Vengrien kieli

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="olo">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedii</sitename>
    <dbname>olowiki</dbname>
    <base>https://olo.wikipedia.org/wiki/Pi%C3%A4sivu</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Medii</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Erikoine</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Pagin</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Käyttäi</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Käyttäi pagin</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedii</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedien paginat</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Failu</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Failu pagin</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediiWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediiWiki pagin</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Šablonu</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Šablonu pagin</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Abu</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Abu pagin</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategourii</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategourii pagin</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduuli</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Keskustelu moduulista</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Vengrien kieli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3911</id>
    <revision>
      <id>52719</id>
      <parentid>47197</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T14:54:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3685" sha1="bhy5lhoewnq9cdm7us15j9j1xu7msdx" xml:space="preserve">{{UIC}}
'''Vengrien kieli''' libo '''ungarin kieli''' (vengrien kieleh ''magyar nyelv'') on uralilazen kieliperehen suomelas-ugrilazeh kielijoukkuoh kuului [[Ugrilaizet kielet|ugrilaine kieli]]. Tämä kieli on suurin suomelas-ugrilaizis kielispäi, sen pagizijain miäry on yli 15 miljounua kogo muailmas. Vahnimat kirjutukset ollah 1100-vuozisuan aigah kirjutetut tekstat. Vengrienkieline Raamattu ilmestyi vuvven 1590.

== Kirjaimikko ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:auto; font-size:90%; text-align:left; line-height:1.3;&quot;
! Letter
! Letter Name
! IPA Transcription
|-

| '''A a''' || a || &amp;#91;ɒ]
|-

| '''Á á''' || á || &amp;#91;a:]
|-

| '''B b''' || bé || &amp;#91;b]
|-

| '''C c''' || cé || &amp;#91;ts]
|-

| '''Cs cs''' || csé || &amp;#91;tʃ]
|-

| '''D d''' || dé || &amp;#91;d]
|-

| '''Dz dz''' || dzé || &amp;#91;dz]
|-

| '''Dzs dzs''' || dzsé || &amp;#91;dʒ]
|-

| '''E e''' || e || &amp;#91;ɛ]
|-

| '''É é''' || é || &amp;#91;e:]
|-

| '''F f''' || ef || &amp;#91;f]
|-

| '''G g''' || gé || &amp;#91;g]
|-

| '''Gy gy''' || gyé || &amp;#91;ɟ]
|-

| '''H h''' || há || &amp;#91;h], &amp;#91;x]
|-

| '''I i''' || i || &amp;#91;i]
|-

| '''Í í''' || í || &amp;#91;i:]
|-

| '''J j''' || jé || &amp;#91;j]
|-

| '''K k''' || ká || &amp;#91;k]
|-

| '''L l''' || el || &amp;#91;l]
|-

| '''Ly ly''' || el-ipszilon || &amp;#91;j]
|-

| '''M m''' || em || &amp;#91;m]
|-

| '''N n''' || en || &amp;#91;n]
|-

| '''Ny ny''' || eny || &amp;#91;ɲ]
|-

| '''O o''' || o || &amp;#91;o]
|-

| '''Ó ó''' || ó || &amp;#91;o:]
|-

| '''Ö ö''' || ö || &amp;#91;ø]
|-

| '''Ő ő''' || ő || &amp;#91;ø:]
|-

| '''P p''' || pé || &amp;#91;p]
|-

| '''Q q''' || kú || &amp;#91;k]
|-

| '''R r''' || er || &amp;#91;r]
|-

| '''S s''' || es || &amp;#91;ʃ]
|-

| '''Sz sz''' || esz || &amp;#91;s]
|-

| '''T t''' || té || &amp;#91;t]
|-

| '''Ty ty''' || tyé || &amp;#91;c]
|-

| '''U u''' || u || &amp;#91;u]
|-

| '''Ú ú''' || ú || &amp;#91;u:]
|-

| '''Ü ü''' || ü || &amp;#91;y]
|-

| '''Ű ű''' || ű || &amp;#91;y:]
|-

| '''V v''' || vé || &amp;#91;v]
|-

| '''W w''' || dupla vé || &amp;#91;v]
|-

| '''X x''' || iksz || &amp;#91;ks]
|-

| '''Y y''' || ipszilon || &amp;#91;i], &amp;#91;j]
|-

| '''Z z''' || zé || &amp;#91;z]
|-

| '''Zs zs''' || zsé || &amp;#91;ʒ]
|}

== Sijoi ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:auto; font-size:90%; text-align:left; line-height:1.3;&quot;
! Sija
! Piäte
! Ezimerki
|-

| Nominatiivi || Ø || hús, kép 
|-

| Akkusatiivi || t/ot/et/öt || húst, képet 
|-

| Datiivi || nak/nek || húsnak, képnek 
|-

| Inessiivi || ban/ben || húsban, képben 
|-

| Elatiivi || ból/ből || húsból, képből 
|-

| Illatiivi || ba/be || húsba, képbe 
|-

| Adessiivi || nál/nél || húsnál, képnél 
|-

| Ablatiivi || tól/től || hústól, képtől 
|-

| Allatiivi || hoz/hez/höz || húshoz, képhez 
|-

| Superessiivi || n/on/en/ön || húson, képen 
|-

| Delatiivi || ról/ről || húsról, képről 
|-

| Sublatiivi || ra/re || húsra, képre 
|-

| Terminatiivi || ig || húsig, képig 
|-

| Temporaali || kor || karácsonykor, ötkor 
|-

| Iteratiivi/Distributiivi || (o)nta/(e/ö)nte || naponta, hetente 
|-

| Kausaali-finaali || ért || húsért, képért 
|-

| Instrumentaali || val/vel || hússal, képpel 
|-

| Translatiivi || vá/vé || hússá, képpé 
|-

| Komitatiivi || (o)stul/(e/ö)stül || húsostul, képestül 
|-

| Essiivi || ul/ül || angolul, emlékül 
|-

| Multiplikatiivi || szor/szer/ször || hatszor, hétszer 
|-

| Modaali || lag/leg || táviratilag, békítőleg 
|-

| Formaali || képp(en) || példaképpen 
|-

| Essiivi-formaali || ként || húsként, képként 
|-

| Distributiivi || (o)nként/(e/ö)nként || húsonként, képenként 
|}

{{Template:Suomi-ugrilazet kielet}}

[[Kategourii:Suomelas-ugrilazet kielet]]</text>
      <sha1>bhy5lhoewnq9cdm7us15j9j1xu7msdx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52721</id>
      <parentid>52719</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T17:27:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3687" sha1="l6f0mdnsggjw4hwfpzaro648b08sb0b" xml:space="preserve">{{UIC}}
'''Vengrien kieli''' libo '''ungarin kieli''' (vengrien kieleh ''magyar nyelv'') on uralilazen kieliperehen suomelas-ugrilazeh kielijoukkuoh kuului [[Ugrilaizet kielet|ugrilaine kieli]]. Tämä kieli on suurin suomelas-ugrilaizis kielispäi, sen pagizijain miäry on yli 15 miljounua kogo muailmas. Vahnimat kirjutukset ollah 1100-vuozisuan aigah kirjutetut tekstat. Vengrienkieline Raamattu ilmestyi vuvven 1590.

== Kirjaimikko ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:auto; font-size:90%; text-align:left; line-height:1.3;&quot;
! Kirjai
! Kirjain nimi
! IPA:n transkripcii
|-

| '''A a''' || a || &amp;#91;ɒ]
|-

| '''Á á''' || á || &amp;#91;a:]
|-

| '''B b''' || bé || &amp;#91;b]
|-

| '''C c''' || cé || &amp;#91;ts]
|-

| '''Cs cs''' || csé || &amp;#91;tʃ]
|-

| '''D d''' || dé || &amp;#91;d]
|-

| '''Dz dz''' || dzé || &amp;#91;dz]
|-

| '''Dzs dzs''' || dzsé || &amp;#91;dʒ]
|-

| '''E e''' || e || &amp;#91;ɛ]
|-

| '''É é''' || é || &amp;#91;e:]
|-

| '''F f''' || ef || &amp;#91;f]
|-

| '''G g''' || gé || &amp;#91;g]
|-

| '''Gy gy''' || gyé || &amp;#91;ɟ]
|-

| '''H h''' || há || &amp;#91;h], &amp;#91;x]
|-

| '''I i''' || i || &amp;#91;i]
|-

| '''Í í''' || í || &amp;#91;i:]
|-

| '''J j''' || jé || &amp;#91;j]
|-

| '''K k''' || ká || &amp;#91;k]
|-

| '''L l''' || el || &amp;#91;l]
|-

| '''Ly ly''' || el-ipszilon || &amp;#91;j]
|-

| '''M m''' || em || &amp;#91;m]
|-

| '''N n''' || en || &amp;#91;n]
|-

| '''Ny ny''' || eny || &amp;#91;ɲ]
|-

| '''O o''' || o || &amp;#91;o]
|-

| '''Ó ó''' || ó || &amp;#91;o:]
|-

| '''Ö ö''' || ö || &amp;#91;ø]
|-

| '''Ő ő''' || ő || &amp;#91;ø:]
|-

| '''P p''' || pé || &amp;#91;p]
|-

| '''Q q''' || kú || &amp;#91;k]
|-

| '''R r''' || er || &amp;#91;r]
|-

| '''S s''' || es || &amp;#91;ʃ]
|-

| '''Sz sz''' || esz || &amp;#91;s]
|-

| '''T t''' || té || &amp;#91;t]
|-

| '''Ty ty''' || tyé || &amp;#91;c]
|-

| '''U u''' || u || &amp;#91;u]
|-

| '''Ú ú''' || ú || &amp;#91;u:]
|-

| '''Ü ü''' || ü || &amp;#91;y]
|-

| '''Ű ű''' || ű || &amp;#91;y:]
|-

| '''V v''' || vé || &amp;#91;v]
|-

| '''W w''' || dupla vé || &amp;#91;v]
|-

| '''X x''' || iksz || &amp;#91;ks]
|-

| '''Y y''' || ipszilon || &amp;#91;i], &amp;#91;j]
|-

| '''Z z''' || zé || &amp;#91;z]
|-

| '''Zs zs''' || zsé || &amp;#91;ʒ]
|}

== Sijoi ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:auto; font-size:90%; text-align:left; line-height:1.3;&quot;
! Sija
! Piäte
! Ezimerki
|-

| Nominatiivi || Ø || hús, kép 
|-

| Akkusatiivi || t/ot/et/öt || húst, képet 
|-

| Datiivi || nak/nek || húsnak, képnek 
|-

| Inessiivi || ban/ben || húsban, képben 
|-

| Elatiivi || ból/ből || húsból, képből 
|-

| Illatiivi || ba/be || húsba, képbe 
|-

| Adessiivi || nál/nél || húsnál, képnél 
|-

| Ablatiivi || tól/től || hústól, képtől 
|-

| Allatiivi || hoz/hez/höz || húshoz, képhez 
|-

| Superessiivi || n/on/en/ön || húson, képen 
|-

| Delatiivi || ról/ről || húsról, képről 
|-

| Sublatiivi || ra/re || húsra, képre 
|-

| Terminatiivi || ig || húsig, képig 
|-

| Temporaali || kor || karácsonykor, ötkor 
|-

| Iteratiivi/Distributiivi || (o)nta/(e/ö)nte || naponta, hetente 
|-

| Kausaali-finaali || ért || húsért, képért 
|-

| Instrumentaali || val/vel || hússal, képpel 
|-

| Translatiivi || vá/vé || hússá, képpé 
|-

| Komitatiivi || (o)stul/(e/ö)stül || húsostul, képestül 
|-

| Essiivi || ul/ül || angolul, emlékül 
|-

| Multiplikatiivi || szor/szer/ször || hatszor, hétszer 
|-

| Modaali || lag/leg || táviratilag, békítőleg 
|-

| Formaali || képp(en) || példaképpen 
|-

| Essiivi-formaali || ként || húsként, képként 
|-

| Distributiivi || (o)nként/(e/ö)nként || húsonként, képenként 
|}

{{Template:Suomi-ugrilazet kielet}}

[[Kategourii:Suomelas-ugrilazet kielet]]</text>
      <sha1>l6f0mdnsggjw4hwfpzaro648b08sb0b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52724</id>
      <parentid>52721</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T17:43:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Fembriha</username>
        <id>8650</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kirjaimikko */</comment>
      <origin>52724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3720" sha1="jij6z5fgibt0k8i70lngbv0i499h17r" xml:space="preserve">{{UIC}}
'''Vengrien kieli''' libo '''ungarin kieli''' (vengrien kieleh ''magyar nyelv'') on uralilazen kieliperehen suomelas-ugrilazeh kielijoukkuoh kuului [[Ugrilaizet kielet|ugrilaine kieli]]. Tämä kieli on suurin suomelas-ugrilaizis kielispäi, sen pagizijain miäry on yli 15 miljounua kogo muailmas. Vahnimat kirjutukset ollah 1100-vuozisuan aigah kirjutetut tekstat. Vengrienkieline Raamattu ilmestyi vuvven 1590.

== Kirjaimikko ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:auto; font-size:90%; text-align:left; line-height:1.3;&quot;
! Kirjain
! Nimi
! Sanondu ([[Kanzoinväline iäniopilline kirjaimikko|IPA]])
|-

| '''A a''' || a || &amp;#91;ɒ]
|-

| '''Á á''' || á || &amp;#91;a:]
|-

| '''B b''' || bé || &amp;#91;b]
|-

| '''C c''' || cé || &amp;#91;ts]
|-

| '''Cs cs''' || csé || &amp;#91;tʃ]
|-

| '''D d''' || dé || &amp;#91;d]
|-

| '''Dz dz''' || dzé || &amp;#91;dz]
|-

| '''Dzs dzs''' || dzsé || &amp;#91;dʒ]
|-

| '''E e''' || e || &amp;#91;ɛ]
|-

| '''É é''' || é || &amp;#91;e:]
|-

| '''F f''' || ef || &amp;#91;f]
|-

| '''G g''' || gé || &amp;#91;g]
|-

| '''Gy gy''' || gyé || &amp;#91;ɟ]
|-

| '''H h''' || há || &amp;#91;h], &amp;#91;x]
|-

| '''I i''' || i || &amp;#91;i]
|-

| '''Í í''' || í || &amp;#91;i:]
|-

| '''J j''' || jé || &amp;#91;j]
|-

| '''K k''' || ká || &amp;#91;k]
|-

| '''L l''' || el || &amp;#91;l]
|-

| '''Ly ly''' || el-ipszilon || &amp;#91;j]
|-

| '''M m''' || em || &amp;#91;m]
|-

| '''N n''' || en || &amp;#91;n]
|-

| '''Ny ny''' || eny || &amp;#91;ɲ]
|-

| '''O o''' || o || &amp;#91;o]
|-

| '''Ó ó''' || ó || &amp;#91;o:]
|-

| '''Ö ö''' || ö || &amp;#91;ø]
|-

| '''Ő ő''' || ő || &amp;#91;ø:]
|-

| '''P p''' || pé || &amp;#91;p]
|-

| '''Q q''' || kú || &amp;#91;k]
|-

| '''R r''' || er || &amp;#91;r]
|-

| '''S s''' || es || &amp;#91;ʃ]
|-

| '''Sz sz''' || esz || &amp;#91;s]
|-

| '''T t''' || té || &amp;#91;t]
|-

| '''Ty ty''' || tyé || &amp;#91;c]
|-

| '''U u''' || u || &amp;#91;u]
|-

| '''Ú ú''' || ú || &amp;#91;u:]
|-

| '''Ü ü''' || ü || &amp;#91;y]
|-

| '''Ű ű''' || ű || &amp;#91;y:]
|-

| '''V v''' || vé || &amp;#91;v]
|-

| '''W w''' || dupla vé || &amp;#91;v]
|-

| '''X x''' || iksz || &amp;#91;ks]
|-

| '''Y y''' || ipszilon || &amp;#91;i], &amp;#91;j]
|-

| '''Z z''' || zé || &amp;#91;z]
|-

| '''Zs zs''' || zsé || &amp;#91;ʒ]
|}

== Sijoi ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:auto; font-size:90%; text-align:left; line-height:1.3;&quot;
! Sija
! Piäte
! Ezimerki
|-

| Nominatiivi || Ø || hús, kép 
|-

| Akkusatiivi || t/ot/et/öt || húst, képet 
|-

| Datiivi || nak/nek || húsnak, képnek 
|-

| Inessiivi || ban/ben || húsban, képben 
|-

| Elatiivi || ból/ből || húsból, képből 
|-

| Illatiivi || ba/be || húsba, képbe 
|-

| Adessiivi || nál/nél || húsnál, képnél 
|-

| Ablatiivi || tól/től || hústól, képtől 
|-

| Allatiivi || hoz/hez/höz || húshoz, képhez 
|-

| Superessiivi || n/on/en/ön || húson, képen 
|-

| Delatiivi || ról/ről || húsról, képről 
|-

| Sublatiivi || ra/re || húsra, képre 
|-

| Terminatiivi || ig || húsig, képig 
|-

| Temporaali || kor || karácsonykor, ötkor 
|-

| Iteratiivi/Distributiivi || (o)nta/(e/ö)nte || naponta, hetente 
|-

| Kausaali-finaali || ért || húsért, képért 
|-

| Instrumentaali || val/vel || hússal, képpel 
|-

| Translatiivi || vá/vé || hússá, képpé 
|-

| Komitatiivi || (o)stul/(e/ö)stül || húsostul, képestül 
|-

| Essiivi || ul/ül || angolul, emlékül 
|-

| Multiplikatiivi || szor/szer/ször || hatszor, hétszer 
|-

| Modaali || lag/leg || táviratilag, békítőleg 
|-

| Formaali || képp(en) || példaképpen 
|-

| Essiivi-formaali || ként || húsként, képként 
|-

| Distributiivi || (o)nként/(e/ö)nként || húsonként, képenként 
|}

{{Template:Suomi-ugrilazet kielet}}

[[Kategourii:Suomelas-ugrilazet kielet]]</text>
      <sha1>jij6z5fgibt0k8i70lngbv0i499h17r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vladimir Putin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3941</id>
    <revision>
      <id>52736</id>
      <parentid>51241</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:44:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2998" sha1="pmbtnvbyp0zi1vc41nngloqqbv67rw4" xml:space="preserve">{{Ristikanzu}}

'''Vladimir Vladimirovič Putin''' ([[Ven'an kieli|ven]]. ''{{Lang|ru|Владимир Владимирович Путин}}''; [[7. ligakuudu|7. ligakuudu]] [[1952]], [[Leningruadu]])  on [[Ven'a|Ven’an]] [[valdivomies]], [[poliitiekku]]. [[Ven'a|Ven’an Federacien]] nygöine piämies, Ven’an Federacien Valdivollizen nevvoston piälikkö da Ven’an Federacien turvalližuon nevvoston piälikkö; Ven’an Federacien Ammundutarbehil varustettuloin voimien ylimäine piälikkö vuvven 2012 oraskuun 7. päiväs. Enne oli Ven’an piämiehenny 7. oraskuudu vuvvennu 2000 — 7. oraskuudu vuvvennu 2008, sežo vuozinnu 1999—2000 da 2008—2012 oli Ven’an Federacien halličuksen piälikönny. Uvvessah vallittih Ven’an piämiehen virgah valličukses 15.—17. kevätkuudu vuvvennu 2024 (hänes iänesti 76 277 708 hengie libo 87,28 %).

Leningruadan valdivonyliopiston oigevustiijon tiedokunnan loppenuh. Vuvves 1977 ruadoi Nevvostoliiton Valdivollizen turvalližuon komitietan Leningruadan da Leningruadan alovehen hallindon kriminualuozastos. Vuvves 1985 vuodessah 1990 sluuži [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] ulgotiijustelun rezidentuuras [[Germuanii|Germuanien]] demokruattizes tazavallas. Leningruadah järilleh tulduu ruadoi Leningruadan valdivonyliopiston rektoran abuniekannu, sit Leningruadan linnan nevvoston [[Anatolii Sobčak|Anatolii Sobčakan]] nevvojannu. Valdivollizes turvalližuon komitietaspäi iäre lähtiettyy 20. elokuudu vuvvennu 1991 jatkoi ruavon [[Piiteri|Piiterin]] linnan hallindos. Konzu Sobčak ei voittanuh gubernuattoran valličukses vuvvennu 1996, muutui elämäh [[Moskovu|Moskovah]], kus händy pandih Ven’an Federacien piämiehen azieloin hoidajakse. Vuvvennu 1997 rodih ekonoumiekkutiedoloin kandiduatakse. Ven’an Federacien Federuallizen turvalližuon palvelun johtajan da Turvalližuon Nevvoston sekretarin virgoin jälles elokuul vuvvennu 1999 rodih Ven’an halličuksen piälikökse.

Valdivon piämiehekse rodih 31. talvikuudu vuvvennu 1999, konzu Ven’an Federacien piämies [[Boris Jel'cin]] lähti virraspäi iäre, Putin rodih piämiehen virras toimijakse. Enzikerdua händy vallittih Ven’an piämiehekse 26. kevätkuudu vuvvennu 2000, sit uvvessah vallittih vuozinnu 2004, 2012 da 2018. Vuvven 2012 valličuksii enne piämiehen täyzivaldažuot suurendettih peruszakonan mugah nelläs vuvves kuudessah vuottu. Ven’an Federacien peruszakonah kohenduksien luajittuu sai oigevuon uvvessah ottamah ozua Vuvven 2024 piämiehen valličukseh.

Vladimir Putinan piämiehen enzimäzen kavven aigah Ven’an talohus jälles talovuollizii uvvistuksii da neftin da guazun hindoin viizikerdastu nostandua kazvoi keskimiärin 7 %:l vuvves. Hänen aigah Ven’a sai voiton Toizes Čečeenien voinas.

Vuozinnu 2008—2012 piäministran virras olles, konzu [[Dmitrii Medvedev]] oli Ven'an piämiehenny, Putin johti armien da policien uvvistuksii.

== Viittehet ==
{{Viittehet}}

[[Kategourii:Ven'a]]
[[Kategourii:Politiekku|P]]</text>
      <sha1>pmbtnvbyp0zi1vc41nngloqqbv67rw4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MediiWiki:Common.css</title>
    <ns>8</ns>
    <id>4861</id>
    <revision>
      <id>52717</id>
      <parentid>43184</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T12:02:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maintenance script</username>
        <id>4343</id>
      </contributor>
      <comment>Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup)</comment>
      <origin>52717</origin>
      <model>css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="28139" sha1="iniz6rgfiqyogxp5x33iliyzooo6gzf" xml:space="preserve">/* Tämä sivu sisältää koko sivustoa muuttavia tyylejä. */
body.page-Piäsivu #ca-delete,
body.page-Piäsivu #t-cite,
body.page-Piäsivu #catlinks,
body.page-Piäsivu #lastmod,
body.page-Piäsivu #footer-info-lastmod,
body.page-Piäsivu.action-view h1.firstHeading,
body.page-Piäsivu.action-view #siteSub,
body.page-Piäsivu.action-view #contentSub,
body.page-Piäsivu.action-view #mw-data-after-content {
	display: none !important;
}

.globegris {
	background:url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/10/Wikipedia-logo-v2-200px-transparent.png);
}

/* MediaWiki interface */
.allpagesredirect,
span.redirect-in-category a {
	font-style: italic;
}

#mw-subcategories,
#mw-pages {
	clear: both;
}

.gallerybox .thumb img,
.filehistory a img,
#file img {
	background: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Checker-16x16.png) repeat;
}

#wpSave {
	font-weight: bold;
}

.mw-tag-markers {
	font: italic 90% sans-serif;
}

pre {
	overflow-x: auto;
	overflow-y: hidden;
}

pre,
textarea {
	tab-size: 4;
}

/* rm white border */
div.thumb {
	border: none;
}
div.tright {
	border: none;
	margin: 0.5em 0 0.8em 1.4em;
}
div.tleft {
	border: none;
	margin: 0.5em 1.4em 0.8em 0;
}

/* Consistent size for &lt;small&gt;, &lt;sub&gt; and &lt;sup&gt; */
small {
	font-size: 85%;
}
.mw-body sub,
.mw-body sup {
	font-size: 80%;
}

/* Служебные классы для показа сообщений отдельным группам пользователей */
.group-checkuser-show,
.group-bureaucrat-show,
.group-sysop-show,
.group-engineer-show,
.group-closer-show,
.group-filemover-show,
.group-editor-show,
.group-autoeditor-show,
.group-user-show {
	display: none;
}

/* Style for horizontal lists (separator following item) */
.hlist dl,
.hlist ol,
.hlist ul {
	margin: 0;
	padding: 0;
}
/* Display list items inline */
.hlist dd,
.hlist dt,
.hlist li {
	margin: 0;
	display: inline;
}
/* Display nested lists inline */
.hlist.inline,
.hlist.inline dl,
.hlist.inline ol,
.hlist.inline ul,
.hlist dl dl, .hlist dl ol, .hlist dl ul,
.hlist ol dl, .hlist ol ol, .hlist ol ul,
.hlist ul dl, .hlist ul ol, .hlist ul ul {
	display: inline;
}
/* Hide empty list items */
.hlist .mw-empty-li {
	display: none;
}
/* Generate bullets */
.hlist dt:after {
	content: &quot;: &quot;;
}
.hlist dd:after,
.hlist li:after {
	content: &quot; • &quot;;
}
.hlist dd:last-child:after,
.hlist dt:last-child:after,
.hlist li:last-child:after {
	content: none;
}
/* Add parentheses around nested lists */
.hlist dd dd:first-child:before, .hlist dd dt:first-child:before, .hlist dd li:first-child:before,
.hlist dt dd:first-child:before, .hlist dt dt:first-child:before, .hlist dt li:first-child:before,
.hlist li dd:first-child:before, .hlist li dt:first-child:before, .hlist li li:first-child:before {
	content: &quot; (&quot;;
	font-weight: normal;
}
.hlist dd dd:last-child:after, .hlist dd dt:last-child:after, .hlist dd li:last-child:after,
.hlist dt dd:last-child:after, .hlist dt dt:last-child:after, .hlist dt li:last-child:after,
.hlist li dd:last-child:after, .hlist li dt:last-child:after, .hlist li li:last-child:after {
	content: &quot;)&quot;;
	font-weight: normal;
}
/* Put ordinals in front of ordered list items */
.hlist ol {
	counter-reset: listitem;
}
.hlist ol &gt; li {
	counter-increment: listitem;
}
.hlist ol &gt; li:before {
	content: &quot; &quot; counter(listitem) &quot;\a0&quot;;
}
.hlist dd ol &gt; li:first-child:before,
.hlist dt ol &gt; li:first-child:before,
.hlist li ol &gt; li:first-child:before {
	content: &quot; (&quot; counter(listitem) &quot;\a0&quot;;
}

/* Немаркированные списки */
.plainlist ol,
.plainlist ul {
	line-height: inherit;
	list-style: none none;
	margin: 0;
}
.plainlist ol li,
.plainlist ul li {
	margin-bottom: 0;
}

/* [[Википедия:Оформление таблиц]] */
table.standard,
table.wide,
table.prettytable {
	border: 1px solid #aaa;
	border-collapse: collapse;
}
table.standard th,
table.wide th,
table.prettytable th {
	border: 1px solid #aaa;
	padding-left: 0.2em;
	padding-right: 0.2em;
	background: #eef;
}
table.standard td,
table.wide td,
table.prettytable td {
	border: 1px solid #aaa;
	padding-left: 0.2em;
	padding-right: 0.2em;
}
table.standard caption,
table.wide caption,
table.tiles caption {
	font-weight: bold;
	padding-top: 0.2em;
	padding-bottom: 0.2em;
}
table.wide {
	width: 100%;
}

table.simple {
	border-color: #aaa;
	border-collapse: collapse;
}
table.simple th,
table.simple td {
	border-color: #aaa;
	padding-left: 0.2em;
	padding-right: 0.2em;
}

table.tiles {
	border-collapse: separate;
	border-spacing: 2px;
}
table.tiles th {
	padding-left: 0.2em;
	padding-right: 0.2em;
	background: #eef;
}
table.tiles td {
	padding-left: 0.2em;
	padding-right: 0.2em;
	background: #f0f0f0;
}

table.graytable {
	background: #f0f0f0;
	padding: 1em;
	width: 100%;
}
table.graytable caption {
	padding-top: 0.5em;
	background: #f0f0f0;
	font-weight: bold;
}
table.graytable caption span.subcaption {
	font-size: 80%;
	font-weight: normal;
}
table.graytable th,
table.graytable td {
	font-size: 80%;
}


tr.highlight th,
table tr th.highlight {
	background: #eef;
}
tr.highlight td,
table tr td.highlight {
	background: #ffe;
	font-weight: normal;
}
tr.bright th,
table tr th.bright {
	background: #ccf;
}
tr.bright td,
table tr td.bright {
	background: #fec;
}
tr.shadow th,
tr.shadow td,
table tr th.shadow,
table tr td.shadow {
	background: #f0f0f0;
}
tr.dark th,
tr.dark td,
table tr th.dark,
table tr td.dark {
	background: #ccc;
}
.transparent {
	background: transparent !important;
}

table.toccolours th {
	background: #ccf;
}

/* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */
th.mbox-text,
td.mbox-text {   /* The message body cell(s) */
	border: none;
	/* @noflip */
	padding: 0.25em 0.9em;	 /* 0.9em left/right */
	width: 100%;			   /* Make all mboxes the same width regardless of text length */
}
td.mbox-image {				/* The left image cell */
	border: none;
	/* @noflip */
	padding: 2px 0 2px 0.9em;  /* 0.9em left, 0px right */
	text-align: center;
}
td.mbox-imageright {		   /* The right image cell */
	border: none;
	/* @noflip */
	padding: 2px 0.9em 2px 0;  /* 0px left, 0.9em right */
	text-align: center;
}
td.mbox-empty-cell {		   /* An empty narrow cell */
	border: none;
	padding: 0px;
	width: 1px;
}


/* Image message box styles */
table.imbox {
	margin: 4px 10%;
	border-collapse: collapse;
	border: 3px solid #1e90ff;	/* Default &quot;notice&quot; blue */
	background: #fbfbfb;
}
.imbox .mbox-text .imbox {  /* For imboxes inside imbox-text cells. */
	margin: 0 -0.5em;	   /* 0.9 - 0.5 = 0.4em left/right.		*/
	display: block;		 /* Fix for webkit to force 100% width.  */
}
.mbox-inside .imbox {	   /* For imboxes inside other templates.  */
	margin: 4px;
}

table.imbox-notice {
	border: 3px solid #1e90ff;	/* Blue */
}
table.imbox-speedy {
	border: 3px solid #b22222;	/* Red */
	background: #fee;			 /* Pink */
}
table.imbox-delete {
	border: 3px solid #b22222;	/* Red */
}
table.imbox-content {
	border: 3px solid #f28500;	/* Orange */
}
table.imbox-style {
	border: 3px solid #f4c430;	/* Yellow */
}
table.imbox-move {
	border: 3px solid #9932cc;	/* Purple */
}
table.imbox-protection {
	border: 3px solid #bba;	   /* Gray-gold */
}
table.imbox-license {
	border: 3px solid #88a;	   /* Dark gray */
	background: #f7f8ff;		  /* Light gray */
}
table.imbox-featured {
	border: 3px solid #cba135;	/* Brown-gold */
}

