Wikipedii olowiki https://olo.wikipedia.org/wiki/Pi%C3%A4sivu MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Medii Erikoine Pagin Käyttäi Käyttäi pagin Wikipedii Wikipedien paginat Failu Failu pagin MediiWiki MediiWiki pagin Šablonu Šablonu pagin Abu Abu pagin Kategourii Kategourii pagin TimedText TimedText talk Moduuli Keskustelu moduulista Event Event talk 0 2723 52613 51759 2026-10-12T14:32:10Z Dankos10 1163 Kategourioloin kohendus 52613 wikitext text/x-wiki {{Mua | Nimi=Avstrualien liitto | Alguperäine nimi={{K-en|Commonwealth of Australia}} | Flagu=Flag_of_Australia_(converted).svg | Gerbu=Coat of arms of the Commonwealth of Australia.svg | Audio = U.S. Navy Band, Advance Australia Fair (abridged).oga | Iččenäžyön päivymiärät=1. pakkaskuudu 1901 | Genetiivu=Avstrualien | Piälinnu=[[Kanberra]] | Suurimat linnat=[[Sydney]], [[Melbourne]], [[Brisbane]], [[Perth]], [[Adelaide]] | Rahvahan lugumäry=25 978 935 | Hinnoituksen vuozi=2022 | Pinduala=7 692 024 }} '''Avstrualii''' ({{K-en|Australia}}) libo Avstrualien liitto on valdivo, kudai sijoittuu suvizes muan puoliškos. Se täyttäy Avstrualien manderen, Tasmanien suaren da vie monet muut Indien valdumeren da Tyynenmeren suaret. Valdivon pinduala on 7 692 024 km² (6. sijal muailmas). Lähizet muat ollah [[Päivännouzu Timor]], [[Indonezii]] da [[Papua-Uuzi Guinea]] pohjazes, [[Vanuatu]], [[Uuzi-Kaledounii]] da [[Solomonsuaret]] koillizes, [[Uuzi Zelandii]] liidehes. Rahvahan lugumiäry on 24 237 283 hengie (3.05.2016), kudamis enimistö eläy päivännouzurannal. Avstrualien piälinnu on [[Canberra|Kanberra]]. [[Kategourii:Okeanien muat]] [[Kategourii:Avstrualii|*]] r4hlktuhl2x3urdnx33ev5v7y17cf1q 52628 52613 2026-10-12T14:41:33Z Dankos10 1163 Korjahus 52628 wikitext text/x-wiki {{Mua | Nimi=Avstrualien liitto | Alguperäine nimi={{K-en|Commonwealth of Australia}} | Flagu=Flag_of_Australia_(converted).svg | Gerbu=Coat of arms of the Commonwealth of Australia.svg | Audio = U.S. Navy Band, Advance Australia Fair (abridged).oga | Iččenäžyön päivymiärät=1. pakkaskuudu 1901 | Genetiivu=Avstrualien | Piälinnu=[[Kanberra]] | Suurimat linnat=[[Sydney]], [[Melbourne]], [[Brisbane]], [[Perth]], [[Adelaide]] | Rahvahan lugumäry=25 978 935 | Hinnoituksen vuozi=2022 | Pinduala=7 692 024 }} '''Avstrualii''' ({{K-en|Australia}}) libo Avstrualien liitto on valdivo, kudai sijoittuu suvizes muan puoliškos. Se täyttäy Avstrualien manderen, Tasmanien suaren da vie monet muut Indien valdumeren da Tyynenmeren suaret. Valdivon pinduala on 7 692 024 km² (6. sijal muailmas). Lähizet muat ollah [[Päivännouzu Timor]], [[Indonezii]] da [[Papua-Uuzi Guinea]] pohjazes, [[Vanuatu]], [[Uuzi-Kaledounii]] da [[Solomonsuaret]] koillizes, [[Uuzi Zelandii]] liidehes. Rahvahan lugumiäry on 24 237 283 hengie (3.05.2016), kudamis enimistö eläy päivännouzurannal. Avstrualien piälinnu on [[Canberra]]. [[Kategourii:Okeanien muat]] [[Kategourii:Australii|*]] 4dhzg0f9dyqu3v0g9nirbx294wcrcse 0 2896 52644 46371 2026-10-12T15:30:28Z Dankos10 1163 Kohendus 52644 wikitext text/x-wiki '''Hiiri''' voi merkitä eri dieloloi: * elättii, moizii kui [[Kodihiiri|kodihiiri]] libo [[Meččyhiiri|meččyhiiri]] * [[Tiedokonehen hiiri|hiiri]], tiedokonehen ozutinlaiteh {{Šablonu:Selvendyssivu}} 6vkttqsuierwfqboif06undfg5okenc 0 2949 52636 47441 2026-10-12T14:51:08Z Dankos10 1163 Kohenduksii 52636 wikitext text/x-wiki {{Mua | Nimi=Islandii | Alguperäine nimi=[[Islandien_kieli|isl.]] Ísland | Flagu=Flag of Iceland.svg | Gerbu=Coat of arms of Iceland.svg | Audio = Lofsöngur.ogg | Genetiivu=Islandien | Piälinnu=[[Reikjavik]] | Suurimat linnat=[[Reikjavik]], [[Kópavogur]], [[Hafnarfjörður]], [[Akureiri]] | Rahvahan lugumäry=368,590 | Hinnoituksen vuozi=2021 | Pinduala=103 125 }} '''Islandii''' ({{k-is|Ísland}} on jiämua) on suarivaldivo, kudai sijoittuu Pohjas-Jevroupan päivänlaskus [[Atlantan valdumeri|Atlantan valdumeren]] pohjazas ozas. Valdivon aloveheh kuulutah [[Islandii (suari)|samannimine suari]], kudaman pinduala on 103 tuh. km², da sen lähäl olijat pienet suaret. Islandien piälinnu on [[Reikjavik]]. Muan rahvahan lugumiäry on 368 590 hengie (2021). Muassa paistah [[Islandien_kieli|islandien kieldy]]. == Lähtehet == {{Viittehet}} [[Kategourii:Jevroupan muat]] nz21fet3gv7gwvyv32gvgo9eszgxjga 0 3796 52649 51117 2026-10-12T15:32:46Z Dankos10 1163 korjahus 52649 wikitext text/x-wiki '''Tiedokoneh''' libo '''kompjuuter''' on [[laiteh]], kudai käzittelöy noumeri-lougistu tieduo oman ohjelman mugah. Tiedokonehel tarkoitetah tavan mugah yleiskäyttöhisty laitehtu, kudai on tarkoitettu monenlazien tiedoloinkäzittelytoimindoloin suorittamizeh. Vie ezimerkikse liitetyn laitehet da matkutelefonat ollah oman perustan mugah tiedokonehii, vaiku erikozen käyttötarkoituksen täh niilöi moizikse ei kučuta. == Tiedokonehen toimindu == Matematiekan professor [[Charles Babbage]] kehitti jo 1800-luvul mehanizen tiedokonehen nimel [[Analyyttine koneh]]. Yksi tundiettulois tietokonehen matemattiezis mallilois on [[Turingin koneh]], kudaman kehitti anglielaine matematiekko [[Alan Turing]]. Tiedoloinkäzittelyn ekvivalensien perustehen mugah kai tiedokonehet voijah suorittua samat ruavot, gu vai käytös on riittävästi tallendustilua da aigua. Nygyaigazet yleistiedokonehet perustutah elektroniekkah da [[John von Neumann]]an mallin mugazeh rakendeheh da Turingan tiedokonehes kirjutetah vai tiedoloinkäzittelyteourien oppikirjois. Suurimas ozas tiedokonehis on käytös [[John von Neumann]]in malli, kudamas kui ohjelmu mugagi sidä käzittelii tiedo ollah samah tiedokoneheh tallendettuu [[Data|datua]].<ref>[https://web.archive.org/web/20150624010755/http://www.pic24micro.com/harvard_vs_von_neumann.html Harvard vs Von Neumann] Microcontroller Architectures</ref> Tiedokonehen toimindua ohjuau prosessor, kudai ellendäy konehkielizii käskylöi da ohjuau niilöin mugah tiedokonehen eri toimindoloi. Suoritin suorittau ohjelmua lugemal peräkkäzii muistopaikoi alovehel, kuduah ohjelmukoudu on tallendettu, da käzittelemäl bittujonot [[Konehkieli|konehkielizikse]] käskylöikse. Prosessoroin ližäkse tiedokonehes on tavan mugah toizii piirilöi, kuduat suoritetah erikozii tiedoloinkäzittelytehtävii da annetah välliä varzinazile prosessoroile. Ezimerkikse: * [[Näytönohjain]] muuttau näyttömuistoh tallendetun kuvan näyttölaittehele pättäväkse ajoitetukse signualakse; äijät näytönohjaimet maltetah vie iče piirdiä [[Tiedokonehgrafiekku|grafiekkua]] näyttömustoh. Käytändös nengomis laittehis ollah omat prosessorat, da monen grafiekkuohjaimen prosessoroi voibi käyttiä vie toizis laskendois silloi, konzu niilöi ei tarvita grafiekan muvvostamizeh. * [[Digitaline signualuprosessor]] on erityizesti matkutelefonas da verkolaittehis ylehine erikoiskierros, kudai käzittelöy jatkuvua datavirdua da luadiu sen avul toimindoi, ezim. salavuksen libo pakatun iänen purgamizen. == Tiedokonehen arhitektuuru == [[Failu:Personal computer, exploded 6.svg|Personal computer, exploded 6|thumb|600px]] 1. [[Skanneri]] <br> 2. [[Keskusprosessor]]<br> 3. [[Keskusmusto]]<br> 4. [[Levendyskorti]]t ([[näytönohjain]], [[iänikorti]])<br> 5. [[Virdulähte]]<br> 6. [[Levyazemu]]<br> 7. [[Kiindolevy]]<br> 8. [[Emälevy]]<br> 9. [[Toistimet]]<br> 10. [[Näytin]]<br> 11. [[Käyttösisteemu]]<br> 12. [[Tiedokonehohjelmu]]<br> 13. [[Näppäimistö]]<br> 14. [[Tiedokonehen hiiri]]<br> 15. [[Sisteemanyksikkö]]<br> 16. [[Tulostin]] == Tiedokonehjärjestelmäh kuulutah == * [[tiedokonehohjelmisto|ohjelmisto]] ("soft", {{k-en|software}}) * [[tiedokonehlaittehisto|laittehisto]] ("raudu", {{k-en|hardware}}). [[Kategourii:Tiedotehniekku]] [[Kategourii:Elektrouniekku]] [[Kategourii:Joudoelektrouniekku]] 19asq6bchdgp2lm3qe26tzdxld8wulj 0 4133 52652 47798 2026-10-12T15:34:32Z Dankos10 1163 Dankos10 muutti sivun nimen [[Lahti (Vieljärven kyläkunnas)]] nimekse [[Lahti (Vieljärven kyläkundu)]]: korjahus 36997 wikitext text/x-wiki {{Eländykohtu |stuatussu = kylä |nimi = Lahti |nimitys omal kielel = |kuva = |mua = Ven'a |регион = Karjalan tazavaldu |район = Priäžän kanzalline piiri |valdivonmerki = |flagu = |valdivonmerkin kuvavus = |valdivonmerkin sijah = |lat_dir= |lat_deg= |lat_min= |lat_sec= |lon_dir= |lon_deg= |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = |johtai = |johtajan laji = |дата основания = |enzimäinen mainičendu = |ilmasto = |rahvastu = |pindu-ala = |aiguvyöhykeh = +3 |DST = |poštuindeksut = |сайт = |язык сайта = }} '''Lahti''' ({{Lang-ru|Лахта}}) on kylä Karjalan tazavallas [[Priäžän piirin linnoin da kylien luvettelo|Priäžän kanzallizes piiris]] Vieljärven kyläkunnas. Se sijoiččou Tulomdärven luodehrannal. == Rahvahan lugumiäry == {|class="wikitable sortable" |- ! scope="col" style="width:50px;"|'''2010''' ! scope="col" style="width:50px;"|'''2013''' |- | scope="row" |5 |↗6 |} [[Category:Muantiedo|L]] [[Category:Karjal|L]] 5y0j19fi6bdleema4udrlcwg0m2df0q 0 4918 52607 52581 2026-10-12T14:25:01Z Dankos10 1163 Kategourioloin kohendus 52607 wikitext text/x-wiki {{Eländykohtu |stuatussu = piälinnu |nimi = Tbiliisi |nimitys omal kielel = {{K-ka|თბილისი}} |kuva = Tbilisi 2015.jpg |mua = Gruuzii |valdivonmerki = Seal of Tbilisi, Georgia.svg |flagu = Flag_of_Tbilisi.svg |valdivonmerkin kuvavus = |valdivonmerkin sijah = |lat_dir= |lat_deg= 41|lat_min= 43|lat_sec= 0 |lon_dir= |lon_deg= 44|lon_min= 48|lon_sec= 0 |CoordAddon = |johtai = |johtajan laji = |дата основания = |enzimäinen mainičendu = |ilmasto = |rahvastu = 1 082 400 |pindu-ala = |aiguvyöhykeh = |DST = |poštuindeksut = |сайт = |язык сайта = }} '''Tbiliisi''' ({{K-ka|თბილისი}}) on [[Gruuzii|Gruuzien]] suurin linnu da piälinnu, se on Kura -joven rannal, sie eläy läs 1,1 miljonua hengie. Linnu on perustettu V vuozisual. Sen periä, gu Tbiliisi on Jevroupan da Aazien välil, Kavkuazas puaksuh piettih voinutapahtumii. Linnan rikas histourii nägyy sen arhitektuuras: sie voi nähtä levielöi Rustaveli- da Agmašenebeli -prospektoi da yhtelaigua kaidoi Keskiaijois säilytettylöi Narikkalan pihoi. Vuvven 2016 tiedoloin mugah linnan rahvahan lugumiäry on 1082400 hengie. Tbiliisi -nimie enzimästy kerdua muanittih IV vuozisual, se merkiccöy ”lämmy rikkinouzemu”. [[Kategourii:Gruuzien linnat]] 5t17e5i5m8fxpyk2l945n321b73pzpe 0 8765 52638 45280 2026-10-12T14:57:52Z Dankos10 1163 Kohenduksii 52638 wikitext text/x-wiki '''Kalaallit Nunaat''' (karjalakse sežo '''Grönlandii''' libo '''Grenlandii''') on mua, kudai sijaiččou [[Grönlandii (suari)|Grönlandien]] suarel [[Atlantan valdumeri|Atlantan valdumeren]] pohjasvuitis [[Islandii|Islandien]] da [[Kanuadu|Kanuadan]] välis. Suari kuuluu [[Danii|Danien]] valdivoh, ga sil on olluh vuvves 1979 algajen ičehallindo, kudamua levendettih vie vuvvel 2009.<ref>https://web.archive.org/web/20190422074515/https://www.ts.fi/uutiset/maailma/95878/Gronlanti%2Bunelmoi%2Brikkauksista</ref> Ičehallindon myö [[kalaallisutan kieli|kalaallisutan]] libo grönlandien kieli sai vuvvel 1979 virrallizen stuatusan [[danien kieli|danien]] kielen rinnal da vuvven 2009 uvvistukses se rodih jo muan ainavokse virrallizekse kielekse.<ref>https://web.archive.org/web/20190422073015/https://nordeniskolen.org/fi/kieli-ja-kulttuuri/gymnasiet/pohjoismaiset-kielet/groenlannin-kielestae</ref> Ičehallindosobimuksen mugah Kalaallit Nunaat suau iččenästyö, tahtotanneh suarelazet iče sidä.<ref>https://yle.fi/uutiset/3-10085275</ref> Suurin vuitti muan puolovehispäi tavoittelou iččenäžytty, ga konkretnoidu pluanua eule vie sendäh, ku ezmäi pidäy sellittiä iččenästymizen talovehellizet vaikutukset.<ref>https://web.archive.org/web/20201127030607/https://www.karjal.fi/verkolehti/2018/04/seiccemes-puolovehes-kuuzi-tavoittelou-gronlandien-iccenastymisty-%E2%80%92-valdivo-kuulus-europan-koyhimih/</ref> == Lähtiet == {{Viittehet}} [[Kategourii:Kalaallit Nunaat|*]] rlcdf745x8ysyx9j9b9vdckok1fjtze 0 10043 52602 47549 2026-10-12T14:21:02Z Dankos10 1163 Linkan lizähys 52602 wikitext text/x-wiki [[Failu:Sony televiizor.jpg|pienoiskuva|Sony:n vanhu kineskoupputeleviizor]] '''Televiizor''' libo '''TV''' on [[laiteh]], kudual otetah vastah [[Televiizii|teleozutuksii]]. Televiizorah voijah liittiä eri laitehii ezimerkikse [[videomagnitofon]]an libo [[kižakonsol]]an. Ensimmäizet yleizet teleozutukset työndettih [[Germuanii|Germuanies]] vuvvennu 1934. [[Kategourii:Televiizor|*]] 1rl6agk67qf5h9fllupld9hyd9axoyf 0 10080 52640 51110 2026-10-12T15:17:00Z Dankos10 1163 52640 wikitext text/x-wiki [[Failu:The Blue Marble (remastered).jpg|thumb|right|Mua Apollo 17 -alukses kaččojen.]] [[File:NASA-Apollo8-Dec24-Earthrise.jpg|frameless|right]] '''Mua''', '''muapallo''' libo '''Tellus''' (simvolu: [[Failu:Earth symbol (fixed width).svg|16px|🜨]]) on [[Päiväzensistiemu|päiväzensistieman]] [[Planiettu|planiettu]]. [[Päiväine|Päiväzes]] laskiettuu se on kolmas päiväzensistieman planiettu. Muan keskimiäräine loittozus Päiväzes on noin 149,6 miljoonua [[kilometri]]ä libo noin yksi [[astronomine yksikkö]]. Mua on päiväzensistieman tihein da viidenneksi suurin planiettu niin läpimitan kui massan mugah. Mua syndyi noin 4,5 miljardua vuottu sitten. Mua on [[kiviplaniettu]], jollah on metalleis koostui ydin, kiviainekses koostui sula vaippa sekä kiintei kuori. Mualla on myös [[atmosfieru]], da se on [[Mars (planiettu)|Marsan]] lizäksi ainua päiväzensistieman planiettu, jolla esiintyy varmistetusti nestemäisty [[Vezi|vetty]]. Suurinda osua Muan pinnas peittäy [[meri]]. Muassa esiintyy runsaasti [[elämä]]ä. Muassa eläy läs 7,8 miljardua [[Ristikanza|ristikanzua]]. Muassa on läs 200 [[Mualoin luvettelo|valdivuo]]. Muan ympärys on noin 40&nbsp;000&nbsp;km. Mualla on yksi suuri pitkäaikaine kiertäjä, [[Kuudam]]. == Lähtehet == {{Viittehet}} [[Kategourii:Tiähtitiedo]] [[Kategourii:Päiväzensistiemu]] 3ngrccrbfmrtr9ofw7j5lf7pw77qcg7 0 10637 52650 47576 2026-10-12T15:34:06Z Dankos10 1163 Dankos10 muutti sivun nimen [[Lahti (Dessoilan kyläkunnas)]] nimekse [[Lahti (Dessoilan kyläkundu)]]: korjahus 47576 wikitext text/x-wiki {{Eländykohtu |stuatussu = kylä |nimi = Lahti |nimitys omal kielel = {{Lang-ru|Лахта}} |kuva = Часовня Богоматери Троеручицы в д. Лахта (Эссойльское с.п.), 2017.jpg |mua = Ven'a |регион = Karjalan tazavaldu |район = Priäžän kanzalline piiri |valdivonmerki = |flagu = |valdivonmerkin kuvavus = |valdivonmerkin sijah = |lat_dir= |lat_deg= 61|lat_min= 59|lat_sec= 14 |lon_dir= |lon_deg= 33|lon_min= 11|lon_sec= 53 |johtai = |johtajan laji = |дата основания = |enzimäinen mainičendu = |ilmasto = |rahvastu = 33 |pindu-ala = |aiguvyöhykeh = +3 |DST = |poštuindeksut = 186135 |сайт = |язык сайта = }} '''Lahti''' on vahnuaigaine liygiläine kylä, kudai on [[Karjalan tazavaldu|Karjalan tazavallan]] [[Priäžän kanzalline piiri|Priäžän kanzallizes piiris]] da kuuluu [[Dessoilu|Dessoilan]] kyläkundah. Kylä on histourien mustomerki. Lahti on sijoitannuhes [[Siämärvi|Siämärven]] pohjasrannal. Kyläs on säilynyh arhitektuuran mustomerki – XIX-vuozisuan časounu. == Rahvahan lugumiäry == {|class="wikitable sortable" |- ! scope="col" style="width:50px;"|'''2009''' ! scope="col" style="width:50px;"|'''2010''' ! scope="col" style="width:50px;"|'''2013''' |- | scope="row" |20 |↗32 |↗33 |} [[Category:Muantiedo|L]] [[Category:Karjal|L]] [[Kategourii:Priäžän kanzalline piiri]] 5vbjvlknpzvig1f26v81qb7v1unq51t 0 11125 52601 39457 2026-10-12T14:20:40Z Miro Tuomi 8600 52601 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; border-spacing: 3px; background-color: #f8f9fa; color: black; margin: 0.5em 0 0.5em 1em; padding: 0.2em; float: right; clear: right; width: 22em; font-size: 88%; line-height: 1.5em;" |- ! colspan="2" style="background-color: #c2e0ae; font-size: 125%; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0.2em;" | Kamassi |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em;" | [[File:Kamas.png|250px|center|Kamassin ja matorin murteiden puhuma-alat englanninkielisellä kartalla.]]<div style="font-size: 90%; padding-top: 0.3em;">Anglien kielen kartal on merkitty kamassin da matori-murdehet.</div> |- | style="font-weight: bold; width: 30%;" | Oma nimi | ''калмажи шэкә'' |- ! colspan="2" style="background-color: #c2e0ae; text-align: center; font-weight: bold;" | Tiedot |- | style="font-weight: bold; vertical-align: top;" | Aloveh | [[File:Flag of Russia.svg|22x20px|border|Venäjä]] [[Venäjä]] |- | style="font-weight: bold;" | Pagiziloi | 0 |- | style="font-weight: bold;" | Sija | ei 100 suurimman joukossa |- | style="font-weight: bold;" | Kirjaimikko | ei kirjakieltä |- ! colspan="2" style="background-color: #c2e0ae; text-align: center; font-weight: bold;" | Lingvistine luokitus |- | style="font-weight: bold;" | Kielikundu | [[uralilaiset kielet]] |- | style="font-weight: bold; vertical-align: top;" | Kieliryhmä | [[samojedikielet]]<br /><span style="color: #b32424;">eteläsamojedikielet</span> |- ! colspan="2" style="background-color: #c2e0ae; text-align: center; font-weight: bold;" | Kielikoodit |- | style="font-weight: bold;" | ISO 639-3 | [https://sil.org xas] |} '''Kamassi''' on [[Samojedi kielet|samojedilaine kieli]] kudai kuoli vuvvennu 1989, konzu [[Klavdiya Plotnikova]] kuoli. Kamassin kieldy oli tutkinuh [[Kai Donner]], kudai luaji opastuskniigun kamassin kielele. Ylen suuri miäry sanois Kamassis tullah [[Turtsizet kielet|Turtsilazis kielispäi]] da moni Kamassi vaihettih Turtsilaizih kielih. Kamassis oli kaksi murdehettu, net oldih: Koibal da Kamassi. == Fonolougii == === Vokalit === {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size: 100%; border-collapse: collapse;" |- ! style="background-color: #f2f2f2; width: 120px;" | ! style="background-color: #f2f2f2; width: 90px; font-weight: bold;" | Etine ! style="background-color: #f2f2f2; width: 90px; font-weight: bold;" | Tagaine |- ! style="background-color: #f2f2f2; font-weight: bold; text-align: center;" | Suppea | i | y | (ɯ) | u |- ! style="background-color: #f2f2f2; font-weight: bold; text-align: center;" | Puolisuppea | e | ø | o |- ! style="background-color: #f2f2f2; font-weight: bold; text-align: center;" | Avoin | (æ) | a |} === Konsonantoi === {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size: 90%; border-collapse: collapse; margin: 1em 0;" |- ! rowspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 110px;" | ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Bilabiaali ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Dentaali ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Postalveolaari ! rowspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 60px; vertical-align: middle;" | Palataali ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Velaari ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Glottaali |- ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Nasaali | m | mʲ | n | | | | ɲ | ŋ | | | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Klusiili | p | b | pʲ | bʲ | t | d | | | | c | k | g | kʲ | ʔ | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Affrikaatta | | | | | t͡ʃ | | | | | | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Frikatiivi | | | s | | ʃ | ʃʲ | ç | | | h | hʲ |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Lateraali | | | l | (lʲ) | | | | | | | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Tremulantti | | | r | | | | | | | | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Puolivokaali | | | | | | | j | | | | |} == Aihies toiziel == * [https://www.infuse.finnougristik.uni-muenchen.de/e-learning/kamas/index.html Opastuskniigu] * [https://fennougrica.kansalliskirjasto.fi/handle/10024/89815 Grammatiekku da sanakniigu] [[Kategourii:Uralilazet kielet]] 4334vkjgvgfys0p91y79dt8uh2oclwf 52603 52601 2026-10-12T14:22:43Z Miro Tuomi 8600 52603 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; border-spacing: 3px; background-color: #f8f9fa; color: black; margin: 0.5em 0 0.5em 1em; padding: 0.2em; float: right; clear: right; width: 22em; font-size: 88%; line-height: 1.5em;" |- ! colspan="2" style="background-color: #c2e0ae; font-size: 125%; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0.2em;" | Kamassi |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em;" | [[File:Kamas.png|250px|center|Kamassin ja matorin murteiden puhuma-alat englanninkielisellä kartalla.]]