II on vaiku hypomanizii da depressiivizii epizoudoi — manizittah. ==Symptomat== ===[[Manii]]=== Maniel on kolme piäsymptomua: * kohonnuh mieliala ([[hypertyymii]]) * motorine kiihtytys * ideatoris-psyyhine kiihtytys ([[tahypsyyhii]]) ===[[Hypomanii]]=== Hypomanii eruou maniespäi täs, ku sil ei ole psyhouttizii symptomoi da ku se huonodau (toiči kai ližiäy) ruadovoimua da sosialistu harjavumistu vähembi. ===[[Depressii]]=== Depressiel on kolme manien vastastu symptomua: * paha mieli ([[hypotyymii]]) * hillennnyh ajattelu ([[bradypsyyhii]]) * motorine jälgehjiänyzižys ===[[Intermission]]=== Affetiivine segalaine epizoudu on tila, kudamas yksi triadan komponentu on vastakkai verraten muuloih komponentoih. Segalazih epizoudoih kuulutah tilat, kudamis (hypo)manien da depressien symptomat vuorotellah vautikkahasti. ==Lähtiet== [[Kategourii:Voimattomukset|B]] pel3mkfj91t85e4t7ar5fgrngiq3cb5 50446 50445 2026-05-28T21:32:30Z Fembriha 8650 50446 wikitext text/x-wiki {{UIC}} '''Bipolarine mielialahäirivö''' (aijembah sežo '''manis-depressiivine psyhouzu''') on endogeenine [[mielitervehyshäirivö]], kudai ilminen affektiivizinnu tiloinnu: manizinnu (libo hypomanizinnu) da depressiivizinny (libo subdepressivizinny), da puaksuh segalazinnu tiloinnu. Segalazien tiloin eri variantua on mahtollistu. Iel mainitut affektiivizet tilat, kudamii kučutah häirivön epizoudoiksi libo kauzikse (depressiivizet da (hypo)manizet epizoudat, da toiči segalazet epizoudat), vuorotellah ajoittain, läs ulgopuolizien šeikkoin vaikutuksettah (endogeenizekse), kohti mielentervehyön «selgielöiči» kauziči (intermissionači), mielentervehystoimindoin ei-merkiččijän huonostumizenke vai sittäh, kai suures miäriä kestettylöi epizoudoi da joga [[Voimattomus|tavvin]] piduhuos. Intermissionan aigah voimattoman psyhiekku da persounalližus paratah täyzin. Läžijät bipolarizel mielialahäirivöl pasientat kärzitäh puaksuh (läs 75% tapahtuksis) muuloil samanaigazil mielentervehushäirivölöl. [[Kanzoinväline taudiloin lajittelu|KTL-11:n]] mugah eroitetah 2 sen tavvin tyyppii: bipolarine tyypin I mielialahäirivö da bipolarine tyypin II mielialahäirivö. Tyypil II on vaiku hypomanizii da depressiivizii epizoudoi — manizittah. ==Symptomat== [[File:Bipolar disorder subtypes comparison between Bipolar I, II disorder and Cyclothymia.svg|thumb|left|Mielialoin vaihtelun kebjendetty gruafine verdailu tyypin I da II bipolarizes mielialahäirivös da [[Syklotyymii|syklotyymies]]]] ===[[Manii]]=== Maniel on kolme piäsymptomua: * kohonnuh mieliala ([[hypertyymii]]) * motorine kiihtytys * ideatoris-psyyhine kiihtytys ([[tahypsyyhii]]) ===[[Hypomanii]]=== Hypomanii eruou maniespäi täs, ku sil ei ole psyhouttizii symptomoi da ku se huonodau (toiči kai ližiäy) ruadovoimua da sosialistu harjavumistu vähembi. ===[[Depressii]]=== Depressiel on kolme manien vastastu symptomua: * paha mieli ([[hypotyymii]]) * hillennnyh ajattelu ([[bradypsyyhii]]) * motorine jälgehjiänyzižys ===[[Intermission]]=== Affetiivine segalaine epizoudu on tila, kudamas yksi triadan komponentu on vastakkai verraten muuloih komponentoih. Segalazih epizoudoih kuulutah tilat, kudamis (hypo)manien da depressien symptomat vuorotellah vautikkahasti. ==Lähtiet== [[Kategourii:Voimattomukset|B]] kjpnol91hcsl98un0oa03uni29v32am 