/* Category message box styles */
table.cmbox {
	margin: 3px 10%;
	border-collapse: collapse;
	border: 1px solid #aaa;
	background: #dfe8ff;	/* Default &quot;notice&quot; blue */
}

table.cmbox-notice {
	background: #d8e8ff;	/* Blue */
}
table.cmbox-speedy {
	margin-top: 4px;
	margin-bottom: 4px;
	border: 4px solid #b22222;	/* Red */
	background: #ffdbdb;		  /* Pink */
}
table.cmbox-delete {
	background: #ffdbdb;	/* Red */
}
table.cmbox-content {
	background: #ffe7ce;	/* Orange */
}
table.cmbox-style {
	background: #fff9db;	/* Yellow */
}
table.cmbox-move {
	background: #e4d8ff;	/* Purple */
}
table.cmbox-protection {
	background: #efefe1;	/* Gray-gold */
}

/* Other pages message box styles */
table.ombox {
	margin: 4px 10%;
	border-collapse: collapse;
	border: 1px solid #aaa;	   /* Default &quot;notice&quot; gray */
	background: #f9f9f9;
}

table.ombox-notice {
	border: 1px solid #aaa;	   /* Gray */
}
table.ombox-speedy {
	border: 2px solid #b22222;	/* Red */
	background: #fee;			 /* Pink */
}
table.ombox-delete {
	border: 2px solid #b22222;	/* Red */
}
table.ombox-content {
	border: 1px solid #f28500;	/* Orange */
}
table.ombox-style {
	border: 1px solid #f4c430;	/* Yellow */
}
table.ombox-move {
	border: 1px solid #9932cc;	/* Purple */
}
table.ombox-protection {
	border: 2px solid #bba;	   /* Gray-gold */
}

/* Talk page message box styles */
table.tmbox {
	margin: 4px 10%;
	border-collapse: collapse;
	border: 1px solid #c0c090;	/* Default &quot;notice&quot; gray-brown */
	background: #f8eaba;
}
.mediawiki .mbox-inside .tmbox { /* For tmboxes inside other templates. The &quot;mediawiki&quot; class ensures that */
	margin: 2px 0;			   /* this declaration overrides other styles (including mbox-small above)   */
	width: 100%;				 /* For Safari and Opera */
}
.mbox-inside .tmbox.mbox-small { /* &quot;small&quot; tmboxes should not be small when  */
	line-height: 1.5em;		  /* also &quot;nested&quot;, so reset styles that are   */
	font-size: 100%;			 /* set in &quot;mbox-small&quot; above.				*/
}

table.tmbox-speedy {
	border: 2px solid #b22222;	/* Red */
	background: #fee;			 /* Pink */
}
table.tmbox-delete {
	border: 2px solid #b22222;	/* Red */
}
table.tmbox-content {
	border: 2px solid #f28500;	/* Orange */
}
table.tmbox-style {
	border: 2px solid #f4c430;	/* Yellow */
}
table.tmbox-move {
	border: 2px solid #9932cc;	/* Purple */
}
table.tmbox-protection,
table.tmbox-notice {
	border: 1px solid #c0c090;	/* Gray-brown */
}

/* {ambox} */
table.ambox {
	margin: 0 10%;				  /* 10% = Will not overlap with other elements */
	border: 1px solid #a2a9b1;
	/* @noflip */
	border-left: 10px solid #36c;  /* Default &quot;notice&quot; blue */
	background: #fbfbfb;
}
table.ambox + table.ambox {	  /* Single border between stacked boxes. */
	margin-top: -1px;
}
.ambox th.mbox-text,
.ambox td.mbox-text {			/* The message body cell(s) */
	padding: 0 0.5em;	   /* 0.5em left/right */
}
.ambox td.mbox-image {		   /* The left image cell */
	/* @noflip */
	padding: 2px 0 2px 0.5em;	/* 0.5em left, 0px right */
}
.ambox td.mbox-imageright {	  /* The right image cell */
	/* @noflip */
	padding: 2px 0.5em 2px 0;	/* 0px left, 0.5em right */
}

table.ambox-notice {
	/* @noflip */
	border-left: 10px solid #36c;	/* Blue */
}
table.ambox-speedy {
	/* @noflip */
	border-left: 10px solid #b22222;	/* Red */
	background: #fee7e6;				   /* Pink */
}
table.ambox-delete,
table.ambox-serious {
	/* @noflip */
	border-left: 10px solid #b22222;	/* Red */
}
table.ambox-content {
	/* @noflip */
	border-left: 10px solid #f28500;	/* Orange */
}
table.ambox-style {
	/* @noflip */
	border-left: 10px solid #f4c430;	/* Yellow */
}
table.ambox-good {
	border-left: 10px solid #66cc44;
}
table.ambox-discussion {
	border-left: 10px solid #339966;
}
table.ambox-merge {
	border-left: 10px solid #9932cc;
}
table.ambox-move {
	/* @noflip */
	border-left: 10px solid #9932cc;	/* Purple */
}
table.ambox-protection {
	/* @noflip */
	border-left: 10px solid #a2a9b1;	   /* Gray-gold */
}

/* Footer and header message box styles */
table.fmbox {
	clear: both;
	margin: 0.2em 0;
	width: 100%;
	border: 1px solid #aaa;
	/* Default &quot;system&quot; gray */
	background: #f9f9f9;
}
table.fmbox-system {
	background: #f9f9f9;
}
table.fmbox-warning {
	border: 1px solid #bb7070;  /* Dark pink */
	background: #ffdbdb;		/* Pink */
}
table.fmbox-editnotice {
	background: transparent;
}
/* Div based &quot;warning&quot; style fmbox messages. */
div.mw-warning-with-logexcerpt,
div.mw-lag-warn-high,
div.mw-cascadeprotectedwarning,
div#mw-protect-cascadeon {
	clear: both;
	margin: 0.2em 0;
	border: 1px solid #bb7070;
	background: #ffdbdb;
	padding: 0.25em 0.9em;
}
/* Div based &quot;system&quot; style fmbox messages.
	Used in [[MediaWiki:Readonly lag]]. */
div.mw-lag-warn-normal,
div.fmbox-system {
	clear: both;
	margin: 0.2em 0;
	border: 1px solid #aaa;
	background: #f9f9f9;
	padding: 0.25em 0.9em;
}

/* These mbox-small classes must be placed after all other
	ambox/tmbox/ombox etc classes. &quot;body.mediawiki&quot; is so
	they override &quot;table.ambox + table.ambox&quot; above. */
body.mediawiki table.mbox-small {   /* For the &quot;small=yes&quot; option. */
	/* @noflip */
	clear: right;
	/* @noflip */
	float: right;
	/* @noflip */
	margin: 4px 0 4px 1em;
	width: 238px;
	font-size: 88%;
	line-height: 1.25em;
}
body.mediawiki table.mbox-small-left {   /* For the &quot;small=left&quot; option. */
	/* @noflip */
	margin: 4px 1em 4px 0;
	width: 238px;
	border-collapse: collapse;
	font-size: 88%;
	line-height: 1.25em;
}

/* Style for compact ambox */
/* Hide the images */
.compact-ambox table .mbox-image,
.compact-ambox table .mbox-imageright,
.compact-ambox table .mbox-empty-cell {
	display: none;
}
/* Remove borders, backgrounds, padding, etc. */
.compact-ambox table.ambox {
	border: none;
	border-collapse: collapse;
	background: transparent;
	margin: 0 0 0 1.6em !important;
	padding: 0 !important;
	width: auto;
	display: block;
}
body.mediawiki .compact-ambox table.mbox-small-left {
	font-size: 100%;
	width: auto;
	margin: 0;
}
/* Style the text cell as a list item and remove its padding */
.compact-ambox table .mbox-text {
	padding: 0 !important;
	margin: 0 !important;
}
.compact-ambox table .mbox-text-span {
	display: list-item;
	line-height: 1.5em;
	list-style-type: square;
	list-style-image: url(/w/skins/MonoBook/bullet.gif);
}
.skin-vector .compact-ambox table .mbox-text-span {
	list-style-type: disc;
	list-style-image: url(/w/skins/Vector/images/bullet-icon.svg);
	list-style-image: url(/w/skins/Vector/images/bullet-icon.png)\9;
}
/* Allow for hiding text in compact form */
.compact-ambox .hide-when-compact {
	display: none;
}

/* needs desc */

.infobox {
	border: 1px solid #aaa;
	background: #f9f9f9;
	margin-bottom: 0.5em;
	margin-left: 1em;
	padding: .4em;
	float: right;
	clear: right;
	font-size: 88%;
	width: 23em;
	vertical-align: middle;
	text-align: left;
	line-height: 1.5em;
	border-collapse: separate;
	border-spacing: 2px;
}
.infobox &gt; caption {
	font-size: 125%;
	font-weight: bold;
		padding: 0.2em;
}
.infobox td,
.infobox th {
	vertical-align: top;
}

/* temporarily for [[Template:Карточка]] */
table.infobox td p {
	margin: 0 !important;
}

/* списки в карточках */ 
.infobox th&gt;ul,
.infobox td&gt;ul {
	list-style-type: none;
	list-style-image: none;
	margin: 0;
}
.infobox th&gt;ol,
.infobox td&gt;ol {
	line-height: 1.1em;
	margin: 0 0 0 2em;
}
.infobox li {
	margin-bottom: 0;
}

.notice {
	text-align: justify;
	margin: 1em 0.5em;
	padding: 0.5em;
}

.messagebox {
	border: thin solid #aaa;
	background: #f9f9f9;
	width: 88%;
	margin: 0 auto 1em auto;
	padding: .4em;
	vertical-align: middle;
	font-size: 90%
}

blockquote {
	margin: 0.7em 0 0.7em 5%;
	padding: 0.7em 2% 0.7em 4%;
	background: #f5f5f5;
	overflow: hidden;
}

ol.references {
	font-size: 100%;
}
.references-small {
	font-size: 90%;
}
/* highlight focused footnotes and references in some browsers */
sup.reference:target,
ol.references li:target,
.highlight-target:target,
cite:target,
span.citation:target {
	background: #def;
}
sup.reference:target {
	font-weight: bold;
}

/* fix for line-breaking references */
sub,
sup {
	line-height: 1em;
}

.plainlinksneverexpand,
.plainlinksneverexpand a {
	background: none !important;
	padding: 0 !important;
}
.plainlinksneverexpand a.external.text:after,
.plainlinksneverexpand a.external.autonumber:after,
.plainlinksneverexpand .urlexpansion {
	display: none !important;
}

.clickable-image a:hover {
	text-decoration: none;
}

.printonly {
	display: none;
}

.dablink,
.rellink {
	font-style: italic;
	padding-left: 1.6em;
}

#disambig {
	border-top: 3px double #ccc;
	border-bottom: 3px double #ccc;
}

/*{TOClimit} &amp; TOC w/o numbers*/
.toclimit-2 .toclevel-2,
.toclimit-3 .toclevel-3,
.toclimit-4 .toclevel-4,
.toclimit-5 .toclevel-5,
.toclimit-6 .toclevel-6,
.toclimit-7 .toclevel-7,
.nonumtoc .tocnumber {
	display: none;
}


/* PDF icon next to external PDF link for Mozilla and Opera and for {PDFlink} template */
a[href$=&quot;.pdf&quot;].external,
a[href*=&quot;.pdf?&quot;].external,
a[href*=&quot;.pdf#&quot;].external,
a[href$=&quot;.PDF&quot;].external,
a[href*=&quot;.PDF?&quot;].external,
a[href*=&quot;.PDF#&quot;].external,
span.PDFlink a {
	background: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif) center right no-repeat !important;
	padding-right: 18px !important;
}

/* Clickable speaker in  {Template:Audio} ... */
.audiolink a {
	background: url(//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Loudspeaker.svg/11px-Loudspeaker.svg.png) center left no-repeat !important;
	padding-left: 16px !important;
	padding-right: 0 !important;
}

/* Medialist templates {Listen}, {Multi-listen_start}, {Video}, {Multi-video_start} */
div.listenlist {
	background: url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3f/Gnome_speakernotes_30px.png);
	padding-left: 40px;
}
div.videolist,
div.multivideolist {
	background: url(//thumb.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/2/20/Tango-video-x-generic.png/40px-Tango-video-x-generic.png);
	padding-left: 50px;
}
div.medialist {
	min-height: 50px;
	margin: 1em;
	background-position: top left;
	background-repeat: no-repeat;
}
div.medialist ul {
	list-style-type: none;
	list-style-image: none;
	margin: 0;
}
div.medialist ul li {
	padding-bottom: 0.5em;
}
div.medialist ul li li {
	font-size: 91%;
	padding-bottom: 0;
}

/* {Навигация} */
table.navigation-box th,
table.navigation-box td {
	vertical-align: middle;
	height: 30px;
}

/*{Навигационная полоса}, {Hider}, ... */
div.Boxmerge,
div.NavFrame {
	margin: 0;
	padding: 2px;
	border: 1px solid #aaa;
	text-align: center;
	border-collapse: collapse;
	font-size: 95%;
}
div.Boxmerge div.NavFrame {
	border-style: none;
	border-style: hidden;
}
div.NavFrame + div.NavFrame {
	border-top-style: none;
	border-top-style: hidden;
}
div.NavPic {
	background: #fff;
	margin: 0;
	padding: 2px;
	float: left;
}
div.NavFrame div.NavHead {
	height: 1.6em;
	font-weight: bold;
	font-size: 100%;
	background: #efefef;
	position: relative;
}
div.NavFrame p,
div.NavFrame div.NavContent,
div.NavFrame div.NavContent p {
	font-size: 100%
}
div.NavEnd {
	margin: 0;
	padding: 0;
	line-height: 1px;
	clear: both;
}
a.NavToggle {
	float: right;
	margin-right: 3px;
	font-weight: normal;
	font-size: 90%;
}

.messagebox.standard-talk {
	border: 1px solid #c0c090;
	background: #f8eaba;
}
.messagebox .floatleft {
	vertical-align: middle;
	clear: both;
	margin: 2px;
	padding: 0;
}
.messagebox .image {
	margin: 0;
	padding: 0;
}


/* {coord}s */
#mw-indicator-0-coord + .mw-indicator {
	border-left: 1px solid #A7D7F9;
	margin-left: 0.25em;
	padding-left: 0.5em;
}

.mw-body .geo-services {
	font-size: 82%;
}

.geo-services a &gt; span {
	margin: 0.25em;
}
.geo-services &gt; :first-child a &gt; span {
	margin-left: 0.4em;
}

.geo-geo-dec .geo-dec,
.geo-geo-dms .geo-dms {
	display: inline;
}
.geo-geo-dec .geo-dms,
.geo-geo-dms .geo-dec,
.geo-multi-punct {
	display: none;
}
.geo-lat,
.geo-lon {
	white-space: nowrap;
}

/* {tl} */
.wp-templatelink {
	color: #9098a0;
}

/* FlaggedRevs */
.mw-fr-reviewlink,
.fr-hist-basic-user,
.fr-hist-basic-auto {
	font-weight: normal;
	font-size: 85%;
}
.flaggedrevs-pending {
	background: #ffc;
}
.sitedir-ltr div.flaggedrevs_short {
	float: none;
	padding: 1px;
}
.sitedir-ltr div.flaggedrevs_short_details {
	width: 95%;
	display: none;
}


/* Remove &quot;external&quot; icon from links to WP */
body.ns-talk a.external[href*=&quot;//ru.wikipedia.org/&quot;],
body.ns-4 a.external[href*=&quot;//ru.wikipedia.org/&quot;],
body.ns-104 a.external[href*=&quot;//ru.wikipedia.org/&quot;] {
	background: none !important;
	padding-right: 0 !important;
}


.sitedir-ltr .mw-dismissable-notice-body {
	margin-right: 5em !important; /* was 20% */
}

/* Default style for navigation boxes */
.navbox {					 /* Navbox container style */
	box-sizing: border-box;
	border: 1px solid #a2a9b1;
	width: 100%;
	margin: 1em auto 0; /* Prevent preceding content from clinging to navboxes */
	clear: both;
	font-size: 88%;
	text-align: center;
	padding: 1px;
}
.navbox-inner,
.navbox-subgroup {
	width: 100%;
}
.navbox-group,
.navbox-title,
.navbox-abovebelow {
	padding: 0.25em 1em;	  /* Title, group and above/below styles */
	text-align: center;
}
.navbox-title {
	line-height: 1.6em;	   /* Standard 1.6em for title */
}
th.navbox-group {			 /* Group style */
	white-space: nowrap;
	/* @noflip */
	text-align: right;
}
.navbox,
.navbox-subgroup {
	background: #fdfdfd;	  /* Background color */
}
.navbox-list {
	border-color: #fdfdfd;	/* Must match background color */
}
.navbox th,
.navbox-title {
	background: #ccccff;	  /* Level 1 color */
}
.navbox-abovebelow,
th.navbox-group,
.navbox-subgroup .navbox-title {
	background: #ddddff;	  /* Level 2 color */
}
.navbox-subgroup .navbox-group,
.navbox-subgroup .navbox-abovebelow {
	background: #e6e6ff;	  /* Level 3 color */
}
.navbox-even {
	background: #f7f7f7;	  /* Even row striping */
}
.navbox-odd {
	background: transparent;  /* Odd row striping */
}
.navbox .hlist td dl,
.navbox .hlist td ol,
.navbox .hlist td ul,
.navbox td.hlist dl,
.navbox td.hlist ol,
.navbox td.hlist ul {
	padding: 0.125em 0;	   /* Adjust hlist padding in navboxes */
}
.navbox .navbox {
	margin-top: 0;			/* No top margin for nested navboxes */
}
.navbox + .navbox {
	margin-top: -1px;		 /* Single pixel border between adjacent navboxes */
}

/* Default styling for Navbar template */
.navbar {
	display: inline;
	font-size: x-small;
	font-weight: normal;
}
.navbar ul {
	display: inline;
	white-space: nowrap;
}
.mw-body-content .navbar ul {
	line-height: inherit;
}
.navbar.mini {
	word-spacing: -0.1em;
}
.navbar.mini span abbr[title] {
  border-bottom: none;
  text-decoration: none;
  cursor: inherit;
}

/* Navbar styling when nested in infobox and navbox */
.infobox .navbar {
	font-size: 100%;
}
.navbox .navbar {
	display: block;
	font-size: 100%;
}
.navbox-title .navbar {
	/* @noflip */
	float: left;
	/* @noflip */
	text-align: left;
	/* @noflip */
	margin-right: 0.5em;
	width: 5em;
}

/* Кнопки [показать]/[скрыть], создаваемые динамически функцией collapsibleTables()
   в [[MediaWiki:Common.js]] */
.collapseButton {
	/* @noflip */
	float: right;
	font-weight: normal;
	/* @noflip */
	margin-left: 0.5em;
	/* @noflip */
	text-align: right;
	width: auto;
}


/* Неразрывные пробелы в горизонтальных списках */
.nowrap,
.nowraplinks a,
.nowraplinks .selflink,
.hlist-items-nowrap dd,
.hlist-items-nowrap dt,
.hlist-items-nowrap li {
	white-space: nowrap;
}

/* Но где-то неразрывность надо сбросить (например, в навшаблонах в узких местах) */
.wrap,
.wraplinks a,
.hlist-items-nowrap dl dl, .hlist-items-nowrap dl ol, .hlist-items-nowrap dl ul, /* Allow nested lists to wrap anyway */
.hlist-items-nowrap ol dl, .hlist-items-nowrap ol ol, .hlist-items-nowrap ol ul,
.hlist-items-nowrap ul dl, .hlist-items-nowrap ul ol, .hlist-items-nowrap ul ul {
	white-space: normal;
}

/* [[Шаблон:Tree list]] */
.treeview ul {
	padding: 0;
	margin: 0;
}
.treeview li {
	padding: 0;
	margin: 0;
	list-style-type: none;
	list-style-image: none;
}
.treeview li li {
	background: url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f2/Treeview-grey-line.png&quot;) no-repeat 0 -2981px;
	/* @noflip */
	padding-left: 20px;
	text-indent: 0.3em;
}
.treeview li li.lastline {
	background-position: 0 -5971px
}
.treeview li.emptyline &gt; ul {
	/* @noflip */
	margin-left: -1px;
}
.treeview li.emptyline &gt; ul &gt; li:first-child {
	background-position: 0 9px
}

/* Watchlist details */
.watchlist-msg {
	float: right;
	background: #ffffe0;
	border: 1px solid #fd4;
	font-size: 8pt;
	padding: 0.5em 0.7em;
	margin-left: 1em;
	line-height: 1.4em;
}
#mw-watchlist-form {
	clear: both;
}


/* {{math}} */
.math-template {
	white-space: nowrap;
	font-family: times, serif, palatino linotype, new athena unicode, athena, gentium, code2000;
	font-size: 120%;
}

/* Visual editor related */
.mw-ve-editNotice .mbox-image {
	display: none;
}

/* For portals, added 2011-12-07 -bv
   On wide screens, show these as two columns
   On narrow and mobile screens, let them collapse into a single column */
.portal-column-left {
	float: left;
	width: 50%;
}
.portal-column-right {
	float: right;
	width: 49%;
}
.portal-column-left-wide {
	float: left;
	width: 60%;
}
.portal-column-right-narrow {
	float: right;
	width: 39%;
}
.portal-column-left-extra-wide {
	float: left;
	width: 70%;
}
.portal-column-right-extra-narrow {
	float: right;
	width: 29%;
}
@media only screen and (max-width: 800px) {
	/* Decouple the columns on narrow screens */
	.portal-column-left,
	.portal-column-right,
	.portal-column-left-wide,
	.portal-column-right-narrow,
	.portal-column-left-extra-wide,
	.portal-column-right-extra-narrow {
		float: inherit;
		width: inherit;
	}
}

/* Уточнение ширины логотипа на экранах с большей плотностью пикселей (сами
   изображения задаются в файле стилей, не изменяемом локально; помогает
   избежать сглаживания? 136 = 204 / 1,5; 204px — ширина картинки) */
@media (-webkit-min-device-pixel-ratio: 1.5), (min-resolution: 1.5dppx) {
	#p-logo a {
		background-size: 136px auto;
	}
}

@media (-webkit-min-device-pixel-ratio: 2), (min-resolution: 2dppx) {
	#p-logo a {
		background-size: 135px auto;
	}
}

/* Remove popup from Content translation tool, if not opted in */
.cx-callout:not(.cx-campaign-contributionsmenu):not(.cx-entrypoint-dialog) { display: none !important; }

/* Покрасить &quot;неприоритетные&quot; ссылки в библиографических ссылках в черный цвет (касается только ссылок, генерируемых Lua) */
.wef_low_priority_links a, .wef_low_priority_links a.extiw, .wef_low_priority_links a.external, .wef_low_priority_links a:visited, .wef_low_priority_links a.extiw:visited, .wef_low_priority_links a.external:visited {
 color: #000000;
}

/* Авторазбиение списков на колонки. Будет работать только для однострочных списков. 35em является предварительным числом, а фактическое будет посчитано исходя из ширины элементов. Должно использоваться только для UL внутри DIV. Пример использования -- шаблон {{Wikidata/SisterCities}} */
.autocolumns {
	-moz-columns: 35em auto;
	columns: 35em auto;
	white-space: nowrap;
}

/* Reduce page jumps by hiding collapsed/dismissed content */
.client-js .mw-collapsible.mw-collapsed .mw-collapsible-content,
.client-js table.mw-collapsible.mw-collapsed &gt; tbody &gt; tr:not(:first-child),
.client-js .collapsible.collapsed &gt; tbody &gt; tr:not(:first-child),
.client-js .NavFrame.collapsed &gt; .NavContent,
.client-js .mw-tochidden &gt; .toc &gt; ul {
	display: none;
}

/* Fix of default &lt;maplink&gt; display */
.mw-kartographer-maplink {
	margin-left: 0 !important;
	background-position: -3px -3px !important;
	padding: 2px 0 2px 16px !important;
}

/* Временный фикс для https://ru.wikipedia.org/?oldid=83409230#.D0.9F.D1.80.D0.B8.D0.BC.D0.B5.D1.87.D0.B0.D0.BD.D0.B8.D1.8F
   Как только заработает в релизной версии Хрома, можно удалять */
.references-compact ol.references {
	-webkit-column-count: 1;
}

/* Временный фикс [[Обсуждение MediaWiki:Common.css#Для чего .catlinks li параметр margin: 0.125em 0;?]],
   пока не исправят в нативных стилях */
.mediawiki .catlinks li {
	margin: 2px 0;
}

.ref-info {
	font-size: 85%;
	cursor: help;
	color: #72777d;
}</text>
      <sha1>iniz6rgfiqyogxp5x33iliyzooo6gzf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karjalazet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11083</id>
    <revision>
      <id>52718</id>
      <parentid>49716</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T14:21:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12757" sha1="eyeeqhxcsqbu6j91df61yvo1axzjr0a" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; border-spacing: 2px; background: #f9f9f9; border: 1px solid #aaa; font-size: 90%;&quot;

|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background: #e0e0e0;&quot; | Karjalazet
|-

| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Суднозеро.Жертвоприношение.jpg|keski|kehyksetön|350x350px]]
|-
! style=&quot;text-align: left;&quot; | Kogo lugu:

| ~ 125 000 — 130 000
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background: #e0e0e0;&quot; | Eländyalovehet

|-
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Ven'a|Ven’a]]:
| [[Karjalan tazavaldu]], [[Leningruadan aloveh]], [[Tverin aloveh]]

|-
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Suomi]]:
| [[Pohjas-Karjala]], [[Suvi-Karjala]]

|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background: #e0e0e0;&quot; | Kieli da uskondo
|-
! style=&quot;text-align: left;&quot; | Kieli:

| [[Karjalan kieli]] ([[Livvin kieli|livvin]], varzinkarjalan da [[Lyydin kieli|lyydin]] murdehet)
|-
! style=&quot;text-align: left;&quot; | Uskondo:

| [[Pravosluavine hristianskois]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background: #e0e0e0;&quot; | Roduhes olijat rahvahat

|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Suomelazet]], [[Vepsläzet]], [[Ižoralazet]]
|}
[[Failu:Karelian National Flag.svg|pienoiskuva|Epäviralline karjalaizien kanzallippu ]]

'''Karjalazet''' ollah uralilaine da baltiekkusuomelaine rahvas, kudamat eletäh enimite Suomes da Ven'al. Läis kai karjalazet paistah [[Karjalan kieli|karjalakse]], [[ven'a]]kse libo [[Suomen kieli|suomekse]]. Enimištö ollah pravoslaunoloi libo l'uterilaizii. Karjalazet rahvahanuskomukset ollah sežo vie hengis.

Ven'al karjalazet eletäh enimite [[Karjalan tazavaldu|Karjalan Tazavallas]] da Tverin alovehel. [[Suomi|Suomes]] karjalazet elettih enne vuozien 1939-1944 voinii Päivännouzu-Suomes Karjalan alovehil, ga nygöi läis kaikkial Suomes. Karjalazii eletäh sežo [[Ruočči|Ruočis]] da [[Ukrainu|Ukrainas]], kus oli vuvven 2001 laskendan mugah 1 500 karjalastu.

Karjalazet voijjah jagua eri joukkoloih karjalan kielen murdehien mugah. Karjalan kielen murdehet ollah liygi libo livvinkarjala ([[Livvin kieli]]), da varzinkarjal (varzinkarjalanmurreh), kuduah kuulutah vienankarjala, suvikarjala sego tverinkarjala (tiveri-karielan libo [[tverin karjalan kieli]]). Suomalaizien kielentutkiin mugah lyydi on oma kieli da lyydiläižet oma rahvas, ga ven´al se on karjalaine joukko.
==  Antropolougine tyyppi  ==
Karjalazet enimyölleh kuulutah jevropoidizih valgomori-baltiekkumallizih rahvahih. Belomoro-baltiekkumallii tyyppi on levitetty Jevroupan koillispuoles Baltiekkumeren päivännouzu- da suvirannalpäi Uralah suate (litvalazet, päivännouzulatviekat, karjalazet, vepsäläzet, erähät komilazet, ven'alazien da valgeven'alazien pohjazet joukot, ižorat)
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;140px&quot;&gt;
Karelians 01.jpg|Anuksen karjalaine. 1899 v.
Karelians.jpg|Karjalazet. 1906 v.
Karels1928.png|Karjalazet. 1928 v.
Runosångare.jpg|Runolaulajat
&lt;/gallery&gt;

== Karjalazien histourii ==

=== Algu ===
Karjalazet muodostuttih Karjalankannal myöhäzen Keski-iän aigah. Heijän ezi-ižät siirryttih suvipuolespäi [[Luadogu|Luadogan]] alovehelpäi, erottujen kogo heimospäi (d'akovan kul'tuuran kandoijien jälgeläzet, tulijat vepsäläzet), kudai eli Valgeijärvespäi Luadogassah suate. Enne karjalazii täs jo eli alguperäine saamelaine rahvas, kudai ruadoi mečästys- da keräilytöil (asbestoin keramiekan kul'tuuru). Karjalazien omaluadužus oli žiivatoin pidämine ([[Suomen kieli|suom]]. ''Karja''), muataloveh, puurakentehii da seppäruaduo. Karjalan tazavallan sydämis histouriellizen Karjalan keskus oli Vuoksijoven aloveh, kus oli nostettu [[Kägöisalmi|Korelan]] linnu. Karjalan kainalpäi karjalazet elettih [[Savonlinnu|Savos]], a siepäi tuldih Botničkan lahten da [[Välimerenliidäi|Valgien meren]] rannale. 

Paiči iččie karjalazii, karjalazes etnosas erotetah livviläzien subetnosat ([[Karjalan kieli|karjalakse]]. liygilaizet) da ristikanzat ([[Karjalan kieli|karjalakse]]. ''lyydilaizet''), kumpaset eruovutah, enimite, karjalan kielen murdehil. Livvikat enimite eletäh [[Anuksen piirin linnoin da kylien luvettelo|Anuksen Karjalas]], inehmizet - [[Priäžän kanzalline piiri|Priäžän Karjalas]]. Tverinkarjalazet ([[Karjalan kieli|karjalakse]]. ''tverin karielaze''t) erottutah sežo murdehel da etnillizel perindöl, da etnologi-tutkijat tunnustetah tverinkarjalazii erikseh subetnosakse. 