<div style="font-size: 90%; padding-top: 0.3em;">Anglien kielen kartal on merkitty kamassin da matori-murdehet.</div> |- | style="font-weight: bold; width: 30%;" | Oma nimi | ''калмажи шэкә'' |- ! colspan="2" style="background-color: #c2e0ae; text-align: center; font-weight: bold;" | Tiedot |- | style="font-weight: bold; vertical-align: top;" | Aloveh | [[File:Flag of Russia.svg|22x20px|border|Venäjä]] [[Ven'a|Ven’a]] |- | style="font-weight: bold;" | Pagiziloi | 0 |- | style="font-weight: bold;" | Sija | ei kuulu top-100 |- | style="font-weight: bold;" | Kirjaimikko | nimittumua literatuurukieldy |- ! colspan="2" style="background-color: #c2e0ae; text-align: center; font-weight: bold;" | Lingvistine luokitus |- | style="font-weight: bold;" | Kielikundu | [[Uralilazet kielet|uralilaizet kielet]] |- | style="font-weight: bold; vertical-align: top;" | Kieliryhmä | [[Samojedi kielet|samojedikielet]]<br /><span style="color: #b32424;">[[päivännouzusamojedikielet]]</span> |- ! colspan="2" style="background-color: #c2e0ae; text-align: center; font-weight: bold;" | Kielikoodit |- | style="font-weight: bold;" | ISO 639-3 | [https://sil.org xas] |} '''Kamassi''' on [[Samojedi kielet|samojedilaine kieli]] kudai kuoli vuvvennu 1989, konzu [[Klavdiya Plotnikova]] kuoli. Kamassin kieldy oli tutkinuh [[Kai Donner]], kudai luaji opastuskniigun kamassin kielele. Ylen suuri miäry sanois Kamassis tullah [[Turtsizet kielet|Turtsilazis kielispäi]] da moni Kamassi vaihettih Turtsilaizih kielih. Kamassis oli kaksi murdehettu, net oldih: Koibal da Kamassi. == Fonolougii == === Vokalit === {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size: 100%; border-collapse: collapse;" |- ! style="background-color: #f2f2f2; width: 120px;" | ! style="background-color: #f2f2f2; width: 90px; font-weight: bold;" | Etine ! style="background-color: #f2f2f2; width: 90px; font-weight: bold;" | Tagaine |- ! style="background-color: #f2f2f2; font-weight: bold; text-align: center;" | Suppea | i | y | (ɯ) | u |- ! style="background-color: #f2f2f2; font-weight: bold; text-align: center;" | Puolisuppea | e | ø | o |- ! style="background-color: #f2f2f2; font-weight: bold; text-align: center;" | Avoin | (æ) | a |} === Konsonantoi === {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size: 90%; border-collapse: collapse; margin: 1em 0;" |- ! rowspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 110px;" | ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Bilabiaali ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Dentaali ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Postalveolaari ! rowspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 60px; vertical-align: middle;" | Palataali ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Velaari ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Glottaali |- ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Nasaali | m | mʲ | n | | | | ɲ | ŋ | | | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Klusiili | p | b | pʲ | bʲ | t | d | | | | c | k | g | kʲ | ʔ | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Affrikaatta | | | | | t͡ʃ | | | | | | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Frikatiivi | | | s | | ʃ | ʃʲ | ç | | | h | hʲ |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Lateraali | | | l | (lʲ) | | | | | | | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Tremulantti | | | r | | | | | | | | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Puolivokaali | | | | | | | j | | | | |} == Aihies toiziel == * [https://www.infuse.finnougristik.uni-muenchen.de/e-learning/kamas/index.html Opastuskniigu] * [https://fennougrica.kansalliskirjasto.fi/handle/10024/89815 Grammatiekku da sanakniigu] [[Kategourii:Uralilazet kielet]] ddb4g9gigds78m7amwzj14tja0l8aw2 52608 52603 2026-10-12T14:25:42Z Miro Tuomi 8600 52608 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; border-spacing: 3px; background-color: #f8f9fa; color: black; margin: 0.5em 0 0.5em 1em; padding: 0.2em; float: right; clear: right; width: 22em; font-size: 88%; line-height: 1.5em;" |- ! colspan="2" style="background-color: #c2e0ae; font-size: 125%; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0.2em;" | Kamassi |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em;" | [[File:Kamas.png|250px|center|Kamassin ja matorin murteiden puhuma-alat englanninkielisellä kartalla.]]<div style="font-size: 90%; padding-top: 0.3em;">Anglien kielen kartal on merkitty kamassin da matori-murdehet.</div> |- | style="font-weight: bold; width: 30%;" | Oma nimi | ''калмажи шэкә'' |- ! colspan="2" style="background-color: #c2e0ae; text-align: center; font-weight: bold;" | Tiedot |- | style="font-weight: bold; vertical-align: top;" | Aloveh | [[File:Flag of Russia.svg|22x20px|border|Venäjä]] [[Ven'a|Ven’a]] |- | style="font-weight: bold;" | Pagiziloi | 0 |- | style="font-weight: bold;" | Sija | ei kuulu top-100 |- | style="font-weight: bold;" | Kirjaimikko | nimittumua literatuurukieldy |- ! colspan="2" style="background-color: #c2e0ae; text-align: center; font-weight: bold;" | Lingvistine luokitus |- | style="font-weight: bold;" | Kielikundu | [[Uralilazet kielet|uralilaizet kielet]] |- | style="font-weight: bold; vertical-align: top;" | Kieliryhmä | [[Samojedi kielet|samojedikielet]]<br /><span style="color: #b32424;">[[päivännouzusamojedikielet]]</span> |- ! colspan="2" style="background-color: #c2e0ae; text-align: center; font-weight: bold;" | Kielikoodit |- | style="font-weight: bold;" | ISO 639-3 | [https://sil.org xas] |} '''Kamassi''' on [[Samojedi kielet|samojedilaine kieli]] kudai kuoli vuvvennu 1989, konzu [[Klavdija Zaharovna Plotnikova-Andžigatova|Klavdija Plotnikova]] kuoli. Kamassin kieldy oli tutkinuh [[Kai Donner]], kudai luaji opastuskniigun kamassin kielele. Ylen suuri miäry sanois Kamassis tullah [[Turtsizet kielet|Turtsilazis kielispäi]] da moni Kamassi vaihettih Turtsilaizih kielih. Kamassis oli kaksi murdehettu, net oldih: Koibal da Kamassi. == Fonolougii == === Vokalit === {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size: 100%; border-collapse: collapse;" |- ! style="background-color: #f2f2f2; width: 120px;" | ! style="background-color: #f2f2f2; width: 90px; font-weight: bold;" | Etine ! style="background-color: #f2f2f2; width: 90px; font-weight: bold;" | Tagaine |- ! style="background-color: #f2f2f2; font-weight: bold; text-align: center;" | Suppea | i | y | (ɯ) | u |- ! style="background-color: #f2f2f2; font-weight: bold; text-align: center;" | Puolisuppea | e | ø | o |- ! style="background-color: #f2f2f2; font-weight: bold; text-align: center;" | Avoin | (æ) | a |} === Konsonantoi === {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size: 90%; border-collapse: collapse; margin: 1em 0;" |- ! rowspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 110px;" | ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Bilabiaali ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Dentaali ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Postalveolaari ! rowspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 60px; vertical-align: middle;" | Palataali ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Velaari ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Glottaali |- ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Nasaali | m | mʲ | n | | | | ɲ | ŋ | | | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Klusiili | p | b | pʲ | bʲ | t | d | | | | c | k | g | kʲ | ʔ | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Affrikaatta | | | | | t͡ʃ | | | | | | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Frikatiivi | | | s | | ʃ | ʃʲ | ç | | | h | hʲ |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Lateraali | | | l | (lʲ) | | | | | | | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Tremulantti | | | r | | | | | | | | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Puolivokaali | | | | | | | j | | | | |} == Aihies toiziel == * [https://www.infuse.finnougristik.uni-muenchen.de/e-learning/kamas/index.html Opastuskniigu] * [https://fennougrica.kansalliskirjasto.fi/handle/10024/89815 Grammatiekku da sanakniigu] [[Kategourii:Uralilazet kielet]] gxd9l2jhft3i1qwx1b3euwe44rupzr8 52657 52608 2026-10-12T17:26:30Z Miro Tuomi 8600 52657 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; border-spacing: 3px; background-color: #f8f9fa; color: black; margin: 0.5em 0 0.5em 1em; padding: 0.2em; float: right; clear: right; width: 22em; font-size: 88%; line-height: 1.5em;" |- ! colspan="2" style="background-color: #c2e0ae; font-size: 125%; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0.2em;" | Kamassi |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em;" | [[File:Kamas.png|250px|center|Kamassin ja matorin murteiden puhuma-alat englanninkielisellä kartalla.]]<div style="font-size: 90%; padding-top: 0.3em;">Anglien kielen kartal on merkitty kamassin da matori-murdehet.</div> |- | style="font-weight: bold; width: 30%;" | Oma nimi | ''калмажи шэкә'' |- ! colspan="2" style="background-color: #c2e0ae; text-align: center; font-weight: bold;" | '''Tiijot''' |- | style="font-weight: bold; vertical-align: top;" | Aloveh | [[File:Flag of Russia.svg|22x20px|border|Venäjä]] [[Ven'a|Ven’a]] |- | style="font-weight: bold;" | Pagiziloi | 0 |- | style="font-weight: bold;" | Sija | ei kuulu top-100 |- | style="font-weight: bold;" | Kirjaimikko | nimittumua literatuurukieldy |- ! colspan="2" style="background-color: #c2e0ae; text-align: center; font-weight: bold;" | Lingvistine luokitus |- | style="font-weight: bold;" | Kielikundu | [[Uralilazet kielet|uralilaizet kielet]] |- | style="font-weight: bold; vertical-align: top;" | Kieliryhmä | [[Samojedi kielet|samojedikielet]]<br /><span style="color: #b32424;">[[päivännouzusamojedikielet]]</span> |- ! colspan="2" style="background-color: #c2e0ae; text-align: center; font-weight: bold;" | Kielikoodit |- | style="font-weight: bold;" | ISO 639-3 | [https://sil.org xas] |} '''Kamassi''' on [[Samojedi kielet|samojedilaine kieli]] kudai kuoli vuvvennu 1989, konzu [[Klavdija Zaharovna Plotnikova-Andžigatova|Klavdija Plotnikova]] kuoli. Kamassin kieldy oli tutkinuh [[Kai Donner]], kudai luaji opastuskniigun kamassin kielele. Ylen suuri miäry sanois Kamassis tullah [[Turtsizet kielet|Turtsilazis kielispäi]] da moni Kamassi vaihettih Turtsilaizih kielih. Kamassis oli kaksi murdehettu, net oldih: Koibal da Kamassi. == Fonolougii == === Vokalit === {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size: 100%; border-collapse: collapse;" |- ! style="background-color: #f2f2f2; width: 120px;" | ! style="background-color: #f2f2f2; width: 90px; font-weight: bold;" | Etine ! style="background-color: #f2f2f2; width: 90px; font-weight: bold;" | Tagaine |- ! style="background-color: #f2f2f2; font-weight: bold; text-align: center;" | Suppea | i | y | (ɯ) | u |- ! style="background-color: #f2f2f2; font-weight: bold; text-align: center;" | Puolisuppea | e | ø | o |- ! style="background-color: #f2f2f2; font-weight: bold; text-align: center;" | Avoin | (æ) | a |} === Konsonantoi === {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size: 90%; border-collapse: collapse; margin: 1em 0;" |- ! rowspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 110px;" | ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Bilabiaali ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Dentaali ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Postalveolaari ! rowspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 60px; vertical-align: middle;" | Palataali ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Velaari ! colspan="2" style="background-color: #f2f2f2; width: 80px;" | Glottaali |- ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Norm. ! style="background-color: #f2f2f2; font-size: 90%;" | Pal. |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Nasaali | m | mʲ | n | | | | ɲ | ŋ | | | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Klusiili | p | b | pʲ | bʲ | t | d | | | | c | k | g | kʲ | ʔ | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Affrikaatta | | | | | t͡ʃ | | | | | | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Frikatiivi | | | s | | ʃ | ʃʲ | ç | | | h | hʲ |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Lateraali | | | l | (lʲ) | | | | | | | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Tremulantti | | | r | | | | | | | | |- ! style="background-color: #f2f2f2; text-align: center;" | Puolivokaali | | | | | | | j | | | | |} == Aihies toiziel == * [https://www.infuse.finnougristik.uni-muenchen.de/e-learning/kamas/index.html Opastuskniigu] * [https://fennougrica.kansalliskirjasto.fi/handle/10024/89815 Grammatiekku da sanakniigu] [[Kategourii:Uralilazet kielet]] hi56cowo6ehk8nc9b979ylr7qdnhlp1 0 14799 52641 48181 2026-10-12T15:17:44Z Dankos10 1163 52641 wikitext text/x-wiki '''Vezi''' (hiimielline kuavu '''H₂O''') on sunnon lämbös nestehen nähtävy [[Vezisuadu|vezisuadan]] da [[Happamehsuadu|hapin]] luajitah [[Ebäorganiičeskoi yhtisteh|ebäorganiičeskoi]] [[hiimielline yhtisteh]]. Kai [[Mua|muapallon]] vezi, libo vodoroda da happi (myös [[Jiä|jiän]]) on lähtözin samas lähtielöi ku muutgi muapallon materia, libo [[Päiväine|päiväzen]] kruttiu guazuloi, jiälöi da pölylöi kerävytäh kerävydiskua. Vetty on roinnuh muan pinnale myös sih ähkähtetähes [[Komiettu|komiettuloi]] da [[meteoroi]] keral. [[Failu:H2O 2D labelled.svg|pienoiskuva|305x305px|Vezimoliekula da sen rakendeh]] [[Failu:Glacial iceberg in Argentina.jpg|pienoiskuva|303x303px|Vetty da [[aisbergu]] Argentiinanmerel]] Vetty on suadavannu miltei kaikis paikois muas, da se on yksi [[Elos|eloksen]] perusta. == Fiziekallizet da hiimiellizet ominazuot == Kiindielöi vezi on [[Jiä|jiädy]] da guazun [[Vezihöyry|vezihöyryy]]. Vezi voi nägyö sen kolmes muodoloi spetsial’noidu [[kolmasčökehii]]. •[[Ominazlämbömiäry]]: 4.18 kJ/(kg·°C) •[[Sulamislämbö|Ominazsulamislämbö]]: 0 °C (334 kJ/kg) •[[Ominazhöyrykselämbö]]: 100 °C (2260 kJ/kg) •[[Tihevys]]: 1000 kg/m³ = 1.00 kg/L (4°C lämbötila) [[Kategourii:Vezi|*]] o3jr5id9zeg2n7arxzn2zmrddiwk9qx 0 16638 52645 50604 2026-10-12T15:31:19Z Dankos10 1163 Dankos10 muutti sivun nimen [[Tidokonehen hiiri]] nimekse [[Tiedokonehen hiiri]]: kirjutushairehen korjahus 50604 wikitext text/x-wiki [[Failu:3-Tasten-Maus_Microsoft.jpg|pienoiskuva|Tyypilline nygyaigaine hiiri on optiline, kudamal on kaksi painikkua (vas'l'aine da oigei) da vierityspyörä, kudai voibi ruadua kolmantennu painikkannugi. ]] '''Tidokonehen hiiri''' (IT-industries puaksumbah käytetäh hiiren muodo) on mehanine syöttölaitteh, kudai muuttau siirdymizen tazavallas ozuttelijan liikutuksekse monitoran ekranoil. On yksi piälimäzis manipuloiččijois operatsien sistiemoin grafiekkuliittymän ohjuajes. [[Kategourii:Elektrouniekku]] 8f1196bzj433d4f9wogrpz8omx9p8pm 52647 52645 2026-10-12T15:31:50Z Dankos10 1163 kirjutushairehen korjahus 52647 wikitext text/x-wiki [[Failu:3-Tasten-Maus_Microsoft.jpg|pienoiskuva|Tyypilline nygyaigaine hiiri on optiline, kudamal on kaksi painikkua (vas'l'aine da oigei) da vierityspyörä, kudai voibi ruadua kolmantennu painikkannugi. ]] '''Tiedokonehen hiiri''' (IT-industries puaksumbah käytetäh hiiren muodo) on mehanine syöttölaitteh, kudai muuttau siirdymizen tazavallas ozuttelijan liikutuksekse monitoran ekranoil. On yksi piälimäzis manipuloiččijois operatsien sistiemoin grafiekkuliittymän ohjuajes. [[Kategourii:Elektrouniekku]] fmdr7otqkko2j59iysqxawy0iwju48f 52648 52647 2026-10-12T15:32:24Z Dankos10 1163 Linkan lizähys 52648 wikitext text/x-wiki [[Failu:3-Tasten-Maus_Microsoft.jpg|pienoiskuva|Tyypilline nygyaigaine hiiri on optiline, kudamal on kaksi painikkua (vas'l'aine da oigei) da vierityspyörä, kudai voibi ruadua kolmantennu painikkannugi. ]] '''Tiedokonehen hiiri''' (IT-industries puaksumbah käytetäh hiiren muodo) on [[tiedokoneh]]en mehanine syöttölaitteh, kudai muuttau siirdymizen tazavallas ozuttelijan liikutuksekse monitoran ekranoil. On yksi piälimäzis manipuloiččijois operatsien sistiemoin grafiekkuliittymän ohjuajes. [[Kategourii:Elektrouniekku]] ajwdm2nyi3oiyid230bk5f3vi3hq9t7 52654 52648 2026-10-12T15:37:47Z Miro Tuomi 8600 52654 wikitext text/x-wiki [[Failu:3-Tasten-Maus_Microsoft.jpg|pienoiskuva|Tavalline nygyaigaine tiedokonehen hiiri on optine, kahten näppäimen (huruan da oigien) da pyöryžän rattahanke, kudai voibi ruadua kolmandennu näppäimenny. ]] '''Tiedokonehen hiiri''' (IT-industries puaksumbah käytetäh hiiren muodo) on [[tiedokoneh]]en mehanine syöttölaitteh, kudai muuttau siirdymizen tazavallas ozuttelijan liikutuksekse monitoran ekranoil. On yksi piälimäzis manipuloiččijois operatsien sistiemoin grafiekkuliittymän ohjuajes. [[Kategourii:Elektrouniekku]] 2j2fgb16954p4ddzen7zronucpr9tar 0 16674 52637 50413 2026-10-12T14:54:16Z Dankos10 1163 Kohendus 52637 wikitext text/x-wiki [[Failu:Greenland 42.74746W 71.57394N.jpg|pienoiskuva|Grönlandii]] '''Grönlandii''' ([[Kalaallisutan kieli|grön.]] ''Kalaallit Nunaat'', [[Danien kieli|daan.]] ''Grønland'') on suurin muailman suari. Sidä huuhtellah [[Atlantan valdumeri]] da [[Pohjaine jiämeri]]. Sen pinduala on 2,166,086 km², da se jatkuu 2,700 km pohjazespäi suveh da 1,300 km päivänlaskuspäi päivännouzuh. Sen pinduala kolme kerdua pienembi kui [[Australii (manner)|Australii]]. Suari muovostau [[Kalaallit Nunaat]] -nimizen [[Danii|Danien]] ičehallinnollizen alovehen. Suaren suurin eländykohtu on [[Nuuk]], kudamas on 20,298 eläjiä. Linnu sijaiččou niemel Päivänlasku-Grönlandies. Piärahvahalisto ollah grönlandielazet inuiitat. [[Kategourii:Suaret]] [[Kategourii:Kalaallit Nunaat]] qa8ghhuhp3tj8nhi2t3w4et2hhzx8ec 52639 52637 2026-10-12T14:58:12Z Dankos10 1163 52639 wikitext text/x-wiki [[Failu:Greenland 42.74746W 71.57394N.jpg|pienoiskuva|Grönlandii]] '''Grönlandii''' ([[Kalaallisutan kieli|grön.]] ''Kalaallit Nunaat'', [[Danien kieli|daan.]] ''Grønland'') on suurin muailman suari. Sidä huuhtellah [[Atlantan valdumeri]] da [[Pohjaine jiämeri]]. Sen pinduala on 2,166,086 km², da se jatkuu 2,700 km pohjazespäi suveh da 1,300 km päivänlaskuspäi päivännouzuh. Sen pinduala kolme kerdua pienembi kui [[Australii (manner)|Australii]]. Suari muovostau [[Kalaallit Nunaat]] -nimizen [[Danii|Danien]] ičehallindollizen alovehen. Suaren suurin eländykohtu on [[Nuuk]], kudamas on 20,298 eläjiä. Linnu sijaiččou niemel Päivänlasku-Grönlandies. Piärahvahalisto ollah grönlandielazet inuiitat. [[Kategourii:Suaret]] [[Kategourii:Kalaallit Nunaat]] ew5zg4xy1urzdwc4s7vbdnwqis1g94u 0 16716 52643 52058 2026-10-12T15:23:13Z Dankos10 1163 Kohenduksii 52643 wikitext text/x-wiki [[Failu:Angel_falls.jpg|pienoiskuva|Vuaraspäi virduaju [[Angelin-vezilangevo]] [[Venesuela|Venesuelas]] on muailman korgevin vezilangevo. ]] '''Vezilangevo'''<ref>http://dictorpus.krc.karelia.ru/ru/dict/lemma/19138?search_lang=5&search_meaning=%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4</ref> on kohtas, kus virduau vezi. Vezilangevo rodieu, konzu joven aloveh laskeh jyrkäh lyhyel matkal. Vezi voibi piästiä välläl sadoi metrii, libo langie omua kulgujälgi myöte alah jyrkäh čuppuh. Gu madala on vezilangevo, on [[koski]]. Koski on peräkkäzien vezilangevoloin muodostundu, ga nimitysty käytetäh [[Niilan kosket|Niilan suuris koskis]], hos niilöis ei ole jyrkie rindehet. Vezilangevot estiet laivonkulguu, ga sen lugevve sidiä niidy voibi kävttiä talovehes sähköväin purdehennu (ezimerki täh — [[Suunan gidroelektrostansien kaskadu]]). Erähii veziuitot turistat aktiivizesti kävväh katsomah. Erähät [[Monni|monnišuguzet kalat]] lorikarieloin perehes voidah nousta vezilankoi myö vastah lankijua vezivirdua da piästä nien läbi. == Esiintymäpaikat == Vezilangevon muodostumiseh tarvitah tiettylöi ololoi. Juuri sendäh vezilangevot ollah eri luaduh kogo muailmas - erähis alovehis niidy on äijy, a toizis niidy ei ole ni ylen äijiä. Vezilangevot ei luajitah alovehil, sendäh gu niilöin luadimizekse pidäy äijäl muuttua korgevuttu. Vezilangevot ollah ylen äijäl mägi- da mägipaikoil, tazavallan agjoil da erähil rannikoil, ku sie virduau jogi. Vezilangevot voijah rodie sežo tazahis libo mägis korgielois kohtis, kus joget on leikattu jyrkät orut libo kallivonotkot. == Lähtehet == {{Viittehet}} [[Kategourii:Vezi]] [[Kategourii:Vezilangevot|*]] o8fobphpfm06mqq9lqihp4u0ta0w9c3 14 16717 52642 50537 2026-10-12T15:21:04Z Dankos10 1163 Lizätty kategourii 52642 wikitext text/x-wiki Vezilangevot ollah kohtas, kus virduau vezi. Vezilangevo rodieu, konzu joven aloveh laskeh jyrkäh lyhyel matkal. Vezi voibi piästiä välläl sadoi metrii, libo langie omua kulgujälgi myöte alah jyrkäh čuppuh. [[Kategourii:Muantiedo]] q75t29915d8jkmyjc53b08wsohxtnoa 0 16905 52615 51811 2026-10-12T14:33:37Z Dankos10 1163 Kategourioloin kohendus 52615 wikitext text/x-wiki {{Eländykohtu |stuatussu = linnu |nimi = Sydney |kuva = Montage of Sydney1.jpg |mua = |регион = Uuzi-Suvi-Kymrinmua |вид региона = Australien ozavaldivot da aloveh{{!