Ukrainu

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="olo">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedii</sitename>
    <dbname>olowiki</dbname>
    <base>https://olo.wikipedia.org/wiki/Pi%C3%A4sivu</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Medii</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Erikoine</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Pagin</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Käyttäi</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Käyttäi pagin</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedii</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedien paginat</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Failu</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Failu pagin</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediiWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediiWiki pagin</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Šablonu</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Šablonu pagin</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Abu</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Abu pagin</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategourii</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategourii pagin</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduuli</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Keskustelu moduulista</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Ukrainu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3858</id>
    <revision>
      <id>52782</id>
      <parentid>45270</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T14:59:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Fembriha</username>
        <id>8650</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>52782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1269" sha1="1rca4xg1l8e7cpwauszexqzlv06gchu" xml:space="preserve">{{Mua
| Nimi=Ukrainu
| Alguperäine nimi={{Lang-uk|Україна}}
| Flagu=Flag_of_Ukraine.svg
| Gerbu=Coat_of_Arms_of_Ukraine.svg
| Audio = National anthem of Ukraine, instrumental.oga
| Genetiivu=Ukrainan 
| Suurin linnu=[[Kijev]]
| Suurimat linnat=[[Kijev]], [[Harkiv]], [[Odesa]], [[L'viv]], [[Mykolajiv]], [[Zaporižž'a]], [[Dnipro]]
| Rahvahan lugumäry=42 552 317
| Hinnoituksen vuozi=2016
| Pinduala=603 549
}}

'''Ukrainu''' ({{Lang-uk|Україна}}) on Päivännouzu-Euroupan valdivo. Sen rahvahan lugumiäry on 42 552 317 hengie (1.03.2016), pinduala on 603 549 km². Ukrainan halličus ei tarkasta alovehen ozua. Mua on 32. sijal muailmas rahvahan lugumiärän mugah da 44. (47.) sijal pindualan mugah.

Valdivon piälinnu on [[Kijev]]. Viralline kieli on [[ukrainan kieli]], äijy ristikanzua pagizou ven’akse.
Pohjazes se rajoittuu [[Valgo-Ven’a]]nke, päivänlaskus – [[Pol’šu|Puolanke]], [[Slovakii|Slovaakienke]], [[Vengrii|Ungarinke]], lounuas – [[Rumiinii|Rumiinienke]] da [[Molduavii|Moldovanke]], päivännouzus da koillizes – [[Ven'an Federatsii|Ven’anke]]. Suves da liidehes se rajoittuu [[Mustumeri|Mustanmerenke]] da [[Azovanmeri|Azovanmerenke]].

Enimistö on [[Ortodoksižus|ortodoksizii]].

[[Kategourii:Ukrainu|*]]</text>
      <sha1>1rca4xg1l8e7cpwauszexqzlv06gchu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52783</id>
      <parentid>52782</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T15:00:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Fembriha</username>
        <id>8650</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>52783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1298" sha1="6dtqbrnagwpwlm53x7dvvjq1dksep5v" xml:space="preserve">{{Mua
| Nimi=Ukrainu
| Alguperäine nimi={{Lang-uk|Україна}}
| Flagu=Flag_of_Ukraine.svg
| Gerbu=Coat_of_Arms_of_Ukraine.svg
| Audio = National anthem of Ukraine, instrumental.oga
| Genetiivu=Ukrainan 
| Suurin linnu=[[Kijev]]
| Suurimat linnat=[[Kijev]], [[Harkiv]], [[Odesa]], [[L'viv]], [[Mykolajiv]], [[Zaporižž'a]], [[Dnipro]]
| Rahvahan lugumäry=42 552 317
| Hinnoituksen vuozi=2016
| Pinduala=603 549
}}

'''Ukrainu''' ({{Lang-uk|Україна}}) on Päivännouzu-Euroupan valdivo. Sen rahvahan lugumiäry on 42 552 317 hengie (1.03.2016), pinduala on 603 549 km². Ukrainan halličus ei tarkasta alovehen ozua. Mua on 32. sijal muailmas rahvahan lugumiärän mugah da 44. (47.) sijal pindualan mugah.