50447 50446 2026-05-28T21:33:59Z Fembriha 8650 Kumattu versii [[Special:Diff/50446|50446]], kudaman luadi [[Special:Contributions/Fembriha|Fembriha]] ([[User talk:Fembriha|pagin]]) 50447 wikitext text/x-wiki [[File:Bipolar disorder subtypes comparison between Bipolar I, II disorder and Cyclothymia.svg|thumb|Mielialoin vaihtelun kebjendetty gruafine verdailu tyypin I da II bipolarizes mielialahäirivös da [[Syklotyymii|syklotyymies]]]] '''Bipolarine mielialahäirivö''' (aijembah sežo '''manis-depressiivine psyhouzu''') on endogeenine [[mielitervehyshäirivö]], kudai ilminen affektiivizinnu tiloinnu: manizinnu (libo hypomanizinnu) da depressiivizinny (libo subdepressivizinny), da puaksuh segalazinnu tiloinnu. Segalazien tiloin eri variantua on mahtollistu. Iel mainitut affektiivizet tilat, kudamii kučutah häirivön epizoudoiksi libo kauzikse (depressiivizet da (hypo)manizet epizoudat, da toiči segalazet epizoudat), vuorotellah ajoittain, läs ulgopuolizien šeikkoin vaikutuksettah (endogeenizekse), kohti mielentervehyön «selgielöiči» kauziči (intermissionači), mielentervehystoimindoin ei-merkiččijän huonostumizenke vai sittäh, kai suures miäriä kestettylöi epizoudoi da joga [[Voimattomus|tavvin]] piduhuos. Intermissionan aigah voimattoman psyhiekku da persounalližus paratah täyzin. Läžijät bipolarizel mielialahäirivöl pasientat kärzitäh puaksuh (läs 75% tapahtuksis) muuloil samanaigazil mielentervehushäirivölöl. [[Kanzoinväline taudiloin lajittelu|KTL-11:n]] mugah eroitetah 2 sen tavvin tyyppii: bipolarine tyypin I mielialahäirivö da bipolarine tyypin II mielialahäirivö. Tyypil II on vaiku hypomanizii da depressiivizii epizoudoi — manizittah. ==Symptomat== ===[[Manii]]=== Maniel on kolme piäsymptomua: * kohonnuh mieliala ([[hypertyymii]]) * motorine kiihtytys * ideatoris-psyyhine kiihtytys ([[tahypsyyhii]]) ===[[Hypomanii]]=== Hypomanii eruou maniespäi täs, ku sil ei ole psyhouttizii symptomoi da ku se huonodau (toiči kai ližiäy) ruadovoimua da sosialistu harjavumistu vähembi. ===[[Depressii]]=== Depressiel on kolme manien vastastu symptomua: * paha mieli ([[hypotyymii]]) * hillennnyh ajattelu ([[bradypsyyhii]]) * motorine jälgehjiänyzižys ===[[Intermission]]=== Affetiivine segalaine epizoudu on tila, kudamas yksi triadan komponentu on vastakkai verraten muuloih komponentoih. Segalazih epizoudoih kuulutah tilat, kudamis (hypo)manien da depressien symptomat vuorotellah vautikkahasti. ==Lähtiet== [[Kategourii:Voimattomukset|B]] pel3mkfj91t85e4t7ar5fgrngiq3cb5 50448 50447 2026-05-28T21:34:53Z Fembriha 8650 50448 wikitext text/x-wiki [[File:Bipolar disorder subtypes comparison between Bipolar I, II disorder and Cyclothymia.svg|thumb|Mielialoin vaihtelun kebjendetty gruafine verdailu tyypin I da II bipolarizes mielialahäirivös da [[Syklotyymii|syklotyymies]]]] '''Bipolarine mielialahäirivö''' (aijembah sežo '''manis-depressiivine psyhouzu''') on endogeenine [[mielitervehyshäirivö]], kudai ilminen affektiivizinnu tiloinnu: manizinnu (libo hypomanizinnu) da depressiivizinny (libo subdepressivizinny), da puaksuh segalazinnu tiloinnu. Segalazien tiloin eri variantua on mahtollistu. Iel mainitut affektiivizet tilat, kudamii kučutah häirivön epizoudoiksi libo kauzikse (depressiivizet da (hypo)manizet epizoudat, da