Wikipedii
olowiki
https://olo.wikipedia.org/wiki/Pi%C3%A4sivu
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
Medii
Erikoine
Pagin
Käyttäi
Käyttäi pagin
Wikipedii
Wikipedien paginat
Failu
Failu pagin
MediiWiki
MediiWiki pagin
Šablonu
Šablonu pagin
Abu
Abu pagin
Kategourii
Kategourii pagin
TimedText
TimedText talk
Moduuli
Keskustelu moduulista
Event
Event talk
Indii
0
2940
52743
45217
2026-10-16T17:34:38Z
Miro Tuomi
8600
52743
wikitext
text/x-wiki
{{Mua
| Nimi=Indien tazavaldu
| Alguperäine nimi=भारत गणराज्य<br>{{K-en|Rebublic of India}}
| Flagu=Flag_of_India.svg
| Gerbu=Emblem of India.svg
| Audio = Jana Gana Mana instrumental.ogg
| Iččenäžyön päivymiärät=15. elokuudu 1947
| Genetiivu=Indien
| Suurimat linnat=[[Mumbai]], [[Deli]], [[Bangalor]], [[Čennai]], [[Kal'kutta]]
| Rahvahan lugumäry=1 410 000 000
| Hinnoituksen vuozi=2022
| Pinduala=3 287 263
}}
'''Indii''' ([[hindi]] ''भारत'' , [[Anglien kieli|angl]]. ''India''), virralline nimi – '''Indien tazavaldu''' ([[hindi]] ''भारत गणराज्य'', [[Anglien kieli|angl]]. ''Rebublic of India'')- valdivo Suvi-Azies. Rahvahan lugumiäry on 1 282 526 hengie (v.2015), pinduala on 3 287 263 km², nämmien merkilöin mugah Indii on Suvi-Azien suurin mua. Rahvahan lugumiärän mugah Indii on toizel kohtal, pindualan mugah on seiččemendel kohtal. Piälinnu on [[Uuzi Deli]]. Virrallizet kielet ollah hindi da anglien kieli.
Liittovaldivo, parluamentutazavaldu. Indii jagavuu 29 ozavaldivoh da 7 liittoaloveheh.
Indii rajoittuu [[Pakistuanu|Pakistuananke]] päivänlaskus, [[Kitai]]nke, [[Nepal]]anke da [[Butan]]anke koillizes, [[Bangladeš]]anke da [[Mjanmar]]anke päivännouzus. Meres Indii rajoituu Maldivoinke lounuas, [[Sri Lanka]]nke suves da [[Indonezii|Indonezienke]] liidehes. Džamman da Kašmiran ozavaldivoloin kiistanalazet alovehet rajoitutah [[Afganistuanu|Afganistuananke]].
[[Kategourii:Aazien muat|I]]
[[Kategourii:Muantiedo|I]]
99097jcf4rr7c16q4zrtrqm6c6wlmd4
Kiži
0
3146
52751
23854
2026-10-17T11:57:23Z
Miro Tuomi
8600
52751
wikitext
text/x-wiki
[[Failu:Kizhi churches.jpg|thumb|Kižin suaren kuulužat kiriköt da kellotorni]]
'''Kiži''' on valdivolline histourii-arhitektuuran da etnogruafien muzei-zapovedniekku [[Ven'a|Ven’an Federacien]] [[Karjalan tazavaldu|Karjalan tazavallas]]. Muzei sai nimen [[Kiži suari|Kiži-suaren]] mugah, kus on muzein ozutteluloin piäoza. Muzein objektat ollah sežo [[Petroskoi|Petroskois]] da erähis [[Karhumäin piiri|Karhumäin piirin]] eländykohtis. Se kuuluu UNESCOn muailman perindökohtih vuvves 1990.
== Histourii ==
Muzein alguhpanijannu oli Ven'an pohjazen puurahitektuuran tutkii da restauroiččii A. V. Opolovnikov, kudai vuvvennu 1951 toi Kižin suarele Oševnevan taloin (ven. ''О́шевнева'') Oševnevon kyläspäi Suurel Klimeckoil suarel. Kul’tuuran valdivollizennu laitoksennu se on olemas vuvves 1966 algajen, ga enzimäzet käyjät oldihvuvvennu 1955. Allusalgajen muzeih kuului Kižin pogostan XVIII—XIX vuozisuan kaksi kirikkyö da kellojallat, kudamat ollah ennevahnazen puuarhitektuuran mustomerkit aijan sydämes. Täl aigua niilöi tävvendetäh Oniegantagavuon eri čuppuloispäi tuovut časounat, taloit, obrazat, karjalazis, ven’alazis da vepsäläzis kylispäi tuovut taloloin vehkehet da huonukset, histouriellizet objektat Oniegantagavuos da Petroskois.
UNESCON azientiedäjien arvostetuloin mugah paikallizien ammattimiehien nerot mustomerkilöin restauroičendas ollah ainavoluaduzet, sendäh vuvves 2020 muzei-zapovedniekan pohjal rubei ruadamah Kogo Ven’an puuhizen arhitektuuran säilytändykeskus.
== Suojeltavu aloveh ==
Muzei-zapovedniekan mualoil on histourii-kul’tuurizen merkičyksen stuatussu.
Valdivollizeh federuallizeh alistukseh kuulujan Kižin luonnonsuojelualoveheh kuuluu Kiži-muzei-zapodevniekan aloveh. Luonnonsuojelualovehen vardoičuskuri on läs samanjyttyine kui kanzallizes puustos. Kaikel luonnonsuojelualovehel on kielletty mečästys, jäiččien da hyöhenien keriändy, suariloile käyndy, kudamis pezoitutah linnut, niilöin pezoitundan loppussah (1. elokuudu), mečänkuivuandumelioraciet, myrkyhimikuattoin käytändy meččy- da muatalohuos, geolougii-ečindyruavot da hyödykaivandahizien nostandu.
Purjehvenehien da toizien ajonevvoloin kullendu on rajoitettu yhtehizen käytändän dorogoih da vezimatkoih. Välly liikundu, marjoin keriämine, kalan suandu da toizii ruadoloi suau ruadua vaiku paikallizile eläjile da ruadajile. Azettua da jiäjä yökse suau vaiku sih niškoi luajittulois kohtis.
== Kul’tuurperindön objektat muzei-zapovedniekas "Kiži" ==
=== Ven'an Oniegantagavuon ozasto ===
Muzei-zapovedniekan piäozutteluozasto, kudai on Kižin suarel, on omistettu Oniegantagavuon ven’alazien perindöllizele kul’tuurale.