Valdivon piälinnu on [[Kijev]]. Viralline kieli on [[ukrainan kieli]], äijy ristikanzua pagizou ven’akse.
Pohjazes se rajoittuu [[Valgo-Ven’a]]nke, päivänlaskus – [[Pol’šu|Puolanke]], [[Slovakii|Slovaakienke]], [[Vengrii|Ungarinke]], lounuas – [[Rumiinii|Rumiinienke]] da [[Molduavii|Moldovanke]], päivännouzus da koillizes – [[Ven'an Federatsii|Ven’anke]]. Suves da liidehes se rajoittuu [[Mustumeri|Mustanmerenke]] da [[Azovanmeri|Azovanmerenke]].

Enimistö on [[Ortodoksižus|ortodoksizii]].

==Viittehet==
{{Viittehet}}

[[Kategourii:Ukrainu|*]]</text>
      <sha1>6dtqbrnagwpwlm53x7dvvjq1dksep5v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Valgo-Ven'a</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3891</id>
    <revision>
      <id>52790</id>
      <parentid>44068</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T15:10:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Fembriha</username>
        <id>8650</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>52790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1743" sha1="cscyfywn9ui1oq0ytey26e7dlfwj5io" xml:space="preserve">'''Valgo-Ven'a''' ({{Lang-be|Беларусь}}) on Päivännouzu-Euroupan valdivo.

{{Mua
| Nimi=Valgo-Ven'a
| Alguperäine nimi=Беларусь
| Gimnan nimi = {{lang|be|Мы, беларусы»}} —&lt;br&gt;&lt;small&gt;«Myö, valgoven’alazet&lt;/small&gt;
| Audio = My Belarusy instrumental.ogg
| Flagu=Flag of Belarus.svg
| Gerbu=Coat of arms of Belarus (2020–present).svg
| Genetiivu=Valgo-Ven'an
| Suurin linnu=[[Minsku|Minsk]]
| Suurimat linnat=[[Minsku|Minsk]], [[Vitebsku|Viciebsk]], [[Hrodna]], [[Homel]], [[Mahiloŭ]]
| Iččenäžyön päivymiärät=25. kevätkuudu 1918
25. elokuudu 1991}}

Sen viralline nimi on Valgo-Ven'an tazavaldu ({{Lang-be|Рэспубліка Беларусь}}). Rahvahan lugumiäry on 9 498  700 hengie (vuvven 2016 allus), pinduala on 207  600 km². Se on 93. sijal muailmas rahvahan lugumiäryn mugah da 84. sijal pindualan mugah.

Sen piälinnu da muan suurin linnu on [[Minsku|Minsk]]. Virallizet kielet ollah [[Valgoven'an kieli|beloruussien (valgoven'an)]] da [[Ven'an kieli|ven'an]] kielet. 

Suurimat linnat: [[Minsku|Minsk]], [[Vitebsku|Viciebsk]], [[Hrodna]], [[Homel]], [[Mahiloŭ]].

Luodehes tazavaldu rajoittuu [[Litvu|Litvanke]], päivänlaskus – [[Pol'šu|Puolanke]], pohjazes – [[Latvii|Latvienke]], päivännouzus – [[Ven'a]]nke, suves – [[Ukrainu|Ukrainanke]].

{{Multiple image
| total_width = 250
| image1 = Flag of Belarus (1918, 1991–1995).svg
| width1 = 800
| height1 = 400
| caption1 = Valgo-Ven'an flagu, vuvvet 1918, 1991-1995
| image2 = Coat of arms of Belarus (1991–1995).svg
| width2 = 450
| height2 = 600
| caption2 = Valgo-Ven'an gerbu, vuvvet 1918, 1991-1995
}}

==Viittehet==
{{Viittehet}}

[[Kategourii:Valgo-Ven'a]]

== Lähtehet ==
[[Kategourii:Jevroupan muat]]</text>
      <sha1>cscyfywn9ui1oq0ytey26e7dlfwj5io</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ven'a</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3905</id>
    <revision>
      <id>52778</id>
      <parentid>48847</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T14:16:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13140" sha1="38qhjkabgng8kgwrwbp1sc03otsi6mk" xml:space="preserve">{{Mua
| Nimi=Ven'an Federacii
| Alguperäine nimi={{K-ru|Российская Федерация}}
| Flagu=Flag_of_Russia.svg
| Gerbu=Coat_of_Arms_of_the_Russian_Federation.svg
| Audio = Russian_Anthem_chorus.ogg
| Genetiivu=Ven'an
| Suurin linnu=[[Moskovu]]
| Suurimat linnat=[[Moskovu]], [[Piiteri]], [[Jekaterinburgu]], [[Krasnodar]]
| Rahvahan lugumäry=146 447 424
| Hinnoituksen vuozi=2023
| Pinduala=17 125 191
}}