toiči segalazet epizoudat), vuorotellah ajoittain, läs ulgopuolizien šeikkoin vaikutuksettah (endogeenizekse), kohti mielentervehyön «selgielöiči» kauziči (intermissionači), mielentervehystoimindoin ei-merkiččijän huonostumizenke vai sittäh, kai suures miäriä kestettylöi epizoudoi da joga [[Voimattomus|tavvin]] piduhuos. Intermissionan aigah voimattoman psyhiekku da persounalližus paratah täyzin. Läžijät bipolarizel mielialahäirivöl pasientat kärzitäh puaksuh (läs 75% tapahtuksis) muuloil samanaigazil mielentervehushäirivölöl. [[Kanzoinväline taudiloin lajittelu|KTL-11:n]] mugah eroitetah 2 sen tavvin tyyppii: bipolarine tyypin I mielialahäirivö da bipolarine tyypin II mielialahäirivö. Tyypil II on vaiku hypomanizii da depressiivizii epizoudoi — manizittah. ==Symptomat== ===[[Manii]]=== Maniel on kolme piäsymptomua: * kohonnuh mieliala ([[hypertyymii]]) * motorine kiihtytys * ideatoris-psyyhine kiihtytys ([[tahypsyyhii]]) ===[[Hypomanii]]=== Hypomanii eruou maniespäi täs, ku sil ei ole psyhouttizii symptomoi da ku se huonodau (toiči kai ližiäy) ruadovoimua da sosialistu harjavumistu vähembi. ===[[Depressii]]=== Depressiel on kolme manien vastastu symptomua: * paha mieli ([[hypotyymii]]) * hillennnyh ajattelu ([[bradypsyyhii]]) * motorine jälgehjiänyzižys ===[[Intermission]]=== Affetiivine segalaine epizoudu on tila, kudamas yksi triadan komponentu on vastakkai verraten muuloih komponentoih. Segalazih epizoudoih kuulutah tilat, kudamis (hypo)manien da depressien symptomat vuorotellah vauhtikkahasti. ==Lähtiet== [[Kategourii:Voimattomukset|B]] c2pqt3ce0om7fi842zpmh9as0qk4yv8 50455 50448 2026-05-29T03:58:02Z Fembriha 8650 50455 wikitext text/x-wiki [[File:Bipolar disorder subtypes comparison between Bipolar I, II disorder and Cyclothymia.svg|thumb|Mielialoin vaihtelun kebjendetty gruafine verdailu tyypin I da II bipolarizes mielialahäirivös da [[Syklotyymii|syklotyymies]]]] '''Bipolarine mielialahäirivö''' (aijembah sežo '''manis-depressiivine psyhouzu''') on endogeenine [[mielitervehyshäirivö]], kudai ilminen affektiivizinnu tiloinnu: manizinnu (libo hypomanizinnu) da depressiivizinny (libo subdepressivizinny), da puaksuh segalazinnu tiloinnu. Segalazien tiloin eri variantua on mahtollistu. Iel mainitut affektiivizet tilat, kudamii kučutah häirivön epizoudoiksi libo kauzikse (depressiivizet da (hypo)manizet epizoudat, da toiči segalazet epizoudat), vuorotellah ajoittain, läs ulgopuolizien šeikkoin vaikutuksettah (endogeenizekse), kohti mielentervehyön «selgielöiči» kauziči (intermissionači), mielentervehystoimindoin ei-merkiččijän huonostumizenke vai sittäh, kai suures miäriä kestettylöi epizoudoi da joga [[Voimattomus|tavvin]] piduhuos. Intermissionan aigah voimattoman psyhiekku da persounalližus paratah täyzin. Läžijät bipolarizel mielialahäirivöl pasientat kärzitäh puaksuh (läs 75% tapahtuksis) muuloil samanaigazil mielentervehushäirivölöil. [[Kanzoinväline taudiloin lajittelu|KTL-11:n]] mugah eroitetah 2 sen tavvin tyyppii: bipolarine tyypin I mielialahäirivö da bipolarine tyypin II mielialahäirivö. Tyypil II on vaiku hypomanizii da depressiivizii epizoudoi — manizittah. ==Symptomat== ===[[Manii]]=== Maniel on kolme piäsymptomua: * kohonnuh mieliala ([[hypertyymii]]) * motorine kiihtytys * ideatoris-psyyhine