}}Ozavaldivo |район = |Gerbu = Arms of Sydney.svg |flagu = |johtai = [[Clover Moore]] |johtajan laji = Lord Mayor |дата основания = |enzimäinen mainičendu = |ilmasto = |rahvastu = |pindu-ala = |aiguvyöhykeh = |DST = |poštuindeksut = |сайт = |язык сайта = }} '''Sydney''' on [[Avstrualii|Australien]] rahvahaliston suurin [[Avstrualii|Australien]] da toine pindualan suurin linnu; [[Uuzi-Suvi-Kymrinmua|Uvven-Suvi-Kymrinmuan]] piälinnu. Sydney on nimitetty endizen [[Yhtistynnyh kuningaskundu|Suuren-Britannien]] siirdomualoin valdivonsekretärän [[Thomas Townshend, Sydneyn 1. varakreivi|Thomas Townshendan, Sydneyn 1. varakreivin]], mugah. Sydneys piettih [[kezäolympielazet kižat 2000]], kudai sežo nimitettih Uvven Milleniuman Kižat. ==Viittehet== {{Viittehet}} [[Kategourii:Avstrualien linnat]] 2p5jw5ifqesl9qwisiqodgu1fsfjynp 52622 52615 2026-10-12T14:38:14Z Dankos10 1163 Korjahus 52622 wikitext text/x-wiki {{Eländykohtu |stuatussu = linnu |nimi = Sydney |kuva = Montage of Sydney1.jpg |mua = |регион = Uuzi-Suvi-Kymrinmua |вид региона = Australien ozavaldivot da aloveh{{!}}Ozavaldivo |район = |Gerbu = Arms of Sydney.svg |flagu = |johtai = [[Clover Moore]] |johtajan laji = Lord Mayor |дата основания = |enzimäinen mainičendu = |ilmasto = |rahvastu = |pindu-ala = |aiguvyöhykeh = |DST = |poštuindeksut = |сайт = |язык сайта = }} '''Sydney''' on [[Avstrualii|Australien]] rahvahaliston suurin [[Avstrualii|Australien]] da toine pindualan suurin linnu; [[Uuzi-Suvi-Kymrinmua|Uvven-Suvi-Kymrinmuan]] piälinnu. Sydney on nimitetty endizen [[Yhtistynnyh kuningaskundu|Suuren-Britannien]] siirdomualoin valdivonsekretärän [[Thomas Townshend, Sydneyn 1. varakreivi|Thomas Townshendan, Sydneyn 1. varakreivin]], mugah. Sydneys piettih [[kezäolympielazet kižat 2000]], kudai sežo nimitettih Uvven Milleniuman Kižat. ==Viittehet== {{Viittehet}} [[Kategourii:Australien linnat]] a6ipqs53a41ld163psyvxy1qb21puxb 0 16908 52617 51675 2026-10-12T14:34:51Z Dankos10 1163 Kategourioloin kohendus 52617 wikitext text/x-wiki {{Eländykohtu |stuatussu = linnu |nimi = Melbourne |kuva = Melbourne City Montage 2018.jpg |mua = |регион = Victoria (Australii){{!}}Victoria |вид региона = Australien ozavaldivot da alovehet{{!}}Ozavaldivo |район = |valdivonmerki = |flagu = |valdivonmerkin kuvavus = |valdivonmerkin sijah = |lat_dir= |lat_deg= |lat_min= |lat_sec= |lon_dir= |lon_deg= |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = |johtai = [[Nicholas Reece]] |johtajan laji = Lord Mayor |дата основания = |enzimäinen mainičendu = |ilmasto = |rahvastu = |pindu-ala = |aiguvyöhykeh = |DST = |poštuindeksut = |сайт = |язык сайта = }} '''Melbourne''' on toine suurin [[Avstrualii|Australien]] linnu [[Sydney]]n jälgeh da [[Victoria (Australii)|Victorian]] piälinnu. Se on suvin muailman miljonlinnu. ==Haldivolline jago== [[File:Australia Victoria Melbourne Metro Area LGA names.svg|thumb|Melbournen haldivolline jago]] {| class="wikitable" ! Nimi ! Rahvahalisto (hengie) ! Pinduala (km²) |- ! colspan="4" style="text-align:center;" | Linanhaldivot |- | [[Banyule (linnanhaldivo)|Banyule]] | align="center" | 126 236 | align="right" | 63 |- | [[Bayside (linnanhaldivo)|Bayside]] | align="center" | 101 306 | align="right" | 37 |- | [[Boroondara (linnanhaldivo)|Boroondara]] | align="center" | 167 900 | align="right" | 60 |- | [[Brimbank (linnanhaldivo)|Brimbank]] | align="center" | 194 618 | align="right" | 123 |- | [[Casey (linnanhaldivo)|Casey]] | align="center" | 365 239 | align="right" | 409 |- | [[Darebin (linnanhaldivo)|Darebin]] | align="center" | 148 570 | align="right" | 54 |- | [[Frankston (linnanhaldivo)|Frankston]] | align="center" | 139 281 | align="right" | 130 |- | [[Glen Eira (linnanhaldivo)|Glen Eira]] | align="center" | 148 908 | align="right" | 39 |- | [[Greater Dandenong (linnanhaldivo)|Greater Dandenong]] | align="center" | 158 208 | align="right" | 130 |- | [[Hobsons Bay (linnanhaldivo)|Hobsons Bay]] | align="center" | 91 322 | align="right" | 64 |- | [[Hume (linnanhaldivo)|Hume]] | align="center" | 243 901 | align="right" | 504 |- | [[Kingston (linnanhaldivo)|Kingston]] | align="center" | 158 129 | align="right" | 91 |- | [[Knox (linnanhaldivo)|Knox]] | align="center" | 159 103 | align="right" | 114 |- | [[Manningham (linnanhaldivo)|Manningham]] | align="center" | 124 700 | align="right" | 113 |- | [[Maribyrnong (linnanhaldivo)|Maribyrnong]] | align="center" | 85 209 | align="right" | 31 |- | [[Maroondah (linnanhaldivo)|Maroondah]] | align="center" | 115 043 | align="right" | 61 |- | [[Melbourne (linnanhaldivo)|Melbourne]] | align="center" | 149 615 | align="right" | 37 |- | [[Melton (linnanhaldivo)|Melton]] | align="center" | 178 960 | align="right" | 528 |- | [[Merri-bek (linnanhaldivo)|Merri-bek]] | align="center" | 171 357 | align="right" | 51 |- | [[Monash (linnanhaldivo)|Monash]] | align="center" | 190 397 | align="right" | 82 |- | [[Moonee Valley (linnanhaldivo)|Moonee Valley]] | align="center" | 121 851 | align="right" | 43 |- | [[Port Phillip (linnanhaldivo)|Port Phillip]] | align="center" | 101 942 | align="right" | 21 |- | [[Stonnington (linnanhaldivo)|Stonnington]] | align="center" | 104 703 | align="right" | 26 |- | [[Whitehorse (linnanhaldivo)|Whitehorse]] | align="center" | 169 346 | align="right" | 64 |- | [[Whittlesea (linnanhaldivo)|Whittlesea]] | align="center" | 229 396 | align="right" | 490 |- | [[Wyndham (linnanhaldivo)|Wyndham]] | align="center" | 292 011 | align="right" | 542 |- | [[Yarra (linnanhaldivo)|Yarra]] | align="center" | 90 114 | align="right" | 20 |- ! colspan="4" style="text-align:center;" | Kreivikunnat |- | [[Cardinia (kreivikundu)|Cardinia]] | align="center" | 118 194 | align="right" | 1 283 |- | [[Mornington Peninsula (kreivikundu)|Mornington Peninsula]] | align="center" | 168 948 | align="right" | 724 |- | [[Nillumbik (kreivikundu)|Nillumbik]] | align="center" | 62 895 | align="right" | 432 |- | [[Yarra Ranges (kreivikundu)|Yarra Ranges]] | align="center" | 156 068 | align="right" | 2 468 |- ! colspan="4" style="text-align:center;" | Borough |- | [[Queenscliffe (Borough)|Queenscliffe]] | align="center" | 3 276 | align="right" | 8,6 |} ==Lähtiet== [[Kategourii:Avstrualien linnat]] pjbxbcryc351febb5duywzm44cr78su 52618 52617 2026-10-12T14:35:15Z Dankos10 1163 52618 wikitext text/x-wiki {{Eländykohtu |stuatussu = linnu |nimi = Melbourne |kuva = Melbourne City Montage 2018.jpg |mua = |регион = Victoria (Australii){{!}}Victoria |вид региона = Australien ozavaldivot da alovehet{{!}}Ozavaldivo |район = |valdivonmerki = |flagu = |valdivonmerkin kuvavus = |valdivonmerkin sijah = |lat_dir= |lat_deg= |lat_min= |lat_sec= |lon_dir= |lon_deg= |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = |johtai = [[Nicholas Reece]] |johtajan laji = Lord Mayor |дата основания = |enzimäinen mainičendu = |ilmasto = |rahvastu = |pindu-ala = |aiguvyöhykeh = |DST = |poštuindeksut = |сайт = |язык сайта = }} '''Melbourne''' on toine suurin [[Avstrualii|Australien]] linnu [[Sydney]]n jälgeh da [[Victoria (Australii)|Victorian]] piälinnu. Se on suvin muailman miljonlinnu. ==Haldivolline jago== [[File:Australia Victoria Melbourne Metro Area LGA names.svg|thumb|Melbournen haldivolline jago]] {| class="wikitable" ! Nimi ! Rahvahalisto (hengie) ! Pinduala (km²) |- ! colspan="4" style="text-align:center;" | Linanhaldivot |- | [[Banyule (linnanhaldivo)|Banyule]] | align="center" | 126 236 | align="right" | 63 |- | [[Bayside (linnanhaldivo)|Bayside]] | align="center" | 101 306 | align="right" | 37 |- | [[Boroondara (linnanhaldivo)|Boroondara]] | align="center" | 167 900 | align="right" | 60 |- | [[Brimbank (linnanhaldivo)|Brimbank]] | align="center" | 194 618 | align="right" | 123 |- | [[Casey (linnanhaldivo)|Casey]] | align="center" | 365 239 | align="right" | 409 |- | [[Darebin (linnanhaldivo)|Darebin]] | align="center" | 148 570 | align="right" | 54 |- | [[Frankston (linnanhaldivo)|Frankston]] | align="center" | 139 281 | align="right" | 130 |- | [[Glen Eira (linnanhaldivo)|Glen Eira]] | align="center" | 148 908 | align="right" | 39 |- | [[Greater Dandenong (linnanhaldivo)|Greater Dandenong]] | align="center" | 158 208 | align="right" | 130 |- | [[Hobsons Bay (linnanhaldivo)|Hobsons Bay]] | align="center" | 91 322 | align="right" | 64 |- | [[Hume (linnanhaldivo)|Hume]] | align="center" | 243 901 | align="right" | 504 |- | [[Kingston (linnanhaldivo)|Kingston]] | align="center" | 158 129 | align="right" | 91 |- | [[Knox (linnanhaldivo)|Knox]] | align="center" | 159 103 | align="right" | 114 |- | [[Manningham (linnanhaldivo)|Manningham]] | align="center" | 124 700 | align="right" | 113 |- | [[Maribyrnong (linnanhaldivo)|Maribyrnong]] | align="center" | 85 209 | align="right" | 31 |- | [[Maroondah (linnanhaldivo)|Maroondah]] | align="center" | 115 043 | align="right" | 61 |- | [[Melbourne (linnanhaldivo)|Melbourne]] | align="center" | 149 615 | align="right" | 37 |- | [[Melton (linnanhaldivo)|Melton]] | align="center" | 178 960 | align="right" | 528 |- | [[Merri-bek (linnanhaldivo)|Merri-bek]] | align="center" | 171 357 | align="right" | 51 |- | [[Monash (linnanhaldivo)|Monash]] | align="center" | 190 397 | align="right" | 82 |- | [[Moonee Valley (linnanhaldivo)|Moonee Valley]] | align="center" | 121 851 | align="right" | 43 |- | [[Port Phillip (linnanhaldivo)|Port Phillip]] | align="center" | 101 942 | align="right" | 21 |- | [[Stonnington (linnanhaldivo)|Stonnington]] | align="center" | 104 703 | align="right" | 26 |- | [[Whitehorse (linnanhaldivo)|Whitehorse]] | align="center" | 169 346 | align="right" | 64 |- | [[Whittlesea (linnanhaldivo)|Whittlesea]] | align="center" | 229 396 | align="right" | 490 |- | [[Wyndham (linnanhaldivo)|Wyndham]] | align="center" | 292 011 | align="right" | 542 |- | [[Yarra (linnanhaldivo)|Yarra]] | align="center" | 90 114 | align="right" | 20 |- ! colspan="4" style="text-align:center;" | Kreivikunnat |- | [[Cardinia (kreivikundu)|Cardinia]] | align="center" | 118 194 | align="right" | 1 283 |- | [[Mornington Peninsula (kreivikundu)|Mornington Peninsula]] | align="center" | 168 948 | align="right" | 724 |- | [[Nillumbik (kreivikundu)|Nillumbik]] | align="center" | 62 895 | align="right" | 432 |- | [[Yarra Ranges (kreivikundu)|Yarra Ranges]] | align="center" | 156 068 | align="right" | 2 468 |- ! colspan="4" style="text-align:center;" | Borough |- | [[Queenscliffe (Borough)|Queenscliffe]] | align="center" | 3 276 | align="right" | 8,6 |} == Lähtiet == {{Viittehet}} [[Kategourii:Avstrualien linnat]] jbbzr54dj0d3ycjcgolwoxkpyljr7bt 52621 52618 2026-10-12T14:37:54Z Dankos10 1163 Korjahus 52621 wikitext text/x-wiki {{Eländykohtu |stuatussu = linnu |nimi = Melbourne |kuva = Melbourne City Montage 2018.jpg |mua = |регион = Victoria (Australii){{!}}Victoria |вид региона = Australien ozavaldivot da alovehet{{!}}Ozavaldivo |район = |valdivonmerki = |flagu = |valdivonmerkin kuvavus = |valdivonmerkin sijah = |lat_dir= |lat_deg= |lat_min= |lat_sec= |lon_dir= |lon_deg= |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = |johtai = [[Nicholas Reece]] |johtajan laji = Lord Mayor |дата основания = |enzimäinen mainičendu = |ilmasto = |rahvastu = |pindu-ala = |aiguvyöhykeh = |DST = |poštuindeksut = |сайт = |язык сайта = }} '''Melbourne''' on toine suurin [[Avstrualii|Australien]] linnu [[Sydney]]n jälgeh da [[Victoria (Australii)|Victorian]] piälinnu. Se on suvin muailman miljonlinnu. ==Haldivolline jago== [[File:Australia Victoria Melbourne Metro Area LGA names.svg|thumb|Melbournen haldivolline jago]] {| class="wikitable" ! Nimi ! Rahvahalisto (hengie) ! Pinduala (km²) |- ! colspan="4" style="text-align:center;" | Linanhaldivot |- | [[Banyule (linnanhaldivo)|Banyule]] | align="center" | 126 236 | align="right" | 63 |- | [[Bayside (linnanhaldivo)|Bayside]] | align="center" | 101 306 | align="right" | 37 |- | [[Boroondara (linnanhaldivo)|Boroondara]] | align="center" | 167 900 | align="right" | 60 |- | [[Brimbank (linnanhaldivo)|Brimbank]] | align="center" | 194 618 | align="right" | 123 |- | [[Casey (linnanhaldivo)|Casey]] | align="center" | 365 239 | align="right" | 409 |- | [[Darebin (linnanhaldivo)|Darebin]] | align="center" | 148 570 | align="right" | 54 |- | [[Frankston (linnanhaldivo)|Frankston]] | align="center" | 139 281 | align="right" | 130 |- | [[Glen Eira (linnanhaldivo)|Glen Eira]] | align="center" | 148 908 | align="right" | 39 |- | [[Greater Dandenong (linnanhaldivo)|Greater Dandenong]] | align="center" | 158 208 | align="right" | 130 |- | [[Hobsons Bay (linnanhaldivo)|Hobsons Bay]] | align="center" | 91 322 | align="right" | 64 |- | [[Hume (linnanhaldivo)|Hume]] | align="center" | 243 901 | align="right" | 504 |- | [[Kingston (linnanhaldivo)|Kingston]] | align="center" | 158 129 | align="right" | 91 |- | [[Knox (linnanhaldivo)|Knox]] | align="center" | 159 103 | align="right" | 114 |- | [[Manningham (linnanhaldivo)|Manningham]] | align="center" | 124 700 | align="right" | 113 |- | [[Maribyrnong (linnanhaldivo)|Maribyrnong]] | align="center" | 85 209 | align="right" | 31 |- | [[Maroondah (linnanhaldivo)|Maroondah]] | align="center" | 115 043 | align="right" | 61 |- | [[Melbourne (linnanhaldivo)|Melbourne]] | align="center" | 149 615 | align="right" | 37 |- | [[Melton (linnanhaldivo)|Melton]] | align="center" | 178 960 | align="right" | 528 |- | [[Merri-bek (linnanhaldivo)|Merri-bek]] | align="center" | 171 357 | align="right" | 51 |- | [[Monash (linnanhaldivo)|Monash]] | align="center" | 190 397 | align="right" | 82 |- | [[Moonee Valley (linnanhaldivo)|Moonee Valley]] | align="center" | 121 851 | align="right" | 43 |- | [[Port Phillip (linnanhaldivo)|Port Phillip]] | align="center" | 101 942 | align="right" | 21 |- | [[Stonnington (linnanhaldivo)|Stonnington]] | align="center" | 104 703 | align="right" | 26 |- | [[Whitehorse (linnanhaldivo)|Whitehorse]] | align="center" | 169 346 | align="right" | 64 |- | [[Whittlesea (linnanhaldivo)|Whittlesea]] | align="center" | 229 396 | align="right" | 490 |- | [[Wyndham (linnanhaldivo)|Wyndham]] | align="center" | 292 011 | align="right" | 542 |- | [[Yarra (linnanhaldivo)|Yarra]] | align="center" | 90 114 | align="right" | 20 |- ! colspan="4" style="text-align:center;" | Kreivikunnat |- | [[Cardinia (kreivikundu)|Cardinia]] | align="center" | 118 194 | align="right" | 1 283 |- | [[Mornington Peninsula (kreivikundu)|Mornington Peninsula]] | align="center" | 168 948 | align="right" | 724 |- | [[Nillumbik (kreivikundu)|Nillumbik]] | align="center" | 62 895 | align="right" | 432 |- | [[Yarra Ranges (kreivikundu)|Yarra Ranges]] | align="center" | 156 068 | align="right" | 2 468 |- ! colspan="4" style="text-align:center;" | Borough |- | [[Queenscliffe (Borough)|Queenscliffe]] | align="center" | 3 276 | align="right" | 8,6 |} == Lähtiet == {{Viittehet}} [[Kategourii:Australien linnat]] l88037w4tck56gw4qdf8ytjsi0gq4mz 0 17045 52631 51892 2026-10-12T14:43:04Z Dankos10 1163 Kategourioloin kohendus 52631 wikitext text/x-wiki {{Eländykohtu |stuatussu = linnu |nimi = Canberra |nimitys omal kielel = [[Ngunnawalan kieli|ngunnawal]] ''Kanbarra'' |kuva = Melbourne City Montage 2018.jpg |mua = Australii |регион = Australien piälinnualoveh |вид региона = Australien ozavaldivot da alovehet{{!}}Aloveh |район = |valdivonmerki = |Flagu = Flag of the Australian Capital Territory.svg |valdivonmerkin kuvavus = |valdivonmerkin sijah = |lat_dir= |lat_deg= |lat_min= |lat_sec= |lon_dir= |lon_deg= |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = |johtai = [[Andrew Barr]] |johtajan laji = Johtaiministru |дата основания = |enzimäinen mainičendu = |ilmasto = |rahvastu = |pindu-ala = |aiguvyöhykeh = |DST = |poštuindeksut = |сайт = |язык сайта = }} '''Canberra''' on [[Australii|Australien]] piälinnu da yski muan suurimis linnois. Se on [[Australien piälinnualoveh]]en haldivolliskeskus. Canberra on Australien halličuksen kodipaikku, kudamas sijaijah [[Australien parluamentu]] da [[Australien korgein suudo|korgein suudo]]. Linnas sijaiččou sežo kanzallizesti tärgielöi yhteiskunnallizii da kul'tuurulaitoksii, kui [[Australien kanzallisgallerei]] da [[Australien kanzallismuzei]]. Liittovaldivon halličus on linnan bruttokogotuottehen suurin maksai da Canberran suurin ruavonandai. ==Perustus== Vuonnu 1908 nygyaigazen Canberran aloveh vallittih Australien yhtymän tulijan piälinnan rakendamizekse. Tämä oli kompromissu muan kahten suuriman linnan, [[Sydney]]n da [[Melbourne]]n, välil, kudamat kilbailtih keskenäh piälinnan oigevustilas. ==Viittehet== {{Viittehet}} [[Kategourii:Australien linnat]] qy4op6vdefpwb4yuobm4is96rcnnpuk 0 17053 52619 51725 2026-10-12T14:35:46Z Dankos10 1163 Kategourioloin kohendus 52619 wikitext text/x-wiki {{Eländykohtu |stuatussu = linnu |nimi = Brisbane |nimitys omal kielel = [[Turrbalan kieli|turbbal]] ''Meanjin'' |kuva = Skylines of Brisbane in winter misty morning seen from Kangaroo Point, Queensland 04.jpg |mua = |регион = Queensland |вид региона = Australien ozavaldivot da territoriumat{{!}}Ozavaldivo |район = |valdivonmerki = |flagu = |valdivonmerkin kuvavus = |valdivonmerkin sijah = |lat_dir= |lat_deg= |lat_min= |lat_sec= |lon_dir= |lon_deg= |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = |johtai = [[Adrian Schrinner]] |johtajan laji = Lord Mayor |дата основания = |enzimäinen mainičendu = |ilmasto = |rahvastu = |pindu-ala = |aiguvyöhykeh = |DST = |poštuindeksut = |сайт = |язык сайта = }} '''Brisbane''' on kolmas rahvahaliston suurin [[Australii|Australien]] linnu da [[Queensland]]an ozavaldivon piälinnu. Brisbane sijaiččou Australien päivännouzus, [[Brisbanejogi|Brisbanejoven]] rannikol [[Moretonlahti|Moretonlahten]] da [[Suuri Vienjagaimägistö|Suuren Vienjagaimägistön]] välis. ==Viittehet== {{Viittehet}} [[Kategourii:Avstrualien linnat]] kta25amrbbxqpxcfv57zoh7vp0ygcmz 52620 52619 2026-10-12T14:36:58Z Dankos10 1163 Korjahus 52620 wikitext text/x-wiki {{Eländykohtu |stuatussu = linnu |nimi = Brisbane |nimitys omal kielel = [[Turrbalan kieli|turbbal]] ''Meanjin'' |kuva = Skylines of Brisbane in winter misty morning seen from Kangaroo Point, Queensland 04.jpg |mua = |регион = Queensland |вид региона = Australien ozavaldivot da territoriumat{{!