Sen ližäkse karjalazeh etnossah kuuluu Lappi-subetnos libo lappalaizet ([[Suojärven piiri|Segojärven]] karjalazet), kuduat eletäh [[Suojärven piiri|Segojärven]] ymbäristöl, kudamat tuldih loparilazien jälgeläzispäi, kuduat assimiliruittih karjalazih, ga kuduat säilytettih oma nimi. Kielen da kul'tuuran mugah lappalazet vähäzel erotah iče karjalazis. Toine lappi-nimelline karjalazien joukko eläy [[Suomi|Suomen]] Saimenjärven suvirannal Lappeenrannan piiris Lappeenrannas. Päivänlasku-karjalazet (karjala-suomelazet) kuulutah suomelazeh etnossah. 

=== Enzimäzet mainindat ===
Enzimäine tovelline kirjutettu mainindus karjalazis löytyy Novgorodan parraskirjas #590, kudai on päivätty vuozinnu 1075-1100, kudamas sanotah [[Litvu|Litvan]] (litvalazien) hyökkäykses korelah (karjalah). On XII-XIII vuozisuan päivänlaskulähtehii, kuduat mainitah karjalazii, kuvatah aijembii tapahtumii. Ezimerkikse VII-vuozisuan jälgimäzen vuosikymmenen tapahtumih, kuduat mainitah Saksoin Grammatiekan &quot;Danoin ruavot&quot; da &quot;Sagas Inglingoih näh&quot;, kuuluu viesti, ku danoin konungi Ivar Širokie Objat'a sai voitton karjalazien liittojoukospäi da tapettih Kyrjalobotnar- libo &quot;Karjalan lahten&quot; -nimellizes kohtas (voibi olla tarkoittamas Baltiekkumeren rannikkuo libo Suomenlahten, libo Karjalan korven Luadogan šhärilöi), enimät sen aijan löydökset on löytty arheolougieloil nygyaigazen [[Kurgijogi|Kurkijoven alovehel]]. XI vuozisuan allus Karjalan ruhtinaskundah niškoi on mainittu &quot;Saagas Olav Pyhäs&quot;, Norviegien suarnas.

Oletetah, gu enzimäzenny livvikkalazii maininnou VI vuozisuan gotielaine histouriekku Jordan Thiudos (&quot;Anuksen čud'&quot;) -nimel. Toinah enzimäzenny tundiettulois kirjutettulois lähtehis rahvahizis mainitah IX vuozisuan enzimäzes puolespäi päivätty Bavarian nimettöy nimie liudien libo rahvahien heimo ([[Latinan kieli|lat]]. liudi, toizin sanojen, voibi sanuo, sana toizuttau ičenimetys latinalazes fonetiekas). Vähästy myöhembi karjalazii-luaduloi mainittau Ahmed ibn Fadlan omas kirjas matkas Volgan piäle vuozinnu 921-922 lud-aanan rahvahan nimenke.

=== Keski-igäzet ===
Karjalazet elettih suurinnu perehinny, perehien joukko luadi heimoyhteiskunnan - kihlkunnan. Erähät kihlkunnat luajittih maakunnan, toizin sanojen alovehen, muan. Maakunnan piämiehenny seizoi kuningas - heimon vahnimii, kudai halličči yhtes kaikkii maakunnan vahnembii jämii - karjalaizii - kerähmönke. XI-XII vuozisual karjalazil oli aktiivine rodukogostujan murenemizen da susiedukogostujan muodostamizen protsessu. 

X-XI vuozisual karjalazil erottuu družina da hyö ruvetah aktiivisešti levittämäh omua alovehtu. XI-luvul karjalazet ruvetah astumah [[Anuksenlinnu|Anukseh]], kus hyö yhtevytetäh vezoinke. Täs luajitah livviläzien da lyydilaizien etnogruafiellizet joukot. Samal aijal algavuu matku Keski- da Pohjas-Karjalah. Sie eläjii saamelazien heimoi assimiliruittih libo ajettih Kolan niemimual. Sen ližäkse karjalazet lähtietäh iäneh pohjas-päivännouzuh: Pohjas-Dvinan nelläs suuspäi yksi hätken nimitettih Korelazekse, tämä nimi siirdyi Nikolai-Korelazen manasterile (1419), Korelazen randua tundietah Mezenan suus. 

Paiči &quot;iččenästy&quot; Karjalan ruhtinazkunduo, luajitah erähät karjalazet ruhtinazkundat (Saiman Karjalan ruhtinazkundu, Viipurin Karjalan ruhtinazkundu da Tiverin Karjalan ruhtinazkundu), ga niilöin luajindua keskeytti ruoččilaine ekspansii. Sen mugah Viipurin ruhtinaskunnu loppi oman olendan, a Tiverin ruhtinaskunnu kuului Karjalan omistukseh. X vuozisual Karjala - rodieu keskusvaldivo, hos XI vuozisual oli vie yksi suuri karjalaine ruhtinaskunnu - Savolaks. XIV vuozisuan enzimäzes puoles oli omaluaduine &quot;Karjalan ruhtinaskunnu&quot;, kuduan Novgorod luadii luodehizen rajan lujendamizekse. Nygöi Suomes ollah Pohjas-Karjalan da Suvi-Karjalan muat.

Kauppavuodet kazvetah sodan liittoh Karjalan da Novgorodanke, kudai oli XIII vuozisual. Novgorodilazet da karjalazet luajitah yhtes voinualovehet. 

* XI vuozisual karjalazet ruhtinat yhtes Jaroslav Viizahanke da hänen Vladimir-poijanke yhtyttih matkoih jemeh. 

* Vuvvennu 1178 karjalazet saldatat otettih [[Ruočči|Ruočin]] vallašša ollehen [[Suomi|Suomen]] ozan keskus Nouzi-linnu. Sil aigua oli otettu kiini piispa Rudolf, kudai ei olluh vaiku hengelline, ga muallinegi Ruotsin valdukunnan piämies. Sen periä piämies viettih Karjalah da sie tapettih, Nousi tuli häviendäh, a piälimäzen residencii siirrettih Abon linnah. 

* Vuvvennu 1187 piettih karjalazien da novgordalazien Sigtunan polgu, kudai hävitti Ruotsin muinazen piälinnan. Samannu vuonnu Karjalan laivasto sai voiton [[Estounii|Estounien]] laivastol

* Vuvvennu 1198 karjalazet novgordalazienke otettih Aabo. 

* Vuvvennu 1226-1227 ven'alazien da karjalazien yhtehizen matkan jälles hamien mualoile, karjalazet äijäl otettih ortodoksiedu. 

* Vuvvennu 1277 Aleksandr Nevskoin Dimitrii-poigu tuli järilleh Novgorodan ruhtinaskundah da toizel vuvvel lähti joukonke korel'ale da &quot;rangaitti korel'ua da otti muat heijän kil'l'ah&quot;. Korelan mua oli juattu 10 pogostuh, da rubei nimittämäh &quot;Korelan muadu&quot; Novgorodan volostin luvus. Muan keskuksennu rodih [[Kägöisalmi|Korela-linnu]], kus valdu ruattih sluužii ruhtinas da vojevoda. Novgorod rubei puolistamah Korelien muadu susiekoin kiškojis. 
* Vuonnu 1284 Novgorodan eläjät hävitettih ruoččilazii, kuduat yritettih panna Karjalah alovehtu. Nenga Karjalan suurin oza kuului Novgorodan tazavaldah. Ruoččilazet puolestah vuvvennu 1293 perustettih Karjalan mualoil Viipuri da pantih oman vallan alle 14 lähembästy kogostu.
* XIV-XV vuozisual Korelaine mua annettih syöttöh Novgorodan ruhtinahile. XIV vuozisuan enzimäzes puoles oli, S. I. Kočkurkinan sanoin mugah, omaluaduine &quot;Karjalan ruhtinaskunnu&quot;, kuduan Novgorod luadii luodeh-luodehrajojen lujendamizekse. 

[[Failu:Sigtunan matka.png|alt=Sigtunan sodanmatka|vasen|pienoiskuva|'''Sigtunan sodanmatka''']]
Vuvvennu 1323 Orehovan rauhansobimuksen mugah enzimäzen kerran virrallisešti oli miärätty Ruočin da Novgorodan valdukšien raja. Sopimuksen ehtojen mugah Novgorod andoi ruoččilazile kolme karjalastu pogostu: Savolaks, Jaaskii, Eyräpäi (Ogrebu). Nenga karjalaine rahvas ozuttihes kahten valdivon välil. Mahdollisena reakšjonana näih tapahtumih tultih korelan kapinoja 1314 ta 

1337 vuozi Päivänlasku-karjalazet otettih ozua suomelazen rahvahan muodostamizes. Nygöi Suomes nygöigi ollah [[Pohjas-Karjalan muakundu|Pohjas-Karjalan]] (v. 1960) da [[Suvi-Karjalan muakundu|Suvi-Karjalan]] alovehet. 

Vuvvennu 1478 Karjala yhtes kogo Novgorodan tazavaldanke meni Ven'an keskusvaldah. Moskovan ližändän jälles hävitettih bojarat, da karjalazet muanruadajat siirrettih mustoloin (valdivollizien) luaduh, mi äijäl parendi heijän sijua. 

== Demografii ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Karjalazet Ven'al (1926–2021)
!Luvettelo
!1926
!1939
!1959
!1970
!1979
!1989
!2002
!2010
!2021
|-
|Rahvasjoukko
|248,030
|249,855
|164,050
|141,148
|133,182
|124,921
|93,344
|60,815
|32,422
|-
|Prosentualizesti
|0.27%
|0.23%
|0.14%
|0.11%
|0.10%
|0.08%
|0.06%
|0.04%
|0.02%
|}
Jälgimäzen kolmen rahvahanlugemien tulokset Ven'al (2002, 2010 da semmite 2021 vuvvet) nostatetah ekspertoin da tiedomiehien-demografoin skepsiä tiedoloin keräilyn sistiemallizien probliemoin periä. Vuvvennu 2021 enämbi 16 miljonua ristikanzua [[Ven'a|Ven'al]] (niilöin joukos enämbi 60 tuhattu iče Karjalas) ei ozutannuh omua kanzua. Sen syynä on se, jotta tietoja usein otettih hallintolähteispäi (MVD:n tietokanta, ZAGS), kus &quot;kanzallisuž&quot; ruutuo ei yksinkertaisesti ole. Demografit huomautetah, gu vuvven 2021 rahvahanlugemine rodih &quot;pahimakse histouries&quot; suorituksen laadul. Pandemien da vähäluotettavuon periä rahvahanluvetteloih äijät kyzymykzet täytettih muodollisešti libo &quot;naapuriloin šanoista&quot; etnisen iččenävyön tarkentamatta. 

Rahvahan toven vähenemine alhazen rodivundan da assimiluacien mugah on hillämbä, midä ozutetah Rosstatan luvun jyrkiet hyppyöt kanzoin kirjutuksien välil. ИЯЛИ КарНЦ РАН:n spesialistit painotetah, ku moine jyrkkä vähennys on fyyszellizesti mahdotonta ilmai katastrofoi.

== Lähtehet ==

* Viljo Nissilä: Karjalan nimestä (1962)

[[Kategourii:Karjalazet|*]]</text>
      <sha1>eyeeqhxcsqbu6j91df61yvo1axzjr0a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dvarfiplaniettu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16626</id>
    <revision>
      <id>52720</id>
      <parentid>50312</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T16:00:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Fembriha</username>
        <id>8650</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>52720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3329" sha1="gg24gcq36a3vnjc6g8xjfnkg2cy4oji" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:300px;&quot;
|+ Dvarfiplanietat
|-
|
{|style=&quot;background-color: #000
|colspan=6|[[File:Ceres - RC3 - Haulani Crater (22381131691).jpg|150px|link=Ceres (dvarfiplaniettu)]]
|colspan=6|[[File:Pluto in True Color - High-Res.jpg|top|150x150px|link=Pluto (kääpiöplaniettu)]]
|-
|colspan=4|[[File:Eris and Dysnomia.png|100px|link=Eris (dvarfiplaniettu)]]
|colspan=4|[[File:Makemake with moon.JPG|100px|link=Makemake (dvarfiplaniettu)]]
|colspan=4|[[File:Haumea_Hubble.png|100px|link=Haumea (dvarfiplaniettu)]]
|-
|colspan=3|[[File:225088 Gonggong and Xiangliu by Hubble (cleaner).png|75px|link=225088 Gonggong]]
|colspan=3|[[File:Quaoar-weywot hst.png|75px|link=50000 Quaoar]]
|colspan=3|[[File:Orcus-Vanth 10801.jpg|75px|link=90482 Orcus]]
|colspan=3|[[File:Sedna PRC2004-14d.png|75px|link=90377 Sedna]]
|- style=&quot;line-height:0;&quot;
|}
|-
|colspan=12|Ylähänpäi alah, huruanpäi oigieh:
* '''[[Ceres (dvarfiplaniettu)|Ceres]]''', [[Dawn (kosmossuzondu)|Dawnan]] fotokuva (2015)
* '''[[Pluto (kääpiöplaniettu)|Pluto]]''', [[New Horizons (kosmossuzondu)|New Horizonsan]] fotokuva (2015)
----
* '''[[Eris (dvarfiplaniettu)|Eris]]''' kuunke ([[Dysnomia (kuu)|Dysnomia]])
* '''[[Makemake (dvarfiplaniettu)|Makemake]]''' kuunke ([[S/2015 (136472) 1]])
* '''[[Haumea (dvarfiplaniettu)|Haumea]]''' kuuloinke ([[Hi'iaka (kuu)|Hi'iaka]] da [[Namaka (kuu)|Namaka]])
----
* '''[[225088 Gonggong|Gonggong]]''' kuunke ([[Xiangliu (kuu)|Xiangliu]])
* '''[[50000 Quaoar|Quaoar]]''' kuunke ([[Weywot (kuu)|Weywot]])
* '''[[90482 Orcus|Orcus]]''' kuunke ([[Vanth (kuu)|Vanth]])
* '''[[90377 Sedna|Sedna]]'''
----
Kai fotokuvat, paiči Cereksen da Pluton kuvii, ollah suavut [[Hubble (teleskouppu)|Hubble]]-teleskoupal.
|}

'''Dvarfiplaniettu''' ({{K-en|dwarf planet)}} on taivahankappaleh:

* kudai pyöriy [[Päiväine|Päiväzes]] ymbäri;
* kudamal on tävvelline massu kerämuvvon jatkamah näh painovoiman vaikutuksel;
* kudai ei ole planietan kuu;
* kudai ei voi tyhjendiä radua muulois kappalehispäi.

[[Kanzoinväline tiähtitiijolline liitto|Kanzoinvälizen tiähtitiijollizen liiton]] 26. yhteiskerähmö hyväksyi tämän harakteristiekan vuonnu 2006.

==Dvarfiplaniettoin luvettelu==
===IAU:n hyväksytyt===
# [[Ceres (dvarfiplaniettu)|Ceres]] — ei ole kuudu
# [[Pluto (kääpiöplaniettu)|Pluto]] — 5 kuudu — [[Charon (kuu)|Charon]], [[Hydra (kuu)|Hydra]], [[Nix (kuu)|Nix]], [[Kerberos (kuu)|Kerberos]], [[Styks (kuu)|Styks (Styx)]].
# [[Haumea (dvarfiplaniettu)|Haumea]] — 2 kuudu — [[Hi'iaka (kuu)|Hi'iaka]], [[Namaka (kuu)|Namaka]]
# [[Makemake (dvarfiplaniettu)|Makemake]] — 1 kuu — [[S/2015 (136472) 1]]
# [[Eris (dvarfiplaniettu)|Eris]] — 1 kuu — [[Dysnomia (kuu)|Dysnomia]]
===Erähien tiähtitiijustelijien hyväksytyt (ei-virallizesti)===
# [[90377 Sedna|Sedna]] — ei ole kuudu
# [[50000 Quaoar|Quaoar]] — 1 kuu — [[Weywot (kuu)|Weywot]]
# [[90482 Orcus|Orcus]] — 1 kuu — [[Vanth (kuu)|Vanth]]
# [[225088 Gonggong|Gonggong]] — 1 kuu — [[Xiangliu (kuu)|Xiangliu]]

===Tovenmugazet kandiduatat===
# [[20000 Varuna]]
# [[28978 Iksion]]
# [[120347 Salacia]]
# [[38628 Huya]] 
# [[541132 Leleākūhonua]] 
# [[471143 Dziewanna]]
# [[174567 Varda]]
# [[22976 Gǃkúnǁʼhòmdímà]]
# [[(612911) 2004 XR190]] 
# [[19521 Chaos]]

==Lähtiet==

[[Kategourii:Tiähtitiedo]]</text>
      <sha1>gg24gcq36a3vnjc6g8xjfnkg2cy4oji</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tiähtisovat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16842</id>
    <revision>
      <id>52731</id>
      <parentid>52116</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T00:50:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Fembriha</username>
        <id>8650</id>
      </contributor>
      <origin>52731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6159" sha1="ibm3zignxqhdobd691q7ft1k93d14ma" xml:space="preserve">[[Failu:Star wars2.svg|pienoiskuva|&quot;Tiähtisodien&quot; logo]]

'''Tiähtisovat''' ({{K-en|Star Wars}} {{IPA2|stɑːɹ wɔːɹz}}) on amerikkalazen kinorežissör George Lucasan scifi-universum, kudamas ollah elokuvat, telesarjat, videokižat, stolakižat, kirjat, komiksat, da muut popkul'tuuran tuottehet. Tiähtisovat on kaikkien aigoin kolmas eniten tuonnuh elokuvasarju.

Tiähtisovat-universum, kudamas ollah äijii viittavuksii popkul'tuurah da mytolougieh, novvattau kosmossuouperan kanonoi da [[Joseph Campbell]]in [[Monomyytti|monomyytin]] struktuurua.

==Elokuvat==
===Skywalker-saga===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center; margin=auto; width:100%;&quot;
! style=&quot;width:14%&quot; | Elokuva
! Enziozutelmu
! Režissör
! Käzikirjuttajat
! Juondeh
! Produserat
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;background-color:#ccccff;&quot; | Alguperäine trilougii
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Epizoudu IV – Uuzi toivo''
| 25 oraskuudu 1977
| colspan=&quot;3&quot; | [[George Lucas]]
| rowspan=&quot;2 | [[Gary Kurtz]]
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Epizoudu V – Imperiuman vastahišku''
| 21 oraskuudu 1980
| [[Irvin Kershner]]
| [[Leigh Brackett]] da [[Lawrence Kasdan]]
| rowspan=2| George Lucas
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Epizoudu VI – Jedin järillehtulendu''
| 25 oraskuudu 1983
| [[Richard Marquand]]
| Lawrence Kasdan da George Lucas
| [[Howard Kazanjian]]
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;background-color:#ccccff;&quot;| Eziosatrilougii
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Epizoudu I – Peittovaravo''
| 19 oraskuudu 1999
| rowspan=&quot;3&quot; | George Lucas
| George Lucas
| rowspan=&quot;3&quot; | George Lucas
| rowspan=&quot;3&quot; | [[Rick McCallum]]
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Epizoudu II – Klonoin rynnäkkö''
| 16 oraskuudu 2002
| George Lucas и [[Jonathan Hales]]
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Epizoudu III – Sithan tazavo''
| 19 oraskuudu 2005
| George Lucas
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;background-color:#ccccff;&quot; | Jatko-ozatrilougii
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Epizoudu VII – Vägi nouzou''
| 18 talvikuudu 2015
| [[J. J. Abrams]]
| colspan=&quot;2&quot; | Lawrence Kasdan, J. J. Abrams da [[Michael Arndt]]
| [[Kathleen Kennedy (produser)|Kathleen Kennedy]], J. J. Abrams da [[Bryan Burk]]
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Epizoudu VIII – Jälgimäine jedi''
| 15 talvikuudu 2017
| colspan=&quot;3&quot; | [[Rian Johnson]]
| Kathleen Kennedy da [[Ram Bergman]]
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Epizoudu IX – Skywalkeran nouzu''
| 19 talvikuudu 2019
| J. J. Abrams
| [[Chris Terrio]] da J. J. Abrams
| [[Derek Connolly]], [[Colin Trevorrow]], J. J. Abrams da Chris Terrio
| Kathleen Kennedy, J. J. Abrams da [[Michelle Rejwan]]
|-
|}

===Yksittäzet elokuvat===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:center; margin=auto; width:100%;&quot;
! style=&quot;width:14%&quot; | Elokuva
! Enziozutelmu
! Režissör
! Käzikirjuttajat
! Juondeh
! Produserat
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Rozvo-Yksi: Tiähtisodien juttu''
| 16 talvikuudu 2016
| [[Gareth Edwards]]
| [[Chris Weitz]] da [[Tony Gilroy]]
| [[John Knoll]] da [[Gary Whitta]]
| rowspan=&quot;2&quot; | Kathleen Kennedy, [[Allison Shearmur]] da [[Simon Emanuel]]
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Han Solo: Tiähtisodien juttu''
| 25 oraskuudu 2018
| [[Ron Howard]]
| colspan=&quot;2&quot; | [[Jonathan Kasdan]] da Lawrence Kasdan
|-
!''Mandaloralaine da Grogu''
|22 oraskuudu 2026
|[[Jon Favreau]]
| colspan=&quot;2&quot; |Jon Favreau da [[Noah Kloor]]
|Jon Favreau, Dave Filoni, Kathleen Kennedy da [[Ian Bryce]]
|}

===Animatsii===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center; margin=auto; width:100%;&quot;
! style=&quot;width:14%&quot; | Elokuva
! Enziozutelmu
! Režissör
! Käzikirjuttajat
! Produser
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Klonsovat''
| 15 elokuudu 2008
| Dave Filoni
| [[Henry Gilroy]], [[Steven Melching]] da [[Scott Murphy]]
| [[Catherine Winder]]
|}

===Tulijat elokuvat===
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:center; margin=auto; width:100%;&quot;
! style=&quot;width:14%&quot; | Elokuva
! Enziozutelmu
! Režissör
! Käzikirjuttajat
! Produserat
! Status
! Viittehet
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Tiähtihävittäi''
| 28 oraskuudu 2027
| [[Shawn Levy]]
|[[Jonathan Tropper]]
| Kathleen Kennedy da Shawn Levy
|Post-productionas
|&lt;ref&gt;https://www.starwars.com/news/star-wars-starfighter&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | Nimetöi elokuva ''uvves jediritarikunnas''
| rowspan=&quot;3&quot; |TBA
| [[Sharmeen Obaid-Chinoy]]
| [[George Nolfi]]
| rowspan=&quot;2&quot; |Kathleen Kennedy
|Pre-productionas
|&lt;ref name=&quot;Future_Deadline&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | Nimetöi elokuva ''jediritarikunnan perustukses''
| [[James Mangold]]
|James Mangold da [[Beau Willimon]]
| rowspan=&quot;2&quot; |Kehitykses
|&lt;ref name=&quot;Future_Deadline&quot;&gt;https://deadline.com/2023/04/daisy-ridley-reprising-rey-in-sharmeen-obaid-chinoy-steven-knight-star-wars-movie-star-wars-celebration-1235319893/&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | Nimetöi elokuva ''Uvven tazavallan aigukavves''
| colspan=&quot;2&quot; | Dave Filoni
| Kathleen Kennedy da Jon Favreau
|&lt;ref name=&quot;Future_Deadline&quot; /&gt;
|}

==Telesarjat==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:center; margin=auto; width:100%;&quot;
! style=&quot;width:67%&quot; | Sarju
! style=&quot;width:33%&quot; | Tuotandokauzi
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;background-color:#ccccff;&quot; | Animatsiet
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Klonsovat''
| 7
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Vastahnouzijat''
| 4
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Vastustus''
| 2
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Vijalline joukko''
| 3
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Viiziet''
| 3
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Starinat''
| 1. Jedilöin starinat&lt;br&gt;2. Imperiuman starinat&lt;br&gt;3. Alamuailman starinat
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Pienien jedilöin šeikkailut''
| 3
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Maul – pimeikköherru''
| 2
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;background-color:#ccccff;&quot; | Näyttelyt
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Mandaloralaine''
| 3
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Boba Fettan kirju''
| 1
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Obi-Wan Kenobi''
| 1
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Andor''
| 2
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Ahsoka''
| 2
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Akoluuttu''
| 1
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Tiähtisovat: Tugilaivukundu''
| 1
|-
|}

==Lähtiet==
{{Viittehet}}

[[Kategourii:Kirjalližus]]
[[Kategourii:Fil’mat]]</text>
      <sha1>ibm3zignxqhdobd691q7ft1k93d14ma</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Enzimäine muailmansoda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17439</id>
    <revision>
      <id>52729</id>
      <parentid>52520</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T20:55:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Fembriha</username>
        <id>8650</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>52729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1363" sha1="dgfag7yjclzky5xbx1o0jawb92pro01" xml:space="preserve">{{UIC}}
'''Enzimäine muailmansoda''' ([[28. heinykuudu]] [[1914]] — [[11. kylmykuudu]] [[1918]]) oli [[Muailmansoda|global]] [[Soda|sodakonfliktu]] [[Antanta]]n, kudamah kuulutah [[Brittiläine valdukundu|Suuri-Britannii]], [[Fransien kolmas tazavaldu|Fransii]] da [[Ven'an valdukundu|Ven'a]], da [[Kolmiliitto|Kolmiliiton]], kudamah kuulutah [[Saksan keisarikundu|Saksa]], [[Austrii-Ungari]] da [[Itaalien kuningaskundu|Itaalii]], välis. Paiči [[Jevrouppu|Eurouppua]], sodatoimet levittih [[Aazii|Aazien]] da [[Afriekku|Afrikan]] piäle. Sovan lopundua sodah otti ozua 38 muadu, ezimerkikse, [[Yhtysvallat]], [[Bel'gii|Belgii]], [[Serbien kuningaskundu|Serbii]], [[Montenegron kuningaskundu|Montenegro]], [[Osmanoin valdukundu]], [[Bulgaarien kuningaskundu|Bulgaarii]], da muga ielleh.

[[28. kezäkuudu]] [[1914]] bosnien serbielaine [[Gavrilo Princip]] [[Sarajevon tappo|tappui arhihertai Franz Ferdinandan]], mi merkiči [[Heinykuun kriizu|Heinykuun kriizan]] allun, kudai piättyi Austrii-Ungarin ilmoittajes sovan Serbiele.

Vuvven 1918 loppuh Kolmiliitto algoi hajota, Austrii-Ungari, Osmanoin valdukundu da Bulgaarii allekirjutettih rauhusobimukset. Lopullizesti soda piättyi [[Wilhelm V]]:n luobumizeh kruunuh da Saksan allekirjuttamah [[Compiègnen välirauhan (1918)|Compiègnen välirauhah]].

== Viittehet ==
{{Viittehet}}

[[Kategourii:Sovat]]</text>
      <sha1>dgfag7yjclzky5xbx1o0jawb92pro01</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>SS voiskien diviizieloin luvettelo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17472</id>
    <revision>
      <id>52722</id>
      <parentid>52704</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T17:32:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15294" sha1="bn1uv2wwwyg7ebu0i8onjeo92pve521" xml:space="preserve">'''SS:n voiskien diviiziet''', kaččomattah omua luaduu, kuuluttih kerävynnyzien noumerudivizien yhtehizeh liinieh. Tavan mugah SS:n sodajoukkoloin diviizii oli vaiku germuanilazet — [[Natsi-Germuanii|Nacistoin Germuanien]] kanzalazis — libo toizis germuanielazis rahvahis, ga ielleh ruvettih kerävymäh ei-germuanielazis rahvahisgi diviiziet. Nuorisaldatis libo omatahtozis folksdojčan rivilöispäi luajittuloi diviizieloi sanottih» ss:n volont’ourakse diviiziekse &quot;  ''SS-Freiwilligen Division''), diviiziet ulgomualazis saldatois - «SS:n sodajoukkoloin diviizieloil» ([[Germuanien kieli|germ]]. ''Waffen Division der SS''). Ulgomualazis SS:n sodajoukkoloin diviizielois ofitsieroinnu oldih enimyölleh germuanilazet. Erähät diviizielois oldih toven bojujoukot, diviiziennu olles vai bumuagal.