'''Ven'a''' ({{K-ru|Россия / Rossija}}) on Päivännouzu-Jevroupan da Pohjas-Aazien valdivo. Sen virralline nimi on '''Ven'an federacii''' ({{K-ru|Российская Федерация / Rossijskaya Fjedjeratsyya}}). Sen rahvahan lugumiäry on 146 544 710 hengie (v. 2016). Pinduala on 17 125 191 km². Se on 1. sijal muailmas pindualan mugah da 9. sijal rahvahan lugumiärän mugah.

Valdivon piälinnu on [[Moskovu]]. Virralline kieli on [[ven'an kieli]].

Ven’a rajoittuu 16 muanke (suurin tunnus muailmas):
* Muarajat – [[Norviegii|Norviegienke]], [[Suomi|Suomenke]], [[Estounii|Estounienke]], [[Latvii|Latvienke]], [[Litvu|Litvanke]], [[Pol’šu|Pol’šanke]], [[Valgo-Ven’a]]nke, [[Ukrainu|Ukrainanke]], [[Gruuzii|Gruuzienke]], [[Azerbaidžuanu|Azerbaidžuananke]], [[Kazahstan]]anke, [[Kitai]]nke, [[Mongoulii|Mongoulienke]], [[Pohjas Korea|Pohjas-Koreanke]];
* merirajat – [[Japounii|Japounienke]] da [[Amierikan Yhtysvallat|Amierikan Yhtysvalloinke]].

Läs 41% rahvastu on [[Pravosluavii|pravosluavizii]].

== Fiiziekan da muantiijon ominažuot ==

=== Muantiijolline olopaikku ===
Ven'anmuan pinduala sen miärättylöis rajois on 17 233 900 nellikkökilometrii (tämän luvun mugah se on enzimäzel sijal muailmas), mi on vähästy pienembi Suvi-Amierikan mannerdu. Ven'anmua on kogonah Pohjazes muanpuoliškos, suurin vuitti Ven'anmuadu on Päivännouzun puoliškos, vai Čukotkan avtonoumine piirikundu kuuluu Päivänlaskun puoliškoh.
Ven'anmualoi huuhtellah Tyynen valdumeren da Pohjazen jiävaldumeren viet, sežo Atlantin valdumeren Baltiekkumeren, Mustanmeren, Azovskoin meren viet. Sil on suurin randuliinii muailmas (37 653 kilometrii).

Ven'anmua on Jevruazien manderen pohjazes, se ottau kaiken Päivännouzu-Jevroupan, kaiken Aazien pohjazen da suuren vuitin Arktiekaspäi.

Ven'anmuan pohjazin kohtu on Fligelin niemi Rudol'fan suarel Franc Iosifan mua -suaristol (81°51’ p. l.), se kuuluu Arhangelin aloveheh; pohjazin mannerkohtu on Čel'uskinan niemi Taimir-niemimual (77°43’ p. l.) Krasnojarskan lohkoalovehel. Päivännouzus agjimaine kohtu on Ratmanovan suri Beringovan salmes (169°0’ pl. p.), se kuuluu Čukotkan avtonoumizeh piirikundah. Päivännouzus agjimaine mannerkohtu on Dežn'ovan niemi Čukotkal. Päivänlaskus agjimaine kohtu on Kaliningruadan alovehel Baltiekan niemykäl Gdan'skan lahtes Baltiekkumerel (19°38’ pn. p.). Suves agjimaine kohtu on Dagestuanan da Azerbaidžuanan rajal, Bazard'uz'u-mäispäi lounahah (41°11’ p. l.).

Ven'anmuan piduhus pohjazespäi suveh on enämbi 4 000 kilometrii, levevys päivänlaskuspäi päivännouzuh on enämbi 10 000 kilometrii. Ven’an korgevin kohtu on El’brus-mägi Kavkuazal – 5 642 metrii. Urualan da Kavkuazan mäit juatah Ven'ua Jevroupan (23%) da Aazien ozih (77%)

=== Muanpindu ===
Enämbi 70 % Ven'anmuadu ollah tazangoloi da alangoloi. Muan suvi- da päivännouzumuat ollah enimälleh mäikkähät. Jevroupan ozan suvizimal alovehel ollah Suuren Kavkuazan pohjazet mägiharjandehet: täs on Ven'an korgevin kohtu – El'brus-mägi (5 642 metrii meren pinnaspäi). Kamčatkan niemimua da Kurilan suaret agjimas päivännouzus ollah tulimägilöin aloveh. Täs niilöi on enämbi 200, sidä paiči läs 50 niilöis ollah elävät. Kamčatkan niemimual on Jevruazien korgevin tulimägi – Kl'učevaja Sopka (4 688 metrii meren pinnaspäi).