}}Ozavaldivo |район = |valdivonmerki = |flagu = |valdivonmerkin kuvavus = |valdivonmerkin sijah = |lat_dir= |lat_deg= |lat_min= |lat_sec= |lon_dir= |lon_deg= |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = |johtai = [[Adrian Schrinner]] |johtajan laji = Lord Mayor |дата основания = |enzimäinen mainičendu = |ilmasto = |rahvastu = |pindu-ala = |aiguvyöhykeh = |DST = |poštuindeksut = |сайт = |язык сайта = }} '''Brisbane''' on kolmas rahvahaliston suurin [[Australii|Australien]] linnu da [[Queensland]]an ozavaldivon piälinnu. Brisbane sijaiččou Australien päivännouzus, [[Brisbanejogi|Brisbanejoven]] rannikol [[Moretonlahti|Moretonlahten]] da [[Suuri Vienjagaimägistö|Suuren Vienjagaimägistön]] välis. ==Viittehet== {{Viittehet}} [[Kategourii:Australien linnat]] 8sj0bevbqtj4i9lh67dfgakmk1mqly5 0 17055 52632 51812 2026-10-12T14:43:24Z Dankos10 1163 Kategourioloin kohendus 52632 wikitext text/x-wiki {{Eländykohtu |stuatussu = linnu |nimi = Darwin |nimitys omal kielel = [[Laragiyan kieli|laragiya]] ''Garramilla'' |kuva = DarwinOct172024 02.jpg |mua = |регион = Pohjasaloveh |вид региона = Australien ozavaldivot da alovehet{{!}}Aloveh |район = |valdivonmerki = |Flagu = Flag of Darwin.svg |valdivonmerkin kuvavus = |valdivonmerkin sijah = |lat_dir= |lat_deg= |lat_min= |lat_sec= |lon_dir= |lon_deg= |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = |johtai = [[Peter Styles]] |johtajan laji = Lord Mayor |дата основания = |enzimäinen mainičendu = |ilmasto = |rahvastu = |pindu-ala = |aiguvyöhykeh = |DST = |poštuindeksut = |сайт = |язык сайта = }} '''Darwin''' on [[Australii|Australien]] linnu da [[Pohjasaloveh]]en piälinnu. Se on rahvahaliston suurin Pohjasalovehen linnu, ga pienin Australien piälinnois. Darwin rakendettih läs tävvelleh kaksi kerdua: japounielazen ilmubombituksen jälgeh vuonnu 1942–1943 [[Toine muailmanvoinu|toizen muailmansovan]] aigah da tappajan [[Tracy (syklon)|Tracy-syklonan]] jälgeh vuonnu 1974. Restauratsien jälgeh sidä pietäh yhtenny arhitektuurizesti enimiten nygyaigazis Australien linnois. ==Viittehet== {{Viittehet}} [[Kategourii:Australien linnat]] th6p135l9uibfk9eb1lsjix1u5dysg8 0 17060 52635 51813 2026-10-12T14:44:31Z Dankos10 1163 Kategourioloin kohendus 52635 wikitext text/x-wiki {{Eländykohtu |stuatussu = linnu |nimi = Perth |nimitys omal kielel = [[Noongaran kieli|noongar]] ''Boorloo'' |kuva = Perth montage 2.jpg |mua = |регион = Päivänlasku-Australii |вид региона = Australien ozavaldivot da alovehet{{!}}Ozavaldivo |район = |Gerbu = Perth COA.jpg |Flagu = Flag of Perth.svg |valdivonmerkin kuvavus = Gerbu |valdivonmerkin sijah = |lat_dir= |lat_deg= |lat_min= |lat_sec= |lon_dir= |lon_deg= |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = |johtai = [[Bruce Reynolds]] |johtajan laji = Lord Mayor |дата основания = |enzimäinen mainičendu = |ilmasto = |rahvastu = |pindu-ala = |aiguvyöhykeh = |DST = |poštuindeksut = |сайт = |язык сайта = }} '''Perth''' on [[Päivänlasku-Australii|Päivänlasku-Australien]] suurin linnu da piälinnu, kudai sijaiččou Australien lounuas [[Indien valdumeri|Indien valdumeren]] rannikol. Perthis eläy Päivänlasku-Australien rahvahaliston 75%. Perth on suuri portulinnu Australien päivänlaskurannikol da raudutiekeskus. Perthis on kanzoiväline lendoazemu, neftinjalostuslaitos, sementufabriekku, laivanrakendus-, hiimii-, tekstiili- da elintarvikehtevolližus. ==Viittehet== {{Viittehet}} [[Kategourii:Australien linnat]] maausyb0uv81eg3nvaxg1voen4n9uww 0 17062 52630 51696 2026-10-12T14:42:38Z Dankos10 1163 Kategourioloin kohendus 52630 wikitext text/x-wiki {{Eländykohtu |stuatussu = linnu |nimi = Adelaide |nimitys omal kielel = [[Kaurnan kieli|kaurna]] ''Tarndanya'' |kuva = Perth montage 2.jpg |mua = |регион = Suvi-Australii |вид региона = Australien ozavaldivot da alovehet{{!}}Ozavaldivo |район = |valdivonmerki = |flagu = |valdivonmerkin kuvavus = |valdivonmerkin sijah = |lat_dir= |lat_deg= |lat_min= |lat_sec= |lon_dir= |lon_deg= |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = |johtai = [[Jane Lomax-Smith]] |johtajan laji = Lord Mayor |дата основания = |enzimäinen mainičendu = |ilmasto = |rahvastu = |pindu-ala = |aiguvyöhykeh = |DST = |poštuindeksut = |сайт = |язык сайта = }} '''Adelaide''' on [[Suvi-Australii|Suvi-Australien]] ozavaldivon suurin linnu da piälinnu. Se sijaiččou Saint Vincentanlahten rannikol, Adelaiden tazangoloil. Linnu on nimitetty [[William IV (Suuren-Britannien kuningas)|William IV]]:n akan, kuningatar [[Adelaide (Suuri-Britannii)|Adelaiden]], mugah. Adelaiden tärgeimät talovuon sektorat ollah materialutuotando, palvelusektor, puolistustevolližus da -tutkimus. Tärgeimät puolistus-, valmistus- da tutkimusalovehet sijaijah täs. ==Viittehet== {{Viittehet}} [[Kategourii:Australien linnat]] 60ml5elo2p74ij0lvqza8tcfyd6oboh 0 17063 52633 51698 2026-10-12T14:43:49Z Dankos10 1163 Kategourioloin kohendus 52633 wikitext text/x-wiki {{Eländykohtu |stuatussu = linnu |nimi = Hobart |nimitys omal kielel = [[Nuenonnen kieli|nuenonne]] ''Nipaluna'' |kuva = Hobart Montage.jpg |mua = |регион = Tasmaanii |вид региона = Australien ozavaldivot da alovehet{{!}}Ozavaldivo |район = |valdivonmerki = |flagu = |valdivonmerkin kuvavus = |valdivonmerkin sijah = |lat_dir= |lat_deg= |lat_min= |lat_sec= |lon_dir= |lon_deg= |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = |johtai = [[Anna Reynolds]] |johtajan laji = Lord Mayor |дата основания = |enzimäinen mainičendu = |ilmasto = |rahvastu = |pindu-ala = |aiguvyöhykeh = |DST = |poštuindeksut = |сайт = |язык сайта = }} '''Hobart''' on [[Tasmaanii|Tasmaanien]] ozavaldivon piälinnu. Se on Tasmaanien talovehelline da haldivolline keskus da toimiu sežo lähtöpaikannu Australien da [[Fransii|Fransien]] antarktizile ekspeditsieloile. ==Viittehet== {{Viittehet}} [[Kategourii:Australien linnat]] ey48iimba91jffyowldd3m1ws3z6o2v 0 17078 52655 51764 2026-10-12T15:45:09Z Fembriha 8650 /* */ 52655 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 26em; border-spacing: 2px; font-size: 90%;" |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #b0c4de;" | Die Antwoord |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:Die Antwoord in LA 2010 07 17.jpg|keski|kehyksetön|350x350px]] Die Antwoord [[Los Angeles]]as heinykuus vuonnu 2010 |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #b0c4de;" | Tiijot |- ! Muuzikkulaji | [[rave]], [[räp]], [[zef]], [[happy hardcore]], [[EDM]] |- ! Tuomindas | [[2008]] – nygöine aigu |- ! Kodimua | [[File:Flag of South Africa.svg|22px|border]] [[Suvi Afriekku|Suvi-Afrikku]] |- ! Perustuskohtu | [[Kaplinnu]] |- ! Kieli | [[Afrikaansan kieli|afrikaans]], [[Anglien kieli|anglii]], [[Xhosan kieli|xhosa]] |- ! Levy-yhtivö | Interscope <br>Cherrytree <br>Polydor <br>Rhythm Records <br>Zef Recordz |- ! Ozanottajat | Ninja <br>¥o-Landi Vi$$er <br>DJ Hi-Tek <br>DJ Vuilgeboost |- ! Endizet ozanottajat | Leon Botha |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #b0c4de;" | {{wikidata/p856|www.hatari.is}} |} '''Die Antwoord''' ({{K-krl|vastavus}}; <small>[[Afrikaansan kieli|afrikaansan]] sanondu</small> {{IPA2|d|i|space|ˈ|ɐ|n|t|v|u|ə̯|r|t}}) on vuonnu [[2008]] perustettu [[räp]]-[[rave]]-bändi [[Kaplinnu|Kaplinnas]], [[Suvi-Afrikku|Suvi-Afrikaspäi]]. Bändih kuuluu kolme muzikantua: [[Watkin Tudor Jones]] (Ninja), [[Yolandi Visser]] (¥o-Landi Vi$$er) da [[DJ Hi-Tek]]. Sežo [[Leon Botha]] soitti bändis [[2011]] vuodessah. Die Antwoordan stiili ammuldau suviafrikkalazes [[zef]]-vastukul'tuuruliikkehes<ref>https://books.google.ru/books?id=dFzMC-nHqi4C&pg=PA15&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>, kudai ammuldau lujah ruadorahvaspuolen [[afrikaanerat|afrikaanerois]] da "[[valgotoppu]]" -teemois. Hyö ollah tiettävät gruafizien da surrealistizien muuzikkuvideoloin, energizien live-ezityksien, da provokatsiellizen julgižuskuvan täh. ==Ozanottajat== ===Ninja=== '''Watkin Tudor Jones''' (r. 20. syvyskuudu 1974) on bändin perustai yhtes Yolandi Visseranke, sego suviafrikkalaine räppäri, säveldäi da ozuttelii. ===¥o-Landi Vi$$er=== '''Yolandi Visser''' (roindunimi on '''Anri Du Toit''', r. 1. talvikuudu 1984) on bändin perustai yhtes Ninjanke, sego suviafrikkalaine räppäri, säveldäi da ozuttelii. ===DJ Hi-Tek=== '''Justin De Nobrega''' (roinduaigu on tiedämätöi) on bändin säveldäi da produser. ===DJ Vuilgeboost=== Persounu on tiedämätöi. Bändin live-DJ. ===Leon Botha=== '''Leon Botha''' (4 kezäkuudu 1985 – 5 kezäkuudu 2011) on endine bändin auttai da kuulužu suviafrikkalaine DJ da taidolii, kudai näytteli yhtes Watkin Tudor Jonesanke, kudai on tiettävy nimel Ninja, "Enter the Ninja" -muuzikkuvideos elokuus 2010. Sen jälgeh hyö ruattih yhtes juuri Leonan kuolendassah [[Progeerii|progeeriespäi]] vuonnu 2011. ==Diskogruafii== === Stuudiial'bomat === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" border="1" ! scope="col" rowspan="2" style="width:14em;"| Nimi |- ! scope="col" | Yksittäskohtat |- |''[[$O$]]'' |align="left"| * Jullattu: 10. ligakuudu 2010 * Levy-yhtivö: Cherrytree, Interscope * Formattu: MP3, CD, digital download |- |''[[Ten$ion]]'' |align="left"| * Jullattu: 29. pakkaskuudu 2012 * Levy-yhtivö: Zef * Formattu: CD, LP, digital download |- |''[[Donker Mag]]'' |align="left"| * Jullattu: 3. kezäkuudu 2014 * Levy-yhtivö: Zef * Formattu: CD, LP, digital download |- |''[[Mount Ninji and da Nice Time Kid]]'' |align="left"| * Jullattu: 16. syvyskuudu 2016 * Levy-yhtivö: Zef * Formattu: CD, LP, digital download |- |''[[HOUSE OF ZEF]]'' |align="left"| * Jullattu: 16. kevätkuudu 2020 * Levy-yhtivö: Zef * Formattu: Digital download |- |''[[ZAMA ZAMA]]'' |align="left"| * Jullattu: 20. kezäkuudu 2026 * Levy-yhtivö: Zef * Formattu: Digital download |- |} ===EP-levyt=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" border="1" ! scope="col" rowspan="2" style="width:14em;"| Nimi |- ! scope="col" | Yksittäskohtat |- |''[[5 (Die Antwoord)|5]]'' |align="left"| * Jullattu: 27. heinykuudu 2010 * Levy-yhtivö: Cherrytree, Interscope * Formattu: CD, digital download |- |''[[Ekstra (Die Antwoord)|Ekstra]]'' |align="left"| * Jullattu: 12. ligakuudu 2010 * Levy-yhtivö: Interscope * Formattu: Digital download |- |} ===Mixtapet=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" border="1" ! scope="col" rowspan="2" style="width:14em;"| Nimi |- ! scope="col" | Yksittäskohtat |- |''[[Suck on This (Die Antwoord)|Suck on This]]'' |align="left"| * Jullattu: 19. oraskuudu 2016 * Levy-yhtivö: Omajulgavo * Formattu: Digital download |- |} ===Singlat=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" border="1" ! scope="col" rowspan="2" style="width:16em;"| Nimi ! scope="col" rowspan="2"| Vuozi |- ! scope="col" | Al'bom |- | align="left" | "Wat Pomp" | rowspan="2" | 2009 | rowspan="2" | ''$O$'' |- | align="left" | "Beat Boy" |- | align="left" | "Enter the Ninja" | rowspan="3" | 2010 | rowspan="2" | ''5'' da ''$O$'' |- | align="left" | "Fish Paste" |- | align="left" | "Evil Boy" | rowspan="2" | ''$O$'' |- | align="left" | "Rich Bitch" | rowspan="2" | 2011 |- | align="left" | "Fok Julle Naaiers" | rowspan="4" | ''Ten$ion'' |- | align="left" | "I Fink U Freeky" | rowspan="4" | 2012 |- | align="left" | "Baby's on Fire" |- | align="left" | "Fatty Boom Boom" |- | align="left" | "Xp€n$iv $h1t" | Ei-al'bomsinglu |- | align="left" | "Cookie Thumper!" | 2013 | rowspan="3" | ''Donker Mag'' |- | align="left" | "Pitbull Terrier" | rowspan="2" | 2014 |- | align="left" | "Ugly Boy" |- | align="left" | "Dazed and Confused" <br><small>(feat. God)</small> | rowspan="6" | 2016 | rowspan="2" | ''Suck on This'' |- | align="left" | "Bum Bum" <br><small>(feat. God)</small> |- | align="left" | "Gucci Coochie" <br><small>(feat. [[Dita Von Teese]], [[DJ Muggs]] + God)</small> | ''Suck on This'' da ''Mount Ninji and da Nice Time Kid'' |- | align="left" | "Banana Brain" | rowspan="3" | ''Mount Ninji and da Nice Time Kid'' |- | align="left" | "We Have Candy" |- | align="left" | "Fat Faded Fuck Face" |- | align="left" | "Love Drug" | 2017 | rowspan="10" | Ei-al'bomsinglat |- | align="left" | "Golden Dawn" | 2018 |- | align="left" | "DntTakeMe4aPoes" <br><small>(feat. [[G-BOY]])</small> | rowspan="2" | 2019 |- | align="left" | "Baita Jou Sabela" <br><small>(feat. [[Slagysta]])</small> |- | align="left" | "Die Antwoord is Dead" | rowspan="5" | 2022 |- | align="left" | "Age of Illusion" |- | align="left" | "Mfum Mfum" |- | align="left" | "Babaji" |- | align="left" | "Land of Honey" |- | align="left" | "Pokémon" | 2024 |} ===Remixat=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" border="1" ! scope="col" rowspan="2" style="width:16em;"| Nimi ! scope="col" rowspan="2"| Vuozi |- ! scope="col" | Al'bom |- | align="left" | "Pitbull Terrier" <br><small>(God's Berzerker Trap Remix)</small> | rowspan="2" | 2016 | rowspan="2" | ''Suck on This'' |- | align="left" | "Enter Da Ninja" <br><small>(The Black Goat Decapitator Remix)</small> |} ==Viittehet== {{Viittehet}} [[Kategourii:Muuzikkujoukot]] bjwnvf2shu1hunynnepl1v8zejbmped 0 17094 52611 52536 2026-10-12T14:28:42Z Dankos10 1163 Kategourioloin kohendus 52611 wikitext text/x-wiki {{Mua | Oigevustila= ozittain tunnustettu | Nimi= Suvi-Osseetien tazavaldu <br>Alaanien valdivo | Alguperäine nimi= [[Osseetien kieli|oss.]] Республикӕ Хуссар Ирыстон <br>Паддзахад Алани<br>[[Ven'an kieli|ven.]] Республика Южная Осетия<br>Государство Алания | Flagu= | Gerbu= | Gimnan nimi= Уарзон Ирыстон! | Audio = Anthem of South Ossetia (vocal).ogg | Genetiivu= Suvi-Osseetien | На карте= | Rahvahan lugumäry= 58 801 | Hinnoituksen vuozi= 2025 | Валюта= | Pinduala= 3 885 | Процент воды= | Telefonan koudu= | Aiguvyöhykeh= | Языки= | Valdivonusko= Sekularine valdivo | ИРЧП= | Место по ИРЧП= | Дата образования= 21. talvikuudu 1991 | Haldivonmuodo= Semiprezidentialistine yhtenästazavaldu | ВВП (номинал)= 106,744 mln. | ВВП (номинал) на душу населения= 1 882 | Место по ВВП (номинал)= | Место по ВВП (номинал) на душу населения= | Должности руководителей= Prezidentu | Руководители= [[Marat Kambolov]] | Домен= }} '''Suvi-Osseetii''', virallizesti '''Suvi-Osseetien tazavaldu''' ([[Osseetien kieli|oss.]] Республикӕ Хуссар Ирыстон, [[Ven'an kieli|ven.]] Республика Южная Осетия) libo '''Alaanien valdivo''' ([[Osseetien kieli|oss.]] Паддзахад Алани, [[Ven'an kieli|ven.]] Государство Алания), on ozittain tunnustettu valdivo [[Suvi-Kaukaazii|Suvi-Kaukaazies]]<ref>https://archive.org/details/caucasusintroduc00coen</ref>, kudai on ilmoitettu [[Gruuzii|Gruuzien]] rahvahienvälizesti tunnustetul alovehel. YK:n dokumentois sidä pietäh Gruuzien alovehennu<ref>https://web.archive.org/web/20090914045551/http://www.bbc.co.uk/russian/russia/2009/09/090910_chavez_visit_russia.shtml</ref><ref>https://web.archive.org/web/20210611155032/http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/67/268&Lang=R</ref>. Piälinnu on [[Tskhinvali]]. ==Viittehet== {{Viittehet}} [[Kategourii:Suvi-Osseetii]] ez4plui1bhmmt1w7cqi0mb74ivsekrw 0 17309 52605 52591 2026-10-12T14:23:16Z Dankos10 1163 Kohendus 52605 wikitext text/x-wiki [[Failu:The_Kaaba_during_Hajj_-_edited.jpg|thumb|Kaaba Masjid al ' - Haramas Mekkas, Saudi Arabii, on kaikis pyhin islamilaine kohtu]] '''Isluamu''' ({{lang-ar|}}السسلام [aləisˈlaːm] - "sanankuulii", "oman ičen sanelendu [Yhtele] Jumalale") on monoteistine avraamielline uskondo; nuorin da toine uskojien lugumiärän mugah jälles ristikanzoin uskuo muailman uskondo. Kannattajien lugu on läs 2 miljardua hengie (vuozi [[2022]]). Isluaman kannattajii sanotah muslimoikse. Isluamu rodih VII vuozisual. Sen luadijannu on prorokku [[Muhammad]] (570-632). Isluamu säilyttäy iudaizman da ristikanzoin uskon vaikutuksen jället, sego erähät toizien kehitynnyzien uskondoloin vaikutuksen jället. Iudaizman vaikutus islamah erikseh nägyy dogmatiekan da vähembäl kul'tan alal. Paiči hristossah uskon da iudaizman eri sektoi islamassah Aruavies kehityi avtohtonnoi monoteistine perindö. Luodehpuolen alovehil jo VI vuozisual oldih hanifat, kudamat kiistettih monipuolizii da kumardelendua valehjumaloile. Jemenan da Jamaman iudaiziiruittuloin rahvahien keskes jiävihes rahmanitoin virdu, kudamat vastustettih paganoin heimoloin jumaloi Yhty Jumalua Rahmanua. VII vuozisuan allus mollembat virrat yhtytäh da azutah aravien jumalan iänenkandajien liikkehen. [[Muhammad|Muhammedan]] eläjes Aruavies ruadoi vähimite viizi jumalan iänenkandajua. [[Muhammad|Muhammedan]] jumalan iänenkandajien toimindu, kudai toi islamin jiävindäh, rodih nämmien tavoin periä. Pyhä kniigu on [[Koruanu]]; toine islamilazen uskon da oigevuon tärgevin nouzemu on sunna, kudai ezittäy prorokku [[Muhammad|Muhammedan]] sanondois da ruadolois tarinoin kogomuksen (hadis). Islamilazen uskon (akida) piätavoittehii on viizi: tauhid (yksimielizet), usko yhteh Jumalah-Jumalah, usko anheliloih, jumalallizih Kirjutuksih, jumalan Iänenkandajih i Suudopäiväh (Kiamat) (Koruanu, 1:3/4; 2:285; 4:135/136). Sunniit yhtistetäh nämmih azieloih uskuo jumalallizeh miärävykseh (kadar da kada). Erilazien sellityksien tärgevin ominažus šiizmu on Opastus Imuamois-Muhammedan jälgeläzis. Viizi uskon prinsippua vastatah viizi oigieloin muslimoin piäruaduo, viizi islamin paččahua — šahada (uskon tunnustus), Naz (malittu), zakat (köyhien hyväkse puhtastumine), uraza (pyhä) da hajžu (palomniekku). == Viittehet == {{Viittehet}} [[Kategourii:Isluamu|*]] 6bxxgoijakitbn17zs2qxoeot11elk4 0 17364 52659 52337 2026-10-12T17:29:45Z Miro Tuomi 8600 /* Fonetiekku */ 52659 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 22em; border-spacing: 2px; font-size: 88%; line-height: 1.5em; float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; color: black;" |+ style="font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.2em 0.4em;" | |- | colspan="2" style="text-align: center;" |'''Gruuzien kieli'''[[File:Idioma_georgiano.png|center|frameless|260x260px|Idioma georgiano]] |- ! style="text-align: left;" | Oma nimi: | ქართული ენა ([kʰartʰuli ɛna]) |- ! style="text-align: left;" | Muat: | [[Gruuzii|Gruuzi]] |- ! style="text-align: left;" | Viralline tila: |[[Gruuzii|Gruuzi]] |- ! style="text-align: left;" | Pagizijoin lugu: | läs 3,9 miljonua hengie<ref>[https://www.ethnologue.com/language/kat Georgian (angl.). Ethnologue, 18th ed. (2015). - "Population 3,900,000 in Georgia (1993 UBS). Population total all countries: 4,237,010. Ethnic population: 3,980,000 (1993 UBS)." Šanomapäivä: 2. kešäkuuta 2015. Arhivoitu 4. kešäkuuta 2020.]