== Diviiziet ==
&lt;div style=&quot;overflow-x: auto; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%;&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:10%; text-align:left; font-size:80%&quot; 
! Noumeru
! Diviizii
! Luadu
! Roindupäivy
! Hävitändypäivy
! Laivukundu
! Jälgimäine komandiiru
! Merki
! Maksimualline lugu
|-
| 1
| [[SS-n 1. tankainedivizii «Leibstandarte SS Adolf Hitler»|&quot;SS:n Leibštandartu Adol'f Hitler»]]
| Tankoin
| 17. kevätkuudu 1933
| Oraskuudu 1945
| SS:n erillizien joukkoloin rahvas (Niilöin Joukos Adol'f Gitleran persounalline vardoičus SS-Stabswache Berlin)
| SS:n brigadifureru Otto Kumm

| [[Failu:1._SS-Panzer-Division_Leibstandarte-SS_Adolf_Hitler.svg|keski|79x79px]]
| 22 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 2
| [[SS-n 2. tankainedivizii «Das Reich»|«Reih»]]
| Tankoin
| 9. ligakuudu 1939
| Oraskuudu 1945
| SS:n erillizien ozien saldatat
| SS:n štandartenf’ureru Karl Kreutz

| [[Failu:SS-Panzer-Division_symbol.svg|keski|79x79px]]
| 21 008 (oraskuudu 1940)
|-
| 3
| [[SS-n 3. tankainedivizii «Totenkopf»|«Kuolluh piä»]]
| Tankoin
| 16.  ligakuudu 1939
| 8. oraskuudu 1945
| Joukkoloin saldatat «Kuolluh piä»
| SS:n sodajoukkoloin generualu-majouru Helmut Becker

| [[Failu:3rd_SS_Division_Logo.svg|keski|78x78px]]
| 21 311 (oraskuudu 1940)
|-
| 4
| [[SS-n 4. policiidivizii|«Policai»]]
| Tankoi-grenaderskoi (motoriziiruittu)
| 18.  syvyskuudu 1939
| 2 oraskuudu 1945
| Kunnon policien ruadajat
| SS:n standartenfureru Valter Harcer

| [[Failu:4._SS-Polizei-Panzergrenadier-Division.svg|keski|78x78px]]
| 17 347 (kezäkuudu 1941)
|-
| 5
| [[SS-n 5. tankainedivizii «Wiking»|«Viking»]]
| Tankoin
| 1. talvikuudu 1940
| 5. oraskuudu 1945
| Saksalazet, tančalazet, norviegielazet, hollandielazet, flamandalazet, ruočilazet
| SS:n oberf’ureru Karl Ul’rih

| [[Failu:5th_SS_Division_Logo.svg|keski|78x78px]]
| 19 377 (kezäkuudu 1944)
|-
| 6
| [[SS-n 6. mägijägäridivizii «Nord»|«Nord»]]
| Mägijalguvägi
| 28. tuhukuudu 1941
| 8. oraskuudu 1945
| SS:n 6-da 7-jalgumiehien polkien saldatat
| SS:n štandartenfureru Franz Šreiber

| [[Failu:6th_SS_Division_Logo.svg|keski|73x73px]]
| 21 247 (oraskuudu 1943)
|-
| 7
| «Princu Oigen»
| Volont'ouroin Mägijalguvägi
| Kevätkuudu 1942
| Oraskuudu 1945
| Iččenäzen Horvuatii Valdivon volksdojče 
| SS:n brigadif’ureru da sodajoukkoloin generualu-majouru August Schmidhuber

| [[Failu:7th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 21 123 (oraskuudu 1943)
|-
| 8
| «Florian Guier»
| Kavalierien
| 1. kezäkuudu 1942
| 12 tuhukuudu 1945
| SS n kavalierien briguadan saldatat
| SS:n brigadif’ureru da SS:n sodajoukkoloin generualu-majouru Joahim Rumor

| [[Failu:8th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 13 000 (oraskuudu 1943)
|-
| 9
| «Hogenštaufenu»
| Tankoin
| 1 tuhukuudu 1943
| 8. oraskuudu 1945
| Rezervupataljonan kuhkuttajat da ruadajat saldatat
| SS:n brigadif’ureru da sodajoukkoloin generualu-majouru Sil'vestr Štadler

| [[Failu:9th_SS_Division_Logo.svg|keski|78x78px]]
| 19 611 (oraskuudu  1943)
|-
| 10
| «Frundsberg»
| Tankoin
| Pakkaskuudu 1943
| 9. oraskuudu 1945
| Germuanien kuččujat da Imperuattoran ruadopalvelun rahvas
| SS:n oberšturmbannfureru Franz Restel'

| [[Failu:10th_SS_Division_Logo.svg|keski|78x78px]]
| 19 313 (oraskuudu 1943)
|-
| 11
| «Nordland»
| Volont'ouroin tankoi-grenaderskoi  (motoriziiruittu)
| Февраль 1943
| 1. oraskuudu 1945
| Germuanielazet, tančalazet, norviegielazet
| SS:n brigadifureru
Gustav Krukenberg

| [[Failu:11._SS-Freiwilligen-Panzergrenadier-Division_„Nordland“.svg|keski|78x78px]]
| 11 740 (kezäkuudu 1944)
|-
| 12
| «Gitlerjugendu»
| Танковая
| 24 июня 1943
| Май 1945
| &quot;SS:n Leibštandartu Adol'f Hitler»:n Diviizien veteruanat
| SS:n brigadifureru da ss: n sodajoukkoloin generualu-majouru Hugo Kraas

| [[Failu:12th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 21 482 (talvikuudu 1943)
|-
| 13
| «Handšar» (1. horvuatolazien)
| Mägijalguvägi
| 1 kevätkuudu 1943
| 8. oraskuudu 1945
| Bosnien muslimat, horvuatat
| SS:n brigadifureru
Deziderius Hampel’

| [[Failu:13th_SS_Division_Logo.svg|keski|73x73px]]
| 21 065 (talvikuudu 1943)
|-
| 14
| «Galičina» (1. ukrainalazien)
| Гренадерская (пехотная)
| Апрель 1943
| Май 1945
| Украинцы из Западной Украины
| Бригадефюрер СС и генерал-майор войск СС Фриц Фрейтаг

| [[Failu:14._SS-Freiwilligen-Infanterie-Division_„Galizien”.svg|keski|77x77px]]
| 22 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 15
| 1. Latvilazien
| Войсковая гренадерская (пехотная)
| 25 февраля 1943
| Май 1945
| Латыши из Латышского добровольческого легиона СС
| Бригадефюрер СС Карл Бурк

| [[Failu:15divss.svg|keski|73x73px]]
| 20 291 (talvikuudu 1943)
|-
| 16
| «SS:n Reihf'ureru»
| Танково-гренадерская (моторизованная)
| Октябрь 1943
| Май 1945
| Военнослужащие штурмовой бригады «Рейхсфюрер СС»
| Оберфюрер СС Отто Баум

| [[Failu:16th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 14 223 (talvikuudu 1943)
|-
| 17
| «Gets von Berlihingen»
| Танково-гренадерская (моторизованная)
| Ligakuudu 1943
| 7. oraskuudu 1945
| Резервисты и призывники
| Оберфюрер СС Георг Бохманн

| [[Failu:17th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 18 354 (15 kezäkuudu 1944)
|-
| 18
| «Horst Vessel»
| Добровольческая танково-гренадерская (моторизованная)
| 25. pakkaskuudu 1944
| Oraskuudu 1945
| Немцы из 1-й моторизованной бригады СС и венгерские фольксдойче из Бачки
| Штандартенфюрер СС Генрих Петерсен

| [[Failu:18th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 11 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 19
| 2. Latvilazien
| Войсковая гренадерская (пехотная)
| Pakkaskuudu 1944
| Oraskuudu 1945
| Латыши из 2-й Латвийской добровольческой бригады СС
| Группенфюрер СС и генерал-лейтенант войск СС и полиции Бруно Штреккенбах

| [[Failu:19th_SS_Division_Logo.svg|keski|73x73px]]
| 10 592 (kezäkuudu 1944)
|-
| 20
| 1. Virolazien
| Войсковая гренадерская (пехотная)
| 20. pakkaskuudu 1944
| Oraskuudu 1945
| Эстонцы из 3-й эстонской добровольческой бригады СС
| Оберфюрер СС Бертольд Маак

| [[Failu:20th_SS_Division_Logo.svg|keski|81x81px]]
| 15 382 (20 syvyskuudu 1944)
|-
| 21y
| «Skanderbeg» (1. Albanilazien)
| Mägijalguvägi
| Ligakuudu 1944
| 7. talvikuudu 1944
| Albuanalazet politsiimiehen Bataljonaspäi L'uboten da Bali Kombetar-liikkehespäi, omatahtozet Kosovos da Albuanies, merimiehet krigsmarinas
| Оберфюрер СС Август Шмидхубер

| [[Failu:21st_SS_Division_Logo.svg|keski|73x73px]]
| 6 156 (kezäkuudu 1944)
|-
| 22
| «Marija Terezija»
| Omatahtoine kavalierii
| Ligakuudu 1944
| Oraskuudu 1945
| Vengralazet da [[Vengrii|vengrien]] volksdoječat
| SS:n brigadifureru da ss: n sodajoukkoloin generualu-majouru August Ceender

| [[Failu:22nd_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 8 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 23
| «Kama» (2. Horvuatolazien)
| Mägijalguvägi
| 17 kezäkuudu 1944
| 24. syvyskuudu 1944
| Bosnien muslimat SS:n 13-diviiziespäi, nemsoin ofitsierat SS n 7-diviziespäi, horvuatoin folksdoiče da horvuatat
| SS:n oberfureru Gustav Lombard

| [[Failu:23rd_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 2 199 (kezäkuudu 1944)
|-
| 23
| «Alangomuat» (1-я Hollandien)
| Omatahtoine tanko-grenaderskoi (motoriziiruittu)
| 10 tuhukuudu 1945
| Oraskuudu 1945
| Нидерландские бойцы 4-й добровольческой моторизованной бригады СС «Нидерланды»
| SS:n brigadifureru da sodajoukkoloin generualu jyrgen Wagner

| [[Failu:23rd_SS_Division_Logo_&quot;Nederland&quot;.svg|keski|79x79px]]
| 6 000 (декабрь 1944)
|-
| 24
| «Karst’jeger»
| Mägijalguvägi
| 1. elokuudu 1944
| Oraskuudu 1945
| Австрийцы, тирольские немцы, итальянцы, словенцы, украинцы, хорваты и испанцы
| SS:n oberfureru Adol'f Hanz

| [[Failu:24th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 3 000 (talvikuudu1944)
|-
| 25
| «Hun’jadi» (1. vengrien)
| Гренадерская (пехотная)
| 2. kylmykuudu 1944
| 3. oraskuudu 1945
| Венгры из боевой группы СС «Деак» и 13-й венгерской пехотной дивизии
| SS:n joukkof’urer Jozef Grassi

| [[Failu:25th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 15 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 26
| 2. vengrien
| Гренадерская (пехотная)
| Декабрь 1944
| Oraskuudu 1945
| Венгерские и румынские добровольцы
| SS:n joukkof’urer Jozef Grassi

| [[Failu:26th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 13 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 27
| «Langemark» (1. flamandien)
| Добровольческая танково-гренадерская
| 19 октября 1944
| Oraskuudu 1945
| Бельгийцы из 6-й бригады СС «Лангемарк»
| Оберфюрер СС Томас Мюллер

| [[Failu:27th_SS_Division_Logo.svg|keski|80x80px]]
| 7 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 28
| «Vallonii»
| Добровольческая гренадерская (пехотная)
| 19 октября 1944
| Oraskuudu 1945
| Бельгийцы из 5-й добровольческой штурмовой бригады СС «Валлония»
| Штандартенфюрер СС Леон Дегрель

| [[Failu:28._SS-Freiwilligen-Grenadier-Division,_„Wallonien”.svg|keski|77x77px]]
| 4 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 29
| «RONA» (1. ven’alazien)
| Гренадерская (пехотная)
| 1 августа 1944
| Kylmykuudu 1944
| Члены Русской освободительной народной армии
| Бригадефюрер СС Кристоф Дим

| [[Failu:29._Waffen-SS-_Grenadier-Division_„Rona”_(1._russisch).svg|keski|79x79px]]
| от 10 до 15 тысяч (1943)
|-
| 29
| «Italii» (1. italilazien)
| Гренадерская (пехотная)
| 9 марта 1945
| 30 sulakuudu 1945
| Итальянцы из 1-й пехотной бригады СС
| Оберфюрер СС Эрнст Тцшоппе

| [[Failu:29._Waffen-SS-Grenadier-Division_(„Italia“).svg|keski|81x81px]]
| 15 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 30
| 2. ven’alazien
| Гренадерская (пехотная)
| 1 августа 1944
| 9. kevätkuudu 1945
| Русские, белорусские и украинские члены бригады шуцманшафта «Зиглинг»
| Оберштурмбаннфюрер СС Ганс Зиглинг

| [[Failu:30th_Waffen_Grenadier_Division_of_the_SS.svg|keski|81x81px]]
| 4 400 (talvikuudu 1944)
|-
| 30
| 1. valgoven'alaizien
| Гренадерская (пехотная)
| 9 марта 1945
| Sulakuun loppu 1945
| Солдаты 30-й гренадерской бригады СС (1-й белорусской)
| Штурмбаннфюрер СС Франц Кушель

| [[Failu:30th_Waffen_Grenadier_Division_of_the_SS.svg|keski|81x81px]]
| läs 4 000 (pakkaskuudu 1945)
|-
| 31
| «Bohemii da Moravii»
| Omatahtoine grenaderskoi (jalguvägi)
| 1 октября 1944
| Oraskuudu 1945
| Самооборона венгерских фольксдойче, немцы из 23-й горной дивизии СС «Кама»
| Бригадефюрер СС и генерал-майор войск СС Август Вильгельм Трабандт

| [[Failu:31th_SS_Division_Logo.svg|keski|81x81px]]
| 11 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 32
| «30. Pakkaskuudu»
| Добровольческая гренадерская (пехотная)
| 30 января 1945
| Oraskuudu 1945
| Немцы из разных запасных и учебных частей войск СС
| SS:n štandartenfureru Hans Kemppin

| [[Failu:32._SS-Freiwilligen-Grenadier-Division_„30._Januar”.svg|keski|81x81px]]
| 12 000 hengie (pakkaskuudu—tuhukuudu 1945)
|-
| 33
| 3. Vengrien
| Kavalierien
| Kylmykuudu 1944
| Tuhukuudu 1945
| Vengrien volont’ourat
| SS:n oberfureru Laslo Deak

| [[Failu:33th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| —
|-
| 33
| «Šarleman’» (1. francielaine)
| Гренадерская (пехотная)
| 10 февраля 1945
| 2. oraskuudu 1945
| Francielazet SS:n sodajoukkoloin 7. grenaderskois briguadas
| SS:n štandartenfureru Valter Zimmermann

| [[Failu:33._SS-Waffen-Grenadier-Division_„Charlemagne”.svg|keski|77x77px]]
| läs 7 300 (tuhukuudu 1945)
|-
| 34
| &quot;Landstorm Nederland» (2. Hollandien)
| Volont’ouroin tankoi-grenaderskoi 
| 10. tuhukuudu 1945
| 5. oraskuudu 1945
| Allanmualazet SS:n 10 volont’ouries jalguvägibriguadas
| SS:n oberfureru Martin Keler

| [[Failu:34th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| läs 3 000 (tuhukuudu 1945)
|-
| 35
| Policei
| Grenaderskoi (jalguvägi)
| Tuhukuun loppu 1945
| Sulakuun loppu 1945
| SS:n Virt-politsiimiehien briguadan saldatat
| SS:n štandartenfureru  R'udiger Piper

| [[Failu:35divss.svg|keski|78x78px]]
| —
|-
| 36
| «Dirlevanger»
| Vojennoi grenaderskoi (jalguvägi)
| 20. kezäkuudu 1940 / tuhukuudu 1945
| Kevätkuudu 1945
| Brakonjerstvas suuditut pahanruadajat, toizet rozvot, kollaboratsionistat
| SS:n brigadifureru Fritz Šmedes

| [[Failu:HIAG_Crossed_Grenades_symbol.svg|keski|81x81px]]
| 4 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 37
| «L'utcov»
| Volont’ouroin kavalierii
| 2. tuhukuudu 1945
| Oraskuudu 1945
| SS:n 8-da 22-kavalierien diviizieloin saldatat, kavalierien školan opastajat [[Praga|Pragas]], vengrien volksdoječas
| SS:n štandartenfureru Karl Gezele

| [[Failu:Symbol_of_the_37._SS-Freiwilligen-Kavallerie-Division.svg|keski|76x76px]]
| —
|-
| 38
| «Nibelungat»
| Grenaderskoi (jalguvägi)
| 27. kevätkuudu 1945
| 8. oraskuudu 1945
| SS:n oficieroin školan opastajat da kursuniekat Bad-Telčas
| SS:n  Grupenf'urer Martin Štange

| [[Failu:38th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 6 000 (kevätkuudu 1945)
|}
[[Kategourii:SS]]</text>
      <sha1>bn1uv2wwwyg7ebu0i8onjeo92pve521</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52723</id>
      <parentid>52722</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T17:36:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15335" sha1="g77xl92q7j4xkkl6fpux4yc83iay2kd" xml:space="preserve">'''SS:n voiskien diviiziet''', kaččomattah omua luaduu, kuuluttih kerävynnyzien noumerudivizien yhtehizeh liinieh. Tavan mugah SS:n sodajoukkoloin diviizii oli vaiku germuanilazet — [[Natsi-Germuanii|Nacistoin Germuanien]] kanzalazis — libo toizis germuanielazis rahvahis, ga ielleh ruvettih kerävymäh ei-germuanielazis rahvahisgi diviiziet. Nuorisaldatis libo omatahtozis folksdojčan rivilöispäi luajittuloi diviizieloi sanottih» ss:n volont’ourakse diviiziekse &quot;  ''SS-Freiwilligen Division''), diviiziet ulgomualazis saldatois - «SS:n sodajoukkoloin diviizieloil» ([[Germuanien kieli|germ]]. ''Waffen Division der SS''). Ulgomualazis SS:n sodajoukkoloin diviizielois ofitsieroinnu oldih enimyölleh germuanilazet. Erähät diviizielois oldih toven bojujoukot, diviiziennu olles vai bumuagal.

== Diviiziet ==
&lt;div style=&quot;overflow-x: auto; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%;&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;min-width: 1000px; width: auto; font-size: 80%; text-align: left; line-height: 1.3;&quot;
! Noumeru
! Diviizii
! Luadu
! Roindupäivy
! Hävitändypäivy
! Laivukundu
! Jälgimäine komandiiru
! Merki
! Maksimualline lugu
|-
| 1
| [[SS-n 1. tankainedivizii «Leibstandarte SS Adolf Hitler»|&quot;SS:n Leibštandartu Adol'f Hitler»]]
| Tankoin
| 17. kevätkuudu 1933
| Oraskuudu 1945
| SS:n erillizien joukkoloin rahvas (Niilöin Joukos Adol'f Gitleran persounalline vardoičus SS-Stabswache Berlin)
| SS:n brigadifureru Otto Kumm

| [[Failu:1._SS-Panzer-Division_Leibstandarte-SS_Adolf_Hitler.svg|keski|79x79px]]
| 22 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 2
| [[SS-n 2. tankainedivizii «Das Reich»|«Reih»]]
| Tankoin
| 9. ligakuudu 1939
| Oraskuudu 1945
| SS:n erillizien ozien saldatat
| SS:n štandartenf’ureru Karl Kreutz

| [[Failu:SS-Panzer-Division_symbol.svg|keski|79x79px]]
| 21 008 (oraskuudu 1940)
|-
| 3
| [[SS-n 3. tankainedivizii «Totenkopf»|«Kuolluh piä»]]
| Tankoin
| 16.  ligakuudu 1939
| 8. oraskuudu 1945
| Joukkoloin saldatat «Kuolluh piä»
| SS:n sodajoukkoloin generualu-majouru Helmut Becker

| [[Failu:3rd_SS_Division_Logo.svg|keski|78x78px]]
| 21 311 (oraskuudu 1940)
|-
| 4
| [[SS-n 4. policiidivizii|«Policai»]]
| Tankoi-grenaderskoi (motoriziiruittu)
| 18.  syvyskuudu 1939
| 2 oraskuudu 1945
| Kunnon policien ruadajat
| SS:n standartenfureru Valter Harcer

| [[Failu:4._SS-Polizei-Panzergrenadier-Division.svg|keski|78x78px]]
| 17 347 (kezäkuudu 1941)
|-
| 5
| [[SS-n 5. tankainedivizii «Wiking»|«Viking»]]
| Tankoin
| 1. talvikuudu 1940
| 5. oraskuudu 1945
| Saksalazet, tančalazet, norviegielazet, hollandielazet, flamandalazet, ruočilazet
| SS:n oberf’ureru Karl Ul’rih

| [[Failu:5th_SS_Division_Logo.svg|keski|78x78px]]
| 19 377 (kezäkuudu 1944)
|-
| 6
| [[SS-n 6. mägijägäridivizii «Nord»|«Nord»]]
| Mägijalguvägi
| 28. tuhukuudu 1941
| 8. oraskuudu 1945
| SS:n 6-da 7-jalgumiehien polkien saldatat
| SS:n štandartenfureru Franz Šreiber

| [[Failu:6th_SS_Division_Logo.svg|keski|73x73px]]
| 21 247 (oraskuudu 1943)
|-
| 7
| «Princu Oigen»
| Volont'ouroin Mägijalguvägi
| Kevätkuudu 1942
| Oraskuudu 1945
| Iččenäzen Horvuatii Valdivon volksdojče 
| SS:n brigadif’ureru da sodajoukkoloin generualu-majouru August Schmidhuber

| [[Failu:7th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 21 123 (oraskuudu 1943)
|-
| 8
| «Florian Guier»
| Kavalierien
| 1. kezäkuudu 1942
| 12 tuhukuudu 1945
| SS n kavalierien briguadan saldatat
| SS:n brigadif’ureru da SS:n sodajoukkoloin generualu-majouru Joahim Rumor

| [[Failu:8th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 13 000 (oraskuudu 1943)
|-
| 9
| «Hogenštaufenu»
| Tankoin
| 1 tuhukuudu 1943
| 8. oraskuudu 1945
| Rezervupataljonan kuhkuttajat da ruadajat saldatat
| SS:n brigadif’ureru da sodajoukkoloin generualu-majouru Sil'vestr Štadler

| [[Failu:9th_SS_Division_Logo.svg|keski|78x78px]]
| 19 611 (oraskuudu  1943)
|-
| 10
| «Frundsberg»
| Tankoin
| Pakkaskuudu 1943
| 9. oraskuudu 1945
| Germuanien kuččujat da Imperuattoran ruadopalvelun rahvas
| SS:n oberšturmbannfureru Franz Restel'

| [[Failu:10th_SS_Division_Logo.svg|keski|78x78px]]
| 19 313 (oraskuudu 1943)
|-
| 11
| «Nordland»
| Volont'ouroin tankoi-grenaderskoi  (motoriziiruittu)
| Февраль 1943
| 1. oraskuudu 1945
| Germuanielazet, tančalazet, norviegielazet
| SS:n brigadifureru
Gustav Krukenberg

| [[Failu:11._SS-Freiwilligen-Panzergrenadier-Division_„Nordland“.svg|keski|78x78px]]
| 11 740 (kezäkuudu 1944)
|-
| 12
| «Gitlerjugendu»
| Танковая
| 24 июня 1943
| Май 1945
| &quot;SS:n Leibštandartu Adol'f Hitler»:n Diviizien veteruanat
| SS:n brigadifureru da ss: n sodajoukkoloin generualu-majouru Hugo Kraas

| [[Failu:12th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 21 482 (talvikuudu 1943)
|-
| 13
| «Handšar» (1. horvuatolazien)
| Mägijalguvägi
| 1 kevätkuudu 1943
| 8. oraskuudu 1945
| Bosnien muslimat, horvuatat
| SS:n brigadifureru
Deziderius Hampel’

| [[Failu:13th_SS_Division_Logo.svg|keski|73x73px]]
| 21 065 (talvikuudu 1943)
|-
| 14
| «Galičina» (1. ukrainalazien)
| Гренадерская (пехотная)
| Апрель 1943
| Май 1945
| Украинцы из Западной Украины
| Бригадефюрер СС и генерал-майор войск СС Фриц Фрейтаг

| [[Failu:14._SS-Freiwilligen-Infanterie-Division_„Galizien”.svg|keski|77x77px]]
| 22 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 15
| 1. Latvilazien
| Войсковая гренадерская (пехотная)
| 25 февраля 1943
| Май 1945
| Латыши из Латышского добровольческого легиона СС
| Бригадефюрер СС Карл Бурк

| [[Failu:15divss.svg|keski|73x73px]]
| 20 291 (talvikuudu 1943)
|-
| 16
| «SS:n Reihf'ureru»
| Танково-гренадерская (моторизованная)
| Октябрь 1943
| Май 1945
| Военнослужащие штурмовой бригады «Рейхсфюрер СС»
| Оберфюрер СС Отто Баум

| [[Failu:16th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 14 223 (talvikuudu 1943)
|-
| 17
| «Gets von Berlihingen»
| Танково-гренадерская (моторизованная)
| Ligakuudu 1943
| 7. oraskuudu 1945
| Резервисты и призывники
| Оберфюрер СС Георг Бохманн

| [[Failu:17th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 18 354 (15 kezäkuudu 1944)
|-
| 18
| «Horst Vessel»
| Добровольческая танково-гренадерская (моторизованная)
| 25. pakkaskuudu 1944
| Oraskuudu 1945
| Немцы из 1-й моторизованной бригады СС и венгерские фольксдойче из Бачки
| Штандартенфюрер СС Генрих Петерсен

| [[Failu:18th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 11 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 19
| 2. Latvilazien
| Войсковая гренадерская (пехотная)
| Pakkaskuudu 1944
| Oraskuudu 1945
| Латыши из 2-й Латвийской добровольческой бригады СС
| Группенфюрер СС и генерал-лейтенант войск СС и полиции Бруно Штреккенбах

| [[Failu:19th_SS_Division_Logo.svg|keski|73x73px]]
| 10 592 (kezäkuudu 1944)
|-
| 20
| 1. Virolazien
| Войсковая гренадерская (пехотная)
| 20. pakkaskuudu 1944
| Oraskuudu 1945
| Эстонцы из 3-й эстонской добровольческой бригады СС
| Оберфюрер СС Бертольд Маак

| [[Failu:20th_SS_Division_Logo.svg|keski|81x81px]]
| 15 382 (20 syvyskuudu 1944)
|-
| 21y
| «Skanderbeg» (1. Albanilazien)
| Mägijalguvägi
| Ligakuudu 1944
| 7. talvikuudu 1944
| Albuanalazet politsiimiehen Bataljonaspäi L'uboten da Bali Kombetar-liikkehespäi, omatahtozet Kosovos da Albuanies, merimiehet krigsmarinas
| Оберфюрер СС Август Шмидхубер

| [[Failu:21st_SS_Division_Logo.svg|keski|73x73px]]
| 6 156 (kezäkuudu 1944)
|-
| 22
| «Marija Terezija»
| Omatahtoine kavalierii
| Ligakuudu 1944
| Oraskuudu 1945
| Vengralazet da [[Vengrii|vengrien]] volksdoječat
| SS:n brigadifureru da ss: n sodajoukkoloin generualu-majouru August Ceender

| [[Failu:22nd_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 8 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 23
| «Kama» (2. Horvuatolazien)
| Mägijalguvägi
| 17 kezäkuudu 1944
| 24. syvyskuudu 1944
| Bosnien muslimat SS:n 13-diviiziespäi, nemsoin ofitsierat SS n 7-diviziespäi, horvuatoin folksdoiče da horvuatat
| SS:n oberfureru Gustav Lombard

| [[Failu:23rd_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 2 199 (kezäkuudu 1944)
|-
| 23
| «Alangomuat» (1-я Hollandien)
| Omatahtoine tanko-grenaderskoi (motoriziiruittu)
| 10 tuhukuudu 1945
| Oraskuudu 1945
| Нидерландские бойцы 4-й добровольческой моторизованной бригады СС «Нидерланды»
| SS:n brigadifureru da sodajoukkoloin generualu jyrgen Wagner

| [[Failu:23rd_SS_Division_Logo_&quot;Nederland&quot;.svg|keski|79x79px]]
| 6 000 (декабрь 1944)
|-
| 24
| «Karst’jeger»
| Mägijalguvägi
| 1. elokuudu 1944
| Oraskuudu 1945
| Австрийцы, тирольские немцы, итальянцы, словенцы, украинцы, хорваты и испанцы
| SS:n oberfureru Adol'f Hanz

| [[Failu:24th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 3 000 (talvikuudu1944)
|-
| 25
| «Hun’jadi» (1. vengrien)
| Гренадерская (пехотная)
| 2. kylmykuudu 1944
| 3. oraskuudu 1945
| Венгры из боевой группы СС «Деак» и 13-й венгерской пехотной дивизии
| SS:n joukkof’urer Jozef Grassi

| [[Failu:25th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 15 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 26
| 2. vengrien
| Гренадерская (пехотная)
| Декабрь 1944
| Oraskuudu 1945
| Венгерские и румынские добровольцы
| SS:n joukkof’urer Jozef Grassi

| [[Failu:26th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 13 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 27
| «Langemark» (1. flamandien)
| Добровольческая танково-гренадерская
| 19 октября 1944
| Oraskuudu 1945
| Бельгийцы из 6-й бригады СС «Лангемарк»
| Оберфюрер СС Томас Мюллер

| [[Failu:27th_SS_Division_Logo.svg|keski|80x80px]]
| 7 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 28
| «Vallonii»
| Добровольческая гренадерская (пехотная)
| 19 октября 1944
| Oraskuudu 1945
| Бельгийцы из 5-й добровольческой штурмовой бригады СС «Валлония»
| Штандартенфюрер СС Леон Дегрель

| [[Failu:28._SS-Freiwilligen-Grenadier-Division,_„Wallonien”.svg|keski|77x77px]]
| 4 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 29
| «RONA» (1. ven’alazien)
| Гренадерская (пехотная)
| 1 августа 1944
| Kylmykuudu 1944
| Члены Русской освободительной народной армии
| Бригадефюрер СС Кристоф Дим

| [[Failu:29._Waffen-SS-_Grenadier-Division_„Rona”_(1._russisch).svg|keski|79x79px]]
| от 10 до 15 тысяч (1943)
|-
| 29
| «Italii» (1. italilazien)
| Гренадерская (пехотная)
| 9 марта 1945
| 30 sulakuudu 1945
| Итальянцы из 1-й пехотной бригады СС
| Оберфюрер СС Эрнст Тцшоппе

| [[Failu:29._Waffen-SS-Grenadier-Division_(„Italia“).svg|keski|81x81px]]
| 15 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 30
| 2. ven’alazien
| Гренадерская (пехотная)
| 1 августа 1944
| 9. kevätkuudu 1945
| Русские, белорусские и украинские члены бригады шуцманшафта «Зиглинг»
| Оберштурмбаннфюрер СС Ганс Зиглинг

| [[Failu:30th_Waffen_Grenadier_Division_of_the_SS.svg|keski|81x81px]]
| 4 400 (talvikuudu 1944)
|-
| 30
| 1. valgoven'alaizien
| Гренадерская (пехотная)
| 9 марта 1945
| Sulakuun loppu 1945
| Солдаты 30-й гренадерской бригады СС (1-й белорусской)
| Штурмбаннфюрер СС Франц Кушель

| [[Failu:30th_Waffen_Grenadier_Division_of_the_SS.svg|keski|81x81px]]
| läs 4 000 (pakkaskuudu 1945)
|-
| 31
| «Bohemii da Moravii»
| Omatahtoine grenaderskoi (jalguvägi)
| 1 октября 1944
| Oraskuudu 1945
| Самооборона венгерских фольксдойче, немцы из 23-й горной дивизии СС «Кама»
| Бригадефюрер СС и генерал-майор войск СС Август Вильгельм Трабандт

| [[Failu:31th_SS_Division_Logo.svg|keski|81x81px]]
| 11 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 32
| «30. Pakkaskuudu»
| Добровольческая гренадерская (пехотная)
| 30 января 1945
| Oraskuudu 1945
| Немцы из разных запасных и учебных частей войск СС
| SS:n štandartenfureru Hans Kemppin

| [[Failu:32._SS-Freiwilligen-Grenadier-Division_„30._Januar”.svg|keski|81x81px]]
| 12 000 hengie (pakkaskuudu—tuhukuudu 1945)
|-
| 33
| 3. Vengrien
| Kavalierien
| Kylmykuudu 1944
| Tuhukuudu 1945
| Vengrien volont’ourat
| SS:n oberfureru Laslo Deak