=== Vezistöt ===
Ven'a on muailmas eräs suurimii vezivarastoloi omistai mua. Ven'al ollah kaikis suurimat suolattoman vien varat. Vien vallas on 12,4% Ven’an muadu dai 84 % pinduvezis ollah Urualaspäi päivännouzuh päi. Baikal on Ven'an suurin suolatoivezine järvi, sen pinduala on läs 31 7000 nellikkökilometrii. Baikal on syvin järvi muailmas, sen syvin kohtu on 1 642 metrii.

Ven'an suurimat jovet ollah Lena (4 400 kilometrii), Irtiš (4 248 kilometrii), Ob’ (3 650 kilometrii), Volga (3 530 kilometrii). Ven'an suurimat järvet ollah Kaspienmeri, Baikal, Luadogu, Onieganjärvi.

Ven'a on rikas erilazil hyödykaivandohizil. Ven'al nostetah äijän neftii da suajah äijän luonnonguazuu.
Ven’an muat kuulutah arktizeh, subarktizeh, lauhkieh da ozittain subtrouppizeh ilmastopoujassoih. Suurin oza Ven’ua on lauhkien ilmastopoujasan vallas. Kaikis lämbevin päivy Ven’al oli pandu merkile 12. heinykuudu vuvvennu 2010 Kalmikies – 45,4 astettu lämmiä. Kaikis viluvin päivy ei-virrallizien tiedoloin mugah oli talvel vuvvennu 1924 Oim’akonas – 71,2 astettu pakkastu.

=== Kazvimuailmu ===
Ven'anmuan kazvimuailmah kuuluu läs 24 700 lajii kazvii, kudamis 11 400 lajii ollah suonikazviloi, 1 137 - sammalii, 9 000 - liivoi, 3 000 - jägälii da 159 lajii - štanajalgoi. Rikkahimat kazvilajiloin puoles ollah Kavkuazu (6 000 lajii) da Loittoine Päivännouzu (4 300 lajii), köyhimät - Siberin Arktizet suaret (100-150 lajii).

=== Eläinmuailmu ===
Ven'al on läs 320 lajii imettäjii, enämbi 700 lajii linduloi, enämbi 50 lajii kiemurdelijoi, läs 670 lajii suolattomas vies eläjii kaloi da merikaloi, 100 tuhattu lajii böbökkiä da 10 tuhattu hämähäkkiläjii. Eläinmuailman eriluadužuon suurin vuitti on Ven'an jevrouppalazen ozan suves (enimälleh Kavkuazal), Loittozen Päivännouzun suves da Suvi-Siberin mägilöis.

Arkietakan da tundrualovehel on kodiedu, hukkua, tundrureboidu, pohajstu pedrua, jänöidy da muudu. Taigas eläy kondii, hukku, ilves, ahmoi, pordimoi, soboli, sagarvo, hirvimajai, jänöi, burundukku, oravu, mustumado, mečoi, pyy, tedri, tikku da muut. Sega- da lehtimečis on reboidu, mägriä, nieglikkuo, muamygriä, zubrua, meččypoččii, pedrua, hiähkiä, eri lajii linduloi, šižiliuhkua, harmua maduo, vaskiččuu. Kavkuazan alovehel on leopardua, gijenua, jenottua da muudu. Loittozen Päivännouzun mečis eletäh gimalain kondii, tigru, meččykaži, harza da muut. Stepin elättilöi ollah hom'akat, susliekat, surkat, peldohiiret. Hiekkumualois on džeiranua, šakalua da äijy grizijiä.