</ref> |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #efefef;" | Luokittelu |- ! style="text-align: left;" | Luokka: | Jevraazien kielet |- | colspan="2" style="padding-left: 1em;" | Kartvelan kielet |- | colspan="2" style="padding-left: 2em;" | '''Gruuzien kieli''' |- ! style="text-align: left;" | Tila: | Turvalline |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #efefef;" | Kielikoodit |- ! style="text-align: left;" | ISO 639-1: | ka |- ! style="text-align: left;" | ISO 639-2: | geo (B), kat (T) |- ! style="text-align: left;" | ISO 639-3: | kat |- ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: #efefef;" | Kirjukieli |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[Mhedruli]] |} '''Gruuzien kieli''' (oma nimi ''ქართული ენა'' ''kartuli ena'') on kartvelin kieli, kudamal paistah [[Gruuzii|Gruuzies]] da sen lähäzis piirilöis. Läs 3,9 miljonua hengie paistah gruuzien kielel kui omal muamankielel, enimät kudamis eletäh [[Gruuzii|Gruuzies]]. Täl kielel on virralline stuatussu [[Gruuzii|Gruuzies]] da arvosanoin mugah läs 86% muan eläjis paistah täl kielel. == Mhedruli == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |+Gruuzien kirjaimikko (gruuzien kirjaimikon transliteracii) !Kirjain !Nimi !IPA !Karjalan vastine |- |ა |ani |{{IPA|[ɑ]}} |a |- |ბ |bani |{{IPA|[b]}} |b |- |გ |gani |{{IPA|[ɡ]}} |g |- |დ |doni |{{IPA|[d]}} |d |- |ე |eni |{{IPA|[ɛ]}} |e |- |ვ |vini |{{IPA|[v]}} |v |- |ზ |zeni |{{IPA|[z]}} |z |- |თ |tani |{{IPA|[tʰ]}} |t (hengästyksenke) |- |ი |ini |{{IPA|[i]}} |i |- |კ |k'ani |{{IPA|[kʼ]}} |k (edžektiivi) |- |ლ |lasi |{{IPA|[l]}} |l |- |მ |mani |{{IPA|[m]}} |m |- |ნ |nari |{{IPA|[n]}} |n |- |ო |oni |{{IPA|[ɔ]}} |o |- |პ |p'ari |{{IPA|[pʼ]}} |p (edžektiivi) |- |ჟ |žani |{{IPA|[ʒ]}} |ž |- |რ |rae |{{IPA|[r]}} |r |- |ს |sani |{{IPA|[s]}} |s |- |ტ |t'ari |{{IPA|[tʼ]}} |t (ejektiivi) |- |უ |uni |{{IPA|[u]}} |u |- |ფ |pani |{{IPA|[pʰ]}} |p (hengästyksenke) |- |ქ |kani |{{IPA|[kʰ]}} |k (hengästyksenke) |- |ღ |ghani |{{IPA|[ʁ]}} |gh |- |ყ |q'ari |{{IPA|[qʼ]}} |q |- |შ |šani |{{IPA|[ʃ]}} |š (kuten šanašša ''šakki'') |- |ჩ |tšani |{{IPA|[t͡ʃʰ]}} |č |- |ც |tsani |{{IPA|[t͡sʰ]}} |ts |- |ძ |dzani |{{IPA|[d͡z]}} |dz |- |წ |ts'ani |{{IPA|[t͡sʼ]}} |ts (edžektiivi) |- |ჭ |tš'ani |{{IPA|[t͡ʃʼ]}} |tš (edžektiivi) |- |ხ |khani |{{IPA|[χ]}} |kh |- |ჯ |džani |{{IPA|[d͡ʒ]}} |dž |- |ჰ |hae |{{IPA|[h]}} |h |} == Lähtehet == [[Kategourii:Jevroupan kielet]] 3a5jies0riorpxnte8vrmtko9iqwf2t 0 17387 52663 52523 2026-10-13T00:37:53Z TommiWalle 4358 TommiWalle muutti sivun nimen [[Päivännouzu Karjalan kanzannouzu (1921—1922)]] nimekse [[Päivännouzu-Karjalan kanzannouzu]] 52523 wikitext text/x-wiki {| class="infobox voen_confl" style="width: 315px; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 3px; float: right; margin: 0 0 1em 1em; border-spacing: 3px;" |- ! colspan="2" style="font-size: 115%; background-color: #e0ebff; text-align: center; padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1;" | Päivännouzu Karjalan kanzannouzu (1921—1922) |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: 95%; padding: 2px;" | Piäkonfliktu: [[Ven’an kanzanvojnu]] |- | colspan="2" style="text-align: center; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 5px 0;" | [[File:Finnish and Karelian troops in 1921.jpg|300px]] |- ! style="text-align: left; padding: 2px 4px; vertical-align: top; width: 30%;" | Päivymäiri | style="padding: 2px 4px;" | 6. kylmykuudu 1921 — 21. kevätkuudu 1922 |- ! style="text-align: left; padding: 2px 4px; vertical-align: top;" | Sija | style="padding: 2px 4px;" | [[Uhtuon Tazavaldu]] |- ! style="text-align: left; padding: 2px 4px; vertical-align: top;" | Tulos | style="padding: 2px 4px;" | Meččypartizuanoin menetys |- ! colspan="2" style="background-color: #e0ebff; text-align: center; font-weight: bold; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 2px;" | Vastustajat |- style="vertical-align: top;" | style="width: 50%; border-right: 1px dotted #a2a9b1; padding: 4px;" | [[File:War flag of East Karelia (1920-1922).svg|22px|border]][[Meččypartizuanat]] <br>[[File:Suojeluskunta.svg|22px|border]] [[Suomi|Suomalazien volont'ourat]]<br><small>Abunke:</small><br>[[Kuva:Flag of Estonia.svg|22px|border]] [[Estounii|Viro]] | style="width: 50%; padding: 4px;" | [[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|16px]] Ven’an SFNT |- ! colspan="2" style="background-color: #e0ebff; text-align: center; font-weight: bold; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 2px;" | Komanduiččijat |- style="vertical-align: top;" | style="border-right: 1px dotted #a2a9b1; padding: 4px;" | [[Kuva:Flag of Finland.svg|16px]] [[Paavo Talvela]]<br>[[Kuva:Flag of Finland.svg|16px]] [[Jalmari Takkinen]]<br>[[File:State flag of East Karelia (1920-1922).svg|16px]] [[Ukki Väinämöinen|Vasili Levonen<br>''(Ukki Väinämöinen)'']]<br>[[File:State flag of East Karelia (1920-1922).svg|16px]] [[Ossippa Borissainen]] | style="padding: 4px;" | [[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|16px]] [[Aleksandr Sedjakin]]<br>[[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|16px]] [[Toivo Antikainen]]<br>[[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|16px]] [[Aleksandr Inno]]<br>[[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|16px]] [[Ivan Heikkonen]] |- ! colspan="2" style="background-color: #e0ebff; text-align: center; font-weight: bold; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 2px;" | Väit |- style="vertical-align: top;" | style="border-right: 1px dotted #a2a9b1; padding: 4px;" | [[File:State flag of East Karelia (1920-1922).svg|16px]] 2500 hengie<br>[[Kuva:Flag of Finland.svg|16px]] 550 hengie<br><small>''(kylmykuus 1921)''</small><br>[[File:State flag of East Karelia (1920-1922).svg|16px]][[Kuva:Flag of Finland.svg|16px]] 3—4 tuh. hengie<br><small>''(talvikuun lopus 1921)''</small> | style="padding: 4px;" | [[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|16px]] 13000 Ruskien armien soturiloi <br><small>''(21. pakkaskuudu 1922)''</small> |- ! colspan="2" style="background-color: #e0ebff; text-align: center; font-weight: bold; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 2px;" | Kaimuandat |- style="vertical-align: top;" | style="border-right: 1px dotted #a2a9b1; padding: 4px;" | 50 tapettuu 150 ruanittuu 500 kylmettyy | style="padding: 4px;" | 1506 tapettuu 200 ruanittuu läs 10 vangittuu |} '''Päivännouzu Karjalan kanzannouzu''' ([[Ven'an kieli|ven]]. ''Карельское восстание'' [[Suomen kieli|suom]]. ''Itä-Karjalaisten kansannousu'' [[Eestin kieli|vir]]. ''Karjala ülestõus'') oli heimoloin välizien voinien da Ven'an Kanzallizen voinan ozanottajannu. Se jatkui ligakuus-kylmykuus 1921 pakkaskuussah–tuhukuussah vuvvennu 1922. tavoittehennu oli kuččuo kanzoinvälisty huomivuo päivännouzu-Karjalah, ga tärgevimänny tavoittehennu oli välly da kanzalline Päivännouzu-Karjal, kudai ei ole Iččenäine [[Nevvostoliitto|Nevvosto-Ven'as]]. [[Suomi]] oppi andua Päivännouzu-Karjalan Kanzoin Liigah, ga se ei ruvennuh kaččomah sidä dieluo. vastahnouzu oli sežo karjalazien kanzalline voinu, sendäh ku erähät [[karjalazet]] siirryttih ruskieloin puoleh. == Pričinät == [[Failu:Itäkarjalaisten_kansannousun_ylipäällikkö_Ilmarinen_eli_Jalmari_Takkinen_työpöytänsä_ääressä_1921–1922.jpg|vasen|pienoiskuva|342x342px|''Ilmarinen'' ([[Jalmari Takkinen]]), Päivännouzu Karjalan kanzannouzan piälikönny, omas ruadopertis 1921-1922 v.]] Kezäl vuvvennu 1920 [[Nevvostoliitto|Nevvosto-Ven'a]] pani vallan päivännouzukarjalazien piäl da perusti Karjalan ruadokommuunan (KRK). Vuvven aloh kommunistoin vallan al eländyolot roittih moizet pahat, ga päivännouzu-karjalan eläjät kehitettih alguhpanuo vällyön puoles nevvostoliiton halličustu vastah. [[Meččypartizuanat|Meččypartizuanoin]] piälikönny oli [[Ukki Väinämöinen|Vasilii Levonen]], kudamua saldatat sanottih Ukki Väinämöizikse. Jo kevätkuus vuvvennu 1921 hyö kyzyttih abuu kaprualal-[[Jalmari Takkinen|Jalmari Takkizele]]. Kanzannouzun syylöinny oldih [[Karjalazet|karjalazien]] monivuodehine olendu bol'ševiekoin vallan ual da einehtavaroin vähys, heimovellilöin aktivistoin tahto kohendua "huigienvaruajan rauhan" libo Tartun rauhansobimuksen jälgii da Päivännouzukarjalazien igävys Ajandas Suomes. Suomelazien heimoloin aktivistat, Niilöin joukos [[Jalmari Takkinen]], [[Rebol'a|Repolan]] kuolluon šerifan abuniekku [[Bobi Siven]], käydih Päivännouzu-Karjalah kezäl 1921 ku nostua rahvastu. Päivännouzurannan muanruadajat sanottih iččie [[Meččypartizuanat|meččypartizuanoikse]] da sygyzyl vuvvennu 1921 Suuren Vuitin Vienan Karjalas hyö valloitettih. Jo vuvven 1921 allus Gvardien korpussu keräi ammunduvehkehii Karhunpesäsuunnitelma todevuttamizeh, kudai oli se, ku varustua ammunduvehkehil 500-600 karjalastu pagolastu, käyttiä savotto suomelazii meččyruadajii laitoksii peitokse. Heimon aktivistoin keskimäine rungu, [[Elmo Edvard Kaila|Elmo E. Kaila]], maltoi peittiä ammunduvehkehien peittokohtat [[Vienan Karjala|Vienah]] oman levien yhtevyksien verkon hyvyös. Kaila toi operatsieh oman dovarišan Per Zilliakusan, Kanzallizen gvardien Piäštuaban piälikön. Pluanu oli se, ku terväh valloittua [[Vienan Karjala|Viena]] da pidiä sidä enne [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] vuotettavua hajuondua. == Kanzannouzun johtokundu == Kanzannouzun tärgevimänny hetkenny oli Karjalan meččypartizuanuyhtistyksen ezittäjien kerähmö ligakuun puolivälis. Täs kerähmös oli piätetty eroittua [[Uhtuon Tazavaldu|Karjal]] [[Nevvostoliitto|Nevvosto-Ven'aspäi]]. Kanzannouzun johtokundah kuului hengelline johtai [[Ukki Väinämöinen|Ukki Väinämöine (Vaseli Levonen)]], ammunduvehkehien johtai [[Jalmari Takkinen|Ilmarinen (Jalmari Takkinen)]] da [[Ossippa Borissainen|Ossippa Borissainen (Borisof)]]. Takkinen oli Karjalan meččypartizuanuyhtistyksen piälikönny da meččypartizuanoin polkan piälikönny, ga konzu [[Vienan Karjala|Vienah]] ruvettih tulemah suomelazien ofitsierat, häi ainos vai enämbäl siirdeli niilöih vojennoloi ruadoloi, keskittyi ičelleh johtokundah. Eräs suomelazis ofitsierois oli jegerskoi majuri [[Paavo Talvela]], kudai tuli omas jogavuodizes lomaspäi ohjuamah Voiskii Vienas. Nenga "Karjalan piästäjän armien" väliaigazekse piälikökse oli vallittu jegerskoi majori, gvardien korpusan Piäštuaban piälikkö Per Zilliakus (peittonimi Kallio), kudai ohjai [[Meččypartizuanat|meččypartizuanoin]] vojennoloi operacieloi [[Helsinki|Helsinkispäi]]. Paiči päivännouzukarjalazii kanzannouzuh yhtyi 500 suomelastu. Suomelazii omatahtozii liikuttau Suuren Suomen idei, kui, sanommo, opastujua-teolougua [[Elias Simelius]], Enne Vienah lähtendiä häi kirgai opastujile [[Helsinki|Helsinkin]] raudutieazemale, ku hyö lähtie penziele Suures Suomes. Toizielpäi, meččypartizuanoin piälimäzen piälikön [[Jalmari Takkinen|Jalmari Takkizen]] sanoin mugah, äijy omatahtostu oli "joukko", "ammatillizii šeikkailijoi", kuduat käydih matkah da kaimattih oma bojun hengi. Suomelaine omatahtoine korpussu mustoitti omatahtostu korpussua, kudai torai bol'ševiekkoi vastah [[Baltiekan meri|Baltiekas]]. == Kanzu nouzou == [[Failu:Suomalaisia_vapaaehtoisia_karjalan_kansannousussa_Tšolmossa_Rukajärvellä_talvella_1921-1922.jpg|pienoiskuva|Suomelazet [[Suomi|volont'ourat]] Karjalan Kanzannouzus [[Ruokojärvi|Rukajärves]] talvel vuozinnu 1921-1922]]Tämä vastahnouzu oli ainavoluaduine heimoloin välizien voinien keskes sil mielel, gu täl kerdua luonnon toimindat oldih päivännouzu-karjalazet, ei suomelazet. Toizes puoles kanzannouzuu puolelleh järjestettih suomelazet, sendäh ku ilmai uskuo Suomen kannattamizeh karjalazet ei nostatettas vouse. On vaigei pidiä eruo paikallizien da suomelazien faktoroin välis, ga enzimäzinny da jälgimäzinny toruajien ozastoloinnu oldih päivännouzu-karjalazet . Kanzannouzuu ruvettih tappamah kaikkii paikallizii kommunistoi päivännouzu-karjalazet. Ezimerkikse, 6. Kylmykuudu vuvvennu 1921 Ruokajärveh, kus meččy partizuanat valloitettih nevvostoliiton virguniekoin joukko, Kudamat piettih Ligakuun vallankumovuksen vuozipäiviä, da partizuanat pandih heidy seinän luo da tapettih. Varzinkarjalazet algavuttih ligakuul–kylmykuul vuvvennu 1921. Ezmäi, hos ei tävvy brujua, läs 2500 meččypartizuanua suadih hyvät tulokset. Meččypartizuanoin vallas oldih ammunduvehkehien peittokohtat, kudamii luajittih Kondien pezä-pluanan mugah, sežo ammunduvehkehet da brituanielazien jätetyt sovat. Maksim-pulem'otat da Lewis - kiirehellizet vintovkat oldih tärgienny ammunduvehkehenny vastahnouzus. [[Kategourii:Karjalan histourii]] [[Kategourii:Sovat]] k3ifloefkdj6mc09gfsiagx8nh492op 52665 52663 2026-10-13T00:39:39Z TommiWalle 4358 52665 wikitext text/x-wiki {| class="infobox voen_confl" style="width: 315px; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 3px; float: right; margin: 0 0 1em 1em; border-spacing: 3px;" |- ! colspan="2" style="font-size: 115%; background-color: #e0ebff; text-align: center; padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1;" | Päivännouzu Karjalan kanzannouzu (1921—1922) |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: 95%; padding: 2px;" | Piäkonfliktu: [[Ven’an kanzanvojnu]] |- | colspan="2" style="text-align: center; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 5px 0;" | [[File:Finnish and Karelian troops in 1921.jpg|300px]] |- ! style="text-align: left; padding: 2px 4px; vertical-align: top; width: 30%;" | Päivymäiri | style="padding: 2px 4px;" | 6. kylmykuudu 1921 — 21. kevätkuudu 1922 |- ! style="text-align: left; padding: 2px 4px; vertical-align: top;" | Sija | style="padding: 2px 4px;" | [[Uhtuon Tazavaldu]] |- ! style="text-align: left; padding: 2px 4px; vertical-align: top;" | Tulos | style="padding: 2px 4px;" | Meččypartizuanoin menetys |- ! colspan="2" style="background-color: #e0ebff; text-align: center; font-weight: bold; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 2px;" | Vastustajat |- style="vertical-align: top;" | style="width: 50%; border-right: 1px dotted #a2a9b1; padding: 4px;" | [[File:War flag of East Karelia (1920-1922).svg|22px|border]][[Meččypartizuanat]] <br>[[File:Suojeluskunta.svg|22px|border]] [[Suomi|Suomalazien volont'ourat]]<br><small>Abunke:</small><br>[[Kuva:Flag of Estonia.svg|22px|border]] [[Estounii|Viro]] | style="width: 50%; padding: 4px;" | [[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|16px]] Ven’an SFNT |- ! colspan="2" style="background-color: #e0ebff; text-align: center; font-weight: bold; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 2px;" | Komanduiččijat |- style="vertical-align: top;" | style="border-right: 1px dotted #a2a9b1; padding: 4px;" | [[Kuva:Flag of Finland.svg|16px]] [[Paavo Talvela]]<br>[[Kuva:Flag of Finland.svg|16px]] [[Jalmari Takkinen]]<br>[[File:State flag of East Karelia (1920-1922).svg|16px]] [[Ukki Väinämöinen|Vasili Levonen<br>''(Ukki Väinämöinen)'']]<br>[[File:State flag of East Karelia (1920-1922).svg|16px]] [[Ossippa Borissainen]] | style="padding: 4px;" | [[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|16px]] [[Aleksandr Sedjakin]]<br>[[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|16px]] [[Toivo Antikainen]]<br>[[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|16px]] [[Aleksandr Inno]]<br>[[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|16px]] [[Ivan Heikkonen]] |- ! colspan="2" style="background-color: #e0ebff; text-align: center; font-weight: bold; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 2px;" | Väit |- style="vertical-align: top;" | style="border-right: 1px dotted #a2a9b1; padding: 4px;" | [[File:State flag of East Karelia (1920-1922).svg|16px]] 2500 hengie<br>[[Kuva:Flag of Finland.svg|16px]] 550 hengie<br><small>''(kylmykuus 1921)''</small><br>[[File:State flag of East Karelia (1920-1922).svg|16px]][[Kuva:Flag of Finland.svg|16px]] 3—4 tuh. hengie<br><small>''(talvikuun lopus 1921)''</small> | style="padding: 4px;" | [[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|16px]] 13000 Ruskien armien soturiloi <br><small>''(21. pakkaskuudu 1922)''</small> |- ! colspan="2" style="background-color: #e0ebff; text-align: center; font-weight: bold; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 2px;" | Kaimuandat |- style="vertical-align: top;" | style="border-right: 1px dotted #a2a9b1; padding: 4px;" | 50 tapettuu 150 ruanittuu 500 kylmettyy | style="padding: 4px;" | 1506 tapettuu 200 ruanittuu läs 10 vangittuu |} '''Päivännouzu-Karjalan kanzannouzu''' ([[Ven'an kieli|ven]]. ''Карельское восстание'', [[Suomen kieli|suom]]. ''Itäkarjalaisten kansannousu'', [[Eestin kieli|vir]]. ''Karjala ülestõus'') oli heimoloin välizien voinien da Ven'an Kanzallizen voinan ozanottajannu. Se jatkui ligakuus-kylmykuus 1921 pakkaskuussah–tuhukuussah vuvvennu 1922. Tavoittehennu oli kuččuo kanzoinvälisty huomivuo Päivännouzu-Karjalah, ga tärgevimänny tavoittehennu oli välly da kanzalline Päivännouzu-Karjal, kudai ei ole Iččenäine [[Nevvostoliitto|Nevvosto-Ven'as]]. [[Suomi]] oppi andua Päivännouzu-Karjalan Kanzoin Liigah, ga se ei ruvennuh kaččomah sidä dieluo. Vastahnouzu oli sežo karjalazien kanzalline voinu, sendäh ku erähät [[karjalazet]] siirryttih ruskieloin puoleh. == Pričinät == [[Failu:Itäkarjalaisten_kansannousun_ylipäällikkö_Ilmarinen_eli_Jalmari_Takkinen_työpöytänsä_ääressä_1921–1922.jpg|vasen|pienoiskuva|342x342px|''Ilmarinen'' ([[Jalmari Takkinen]]), Päivännouzu Karjalan kanzannouzan piälikönny, omas ruadopertis 1921-1922 v.]] Kezäl vuvvennu 1920 [[Nevvostoliitto|Nevvosto-Ven'a]] pani vallan päivännouzukarjalazien piäl da perusti Karjalan ruadokommuunan (KRK). Vuvven aloh kommunistoin vallan al eländyolot roittih moizet pahat, ga päivännouzu-karjalan eläjät kehitettih alguhpanuo vällyön puoles nevvostoliiton halličustu vastah. [[Meččypartizuanat|Meččypartizuanoin]] piälikönny oli [[Ukki Väinämöinen|Vasilii Levonen]], kudamua saldatat sanottih Ukki Väinämöizikse. Jo kevätkuus vuvvennu 1921 hyö kyzyttih abuu kaprualal-[[Jalmari Takkinen|Jalmari Takkizele]]. Kanzannouzun syylöinny oldih [[Karjalazet|karjalazien]] monivuodehine olendu bol'ševiekoin vallan ual da einehtavaroin vähys, heimovellilöin aktivistoin tahto kohendua "huigienvaruajan rauhan" libo Tartun rauhansobimuksen jälgii da Päivännouzukarjalazien igävys Ajandas Suomes. Suomelazien heimoloin aktivistat, Niilöin joukos [[Jalmari Takkinen]], [[Rebol'a|Repolan]] kuolluon šerifan abuniekku [[Bobi Siven]], käydih Päivännouzu-Karjalah kezäl 1921 ku nostua rahvastu. Päivännouzurannan muanruadajat sanottih iččie [[Meččypartizuanat|meččypartizuanoikse]] da sygyzyl vuvvennu 1921 Suuren Vuitin Vienan Karjalas hyö valloitettih. Jo vuvven 1921 allus Gvardien korpussu keräi ammunduvehkehii Karhunpesäsuunnitelma todevuttamizeh, kudai oli se, ku varustua ammunduvehkehil 500-600 karjalastu pagolastu, käyttiä savotto suomelazii meččyruadajii laitoksii peitokse. Heimon aktivistoin keskimäine rungu, [[Elmo Edvard Kaila|Elmo E. Kaila]], maltoi peittiä ammunduvehkehien peittokohtat [[Vienan Karjala|Vienah]] oman levien yhtevyksien verkon hyvyös. Kaila toi operatsieh oman dovarišan Per Zilliakusan, Kanzallizen gvardien Piäštuaban piälikön. Pluanu oli se, ku terväh valloittua [[Vienan Karjala|Viena]] da pidiä sidä enne [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] vuotettavua hajuondua. == Kanzannouzun johtokundu == Kanzannouzun tärgevimänny hetkenny oli Karjalan meččypartizuanuyhtistyksen ezittäjien kerähmö ligakuun puolivälis. Täs kerähmös oli piätetty eroittua [[Uhtuon Tazavaldu|Karjal]] [[Nevvostoliitto|Nevvosto-Ven'aspäi]]. Kanzannouzun johtokundah kuului hengelline johtai [[Ukki Väinämöinen|Ukki Väinämöine (Vaseli Levonen)]], ammunduvehkehien johtai [[Jalmari Takkinen|Ilmarinen (Jalmari Takkinen)]] da [[Ossippa Borissainen|Ossippa Borissainen (Borisof)]]. Takkinen oli Karjalan meččypartizuanuyhtistyksen piälikönny da meččypartizuanoin polkan piälikönny, ga konzu [[Vienan Karjala|Vienah]] ruvettih tulemah suomelazien ofitsierat, häi ainos vai enämbäl siirdeli niilöih vojennoloi ruadoloi, keskittyi ičelleh johtokundah. Eräs suomelazis ofitsierois oli jegerskoi majuri [[Paavo Talvela]], kudai tuli omas jogavuodizes lomaspäi ohjuamah Voiskii Vienas. Nenga "Karjalan piästäjän armien" väliaigazekse piälikökse oli vallittu jegerskoi majori, gvardien korpusan Piäštuaban piälikkö Per Zilliakus (peittonimi Kallio), kudai ohjai [[Meččypartizuanat|meččypartizuanoin]] vojennoloi