| [[Failu:33th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| —
|-
| 33
| «Šarleman’» (1. francielaine)
| Гренадерская (пехотная)
| 10 февраля 1945
| 2. oraskuudu 1945
| Francielazet SS:n sodajoukkoloin 7. grenaderskois briguadas
| SS:n štandartenfureru Valter Zimmermann

| [[Failu:33._SS-Waffen-Grenadier-Division_„Charlemagne”.svg|keski|77x77px]]
| läs 7 300 (tuhukuudu 1945)
|-
| 34
| &quot;Landstorm Nederland» (2. Hollandien)
| Volont’ouroin tankoi-grenaderskoi 
| 10. tuhukuudu 1945
| 5. oraskuudu 1945
| Allanmualazet SS:n 10 volont’ouries jalguvägibriguadas
| SS:n oberfureru Martin Keler

| [[Failu:34th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| läs 3 000 (tuhukuudu 1945)
|-
| 35
| Policei
| Grenaderskoi (jalguvägi)
| Tuhukuun loppu 1945
| Sulakuun loppu 1945
| SS:n Virt-politsiimiehien briguadan saldatat
| SS:n štandartenfureru  R'udiger Piper

| [[Failu:35divss.svg|keski|78x78px]]
| —
|-
| 36
| «Dirlevanger»
| Vojennoi grenaderskoi (jalguvägi)
| 20. kezäkuudu 1940 / tuhukuudu 1945
| Kevätkuudu 1945
| Brakonjerstvas suuditut pahanruadajat, toizet rozvot, kollaboratsionistat
| SS:n brigadifureru Fritz Šmedes

| [[Failu:HIAG_Crossed_Grenades_symbol.svg|keski|81x81px]]
| 4 000 (talvikuudu 1944)
|-
| 37
| «L'utcov»
| Volont’ouroin kavalierii
| 2. tuhukuudu 1945
| Oraskuudu 1945
| SS:n 8-da 22-kavalierien diviizieloin saldatat, kavalierien školan opastajat [[Praga|Pragas]], vengrien volksdoječas
| SS:n štandartenfureru Karl Gezele

| [[Failu:Symbol_of_the_37._SS-Freiwilligen-Kavallerie-Division.svg|keski|76x76px]]
| —
|-
| 38
| «Nibelungat»
| Grenaderskoi (jalguvägi)
| 27. kevätkuudu 1945
| 8. oraskuudu 1945
| SS:n oficieroin školan opastajat da kursuniekat Bad-Telčas
| SS:n  Grupenf'urer Martin Štange

| [[Failu:38th_SS_Division_Logo.svg|keski|79x79px]]
| 6 000 (kevätkuudu 1945)
|}
[[Kategourii:SS]]</text>
      <sha1>g77xl92q7j4xkkl6fpux4yc83iay2kd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pesn'ari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17486</id>
    <revision>
      <id>52725</id>
      <timestamp>2026-10-15T18:53:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <comment>Uuzi sivu: {| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:260px; font-size:90%; border:1px solid #aaa; background-color:#f9f9f9; padding:5px; spacing:3px;&quot; |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:115%; background-color:#b4a76c; color:black; padding:4px;&quot; | &quot;Pesn'ari&quot; |-  | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; padding:5px;&quot; | [[File:Pesniary-Stamp2009.jpg|220px]]&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;font-size:85%; padding-top:4px; line-height:1.2;&quot;&gt;&quot;Pesn'ari&quot; Valgoven'an poštumarkas, vuozi 2009&lt;/div&gt; |- ! colsp...</comment>
      <origin>52725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17851" sha1="exd1ic6lglc1dwlsni08mdb73m8ijfv" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:260px; font-size:90%; border:1px solid #aaa; background-color:#f9f9f9; padding:5px; spacing:3px;&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:115%; background-color:#b4a76c; color:black; padding:4px;&quot; | &quot;Pesn'ari&quot;
|-

| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; padding:5px;&quot; | [[File:Pesniary-Stamp2009.jpg|220px]]&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;font-size:85%; padding-top:4px; line-height:1.2;&quot;&gt;&quot;Pesn'ari&quot; Valgoven'an poštumarkas, vuozi 2009&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; background-color:#b4a76c; color:black; padding:2px;&quot; | PERUSTIIJOT
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top; width:35%;&quot; | Žanrat
| folk-rok, folk, art-rok, pop-rok, autentine folklouru, pop-folk, prog-rok, etniekku, bl'uz
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Vuvvet

| style=&quot;line-height:1.3;&quot; | 1969—2003&lt;br /&gt;2003 — täl aigua
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Muat

| [[File:Flag of the Soviet Union.svg|22px]] [[Nevvostoliitto]] → [[File:Flag of Belarus.svg|22px]] [[Valgo-Ven'a|Valgoven'a]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Perustandukohtu
| [[Valgoven'an socialistine nevvostotazavaldu]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Kielet
| [[ven'an kieli]], [[valgoven'an kieli]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Leiblu
| «Мелодия»
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ohjuaju
| [[Vladimir Mul'avin]]&lt;br /&gt;(1969—2003)
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Palkindot da arvonimet

| [[File:Order of Lenin.svg|25px]]
|-

| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; padding-top:5px; font-size:95%;&quot; | [http://pesnyary.by pesnyary.by]
|}
'''&quot;Pesn'ari&quot;''' ([[Valgoven'an kieli|valg]]. ''Песняры'' — &quot;pajattajat&quot;) on [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] da [[Valgoven'an kieli|Valgoven'an]] vokualusoittoansambl'u [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] rahvahan artistan Vladimir Mul'avinan johtol, kudai perustettih Minskas vuvvennu 1969. Tundietah rahvahien keskes pajolois: [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«Косил Ясь конюшину»'', [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«Белоруссия»'', [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«Вологда»'', [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«За полчаса до весны»'', [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«Алеся»'', [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«Беловежская пуща»'' da monis toizis.

Pesn'ari-joukon stiilin pohjannu oli vagoven'alaine folklouru: joukko otti ohjelmistoh rahvahan pajoloin estruadusovitukset, a tekstat oldih omistettu Valgoven'an kul'tuurale da histouriele.

== Histourii ==
Ollah sidä mieldy, ku Pesn'ari-pajojoukko rodivui 1. syvyskuudu vuvvennu 1969, ga sen histourii sai allun vie 1960-luvun puolivälis. Silloi armienpalvelu Valgoven'an Ruskien Flavun sodaokrugas vedi yhteh muuzikkumiehet Vladimir Mul'avinan, Leonid Tiškon, [[Vladislav Misevičan]], [[Valerii Jaškin|Valerii Jaškinan]] da [[Aleksandr Demeškon]]. Vuvvennu 1968 Vladimir Mul’avin oppi yhtistiä yhtes sluužijoi ansambl’ah, kudamal pandih nimi [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«Лявоны»'', sendäh ku se alguudah myöte ruadoi tundietun tansujoukon «Лявоніха» tyves.

1. syvyskuudu vuvvennu 1969 Valgoven'an filarmounien taidonevvoston piätökses Лявоны-joukko sai oigevuon sanomah iččie vokualusoittoansambl’akse. &quot;Лявоны&quot; pajatettih valgoven’an rahvahan pajot V. Mul’avinan sovitukses da hänen kirjutettuloi tevoksii.

Vuvvennu 1970 piettih IV Kogo [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] estruaduartistoin kilbu. Sidä enne Valgoven’an socialistizen nevvostotazavallan kul’tuuruministru Mihail Minkovič kehitti vokualusoittoansambl’ale muuttua nimi da keksie &quot;mitah vagavembi&quot;. Toizen nimen, kudai rodih kuulužakse kogo muailmas, joukko sai Leonid Tiškon alguhpanos, häi lugi Janka Kupalan runon ven. ''«Песняру-беларусу»''. Sana «пясняр» viittai valgoven’an kanzallizeh kul’tuurah. Kilvas Moskovas pajojoukko pajatti I. Lučenokan Хатынь-pajon, J. Semen’akon Ты мне вясною прыснілася-pajon, V. Ivanovan M. Tankan runoh kirjutetun Аве Мария-pajon, rahvahan pajon &quot;Ой, рана на Івана&quot;, mi ylen äijäl vaikutti arvostelijoih dai kuundelijoih. Kilvas &quot;Pesn'ari&quot; puututtih toizele sijale yhtes pajattajan Lev Leščenkonke da Gruuzien ansambl’anke «Диэло» (enzimästy palkinduo silloi nikelle ei annettu). Jälles kilbua ansambl’u rodih kuulužakse Nevvostoliitos da rubei käymäh ozuttelumatkoile kogo muadu myöte.

Silloi joukkoh tuli uuzi ozanottai — [[Leonid Bortkevič]], kudai enne sidä kuului ven. ''«Золотые яблоки»''-joukkoh. Hänen liirizeh tienorah mieldynyh Mul’avin yhtes yös kirjutti Александрына-balluadan, kudaman sentämän päivän peräs pajatti Moskovas Petrus’ Brovkan taidoillačus. Häi pajatti moizii kuulužikse roinnuzii pajoloi kui ven. ''«Алеся»'', [[Ven'an kieli|ven]]. ''«Берёзовый сок»'', [[Ven'an kieli|ven]]. ''«Беловежская пуща»'', «Вераніка», «Купалінка» da toizii.

Kezäl vuvvennu 1971 Melodija-firmu piästi ilmah Pesn’ari-joukon enzimäzen viniiludiskan (kirjutettih se keviäl vuvvennu 1971).

Ansambl’ah tuli vie yksi uuzi ozanottai — [[Anatolii Kašeparov]], kudai tuliel aigua rodih joukon merkittävimäkse pajattajakse.

Ansambl’al algavuttih enzimäzet ulgomuan matkat da voitot kanzoinvälizel muuzikkualal. Vuvvennu 1971 &quot;Pesn'ari&quot; pajatettih Kanzoinvälizes festivualis Sapotas (Pol’šan rahvahan tazavaldu) gramnauhoituksien firmoin kilvas, vuvvennu 1973 joukko rodih voittajakse X Kanzoinvälizes nuorižon da opastujien festivualis Berlinas, samannu vuon sai saman palkindon Kuldaine leijonu -pajofestivualis Leipcigas. Vuvvennu 1973 kuulužakse piäzii ansambl’u voitti Minskas Kogo [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] nevvostolazen pajon kilvas. Vuvvennu 1976 lykykkähät oldih Pesn'ari-joukon konsertat [[Amerikan Yhtysvallat|Amierikan Yhtysvallois]]. &quot;Pesn'ari&quot; oli Nevvostoliitos enzimäzenny vokualusoittojoukonnu, kudai kävyi ozuttelumatkoile [[Amerikan Yhtysvallat|Amierikan Yhtysvaldoih]]. Samannu vuon ansambl’u ezityi Kanzoinvälizes muuzikkujarmankas MIDEM Kannois, sih suadih tulla vaiku net joukot, kudamat omas muas vuvves piästettih ilmah enämbän toizii plastinkoi. Aktiivizien ozuttelumatkoin vuozis &quot;Pesn'ari&quot; käydih [[Rumiinii|Rumiinieh]], [[Vengrii|Vengrieh]], [[Suomi|Suomeh]], [[Mjanmar|Birmah]], [[Indii|Indieh]], [[Kuba|Kubah]]. 

Vuvvennu 1976 erähäs Pajo-76-festivualin välizes ozutukses enzikerdua pajatettih Voulogdu-pajo. Se rodih moine kuulužu, sidä vallittih festivualin loppuozah (rodih laureatakse), kui sanoi juondai Svetlana Žil’cova, &quot;yksimielizesti&quot;, se tarkoittau, ku se rodih parahakse kaikis työttylöis kymmenis tuhanzis poštukartočkois enzikerdua Vuvven pajo -festivualin histouries. Festivualin loppuozas jälles Voulogdu-pajuo kaččojat yhtytottu pläkytettih käzii da kirruttih pajattajile &quot;bravo&quot;. Vuozinnu 1976-79 Moskovskii komsomolec -lehten Iänidorožku -hit-paruadan mugah &quot;Pesn'ari&quot; oldih enzimäzel sijal ansambl’oin keskes.

Vuvvennu 1976 &quot;Pesn'ari&quot; ozutetah suurimuodoine V. Mul’avinan yksiozaine teatruouperuverdavus, sen pohjannu oli Janka Kupalan kirjutettu Песня пра долю -runo. [[Moskovu|Moskovas]] sen enzi-ildu oli Valdivollizes keskuskonsertuzualas kezäkuul vuvvennu 1976. Vuvvennu 1978 joukko uvvessah kiändyy suurimuodozeh tevokseh — &quot;Pesn'ari&quot; ozutetah I. Lučenokan da V. Mul’avinan Gusl’ar-rok-kantuatan Janka Kupalan Kurgan-runoelman mugah. Nämmä vaigiel muuzikkukielel kirjutetut tevokset kuulutah art-rok-alah, ansambl’uahäi enimäl tundiettih estruadupajolois.

Vuvvennu 1977 &quot;Pesn'ari&quot; sai Leninan komsomolan palkindon — ''&quot;vuozien 1975—1976 konsertuohjelmis, ižänmuansuvaičuspajoloin propagandas nuorižon keskes&quot;''.

Vuvvennu 1979 läs kai Pesn'ari-joukon ozanottajat suadih Valgoven’an socialistizen nevvostotazavallan arvostettu artistu -arvonimen: Aleksandr Demeško (iškusoittimet), Leonid Tiško (basgituaru), Anatolii Kašeparov (vokualu), Leonid Bortkevič (vokualu) da Vladslav Misevič (fleitu, saksafonu, želeika, okarina); а joukon ohjuaju Vladimir Mul’avin sai Valgoven’an socialistizen nevvostotazavallan rahvahan artistan arvonimen. Vuvvennu 1989 arvostettuloin artistoin arvonimet suadih myöhembä tulluot pajattajat Igor’ Pen’a da Valerii Daineko, а vuvvennu 1991 [[Vladimir Mul’avin]] rodih [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] rahvahan artistakse''(häi oli jälgimäzenny, ken sai tämän arvonimen Nevvostoliiton hajuondua enne).''

Vuozinnu 1980 äijy muutui: joukospäi opastumah lähti (GITIS:ah) pajattai Bortkevič. Hänen sijas rubei pajattamah Igor’ Pen’a. Jälles joukospäi lähti basistu Tiško, a vuvvennu 1989 — toine pajattai Kašeparov. Joukospäi sežo lähti pianolsoittai da säveldäi, Velgoven’an konservatourien loppenuh, ruavon Valgoven’an valdivollizes orkestras alganuh [[Igor’ Palivoda]], kudamal oli suuri rouli ansambl’an stilistiekan muutandas. Nevvostoliiton hajuondan aigah ansambl’an enzimäzis pajattajis da soittajis jiädih vaiku Mul’avin da Misevič. Sygyzyl vuvvennu 1989 ansambl’ah tuli nuori säveldäi da pianolsoittai [[Oleg Molčan]]''.''

&lt;nowiki&gt;&quot;Pesn'ari&quot; ylen puaksuh kiännyttih suurih muodoloih — konsertuohjelmih, rok-ouperoih. Konsertuohjelmis mainittavinnu ollah {lang-ru|«Весёлые нищие»}}, kudamat on luajittu Robert Börnsan runoloih, &lt;/nowiki&gt;[[Ven'an kieli|ven]]. ''«Через всю войну»''. Eri sija kaikes luomisruavos on «ven. ''Во весь голос»''-programmal, kudai on luajittu [[Vladimir Majakovskoin]] runoloih, se on kirjutettu art-rokan tabah. Täs programmas V. G. Mul’avinan sävelmii aranžiiruittih Valerii Golovko, Oleg Martakov, Aleksandr Rastopčin, Valerii Daineko, Aleksandr Vislavskii da eniten Dmitrii Javtuhovič, kudai sežo kirjutti uvert’uuran ven. ''«Во весь голос»''-programmah nähte.

Enzimäine vagavu joukon hajuondu rodih vuvvennu 1998 da sih oli äijy syydy: hätkekse libunuh nevvostolazen estruadan žanran kriizissu Nevvostoliiton jälgehizinny vuozinnu, ansambl’an ozanottajien omat ongelmat, Pesn’ari-joukon stuatussu valdivollizennu taidojoukonnu. Valgoven’an kul’tuuruministran käskys Pesn’ari-joukon johtajakse Vladimir Mul’avinan sijah pandih Vladislav Misevič (Mul’avinua jätettih taido-ohjuajakse). Virrallizen versien mugah syynny oli Mul’avinan voimattomus, Misevičan sanoin mugah — Pesn’ari-joukon ohjuajan viinanjuondu eloksen jälgimäzinny vuozinnu. Joukkoh tuli järilleh Valerii Daineko. Nenga &quot;Pesn'ari&quot; ruattih läs vuvven. Ga sit Mul’avin kiändyi Valgoven’an piämiehen A. G. Lukašenkon puoleh, min jälles endizet soittajat da pajattajat (paiči Oleg Molčanua da Arkadii Ivanovskoidu) kirjutettih pakičukset iärelähtendäs da ruvettih ajelemah ozuttelumatkoile kui ven. ''«Белорусские песняры»''. Mul'avin keräi uvvet pajattajat da soittajat Pesn'ari-joukkoh nuoris muuzikkumiehis.

Jälles Vladimir Mul’avinan kuolendua vuvvennu 2003 rodih uuttu joukkuo, kudamat ruvettih pajattamah legenduarizen joukon pajoloi. Vuvvennu 2009 monil joukkoloil oli nimes Pesn’ari-sana da hyö käytettih legenduarizen ansambl’an ohjelmistuo. Valgoven’an kul'tuuruministerstvu andoi moizen sellityksen:&lt;blockquote&gt;Olen sidä mieldy, ku kai joukot da erillizet pajattajat, kudamat käytetäh Pesn’ari-nimie Ven’al da Iččenäzien valdivoloin yhtymän mualois ei olla zakonallizet, paiči «ven. Белорусские песняры»-ansambl’ua da Valgoven’an valdivollistu ansambl’ua &quot;Pesn'ari&quot;, kudamat ollah Vladimir Mul’avinan perustetun legenduarizen joukon zakonallizet jatkajat.&lt;/blockquote&gt;Täl aigua tavarmerki &quot;Pesn'ari&quot;, kuuluu Valgoven’an valdivollizele ansambl’ale &quot;Pesn'ari&quot;, se on hyväksytty tavarmerki Ven’al, Ukrainal da Valgoven’al da on suojeltavannu miäryaijattah.

== Joukot samanmoizen nimenke, kudamat pajatetah Pesn’ari-joukon pajoloi ==

* '''Valgoven’an valdivolline ansambl’u &quot;Pesn'ari&quot;''' Roman Kozirevan johtol. Sidä ohjuau Valgoven’an kul’tuuruministerstvu da se on vahnan Pesn'ari-joukon virrallizennu jatkajannu, sie ozanottajinnu ollah ihan uvvet pajattajat da soittajat.
* ven. '''''«Белорусские песняры»'''''. Joukko perustettih vuvvennu 1998, jälles Pesn'ari-joukon enzimästy hajuondua.
* '''&quot;Pesn'ari&quot; Leonid Bortkevičan johtol''' (2003—2011). Joukko eroi Valgoven’an valdivollizes ansambl’as &quot;Pesn'ari&quot; vuvvennu 2003, ku ei suostuttu joukon uudeh johtajah.
* '''&quot;Pesn'ari&quot; Igor’ Svečkinan johtol''' (2004—2019). Joukko eroi Pesn’ari-joukos, kudaman ohjuajannu oli Leonid Bortkevič vuvvennu 2004. .
* '''«Лявоны-песняры»''' (2005—2006) Aleksandr Demeškon johtol. Joukko heitti ruandan vuvvennu 2006 ohjuajan kuoltuu.
* '''«Лявоны»''' (2008—2017). Eroi Leonid Borkevičan johtol olijas Pesn’ari-joukos vuvvennu 2008. Sih kuului uuttu muuzikkumiesty. Vuvvennu 2017 heitti oman ruandan/

== Joukon ozanottajat ==

=== '''Kirjaimikon mugah (kaikin, ket oldih ozanottajinnu vuodessah 1998)''': ===

* Oleg Averin — ''vokualu, näppäinsoittimet, giruaru, sävelmy, aranžirovku''
* Boris Bernštein — ''bas-giruaru, viulu, aranžirovku''
* Valentin Badjarov — ''viulu, giruaru, aranžirovku''
* Vladimir Bel’ajev — ''iškusoittimet''
* Maksim Karlišev — ''bas-giruaru, viulu, aranžirovku''
* Leonid Bortkevič — ''vokualu''
* V’ačeslav Bulda — ''iškusoittimet''
* Aleksandr Vislavskii — ''näppäinsoittimet, fortepiano, bek-vokualu''
* Anatolii Gilevič — ''fortepiano, näppäinsoittimet, aranžirovku''
* Valerii Golovko — ''näppäinsoittimet, aranžirovku''
* Valerii Gurdiziani — ''trombon''
* Valerii Daineko — ''vokualu, al’tu, aranžirovku''
* Aleksandr Demeško — ''iškusoittimet''
* Jurii Denisov — ''vokualu, al’tu, bas-giruaru''
* Arkadii Ivanovskii — ''giruaru''
* L'udmila Isupova — ''vokualu, fleitu''
* Aleksandr Katikov — ''bas-giruaru, vokualu''
* Anatolii Kašeparov — ''vokualu, баян''
* Leonid Koval’ov — ''iäniohjuaju, бэк-vokualu''
* Ivan Krilov — ''torvi''
* Vladimir Kudrin — ''vokualu''
* Mihail Kul'kov — ''bas-giruaru''
* Sergei Laptašov — ''iškusoittimet''
* Jurii Lukaševič — ''fortepiano, näppäinsoittimet''
* Oleg Martakov — ''näppäinsoittimet, fortepiano''
* Vladimir Marusič — ''iškusoittimet''
* Vladislav Misevič — ''саксофон, fleitu, bek-vokualu''
* V’ačeslav Mihnovič — ''torvi''
* Oleg Molčan — ''näppäinsoittimet, sävelmy, aranžirovku''
* Viktor Molčanov — ''giruaru, vokualu''
* Aleksandr Moskal’čuk — ''vokualu''
* Valerii Mul’avin — ''giruaru, torvi, bek-vokualu''
* Vladimir Mul’avin — ''taido-ohjuaju, vokualu, giruaru, sävelmy, aranžirovku''
* Nikolai Neronskii — ''bas-giruaru''
* Vladimir Nikolajev — ''näppäinsoittimet, trombon, saksafonu, бэк-vokualu''
* Igor’ Palivoda — ''näppäinsoittimet, fortepiano, sävelmy, aranžirovku''
* Igor’ Pen’a — ''vokualu, näppäinsoittimet''
* Jevgenii Pozdišev — ''torvi''
* Viktor-Česlav Poplavskii — ''viulu, giruaru, бэк-vokualu''
* Aleksandr Poprockii — ''iäniohjuaju''
* Aleksandr rastopčin — ''giruaru''
* Igor’ Svečkin — ''ohjuaju''
* Valerii Skorožonok — ''vokualu''
* Vikotr Smol’skii — ''giruaru''
* Vladimir Tkačenko — ''giruaru, viulu, aranžirovku''
* Leonid Tiško — ''bas-giruaru, бэк-vokualu, runot''
* Eduard Tiško — ''bas-giruaru, bek-vokualu, soitto''
* Mark Šmel’kin — ''iškusoittimet''
* AArkadii Eskin — ''fortepiano, näppäinsoittimet''
* Dmitrii Javhtuhovič — ''näppäinsoittimet, fortepiano, sävelmy, aranžirovku''
* Sergei Jurinok — ''iäniohjuaju''
* Valerii Jaškin — ''näppäinsoittimet,'' ''runot''
* Jevgenii Ovčarov — bek-vokualu, fleitu

=== Pajoloin kirjuttajat ===
Ansambl’an ohjelmistoh kuului pajuo, kudamien sanoin kirjuttajinnu oldih [[M. Šuškevič]], [[N. Dobronravov]], [[R. I. Borodulin]], [[G. N. Buravkin]], [[Janka Sipakov]], [[Petrus’ Mika]]&lt;nowiki/&gt;l’, [[L. I. Prončak]], [[Maksim Bogdanovič]], [[M. L. Matusovskii]], [[A. I. Fatjanov]], [[L. P. Derben’ov]], [[D. F. Tuhmanov]], [[V. E. Kraičinskii]].

Tämän ližäkse &quot;Pesn’ari&quot; puaksuh pajatettih pajoloi, kudamien pohjannu oldih tundiettuloin runoilijoin runot, Janka Kupalan, R. Börnsan, V. V. Majakovskoin, Jakub Kolasan.

== Tunnustus da palkindot ==

* IV Kogo Nevvostoliiton estruaduartistoin kilvan laureattu (II palkindo, 1970)
* Kogo Nevvostoliiton nevvostolazen pajon kilvan lauarettu (I palkindo, [[Minsku]], 1973)
* Nevvostolazen pajon festivualin laureattu Zel’ona-Guras ([[Pol'šu|Pol’šan rahvahan tazavaldu]])
* X Muailman nuorižon da opastujien festivualin laureattu ([[Berlin]], [[Germuanien demokruattine tazavaldu]], 1973),
* Kanzoinvälizen Kuldaine leijonu -pajofestivualin laureattu ([[Leipcigu]], [[Germuanien demokruattine tazavaldu]], 1973)
* Kanzoinvälizen estruaduartistoin Kuldaine Orfei -kilbu, Bolguarien rahvahan tazavaldu (1974)
* Kanzoinvälizen poliitizen pajon festivualin laureattu ([[Helsinki]], 1978)
* Valgoven’an Leninan komsomolan palkindon laureattu (1976)
* Leninan komsomolan palkindon laureattu — vuozien 1975—1976 konsertuohjelmis, ižänmuansuvaičuspajoloin propagandas nuorien keskes (1977)
* Melodija-firman piäpalkindo &quot;Kuldaine disku&quot; (1982)
* Valgoven’an piämiehen palkindo [[Ven'an kieli|ven]]. ''«Через искусство — к миру и взаимопониманию»'' (Valgoven'a, 2010)
[[Kategourii:Muuzikku]]</text>
      <sha1>exd1ic6lglc1dwlsni08mdb73m8ijfv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52726</id>
      <parentid>52725</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T18:55:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17881" sha1="hc9y2xndmueb2iu7g9pdjnzgw4zicur" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:260px; font-size:90%; border:1px solid #aaa; background-color:#f9f9f9; padding:5px; spacing:3px;&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:115%; background-color:#b4a76c; color:black; padding:4px;&quot; | &quot;Pesn'ari&quot;
|-

| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; padding:5px;&quot; | [[File:Pesniary-Stamp2009.jpg|220px]]&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;font-size:85%; padding-top:4px; line-height:1.2;&quot;&gt;&quot;Pesn'ari&quot; Valgoven'an poštumarkas, vuozi 2009&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; background-color:#b4a76c; color:black; padding:2px;&quot; | Perustiijot
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top; width:35%;&quot; | Žanrat
| folk-rok, folk, art-rok, pop-rok, autentine folklouru, pop-folk, prog-rok, etniekku, bl'uz
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Vuvvet

| style=&quot;line-height:1.3;&quot; | 1969—2003&lt;br /&gt;2003 — täl aigua
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Muat

| [[File:Flag of the Soviet Union.svg|22px]] [[Nevvostoliitto]] → [[File:Flag of Belarus.svg|22px]] [[Valgo-Ven'a|Valgoven'a]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Perustandukohtu
| [[Valgoven'an socialistine nevvostotazavaldu]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Kielet
| [[ven'an kieli]], [[valgoven'an kieli]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Leiblu
| «Мелодия»
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ohjuaju
| [[Vladimir Mul'avin]]&lt;br /&gt;(1969—2003)
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Palkindot da arvonimet

| [[File:Order of Lenin.svg|25px]]
|-

| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; padding-top:5px; font-size:95%;&quot; | [http://pesnyary.by pesnyary.by]
|}
'''&quot;Pesn'ari&quot;''' ([[Valgoven'an kieli|valg]]. ''Песняры'' — &quot;pajattajat&quot;) on [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] da [[Valgoven'an kieli|Valgoven'an]] vokualusoittoansambl'u [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] rahvahan artistan Vladimir Mul'avinan johtol, kudai perustettih Minskas vuvvennu 1969. Tundietah rahvahien keskes pajolois: [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«Косил Ясь конюшину»'', [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«Белоруссия»'', [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«Вологда»'', [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«За полчаса до весны»'', [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«Алеся»'', [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«Беловежская пуща»'' da monis toizis.

Pesn'ari-joukon stiilin pohjannu oli vagoven'alaine folklouru: joukko otti ohjelmistoh rahvahan pajoloin estruadusovitukset, a tekstat oldih omistettu Valgoven'an kul'tuurale da histouriele.

== Histourii ==
Ollah sidä mieldy, ku Pesn'ari-pajojoukko rodivui 1. syvyskuudu vuvvennu 1969, ga sen histourii sai allun vie 1960-luvun puolivälis. Silloi armienpalvelu Valgoven'an Ruskien Flavun sodaokrugas vedi yhteh muuzikkumiehet Vladimir Mul'avinan, Leonid Tiškon, [[Vladislav Misevičan]], [[Valerii Jaškin|Valerii Jaškinan]] da [[Aleksandr Demeškon]]. Vuvvennu 1968 Vladimir Mul’avin oppi yhtistiä yhtes sluužijoi ansambl’ah, kudamal pandih nimi [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«Лявоны»'', sendäh ku se alguudah myöte ruadoi tundietun tansujoukon «Лявоніха» tyves.

1. syvyskuudu vuvvennu 1969 Valgoven'an filarmounien taidonevvoston piätökses Лявоны-joukko sai oigevuon sanomah iččie vokualusoittoansambl’akse. &quot;Лявоны&quot; pajatettih valgoven’an rahvahan pajot V. Mul’avinan sovitukses da hänen kirjutettuloi tevoksii.

Vuvvennu 1970 piettih IV Kogo [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] estruaduartistoin kilbu. Sidä enne Valgoven’an socialistizen nevvostotazavallan kul’tuuruministru Mihail Minkovič kehitti vokualusoittoansambl’ale muuttua nimi da keksie &quot;mitah vagavembi&quot;. Toizen nimen, kudai rodih kuulužakse kogo muailmas, joukko sai Leonid Tiškon alguhpanos, häi lugi Janka Kupalan runon ven. ''«Песняру-беларусу»''. Sana «пясняр» viittai valgoven’an kanzallizeh kul’tuurah. Kilvas Moskovas pajojoukko pajatti I. Lučenokan Хатынь-pajon, J. Semen’akon Ты мне вясною прыснілася-pajon, V. Ivanovan M. Tankan runoh kirjutetun Аве Мария-pajon, rahvahan pajon &quot;Ой, рана на Івана&quot;, mi ylen äijäl vaikutti arvostelijoih dai kuundelijoih. Kilvas &quot;Pesn'ari&quot; puututtih toizele sijale yhtes pajattajan Lev Leščenkonke da Gruuzien ansambl’anke «Диэло» (enzimästy palkinduo silloi nikelle ei annettu). Jälles kilbua ansambl’u rodih kuulužakse Nevvostoliitos da rubei käymäh ozuttelumatkoile kogo muadu myöte.