== Histourii ==
Mustopačas Ven'an 1000-vuozipäiväkse Suures Novgorodas
Ven'an valdukunnan vaihiet:

* '''Muinas-ven'alaine valdivo, Kijevan Ven'a''' (862 vuozi — XIII).
** Piälinnu vuodessah 864 — Vahnu Luadogu, vuodessah 882 года — Suuri Novgorodu, vuvves 882 — Kijev.
* '''Ven'an kniäzikunnat''' (XII vuozisuan puoliväli — XVI vuozisuan algu).
* '''Ven'an valdivo''' — XV vuozisuan loppu — 22.10.1721 - 16.1.1547 — Moskovan suuri kniäzikundu, sit Ven'an tsuarikundu.
** Piälinnu — Moskovu, vuvves 1714 - Piiteri
* '''Ven'an impierii''' — 22.10.1721 — 1.9.1917
** Piälinnu — Piiteri (vuodessah 1728 года), vuozinnu 1728—1732 — Moskovu, vuvves 1732 года — Piiteri (18.8.1914 sai Petrograd-nimen.

* '''Ven'an tazavaldu''' — Ven'an väliaigazen halličuksen azetukses hyväksytty 1.9.1917 sissäh, kuni sit kyzymykses ei piätä Kogo Ven'an allunpanendukerähmö.
** Piälinnu — Petrograd.
* '''Ven'an valdivo (1918—1920)''' — Ufan valdivonevvottelun hyväksytty 23. syvyskuudu 1918. Oli olemas Kanzallizen voinan aigah pakkaskuun 5. päivässäh 1920 kui liittovaldivo Valgien liikkehen tarkastualovehel.
** Piälinnu — Ufa, Omsk (dе-fakto).
* '''Ven'an federatiivine socialistine nevvostotazavaldu''' - hyväksytty 25. ligakuudu 1917 II Kogo Ven'an nevvostoloin kerähmön azetukses. Vuozinnu sil oli Ven'an nevvostotazavaldu -nimi, vuozinnu 1918—1936 годах — Ven'an socialistine federatiivine nevvostotazavaldu. Vuvves 1922 vuodessah 1991 год — nevvostotazavaldu Nevvostoliitos.
** Piälinnu — Petrograd, kevätkuun 12. päiväs 1918 — Moskovu.
* '''Nevvostoliitto''' (30. talvikuudu 1922 — 26. talvikuudu 1991 года).
** Piälinnu — Moskovu.
* '''Ven'an Federacii''' — vuvven 1991 talvikuun 25. päiväs
** Piälinnu — Moskovu.

Vuvvennu 1991 Ven'an Federacii on kanzoinvälizesti hyväksytty Nevvostoliiton jatkajannu.

== Tiedo ==
Tiedo sociualuinstituutannu oli roinnuh Ven'al Pedri I:n aigah, konzu Siberih da Pohjas-Amierikkah häi hommai mondu tutkimusmatkua, niilöin joukos Vitus Beringan da Vasilii Tatičševan matkat. Vuvvennu 1725 oli avattu Piiterin tiedoakadiemii (nygöine Ven'an tiedoakadiemii, Ven'an Federacien perustehellizen tiijon ohjailukeskus). Sen tyveh oli avattu yliopisto, kudaman perustehel jällespäi avattih Piiterin yliopisto.

Suuren panoksen Ven'an tiijon kehitändäh oli luadinuh akadiemikku Mihail Lomonosov. Vuvvennu 1755 Lomonosovan projektan pohjal da I.I. Šuvalovan kannatukses oli perustettu Moskovan yliopisto.

Vuvvennu 1869 Dmitrii Mendelejev oli avannuh luonnon erähän piälimäzen zakonan – hiimiellizien elementoin periodizen zakonan.

Vuvvennu 1904 I. P. Pavlov oli suannuh Nobelin palkindon syömizensulatandan fiziolougies, vuvvennu 1908 I. I. Mečnikov - immunitietan mehanizmoin tutkimizes.

Ven'an tiedomiehet oldih monien uuzien tiedoaloin alguhpanijoinnu: fiizizen hiimien (M. V. Lomonosov, D. I. Mendelejev), orguanizen hiimien (A. M. Butlerov), neevklidovan geometrien (N. I. Lobačevskii, B. Riman), metallogruafien (D. K. Černov, P. P. Anosov, G. Sorbi), kriobiolougien (P. I. Bahmetjev), biogeohiimien (V. I. Vernadskii), gerontolougien (I. I. Mečnikov, teouriellizen kosmonavtiekan (K. E. Ciolkovskii, A. A. Šternfel'd), aerodinamiekan (N. J. Žukovskii, sodahirurgien (N. I. Pirogov) da toizien.