<div style="overflow-x: auto; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%;">
{| class="wikitable" style="min-width: 600px; width: auto; font-size: 90%; text-align: left; line-height: 1.3;"
! style="white-space: nowrap; width: 120px;" | Kuva
! style="white-space: nowrap; width: 150px;" | Mustomerki
! Lyhyt kuvailu
|-
| [[File:Kizhi.Transfiguration Church.jpg|120px]]
| style="font-weight: bold; color: #800080;" | [[Spuasan kirikkö]]
| On nostettu vuvvennu 1714. Kuuluu UNESCON Muailman kul'tuurubrindön objektoih "Kižin pogostah", kul'tuurubrindön objektu federuallizen merkičyksenke.
|-
| [[File:Kizhi.Intercession Church.jpg|120px]]
| style="font-weight: bold; color: #800080;" | [[Pokrovan kirikkö]]
| On nostettu vuozinnu 1694–1764. Kuuluu UNESCON Muailman kul'tuurubrindön objektoih "Kižin pogostah", kul'tuurubrindön objektu federuallizen merkičyksenke.
|-
| [[File:Kizhi.The belltower.jpg|120px]]
| style="font-weight: bold; color: #333399;" | [[Kižin pogostan kellojallat]]
| On nostettu vuvvennu 1863–1874 vahnoin lahonnuzien kellojalgoin sijah. Kuuluu UNESCON Muailman kul'tuurubrindön objektoih "Kižin pogostah", kul'tuurubrindön objektu federuallizen merkičyksenke.
|-
| [[File:Kizhi churches.jpg|120px]]
| style="font-weight: bold; color: #333399;" | [[Kižin pogostan aijat]]
| On nostettu vuvvennu 1800. Kuuluu UNESCON Muailman kul'tuurubrindön objektoih "Kižin pogostah", kul'tuurubrindön objektu federuallizen merkičyksenke.
|-
| [[File:Kizhi 06-2017 img11 Lazarus Resurrection Church.jpg|120px]]
| style="font-weight: bold; color: #cc0066;" | [[Lazarin kirikkö]]
| On nostettu enne XVI vuozisadua. Tarinan mugah kirikön nosti prepodobnoi inokku Lazari Muromskoi da se rodih tulien Muroman manasterin enzimäzekse salvoksekse. Kirikköс on säilynyh kaksijarussine ikonostuassu, kudamas on 17 XVI–XVIII vuozisuastoin obrazua. Kul'tuurubrindön objektu federuallizen merkičyksenke.
|-
| [[File:Kizhi 06-2017 img12 StMichael Chapel.jpg|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Mihail Arhangelan kirikkö]]
| On nostettu XVIII vuozisuan allus. Časounas on säilynyh lagipiälys – "taivahanmuodoine", kudaman keskikohtas on Hristosan obrazu, a ozis – 12 trapecienmuodozet verrat – ezi-ižät. "Taivahan" randoi myöte on nelli obrazua jevangelistoin simvoloin kuvienke. Ikonostuasan mualavus kuuluu XVII–XVIII vuozisadoih. Kul'tuurubrindön objektu federuallizen merkičyksenke.
|-
| [[File:Kizhi (26).JPG|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Oševnevan taloi]]
| On nostettu vuvvennu 1876 Karhumäin piirin Oševnevon kyläs. Kul'tuurubrindön objektu federuallizen merkičyksenke. Kaššali-muodoine taloi, kudamas on kaksi kerrostu gorničanke ylähän, kolmes puoles tostu kerrostu myöte on galerei-galdari. Talois on nelli eri pertii da viijes, varustamatoi kletti, kolme kezähuonustu da talohuspiha levon al. Kogonaine tila on läs 2,5 tuhattu m³. Taloin kuavu on läs nellikkömuodoine.
|-
| [[File:ВЕТРЯНАЯ МЕЛЬНИЦА. МУЗЕЙ-ЗАПОВЕДНИК "КИЖИ".jpg|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Bikaninan melliččy]]
| On nostettu XX vuozisuan allus Karhumäin piiri Volkostrov-kyläs. Kul'tuurubrindön objektu federuallizen merkičyksenke.
|}
</div>
Ližäkse ozaston puuhizen arhitektuuran mustomerkinny ollah aittu Vorobji-kyläspäi, aittu Vegoruksan kyläspäi, Meškovan aittu Južnii dvor -kyläspäi (Oševnevan muakondu), Sudjinan aittu Lipovici-kyläspäi (Oševnevan muakondu), kyly Mižostrovan kyläspäi (Oševnevan muakondu), kyly Ust’-Jandoma -kyläspäi (Jelizarovien taloin luo), Jelizarovan taloi Seredka-kyläspäi, Sergejevan taloi Logmoručei-kyläspäi, Ščepinan taloi Ščepino-kyläspäi, sepän paja Suisarispäi, vezimelliččy Kuivuselläspäi, riihi Koivuselläspäi.
=== Vasiljevon ozasto ===
Muzei-zapovedniekan ozutteluozasto on Kižin suarel Vasiljevo-kyläs, se on Oniegantagavuon kylän XIX vuozisuan lopun — XX vuozisuan allun rekonstrukcii.
<div style="overflow-x: auto; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%;">
{| class="wikitable" style="min-width: 600px; width: auto; font-size: 90%; text-align: left; line-height: 1.3;"
! style="white-space: nowrap; width: 120px;" | Kuva
! style="white-space: nowrap; width: 150px;" | Mustomerki
! Lyhyt kuvailu
|-
| [[File:Часовня Успения Богородицы в деревне Васильево на острове Кижи.jpg|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Uspen'n'an časounu]]
| On nostettu XVII vuozisuan lopus – XVIII vuozisuan toizel puoliškol. Kul’tuurubrindön objektu federuallizen merkičyksenke.
|-
| [[File:Дом Сергеевых (деревянный) из д. Липовицы 01.JPG|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Sergejevien taloi Lipovici-kyläspäi]]
| On nostettu XIX vuozisuan lopus – XX vuozisuan allus Karhumäin piirin Lipovici-kyläs. Kul’tuurubrindön objektu alovehellizen merkičyksenke.
|-
| [[File:Дом Сергина из д. Мунозеро.jpg|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Serginan taloi Munjärvespäi]]
| On nostettu XIX vuozisuan toizel puoliškol Karhumäin piirin Munjärven kyläs. Kul’tuurubrindön objektu alovehellizen merkičyksenke.
|}
</div>
Ližäkse ozastoh kuulutah puuhizen arhitektuuran mustomerkit: Abramovan aittu Velikaja Niva -kyläspäi, Kuznecovan aittu Pegrema-kyläspäi, Vasiljevan taloi, Kondratjevan taloi Verhn’aja Putka -kyläspäi.
=== Jamka-ozasto ===
Muzei-zapovedniekan ozutteluozasto on Kižin suarel Jamka-kyläs, on Oniegantagavuon kylän rekonstrukcii.
<div style="overflow-x: auto; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%;">
{| class="wikitable" style="min-width: 600px; width: auto; font-size: 90%; text-align: left; line-height: 1.3;"
! style="white-space: nowrap; width: 120px;" | Kuva
! style="white-space: nowrap; width: 150px;" | Mustomerki
! Lyhyt kuvailu
|-
| [[File:Kizhi 06-2017 img27 Voroniy Ostrov Windmill.jpg|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Melliččy Voronii ostrov -kyläspäi]]
| On nostettu vuozinnu 1930 Karhumäin piirin Voronii ostrov -kyläs. Kul’tuurubrindön objektu alovehellizen merkičyksenke.
|-
| [[File:Дом детского музейного центра.jpg|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Ananjevan taloi Krasnaja Sel’ga -kyläspäi]]
| On nostettu XIX vuozisuan lopus – XX vuozisuan allus Karhumäin piirin Krasnaja Sel’ga -kyläs. Kul’tuurubrindön objektu alovehellizen merkičyksenke.
|}
Ližäkse ozastoh kuulutah puuhizen arhitektuuran mustomerkit: Pedrun da Puavilan časounu Berežnaja-kyläspäi (vuozisuan XVIII algu — vuozisuan XIX loppu), Käzitäluajitun obrazan časounu Vigovo-kyläspäi (XVII vuozisuan loppu — XVIII vuozisuan loppu), aittu (Pert’akovan taloin luo), aittu Lipovici-kyläspäi (Vičurinan taloin luo), aittu viel Mižostrov-kyläspäi, Ber’ozkinan taloi Krasnaja sel’ga -kyläspäi, Vičurinan taloi Vigovo-kyläspäi, Levičevan taloi Ust’-Jandoma -kyläspäi, Mošnikovan taloi, Nikonovan taloi Lipovici-kyläspäi, Pert’akovan taloi Ust’-Jandoma -kyläspäi, Ponomar’ovan taloi Man’šino-kyläspäi, kon’ušši, kumardusristu Hašezero-kyläspäi, sepän paja Južnii dvor -kyläspäi, riihi Lipovici-kyläspäi.