kiihtytys ([[tahypsyyhii]]) ===[[Hypomanii]]=== Hypomanii eruou maniespäi täs, ku sil ei ole psyhouttizii symptomoi da ku se huonodau (toiči kai ližiäy) ruadovoimua da sosialistu harjavumistu vähembi. ===[[Depressii]]=== Depressiel on kolme manien vastastu symptomua: * paha mieli ([[hypotyymii]]) * hillennnyh ajattelu ([[bradypsyyhii]]) * motorine jälgehjiänyzižys ===[[Intermission]]=== Affetiivine segalaine epizoudu on tila, kudamas yksi triadan komponentu on vastakkai verraten muuloih komponentoih. Segalazih epizoudoih kuulutah tilat, kudamis (hypo)manien da depressien symptomat vuorotellah vauhtikkahasti. ==Lähtiet== [[Kategourii:Voimattomukset|B]] cq3e0pqclbhcd8ybheiajxx3573wpcp Pagin:Majeh 1 16685 50450 2026-05-28T21:59:18Z Onegaborg 144 /* источник? */ uuzi oza 50450 wikitext text/x-wiki == источник? == Откуда конкретно взято это название? Если имеется в виду "налим", то это слово по-ливвиковски "matikku", и такая статья уже существует. Не следует создавать двойные статьи об одном и том же. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 29. Oraskuuta 2026 kello 00.59 (MSK) 10dtbbvihe2issc5n2t9dr1szuh1jl9 50451 50450 2026-05-28T22:01:41Z Onegaborg 144 /* источник? */ Vastavus 50451 wikitext text/x-wiki == источник? == Откуда конкретно взято это название? Если имеется в виду "налим", то это слово по-ливвиковски "matikku", и такая статья уже существует. Не следует создавать двойные статьи об одном и том же. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 29. Oraskuuta 2026 kello 00.59 (MSK) :Перед созданием любой статьи необходимо проверять, создана ли уже такая статья ранее, хотя бы с помощью ссылок из Википедий на других языках. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 29. Oraskuuta 2026 kello 01.01 (MSK) mohxnlax10jpl2qltr37a5djtrp1c35 50456 50451 2026-05-29T08:26:49Z Miro Tuomi 8600 /* источник? */ Vastavus 50456 wikitext text/x-wiki == источник? == Откуда конкретно взято это название? Если имеется в виду "налим", то это слово по-ливвиковски "matikku", и такая статья уже существует. Не следует создавать двойные статьи об одном и том же. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 29. Oraskuuta 2026 kello 00.59 (MSK) :Перед созданием любой статьи необходимо проверять, создана ли уже такая статья ранее, хотя бы с помощью ссылок из Википедий на других языках. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 29. Oraskuuta 2026 kello 01.01 (MSK) ::http://dictorpus.krc.karelia.ru/ru/dict/lemma/39154?search_lang=5&search_meaning=%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BC [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 29. Oraskuuta 2026 kello 11.26 (MSK) hz41taj8dpo208bndcafppb8jmbv8va Yukio Mishima 0 16686 50454 2026-05-29T03:55:08Z Fembriha 8650 Uuzi sivu: {{Ristikanzu}} '''Yukio Mishima''' ({{K-ja|三島 由紀夫, Mišima Jukio}}), roinnuhes '''Kimitake Hiraoka''' ({{K-ja|平岡 公威, Hiraoka Kimitake}}; [[14. pakkaskuudu]] [[1925]] [[Shinjuku]], [[Tokio]] — [[25. kylmykuudu]] [[1970]] Shinjuku, Tokio) oli japounielaine kirjuttai, runoilii, ozutelmankirjuttai, ozuttelii, modeli, [[Oigelisto|oigelistolaine]] [[Ultranatsionalizmu|ultranatsionalistu]] da Tatenokai-liikkehen ({{K-ja|楯の会, Tate-no kai; «Suojusseuru»}}) per... 50454 wikitext text/x-wiki {{Ristikanzu}} '''Yukio Mishima''' ({{K-ja|三島 由紀夫, Mišima Jukio}}), roinnuhes '''Kimitake Hiraoka''' ({{K-ja|平岡 公威, Hiraoka Kimitake}}; [[14. pakkaskuudu]] [[1925]] [[Shinjuku]], [[Tokio]] — [[25. kylmykuudu]] [[1970]] Shinjuku, Tokio) oli japounielaine kirjuttai, runoilii, ozutelmankirjuttai, ozuttelii, modeli, [[Oigelisto|oigelistolaine]] [[Ultranatsionalizmu|ultranatsionalistu]] da Tatenokai-liikkehen ({{K-ja|楯の会, Tate-no kai; «Suojusseuru»}}) perustai. Mishimua pietäh yhtenny merkiččimis sovanjälgehizis [[japounien kieli|japounien kielen]] stylistois. 25. kylmykuudu 1970 Mishima da nelli hänen militsien ozanottajua tungevuttih sodilastugikohtah Tokion keskustas, otettih sen komendantan pantivangikse da yritettih tyhjäh innostua Japounien ičenpuolistusvoimat vastahnouzuh da kumuamah vuvven 1947 Japounien peruszakonan, kudamua Mishima kučui «hälivön peruszakonakse». Hänen paginan da mängehen «Eläkkäh keisari!» jälgeh häi luadi [[seppuku]]n. ==Lähtiet== [[Kategourii:Histouriellizet ristikanzat]] ar4l81t8pulpzmcktd2lzq359a656vw Takifugu 0 16687 50457 2026-05-29T09:03:33Z Miro Tuomi 8600 Uuzi sivu: [[Failu:Fugu_in_Tank.jpg|pienoiskuva|300x300px|Takifugu]] '''Takifugu''' libo fugu ([[Latinan kieli|lat]]. ''Takifugu''), on sädehsuomuzien kaloin sugu, kudai kuuluu pallokaloin heimoh da pallokalankalažien lahgoh. Sugu ottau syömäh 26 luonduo. Enimät lajit ollah levitettylöi [[Tyynimeri|Tyynenmeren]] luodehpuoles, ga erähii lajiloi tavatah [[Aazii|Aazian]] virdoin makeis vezis, kuduat kuulutah Indo-[[Tyynimeri|Tyynenmeren]] aloveheh. Heimolazien syömizes ollah enimyöll... 50457 wikitext text/x-wiki [[Failu:Fugu_in_Tank.jpg|pienoiskuva|300x300px|Takifugu]] '''Takifugu''' libo fugu ([[Latinan kieli|lat]]. ''Takifugu''), on sädehsuomuzien kaloin sugu, kudai kuuluu pallokaloin heimoh da pallokalankalažien lahgoh. Sugu ottau syömäh 26 luonduo. Enimät lajit ollah levitettylöi [[Tyynimeri|Tyynenmeren]] luodehpuoles, ga erähii lajiloi tavatah [[Aazii|Aazian]] virdoin makeis vezis, kuduat kuulutah Indo-[[Tyynimeri|Tyynenmeren]] aloveheh. Heimolazien syömizes ollah enimyölleh levät, molluskat, sellitöimet da harvembi vähärasvazet. Tämän rodun erottuju on kaloin puolustusmekanismu, kudai vaaran olles paisuttau omua rungua moni kerdua tavan mugah, sen ližäkse erähät kaloin elimet ollah myrkyllisty. Nämä suojatiet annetah kalan aktiivisešti tutkie ymbäristöä ilman erityistä varuo tulla hyökkäykšeh. Kai rodun edustajat ollah toksilizet, ga sih niškoi, libo toinah sen periä, niilöi pietäh herkuannu [[Japounii|Japounies]]. Sisällytetäh tappajua tetrodotoksini-myrkkyö siseorganois, semmite maksois da munasarjois, vähembäl nahkas da siemensyömis. Sen mukah vain erikseh lisenssattu keittäjä voipi valmissua da myyvvä fuugua, a kalan makšujen ta munankolojen syömine on kielletty. Joga vuottu kirjuttetah kuolendoja myrkytykse kaloin syömizes. Myrkyn toimimekanismu on tämä: se halvaštau lihua, kuni uhri jiäy täyzih tiijoloih da lopulta ei kuole asfiksih. Vasta-ainua nygyaigazeh myrkkyh niškoi ei ole, da perindöllizen liäkkehen piätökse on kannattua hengitys- da verenkiertoelimilöi sih suate, kuni myrkytys ei loppi omua toimindua. Takifugu-rodun kala on näkyväs sijas japanilazes taidehes. [[Kategourii:Kalat|T]] 2qtoj5t0gpd9u89xfzokzech9iq3j75