operacieloi [[Helsinki|Helsinkispäi]]. Paiči päivännouzukarjalazii kanzannouzuh yhtyi 500 suomelastu. Suomelazii omatahtozii liikuttau Suuren Suomen idei, kui, sanommo, opastujua-teolougua [[Elias Simelius]], Enne Vienah lähtendiä häi kirgai opastujile [[Helsinki|Helsinkin]] raudutieazemale, ku hyö lähtie penziele Suures Suomes. Toizielpäi, meččypartizuanoin piälimäzen piälikön [[Jalmari Takkinen|Jalmari Takkizen]] sanoin mugah, äijy omatahtostu oli "joukko", "ammatillizii šeikkailijoi", kuduat käydih matkah da kaimattih oma bojun hengi. Suomelaine omatahtoine korpussu mustoitti omatahtostu korpussua, kudai torai bol'ševiekkoi vastah [[Baltiekan meri|Baltiekas]]. == Kanzu nouzou == [[Failu:Suomalaisia_vapaaehtoisia_karjalan_kansannousussa_Tšolmossa_Rukajärvellä_talvella_1921-1922.jpg|pienoiskuva|Suomelazet [[Suomi|volont'ourat]] Karjalan Kanzannouzus [[Ruokojärvi|Rukajärves]] talvel vuozinnu 1921-1922]]Tämä vastahnouzu oli ainavoluaduine heimoloin välizien voinien keskes sil mielel, gu täl kerdua luonnon toimindat oldih päivännouzu-karjalazet, ei suomelazet. Toizes puoles kanzannouzuu puolelleh järjestettih suomelazet, sendäh ku ilmai uskuo Suomen kannattamizeh karjalazet ei nostatettas vouse. On vaigei pidiä eruo paikallizien da suomelazien faktoroin välis, ga enzimäzinny da jälgimäzinny toruajien ozastoloinnu oldih päivännouzu-karjalazet . Kanzannouzuu ruvettih tappamah kaikkii paikallizii kommunistoi päivännouzu-karjalazet. Ezimerkikse, 6. Kylmykuudu vuvvennu 1921 Ruokajärveh, kus meččy partizuanat valloitettih nevvostoliiton virguniekoin joukko, Kudamat piettih Ligakuun vallankumovuksen vuozipäiviä, da partizuanat pandih heidy seinän luo da tapettih. Varzinkarjalazet algavuttih ligakuul–kylmykuul vuvvennu 1921. Ezmäi, hos ei tävvy brujua, läs 2500 meččypartizuanua suadih hyvät tulokset. Meččypartizuanoin vallas oldih ammunduvehkehien peittokohtat, kudamii luajittih Kondien pezä-pluanan mugah, sežo ammunduvehkehet da brituanielazien jätetyt sovat. Maksim-pulem'otat da Lewis - kiirehellizet vintovkat oldih tärgienny ammunduvehkehenny vastahnouzus. [[Kategourii:Karjalan histourii]] [[Kategourii:Sovat]] asik6gkh7yigd38x4xob4nitfwisimf 52666 52665 2026-10-13T08:01:06Z Miro Tuomi 8600 52666 wikitext text/x-wiki {| class="infobox voen_confl" style="width: 315px; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 3px; float: right; margin: 0 0 1em 1em; border-spacing: 3px;" |- ! colspan="2" style="font-size: 115%; background-color: #e0ebff; text-align: center; padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1;" | Päivännouzu Karjalan kanzannouzu (1921—1922) |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: 95%; padding: 2px;" | Piäkonfliktu: [[Ven’an kanzanvojnu]] |- | colspan="2" style="text-align: center; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 5px 0;" | [[File:Finnish and Karelian troops in 1921.jpg|300px]] |- ! style="text-align: left; padding: 2px 4px; vertical-align: top; width: 30%;" | Merkipäivy | style="padding: 2px 4px;" | 6. kylmykuudu 1921 — 21. kevätkuudu 1922 |- ! style="text-align: left; padding: 2px 4px; vertical-align: top;" | Sija | style="padding: 2px 4px;" | [[Uhtuon Tazavaldu]] |- ! style="text-align: left; padding: 2px 4px; vertical-align: top;" | Tulos | style="padding: 2px 4px;" | Meččypartizuanoin menetys |- ! colspan="2" style="background-color: #e0ebff; text-align: center; font-weight: bold; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 2px;" | Vastustajat |- style="vertical-align: top;" | style="width: 50%; border-right: 1px dotted #a2a9b1; padding: 4px;" | [[File:War flag of East Karelia (1920-1922).svg|22px|border]][[Meččypartizuanat]] <br>[[File:Suojeluskunta.svg|22px|border]] [[Suomi|Suomalazien volont'ourat]]<br><small>Abunke:</small><br>[[Kuva:Flag of Estonia.svg|22px|border]] [[Estounii|Viro]] | style="width: 50%; padding: 4px;" | [[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|16px]] Ven’an SFNT |- ! colspan="2" style="background-color: #e0ebff; text-align: center; font-weight: bold; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 2px;" | Komanduiččijat |- style="vertical-align: top;" | style="border-right: 1px dotted #a2a9b1; padding: 4px;" | [[Kuva:Flag of Finland.svg|16px]] [[Paavo Talvela]]<br>[[Kuva:Flag of Finland.svg|16px]] [[Jalmari Takkinen]]<br>[[File:State flag of East Karelia (1920-1922).svg|16px]] [[Ukki Väinämöinen|Vasili Levonen<br>''(Ukki Väinämöinen)'']]<br>[[File:State flag of East Karelia (1920-1922).svg|16px]] [[Ossippa Borissainen]] | style="padding: 4px;" | [[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|16px]] [[Aleksandr Sedjakin]]<br>[[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|16px]] [[Toivo Antikainen]]<br>[[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|16px]] [[Aleksandr Inno]]<br>[[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|16px]] [[Ivan Heikkonen]] |- ! colspan="2" style="background-color: #e0ebff; text-align: center; font-weight: bold; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 2px;" | Väit |- style="vertical-align: top;" | style="border-right: 1px dotted #a2a9b1; padding: 4px;" | [[File:State flag of East Karelia (1920-1922).svg|16px]] 2500 hengie<br>[[Kuva:Flag of Finland.svg|16px]] 550 hengie<br><small>''(kylmykuus 1921)''</small><br>[[File:State flag of East Karelia (1920-1922).svg|16px]][[Kuva:Flag of Finland.svg|16px]] 3—4 tuh. hengie<br><small>''(talvikuun lopus 1921)''</small> | style="padding: 4px;" | [[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg|16px]] 13000 Ruskien armien soturiloi <br><small>''(21. pakkaskuudu 1922)''</small> |- ! colspan="2" style="background-color: #e0ebff; text-align: center; font-weight: bold; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 2px;" | Kaimuandat |- style="vertical-align: top;" | style="border-right: 1px dotted #a2a9b1; padding: 4px;" | 50 tapettuu 150 ruanittuu 500 kylmettyy | style="padding: 4px;" | 1506 tapettuu 200 ruanittuu läs 10 vangittuu |} '''Päivännouzu-Karjalan kanzannouzu''' ([[Ven'an kieli|ven]]. ''Карельское восстание'', [[Suomen kieli|suom]]. ''Itäkarjalaisten kansannousu'', [[Eestin kieli|vir]]. ''Karjala ülestõus'') oli heimoloin välizien voinien da Ven'an Kanzallizen voinan ozanottajannu. Se jatkui ligakuus-kylmykuus 1921 pakkaskuussah–tuhukuussah vuvvennu 1922. Tavoittehennu oli kuččuo kanzoinvälisty huomivuo Päivännouzu-Karjalah, ga tärgevimänny tavoittehennu oli välly da kanzalline Päivännouzu-Karjal, kudai ei ole Iččenäine [[Nevvostoliitto|Nevvosto-Ven'as]]. [[Suomi]] oppi andua Päivännouzu-Karjalan Kanzoin Liigah, ga se ei ruvennuh kaččomah sidä dieluo. Vastahnouzu oli sežo karjalazien kanzalline voinu, sendäh ku erähät [[karjalazet]] siirryttih ruskieloin puoleh. == Pričinät == [[Failu:Itäkarjalaisten_kansannousun_ylipäällikkö_Ilmarinen_eli_Jalmari_Takkinen_työpöytänsä_ääressä_1921–1922.jpg|vasen|pienoiskuva|342x342px|''Ilmarinen'' ([[Jalmari Takkinen]]), Päivännouzu Karjalan kanzannouzan piälikönny, omas ruadopertis 1921-1922 v.]] Kezäl vuvvennu 1920 [[Nevvostoliitto|Nevvosto-Ven'a]] pani vallan päivännouzukarjalazien piäl da perusti Karjalan ruadokommuunan (KRK). Vuvven aloh kommunistoin vallan al eländyolot roittih moizet pahat, ga päivännouzu-karjalan eläjät kehitettih alguhpanuo vällyön puoles nevvostoliiton halličustu vastah. [[Meččypartizuanat|Meččypartizuanoin]] piälikönny oli [[Ukki Väinämöinen|Vasilii Levonen]], kudamua saldatat sanottih Ukki Väinämöizikse. Jo kevätkuus vuvvennu 1921 hyö kyzyttih abuu kaprualal-[[Jalmari Takkinen|Jalmari Takkizele]]. Kanzannouzun syylöinny oldih [[Karjalazet|karjalazien]] monivuodehine olendu bol'ševiekoin vallan ual da einehtavaroin vähys, heimovellilöin aktivistoin tahto kohendua "huigienvaruajan rauhan" libo Tartun rauhansobimuksen jälgii da Päivännouzukarjalazien igävys Ajandas Suomes. Suomelazien heimoloin aktivistat, Niilöin joukos [[Jalmari Takkinen]], [[Rebol'a|Repolan]] kuolluon šerifan abuniekku [[Bobi Siven]], käydih Päivännouzu-Karjalah kezäl 1921 ku nostua rahvastu. Päivännouzurannan muanruadajat sanottih iččie [[Meččypartizuanat|meččypartizuanoikse]] da sygyzyl vuvvennu 1921 Suuren Vuitin Vienan Karjalas hyö valloitettih. Jo vuvven 1921 allus Gvardien korpussu keräi ammunduvehkehii Karhunpesäsuunnitelma todevuttamizeh, kudai oli se, ku varustua ammunduvehkehil 500-600 karjalastu pagolastu, käyttiä savotto suomelazii meččyruadajii laitoksii peitokse. Heimon aktivistoin keskimäine rungu, [[Elmo Edvard Kaila|Elmo E. Kaila]], maltoi peittiä ammunduvehkehien peittokohtat [[Vienan Karjala|Vienah]] oman levien yhtevyksien verkon hyvyös. Kaila toi operatsieh oman dovarišan Per Zilliakusan, Kanzallizen gvardien Piäštuaban piälikön. Pluanu oli se, ku terväh valloittua [[Vienan Karjala|Viena]] da pidiä sidä enne [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] vuotettavua hajuondua. == Kanzannouzun johtokundu == Kanzannouzun tärgevimänny hetkenny oli Karjalan meččypartizuanuyhtistyksen ezittäjien kerähmö ligakuun puolivälis. Täs kerähmös oli piätetty eroittua [[Uhtuon Tazavaldu|Karjal]] [[Nevvostoliitto|Nevvosto-Ven'aspäi]]. Kanzannouzun johtokundah kuului hengelline johtai [[Ukki Väinämöinen|Ukki Väinämöine (Vaseli Levonen)]], ammunduvehkehien johtai [[Jalmari Takkinen|Ilmarinen (Jalmari Takkinen)]] da [[Ossippa Borissainen|Ossippa Borissainen (Borisof)]]. Takkinen oli Karjalan meččypartizuanuyhtistyksen piälikönny da meččypartizuanoin polkan piälikönny, ga konzu [[Vienan Karjala|Vienah]] ruvettih tulemah suomelazien ofitsierat, häi ainos vai enämbäl siirdeli niilöih vojennoloi ruadoloi, keskittyi ičelleh johtokundah. Eräs suomelazis ofitsierois oli jegerskoi majuri [[Paavo Talvela]], kudai tuli omas jogavuodizes lomaspäi ohjuamah Voiskii Vienas. Nenga "Karjalan piästäjän armien" väliaigazekse piälikökse oli vallittu jegerskoi majori, gvardien korpusan Piäštuaban piälikkö Per Zilliakus (peittonimi Kallio), kudai ohjai [[Meččypartizuanat|meččypartizuanoin]] vojennoloi operacieloi [[Helsinki|Helsinkispäi]]. Paiči päivännouzukarjalazii kanzannouzuh yhtyi 500 suomelastu. Suomelazii omatahtozii liikuttau Suuren Suomen idei, kui, sanommo, opastujua-teolougua [[Elias Simelius]], Enne Vienah lähtendiä häi kirgai opastujile [[Helsinki|Helsinkin]] raudutieazemale, ku hyö lähtie penziele Suures Suomes. Toizielpäi, meččypartizuanoin piälimäzen piälikön [[Jalmari Takkinen|Jalmari Takkizen]] sanoin mugah, äijy omatahtostu oli "joukko", "ammatillizii šeikkailijoi", kuduat käydih matkah da kaimattih oma bojun hengi. Suomelaine omatahtoine korpussu mustoitti omatahtostu korpussua, kudai torai bol'ševiekkoi vastah [[Baltiekan meri|Baltiekas]]. == Kanzu nouzou == [[Failu:Suomalaisia_vapaaehtoisia_karjalan_kansannousussa_Tšolmossa_Rukajärvellä_talvella_1921-1922.jpg|pienoiskuva|Suomelazet [[Suomi|volont'ourat]] Karjalan Kanzannouzus [[Ruokojärvi|Rukajärves]] talvel vuozinnu 1921-1922]]Tämä vastahnouzu oli ainavoluaduine heimoloin välizien voinien keskes sil mielel, gu täl kerdua luonnon toimindat oldih päivännouzu-karjalazet, ei suomelazet. Toizes puoles kanzannouzuu puolelleh järjestettih suomelazet, sendäh ku ilmai uskuo Suomen kannattamizeh karjalazet ei nostatettas vouse. On vaigei pidiä eruo paikallizien da suomelazien faktoroin välis, ga enzimäzinny da jälgimäzinny toruajien ozastoloinnu oldih päivännouzu-karjalazet . Kanzannouzuu ruvettih tappamah kaikkii paikallizii kommunistoi päivännouzu-karjalazet. Ezimerkikse, 6. Kylmykuudu vuvvennu 1921 Ruokajärveh, kus meččy partizuanat valloitettih nevvostoliiton virguniekoin joukko, Kudamat piettih Ligakuun vallankumovuksen vuozipäiviä, da partizuanat pandih heidy seinän luo da tapettih. Varzinkarjalazet algavuttih ligakuul–kylmykuul vuvvennu 1921. Ezmäi, hos ei tävvy brujua, läs 2500 meččypartizuanua suadih hyvät tulokset. Meččypartizuanoin vallas oldih ammunduvehkehien peittokohtat, kudamii luajittih Kondien pezä-pluanan mugah, sežo ammunduvehkehet da brituanielazien jätetyt sovat. Maksim-pulem'otat da Lewis - kiirehellizet vintovkat oldih tärgienny ammunduvehkehenny vastahnouzus. [[Kategourii:Karjalan histourii]] [[Kategourii:Sovat]] 6ks4lzb144lqhxjihy1thx2gyc897nl 0 17418 52610 52535 2026-10-12T14:28:14Z Dankos10 1163 Kategourioloin kohendus 52610 wikitext text/x-wiki {{Mua | Oigevustila=ozittain tunnustettu | Nimi=Abhaazien tazavaldu | Alguperäine nimi=[[Abhaazien kieli|abh.]] Аԥсны Аҳәынҭқарра<br>[[Ven'an kieli|ven.]] Республика Абхазия | Flagu= | Gerbu= | Gimnan nimi= Аиааира | Audio = National anthem of Abkhazia – Aiaaira (Аиааира) (orchestral vocal version).ogg | Iččenäžyön päivymiärät=23. heinykuudu 1992<br>12. ligakuudu 1999 | Genetiivu=Abhaazien | Suurimat linnat=Sukhumi, [[Gagra]], [[Gudauta]] | Piälinnu= | Rahvahan lugumäry=244 000<ref>https://datareportal.com/reports/digital-2025-abkhazia</ref> | Hinnoituksen vuozi=2025 | Pinduala=8 664,59<ref>https://archive.org/details/newencyclopaedia2009ency/page/32/mode/2up</ref> | Языки= | Haldivonmuodo= [[Prezidentializmu]] | ВВП (номинал)= 270<ref name="rahvahalisto">https://civil.ge/archives/478378 </ref> mln. | ВВП (номинал) на душу населения= 1 100<ref name="rahvahalisto" /> | Должности руководителей= Prezidentu <br>Varaprezidentu<br>Piäministru | Руководители= [[Badra Gunba]] <br>[[Beslan Bigvava]]<br>[[Vladimir Delba]] }} '''Abhaazii''' ([[Abhaazien kieli|abh.]] ''Аԥсны'', [[Ven'an kieli|ven.]] ''Абхазия'') libo '''Abhaazien tazavaldu''' ([[Abhaazien kieli|abh.]] Аԥсны ''Аҳәынҭқарра'', [[Ven'an kieli|ven.]] ''Республика Абхазия'') on ozittain tunnustettu valdivo [[Suvi-Kaukaazii|Suven-Kaukaazies]], kudai ilmoitettih [[Gruuzii|Gruuzien]] rahvahienvälizesti tunnustetul alovehel [[Gruuzien da Abhaazien väline konfliktu|Gruuzien da Abhaazien välisen konfliktan]] aigua. Piälinnu da suurin linnu on [[Sukhumi]]. Virallizet kielet ollah [[Abhaazien kieli|abhaazien]] da [[Ven'an kieli|ven'an]] kielet. Val'uutat ollah [[abhaazien apsar]] (viralline) da [[ven'an rubl'u]] ([[rinnakasval'uuttu]]). ==Rahvahienväline tunnustus== Tazavallan iččenäžyön tunnusti 4 [[Yhtistynnyöt Kanzukunnat|YK]]:n ozanottajua: [[Ven'a]], [[Nikaragua]], [[Venesuela|Venezuela]] da [[Sirii|Syyrii]]. YK tunnustau Abhaazien alovehtu Gruuzien ozannu. ==Viittehet== {{Viittehet}} [[Kategourii:Abhaazii]] dr5uey8vznqwb687k8sk0t92ywwekei 0 17420 52609 52502 2026-10-12T14:27:07Z Dankos10 1163 Lizätty kategourii 52609 wikitext text/x-wiki {{Eländykohtu |stuatussu = linnu |mua = |nimi = Sukhumi |nimitys omal kielel = [[Abhaazien kieli|abh.]] ''Аҟәа''<br>{{K-ka|სოხუმი}} |kuva = Sokhumi Collage.jpg |регион = |вид региона = |район = |Gerbu = |Flagu = |valdivonmerkin kuvavus = Gerbu |valdivonmerkin sijah = |lat_dir= |lat_deg= |lat_min= |lat_sec= |lon_dir= |lon_deg= |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = |johtai = [[Timur Agrba]] |johtajan laji = Linnanjohtai |дата основания = |enzimäinen mainičendu = |ilmasto = |rahvastu = |pindu-ala = |aiguvyöhykeh = |DST = |poštuindeksut = |сайт = |язык сайта = }} '''Sukhumi''' libo '''Sokhumi''' ([[Abhaazien kieli|abh.]] Аҟəа, ''Aqwa'', {{K-ka|სოხუმი}}, ''Sokhumi'', {{K-ru|Сухум}}, ''Suhum'') on linnu [[Mustumeri|Mustanmeren]] rannal. Ozittain tunnustetun [[Abhaazii|Abhaazien tazavallan]] piälinnu. Vuonnu 2024 linnas eli 64 987 hengie<ref>https://cgsra.org/media/files/ed.pdf</ref>. ==Viittehet== {{Viittehet}} [[Kategourii:Linnat]] [[Kategourii:Gruuzien linnat]] [[Kategourii:Abhaazii]] 4n04sz2rt8isygftrzm8dazmpmi68uv 0 17421 52612 52497 2026-10-12T14:29:23Z Dankos10 1163 Lizätty kategourii 52612 wikitext text/x-wiki {{Eländykohtu |stuatussu = linnu |mua = |nimi = Tskhinvali |nimitys omal kielel = [[Osseetien kieli|oss.]] ''Цхинвал/Чъреба''<br>{{K-ka|ცხინვალი}} |kuva = Г. Цхинвал.jpg |регион = |вид региона = |район = |Gerbu = |Flagu = |valdivonmerkin kuvavus = Gerbu |valdivonmerkin sijah = |lat_dir= |lat_deg= |lat_min= |lat_sec= |lon_dir= |lon_deg= |lon_min= |lon_sec= |CoordAddon = |johtai = [[Alan Gabaraev]] |johtajan laji = Haldivon piämies |дата основания = |enzimäinen mainičendu = |ilmasto = |rahvastu = |pindu-ala = |aiguvyöhykeh = |DST = |poštuindeksut = |сайт = |язык сайта = }} '''Tskhinvali''' ([[Osseetien kieli|oss.]] Цхинвал/Cxinval, Чъреба/Čhreba, {{K-ka|ცხინვალი}}, ''Tskhinvali'', {{K-ru|Цхинвал}}, ''Tshinval'') on linnu [[Suvi-Kaukaazii|Suvi-Kaukaazies]], [[Suuri Liachvi|Suuren Liachvin joven]] rannal. Ozittain tunnustetun [[Suvi-Osseetii|Suvi-Osseetien tazavallan]] piälinnu da poliittine, kul'tuuru-, talovus- da tevolližuskeskus. Vuonnu 2019 linnas eli 32 180 hengie<ref>https://ugosstat.ru/statisticheskij-sbornik-za-i-kvartal-2019-g/</ref>. ==Viittehet== {{Viittehet}} [[Kategourii:Linnat]] [[Kategourii:Gruuzien linnat]] [[Kategourii:Suvi-Osseetii]] izidrfrlu7b1uza8qeffivjnpwhdy7k 0 17432 52660 52514 2026-10-13T00:18:09Z TommiWalle 4358 TommiWalle muutti sivun nimen [[Kiriilline]] nimekse [[Kirillizet kirjaimet]] 52514 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 24em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; color: black; border-spacing: 3px; font-size: 85%; line-height: 1.5em;" |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #c8ccd1; padding: 0.2em 0.4em;" | Kiriilline |- | colspan="2" style="text-align: center; background-color: white; padding: 0.2em;" | [[File:Устав Остромерова евангелия 1057.svg|250px]]<br /><small style="color: #54595d;">Ostromirovan jevangelien siännöt</small> |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; width: 35%; font-weight: bold;" | Kirjazen laji | konsonantu-vokaline-kirjaine |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | Kielet | staroslav'anskan, kirikköslav'anskan, serbien, černogorien, bolguarien, makedonien, ukrainan, valgoven'an, [[Ven'an kieli|ven'an]], kazahan, kirgiizan da äijät toizet |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | Aloveh | [[Bosnii-Hertsegovinu]], [[Serbii]], [[Montenegro]], [[Pohjas-Makedounii]], [[Bolguarii]], [[Valgo-Ven'a]], [[Ukrainu]], [[Ven'a]], [[Kazahstan]], [[Kirgizii|Kirgizstuanu]], [[Tadžikistuanu]], [[Mongoulii]] |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-weight: bold; background-color: #eaecf0;" | Histourii |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | Roindukohtu | Suvi-Päivännouzu-Jevroupu |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | Luadii | [[Kliment Orhidalaine]] (huaveillen)<br />[[Kyrillos da Methodios]] (perindön mugah) |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | Perustandupäivy | 860-890 v. |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | Aigukauzi | IX vuozisuas (nygyaigazeh tabah XVIII vuozisuan allus algajen) |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | Alguperä | [[Finikien kieli|Finikien]]<br />• [[Griekan kieli|Griekan]] |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-weight: bold; background-color: #eaecf0;" | Ominaisuot |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | Kirjazen suundu | huruas-oigieh |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | Merkilöi | 43 |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | ISO 15924 | Cyrl |} '''Kiriilline''' on kirjutandusistiemu, kudai pohjavuu verbiläzeh da [[Griekan kieli|griekan]] kirjaimikkoh. Arvosanoin mugah kirjaimikkuo käyttäy läs 300 miljonua hengie.<ref>[https://www.consilium.europa.eu/en/documents-publications/library/library-blog/posts/celebrating-the-cyrillic-alphabet/ Celebrating the Cyrillic alphabet] // Consilium Library Blog. Council of the European Union. May 24, 2018. ([[Anglien kieli|angl]].)