=== Priäžän karjalazet -ozasto ===
Muzei-zapovedniekan ozutteluozasto Kižin suarel ozuttau Karjalan suven Priäžän piirin liygiläzien kul’tuurua.
</div>
<div style="overflow-x: auto; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%;">
{| class="wikitable" style="min-width: 600px; width: auto; font-size: 90%; text-align: left; line-height: 1.3;"
! style="white-space: nowrap; width: 120px;" | Kuva
! style="white-space: nowrap; width: 150px;" | Mustomerki
! Lyhyt kuvailu
|-
| [[File:Дом Яковлева 01.JPG|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Jakovlevan taloi Kleššoilan kyläspäi]]
| On nostettu XIX vuozisuan lopus – XX vuozisuan allus Karjalan Priäžän piirin Kleššoilan kyläs. Kul’tuurubrindön objektu federuallizen merkičyksenke.
|-
| [[File:Поклонный крест из деревни Чуйнаволок 4.JPG|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Kumardusristu Čuiniemen kyläspäi]]
| On nostettu vuvvennu 1763 Karjalan Priäžän piirin Čuiniemen kyläs. Kul’tuurubrindön objektu federuallizen merkičyksenke.
|-
| [[File:Амбар из деревни Коккойла.JPG|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Aittu Kokkoilan kyläspäi]]
| On nostettu Karjalan Priäžän piirin Kokkoilan kyläs vuvvennu 1763. Kul’tuurubrindön objektu federuallizen merkičyksenke.
|}
</div>
Ližäkse ozastoh kuulutah puuhizen arhitektuaran mustomerkit: Ždanovan aittu Pelduozespäi, aittu Niiniselläspäi, riihi Lamminselläspäi, riihi Seppävaaraspäi.
== Vienankarjalazet -ozasto ==
Muzei-zapovedniekan ozutteluozasto Kižin suarel ozuttau Karjalan pohjazien piirilöin kul'tuurua.
<div style="overflow-x: auto; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%;">
{| class="wikitable" style="min-width: 600px; width: auto; font-size: 90%; text-align: left; line-height: 1.3;"
! style="white-space: nowrap; width: 120px;" | Kuva
! style="white-space: nowrap; width: 150px;" | Mustomerki
! Lyhyt kuvailu
|-
| [[File:Ветряная мельница в северной части о.Кижи.JPG|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Melliččy Gafostrov-kyläspäi]]
| On nostettu XIX vuozisuan toizel puoliškol Karjalan Mujejärven piirin Gafostrov-kyläs. Kul’tuurubrindön objektu alovehellizen merkičyksenke.
|}
</div>
Ližäkse ozastoh kuuluu puuhizen arhitektuaran mustomerki – riihi Gafostrov-kyläspäi.
=== Vepsäläzet-ozasto ===
Muzei-zapovedniekan ozutteluozasto Kižin suarel ozuttau vepsäläzien kylien kul'tuurua. Ozastoh kuulutah puuhizen arhitektuaran mustomerkit: Bel'ajevan aittu Metvejevanselläspäi, aittu Seppävuaraspäi, Foškinan kyly Kaskez-kyläspäi.
=== Puudogan ozasto ===
Muzei-zapovedniekan ozutteluozasto Kižin suarel ozuttau vähäluguzien Puudogan kylien kul'tuurua. Ozastoh kuulutah puuhizen arhitektuaran mustomerkit: Belošejevan aittu Belošejeva-kyläspäi, Grišinan aittu Kubovskaja-kyläspäi, Pahomovan aittu Ostrov-Zarečje -kyläspäi, Bel'ajevan taloi Kubovskaja-kyläspäi, Butinan taloi P'alozero-kyläspäi, Potaševan taloi P'al'ma-kyläspäi.
=== Kondupohjan ozasto ===
Muzei-zapovedniekan ozutteluozasto Kižin suarel ozuttau karjalazien da vepsäläzien kylien kul'tuurua.
<div style="overflow-x: auto; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%;">
{| class="wikitable" style="min-width: 600px; width: auto; font-size: 90%; text-align: left; line-height: 1.3;"
! style="white-space: nowrap; width: 120px;" | Kuvat
! style="white-space: nowrap; width: 150px;" | Mustomerki
! Lyhyt kuvailu
|-
| [[File:Часовня Трёх Святителей из д. Кавгора.jpg|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Spuasan časounu Kavgora-kyläspäi]]
| On nostettu XVIII vuozisuan toizel puoliškol – XIX vuozisuan enzimäzel puoliškol Karjalan Kondupohjan piirin Kavgora-kyläs. Kul’tuurubrindön objektu federuallizen merkičyksenke.
|}
</div>
Ližäkse ozastoh kuulutah puuhizen arhitektuaran mustomerkit: Ždanovan aittu Šoutjärvespäi, Sem'onovan aittu Harakkumäin kyläspäi.
=== Kižskoje ožerelje -ozasto ===
Muzei-zapovedniekan ozutteluozasto on Kižin suaren ymbäristöl, rinnal olijoil suariloil Bol'še Kilemeckoje, Volkostrov, Jeglov da Oniegantagavuon nimen mannerozal.
<div style="overflow-x: auto; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%;">
{| class="wikitable" style="min-width: 600px; width: auto; font-size: 90%; text-align: left; line-height: 1.3;"
! style="white-space: nowrap; width: 120px;" | Kuvat
! style="white-space: nowrap; width: 150px;" | Mustomerki
! Lyhyt kuvailu
|-
| [[File:Часовня во имя апостолов Петра и Павла (конец XVII - начало XVIII века).jpg|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Pedrun da Puavilan časounu Nasonovščina-kyläs]]
| On nostettu XVII vuozisuan lopus – XVIII vuozisuan allus Karjalan Karhumäin piirin Nasonovščina-kyläs. Kul’tuurubrindön objektu federuallizen merkičyksenke.
|-
| [[File:Корба Карелия.jpg|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Jumaldoman časounu Korba-kyläs]]
| On nostettu XVIII vuozisuan lopus – XIX vuozisuan allus Karjalan Karhumäin piirin Korba-kyläs. Kul’tuurubrindön objektu federuallizen merkičyksenke.
|-
| [[File:Воробьи Карелия.jpg|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Kirikan da Iulitan časounu Vorobji-kyläs]]
| On nostettu XVIII vuozisuan lopus – XIX vuozisuan allus Karjalan Karhumäin piirin Vorobji-kyläs. Kul’tuurubrindön objektu alovehellizen merkičyksenke.
|-
| [[File:Подъельники Карелия.jpg|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Paraskeva Piätteniččän da Varlaam Hutinskoin časounu Podjel’niki-kyläs]]
| On nostettu XVIII vuozisuan lopus – XIX vuozisuan allus Karjalan Karhumäin piirin Podjel’niki-kyläs. Kul’tuurubrindön objektu alovehellizen merkičyksenke.
|-
| [[File:Еглово Карелия.jpg|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Časounu Jumaldoman obrazan nimeh Jeglovos]]
| On nostettu XVIII vuozisuan lopus – XIX vuozisuan allus Karjalan Karhumäin piirin Jeglovo-kyläs. Kul’tuurubrindön objektu alovehellizen merkičyksenke.
|}
</div>
Ližäkse ozastoh kuulutah puuhizen arhitektuaran mustomerkit: Markovan taloi Mal'kovo-kyläs, Serih-taloi Dudnikovo-kyläs, tuulimelliččy Tolvujan kyläspäi Seredka-kyläs.