Silloi joukkoh tuli uuzi ozanottai — [[Leonid Bortkevič]], kudai enne sidä kuului ven. ''«Золотые яблоки»''-joukkoh. Hänen liirizeh tienorah mieldynyh Mul’avin yhtes yös kirjutti Александрына-balluadan, kudaman sentämän päivän peräs pajatti Moskovas Petrus’ Brovkan taidoillačus. Häi pajatti moizii kuulužikse roinnuzii pajoloi kui ven. ''«Алеся»'', [[Ven'an kieli|ven]]. ''«Берёзовый сок»'', [[Ven'an kieli|ven]]. ''«Беловежская пуща»'', «Вераніка», «Купалінка» da toizii.

Kezäl vuvvennu 1971 Melodija-firmu piästi ilmah Pesn’ari-joukon enzimäzen viniiludiskan (kirjutettih se keviäl vuvvennu 1971).

Ansambl’ah tuli vie yksi uuzi ozanottai — [[Anatolii Kašeparov]], kudai tuliel aigua rodih joukon merkittävimäkse pajattajakse.

Ansambl’al algavuttih enzimäzet ulgomuan matkat da voitot kanzoinvälizel muuzikkualal. Vuvvennu 1971 &quot;Pesn'ari&quot; pajatettih Kanzoinvälizes festivualis Sapotas (Pol’šan rahvahan tazavaldu) gramnauhoituksien firmoin kilvas, vuvvennu 1973 joukko rodih voittajakse X Kanzoinvälizes nuorižon da opastujien festivualis Berlinas, samannu vuon sai saman palkindon Kuldaine leijonu -pajofestivualis Leipcigas. Vuvvennu 1973 kuulužakse piäzii ansambl’u voitti Minskas Kogo [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] nevvostolazen pajon kilvas. Vuvvennu 1976 lykykkähät oldih Pesn'ari-joukon konsertat [[Amerikan Yhtysvallat|Amierikan Yhtysvallois]]. &quot;Pesn'ari&quot; oli Nevvostoliitos enzimäzenny vokualusoittojoukonnu, kudai kävyi ozuttelumatkoile [[Amerikan Yhtysvallat|Amierikan Yhtysvaldoih]]. Samannu vuon ansambl’u ezityi Kanzoinvälizes muuzikkujarmankas MIDEM Kannois, sih suadih tulla vaiku net joukot, kudamat omas muas vuvves piästettih ilmah enämbän toizii plastinkoi. Aktiivizien ozuttelumatkoin vuozis &quot;Pesn'ari&quot; käydih [[Rumiinii|Rumiinieh]], [[Vengrii|Vengrieh]], [[Suomi|Suomeh]], [[Mjanmar|Birmah]], [[Indii|Indieh]], [[Kuba|Kubah]]. 

Vuvvennu 1976 erähäs Pajo-76-festivualin välizes ozutukses enzikerdua pajatettih Voulogdu-pajo. Se rodih moine kuulužu, sidä vallittih festivualin loppuozah (rodih laureatakse), kui sanoi juondai Svetlana Žil’cova, &quot;yksimielizesti&quot;, se tarkoittau, ku se rodih parahakse kaikis työttylöis kymmenis tuhanzis poštukartočkois enzikerdua Vuvven pajo -festivualin histouries. Festivualin loppuozas jälles Voulogdu-pajuo kaččojat yhtytottu pläkytettih käzii da kirruttih pajattajile &quot;bravo&quot;. Vuozinnu 1976-79 Moskovskii komsomolec -lehten Iänidorožku -hit-paruadan mugah &quot;Pesn'ari&quot; oldih enzimäzel sijal ansambl’oin keskes.

Vuvvennu 1976 &quot;Pesn'ari&quot; ozutetah suurimuodoine V. Mul’avinan yksiozaine teatruouperuverdavus, sen pohjannu oli Janka Kupalan kirjutettu Песня пра долю -runo. [[Moskovu|Moskovas]] sen enzi-ildu oli Valdivollizes keskuskonsertuzualas kezäkuul vuvvennu 1976. Vuvvennu 1978 joukko uvvessah kiändyy suurimuodozeh tevokseh — &quot;Pesn'ari&quot; ozutetah I. Lučenokan da V. Mul’avinan Gusl’ar-rok-kantuatan Janka Kupalan Kurgan-runoelman mugah. Nämmä vaigiel muuzikkukielel kirjutetut tevokset kuulutah art-rok-alah, ansambl’uahäi enimäl tundiettih estruadupajolois.

Vuvvennu 1977 &quot;Pesn'ari&quot; sai Leninan komsomolan palkindon — ''&quot;vuozien 1975—1976 konsertuohjelmis, ižänmuansuvaičuspajoloin propagandas nuorižon keskes&quot;''.

Vuvvennu 1979 läs kai Pesn'ari-joukon ozanottajat suadih Valgoven’an socialistizen nevvostotazavallan arvostettu artistu -arvonimen: Aleksandr Demeško (iškusoittimet), Leonid Tiško (basgituaru), Anatolii Kašeparov (vokualu), Leonid Bortkevič (vokualu) da Vladslav Misevič (fleitu, saksafonu, želeika, okarina); а joukon ohjuaju Vladimir Mul’avin sai Valgoven’an socialistizen nevvostotazavallan rahvahan artistan arvonimen. Vuvvennu 1989 arvostettuloin artistoin arvonimet suadih myöhembä tulluot pajattajat Igor’ Pen’a da Valerii Daineko, а vuvvennu 1991 [[Vladimir Mul’avin]] rodih [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] rahvahan artistakse''(häi oli jälgimäzenny, ken sai tämän arvonimen Nevvostoliiton hajuondua enne).''

Vuozinnu 1980 äijy muutui: joukospäi opastumah lähti (GITIS:ah) pajattai Bortkevič. Hänen sijas rubei pajattamah Igor’ Pen’a. Jälles joukospäi lähti basistu Tiško, a vuvvennu 1989 — toine pajattai Kašeparov. Joukospäi sežo lähti pianolsoittai da säveldäi, Velgoven’an konservatourien loppenuh, ruavon Valgoven’an valdivollizes orkestras alganuh [[Igor’ Palivoda]], kudamal oli suuri rouli ansambl’an stilistiekan muutandas. Nevvostoliiton hajuondan aigah ansambl’an enzimäzis pajattajis da soittajis jiädih vaiku Mul’avin da Misevič. Sygyzyl vuvvennu 1989 ansambl’ah tuli nuori säveldäi da pianolsoittai [[Oleg Molčan]]''.''

&lt;nowiki&gt;&quot;Pesn'ari&quot; ylen puaksuh kiännyttih suurih muodoloih — konsertuohjelmih, rok-ouperoih. Konsertuohjelmis mainittavinnu ollah {lang-ru|«Весёлые нищие»}}, kudamat on luajittu Robert Börnsan runoloih, &lt;/nowiki&gt;[[Ven'an kieli|ven]]. ''«Через всю войну»''. Eri sija kaikes luomisruavos on «ven. ''Во весь голос»''-programmal, kudai on luajittu [[Vladimir Majakovskoin]] runoloih, se on kirjutettu art-rokan tabah. Täs programmas V. G. Mul’avinan sävelmii aranžiiruittih Valerii Golovko, Oleg Martakov, Aleksandr Rastopčin, Valerii Daineko, Aleksandr Vislavskii da eniten Dmitrii Javtuhovič, kudai sežo kirjutti uvert’uuran ven. ''«Во весь голос»''-programmah nähte.

Enzimäine vagavu joukon hajuondu rodih vuvvennu 1998 da sih oli äijy syydy: hätkekse libunuh nevvostolazen estruadan žanran kriizissu Nevvostoliiton jälgehizinny vuozinnu, ansambl’an ozanottajien omat ongelmat, Pesn’ari-joukon stuatussu valdivollizennu taidojoukonnu. Valgoven’an kul’tuuruministran käskys Pesn’ari-joukon johtajakse Vladimir Mul’avinan sijah pandih Vladislav Misevič (Mul’avinua jätettih taido-ohjuajakse). Virrallizen versien mugah syynny oli Mul’avinan voimattomus, Misevičan sanoin mugah — Pesn’ari-joukon ohjuajan viinanjuondu eloksen jälgimäzinny vuozinnu. Joukkoh tuli järilleh Valerii Daineko. Nenga &quot;Pesn'ari&quot; ruattih läs vuvven. Ga sit Mul’avin kiändyi Valgoven’an piämiehen A. G. Lukašenkon puoleh, min jälles endizet soittajat da pajattajat (paiči Oleg Molčanua da Arkadii Ivanovskoidu) kirjutettih pakičukset iärelähtendäs da ruvettih ajelemah ozuttelumatkoile kui ven. ''«Белорусские песняры»''. Mul'avin keräi uvvet pajattajat da soittajat Pesn'ari-joukkoh nuoris muuzikkumiehis.

Jälles Vladimir Mul’avinan kuolendua vuvvennu 2003 rodih uuttu joukkuo, kudamat ruvettih pajattamah legenduarizen joukon pajoloi. Vuvvennu 2009 monil joukkoloil oli nimes Pesn’ari-sana da hyö käytettih legenduarizen ansambl’an ohjelmistuo. Valgoven’an kul'tuuruministerstvu andoi moizen sellityksen:&lt;blockquote&gt;Olen sidä mieldy, ku kai joukot da erillizet pajattajat, kudamat käytetäh Pesn’ari-nimie Ven’al da Iččenäzien valdivoloin yhtymän mualois ei olla zakonallizet, paiči «ven. Белорусские песняры»-ansambl’ua da Valgoven’an valdivollistu ansambl’ua &quot;Pesn'ari&quot;, kudamat ollah Vladimir Mul’avinan perustetun legenduarizen joukon zakonallizet jatkajat.&lt;/blockquote&gt;Täl aigua tavarmerki &quot;Pesn'ari&quot;, kuuluu Valgoven’an valdivollizele ansambl’ale &quot;Pesn'ari&quot;, se on hyväksytty tavarmerki Ven’al, Ukrainal da Valgoven’al da on suojeltavannu miäryaijattah.

== Joukot samanmoizen nimenke, kudamat pajatetah Pesn’ari-joukon pajoloi ==

* '''Valgoven’an valdivolline ansambl’u &quot;Pesn'ari&quot;''' Roman Kozirevan johtol. Sidä ohjuau Valgoven’an kul’tuuruministerstvu da se on vahnan Pesn'ari-joukon virrallizennu jatkajannu, sie ozanottajinnu ollah ihan uvvet pajattajat da soittajat.
* ven. '''''«Белорусские песняры»'''''. Joukko perustettih vuvvennu 1998, jälles Pesn'ari-joukon enzimästy hajuondua.
* '''&quot;Pesn'ari&quot; Leonid Bortkevičan johtol''' (2003—2011). Joukko eroi Valgoven’an valdivollizes ansambl’as &quot;Pesn'ari&quot; vuvvennu 2003, ku ei suostuttu joukon uudeh johtajah.
* '''&quot;Pesn'ari&quot; Igor’ Svečkinan johtol''' (2004—2019). Joukko eroi Pesn’ari-joukos, kudaman ohjuajannu oli Leonid Bortkevič vuvvennu 2004. .
* '''«Лявоны-песняры»''' (2005—2006) Aleksandr Demeškon johtol. Joukko heitti ruandan vuvvennu 2006 ohjuajan kuoltuu.
* '''«Лявоны»''' (2008—2017). Eroi Leonid Borkevičan johtol olijas Pesn’ari-joukos vuvvennu 2008. Sih kuului uuttu muuzikkumiesty. Vuvvennu 2017 heitti oman ruandan/

== Joukon ozanottajat ==

=== '''Kirjaimikon mugah (kaikin, ket oldih ozanottajinnu vuodessah 1998)''': ===

* Oleg Averin — ''vokualu, näppäinsoittimet, giruaru, sävelmy, aranžirovku''
* Boris Bernštein — ''bas-giruaru, viulu, aranžirovku''
* Valentin Badjarov — ''viulu, giruaru, aranžirovku''
* Vladimir Bel’ajev — ''iškusoittimet''
* Maksim Karlišev — ''bas-giruaru, viulu, aranžirovku''
* Leonid Bortkevič — ''vokualu''
* V’ačeslav Bulda — ''iškusoittimet''
* Aleksandr Vislavskii — ''näppäinsoittimet, fortepiano, bek-vokualu''
* Anatolii Gilevič — ''fortepiano, näppäinsoittimet, aranžirovku''
* Valerii Golovko — ''näppäinsoittimet, aranžirovku''
* Valerii Gurdiziani — ''trombon''
* Valerii Daineko — ''vokualu, al’tu, aranžirovku''
* Aleksandr Demeško — ''iškusoittimet''
* Jurii Denisov — ''vokualu, al’tu, bas-giruaru''
* Arkadii Ivanovskii — ''giruaru''
* L'udmila Isupova — ''vokualu, fleitu''
* Aleksandr Katikov — ''bas-giruaru, vokualu''
* Anatolii Kašeparov — ''vokualu, баян''
* Leonid Koval’ov — ''iäniohjuaju, бэк-vokualu''
* Ivan Krilov — ''torvi''
* Vladimir Kudrin — ''vokualu''
* Mihail Kul'kov — ''bas-giruaru''
* Sergei Laptašov — ''iškusoittimet''
* Jurii Lukaševič — ''fortepiano, näppäinsoittimet''
* Oleg Martakov — ''näppäinsoittimet, fortepiano''
* Vladimir Marusič — ''iškusoittimet''
* Vladislav Misevič — ''саксофон, fleitu, bek-vokualu''
* V’ačeslav Mihnovič — ''torvi''
* Oleg Molčan — ''näppäinsoittimet, sävelmy, aranžirovku''
* Viktor Molčanov — ''giruaru, vokualu''
* Aleksandr Moskal’čuk — ''vokualu''
* Valerii Mul’avin — ''giruaru, torvi, bek-vokualu''
* Vladimir Mul’avin — ''taido-ohjuaju, vokualu, giruaru, sävelmy, aranžirovku''
* Nikolai Neronskii — ''bas-giruaru''
* Vladimir Nikolajev — ''näppäinsoittimet, trombon, saksafonu, бэк-vokualu''
* Igor’ Palivoda — ''näppäinsoittimet, fortepiano, sävelmy, aranžirovku''
* Igor’ Pen’a — ''vokualu, näppäinsoittimet''
* Jevgenii Pozdišev — ''torvi''
* Viktor-Česlav Poplavskii — ''viulu, giruaru, бэк-vokualu''
* Aleksandr Poprockii — ''iäniohjuaju''
* Aleksandr rastopčin — ''giruaru''
* Igor’ Svečkin — ''ohjuaju''
* Valerii Skorožonok — ''vokualu''
* Vikotr Smol’skii — ''giruaru''
* Vladimir Tkačenko — ''giruaru, viulu, aranžirovku''
* Leonid Tiško — ''bas-giruaru, бэк-vokualu, runot''
* Eduard Tiško — ''bas-giruaru, bek-vokualu, soitto''
* Mark Šmel’kin — ''iškusoittimet''
* AArkadii Eskin — ''fortepiano, näppäinsoittimet''
* Dmitrii Javhtuhovič — ''näppäinsoittimet, fortepiano, sävelmy, aranžirovku''
* Sergei Jurinok — ''iäniohjuaju''
* Valerii Jaškin — ''näppäinsoittimet,'' ''runot''
* Jevgenii Ovčarov — bek-vokualu, fleitu

=== Pajoloin kirjuttajat ===
Ansambl’an ohjelmistoh kuului pajuo, kudamien sanoin kirjuttajinnu oldih [[M. Šuškevič]], [[N. Dobronravov]], [[R. I. Borodulin]], [[G. N. Buravkin]], [[Janka Sipakov]], [[Petrus’ Mika]]&lt;nowiki/&gt;l’, [[L. I. Prončak]], [[Maksim Bogdanovič]], [[M. L. Matusovskii]], [[A. I. Fatjanov]], [[L. P. Derben’ov]], [[D. F. Tuhmanov]], [[V. E. Kraičinskii]].

Tämän ližäkse &quot;Pesn’ari&quot; puaksuh pajatettih pajoloi, kudamien pohjannu oldih tundiettuloin runoilijoin runot, Janka Kupalan, R. Börnsan, V. V. Majakovskoin, Jakub Kolasan.

== Tunnustus da palkindot ==

* IV Kogo Nevvostoliiton estruaduartistoin kilvan laureattu (II palkindo, 1970)
* Kogo Nevvostoliiton nevvostolazen pajon kilvan lauarettu (I palkindo, [[Minsku]], 1973)
* Nevvostolazen pajon festivualin laureattu Zel’ona-Guras ([[Pol'šu|Pol’šan rahvahan tazavaldu]])
* X Muailman nuorižon da opastujien festivualin laureattu ([[Berlin]], [[Germuanien demokruattine tazavaldu]], 1973),
* Kanzoinvälizen Kuldaine leijonu -pajofestivualin laureattu ([[Leipcigu]], [[Germuanien demokruattine tazavaldu]], 1973)
* Kanzoinvälizen estruaduartistoin Kuldaine Orfei -kilbu, Bolguarien rahvahan tazavaldu (1974)
* Kanzoinvälizen poliitizen pajon festivualin laureattu ([[Helsinki]], 1978)
* Valgoven’an Leninan komsomolan palkindon laureattu (1976)
* Leninan komsomolan palkindon laureattu — vuozien 1975—1976 konsertuohjelmis, ižänmuansuvaičuspajoloin propagandas nuorien keskes (1977)
* Melodija-firman piäpalkindo &quot;Kuldaine disku&quot; (1982)
* Valgoven’an piämiehen palkindo [[Ven'an kieli|ven]]. ''«Через искусство — к миру и взаимопониманию»'' (Valgoven'a, 2010)
[[Kategourii:Muuzikku]]
[[Kategourii:Muuzikkujoukot]]</text>
      <sha1>hc9y2xndmueb2iu7g9pdjnzgw4zicur</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52730</id>
      <parentid>52726</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T00:09:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>5069</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>52730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17925" sha1="hpf49k5u2pyu6z46eqym834hopzveyv" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:260px; font-size:90%; border:1px solid #aaa; background-color:#f9f9f9; padding:5px; spacing:3px;&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:115%; background-color:#b4a76c; color:black; padding:4px;&quot; | &quot;Pesn'ari&quot;
|-

| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; padding:5px;&quot; | [[File:Pesniary-Stamp2009.jpg|220px]]&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;font-size:85%; padding-top:4px; line-height:1.2;&quot;&gt;&quot;Pesn'ari&quot; Valgoven'an poštumarkas, vuozi 2009&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; background-color:#b4a76c; color:black; padding:2px;&quot; | Perustiijot
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top; width:35%;&quot; | Žanrat
| folk-rok, folk, art-rok, pop-rok, autentine folklouru, pop-folk, prog-rok, etniekku, bl'uz
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Vuvvet

| style=&quot;line-height:1.3;&quot; | 1969—2003&lt;br /&gt;2003 — täl aigua
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Muat

| [[File:Flag of the Soviet Union.svg|22px]] [[Nevvostoliitto]] → [[File:Flag of Belarus.svg|22px]] [[Valgo-Ven'a|Valgoven'a]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Perustandukohtu
| [[Valgoven'an socialistine nevvostotazavaldu]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Kielet
| [[ven'an kieli]], [[valgoven'an kieli]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Leiblu
| «Мелодия»
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Ohjuaju
| [[Vladimir Mul'avin]]&lt;br /&gt;(1969—2003)
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Palkindot da arvonimet

| [[File:Order of Lenin.svg|25px]]
|-

| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; padding-top:5px; font-size:95%;&quot; | [https://web.archive.org/web/20140414044503/http://pesnyary.by/ pesnyary.by]
|}
'''&quot;Pesn'ari&quot;''' ([[Valgoven'an kieli|valg]]. ''Песняры'' — &quot;pajattajat&quot;) on [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] da [[Valgoven'an kieli|Valgoven'an]] vokualusoittoansambl'u [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] rahvahan artistan Vladimir Mul'avinan johtol, kudai perustettih Minskas vuvvennu 1969. Tundietah rahvahien keskes pajolois: [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«Косил Ясь конюшину»'', [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«Белоруссия»'', [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«Вологда»'', [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«За полчаса до весны»'', [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«Алеся»'', [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«Беловежская пуща»'' da monis toizis.

Pesn'ari-joukon stiilin pohjannu oli vagoven'alaine folklouru: joukko otti ohjelmistoh rahvahan pajoloin estruadusovitukset, a tekstat oldih omistettu Valgoven'an kul'tuurale da histouriele.

== Histourii ==
Ollah sidä mieldy, ku Pesn'ari-pajojoukko rodivui 1. syvyskuudu vuvvennu 1969, ga sen histourii sai allun vie 1960-luvun puolivälis. Silloi armienpalvelu Valgoven'an Ruskien Flavun sodaokrugas vedi yhteh muuzikkumiehet Vladimir Mul'avinan, Leonid Tiškon, [[Vladislav Misevičan]], [[Valerii Jaškin|Valerii Jaškinan]] da [[Aleksandr Demeškon]]. Vuvvennu 1968 Vladimir Mul’avin oppi yhtistiä yhtes sluužijoi ansambl’ah, kudamal pandih nimi [[Valgoven'an kieli|valg]]. ''«Лявоны»'', sendäh ku se alguudah myöte ruadoi tundietun tansujoukon «Лявоніха» tyves.

1. syvyskuudu vuvvennu 1969 Valgoven'an filarmounien taidonevvoston piätökses Лявоны-joukko sai oigevuon sanomah iččie vokualusoittoansambl’akse. &quot;Лявоны&quot; pajatettih valgoven’an rahvahan pajot V. Mul’avinan sovitukses da hänen kirjutettuloi tevoksii.

Vuvvennu 1970 piettih IV Kogo [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] estruaduartistoin kilbu. Sidä enne Valgoven’an socialistizen nevvostotazavallan kul’tuuruministru Mihail Minkovič kehitti vokualusoittoansambl’ale muuttua nimi da keksie &quot;mitah vagavembi&quot;. Toizen nimen, kudai rodih kuulužakse kogo muailmas, joukko sai Leonid Tiškon alguhpanos, häi lugi Janka Kupalan runon ven. ''«Песняру-беларусу»''. Sana «пясняр» viittai valgoven’an kanzallizeh kul’tuurah. Kilvas Moskovas pajojoukko pajatti I. Lučenokan Хатынь-pajon, J. Semen’akon Ты мне вясною прыснілася-pajon, V. Ivanovan M. Tankan runoh kirjutetun Аве Мария-pajon, rahvahan pajon &quot;Ой, рана на Івана&quot;, mi ylen äijäl vaikutti arvostelijoih dai kuundelijoih. Kilvas &quot;Pesn'ari&quot; puututtih toizele sijale yhtes pajattajan Lev Leščenkonke da Gruuzien ansambl’anke «Диэло» (enzimästy palkinduo silloi nikelle ei annettu). Jälles kilbua ansambl’u rodih kuulužakse Nevvostoliitos da rubei käymäh ozuttelumatkoile kogo muadu myöte.

Silloi joukkoh tuli uuzi ozanottai — [[Leonid Bortkevič]], kudai enne sidä kuului ven. ''«Золотые яблоки»''-joukkoh. Hänen liirizeh tienorah mieldynyh Mul’avin yhtes yös kirjutti Александрына-balluadan, kudaman sentämän päivän peräs pajatti Moskovas Petrus’ Brovkan taidoillačus. Häi pajatti moizii kuulužikse roinnuzii pajoloi kui ven. ''«Алеся»'', [[Ven'an kieli|ven]]. ''«Берёзовый сок»'', [[Ven'an kieli|ven]]. ''«Беловежская пуща»'', «Вераніка», «Купалінка» da toizii.

Kezäl vuvvennu 1971 Melodija-firmu piästi ilmah Pesn’ari-joukon enzimäzen viniiludiskan (kirjutettih se keviäl vuvvennu 1971).

Ansambl’ah tuli vie yksi uuzi ozanottai — [[Anatolii Kašeparov]], kudai tuliel aigua rodih joukon merkittävimäkse pajattajakse.

Ansambl’al algavuttih enzimäzet ulgomuan matkat da voitot kanzoinvälizel muuzikkualal. Vuvvennu 1971 &quot;Pesn'ari&quot; pajatettih Kanzoinvälizes festivualis Sapotas (Pol’šan rahvahan tazavaldu) gramnauhoituksien firmoin kilvas, vuvvennu 1973 joukko rodih voittajakse X Kanzoinvälizes nuorižon da opastujien festivualis Berlinas, samannu vuon sai saman palkindon Kuldaine leijonu -pajofestivualis Leipcigas. Vuvvennu 1973 kuulužakse piäzii ansambl’u voitti Minskas Kogo [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] nevvostolazen pajon kilvas. Vuvvennu 1976 lykykkähät oldih Pesn'ari-joukon konsertat [[Amerikan Yhtysvallat|Amierikan Yhtysvallois]]. &quot;Pesn'ari&quot; oli Nevvostoliitos enzimäzenny vokualusoittojoukonnu, kudai kävyi ozuttelumatkoile [[Amerikan Yhtysvallat|Amierikan Yhtysvaldoih]]. Samannu vuon ansambl’u ezityi Kanzoinvälizes muuzikkujarmankas MIDEM Kannois, sih suadih tulla vaiku net joukot, kudamat omas muas vuvves piästettih ilmah enämbän toizii plastinkoi. Aktiivizien ozuttelumatkoin vuozis &quot;Pesn'ari&quot; käydih [[Rumiinii|Rumiinieh]], [[Vengrii|Vengrieh]], [[Suomi|Suomeh]], [[Mjanmar|Birmah]], [[Indii|Indieh]], [[Kuba|Kubah]]. 

Vuvvennu 1976 erähäs Pajo-76-festivualin välizes ozutukses enzikerdua pajatettih Voulogdu-pajo. Se rodih moine kuulužu, sidä vallittih festivualin loppuozah (rodih laureatakse), kui sanoi juondai Svetlana Žil’cova, &quot;yksimielizesti&quot;, se tarkoittau, ku se rodih parahakse kaikis työttylöis kymmenis tuhanzis poštukartočkois enzikerdua Vuvven pajo -festivualin histouries. Festivualin loppuozas jälles Voulogdu-pajuo kaččojat yhtytottu pläkytettih käzii da kirruttih pajattajile &quot;bravo&quot;. Vuozinnu 1976-79 Moskovskii komsomolec -lehten Iänidorožku -hit-paruadan mugah &quot;Pesn'ari&quot; oldih enzimäzel sijal ansambl’oin keskes.

Vuvvennu 1976 &quot;Pesn'ari&quot; ozutetah suurimuodoine V. Mul’avinan yksiozaine teatruouperuverdavus, sen pohjannu oli Janka Kupalan kirjutettu Песня пра долю -runo. [[Moskovu|Moskovas]] sen enzi-ildu oli Valdivollizes keskuskonsertuzualas kezäkuul vuvvennu 1976. Vuvvennu 1978 joukko uvvessah kiändyy suurimuodozeh tevokseh — &quot;Pesn'ari&quot; ozutetah I. Lučenokan da V. Mul’avinan Gusl’ar-rok-kantuatan Janka Kupalan Kurgan-runoelman mugah. Nämmä vaigiel muuzikkukielel kirjutetut tevokset kuulutah art-rok-alah, ansambl’uahäi enimäl tundiettih estruadupajolois.

Vuvvennu 1977 &quot;Pesn'ari&quot; sai Leninan komsomolan palkindon — ''&quot;vuozien 1975—1976 konsertuohjelmis, ižänmuansuvaičuspajoloin propagandas nuorižon keskes&quot;''.

Vuvvennu 1979 läs kai Pesn'ari-joukon ozanottajat suadih Valgoven’an socialistizen nevvostotazavallan arvostettu artistu -arvonimen: Aleksandr Demeško (iškusoittimet), Leonid Tiško (basgituaru), Anatolii Kašeparov (vokualu), Leonid Bortkevič (vokualu) da Vladslav Misevič (fleitu, saksafonu, želeika, okarina); а joukon ohjuaju Vladimir Mul’avin sai Valgoven’an socialistizen nevvostotazavallan rahvahan artistan arvonimen. Vuvvennu 1989 arvostettuloin artistoin arvonimet suadih myöhembä tulluot pajattajat Igor’ Pen’a da Valerii Daineko, а vuvvennu 1991 [[Vladimir Mul’avin]] rodih [[Nevvostoliitto|Nevvostoliiton]] rahvahan artistakse''(häi oli jälgimäzenny, ken sai tämän arvonimen Nevvostoliiton hajuondua enne).''

Vuozinnu 1980 äijy muutui: joukospäi opastumah lähti (GITIS:ah) pajattai Bortkevič. Hänen sijas rubei pajattamah Igor’ Pen’a. Jälles joukospäi lähti basistu Tiško, a vuvvennu 1989 — toine pajattai Kašeparov. Joukospäi sežo lähti pianolsoittai da säveldäi, Velgoven’an konservatourien loppenuh, ruavon Valgoven’an valdivollizes orkestras alganuh [[Igor’ Palivoda]], kudamal oli suuri rouli ansambl’an stilistiekan muutandas. Nevvostoliiton hajuondan aigah ansambl’an enzimäzis pajattajis da soittajis jiädih vaiku Mul’avin da Misevič. Sygyzyl vuvvennu 1989 ansambl’ah tuli nuori säveldäi da pianolsoittai [[Oleg Molčan]]''.''

&lt;nowiki&gt;&quot;Pesn'ari&quot; ylen puaksuh kiännyttih suurih muodoloih — konsertuohjelmih, rok-ouperoih. Konsertuohjelmis mainittavinnu ollah {lang-ru|«Весёлые нищие»}}, kudamat on luajittu Robert Börnsan runoloih, &lt;/nowiki&gt;[[Ven'an kieli|ven]]. ''«Через всю войну»''. Eri sija kaikes luomisruavos on «ven. ''Во весь голос»''-programmal, kudai on luajittu [[Vladimir Majakovskoin]] runoloih, se on kirjutettu art-rokan tabah. Täs programmas V. G. Mul’avinan sävelmii aranžiiruittih Valerii Golovko, Oleg Martakov, Aleksandr Rastopčin, Valerii Daineko, Aleksandr Vislavskii da eniten Dmitrii Javtuhovič, kudai sežo kirjutti uvert’uuran ven. ''«Во весь голос»''-programmah nähte.