</ref> == Lähtehet == [[Kategourii:Päivännouzuslavjuanoin kielet]] [[Kategourii:Jevroupan kielet]] [[Kategourii:Aazien kielet]] kojv17yqennl8iizt85iidpi9meu9a6 52662 52660 2026-10-13T00:19:06Z TommiWalle 4358 52662 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 24em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; color: black; border-spacing: 3px; font-size: 85%; line-height: 1.5em;" |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #c8ccd1; padding: 0.2em 0.4em;" | Kiriilline |- | colspan="2" style="text-align: center; background-color: white; padding: 0.2em;" | [[File:Устав Остромерова евангелия 1057.svg|250px]]<br /><small style="color: #54595d;">Ostromirovan jevangelien siännöt</small> |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; width: 35%; font-weight: bold;" | Kirjazen laji | konsonantu-vokaline-kirjaine |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | Kielet | staroslav'anskan, kirikköslav'anskan, serbien, černogorien, bolguarien, makedonien, ukrainan, valgoven'an, [[Ven'an kieli|ven'an]], kazahan, kirgiizan da äijät toizet |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | Aloveh | [[Bosnii-Hertsegovinu]], [[Serbii]], [[Montenegro]], [[Pohjas-Makedounii]], [[Bolguarii]], [[Valgo-Ven'a]], [[Ukrainu]], [[Ven'a]], [[Kazahstan]], [[Kirgizii|Kirgizstuanu]], [[Tadžikistuanu]], [[Mongoulii]] |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-weight: bold; background-color: #eaecf0;" | Histourii |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | Roindukohtu | Suvi-Päivännouzu-Jevroupu |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | Luadii | [[Kliment Orhidalaine]] (huaveillen)<br />[[Kyrillos da Methodios]] (perindön mugah) |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | Perustandupäivy | 860-890 v. |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | Aigukauzi | IX vuozisuas (nygyaigazeh tabah XVIII vuozisuan allus algajen) |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | Alguperä | [[Finikien kieli|Finikien]]<br />• [[Griekan kieli|Griekan]] |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-weight: bold; background-color: #eaecf0;" | Ominaisuot |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | Kirjazen suundu | huruas-oigieh |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | Merkilöi | 43 |- ! scope="row" style="text-align: left; vertical-align: top; font-weight: bold;" | ISO 15924 | Cyrl |} '''Kirillizet kirjaimet''' on kirjutandusistiemu, kudai pohjavuu verbiläzeh da [[Griekan kieli|griekan]] kirjaimikkoh. Arvosanoin mugah kirjaimikkuo käyttäy läs 300 miljonua hengie.<ref>[https://www.consilium.europa.eu/en/documents-publications/library/library-blog/posts/celebrating-the-cyrillic-alphabet/ Celebrating the Cyrillic alphabet] // Consilium Library Blog. Council of the European Union. May 24, 2018. ([[Anglien kieli|angl]].)</ref> == Lähtehet == [[Kategourii:Päivännouzuslavjuanoin kielet]] [[Kategourii:Jevroupan kielet]] [[Kategourii:Aazien kielet]] 7tc2juxdzu44aqkbs2vvkp8866e5ayg 14 17451 52606 52582 2026-10-12T14:24:14Z Dankos10 1163 Lizätty kategourii 52606 wikitext text/x-wiki [[Gruuzii|Gruuzies]] linnan virralline stuatussu on enämbi 50 eländykohtua. [[Kategourii:Linnat]] tbcr3s2y7d0f7dvlbmdq603poemiig8 14 17454 52604 52587 2026-10-12T14:22:46Z Dankos10 1163 Kategourien lizähys 52604 wikitext text/x-wiki Isluamu (arab. ‎السسلام [aləisˈlaːm] - "sanankuulii", "oman ičen sanelendu [Yhtele] Jumalale") on monoteistine avraamielline uskondo; nuorin da toine uskojien lugumiärän mugah jälles ristikanzoin uskuo muailman uskondo. Kannattajien lugu on läs 2 miljardua hengie (vuozi 2022). Isluaman kannattajii sanotah muslimoikse. [[Kategourii:Uskondot]] i5rdxms3le0r0kl2qbjcech7jx5frgb 2 17458 52600 2026-10-12T14:15:45Z Dankos10 1163 Uuzi sivu: Dankos10 52600 javascript text/javascript Dankos10 g9hg4kkmazkwnui7db0ftwf6202ofwk 14 17459 52614 2026-10-12T14:32:49Z Dankos10 1163 Uuzi kategourii 52614 wikitext text/x-wiki [[Kategourii:Okeanien muat]] rgtbkr7u6ykhivho62wa7m39kuegv7a 52629 52614 2026-10-12T14:42:09Z Dankos10 1163 Ohjavussivuksi 52629 wikitext text/x-wiki #OHJAUS [[Kategourii:Australii]] flyonj45lk479l3irxljj9og0o15l0w 14 17460 52616 2026-10-12T14:34:11Z Dankos10 1163 Luajittu uuzi kategourii 52616 wikitext text/x-wiki [[Kategourii:Avstrualii]] [[Kategourii:Linnat]] mqz2stas6lr8gfz0m60h8hkhseg9wwl 52625 52616 2026-10-12T14:40:35Z Dankos10 1163 Dankos10 muutti sivun nimen [[Kategourii:Avstrualien linnat]] nimekse [[Kategourii:Australien linnat]] 52616 wikitext text/x-wiki [[Kategourii:Avstrualii]] [[Kategourii:Linnat]] mqz2stas6lr8gfz0m60h8hkhseg9wwl 52627 52625 2026-10-12T14:41:00Z Dankos10 1163 Korjahus 52627 wikitext text/x-wiki [[Kategourii:Australii]] [[Kategourii:Linnat]] lafrd6d7bc5w7uh30l4xun895b7r67b 0 17461 52623 2026-10-12T14:38:20Z Miro Tuomi 8600 Uuzi sivu: {{Ristikanzu|Nimi=Klavdija Zaharovna Plotnikova-Andržigatova|kuva=[[File:Памятный стенд Плотниковой.jpg|300px|]]|Roindunimi=Кла́вдия Заха́ровна Пло́тникова-Анджига́това|Ammatti=Jälgimäine kamassikiielen pagizii|Roinduaigu=1893|Kuolenduaigu=1898|Roindukohtu=[[Abalakovo]]|Kanzalližus=[[Nevvostoliitto]]|Kuolendukohtu=[[Abalakovo]]|nimikirjutus=[[File:Plotnikova autograaf.jpg|250 px|]]}} '''Klavdija Zaharovna Plotn... 52623 wikitext text/x-wiki {{Ristikanzu|Nimi=Klavdija Zaharovna Plotnikova-Andržigatova|kuva=[[File:Памятный стенд Плотниковой.jpg|300px|]]|Roindunimi=Кла́вдия Заха́ровна Пло́тникова-Анджига́това|Ammatti=Jälgimäine kamassikiielen pagizii|Roinduaigu=1893|Kuolenduaigu=1898|Roindukohtu=[[Abalakovo]]|Kanzalližus=[[Nevvostoliitto]]|Kuolendukohtu=[[Abalakovo]]|nimikirjutus=[[File:Plotnikova autograaf.jpg|250 px|]]}} '''Klavdija Zaharovna Plotnikova-Andžigatova''' (1893 - 20. syvyskuudu 1989) oli jälgimäine kamassikielen kannattai. Plotnikova on roinnuhes Ven'an valdukunnas Sadžani - mägimual, hänen tuattah oli ven'alaine Zahar Perov, a muamah-Afanasija Kamassi. Hänen muaman sugunimi ei ole tietois. Plotnikovien pereh on noumeral 14 abalakovo-kamassin perehien luvettelus, kudaman luadijannu on kielentutkii Kai Donner. Jälles 1950-luvun alguu Plotnikova ei paissuh nikenenke, paiči fennougristoi, ku hänel enämbiä ei olluh kamassin omistajii tuttavii. Paiči fennougrii Plotnikova pagizi kamasskoil oman lehmän da Jumalanke. Yhtelläh Kirvesmiehen nerot kamasskoih oldih ylen hyvät da häi ijän kaiken toi suurdu hyödyy kielentutkijoile. Vuvvennu 1970 Plotnikova kävyi Kanzoinvälizeh Fennougristiekan kongressah Tallinnas, kus oli kirjutettu hänen pagin.Plotnikova sežo vällästi pagizi [[Ven'an kieli|ven'akse]], mih häi opastui pienete. Kamassin kielen kannattajien lugu väheni, ven'alaine lopukse rodih ainavo kieli, kudamua häi sai käyttiä toizien rahvahienke paistes. Kamassi, kudamanke häi pagizi, Oli Ven'an vaikutukses. Sanomizes, sanavaras da virkehien struktuuras nävyttih ven'an kielen piirdehet. Sen sijah Kamassin ezityksen formualu-doktrinualine struktuuru ei muuttunuh vähilleh. Ven'alaine vaikutus nägyi, semmite struktuuran da sanavaraston häviendäs, sendäh ku äijät format - doktrinal'noit punalmukset da sintaksizet rakendehet - oldih hyllätty sen käytändäs, a sen sanavarasto oli vähäzel lyhendetty. [[Kategourii:Ristikanzat]] en62nplqclsk8ffnfim6z2q8bfhxbj1 52624 52623 2026-10-12T14:38:44Z Miro Tuomi 8600 52624 wikitext text/x-wiki {{Ristikanzu|Nimi=Klavdija Zaharovna Plotnikova-Andržigatova|kuva=[[File:Памятный стенд Плотниковой.jpg|300px|]]|Roindunimi=Кла́вдия Заха́ровна Пло́тникова-Анджига́това|Ammatti=Jälgimäine kamassikiielen pagizii|Roinduaigu=1893|Kuolenduaigu=1989|Roindukohtu=[[Abalakovo]]|Kanzalližus=[[Nevvostoliitto]]|Kuolendukohtu=[[Abalakovo]]|nimikirjutus=[[File:Plotnikova autograaf.jpg|250 px|]]}} '''Klavdija Zaharovna Plotnikova-Andžigatova''' (1893 - 20. syvyskuudu 1989) oli jälgimäine kamassikielen kannattai. Plotnikova on roinnuhes Ven'an valdukunnas Sadžani - mägimual, hänen tuattah oli ven'alaine Zahar Perov, a muamah-Afanasija Kamassi. Hänen muaman sugunimi ei ole tietois. Plotnikovien pereh on noumeral 14 abalakovo-kamassin perehien luvettelus, kudaman luadijannu on kielentutkii Kai Donner. Jälles 1950-luvun alguu Plotnikova ei paissuh nikenenke, paiči fennougristoi, ku hänel enämbiä ei olluh kamassin omistajii tuttavii. Paiči fennougrii Plotnikova pagizi kamasskoil oman lehmän da Jumalanke. Yhtelläh Kirvesmiehen nerot kamasskoih oldih ylen hyvät da häi ijän kaiken toi suurdu hyödyy kielentutkijoile. Vuvvennu 1970 Plotnikova kävyi Kanzoinvälizeh Fennougristiekan kongressah Tallinnas, kus oli kirjutettu hänen pagin.Plotnikova sežo vällästi pagizi [[Ven'an kieli|ven'akse]], mih häi opastui pienete. Kamassin kielen kannattajien lugu väheni, ven'alaine lopukse rodih ainavo kieli, kudamua häi sai käyttiä toizien rahvahienke paistes. Kamassi, kudamanke häi pagizi, Oli Ven'an vaikutukses. Sanomizes, sanavaras da virkehien struktuuras nävyttih ven'an kielen piirdehet. Sen sijah Kamassin ezityksen formualu-doktrinualine struktuuru ei muuttunuh vähilleh. Ven'alaine vaikutus nägyi, semmite struktuuran da sanavaraston häviendäs, sendäh ku äijät format - doktrinal'noit punalmukset da sintaksizet rakendehet - oldih hyllätty sen käytändäs, a sen sanavarasto oli vähäzel lyhendetty. [[Kategourii:Ristikanzat]] lfr7dd1prd7uivtrfxx2c6l3j3b8ucw 52634 52624 2026-10-12T14:44:11Z Miro Tuomi 8600 52634 wikitext text/x-wiki {{Ristikanzu|Nimi=Klavdija Zaharovna Plotnikova-Andržigatova|kuva=[[File:Памятный стенд Плотниковой.jpg|300px|]]|Roindunimi=Кла́вдия Заха́ровна Пло́тникова-Анджига́това|Ammatti=Jälgimäine kamassikiielen pagizii|Roinduaigu=1893|Kuolenduaigu=1989|Roindukohtu=[[Abalakovo]]|Kanzalližus=[[Nevvostoliitto]]|Kuolendukohtu=[[Abalakovo]]|nimikirjutus=[[File:Plotnikova autograaf.jpg|250 px|]]}} '''Klavdija Zaharovna Plotnikova-Andžigatova''' (1893 - 20. syvyskuudu 1989) oli jälgimäine [[Kamassi|kamassikielen]] kannattai. Plotnikova on roinnuhes Ven'an valdukunnas Sadžani - mägimual, hänen tuattah oli ven'alaine [[Zahar Perov]], a muamah-Afanasija Kamassi. Hänen muaman sugunimi ei ole tietois. Plotnikovien pereh on noumeral 14 abalakovo-kamassin perehien luvettelus, kudaman luadijannu on kielentutkii [[Kai Donner]]. Jälles 1950-luvun alguu Plotnikova ei paissuh nikenenke, paiči fennougristoi, ku hänel enämbiä ei olluh kamassin omistajii tuttavii. Paiči fennougrii Plotnikova pagizi [[Kamassi|kamassil]] oman lehmän da Jumalanke. Yhtelläh Kirvesmiehen nerot kamasskoih oldih ylen hyvät da häi ijän kaiken toi suurdu hyödyy kielentutkijoile. Vuvvennu 1970 Plotnikova kävyi Kanzoinvälizeh Fennougristiekan kongressah [[Tallinn|Tallinnas]], kus oli kirjutettu hänen pagin.Plotnikova sežo vällästi pagizi [[Ven'an kieli|ven'akse]], mih häi opastui pienete. [[Kamassi|Kamassin kielen]] kannattajien lugu väheni, ven'alaine lopukse rodih ainavo kieli, kudamua häi sai käyttiä toizien rahvahienke paistes. Kamassi, kudamanke häi pagizi, Oli Ven'an vaikutukses. Sanomizes, sanavaras da virkehien struktuuras nävyttih [[Ven'an kieli|ven'an kielen]] piirdehet. Sen sijah Kamassin ezityksen formualu-doktrinualine struktuuru ei muuttunuh vähilleh. Ven'alaine vaikutus nägyi, semmite struktuuran da sanavaraston häviendäs, sendäh ku äijät format - doktrinal'noit punalmukset da sintaksizet rakendehet - oldih hyllätty sen käytändäs, a sen sanavarasto oli vähäzel lyhendetty. [[Kategourii:Ristikanzat]] elgtt5q2b7gwhpzahfpknoy338z539h 14 17462 52626 2026-10-12T14:40:35Z Dankos10 1163 Dankos10 muutti sivun nimen [[Kategourii:Avstrualien linnat]] nimekse [[Kategourii:Australien linnat]] 52626 wikitext text/x-wiki #OHJAUS [[:Kategourii:Australien linnat]] trtc3scwt9x58xrz4tx6kne2hqbf7fs 0 17463 52646 2026-10-12T15:31:19Z Dankos10 1163 Dankos10 muutti sivun nimen [[Tidokonehen hiiri]] nimekse [[Tiedokonehen hiiri]]: kirjutushairehen korjahus 52646 wikitext text/x-wiki #OHJAUS [[Tiedokonehen hiiri]] f4i5af45g352he8bts5mabj5ggv0kzn 0 17464 52651 2026-10-12T15:34:06Z Dankos10 1163 Dankos10 muutti sivun nimen [[Lahti (Dessoilan kyläkunnas)]] nimekse [[Lahti (Dessoilan kyläkundu)]]: korjahus 52651 wikitext text/x-wiki #OHJAUS [[Lahti (Dessoilan kyläkundu)]] 7qgjt551d3fba2lnaq0opl0374a4cfd 0 17465 52653 2026-10-12T15:34:33Z Dankos10 1163 Dankos10 muutti sivun nimen [[Lahti (Vieljärven kyläkunnas)]] nimekse [[Lahti (Vieljärven kyläkundu)]]: korjahus 52653 wikitext text/x-wiki #OHJAUS [[Lahti (Vieljärven kyläkundu)]] moj46d14dapaz26s0b7gksl878a8moy 10 17466 52656 2026-10-12T17:23:58Z Frhdkazan 283 Uuzi sivu: Desert elephant (Loxodonta africana) spraying sand.jpg 52656 wikitext text/x-wiki Desert elephant (Loxodonta africana) spraying sand.jpg 9gnfomf9bjb2cynqei06zunl0ds7x8s 10 17467 52658 2026-10-12T17:28:13Z Frhdkazan 283 Uuzi sivu: "Boots" by Rudyard Kipling and recited by Taylor Holmes.flac 52658 wikitext text/x-wiki "Boots" by Rudyard Kipling and recited by Taylor Holmes.flac msrdhaagtof92tsdvekbh4fd9tq0n2u 0 17468 52661 2026-10-13T00:18:09Z TommiWalle 4358 TommiWalle muutti sivun nimen [[Kiriilline]] nimekse [[Kirillizet kirjaimet]] 52661 wikitext text/x-wiki #OHJAUS [[Kirillizet kirjaimet]] qexuffj61ddc2nwu198v3km0m3rxyxt 0 17469 52664 2026-10-13T00:37:53Z TommiWalle 4358 TommiWalle muutti sivun nimen [[Päivännouzu Karjalan kanzannouzu (1921—1922)]] nimekse [[Päivännouzu-Karjalan kanzannouzu]] 52664 wikitext text/x-wiki #OHJAUS [[Päivännouzu-Karjalan kanzannouzu]] oq4y1lsbf3dc82ejr83uj1sv4zactn1 10 17470 52667 2026-10-13T08:56:27Z Frhdkazan 283 Uuzi sivu: Great Blue Heron (Ardea herodias), hunting.jpg 52667 wikitext text/x-wiki Great Blue Heron (Ardea herodias), hunting.jpg go4x1elstfzxufkuhdzhjqa4zbi2xh6 10 17471 52668 2026-10-13T09:50:54Z Frhdkazan 283 Uuzi sivu: A video about hazardous trees on roads due to wildfires.ogv 52668 wikitext text/x-wiki A video about hazardous trees on roads due to wildfires.ogv fe6ygbyobkua7qpoii0veq0pajtmzu0 0 17472 52669 2026-10-13T11:36:32Z Miro Tuomi 8600 Uuzi sivu: '''SS:n voiskien diviiziet''', kaččomattah omua luaduu, kuuluttih kerävynnyzien noumerudivizien yhtehizeh liinieh. Tavan mugah SS:n sodajoukkoloin diviizii oli vaiku germuanilazet — [[Natsi-Germuanii|Nacistoin Germuanien]] kanzalazis — libo toizis germuanielazis rahvahis, ga ielleh ruvettih kerävymäh ei-germuanielazis rahvahisgi diviiziet. Nuorisaldatis libo omatahtozis folksdojčan rivilöispäi luajittuloi diviizieloi sanottih» ss:n volont’ourakse diviiziekse " ''S... 52669 wikitext text/x-wiki '''SS:n voiskien diviiziet''', kaččomattah omua luaduu, kuuluttih kerävynnyzien noumerudivizien yhtehizeh liinieh. Tavan mugah SS:n sodajoukkoloin diviizii oli vaiku germuanilazet — [[Natsi-Germuanii|Nacistoin Germuanien]] kanzalazis — libo toizis germuanielazis rahvahis, ga ielleh ruvettih kerävymäh ei-germuanielazis rahvahisgi diviiziet. Nuorisaldatis libo omatahtozis folksdojčan rivilöispäi luajittuloi diviizieloi sanottih» ss:n volont’ourakse diviiziekse " ''SS-Freiwilligen Division''), diviiziet ulgomualazis saldatois - «SS:n sodajoukkoloin diviizieloil» (([[Germuanien kieli|germ]]. ''Waffen Division der SS''). Ulgomualazis SS:n sodajoukkoloin diviizielois ofitsieroinnu oldih enimyölleh germuanilazet. Erähät diviizielois oldih toven bojujoukot, diviiziennu olles vai bumuagal. == Diviiziet == {| class="wikitable" style="width:10%; text-align:left; font-size:75%" ! Noumeru ! Diviizii ! Luadu ! Roindupäivy ! Hävitändypäivy ! Laivukundu ! Jälgimäine komandieru ! Merki ! Maksimualline lugu |- | 1 | "SS:n Leibštandartu Adol'f Hitler» | Tankoin | 17. kevätkuudu 1933 | Oraskuudu 1945 | SS:n erillizien joukkoloin rahvas (Niilöin Joukos Adol'f Gitleran persounalline vardoičus SS-Stabswache Berlin) | SS:n brigadifureru Otto Kumm | [[Failu:1._SS-Panzer-Division_Leibstandarte-SS_Adolf_Hitler.svg|keski|79x79px]] | 22 000 (talvikuudu 1944) |- | 2 | «Reih» | Tankoin | 9. ligakuudu 1939 | Oraskuudu 1945 | SS:n erillizien ozien saldatat | SS:n štandartenf’ureru Karl Kreutz | [[Failu:SS-Panzer-Division_symbol.svg|keski|79x79px]] | 21 008 (oraskuudu 1940) |- | 3 | «Kuolluh piä» | Tankoin | 16. ligakuudu 1939 | 8. oraskuudu 1945 | Joukkoloin saldatat «Kuolluh piä» | SS:n sodajoukkoloin generualu-majouru Helmut Becker | [[Failu:3rd_SS_Division_Logo.svg|keski|78x78px]] | 21 311 (oraskuudu 1940) |- | 4 | «Policai» | Tankoi-grenaderskoi (motoriziiruittu) | 18. syvyskuudu 1939 | 2 oraskuudu 1945 | Kunnon policien ruadajat | SS:n standartenfureru Valter Harcer | [[Failu:4._SS-Polizei-Panzergrenadier-Division.svg|keski|78x78px]] | 17 347 (kezäkuudu 1941) |- | 5 | «Viking» | Tankoin | 1. talvikuudu 1940 | 5. oraskuudu 1945 | Saksalazet, tančalazet, norviegielazet, hollandielazet, flamandalazet, ruočilazet | SS:n oberf’ureru Karl Ul’rih | [[Failu:5th_SS_Division_Logo.svg|keski|78x78px]] | 19 377 (kezäkuudu 1944) |- | 6 | «Nord» | Mägijalguvägi | 28. tuhukuudu 1941 | 8. oraskuudu 1945 | SS:n 6-da 7-jalgumiehien polkien saldatat | SS:n štandartenfureru Franz Šreiber | [[Failu:6th_SS_Division_Logo.svg|keski|73x73px]] | 21 247 (oraskuudu 1943) |- | 7 | «Princu Oigen» | Volont'ouroin Mägijalguvägi | Kevätkuudu 1942 | Oraskuudu 1945 | Iččenäzen Horvuatii Valdivon volksdojče | SS:n brigadif’ureru da ss: N sodajoukkoloin generualu-majouru August Schmidhuber | [[Failu:7th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 21 123 (oraskuudu 1943) |- | 8 | «Florian Guier» | Kavalierien | 1. kezäkuudu 1942 | 12 февраля 1945 | SS n kavalierien briguadan saldatat | Бригадефюрер СС и генерал-майор войск СС Иоахим Румор | [[Failu:8th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 13 000 (oraskuudu 1943) |- | 9 | «Hogenštaufenu» | Tankoin | 1 tuhukuudu 1943 | 8. oraskuudu 1945 | Призывники и кадровые военнослужащие резервного батальона «Лейбштандарт Адольф Гитлер» | Бригадефюрер СС и генерал-майор войск СС Сильвестр Штадлер | [[Failu:9th_SS_Division_Logo.svg|keski|78x78px]] | 19 611 (oraskuudu 1943) |- | 10 | «Frundsberg» | Tankoin | Январь 1943 | 9. oraskuudu 1945 | Немецкие призывники и члены Имперской трудовой службы | Оберштурмбаннфюрер СС Франц Рёстель | [[Failu:10th_SS_Division_Logo.svg|keski|78x78px]] | 19 313 (oraskuudu 1943) |- | 11 | «Nordland» | Volont'ouroin tankoi-grenaderskoi (motoriziiruittu) | Февраль 1943 | 1. oraskuudu 1945 | Немцы, датчане, норвежцы | Бригадефюрер СС Густав Крукенберг | [[Failu:11._SS-Freiwilligen-Panzergrenadier-Division_„Nordland“.svg|keski|78x78px]] | 11 740 (июнь 1944) |- | 12 | «Gitlerjugendu» | Танковая | 24 июня 1943 | Май 1945 | Ветераны дивизии «Лейбштандарт Адольф Гитлер» и добровольцы из гитлерюгенда | Бригадефюрер СС и генерал-майор войск СС Хуго Краас | [[Failu:12th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 21 482 (декабрь 1943) |- | 13 | «Handšar» (1. horvuatolazien) | Горная (горнопехотная) | 1 марта 1943 | 8 мая 1945 | Боснийские мусульмане, хорваты | Бригадефюрер СС Дезидериус Хампель | [[Failu:13th_SS_Division_Logo.svg|keski|73x73px]] | 21 065 (декабрь 1943) |- | 14 | «Galičina» (1. ukrainalazien) | Гренадерская (пехотная) | Апрель 1943 | Май 1945 | Украинцы из Западной Украины | Бригадефюрер СС и генерал-майор войск СС Фриц Фрейтаг | [[File:14th SS Division Logo.svg|35px]] | 22 000 (декабрь 1944) |- | 15 | 1. Latvilazien | Войсковая гренадерская (пехотная) | 25 февраля 1943 | Май 1945 | Латыши из Латышского добровольческого легиона СС | Бригадефюрер СС Карл Бурк | [[File:15th SS Division Logo.svg|35px]] | 20 291 (декабрь 1943) |- | 16 | «SS:n Reihf'ureru» | Танково-гренадерская (моторизованная) | Октябрь 1943 | Май 1945 | Военнослужащие штурмовой бригады «Рейхсфюрер СС» | Оберфюрер СС Отто Баум | [[Failu:16th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 14 223 (декабрь 1943) |- | 17 | «Gets von