=== Petroskoin ozasto ===
Muzei-zapovedniekan ozutteluozasto on Petroskoin histouriellizes ozas "Vahnu linnu", sitä ruvettih luadimah vuozinnu 1970 sie, linnan keksukses.
<div style="overflow-x: auto; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%;">
{| class="wikitable" style="min-width: 600px; width: auto; font-size: 90%; text-align: left; line-height: 1.3;"
! style="white-space: nowrap; width: 120px;" | Kuvat
! style="white-space: nowrap; width: 150px;" | Mustomerki
! Lyhyt kuvailu
|-
| [[File:Petrozavodsk 06-2017 img41 Old Town.jpg|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Duuhan kirikkö]]
| On nostettu vuvvennu 1894 Petroskois Gubernien zemstvon bol'ničan tyveh. Kul’tuurubrindön objektu alovehellizen merkičyksenke.
|-
| [[File:Админ.здание музея кижи.jpg|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Ammattiopisto]]
| XVIII vuozisuan mustomerki. Kul’tuurubrindön objektu alovehellizen merkičyksenke. Vuozis 2010 algajen sie on Kiži-muzein hallindo.
|-
| [[File:МузейКижи.jpg|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Ammattiopiston pajat]]
| On nostettu vuvvennu 1913. Vuvvennu 2006 taloi annettih muzei-zapovedniekale "Kiži".
|-
| [[File:Корпус больничный губернской земской больницы 1.JPG|120px]]
| style="font-weight: bold;" | [[Gubernien zemstvon bol’ničan korpussu]]
| On nostettu XIX vuozisuan toizel puoliškol. Kul’tuurubrindön objektu alovehellizen merkičyksenke. Taloi on annettu muzei-zapovedniekale "Kiži".
|}
</div>
Ližäkse ozastoh kuulutah puuhizen arhitektuaran mustomerkit: Lazarevan taloi (XX vuozisuan algu, nygöi muzein kirjasto), Kučevskoin mečänhoidajan taloi (vuozi 1827), endizen ammattiopiston taloi.
== Palkindot ==
* Medali "Arvoruadolois Karjalan tazavallan hyväkse" (2025).
[[Kategourii:Karjal|K]]
[[Kategourii:Karjalan nähtävykset|K]]
cdw2hbves48sfetcpatbehsfmpq1y28
Pokrovan kirikkö Priäžäs
0
4310
52750
24800
2026-10-17T11:11:54Z
Miro Tuomi
8600
52750
wikitext
text/x-wiki
'''Pokrovan kirikkö Priäžäs''' on nostettu 2001 vuvvel. Kirikkö nostettih rahvahan da sponsoroin den’goih.
== Histourii ==
[[Priäžy|Priäžäs]] kirikkö avattih Pokrovan pruazniekannu, 14. ligakuudu. Enzi kerduahäi [[Priäžy|Priäžän]] kirikkyö mainitah vuvvennu 1762. On tietty, ku se oli puuhine. Nevvostoliiton vallan aigua se oli kogonah hävitetty. Uvvessah kirikkö nostettih rahvahan da sponsoroin den’goih.
== Ulgonägö ==
Pokrovan kirikkö on pieni puuhine kirikkö, valgien da sinizien seinienke.
== Ruado ==
Kirikkö on ruadai kirikkö, sit alalleh pietäh sluužboi. Kirikös vuvves 2009 ruadau pappi Konstantin Kukuškin. Kirikös ruadau pravoslavnoin literatuuran kirjasto, Pyhäpäivän škola lapsih niškoi da luvendo-kluubu aiguzih niškoi.<br />
[[Kategourii:Karjalan kiriköt]]
ky55jat8xg438pkxz9fjagsac1hj47c
Smolenskoin Jumaldoman kirikkö Anukses
0
4312
52749
36147
2026-10-17T11:05:54Z
Miro Tuomi
8600
52749
wikitext
text/x-wiki
[[Failu:Церковь_Смоленской_иконы_Божией_Матери,_вид_с_высоты.jpg|pienoiskuva|Smolenskoin Jumaldoman kirikkö Anukses ylähänpäi nägö]]
'''Smolenskoin Jumaldoman kirikkö Anukses''' on nostettu 1824-1830 vuozinnu klassitsizman tabah.
== Olendu ==
Kirikkö on Mariam-suarel [[Anuksenlinnu|Anuksenlinnas]] keskučas. Mariam-suari on läs 160 metrii piduhuttu da ei ole ni 50 metrii levevytty. Se on Anusjoven da Mägrienjoven yhtytändykohtal.
== Histourii ==
Se ku suarel kivikirikkyö enne oli puuhine kirikkö on sanottu vuvven 1646 kniigas. Sit kirikkö nostettih uvvessah da se rodih kivine. Arhiivas on säilynyh menoloin kirjutuskirju da luajittu kirjutus kirikön vuvven 1744-1749 nostatandumenolois. Mittuine se oli ulgonävöl ei tietä, on sanottu, ku sen suurus oli 18 x 7 syldy.<br />Vuvvennu 1819 [[Anuksenlinnu|Anuksenlinnan]] kirikköh kävyi molimahes tsuari Aleksandr I. Jo sih aigah kirikkö oli pahas kunnos. Tsuari sanoi andua 20 tuhattu rubl’ua uvven kirikön nostamizeh libo endizen kohendamizeh. Nostamah sidä ruvettih vuvvennu 1824.
Nevvostovallan aigua kirikkö hätken aigua oli salvas. Kellojallat oli murendettu. Talois ezmäi oli kinoteatru, sit vuvves 1974 algajen muzei. Vuvvennu 1989 taloi annettih järilleh kiriköle, kudamua ruvettih kohendamah.
== Ulgonägö ==
Smolenskoin Jumaldoman kirikkö on kivine kirikkö viijen kuupolanke, sit on syöndyperti da kellojallat.