Enzimäine vagavu joukon hajuondu rodih vuvvennu 1998 da sih oli äijy syydy: hätkekse libunuh nevvostolazen estruadan žanran kriizissu Nevvostoliiton jälgehizinny vuozinnu, ansambl’an ozanottajien omat ongelmat, Pesn’ari-joukon stuatussu valdivollizennu taidojoukonnu. Valgoven’an kul’tuuruministran käskys Pesn’ari-joukon johtajakse Vladimir Mul’avinan sijah pandih Vladislav Misevič (Mul’avinua jätettih taido-ohjuajakse). Virrallizen versien mugah syynny oli Mul’avinan voimattomus, Misevičan sanoin mugah — Pesn’ari-joukon ohjuajan viinanjuondu eloksen jälgimäzinny vuozinnu. Joukkoh tuli järilleh Valerii Daineko. Nenga &quot;Pesn'ari&quot; ruattih läs vuvven. Ga sit Mul’avin kiändyi Valgoven’an piämiehen A. G. Lukašenkon puoleh, min jälles endizet soittajat da pajattajat (paiči Oleg Molčanua da Arkadii Ivanovskoidu) kirjutettih pakičukset iärelähtendäs da ruvettih ajelemah ozuttelumatkoile kui ven. ''«Белорусские песняры»''. Mul'avin keräi uvvet pajattajat da soittajat Pesn'ari-joukkoh nuoris muuzikkumiehis.

Jälles Vladimir Mul’avinan kuolendua vuvvennu 2003 rodih uuttu joukkuo, kudamat ruvettih pajattamah legenduarizen joukon pajoloi. Vuvvennu 2009 monil joukkoloil oli nimes Pesn’ari-sana da hyö käytettih legenduarizen ansambl’an ohjelmistuo. Valgoven’an kul'tuuruministerstvu andoi moizen sellityksen:&lt;blockquote&gt;Olen sidä mieldy, ku kai joukot da erillizet pajattajat, kudamat käytetäh Pesn’ari-nimie Ven’al da Iččenäzien valdivoloin yhtymän mualois ei olla zakonallizet, paiči «ven. Белорусские песняры»-ansambl’ua da Valgoven’an valdivollistu ansambl’ua &quot;Pesn'ari&quot;, kudamat ollah Vladimir Mul’avinan perustetun legenduarizen joukon zakonallizet jatkajat.&lt;/blockquote&gt;Täl aigua tavarmerki &quot;Pesn'ari&quot;, kuuluu Valgoven’an valdivollizele ansambl’ale &quot;Pesn'ari&quot;, se on hyväksytty tavarmerki Ven’al, Ukrainal da Valgoven’al da on suojeltavannu miäryaijattah.

== Joukot samanmoizen nimenke, kudamat pajatetah Pesn’ari-joukon pajoloi ==

* '''Valgoven’an valdivolline ansambl’u &quot;Pesn'ari&quot;''' Roman Kozirevan johtol. Sidä ohjuau Valgoven’an kul’tuuruministerstvu da se on vahnan Pesn'ari-joukon virrallizennu jatkajannu, sie ozanottajinnu ollah ihan uvvet pajattajat da soittajat.
* ven. '''''«Белорусские песняры»'''''. Joukko perustettih vuvvennu 1998, jälles Pesn'ari-joukon enzimästy hajuondua.
* '''&quot;Pesn'ari&quot; Leonid Bortkevičan johtol''' (2003—2011). Joukko eroi Valgoven’an valdivollizes ansambl’as &quot;Pesn'ari&quot; vuvvennu 2003, ku ei suostuttu joukon uudeh johtajah.
* '''&quot;Pesn'ari&quot; Igor’ Svečkinan johtol''' (2004—2019). Joukko eroi Pesn’ari-joukos, kudaman ohjuajannu oli Leonid Bortkevič vuvvennu 2004. .
* '''«Лявоны-песняры»''' (2005—2006) Aleksandr Demeškon johtol. Joukko heitti ruandan vuvvennu 2006 ohjuajan kuoltuu.
* '''«Лявоны»''' (2008—2017). Eroi Leonid Borkevičan johtol olijas Pesn’ari-joukos vuvvennu 2008. Sih kuului uuttu muuzikkumiesty. Vuvvennu 2017 heitti oman ruandan/

== Joukon ozanottajat ==

=== '''Kirjaimikon mugah (kaikin, ket oldih ozanottajinnu vuodessah 1998)''': ===

* Oleg Averin — ''vokualu, näppäinsoittimet, giruaru, sävelmy, aranžirovku''
* Boris Bernštein — ''bas-giruaru, viulu, aranžirovku''
* Valentin Badjarov — ''viulu, giruaru, aranžirovku''
* Vladimir Bel’ajev — ''iškusoittimet''
* Maksim Karlišev — ''bas-giruaru, viulu, aranžirovku''
* Leonid Bortkevič — ''vokualu''
* V’ačeslav Bulda — ''iškusoittimet''
* Aleksandr Vislavskii — ''näppäinsoittimet, fortepiano, bek-vokualu''
* Anatolii Gilevič — ''fortepiano, näppäinsoittimet, aranžirovku''
* Valerii Golovko — ''näppäinsoittimet, aranžirovku''
* Valerii Gurdiziani — ''trombon''
* Valerii Daineko — ''vokualu, al’tu, aranžirovku''
* Aleksandr Demeško — ''iškusoittimet''
* Jurii Denisov — ''vokualu, al’tu, bas-giruaru''
* Arkadii Ivanovskii — ''giruaru''
* L'udmila Isupova — ''vokualu, fleitu''
* Aleksandr Katikov — ''bas-giruaru, vokualu''
* Anatolii Kašeparov — ''vokualu, баян''
* Leonid Koval’ov — ''iäniohjuaju, бэк-vokualu''
* Ivan Krilov — ''torvi''
* Vladimir Kudrin — ''vokualu''
* Mihail Kul'kov — ''bas-giruaru''
* Sergei Laptašov — ''iškusoittimet''
* Jurii Lukaševič — ''fortepiano, näppäinsoittimet''
* Oleg Martakov — ''näppäinsoittimet, fortepiano''
* Vladimir Marusič — ''iškusoittimet''
* Vladislav Misevič — ''саксофон, fleitu, bek-vokualu''
* V’ačeslav Mihnovič — ''torvi''
* Oleg Molčan — ''näppäinsoittimet, sävelmy, aranžirovku''
* Viktor Molčanov — ''giruaru, vokualu''
* Aleksandr Moskal’čuk — ''vokualu''
* Valerii Mul’avin — ''giruaru, torvi, bek-vokualu''
* Vladimir Mul’avin — ''taido-ohjuaju, vokualu, giruaru, sävelmy, aranžirovku''
* Nikolai Neronskii — ''bas-giruaru''
* Vladimir Nikolajev — ''näppäinsoittimet, trombon, saksafonu, бэк-vokualu''
* Igor’ Palivoda — ''näppäinsoittimet, fortepiano, sävelmy, aranžirovku''
* Igor’ Pen’a — ''vokualu, näppäinsoittimet''
* Jevgenii Pozdišev — ''torvi''
* Viktor-Česlav Poplavskii — ''viulu, giruaru, бэк-vokualu''
* Aleksandr Poprockii — ''iäniohjuaju''
* Aleksandr rastopčin — ''giruaru''
* Igor’ Svečkin — ''ohjuaju''
* Valerii Skorožonok — ''vokualu''
* Vikotr Smol’skii — ''giruaru''
* Vladimir Tkačenko — ''giruaru, viulu, aranžirovku''
* Leonid Tiško — ''bas-giruaru, бэк-vokualu, runot''
* Eduard Tiško — ''bas-giruaru, bek-vokualu, soitto''
* Mark Šmel’kin — ''iškusoittimet''
* AArkadii Eskin — ''fortepiano, näppäinsoittimet''
* Dmitrii Javhtuhovič — ''näppäinsoittimet, fortepiano, sävelmy, aranžirovku''
* Sergei Jurinok — ''iäniohjuaju''
* Valerii Jaškin — ''näppäinsoittimet,'' ''runot''
* Jevgenii Ovčarov — bek-vokualu, fleitu

=== Pajoloin kirjuttajat ===
Ansambl’an ohjelmistoh kuului pajuo, kudamien sanoin kirjuttajinnu oldih [[M. Šuškevič]], [[N. Dobronravov]], [[R. I. Borodulin]], [[G. N. Buravkin]], [[Janka Sipakov]], [[Petrus’ Mika]]&lt;nowiki/&gt;l’, [[L. I. Prončak]], [[Maksim Bogdanovič]], [[M. L. Matusovskii]], [[A. I. Fatjanov]], [[L. P. Derben’ov]], [[D. F. Tuhmanov]], [[V. E. Kraičinskii]].

Tämän ližäkse &quot;Pesn’ari&quot; puaksuh pajatettih pajoloi, kudamien pohjannu oldih tundiettuloin runoilijoin runot, Janka Kupalan, R. Börnsan, V. V. Majakovskoin, Jakub Kolasan.

== Tunnustus da palkindot ==

* IV Kogo Nevvostoliiton estruaduartistoin kilvan laureattu (II palkindo, 1970)
* Kogo Nevvostoliiton nevvostolazen pajon kilvan lauarettu (I palkindo, [[Minsku]], 1973)
* Nevvostolazen pajon festivualin laureattu Zel’ona-Guras ([[Pol'šu|Pol’šan rahvahan tazavaldu]])
* X Muailman nuorižon da opastujien festivualin laureattu ([[Berlin]], [[Germuanien demokruattine tazavaldu]], 1973),
* Kanzoinvälizen Kuldaine leijonu -pajofestivualin laureattu ([[Leipcigu]], [[Germuanien demokruattine tazavaldu]], 1973)
* Kanzoinvälizen estruaduartistoin Kuldaine Orfei -kilbu, Bolguarien rahvahan tazavaldu (1974)
* Kanzoinvälizen poliitizen pajon festivualin laureattu ([[Helsinki]], 1978)
* Valgoven’an Leninan komsomolan palkindon laureattu (1976)
* Leninan komsomolan palkindon laureattu — vuozien 1975—1976 konsertuohjelmis, ižänmuansuvaičuspajoloin propagandas nuorien keskes (1977)
* Melodija-firman piäpalkindo &quot;Kuldaine disku&quot; (1982)
* Valgoven’an piämiehen palkindo [[Ven'an kieli|ven]]. ''«Через искусство — к миру и взаимопониманию»'' (Valgoven'a, 2010)
[[Kategourii:Muuzikku]]
[[Kategourii:Muuzikkujoukot]]</text>
      <sha1>hpf49k5u2pyu6z46eqym834hopzveyv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Muailman kniigoin da kirjuttajan oigevuon päivy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17487</id>
    <revision>
      <id>52727</id>
      <timestamp>2026-10-15T19:13:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <comment>Uuzi sivu: {| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:260px; font-size:90%; border:1px solid #aaa; background-color:#f9f9f9; padding:5px; spacing:3px;&quot; |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:115%; background-color:#e6dbff; color:black; padding:4px;&quot; | Muailman kirjan da avtoroinoiguksien päivä |-  | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; padding:5px;&quot; | [[File:Printing3 Walk of Ideas Berlin.JPG|220px]]&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;font-size:85%; padding-top:4px; line-height:1.2;&quot;&gt;Kniigoin mustomerk...</comment>
      <origin>52727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4046" sha1="qvvhaliy7afp2ib2gk3czqwgxdz0ebv" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:260px; font-size:90%; border:1px solid #aaa; background-color:#f9f9f9; padding:5px; spacing:3px;&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:115%; background-color:#e6dbff; color:black; padding:4px;&quot; | Muailman kirjan da avtoroinoiguksien päivä
|-

| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; padding:5px;&quot; | [[File:Printing3 Walk of Ideas Berlin.JPG|220px]]&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;font-size:85%; padding-top:4px; line-height:1.2;&quot;&gt;Kniigoin mustomerki [[Berlin|Berlinas]]&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; background-color:#b4a76c; color:black; padding:2px;&quot; | PERUSTIIJOT
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top; width:35%;&quot; | Virralline nimi
| World Book and Copyright Day
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Toine nimi
| WBD
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Pietäh
| Kaikki YK:n valdivot
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Luadu
| Rahvahienväliline
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Päivymärry
| 23. sulakuudu
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Tuleva aigu
| 23. sulakuudu 2027
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Pordahallizus
| Joguvoine
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Sidosaloveh
| Jyrgin päivä Katalounies&lt;br /&gt;Kirjan päivä ([[Suuri-Britanii|Suurbritanii]] da [[Irlandii]])
|}

'''Muailman kniigoin da kirjuttajan oigevuon päiviä''' (toizil Yhtistynnyzien Kanzukundien kielil: [[Anglien kieli|angl]]. ''World Book and Copyright Day,'' [[Aruabien kieli|aruab]]. ''اليوم العالمي للكتاب وحقوق المؤلف,'' [[Ispuanii|isp]] ''Día Mundial del Libro y del Derecho de Autor,'' [[Kitai|kit]]. 世界图书与版权日, [[Frantsien kieli|fran]]. ''Journée mondiale du livre et du droit d'auteur'' ) pietäh joga vuottu 23. sulakuudu vuvves 1996 algajen. Muailman päivy oli hyväksytty UNESCON 28. sessiel 15. kylmykuudu vuvvennu 1995 (rezol'ucii № 3.18).

Piätös oli hyväksytty kul'tuuruperindölöin tiedämizekse da kehittämizekse da vie sendäh, ku kniigat ollah tärgiembänny lähtehenny tiedoloin levittämizes da tiedoloin parahannu säilyttäjänny. Rezol'ucies pannah merkile sinäpiän kniiguozutteluloin da -jaramankoin piendän effektiivižuon.

Piätösty luadijes otettih huomavoh eri mualoin da laitoksien neroloi Kniigan päivän piendäs.

Ispuanies vuvvennu 1926 kuningas Al'fons XIII allekirjutti dekrietän Ispuanies ''Ispuanien kniigan'' piendäs da jälles erästy poliemikkua oli piätetty, ku tädä päiviä ruvetah pidämäh 23. sulakuudu - päivänny, kudamua pietäh Migel' Servantesan kuolendupäivänny (ga histourientutkijat ollah sidä mieldy, ku kirjuttai kuoli 22. sulakuudu, ga sen aijan perindölöin mugah kuolendupäivänny on kirjutettu muahpanendupäivy - 23. sulakuudu). Barselonas tämä päivy piädyi pruazniekkah, kudamua pietäh Katalounien vardoiččijan Pyhän Jyrrin nimeh, konzu kniiganmyöjät luajittih ylen suuren kniigujarmankan. Juuri sie vuvves 1931 algajen rodih perindökse lahjoittua rouzu jogahizele, ken ostau kniigan.

Päivy oli hyväksytty, kui on kirjutettu Yhtevynnyzien kanzukundien verkosivustol, mustokse sit, ku 23. sulakuudu vuvvennu 1616 kuoltih Migel' de Servantes, Viljam Šekspir (angl. ''William Shakespeare'' kirjuttajan da druamukirjuttajan tovelline kuolendupäivy 23. sulakuudu on Julianskoin kalenduaran mugah, toizin sanoin Grigorianskoin kalenduaran mugah 10 päiviä myöhembi), Inka Garsilaso de la Vega.

Vuvves 2002 algajen Moskovas sinäpiän kniigan ližäkse voibi suaja lahjakse rouzugi. Se perindö rubei elämäh Servantesan instituutan kirjaston hyvyös. Muailman kniigoin da kirjuttajan oigevuon 25-vuozipäivän nimeh, ku suas pidiägi COVID-19-pandemien lopundua, julguamot Moskovas piettih mondu suurdu akciedu, kudamii oli piätetty luadie jogavuodizikse: kniigujarmanku čöndžöibazarinnu Arbuatal Ulgoazieloin ministerstvan taloilluo da pruazniekku Mielen arhitektorat -literatuurusaluonas.
[[Kategourii:23. sulakuudu]]</text>
      <sha1>qvvhaliy7afp2ib2gk3czqwgxdz0ebv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52728</id>
      <parentid>52727</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T19:15:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4106" sha1="mq90ql9e1flsp9ozanhxiyo7f4vs73e" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:260px; font-size:90%; border:1px solid #aaa; background-color:#f9f9f9; padding:5px; spacing:3px;&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:115%; background-color:#e6dbff; color:black; padding:4px;&quot; | Muailman kirjan da avtoroinoiguksien päivä
|-

| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; padding:5px;&quot; | [[File:Printing3 Walk of Ideas Berlin.JPG|220px]]&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;font-size:85%; padding-top:4px; line-height:1.2;&quot;&gt;Kniigoin mustomerki [[Berlin|Berlinas]]&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; background-color:#b4a76c; color:black; padding:2px;&quot; | '''Perustiijot'''
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top; width:35%;&quot; | Virralline nimi
| World Book and Copyright Day
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Toine nimi
| WBD
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Pietäh
| Kaikki YK:n valdivot
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Luadu
| Rahvahienväliline
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Päivymärry
| 23. sulakuudu
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Tuleva aigu
| 23. sulakuudu 2027
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Pordahallizus
| Joguvoine
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Sidosaloveh
| Jyrgin päivä Katalounies&lt;br /&gt;Kirjan päivä ([[Suuri-Britanii|Suurbritanii]] da [[Irlandii]])
|}

'''Muailman kniigoin da kirjuttajan oigevuon päiviä''' (toizil Yhtistynnyzien Kanzukundien kielil: [[Anglien kieli|angl]]. ''World Book and Copyright Day,'' [[Aruabien kieli|aruab]]. ''اليوم العالمي للكتاب وحقوق المؤلف,'' [[Ispuanii|isp]] ''Día Mundial del Libro y del Derecho de Autor,'' [[Kitai|kit]]. 世界图书与版权日, [[Frantsien kieli|fran]]. ''Journée mondiale du livre et du droit d'auteur'' ) pietäh joga vuottu 23. sulakuudu vuvves 1996 algajen. Muailman päivy oli hyväksytty UNESCON 28. sessiel 15. kylmykuudu vuvvennu 1995 (rezol'ucii № 3.18).

Piätös oli hyväksytty kul'tuuruperindölöin tiedämizekse da kehittämizekse da vie sendäh, ku kniigat ollah tärgiembänny lähtehenny tiedoloin levittämizes da tiedoloin parahannu säilyttäjänny. Rezol'ucies pannah merkile sinäpiän kniiguozutteluloin da -jaramankoin piendän effektiivižuon.

Piätösty luadijes otettih huomavoh eri mualoin da laitoksien neroloi Kniigan päivän piendäs.

Ispuanies vuvvennu 1926 kuningas Al'fons XIII allekirjutti dekrietän Ispuanies ''Ispuanien kniigan'' piendäs da jälles erästy poliemikkua oli piätetty, ku tädä päiviä ruvetah pidämäh 23. sulakuudu - päivänny, kudamua pietäh Migel' Servantesan kuolendupäivänny (ga histourientutkijat ollah sidä mieldy, ku kirjuttai kuoli 22. sulakuudu, ga sen aijan perindölöin mugah kuolendupäivänny on kirjutettu muahpanendupäivy - 23. sulakuudu). Barselonas tämä päivy piädyi pruazniekkah, kudamua pietäh Katalounien vardoiččijan Pyhän Jyrrin nimeh, konzu kniiganmyöjät luajittih ylen suuren kniigujarmankan. Juuri sie vuvves 1931 algajen rodih perindökse lahjoittua rouzu jogahizele, ken ostau kniigan.

Päivy oli hyväksytty, kui on kirjutettu Yhtevynnyzien kanzukundien verkosivustol, mustokse sit, ku 23. sulakuudu vuvvennu 1616 kuoltih Migel' de Servantes, [[William Shakespeare|Viljam Šekspir]] ([[Anglien kieli|angl]]. ''William Shakespeare'' kirjuttajan da druamukirjuttajan tovelline kuolendupäivy 23. sulakuudu on Julianskoin kalenduaran mugah, toizin sanoin Grigorianskoin kalenduaran mugah 10 päiviä myöhembi), Inka Garsilaso de la Vega.

Vuvves 2002 algajen Moskovas sinäpiän kniigan ližäkse voibi suaja lahjakse rouzugi. Se perindö rubei elämäh Servantesan instituutan kirjaston hyvyös. Muailman kniigoin da kirjuttajan oigevuon 25-vuozipäivän nimeh, ku suas pidiägi COVID-19-pandemien lopundua, julguamot [[Moskovu|Moskovas]] piettih mondu suurdu akciedu, kudamii oli piätetty luadie jogavuodizikse: kniigujarmanku čöndžöibazarinnu Arbuatal Ulgoazieloin ministerstvan taloilluo da pruazniekku Mielen arhitektorat -literatuurusaluonas.
[[Kategourii:23. sulakuudu]]</text>
      <sha1>mq90ql9e1flsp9ozanhxiyo7f4vs73e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vit'azi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17488</id>
    <revision>
      <id>52732</id>
      <timestamp>2026-10-16T07:55:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <comment>Uuzi sivu: [[Failu:19-v_2h_Vasnetsov.jpg|pienoiskuva|Vit'azi ristudorogalV. M. Vasnecovan kuva. 1882]] '''Vit'azi''' on rohkei saldattu, bohatteri [[Ven'a|Muinas-Ven'al]].  Vit'azit oldih sluužbal kniäzilöin da vojevodoin družinois da oldih rohkiet, kunnollizet da uskollizet, mi yhtisti heidy keskiaijan jevrouppalazih ricariloih. Roinduperiä myöte vit'azit enimyölleh oldih ylähistöspäi, suadih omas ruavos palkua. Hyö käydih sodamatkoih, puolistettih rajua vihollizis, piettih kau...</comment>
      <origin>52732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4521" sha1="trp74fr5hipt9o19x9ga3b8420jytxd" xml:space="preserve">[[Failu:19-v_2h_Vasnetsov.jpg|pienoiskuva|Vit'azi ristudorogalV. M. Vasnecovan kuva. 1882]]
'''Vit'azi''' on rohkei saldattu, bohatteri [[Ven'a|Muinas-Ven'al]].

Vit'azit oldih sluužbal kniäzilöin da vojevodoin družinois da oldih rohkiet, kunnollizet da uskollizet, mi yhtisti heidy keskiaijan jevrouppalazih ricariloih. Roinduperiä myöte vit'azit enimyölleh oldih ylähistöspäi, suadih omas ruavos palkua. Hyö käydih sodamatkoih, puolistettih rajua vihollizis, piettih kauppua, ruattih muadu da otettih ozua [[Ven'a|Ven'an]] poliittizeh elokseh. Vit'aziloil oli tärgei rouli valdivon keskiaijan yhteiskunnas da hyö oldih urhakkahuon da ricarin kunnivon simvolannu.

Bohatterilois, erinomah vägevis ristikanzois, heidy eroi se, ku vit'azit oldih ammattinerozet valdivonsluužbas olijat saldatat. Vit'azit oldih rungal raviet, korgiet, nerokkahat, lykykkähät soda-azielois da erinomazen sodataijon maltajat saldatat. Muinas-ven'alazien vit'aziloin urhotegolois, urhakkahuos da vägevyös sanellah monis lähtehis, ga enimyölleh niilöin urhotegolois suau tiijustua suullizes rahvahan perindös: suarnois, aigukirjois da starinois.

== Etimolougii da merkičys ==
Fasmeran etimolougizen sanakniigan mugah vit'azi-sana oli roinnuh muinas-norviegielazes sanas ''vikingr'' (vikingu). Ga nygyaijan tutkijat ebäilläh tädä mieldy. Fasmer yhtelaigua ozuttau sengi, ku vit'azi-sana on yleine sluavilaine, min periä versii skandinuavizis kielis laihinotandas rodieu vaigiehsellitettäväkse. Sidä paiči pidäy panna merkile se, ku skandinuavistu juondehtu -ing muinas-ven'an kieles vastai eibo -язь, a -яг: vaering — var'ag, kulfing — kolb'ag. &quot;З&quot; oli vaiku monikos muinas-ven'an kieliopin siändölöin mugah: ven. ''варяг — варязи'', mugaže ven. ''ятвяг — ятвязи'' da ven. ''печенег — печенези''. Sendäh skandinuavizen ''viking'' zakonanmugaine vastineh olis &quot;викяг&quot; libo gipotiettizen astevaihtelun mugah k/t — &quot;витяг&quot;, ga nikui ei &quot;витязь&quot;.

Pol'šu-čeehii-lužican tutkijat A. Br'ukner, K. Mahek da H. Šuster-Ševc hronolougizien da foneettizien syylöin periä pietäh sanua tozi sluavilazennu. Jälgimäzen mugah sanan alguperänny on muinastu račastajua saldattua tarkoittai sluavilaine sana *vitь — &quot;sualis, voinusualis&quot;, vahn.‑sluav. възвить — &quot;hyödy, edu, tulo, bariššu&quot;.

Vie yhten versien mugah vit'azi-sana rodieu prussien sanas &quot;витингас&quot; — &quot;kuulužu račastai saldattu, ricari&quot;. Verduamizekse: litvan kieles tädä sanua vastuau sana &quot;витис&quot; — &quot;kuulužu račastai saldattu, ricari&quot;. Juuri tämä etimolougii sellittäy т-kirjaimen roindua, a eibo к-kirjaimen roindua.

Enzikerdua vit'azi-sana tulou vastah vuozinnu 1460 interpol'acies [[Ven'an kieli|ven]]. ''Повести временных лет'' -kniigas, kudai on Perejaslavl'an aigukirjas.

Vuozisualoin XI–XVII ven'an kielen sanakniigu ozuttau, ku terminiä käytettih ven'alazis aigukirjois, nimenomah Perejaslavl'an aigukirjas merkičykses &quot;saldattu kniäzin družinaspäi, kuningahan vardoičusjoukospäi&quot;. Vuozisualoin XV–XVII aigah sanua käytetäh ricariloin romuanoi kiändäjes merkičykses &quot;rohkei saldattu, bohatteri&quot;. P. J. Čornih tarkendau, ku sana oli roinnuh ei aijemba XV vuozisadua da sidä käytetäh harvah, a V. D. Kuz'mina panou merkile sen, ku se korvuau substantiivua [[Ven'an kieli|ven]]. ''«храбр»''. Suau huomata, ku puaksumbah vuozisual XV tädä sanua käyttäy Jefrosin Belozerskii.

Brokgauzan da Jefronan tiedosanakniigas on kirjutettu, ku sanua puaksumbah suau vastata ven'alazis rahvahan suarnois merkičykses &quot;voittai, rohkei, ricari, bohatteri. Ven'an kielen kanzallizes korpusas sanan maksimualline käyttömiäry on XIX vuozisuan allus, sit tulii pieni käyttönouzu kuuluu A. S. Puškinan da M. J. Lermontovan luomisruadoh.

== Kul'tuuras ==

* Runoelmu &quot;Sana Igor'an polkah nähte&quot; ([[Ven'an kieli|ven]]. ''«Слово о полку Игореве»'')
* Šot Rustavelin runoelmu &quot;Vit'azi tigran nahkas&quot; ([[Ven'an kieli|ven]]. ''«Витязь в тигровой шкуре»'')
* Aleksandr Puškinan runoelmu &quot;Ruslan da L'udmila&quot;
* Viktor Vasnecovan kuvat Jälles Igor' Sv'atoslavovičan torua polovcoinke ([[Ven'an kieli|ven]]. ''«После побоища Игоря Святославича с половцами»'') (1880), Vit'azi ristudorogal ([[Ven'an kieli|ven]]. ''«Витязь на распутье»'') (1882)
[[Kategourii:Ven'alazien starinoin henget]]</text>
      <sha1>trp74fr5hipt9o19x9ga3b8420jytxd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategourii:Ven'alazien starinoin henget</title>
    <ns>14</ns>
    <id>17489</id>
    <revision>
      <id>52733</id>
      <timestamp>2026-10-16T07:55:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <comment>On luajittu tyhjy sivu</comment>
      <origin>52733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pakkasukon juna</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17490</id>
    <revision>
      <id>52734</id>
      <timestamp>2026-10-16T09:19:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <comment>Uuzi sivu: {| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:260px; font-size:90%; border:1px solid #aaa; background-color:#f9f9f9; padding:5px; spacing:3px;&quot; |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:115%; background-color:#b4a76c; color:black; padding:4px;&quot; | Juna № kirjujuna&lt;br /&gt;«Pakkasukon juna» |-  | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; padding:5px;&quot; | [[File:Поезд Деда Мороза.jpg|220px]]&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;font-size:85%; padding-top:4px; line-height:1.2;&quot;&gt;«Pakkasukon juna...</comment>
      <origin>52734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11756" sha1="4h071f1yuh1tx6x76is7ux8lrm825pi" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:260px; font-size:90%; border:1px solid #aaa; background-color:#f9f9f9; padding:5px; spacing:3px;&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:115%; background-color:#b4a76c; color:black; padding:4px;&quot; | Juna № kirjujuna&lt;br /&gt;«Pakkasukon juna»
|-

| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; padding:5px;&quot; | [[File:Поезд Деда Мороза.jpg|220px]]&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;font-size:85%; padding-top:4px; line-height:1.2;&quot;&gt;«Pakkasukon juna» matkas&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; background-color:#b4a76c; color:black; padding:2px;&quot; | PIÄTIIJOT
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top; width:35%;&quot; | Kategourii
| merkijuna
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Kompanii
| Ven'an raududorogat
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Matku
| '''Siberi, Loittoine Päivännouzu, Urualu, Ven'an Pohjaine da Jevroupan oza'''
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Azetuksien lugu
| 64
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Suurimat linnat

| style=&quot;line-height:1.3;&quot; | Komsomol'sk-na-Amure, Južno-Sahalinsku, Habarovsku, Vladivostok, Ula-Ude, Irkutsku, Krasnojarsku, Omsku, Čel'abinsku, Magnitogorsku, Ufa, Nižnii Novgorodu, Jekaterinburgu, [[Moskovu]], [[Piiteri]], [[Petroskoi]], Murmansku
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Aigu matkas
| 85 suutkua
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Piduhus
| enämbi 30000 km
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Puaksuvus
| joga vuottu
|}

'''Pakkasukon juna''' on Ven'an raududorogoin erilline pruazniekallizesti čomendettu juna, kudamas on 19 vagonua &quot;siirrettävän Pakkasukon rezidencienke&quot;, se ajelou Ven'ua myöte. Juna kerätäh Pakkasukon roindumual Voulogdan alovehen [[Velikii Ust'ug|Velikii Ust'ugas]], se ajelou ligakuus pakkaskuussah [[Ven'a|Ven'an]] 130 linnua myöte Uvven Vuvven joukkopidämizekse.