Berlihingen» | Танково-гренадерская (моторизованная) | Октябрь 1943 | 7 мая 1945 | Резервисты и призывники | Оберфюрер СС Георг Бохманн | [[Failu:17th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 18 354 (15 июня 1944) |- | 18 | «Horst Vessel» | Добровольческая танково-гренадерская (моторизованная) | 25 января 1944 | Май 1945 | Немцы из 1-й моторизованной бригады СС и венгерские фольксдойче из Бачки | Штандартенфюрер СС Генрих Петерсен | [[Failu:18th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 11 000 (декабрь 1944) |- | 19 | 2. Latvilazien | Войсковая гренадерская (пехотная) | Январь 1944 | Май 1945 | Латыши из 2-й Латвийской добровольческой бригады СС | Группенфюрер СС и генерал-лейтенант войск СС и полиции Бруно Штреккенбах | [[Failu:19th_SS_Division_Logo.svg|keski|73x73px]] | 10 592 (июнь 1944) |- | 20 | 1. Virolazien | Войсковая гренадерская (пехотная) | 20 января 1944 | Май 1945 | Эстонцы из 3-й эстонской добровольческой бригады СС | Оберфюрер СС Бертольд Маак | [[Failu:20th_SS_Division_Logo.svg|keski|81x81px]] | 15 382 (20 сентября 1944) |- | 21 | «Skanderbeg» (1. Albanilazien) | Mägijalguvägi | Апрель 1944 | 7. talvikuudu 1944 | Албанцы из полицейского батальона «Люботен» и движения «Бали Комбетар», добровольцы из Косово и Албании, моряки кригсмарине | Оберфюрер СС Август Шмидхубер | [[Failu:21st_SS_Division_Logo.svg|keski|73x73px]] | 6 156 (июнь 1944) |- | 22 | «Marija Terezija» | Добровольческая кавалерийская | Апрель 1944 | Oraskuudu 1945 | Венгры и венгерские фольксдойче | Бригадефюрер СС и генерал-майор войск СС Август Цеендер | [[Failu:22nd_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 8 000 (декабрь 1944) |- | 23 | «Kama» (2. Horvuatolazien) | Mägijalguvägi | 17 июня 1944 | 24. syvyskuudu 1944 | Боснийские мусульмане из 13-й дивизии СС, немецкие офицеры из 7-й дивизии СС, хорватские фольксдойче и хорваты | Оберфюрер СС Густав Ломбард | [[File:23rd SS Division Logo Kama.svg|35px]] | 2 199 (июнь 1944) |- | 23 | «Alangomuat» (1-я Hollandien) | Добровольческая танково-гренадерская (моторизованная) | 10 февраля 1945 | Oraskuudu 1945 | Нидерландские бойцы 4-й добровольческой моторизованной бригады СС «Нидерланды» | Бригадефюрер СС и генерал-майор войск СС Юрген Вагнер | [[File:23rd SS Division Logo Nederland.svg|35px]] | 6 000 (декабрь 1944) |- | 24 | «Карстьегер» | Горная (горнопехотная) | 1 августа 1944 | Oraskuudu 1945 | Австрийцы, тирольские немцы, итальянцы, словенцы, украинцы, хорваты и испанцы | Оберфюрер СС Адольф Ханц | [[Failu:24th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 3 000 (декабрь 1944) |- | 25 | «Хуньяди» (1-я венгерская) | Гренадерская (пехотная) | 2 ноября 1944 | 3. oraskuudu 1945 | Венгры из боевой группы СС «Деак» и 13-й венгерской пехотной дивизии | Группенфюрер СС Йозеф Грасси | [[Failu:25th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 15 000 (декабрь 1944) |- | 26 | 2-я венгерская | Гренадерская (пехотная) | Декабрь 1944 | Oraskuudu 1945 | Венгерские и румынские добровольцы | Группенфюрер СС Йозеф Грасси | [[Failu:26th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 13 000 (декабрь 1944) |- | 27 | «Лангемарк» (1-я фламандская) | Добровольческая танково-гренадерская | 19 октября 1944 | Oraskuudu 1945 | Бельгийцы из 6-й бригады СС «Лангемарк» | Оберфюрер СС Томас Мюллер | [[Failu:27th_SS_Division_Logo.svg|keski|80x80px]] | 7 000 (декабрь 1944) |- | 28 | «Валлония» | Добровольческая гренадерская (пехотная) | 19 октября 1944 | Oraskuudu 1945 | Бельгийцы из 5-й добровольческой штурмовой бригады СС «Валлония» | Штандартенфюрер СС Леон Дегрель | [[File:28th SS Division Logo.svg|35px]] | 4 000 (декабрь 1944) |- | 29 | «РОНА» (1-я русская) | Гренадерская (пехотная) | 1 августа 1944 | Kylmykuudu 1944 | Члены Русской освободительной народной армии | Бригадефюрер СС Кристоф Дим | [[File:29th SS Division Logo.svg|35px]] | от 10 до 15 тысяч (1943) |- | 29 | «Италия» (1-я итальянская) | Гренадерская (пехотная) | 9 марта 1945 | 30 sulakuudu 1945 | Итальянцы из 1-й пехотной бригады СС | Оберфюрер СС Эрнст Тцшоппе | [[File:29th SS Division Logo 2.svg|35px]] | 15 000 (декабрь 1944) |- | 30 | 2-я русская | Гренадерская (пехотная) | 1 августа 1944 | 9. kevätkuudu 1945 | Русские, белорусские и украинские члены бригады шуцманшафта «Зиглинг» | Оберштурмбаннфюрер СС Ганс Зиглинг | [[File:30th SS Division Logo 1st.svg|35px]] | 4 400 (декабрь 1944) |- | 30 | 1-я белорусская | Гренадерская (пехотная) | 9 марта 1945 | Sulakuun loppu 1945 | Солдаты 30-й гренадерской бригады СС (1-й белорусской) | Штурмбаннфюрер СС Франц Кушель | [[File:30th SS Division Logo 2nd.svg|45px]] | не более 4 000 (январь 1945) |- | 31 | «Богемия и Моравия» | Добровольческая гренадерская (пехотная) | 1 октября 1944 | Oraskuudu 1945 | Самооборона венгерских фольксдойче, немцы из 23-й горной дивизии СС «Кама» | Бригадефюрер СС и генерал-майор войск СС Август Вильгельм Трабандт | [[File:31st SS Division Logo.svg|45px]] | 11 000 (декабрь 1944) |- | 32 | «30 января» | Добровольческая гренадерская (пехотная) | 30 января 1945 | Oraskuudu 1945 | Немцы из разных запасных и учебных частей войск СС | Штандартенфюрер СС Ганс Кемпин | [[File:32nd SS Division Logo.svg|45px]] | 12 000 человек (январь—февраль 1945) |- | 33 | 3-я венгерская | Кавалерийская | Ноябрь 1944 | Tuhukuudu 1945 | Венгерские добровольцы (в том числе из 1-й венгерской кавалерийской дивизии) | Оберфюрер СС Ласло Деак | [[File:33rd SS Division Logo 1st.svg|45px]] | — |- | 33 | «Шарлемань» (1-я французская) | Гренадерская (пехотная) | 10 февраля 1945 | 2. oraskuudu 1945 | Французы из 7-й гренадерской бригады войск СС | Штандартенфюрер СС Вальтер Циммерманн | [[File:33rd SS Division Logo 2nd.svg|45px]] | около 7 300 (февраль 1945) |- | 34 | «Ландсторм Недерланд» (2-я голландская) | Добровольческая танково-гренадерская | 10 февраля 1945 | 5. oraskuudu 1945 | Нидерландцы из 10-й добровольческой пехотной бригады СС | Оберфюрер СС Мартин Кёлер | [[Failu:34th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | более 3 000 (февраль 1945) |- | 35 | Policei | Гренадерская (пехотная) | Конец февраля 1945 | Sulakuun loppu 1945 | Военнослужащие полицейской бригады СС «Вирт» | Штандартенфюрер СС Рюдигер Пипер | [[File:35th SS Division Logo.svg|45px]] | — |- | 36 | «Dirlevanger» | Войсковая гренадерская (пехотная) | 20 июня 1940 / февраль 1945 | Kevätkuudu 1945 | Осужденные за браконьерство преступники, иные уголовники, коллаборационисты | Бригадефюрер СС Фриц Шмедес | [[File:36th SS Division Logo.svg|45px]] | 4 000 (декабрь 1944) |- | 37 | «L'utcov» | Добровольческая кавалерийская | 2 февраля 1945 | Oraskuudu 1945 | Военнослужащие 8-й и 22-й кавалерийских дивизий СС, курсанты кавалерийской школы в Праге, венгерские фольксдойче | Штандартенфюрер СС Карл Гезеле | [[File:37th SS Division Logo.svg|45px]] | — |- | 38 | «Nibelungat» | Гренадерская (пехотная) | 27 марта 1945 | 8 oraskuudu 1945 | Преподаватели и курсанты офицерской школы СС в Бад-Тёльце | SS:n Grupenf'urer Martin Štange | [[Failu:38th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 6 000 (kevätkuudu 1945) |} e0cwohanr1rao1eng90sjhq7fmhumno 52670 52669 2026-10-13T11:47:29Z Miro Tuomi 8600 52670 wikitext text/x-wiki '''SS:n voiskien diviiziet''', kaččomattah omua luaduu, kuuluttih kerävynnyzien noumerudivizien yhtehizeh liinieh. Tavan mugah SS:n sodajoukkoloin diviizii oli vaiku germuanilazet — [[Natsi-Germuanii|Nacistoin Germuanien]] kanzalazis — libo toizis germuanielazis rahvahis, ga ielleh ruvettih kerävymäh ei-germuanielazis rahvahisgi diviiziet. Nuorisaldatis libo omatahtozis folksdojčan rivilöispäi luajittuloi diviizieloi sanottih» ss:n volont’ourakse diviiziekse " ''SS-Freiwilligen Division''), diviiziet ulgomualazis saldatois - «SS:n sodajoukkoloin diviizieloil» (([[Germuanien kieli|germ]]. ''Waffen Division der SS''). Ulgomualazis SS:n sodajoukkoloin diviizielois ofitsieroinnu oldih enimyölleh germuanilazet. Erähät diviizielois oldih toven bojujoukot, diviiziennu olles vai bumuagal. == Diviiziet == {| class="wikitable" style="width:10%; text-align:left; font-size:75%" ! Noumeru ! Diviizii ! Luadu ! Roindupäivy ! Hävitändypäivy ! Laivukundu ! Jälgimäine komandieru ! Merki ! Maksimualline lugu |- | 1 | "SS:n Leibštandartu Adol'f Hitler» | Tankoin | 17. kevätkuudu 1933 | Oraskuudu 1945 | SS:n erillizien joukkoloin rahvas (Niilöin Joukos Adol'f Gitleran persounalline vardoičus SS-Stabswache Berlin) | SS:n brigadifureru Otto Kumm | [[Failu:1._SS-Panzer-Division_Leibstandarte-SS_Adolf_Hitler.svg|keski|79x79px]] | 22 000 (talvikuudu 1944) |- | 2 | «Reih» | Tankoin | 9. ligakuudu 1939 | Oraskuudu 1945 | SS:n erillizien ozien saldatat | SS:n štandartenf’ureru Karl Kreutz | [[Failu:SS-Panzer-Division_symbol.svg|keski|79x79px]] | 21 008 (oraskuudu 1940) |- | 3 | «Kuolluh piä» | Tankoin | 16. ligakuudu 1939 | 8. oraskuudu 1945 | Joukkoloin saldatat «Kuolluh piä» | SS:n sodajoukkoloin generualu-majouru Helmut Becker | [[Failu:3rd_SS_Division_Logo.svg|keski|78x78px]] | 21 311 (oraskuudu 1940) |- | 4 | «Policai» | Tankoi-grenaderskoi (motoriziiruittu) | 18. syvyskuudu 1939 | 2 oraskuudu 1945 | Kunnon policien ruadajat | SS:n standartenfureru Valter Harcer | [[Failu:4._SS-Polizei-Panzergrenadier-Division.svg|keski|78x78px]] | 17 347 (kezäkuudu 1941) |- | 5 | «Viking» | Tankoin | 1. talvikuudu 1940 | 5. oraskuudu 1945 | Saksalazet, tančalazet, norviegielazet, hollandielazet, flamandalazet, ruočilazet | SS:n oberf’ureru Karl Ul’rih | [[Failu:5th_SS_Division_Logo.svg|keski|78x78px]] | 19 377 (kezäkuudu 1944) |- | 6 | «Nord» | Mägijalguvägi | 28. tuhukuudu 1941 | 8. oraskuudu 1945 | SS:n 6-da 7-jalgumiehien polkien saldatat | SS:n štandartenfureru Franz Šreiber | [[Failu:6th_SS_Division_Logo.svg|keski|73x73px]] | 21 247 (oraskuudu 1943) |- | 7 | «Princu Oigen» | Volont'ouroin Mägijalguvägi | Kevätkuudu 1942 | Oraskuudu 1945 | Iččenäzen Horvuatii Valdivon volksdojče | SS:n brigadif’ureru da sodajoukkoloin generualu-majouru August Schmidhuber | [[Failu:7th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 21 123 (oraskuudu 1943) |- | 8 | «Florian Guier» | Kavalierien | 1. kezäkuudu 1942 | 12 tuhukuudu 1945 | SS n kavalierien briguadan saldatat | SS:n brigadif’ureru da SS:n sodajoukkoloin generualu-majouru Joahim Rumor | [[Failu:8th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 13 000 (oraskuudu 1943) |- | 9 | «Hogenštaufenu» | Tankoin | 1 tuhukuudu 1943 | 8. oraskuudu 1945 | Rezervupataljonan kuhkuttajat da ruadajat saldatat | SS:n brigadif’ureru и генерал-майор войск СС Сильвестр Штадлер | [[Failu:9th_SS_Division_Logo.svg|keski|78x78px]] | 19 611 (oraskuudu 1943) |- | 10 | «Frundsberg» | Tankoin | Январь 1943 | 9. oraskuudu 1945 | Germuanien kuččujat da Imperuattoran ruadopalvelun rahvas | Оберштурмбаннфюрер СС Франц Рёстель | [[Failu:10th_SS_Division_Logo.svg|keski|78x78px]] | 19 313 (oraskuudu 1943) |- | 11 | «Nordland» | Volont'ouroin tankoi-grenaderskoi (motoriziiruittu) | Февраль 1943 | 1. oraskuudu 1945 | Germuanielazet, tančalazet, norviegielazet | Бригадефюрер СС Густав Крукенберг | [[Failu:11._SS-Freiwilligen-Panzergrenadier-Division_„Nordland“.svg|keski|78x78px]] | 11 740 (июнь 1944) |- | 12 | «Gitlerjugendu» | Танковая | 24 июня 1943 | Май 1945 | "SS:n Leibštandartu Adol'f Hitler»:n Diviizien veteruanat | SS:n brigadifureru da ss: n sodajoukkoloin generualu-majouru Hugo Kraas | [[Failu:12th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 21 482 (декабрь 1943) |- | 13 | «Handšar» (1. horvuatolazien) | Горная (горнопехотная) | 1 марта 1943 | 8 мая 1945 | Боснийские мусульмане, хорваты | Бригадефюрер СС Дезидериус Хампель | [[Failu:13th_SS_Division_Logo.svg|keski|73x73px]] | 21 065 (декабрь 1943) |- | 14 | «Galičina» (1. ukrainalazien) | Гренадерская (пехотная) | Апрель 1943 | Май 1945 | Украинцы из Западной Украины | Бригадефюрер СС и генерал-майор войск СС Фриц Фрейтаг | [[File:14. SS-Freiwilligen-Infanterie-Division „Galizien”.svg|65px]] | 22 000 (декабрь 1944) |- | 15 | 1. Latvilazien | Войсковая гренадерская (пехотная) | 25 февраля 1943 | Май 1945 | Латыши из Латышского добровольческого легиона СС | Бригадефюрер СС Карл Бурк | [[File:15divss.svg|65px]] | 20 291 (декабрь 1943) |- | 16 | «SS:n Reihf'ureru» | Танково-гренадерская (моторизованная) | Октябрь 1943 | Май 1945 | Военнослужащие штурмовой бригады «Рейхсфюрер СС» | Оберфюрер СС Отто Баум | [[Failu:16th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 14 223 (декабрь 1943) |- | 17 | «Gets von Berlihingen» | Танково-гренадерская (моторизованная) | Октябрь 1943 | 7 мая 1945 | Резервисты и призывники | Оберфюрер СС Георг Бохманн | [[Failu:17th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 18 354 (15 июня 1944) |- | 18 | «Horst Vessel» | Добровольческая танково-гренадерская (моторизованная) | 25 января 1944 | Май 1945 | Немцы из 1-й моторизованной бригады СС и венгерские фольксдойче из Бачки | Штандартенфюрер СС Генрих Петерсен | [[Failu:18th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 11 000 (декабрь 1944) |- | 19 | 2. Latvilazien | Войсковая гренадерская (пехотная) | Январь 1944 | Май 1945 | Латыши из 2-й Латвийской добровольческой бригады СС | Группенфюрер СС и генерал-лейтенант войск СС и полиции Бруно Штреккенбах | [[Failu:19th_SS_Division_Logo.svg|keski|73x73px]] | 10 592 (июнь 1944) |- | 20 | 1. Virolazien | Войсковая гренадерская (пехотная) | 20 января 1944 | Май 1945 | Эстонцы из 3-й эстонской добровольческой бригады СС | Оберфюрер СС Бертольд Маак | [[Failu:20th_SS_Division_Logo.svg|keski|81x81px]] | 15 382 (20 сентября 1944) |- | 21 | «Skanderbeg» (1. Albanilazien) | Mägijalguvägi | Апрель 1944 | 7. talvikuudu 1944 | Албанцы из полицейского батальона «Люботен» и движения «Бали Комбетар», добровольцы из Косово и Албании, моряки кригсмарине | Оберфюрер СС Август Шмидхубер | [[Failu:21st_SS_Division_Logo.svg|keski|73x73px]] | 6 156 (июнь 1944) |- | 22 | «Marija Terezija» | Добровольческая кавалерийская | Апрель 1944 | Oraskuudu 1945 | Венгры и венгерские фольксдойче | Бригадефюрер СС и генерал-майор войск СС Август Цеендер | [[Failu:22nd_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 8 000 (декабрь 1944) |- | 23 | «Kama» (2. Horvuatolazien) | Mägijalguvägi | 17 июня 1944 | 24. syvyskuudu 1944 | Боснийские мусульмане из 13-й дивизии СС, немецкие офицеры из 7-й дивизии СС, хорватские фольксдойче и хорваты | Оберфюрер СС Густав Ломбард | [[File:23rd SS Division Logo.svg|65px]] | 2 199 (июнь 1944) |- | 23 | «Alangomuat» (1-я Hollandien) | Добровольческая танково-гренадерская (моторизованная) | 10 февраля 1945 | Oraskuudu 1945 | Нидерландские бойцы 4-й добровольческой моторизованной бригады СС «Нидерланды» | Бригадефюрер СС и генерал-майор войск СС Юрген Вагнер | [[File:23rd SS Division Logo "Nederland".svg|65px]] | 6 000 (декабрь 1944) |- | 24 | «Карстьегер» | Горная (горнопехотная) | 1 августа 1944 | Oraskuudu 1945 | Австрийцы, тирольские немцы, итальянцы, словенцы, украинцы, хорваты и испанцы | Оберфюрер СС Адольф Ханц | [[Failu:24th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 3 000 (декабрь 1944) |- | 25 | «Хуньяди» (1-я венгерская) | Гренадерская (пехотная) | 2 ноября 1944 | 3. oraskuudu 1945 | Венгры из боевой группы СС «Деак» и 13-й венгерской пехотной дивизии | Группенфюрер СС Йозеф Грасси | [[Failu:25th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 15 000 (декабрь 1944) |- | 26 | 2-я венгерская | Гренадерская (пехотная) | Декабрь 1944 | Oraskuudu 1945 | Венгерские и румынские добровольцы | Группенфюрер СС Йозеф Грасси | [[Failu:26th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 13 000 (декабрь 1944) |- | 27 | «Лангемарк» (1-я фламандская) | Добровольческая танково-гренадерская | 19 октября 1944 | Oraskuudu 1945 | Бельгийцы из 6-й бригады СС «Лангемарк» | Оберфюрер СС Томас Мюллер | [[Failu:27th_SS_Division_Logo.svg|keski|80x80px]] | 7 000 (декабрь 1944) |- | 28 | «Валлония» | Добровольческая гренадерская (пехотная) | 19 октября 1944 | Oraskuudu 1945 | Бельгийцы из 5-й добровольческой штурмовой бригады СС «Валлония» | Штандартенфюрер СС Леон Дегрель | [[File:28th SS Division Logo.svg|35px]] | 4 000 (декабрь 1944) |- | 29 | «РОНА» (1-я русская) | Гренадерская (пехотная) | 1 августа 1944 | Kylmykuudu 1944 | Члены Русской освободительной народной армии | Бригадефюрер СС Кристоф Дим | [[File:29th SS Division Logo.svg|35px]] | от 10 до 15 тысяч (1943) |- | 29 | «Италия» (1-я итальянская) | Гренадерская (пехотная) | 9 марта 1945 | 30 sulakuudu 1945 | Итальянцы из 1-й пехотной бригады СС | Оберфюрер СС Эрнст Тцшоппе | [[File:29th SS Division Logo 2.svg|35px]] | 15 000 (декабрь 1944) |- | 30 | 2-я русская | Гренадерская (пехотная) | 1 августа 1944 | 9. kevätkuudu 1945 | Русские, белорусские и украинские члены бригады шуцманшафта «Зиглинг» | Оберштурмбаннфюрер СС Ганс Зиглинг | [[File:30th SS Division Logo 1st.svg|35px]] | 4 400 (декабрь 1944) |- | 30 | 1-я белорусская | Гренадерская (пехотная) | 9 марта 1945 | Sulakuun loppu 1945 | Солдаты 30-й гренадерской бригады СС (1-й белорусской) | Штурмбаннфюрер СС Франц Кушель | [[File:30th SS Division Logo 2nd.svg|45px]] | не более 4 000 (январь 1945) |- | 31 | «Богемия и Моравия» | Добровольческая гренадерская (пехотная) | 1 октября 1944 | Oraskuudu 1945 | Самооборона венгерских фольксдойче, немцы из 23-й горной дивизии СС «Кама» | Бригадефюрер СС и генерал-майор войск СС Август Вильгельм Трабандт | [[File:31st SS Division Logo.svg|45px]] | 11 000 (декабрь 1944) |- | 32 | «30 января» | Добровольческая гренадерская (пехотная) | 30 января 1945 | Oraskuudu 1945 | Немцы из разных запасных и учебных частей войск СС | SS:n štandartenfureru Ганс Кемпин | [[File:32nd SS Division Logo.svg|45px]] | 12 000 человек (январь—февраль 1945) |- | 33 | 3-я венгерская | Кавалерийская | Ноябрь 1944 | Tuhukuudu 1945 | Венгерские добровольцы (в том числе из 1-й венгерской кавалерийской дивизии) | SS:n oberfureru Laslo Deak | [[File:33rd SS Division Logo 1st.svg|45px]] | — |- | 33 | «Шарлемань» (1-я французская) | Гренадерская (пехотная) | 10 февраля 1945 | 2. oraskuudu 1945 | Французы из 7-й гренадерской бригады войск СС | SS:n štandartenfureru Valter Zimmermann | [[File:33rd SS Division Logo 2nd.svg|45px]] | около 7 300 (февраль 1945) |- | 34 | «Ландсторм Недерланд» (2-я голландская) | Добровольческая танково-гренадерская | 10 февраля 1945 | 5. oraskuudu 1945 | Нидерландцы из 10-й добровольческой пехотной бригады СС | SS:n oberfureru Martin Keler | [[Failu:34th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | более 3 000 (февраль 1945) |- | 35 | Policei | Гренадерская (пехотная) | Tuhukuun loppu 1945 | Sulakuun loppu 1945 | SS:n Virt-politsiimiehien briguadan saldatat | SS:n štandartenfureru R'udiger Piper | [[File:35th SS Division Logo.svg|45px]] | — |- | 36 | «Dirlevanger» | Войсковая гренадерская (пехотная) | 20 июня 1940 / февраль 1945 | Kevätkuudu 1945 | Осужденные за браконьерство преступники, иные уголовники, коллаборационисты | SS:n brigadifureru Fritz Šmedes | [[File:36th SS Division Logo.svg|45px]] | 4 000 (декабрь 1944) |- | 37 | «L'utcov» | Добровольческая кавалерийская | 2 февраля 1945 | Oraskuudu 1945 | Военнослужащие 8-й и 22-й кавалерийских дивизий СС, курсанты кавалерийской школы в Праге, венгерские фольксдойче | SS:n štandartenfureru Karl Gezele | [[File:37th SS Division Logo.svg|45px]] | — |- | 38 | «Nibelungat» | Гренадерская (пехотная) | 27 марта 1945 | 8 oraskuudu 1945 | Преподаватели и курсанты офицерской школы СС в Бад-Тёльце | SS:n Grupenf'urer Martin Štange | [[Failu:38th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]] | 6 000 (kevätkuudu 1945) |} aot188d9mxgp7hdouvk7s7kdaeurrpa