== Ruado ==
Smolenskoin Jumaldoman kirikkö on ruadai kirikkö. Sit alalleh pietäh sluužoi.<br />
[[Kategourii:Karjalan kiriköt]]
j8jh9h4k51rqg3dfdasge4o23v0j4qq
Käyttäi pagin:Miro Tuomi
3
16637
52746
52281
2026-10-17T09:14:45Z
Miro Tuomi
8600
/* Викиданные */ Vastavus
52746
wikitext
text/x-wiki
== Pelit -> Kižat ==
Наверное, вариант tiedokonehkižat будет лучше. Вариант peli очень редко можно увидеть в ливвиковском. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 21. Oraskuuta 2026 kello 18.04 (MSK)
:Pelata (играть в игру, матч) больше подходит по смыслу, kižat это про игры в живую, прятки догонялки и тому подобное, к компьютерным играм не думаю что применимо. [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 21. Oraskuuta 2026 kello 18.09 (MSK)
::У ливвиков, судя по всему, игры все в одну категорию смешались, как в английском или русском. Kižata kartih - играть в карты, например. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 21. Oraskuuta 2026 kello 19.00 (MSK)
::: Ну почему же... Есть ещё elostua (существительное — elostus), ну и igraija (существительное — igru). Но для игр с правилами используется kižata (существительное — kiža). Поэтому играть в покер/преферанс и в компьютерную игру (конкретную) — kižata. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 21. Oraskuuta 2026 kello 20.51 (MSK)
::::Hyvä, пусть будет tiedokonehkižat [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 21. Oraskuuta 2026 kello 23.08 (MSK)
== Викиданные ==
Ребятки, не забываем привязывать новые статьи к сущностям Викиданных. Во-первых, так контролируется отсутствие дублирующей статьи. Во-вторых, из Викиданных в карточку статьи можно автоматически подтягивать основные факты (даты, координаты, население и т.п.) — их не нужно вводить вручную, и они всегда актуальны на всех языках.<br>
Если требуется помощь/пояснения — свистните. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 21. Oraskuuta 2026 kello 20.58 (MSK)
:Terveh, добавьте интервики пожалуйста на эти статьи:
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Jevangelii_Matfein_mugah
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Jevangelii_Markan_mugah
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Jevangelii_Lukan_mugah
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Apostoloin_ruavot
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Juakoin_kirjaine [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 18. Syvyskuuta 2026 kello 01.48 (MSK)
:: Luajin. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 18. Syvyskuuta 2026 kello 12.29 (MSK)
:::Suuri passibo! [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 18. Syvyskuuta 2026 kello 17.58 (MSK)
:Hyviä päiviä, сюда еще добавьте пожалуйста:
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Kallivosuaret
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Luadogan_kallivosuaret
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Pakkasukon_juna
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Kategourii:Ven%27alazien_starinoin_henget
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Vit%27azi
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Muailman_kniigoin_da_kirjuttajan_oigevuon_p%C3%A4ivy
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Pesn%27ari
:https://olo.wikipedia.org/wiki/SS_voiskien_diviizieloin_luvettelo
:https://olo.wikipedia.org/wiki/SS-n_2._tankainedivizii_%C2%ABDas_Reich%C2%BB
:https://olo.wikipedia.org/wiki/SS-n_3._tankainedivizii_%C2%ABTotenkopf%C2%BB
:https://olo.wikipedia.org/wiki/SS-n_1._tankainedivizii_%C2%ABLeibstandarte_SS_Adolf_Hitler%C2%BB
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Schutzstaffel [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 17. Ligakuuta 2026 kello 12.14 (MSK)
ashqfmgmvmwjgc5u8tphnp4wk5ahzm8
Kallivosuaret
0
16999
52739
51471
2026-10-16T16:52:05Z
Miro Tuomi
8600
Miro Tuomi muutti sivun nimen [[Skerat]] nimekse [[Kallivosuaret]]
51471
wikitext
text/x-wiki
[[Failu:Национальный_парк_-_"Ладожские_шхеры".jpg|pienoiskuva|Vejel heijastujat [[Luadogu|Luadogan]] skerat]]
'''Skerat''' ([[Ruočin kieli|ruoč]]. ''skär'' ''—'' kallivo merel) on suaristo, kudai koostuu pienis kallivopiirien suaristois, kudamii erittäy kaidu salmi da kudamat katetah suuren vuitin rannikon merirandah, kuduat ollah skeran da fjordan muodoin rannoin ymbäril. Jogahine moizis suarilois erikseh on nimitetty "skera".
[[Kategourii:Geolougii|S]]
gzvvbzy5x7wnxgivuuu5exi871ezpsw
52741
52739
2026-10-16T16:52:22Z
Miro Tuomi
8600
52741
wikitext
text/x-wiki
[[Failu:Национальный_парк_-_"Ладожские_шхеры".jpg|pienoiskuva|Vejel heijastujat [[Luadogu|Luadogan]] skerat]]
'''Kallivosuaret''' ([[Ruočin kieli|ruoč]]. ''skär'' ''—'' kallivo merel) on suaristo, kudai koostuu pienis kallivopiirien suaristois, kudamii erittäy kaidu salmi da kudamat katetah suuren vuitin rannikon merirandah, kuduat ollah skeran da fjordan muodoin rannoin ymbäril. Jogahine moizis suarilois erikseh on nimitetty "skera".
[[Kategourii:Geolougii|S]]
o20cz7h6ft7g45wipij01dbwff983a1
52742
52741
2026-10-16T16:52:44Z
Miro Tuomi
8600
52742
wikitext
text/x-wiki
[[Failu:Национальный_парк_-_"Ладожские_шхеры".jpg|pienoiskuva|Vejel heijastujat [[Luadogan kallivosuaret]]]]
'''Kallivosuaret''' ([[Ruočin kieli|ruoč]]. ''skär'' ''—'' kallivo merel) on suaristo, kudai koostuu pienis kallivopiirien suaristois, kudamii erittäy kaidu salmi da kudamat katetah suuren vuitin rannikon merirandah, kuduat ollah skeran da fjordan muodoin rannoin ymbäril. Jogahine moizis suarilois erikseh on nimitetty "skera".
[[Kategourii:Geolougii|S]]
9plx5gl0gawt3km9a41gnlu1vs9qzat
Wikipedii:Haldivomiehen valličus 2026
4
17448
52737
52712
2026-10-16T12:29:46Z
Ochag2026
8974
/* Kannatan */
52737
wikitext
text/x-wiki
== Haldivomiehen valličus 2026 ==
<div style= "background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px">
'''olo:''' <!-- need translation -->
</div>
<div style= "background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px">
'''en:'''
Since our wiki lacks a local procedure for managing "advanced" technical flags (administrator, bureaucrat, checkuser, oversighter), the procedure is governed by Meta-Wiki: [[m:Steward_requests/Permissions/Minimum_voting_requirements]].
The administrator flag may be granted permanently or temporarily. A permanent flag is granted if a steward considers our local community "large enough" (however, it has not been considered as such so far).
Temporary admin flag:
* Discussion lasts at least 1 week
* Total votes: 3–6
* Support: 2–4 votes (²/₃ of voters)
* Objections have been thoroughly discussed
Permanent admin flag:
* Discussion lasts at least 1 week
* Total votes: ≥ 5
* Support: ≥ 80%
* Objections have been thoroughly discussed
</div>
<div style= "background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px">
'''ru:'''
Поскольку в нашей вики отсутствует локальная процедура управления «высшими» техническими флагами (администратор, бюрократ, чекюзер, ревизор), процедура регламентируется на мета-вики: [[m:Steward_requests/Permissions/Minimum_voting_requirements]].
Флаг администратора может выдаваться на постоянно или временно. Постоянный флаг выдаётся, если стюард сочтёт наше локальное сообщество «достаточно большим» (однако до сих пор не считалось).