Junas &quot;siirrettävän&quot; rezidencien ližäkse ollah vagonat interaktiivukohtienke, &quot;Suarnukylä&quot;, vagonat kižoih da uvvenvuvven kvestoih nähte, mustolahjoin laukkuvagonu, pohjazien syömizien restoruanuvagonu, fotokupee, temuattizet vagonat ruadokundah nähte.
== Histourii ==
Enzikerdua Pakkasukon juna Velikii Ustu'gaspäi lähti matkah vuvvennu 2021 Uvven Vuvven pidämizekse Ven'an loittozis alovehis da linnois, sendäh ku niilöin eläjile on vaigei tulla Pakkasukon alallizeh rezidencieh pitkien matkoin periä. Junan luomisruavon hengikundah kuuluu kogo Ven'an Pakkasukko Velikii Ust'ugaspäi, Lumineičoi Kostromaspäi da artistoin da animuattoroin joukko, kudai ozuttau suarnupiähengilöi — Auška-tädii, Treskunan died'oidu, gnoumua, krouliekkoi, tigrua, lumiukkuo da šuršikkua. Kaikis linnois da kaikil stansieloil hyö pietäh pruazniekkuohjelmua: kižoi, tansiloi da hyvittelylöi.

Kävvä Pakkasukon junah, nähtä suarnupiähengilöi stansieloil, azemil, azemulagevoloil da ottua ozua kižoih voijah ilmai kai tahtojat; ga vuittih palveluloih, kudamat koskietah ajandua da lahjoin suandua, pidäy olla lippu. Jälles Uvven Vuvven siirrettäviä piendiä joga vuottu pakkaskuul juna tulou Karjalah, kus [[Sortaval|Sordavalan]] stansiel Moroznaja-platformal rodieu ozutteluobjektakse uudeh matkah suate, tulien talvikavven ligakuussah.

=== Kauzi 2021/2022 ===
Kavvennu 2021—2022 Pakkasukon juna ajoi enämbän 15 tuhattu kilometrii da kävyi 36 linnah. Pruazniekkupidoloih stansieloil da azemil otti ozua läs 200 tuhattu hengie, heis läs 10 tuhattu ajoi junal.

=== Kauzi 2022—2023 ===
Kavvennu 2022—2023 Pakkasukon juna 23. ligakuudu lähti kolmekuuhizeh matkah Ven'ua myöte Velikii Ust'ugaspäi Vladivostokassah da Ven'an kaikis loittovimah ruadudorogukohtah — Tyynimeristansiessah Nahodkas. Matku mollembih puolih oli 33 tuhattu kilometrii. Juna meni BAM:an da Transsiban linnoi myöte, Ven'an Jevroupan ozua, [[Soči|Sočii]], [[Piiteri|Piiterii]] da [[Moskovu|Moskovua]] myöte; matkas pidi olla 200 azetustu.

=== Kauzi 2023/2024 ===
Kavvennu 2023—2024 Pakkasukon juna lähti matkah 11. kylmykuudu Velikii Ust'ugaspäi, a 27. talvikuudu oli [[Moskovu|Moskovas]]. Se 64 päiväs kävyi enämbän migu 80 linnah eri Ven'an alovehil, ajoi enämbän 32 tuhattu kilometrii da loppi matkan Velikii Ust'ugas 13. pakkaskuudu vuvvennu 2024.

=== Kauzi 2024/2025 ===
Kavvennu 2024—2025 Pakkasukon juna lähti matkah Ven'ua myöte 19. kylmykuudu Velikii Ust'ugaspäi, enzimäzenny azetuskohtannu oli Tanšet-stansii . 27. kylmykuudu juna oli jo Komsomol'sk-na-Amure -linnas. Joukkoviestimien tiedoloin mugah 54 päiväs juna kävyi enämbän migu 60 eländykohtah da ajoi läs 30 tuhattu kilometrii. Se ajoi Baikalu-Amuran ajotiedy myöte, azetui Loittozen Päivännnouzun, Siberin, Urualan da Ven'an Jevroupan puolen linnois.

Kogo Ven'an Pakkasukko saneli omas matkas:&lt;blockquote&gt;Minä jo nellätty kerdua lähten matkah meijän muadu myöte omal suarnallizel junal. Matkan aigua kävyn enämbän migu 60 linnah da kai pyörähtämmös Sahalin-suarele, a pakkaskuun allus tulen järilleh kodih Velikii Ust'ugah.&lt;/blockquote&gt;Ven'an raududorogat -laitoksen piäjohtajan sijahizen sanoin mugah juna lähti ajamah Loittostu Päivännouzuu myöte, Transiban raudutiedy myöte da tuli järilleh Siberin, Urualan, Ven'an keskipuolen kauti. Kolesnikov ližäi, ku &quot;Myö reknuammo kävvä Sahalin-suarele. Enzikerdua Sahalinan lapset nähtäh Pakkasukon, sen tiedohusjunan&quot;.

=== Kauzi 2025/2026 ===
Kavvennu 2025—2026 rodieu Pakkasukon junan viijes matku. Suarnujuna, kudamah merkivuvvennu rubei kuulumah 22 vagonua, lähtöy matkah 19. kylmykuudu vuvvennu 2025 Vladivostokaspäi da loppou oman matkan 11. pakkaskuudu vuvvennu 2026 Velikii Ust'ugas. Matku kestäy 54 päiviä, niilöin aigah juna ajau enämbän 20 tuhattu kilometrii da tulou Ven'an 70 linnah. Se kävyy Loittozeh Päivännouzuh, Siberih, Urualale, Ven'an pohjazeh da muan Jevroupan čurah, a Uuttu Vuottu junan ruadokundu vastuau Ivanovos.

== Pruazniekkuohjelmu ==
Pakkasukon juna on siirrettävy rezidencii, kudamas ollah vastahotandutilat, suarnukylä kižoih da kvestoih nähte, mustolahjoin laukkuvagonu, tyttiteatru da restoruanuvagonu čuajun juondah nähte. Junan piäs on paravozu ven. ''П36,'' da sarjan ven. ''ВЛ-82м'' harvinaine retroelektrovozu.

==== Pakkasukon junan iloitusohjelmu ====
On olemas iloitusohjelman kaksi luaduu azetuksen kestoaijas rippujen:

'''Standartuohjelmu (enämbi kolmie čuassuu):'''

* Pakkasukon siirrettävän rezidencieh käyndy — kvestas läbi piäzendy, vastavus Pakkasukonke Velikii Ust'ugaspäi, magei lahju Pakkasukos da čuajun juondu restoruanovagonas, poštukartočku ystävile da omile työndämizeh nähte.
* Tyttiteatruvagonu, kudamas pietäh 45-minuuttahine ezitys Pakkasukon junan tyttipiähengilöinke tiedohuon eččoh nähte. Lipun hindah kuuluu spektakli, magei lahju Pakkasukos da hänen videohyvittely.
* Net, ket ei ehtitty ostua lippuu, voijah kävvä mustolahjoin laukkuvagonah da pohjazien syömizien restoruanuvagonah vuoron mugah. Junan tulduu Pakkasukko tulou rezidenciespäi da tervehtiy gostii, а enne junan lähtendiä prostihes heijänke.

'''Lyhyt ohjelmu (vähembi kahtu čuassuu):'''

* Ezitysty junan laval voibi kaččuo ilmai, tyttiteatran spektaklih da rezidencieh käyndäh nähte pidäy ostua lippu.

==== Pakkasukon junan lippuloin hindu ====
Kavvennu 2025/2026 on myödävinny eri luaduu lippuu:

* Vaiku 6-13 igäzih lapsih niškoi — 2950 rubl'ua;
* 3-5 igäzeh lapseh niškoi da hänenke olijan täyzi-igäzenke (13-igähizis algajen) — 3450 rubl'ua.

'''Pakkasukon junan siirrettävän rezidencien lippuh kuuluu:'''

* Animaciiohjelmu junas;
* Vastavus Pakkasukon da Lumineiččoinke Pakkasukon junan siirrettäväs rezidencies;
* Lahju Pakkasukos vaiku lapsele;
* Čuajunjuondu da poštukartočku.

'''&quot;Tyttiteatru&quot;:'''

* 45-minuuttahine ezitys da magei lahju.

Lipun hindu on 2950 rubl'ua. Tyttiteatran käyndän ohjelmah vastavus Pakkasukonke ei kuulu.

Lippuloi maksollizih ohjelmih myvväh Ven'an ruadudorogoin verkosivustol da loittozien matkoin kasois, siännön mugah 30 päiviä enne junan tulendua. Alenduksii Puškinan kartua myöte ei ole.

== Matku 2025 ==
&lt;div style=&quot;overflow-x: auto; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%;&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;min-width: 500px; width: auto; font-size: 90%; text-align: left; line-height: 1.3;&quot;
! style=&quot;white-space: nowrap;&quot; | №
! style=&quot;white-space: nowrap;&quot; | Päivymiäry
! style=&quot;white-space: nowrap;&quot; | Linnu
|-

| 1 || 19.11.2025 || [[Vladivostok]]
|-

| 2 || 20.11.2025 || Ussuriisku
|-

| 3 || 20.11.2025 || Ružino
|-

| 4 || 20.11.2025 || Dal'nerečinsku
|-

| 5 || 21.11.2025 || [[Habarovsku]]
|-

| 6 || 22.11.2025 || [[Komsomol'sk-na-Amure|Komsomol'sku-na-Amure]]
|-

| 7 || 23.11.2025 || Postiševo
|-

| 8 || 23.11.2025 || Uuzi Ural
|-

| 9 || 24.11.2025 || Izvestovaja
|-

| 10 || 24.11.2025 || Arhara
|-

| 11 || 24.11.2025 || Bureja
|-

| 12 || 24.11.2025 || Zavitaja
|-

| 13 || 25.11.2025 || [[Blagoveščensku]]
|-

| 14 || 26.11.2025 || Belogorsku
|-

| 15 || 27.11.2025 || Šimanovskaja
|-

| 16 || 27.11.2025 || Magdagači
|-

| 17 || 27.11.2025 || Skovorodino
|-

| 18 || 28.11.2025 || Mogoča
|-

| 19 || 28.11.2025 || Černiševsku
|-

| 20 || 29.11.2025 || [[Čita]]
|-

| 21 || 30.11.2025 || Petrovskoi zavodu
|-

| 22 || 30.11.2025 || [[Ulan-Ude]]
|-

| 23 || 01.12.2025 || Sl'ud'anka
|-

| 24 || 02.12.2025 || [[Irkutsku]]
|-

| 25 || 03.12.2025 || Zalari
|-

| 26 || 03.12.2025 || Nižneudinsku
|-

| 27 || 04.12.2025 || Kansk-Jeniseiskii
|-

| 28 || 05.12.2025 || [[Krasnojarsku]]
|-

| 29 || 06.12.2025 || Ačinsku
|-

| 30 || 07.12.2025 || [[Kemerovo]]
|-

| 31 || 08.12.2025 || [[Barnaul]]
|-

| 32 || 09.12.2025 || Kulunda
|-

| 33 || 09.12.2025 || Slavgorod
|-

| 34 || 09.12.2025 || Karasuk
|-

| 35 || 10.12.2025 || [[Omsku]]
|-

| 36 || 10.12.2025 || Išim
|-

| 37 || 11.12.2025 || [[T'umeni]]
|-

| 38 || 12.12.2025 || [[Jekaterinburgu]]
|-

| 39 || 13.12.2025 || [[Čel'abinsku]]
|-

| 40 || 14.12.2025 || [[Ufa]]
|-

| 41 || 15.12.2025 || Sterlitamak
|-

| 42 || 16.12.2025 || [[Orenburgu]]
|-

| 43 || 17.12.2025 || [[Toljatti]]
|-

| 44 || 18.12.2025 || Tambov
|-

| 45 || 19.12.2025 || [[Penza]]
|-

| 46 || 20.12.2025 || [[Saransku]]
|-

| 47 || 21.12.2025 || [[Uljanovsku]]
|-

| 48 || 22.12.2025 || [[Kazani]]
|-

| 49 || 23.12.2025 || [[Joškar-Ola]]
|-

| 50 || 24.12.2025 || [[Iževsku]]
|-

| 51 || 25.12.2025 || [[Permi]]
|-

| 52 || 26.12.2025 || [[Kirov]]
|-

| 53 || 27.12.2025 || [[Nižnii Novgorod]]
|-

| 54 || 27.12.2026 || Dzeržinsku
|-

| 55 || 28.12.2025 || Kovrov
|-

| 56 || 29.12.2025 || Nerehta
|-

| 57 || 29.12.2025 || [[Kostroma]]
|-

| 58 || 30.12.2025 || [[Jaroslavl'u]]
|-

| 59 || 31.12.2025 || [[Ivanovo]]
|-

| 60 || 02/03.01.2026 || [[Moskovu]]
|-

| 61 || 04.01.2026 || Velikije Luki
|-

| 62 || 04.01.2026 || Dno
|-

| 63 || 05.01.2026 || [[Suuri Novgorodu]]
|-

| 64 || 05.01.2026 || Čudovo
|-

| 65 || 06/07.01.2026 || [[Piiteri]] (Uuzi Petergof)
|-

| 66 || 08.01.2026 || [[Petroskoi]]
|-

| 67 || 09.01.2026 || [[Murmansku]]
|-

| 68 || 10.01.2026 || [[Voulogdu]]
|-

| 69 || 11.01.2026 || Kotlas Južnii
|-

| 70 || 11.01.2026 || Velikii Ust'ug
|}
&lt;/div&gt;

== Ruadajat ==
Junas ruadau enämbi 100 ruadajua, net ollah tehniekat, kohendajat, mašinistat, junan piäliköt, vagonanhoidajat, hallindoruadokundu, vardoiččijat, bufietan da restoruanan ruadajat, vallonhoidajat da muut.

== Ližiä tieduo ==
Vuvvennu 2023 Pakkasukon juna piäzi Ven'an rekordoin kniigah. Kolmes kuus se ajoi 33 686 kilometrii.

Junan matkustelendan kahtes vuvves sen kunnivokse tulendupruazniekkoih otti ozua enämbi 900 tuhattu hengie enämbi migu Ven'an 150 linnas.
[[Kategourii:Ven'an junat]]</text>
      <sha1>4h071f1yuh1tx6x76is7ux8lrm825pi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52735</id>
      <parentid>52734</parentid>
      <timestamp>2026-10-16T09:22:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11760" sha1="rm6irywj5h6gnx9yghhjfv3z0h8b6z8" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:260px; font-size:90%; border:1px solid #aaa; background-color:#f9f9f9; padding:5px; spacing:3px;&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:115%; background-color:#b4a76c; color:black; padding:4px;&quot; | Juna № kirjujuna&lt;br /&gt;«Pakkasukon juna»
|-

| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; padding:5px;&quot; | [[File:Поезд Деда Мороза.jpg|220px]]&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;font-size:85%; padding-top:4px; line-height:1.2;&quot;&gt;«Pakkasukon juna» matkas&lt;/div&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; background-color:#b4a76c; color:black; padding:2px;&quot; | PIÄTIIJOT
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top; width:35%;&quot; | Kategourii
| merkijuna
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Kompanii
| [[Ven'an raududorogat]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Matku
| '''Siberi, Loittoine Päivännouzu, Urualu, Ven'an Pohjaine da Jevroupan oza'''
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Azetuksien lugu
| 64
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Suurimat linnat

| style=&quot;line-height:1.3;&quot; | Komsomol'sk-na-Amure, Južno-Sahalinsku, Habarovsku, Vladivostok, Ula-Ude, Irkutsku, Krasnojarsku, Omsku, Čel'abinsku, Magnitogorsku, Ufa, Nižnii Novgorodu, Jekaterinburgu, [[Moskovu]], [[Piiteri]], [[Petroskoi]], Murmansku
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Aigu matkas
| 85 suutkua
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Piduhus
| enämbi 30000 km
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Puaksuvus
| joga vuottu
|}

'''Pakkasukon juna''' on Ven'an raududorogoin erilline pruazniekallizesti čomendettu juna, kudamas on 19 vagonua &quot;siirrettävän Pakkasukon rezidencienke&quot;, se ajelou Ven'ua myöte. Juna kerätäh Pakkasukon roindumual Voulogdan alovehen [[Velikii Ust'ug|Velikii Ust'ugas]], se ajelou ligakuus pakkaskuussah [[Ven'a|Ven'an]] 130 linnua myöte Uvven Vuvven joukkopidämizekse.

Junas &quot;siirrettävän&quot; rezidencien ližäkse ollah vagonat interaktiivukohtienke, &quot;Suarnukylä&quot;, vagonat kižoih da uvvenvuvven kvestoih nähte, mustolahjoin laukkuvagonu, pohjazien syömizien restoruanuvagonu, fotokupee, temuattizet vagonat ruadokundah nähte.
== Histourii ==
Enzikerdua Pakkasukon juna Velikii Ustu'gaspäi lähti matkah vuvvennu 2021 Uvven Vuvven pidämizekse Ven'an loittozis alovehis da linnois, sendäh ku niilöin eläjile on vaigei tulla Pakkasukon alallizeh rezidencieh pitkien matkoin periä. Junan luomisruavon hengikundah kuuluu kogo Ven'an Pakkasukko Velikii Ust'ugaspäi, Lumineičoi Kostromaspäi da artistoin da animuattoroin joukko, kudai ozuttau suarnupiähengilöi — Auška-tädii, Treskunan died'oidu, gnoumua, krouliekkoi, tigrua, lumiukkuo da šuršikkua. Kaikis linnois da kaikil stansieloil hyö pietäh pruazniekkuohjelmua: kižoi, tansiloi da hyvittelylöi.

Kävvä Pakkasukon junah, nähtä suarnupiähengilöi stansieloil, azemil, azemulagevoloil da ottua ozua kižoih voijah ilmai kai tahtojat; ga vuittih palveluloih, kudamat koskietah ajandua da lahjoin suandua, pidäy olla lippu. Jälles Uvven Vuvven siirrettäviä piendiä joga vuottu pakkaskuul juna tulou Karjalah, kus [[Sortaval|Sordavalan]] stansiel Moroznaja-platformal rodieu ozutteluobjektakse uudeh matkah suate, tulien talvikavven ligakuussah.

=== Kauzi 2021/2022 ===
Kavvennu 2021—2022 Pakkasukon juna ajoi enämbän 15 tuhattu kilometrii da kävyi 36 linnah. Pruazniekkupidoloih stansieloil da azemil otti ozua läs 200 tuhattu hengie, heis läs 10 tuhattu ajoi junal.

=== Kauzi 2022—2023 ===
Kavvennu 2022—2023 Pakkasukon juna 23. ligakuudu lähti kolmekuuhizeh matkah Ven'ua myöte Velikii Ust'ugaspäi Vladivostokassah da Ven'an kaikis loittovimah ruadudorogukohtah — Tyynimeristansiessah Nahodkas. Matku mollembih puolih oli 33 tuhattu kilometrii. Juna meni BAM:an da Transsiban linnoi myöte, Ven'an Jevroupan ozua, [[Soči|Sočii]], [[Piiteri|Piiterii]] da [[Moskovu|Moskovua]] myöte; matkas pidi olla 200 azetustu.

=== Kauzi 2023/2024 ===
Kavvennu 2023—2024 Pakkasukon juna lähti matkah 11. kylmykuudu Velikii Ust'ugaspäi, a 27. talvikuudu oli [[Moskovu|Moskovas]]. Se 64 päiväs kävyi enämbän migu 80 linnah eri Ven'an alovehil, ajoi enämbän 32 tuhattu kilometrii da loppi matkan Velikii Ust'ugas 13. pakkaskuudu vuvvennu 2024.

=== Kauzi 2024/2025 ===
Kavvennu 2024—2025 Pakkasukon juna lähti matkah Ven'ua myöte 19. kylmykuudu Velikii Ust'ugaspäi, enzimäzenny azetuskohtannu oli Tanšet-stansii . 27. kylmykuudu juna oli jo Komsomol'sk-na-Amure -linnas. Joukkoviestimien tiedoloin mugah 54 päiväs juna kävyi enämbän migu 60 eländykohtah da ajoi läs 30 tuhattu kilometrii. Se ajoi Baikalu-Amuran ajotiedy myöte, azetui Loittozen Päivännnouzun, Siberin, Urualan da Ven'an Jevroupan puolen linnois.

Kogo Ven'an Pakkasukko saneli omas matkas:&lt;blockquote&gt;Minä jo nellätty kerdua lähten matkah meijän muadu myöte omal suarnallizel junal. Matkan aigua kävyn enämbän migu 60 linnah da kai pyörähtämmös Sahalin-suarele, a pakkaskuun allus tulen järilleh kodih Velikii Ust'ugah.&lt;/blockquote&gt;Ven'an raududorogat -laitoksen piäjohtajan sijahizen sanoin mugah juna lähti ajamah Loittostu Päivännouzuu myöte, Transiban raudutiedy myöte da tuli järilleh Siberin, Urualan, Ven'an keskipuolen kauti. Kolesnikov ližäi, ku &quot;Myö reknuammo kävvä Sahalin-suarele. Enzikerdua Sahalinan lapset nähtäh Pakkasukon, sen tiedohusjunan&quot;.

=== Kauzi 2025/2026 ===
Kavvennu 2025—2026 rodieu Pakkasukon junan viijes matku. Suarnujuna, kudamah merkivuvvennu rubei kuulumah 22 vagonua, lähtöy matkah 19. kylmykuudu vuvvennu 2025 Vladivostokaspäi da loppou oman matkan 11. pakkaskuudu vuvvennu 2026 Velikii Ust'ugas. Matku kestäy 54 päiviä, niilöin aigah juna ajau enämbän 20 tuhattu kilometrii da tulou Ven'an 70 linnah. Se kävyy Loittozeh Päivännouzuh, Siberih, Urualale, Ven'an pohjazeh da muan Jevroupan čurah, a Uuttu Vuottu junan ruadokundu vastuau Ivanovos.

== Pruazniekkuohjelmu ==
Pakkasukon juna on siirrettävy rezidencii, kudamas ollah vastahotandutilat, suarnukylä kižoih da kvestoih nähte, mustolahjoin laukkuvagonu, tyttiteatru da restoruanuvagonu čuajun juondah nähte. Junan piäs on paravozu ven. ''П36,'' da sarjan ven. ''ВЛ-82м'' harvinaine retroelektrovozu.

==== Pakkasukon junan iloitusohjelmu ====
On olemas iloitusohjelman kaksi luaduu azetuksen kestoaijas rippujen:

'''Standartuohjelmu (enämbi kolmie čuassuu):'''

* Pakkasukon siirrettävän rezidencieh käyndy — kvestas läbi piäzendy, vastavus Pakkasukonke Velikii Ust'ugaspäi, magei lahju Pakkasukos da čuajun juondu restoruanovagonas, poštukartočku ystävile da omile työndämizeh nähte.
* Tyttiteatruvagonu, kudamas pietäh 45-minuuttahine ezitys Pakkasukon junan tyttipiähengilöinke tiedohuon eččoh nähte. Lipun hindah kuuluu spektakli, magei lahju Pakkasukos da hänen videohyvittely.
* Net, ket ei ehtitty ostua lippuu, voijah kävvä mustolahjoin laukkuvagonah da pohjazien syömizien restoruanuvagonah vuoron mugah. Junan tulduu Pakkasukko tulou rezidenciespäi da tervehtiy gostii, а enne junan lähtendiä prostihes heijänke.

'''Lyhyt ohjelmu (vähembi kahtu čuassuu):'''

* Ezitysty junan laval voibi kaččuo ilmai, tyttiteatran spektaklih da rezidencieh käyndäh nähte pidäy ostua lippu.

==== Pakkasukon junan lippuloin hindu ====
Kavvennu 2025/2026 on myödävinny eri luaduu lippuu:

* Vaiku 6-13 igäzih lapsih niškoi — 2950 rubl'ua;
* 3-5 igäzeh lapseh niškoi da hänenke olijan täyzi-igäzenke (13-igähizis algajen) — 3450 rubl'ua.

'''Pakkasukon junan siirrettävän rezidencien lippuh kuuluu:'''

* Animaciiohjelmu junas;
* Vastavus Pakkasukon da Lumineiččoinke Pakkasukon junan siirrettäväs rezidencies;
* Lahju Pakkasukos vaiku lapsele;
* Čuajunjuondu da poštukartočku.

'''&quot;Tyttiteatru&quot;:'''

* 45-minuuttahine ezitys da magei lahju.

Lipun hindu on 2950 rubl'ua. Tyttiteatran käyndän ohjelmah vastavus Pakkasukonke ei kuulu.

Lippuloi maksollizih ohjelmih myvväh Ven'an ruadudorogoin verkosivustol da loittozien matkoin kasois, siännön mugah 30 päiviä enne junan tulendua. Alenduksii Puškinan kartua myöte ei ole.

== Matku 2025 ==
&lt;div style=&quot;overflow-x: auto; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%;&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;min-width: 500px; width: auto; font-size: 90%; text-align: left; line-height: 1.3;&quot;
! style=&quot;white-space: nowrap;&quot; | №
! style=&quot;white-space: nowrap;&quot; | Päivymiäry
! style=&quot;white-space: nowrap;&quot; | Linnu
|-

| 1 || 19.11.2025 || [[Vladivostok]]
|-

| 2 || 20.11.2025 || Ussuriisku
|-

| 3 || 20.11.2025 || Ružino
|-

| 4 || 20.11.2025 || Dal'nerečinsku
|-

| 5 || 21.11.2025 || [[Habarovsku]]
|-

| 6 || 22.11.2025 || [[Komsomol'sk-na-Amure|Komsomol'sku-na-Amure]]
|-

| 7 || 23.11.2025 || Postiševo
|-

| 8 || 23.11.2025 || Uuzi Ural
|-

| 9 || 24.11.2025 || Izvestovaja
|-

| 10 || 24.11.2025 || Arhara
|-

| 11 || 24.11.2025 || Bureja
|-

| 12 || 24.11.2025 || Zavitaja
|-

| 13 || 25.11.2025 || [[Blagoveščensku]]
|-

| 14 || 26.11.2025 || Belogorsku
|-

| 15 || 27.11.2025 || Šimanovskaja
|-

| 16 || 27.11.2025 || Magdagači
|-

| 17 || 27.11.2025 || Skovorodino
|-

| 18 || 28.11.2025 || Mogoča
|-

| 19 || 28.11.2025 || Černiševsku
|-

| 20 || 29.11.2025 || [[Čita]]
|-

| 21 || 30.11.2025 || Petrovskoi zavodu
|-

| 22 || 30.11.2025 || [[Ulan-Ude]]
|-

| 23 || 01.12.2025 || Sl'ud'anka
|-

| 24 || 02.12.2025 || [[Irkutsku]]
|-

| 25 || 03.12.2025 || Zalari
|-

| 26 || 03.12.2025 || Nižneudinsku
|-

| 27 || 04.12.2025 || Kansk-Jeniseiskii
|-

| 28 || 05.12.2025 || [[Krasnojarsku]]
|-

| 29 || 06.12.2025 || Ačinsku
|-

| 30 || 07.12.2025 || [[Kemerovo]]
|-

| 31 || 08.12.2025 || [[Barnaul]]
|-

| 32 || 09.12.2025 || Kulunda
|-

| 33 || 09.12.2025 || Slavgorod
|-

| 34 || 09.12.2025 || Karasuk
|-

| 35 || 10.12.2025 || [[Omsku]]
|-

| 36 || 10.12.2025 || Išim
|-

| 37 || 11.12.2025 || [[T'umeni]]
|-

| 38 || 12.12.2025 || [[Jekaterinburgu]]
|-

| 39 || 13.12.2025 || [[Čel'abinsku]]
|-

| 40 || 14.12.2025 || [[Ufa]]
|-

| 41 || 15.12.2025 || Sterlitamak
|-

| 42 || 16.12.2025 || [[Orenburgu]]
|-

| 43 || 17.12.2025 || [[Toljatti]]
|-

| 44 || 18.12.2025 || Tambov
|-

| 45 || 19.12.2025 || [[Penza]]
|-

| 46 || 20.12.2025 || [[Saransku]]
|-

| 47 || 21.12.2025 || [[Uljanovsku]]
|-

| 48 || 22.12.2025 || [[Kazani]]
|-

| 49 || 23.12.2025 || [[Joškar-Ola]]
|-

| 50 || 24.12.2025 || [[Iževsku]]
|-

| 51 || 25.12.2025 || [[Permi]]
|-

| 52 || 26.12.2025 || [[Kirov]]
|-

| 53 || 27.12.2025 || [[Nižnii Novgorod]]
|-

| 54 || 27.12.2026 || Dzeržinsku
|-

| 55 || 28.12.2025 || Kovrov
|-

| 56 || 29.12.2025 || Nerehta
|-

| 57 || 29.12.2025 || [[Kostroma]]
|-

| 58 || 30.12.2025 || [[Jaroslavl'u]]
|-

| 59 || 31.12.2025 || [[Ivanovo]]
|-

| 60 || 02/03.01.2026 || [[Moskovu]]
|-

| 61 || 04.01.2026 || Velikije Luki
|-

| 62 || 04.01.2026 || Dno
|-

| 63 || 05.01.2026 || [[Suuri Novgorodu]]
|-

| 64 || 05.01.2026 || Čudovo
|-

| 65 || 06/07.01.2026 || [[Piiteri]] (Uuzi Petergof)
|-

| 66 || 08.01.2026 || [[Petroskoi]]
|-

| 67 || 09.01.2026 || [[Murmansku]]
|-

| 68 || 10.01.2026 || [[Voulogdu]]
|-

| 69 || 11.01.2026 || Kotlas Južnii
|-

| 70 || 11.01.2026 || Velikii Ust'ug
|}
&lt;/div&gt;

== Ruadajat ==
Junas ruadau enämbi 100 ruadajua, net ollah tehniekat, kohendajat, mašinistat, junan piäliköt, vagonanhoidajat, hallindoruadokundu, vardoiččijat, bufietan da restoruanan ruadajat, vallonhoidajat da muut.

== Ližiä tieduo ==
Vuvvennu 2023 Pakkasukon juna piäzi Ven'an rekordoin kniigah. Kolmes kuus se ajoi 33 686 kilometrii.

Junan matkustelendan kahtes vuvves sen kunnivokse tulendupruazniekkoih otti ozua enämbi 900 tuhattu hengie enämbi migu Ven'an 150 linnas.
[[Kategourii:Ven'an junat]]</text>
      <sha1>rm6irywj5h6gnx9yghhjfv3z0h8b6z8</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>