Временный флаг администратора:
* обсуждение длится не менее 1 недели
* всего голосов: 3—6
* поддержка: 2—4 голоса (²/₃ от голосовавших)
* возражения были всесторонне обсуждены
Постоянный флаг администратора:
* обсуждение длится не менее 1 недели
* всего голосов: ≥ 5
* поддержка: ≥ 80 %
* возражения были всесторонне обсуждены
</div>
=== [[User:Onegaborg|Onegaborg]] ===
==== Kannatan ====
{{Kannatan}} -- [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 15.10 (MSK)
{{Kannatan}} --[[Käyttäi:Oravu|Oravu]] ([[Käyttäi pagin:Oravu|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 14.29 (MSK)
{{Kannatan}} --[[Käyttäi:Ochag2026|Ochag2026]] ([[Käyttäi pagin:Ochag2026|pagin]]) 16. Ligakuuta 2026 kello 15.29 (MSK)
==== Vastustan ====
{{Vastustan}} -- [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]]
[[Kategourii:Wikipedii]]
: Поскольку возражения должны быть всесторонне обсуждены, а пользователь не посчитал нужным высказать какие-то аргументы, я предположу, что данный голос вызван длительным личным конфликтом между этими двумя пользователями на почве лингвистических разногласий, что в целом не препятствует получению этого технического флага. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 10.57 (MSK)
:Мне казалось, что дискуссии будут развиваться в обсуждениях, но раз тут, то без проблем.
:1) Госолование со знаком "минус" с моей стороны вызвано не какими-то лингвистическими разногласиями, а подходу к их решениям. Резкое непринятие обоснованных идей для развития ранее неразвитых областей языка и обновления вокабуляра статей там, где это действительно насущно необходимо (химические элементы, например), даже при условии редкого, но даже полного согласия. Я против подхода "кто первый встал, того и тапки".
:2) Встречающиеся необоснованные угрозы баном или чем-то подобным. Особенно показательным был случай угроз неким администраторским воздействием в содержании некоторых "лингвистических разногласий", например, обсуждении написания австралийской столицы Канберры, варианта которого до написания статьи вообще не было.
:Финал: Я не против именно участника, а некоторых моментов его подхода, поэтому если что-то обсудить и прийти к каким-то разумным выводам, то я не против изменить своё решение. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 11.49 (MSK)
::В данном случае оппонент переносит споры с чисто лингвистических тем на личные. Такого не должно быть. Он не идёт на компромиссы, не хочет советоваться перед принятием решений, намеренно выбирает для редактирования спорные темы, игнорирует мнение известных учёных. Я всегда готов к плодотворным дискуссиям и компромиссам, но всё должно идти в рамках приличий. И не стоит выносить эту тему сюда. Достаточно отдать свой голос за или против предложенной кандидатуры. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 12.33 (MSK)
:::Не думаю, что в рамки приличий умещается игнорирование обсуждения по голосованию. Против вас как человека никто ничего не имеет, вопросы касаются исключительно работы на Wikipedii. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 15. Ligakuuta 2026 kello 01.38 (MSK)
kuq3ytfnb5f99tfodee30bxmbs2d67o
52747
52737
2026-10-17T09:49:53Z
Miro Tuomi
8600
/* Vastustan */ Vastavus
52747
wikitext
text/x-wiki
== Haldivomiehen valličus 2026 ==
<div style= "background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px">
'''olo:''' <!-- need translation -->
</div>
<div style= "background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px">
'''en:'''
Since our wiki lacks a local procedure for managing "advanced" technical flags (administrator, bureaucrat, checkuser, oversighter), the procedure is governed by Meta-Wiki: [[m:Steward_requests/Permissions/Minimum_voting_requirements]].
The administrator flag may be granted permanently or temporarily. A permanent flag is granted if a steward considers our local community "large enough" (however, it has not been considered as such so far).
Temporary admin flag:
* Discussion lasts at least 1 week
* Total votes: 3–6
* Support: 2–4 votes (²/₃ of voters)
* Objections have been thoroughly discussed
Permanent admin flag:
* Discussion lasts at least 1 week
* Total votes: ≥ 5
* Support: ≥ 80%
* Objections have been thoroughly discussed
</div>
<div style= "background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px">
'''ru:'''
Поскольку в нашей вики отсутствует локальная процедура управления «высшими» техническими флагами (администратор, бюрократ, чекюзер, ревизор), процедура регламентируется на мета-вики: [[m:Steward_requests/Permissions/Minimum_voting_requirements]].
Флаг администратора может выдаваться на постоянно или временно. Постоянный флаг выдаётся, если стюард сочтёт наше локальное сообщество «достаточно большим» (однако до сих пор не считалось).
Временный флаг администратора:
* обсуждение длится не менее 1 недели
* всего голосов: 3—6
* поддержка: 2—4 голоса (²/₃ от голосовавших)
* возражения были всесторонне обсуждены
Постоянный флаг администратора:
* обсуждение длится не менее 1 недели
* всего голосов: ≥ 5
* поддержка: ≥ 80 %
* возражения были всесторонне обсуждены
</div>
=== [[User:Onegaborg|Onegaborg]] ===
==== Kannatan ====
{{Kannatan}} -- [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 15.10 (MSK)
{{Kannatan}} --[[Käyttäi:Oravu|Oravu]] ([[Käyttäi pagin:Oravu|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 14.29 (MSK)
{{Kannatan}} --[[Käyttäi:Ochag2026|Ochag2026]] ([[Käyttäi pagin:Ochag2026|pagin]]) 16. Ligakuuta 2026 kello 15.29 (MSK)
==== Vastustan ====
{{Vastustan}} -- [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]]
[[Kategourii:Wikipedii]]
: Поскольку возражения должны быть всесторонне обсуждены, а пользователь не посчитал нужным высказать какие-то аргументы, я предположу, что данный голос вызван длительным личным конфликтом между этими двумя пользователями на почве лингвистических разногласий, что в целом не препятствует получению этого технического флага. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 10.57 (MSK)
:Мне казалось, что дискуссии будут развиваться в обсуждениях, но раз тут, то без проблем.
:1) Госолование со знаком "минус" с моей стороны вызвано не какими-то лингвистическими разногласиями, а подходу к их решениям. Резкое непринятие обоснованных идей для развития ранее неразвитых областей языка и обновления вокабуляра статей там, где это действительно насущно необходимо (химические элементы, например), даже при условии редкого, но даже полного согласия. Я против подхода "кто первый встал, того и тапки".
:2) Встречающиеся необоснованные угрозы баном или чем-то подобным. Особенно показательным был случай угроз неким администраторским воздействием в содержании некоторых "лингвистических разногласий", например, обсуждении написания австралийской столицы Канберры, варианта которого до написания статьи вообще не было.
:Финал: Я не против именно участника, а некоторых моментов его подхода, поэтому если что-то обсудить и прийти к каким-то разумным выводам, то я не против изменить своё решение. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 11.49 (MSK)
::В данном случае оппонент переносит споры с чисто лингвистических тем на личные. Такого не должно быть. Он не идёт на компромиссы, не хочет советоваться перед принятием решений, намеренно выбирает для редактирования спорные темы, игнорирует мнение известных учёных. Я всегда готов к плодотворным дискуссиям и компромиссам, но всё должно идти в рамках приличий. И не стоит выносить эту тему сюда. Достаточно отдать свой голос за или против предложенной кандидатуры. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 12.33 (MSK)
:::Не думаю, что в рамки приличий умещается игнорирование обсуждения по голосованию. Против вас как человека никто ничего не имеет, вопросы касаются исключительно работы на Wikipedii. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 15. Ligakuuta 2026 kello 01.38 (MSK)
:::Малые разделы Википедии, такие как наш, держатся на считанных единицах активных авторов. В таких условиях каждый редактор на вес золота, а внутренний раскол это путь к стагнации. Прошлые обсуждения наглядно обнажили проблему: у нас нет официальных, утвержденных правил транслитерации и кодификации новых терминов. И как раз поэтому будущий администратор должен быть образцом дипломатичности, но сейчас вам явно не хватает гибкости и готовности к компромиссам. Флаг администратора это инструмент технической защиты проекта от вандалов, а не дубинка для победы в дискуссиях с коллегами.
:::Я не стану пока блокировать эту заявку своим "минусом", но хочу, чтобы кандидат услышал просьбу изменить стиль общения на партнерский. [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 17. Ligakuuta 2026 kello 12.49 (MSK)
njn1mrd4x1bp4empnncd4b5kpll5py4
Luadogan kallivosuaret
0
17491
52738
2026-10-16T16:51:13Z
Miro Tuomi
8600
Uuzi sivu: [[Failu:Шхеры_Ладожского_озера.jpg|pienoiskuva|Luadogan kallivosuaret]] '''Luadogan kallivosuaret''' on [[Karjalan tazavaldu|Karjalan tazavallan]] [[Lahdenpohjan piiri|Lahdenpohjan]], [[Sortavalan piiri|Sordavalan]] da [[Pitkänrannan piiri|Pitkänrannan]] piirilöis [[Luadogu|Luadogan]] rannan luodehrannikol oli kanzalline puusto, kudai on perustettu ainavoluaduzien kallivosuariloin luonnonkompleksoin säilyttämizekse. Sen pinduala on 122 008,3 gektuarua (12...
52738
wikitext
text/x-wiki
[[Failu:Шхеры_Ладожского_озера.jpg|pienoiskuva|Luadogan kallivosuaret]]
'''Luadogan kallivosuaret''' on [[Karjalan tazavaldu|Karjalan tazavallan]] [[Lahdenpohjan piiri|Lahdenpohjan]], [[Sortavalan piiri|Sordavalan]] da [[Pitkänrannan piiri|Pitkänrannan]] piirilöis [[Luadogu|Luadogan]] rannan luodehrannikol oli kanzalline puusto, kudai on perustettu ainavoluaduzien kallivosuariloin luonnonkompleksoin säilyttämizekse. Sen pinduala on 122 008,3 gektuarua (1200 km2), sit luvus on 52 854,3 gektuarua (530 km2) vezialovehtu.
== Yleistiijot ==
Kallivosuariloin aloveh leviey Kilpolan suarespäi, Ber'ozovo-eländykohtalluo, Pitkänrannan linnassah päivännouzus. Luadogan kallivosuaret on kompleksu, kudamah kuuluu 650 kallivosuardu da jyrkiä kallivuo, sežo aijan da luonnovoimien myödäh leikattu järven rannikko.
Luadogan kallivosuariloin suurimat suaret ollah Kilpola, Kuhka, Sorolansaari, Lauvatsaari, Putsaari, Riekkalansaari. Puuston alovehen kogonažuos on otettu iäre kai eländykohtien, kezämökkikooperatiivoin da muatalovuon muat. Tämän erikseh suojeltavan luonnonalovehen perustamizen tarkoituksennu on ainavoluaduzien luonnonkompleksoin säilyttämine da niilöin käyttämine eri matkailulajiloin kehittämizekse (rekriaciialovehel).
== Erikseh suojeltavu luonnon aloveh ==
Luadogan kallivosuariloin päivänlaskualovehel vuozien 1990 alluspäi oli reknailtu luadie erikseh suojeltavu luonnonaloveh. Enzimäzen projektan oli luadinuh Karelgraždanprojekt-laitos vuvvennu 1995, a vuvvennu 2000 sidä ruaduo uvvessah ruattih TASIC-programman hantuzis, yhtelläh erikseh suojeltavan luonnonalovehen perustandas vie ei piätetty. Loppuprojektu pidi työndiä Ven'an Federacien Luonnonvaroin ministerstvah vuvvennu 2009.
Vuvvennu 2017 talvikuun 28. päivänny oli allekirjutettu Ven'an Federacien halličuksen azetus Luadogan kallivosuaret -kanzallizen puuston perustandas Luadogan luodehrannikol, a 13. pakkaskuudu vuvvennu 2020 Ven'an Federacien Luonnonvaroin da ekolougien ministerstvan käskys oli hyväksytty azetus Luadogan kallivosuaret -kanzallizeh puustoh nähte Valdivollizen rauhoitetun Kivač-alovehen alazennu.
Vuvven 2023 sulakuun 28. päiväs Luadogan kallivosuaret -kanzallizen puuston azetuksen 8. pygälän mugah kanzallizen puuston johtandu, sen ruavon ohjuandu kuuluu Luadogan kallivosuaret -kanzallizele puustole.
Suuren vahingon puusto sai suaja kezämökkikooperatiivoin kazvajas luvus, kudai oli azetettu kanzallizen puuston perustandan hyvyös. Ohjailematoi matkailu sežo ei tuonnuh hyviä alovehen luonnole: puaksut oldih meččypalot, alovehen lijastandu, zakonattomat rakendukset.
== Luondo ==
Puusto on koskemattoman keskimeččyalovehen kallivo- da vähäl suohizien mualoin rajois, kudamas kazvau enimite pedäjikkölöi – ekolougii-biolougizien da rekriaciiparametriloin mugah Ven'an jevrouppalazen ozan ainavoluaduzii mualoi. Aloveh Luadogan kaijoin suarienke, kudamat upotah syväh manderele, ebätazazen alovehenke, korgieloin kallivoselgienke on ainavoluaduzen geomorfolougizen muvvostumanke, kudaman verdastu ei ole Ven'al.
Iče Luadogan järvi on ainavoluaduine vezistö. Se on Jevroupan suurin suolatoivezine järvi. Järves on suuri syvys da puhtas vezi pienen rehevyndänke. Suodunuzii mualoi (luguh otetah suodunuzii meččii) kogonah ei ole enämbiä 15 %. Muatalovusmualoi puuston ulgonazis rajois on läs 10 % mannermualoil (luguh otetah moniluguzii eri muapaloi, kudamat ei kuuluta puuston kogonažuoh). Mečät suurimal alovehel ollah uvvessah kazvanuot (ollah eri-igäzet). Net on roittu kogonazien da ozittazien mečänleikkuandukohtis (nämmä mečänleikkuandat mendih eri aijoinnu), kaskimualois da hyllättylöis muatalovusmualois. Yhtelläh XX vuozisuan puolivälis kogonazet mečänleikkuandat oldih harvat, sendäh mečät ollah luonnollizen kehityksen vallas.
== Kazvi- da eläinmuailmu ==
Puuston alovehel on suurin biomoniluadužuon tazo Karjalas. Kaikkiedah puuston rajois on pandu kirjoile 19 lajii imettäjii, 23 lajii linduloi, 78 lajii suonikazviloi, 32 lajii sammalii, 61 lajii jägälii, kudamat on pandu Ven'an Federacien (2008) da/libo Karjalan tazavallan (2007) Ruskieloih kniigoih.
Vaiku täs Fennoskandien vihandas poujasas da kogo Karjalas on löytty äijät harvinazet suonikazvit, sammalet da jägälät. Kai kallivosuariloin aloveh on Luadogan n'orpan (Pusa hispida ladogensis) eländy- da kazvandualovehennu, tämä elätti on pandu Kanzoinvälizen, Ven'an Federacien, Karjalan tazavallan Ruskieloih kniigoih. Täs eläy ei vähembi 20 % tämän lajin aiguzii elättilöi, kudamat voijah luadie poigovehen.
== Kirjalližus ==
* Osipov А. J., Lähteenmäki М., Ilmolahti О., Karhu J. Kommodifikacii prirodi: nacional'nii park "Ladožskije šheri" // Mir Rissii. — 2019. — Т. 28, № 3. — S. 113—131. — ISSN 1811-038X.
[[Kategourii:Karjalan suojeltavat luonnonalovehet]]
82psmxwlxt0z4uy8agp7anh0fe7tucc
Skerat
0
17492
52740
2026-10-16T16:52:05Z
Miro Tuomi
8600
Miro Tuomi muutti sivun nimen [[Skerat]] nimekse [[Kallivosuaret]]
52740
wikitext
text/x-wiki
#OHJAUS [[Kallivosuaret]]
p8fxd4bgis7o0dgh2g49kz4b56ffyjt
Šablonu:Potd/2026-10-17
10
17493
52744
2026-10-16T18:20:54Z
Frhdkazan
283
Uuzi sivu: Purple beautyberry, October 2015 - Stacking.jpg
52744
wikitext
text/x-wiki
Purple beautyberry, October 2015 - Stacking.jpg
86gqsmdva3ud6x22xmt8oht59s23nz1
Šablonu:Motd/2026-10-17
10
17494
52745
2026-10-16T18:24:05Z
Frhdkazan
283
Uuzi sivu: Carnaval Folclórico do Boi Pintadinho no Sitio histórico de Muqui - ES (webm).webm
52745
wikitext
text/x-wiki
Carnaval Folclórico do Boi Pintadinho no Sitio histórico de Muqui - ES (webm).webm
l0qzuoalybtx94dpn87hs6rvmcdvvwn
Uspen'n'an kirikkö (Kemi)
0
17495
52748
2026-10-17T11:03:51Z
Miro Tuomi
8600
Uuzi sivu: [[Failu:Комплекс_Успенского_Собора_в_Кеми_сверху_(1).jpg|pienoiskuva|Uspen'n'an kirikkö]] '''Pyhän Jumaldoman Uspen'n'an kirikkö''' ([[Ven'an kieli|ven]]. ''Собор Успения Пресвятой Богородицы'') on pravosluavine kirikkö [[Karjalan tazavaldu|Karjalan tazavallan]] [[Kemi|Kemin linnas]], sen histouriellizes kohtas Leppäsuarel. On arhitektuuran mustomerkinny federuallizen merkičyksenke. Kuuluu Kemin Blahvešen’...
52748
wikitext
text/x-wiki
[[Failu:Комплекс_Успенского_Собора_в_Кеми_сверху_(1).jpg|pienoiskuva|Uspen'n'an kirikkö]]
'''Pyhän Jumaldoman Uspen'n'an kirikkö''' ([[Ven'an kieli|ven]]. ''Собор Успения Пресвятой Богородицы'') on pravosluavine kirikkö [[Karjalan tazavaldu|Karjalan tazavallan]] [[Kemi|Kemin linnas]], sen histouriellizes kohtas Leppäsuarel. On arhitektuuran mustomerkinny federuallizen merkičyksenke. Kuuluu Kemin Blahvešen’n’an manasterih.
== Histourii ==
Alustu kiriköle oli pandu vuvvennu 1711 samannimizen palanuon kirikön kohtale Pohjazes voinas ruoččilazien voitandan kunnivokse. Se pyhitettih heinykuul vuvvennu 1714 (toizien tiedoloin mugah vuvvennu 1717).
Sie oldih Pyhän Jumaldoman Uspen'n'an, Čuvvonluadijan Miikulan, Solovetskoloin čuvvonluadijoin prepodonoloin ižien Zosiman (ven.)olo. da Savvatein (ven.)olo. nimeh pyhitetyt bokkuhuonukset.
26. kezäkuudu vuvvennu 1936 Karjalan keskustoimehpaniikomitietan käskys kirikkö salvattih.
Se ozittain elävytettih 1960-luvul arhitektoru Aleksandr Opolovnikovan projektan mugah da hänen johtol.
Vuozinnu 1976—1979 elävytettih kirikön piäkupolu, kohendettih levo, voijeltih kaikkii rakendehii biocidal.
Vuvvennu 2006 kirikkö annettih maksamattomah käyttöh Kemin Blahvešen’n’an miesmanasterile (ven.)olo., kudai oli nimitetty Ven’an pravosluavizen kirikön Petroskoin da Karjalan jeparhien Ven’an uuzien muokkuakestäjien da ispovedniekkoin kunnivokse.
On säilynyh kirikön bokkuhuonuksen ikonostuasan dejisussučiinu.
25. sulakuudu vuvvennu 2016 algavui kirikön tävvelline rastauracii, kudaman aigah salvos kerättih uvvessah. 35-metrihine puuhine kirikkö riičittih da parret viettih linnan tuakse, kus rastauroiččijat kirvesmiehet uvvessah kerättih sen arhitektoroin projektan mugah, vaihtettih pädemättömät parret, sit uvvessah riičittih kai, kus suas tuvva endizeh kohtah. Restauracii, kudaman aigah azetettih nygyaigaine sähkö- da tuleniškulois vardoičendusistiemat, loppih vuvvennu 2019. A nelli 2-9,5 metrii piduhuttu olijua ikonostuassua, kudamien kogonaine levevys oli enämbi 35 metrii, Piiteris restauracies jälles tuodih kirikköh vuvven 2020 lopus.
== Kirikköh kuulujat kiriköt da časounat ==
* Pyhän Ioannan kirikkö Leppäsuarel Kemis (oli nostettu vuvvennu 1682, kuului kirikköh vuodessah 1861, jälles sai oman prihodan, vuvves 1897 kuului Kemin missionieran hantuzih). Ei säilynyh;
* Pyhän Miikulan Čuvvonluadijan kirikkö Pappisuarel. Zavodan kirikkö Rabočeostrovskas. Oli nostettu vuvvennu 1899 mečänpiluanduzavodan varoih. Ei säilynyh. Vuozinnu 2003—2008 nostettih Pyhän Miikulan Čuvvonluadijan časounu Rabočeostrovskan valgamol;
* Solovetskoloin čuvvonluadijoin prepodobnoloin ižien Zosiman da Savvatein kirikkö. Oli nostettu vuvvennu 1876. Sil oldih prestolat prepodobnoloin Zosiman da Savvatein, Pyhän Ioannan nimeh, oli pyhitetty vuvvennu 1785. Ei säilynyh;
* Časounu Jumalan Ristan nimeh. Ei säilynyh;
* Časounu Pyhän prorokan Il’l’an nimeh. Ei säilynyh;
* Kalmužiman časounu Pyhän Sroičan nimeh. Oli nostettu vuvvennu 1798. Ei säilynyh.
== Kirjalližus ==
* ''Вахремеев Е. В.'' Исследование Успенского собора в Кеми и некоторые вопросы его реставрации. — Петрозаводск, 1996.
* Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 3: Р — Я. — Петрозаводск: ИД "ПетроПресс", 2011. — С. 106—384. — <nowiki>ISBN 978-5-8430-0127-8</nowiki>.
[[Kategourii:Karjalan kiriköt]]
oaf3f7g30eb0nz6ka73rr45rb59meri