Nevvostoliiton aigah suurii tiijollizii suavutuksii oli luonnon tiedoaloil, kus ideolougine tarkastus muan ohjuajien puoles oli vähimäine. Nobelin palkindon sih aigah suadih I. J. Tamm, I. M. Frank, P. A. Čerenkov, L. D. Landau, N. G. Basov, A. M. Prohorov, P. L. Kapica, sežo hiimiekku N. N. Sem'onov da matemuatiekku L. V. Kantarovič. Matemuatiekat S. P. Novikov (1970) da G. A. Margulis (1978) oli palkittu matemuatiekkoin keskes arvokkahimal palkindol – Fildsovskoil palkindol.

I. V. Kurčatovan da S. P. Korol'ovan perustettuloin tiedoškolien hyvyös oli luajittu ydinorožu da pandu alguh kosmonavtiekku.

== Kosmosan tutkimine ==
Mir-orbiittustansii
Ven'an suavutukset kosmosan tutkimizes otetah allun Konstantin Ciolkovskois, teouriellizen kosmonavtiekan alguhpanijas. Hänen ruavot innostutettih nevvostolazii rakiettoin luadijoi S. P. Korol’ovua, V. P. Gluškuo da toizii.

Vuvvennu 1957 oli työtty kosmossah enzimäine luajittu Muan sputniekku – Sputnik-1. Vuvvennu 1961 enzimäine ristikanzu muailmas Jurii Gagarin lendi kosmossah. Enzimästy kerdua kosmossah muailman naizis lendi Valentina Tereškova (1963). Enzimästy kerdua avvonazeh kosmossah oli lähtenyh Aleksei Leonov (1965). Luna-9 oli enzimäine kosmossuapparuattu, kudai heityi Kuudamazele, Venera-7 enzimäzenny heityi toizele planietale

== Kirjalližus ==
Meijän aigassah on säilynyh erähii muinas-ven'alazen kirjalližuon tevoksii, niilöin joukos on &quot;Povest' vremennih let&quot;, &quot;Slovo o zakone i blagodati&quot;, &quot;Slovo o polku Igoreve&quot; da muut.

Vuozisuan XVIII aigah Ven'al kuulužat kirjuttajat ollah V. K. Trediakovskii, A. D. Kantemir, M. V. Lomonosov, G. R. Deržavin, N. M. Karamzin da toizet. Kogo muailmas XIX da XX vuozisuan kuulužien kirjuttajien joukkoh kuulutah A. S. Gribojedov, N. V. Gogol’, A. I. Gercen, A. I. Gončarov. A. N. Ostrovskii, F. M. Dostojevskii, I. S. Turgenev, L. N. Tolstoi. A. P. Čehov, M. Gor'kii da toizet.

Muailman kuulužimien runoilijoin joukkoh kuulutah A. S. Puškin, M. J. Lermontov, A. V. Kol'cov, A. A. Fet, F. I. T'utčev, N. A. Nekrasov, S. A. Jesenin da toizet.

Nelli Ven'an kirjuttajua suadih Nobelin palkindon literatuuras: Ivan Bunin (1933 emigracies), Boris Pasternak (1958), Mihail Šolohov (1965) da Aleksandr Solzenicin(1970). Vuvvennu 1987 Nobelin palkindon literatuuras sai runoilii Iosif Brodskii.

== Kuvailutaido ==
Ven'an mualuamistaijon muinazimii muodoloi on obrazoinmualuamine. Enzimäzet realistizet portrietat roijah Ven'al XVII vuozisual.

Vuozisuan XVIII puolivälis da lopus ruatih D. G. Levickii da V. L. Borovikovskii. Sit aijas ven'alaine mualuamistaido noudau kogo muailman tendencielöi. Vuozisuan XIX Ven'an kuulužat taidoilijat ollah F. A. Bruni, S. F. Čšedrin, K. P. Br'ullov, I. A. Aivazovskii, A. I. Kuindži, V. D. Polenov da toizet.

Vuozisuan XX kuulužimii taidoilijoi ollah M. A. Vrubel', V. V. Kandinskii, K. S. Malevič, I. E. Grabar', M. Šagal da toizet.

== Muuzikku ==
Ven'an muuzikkukul'tuuru on muailman kul'tuuran tärgevimii ozii da sih kuuluu Ven'an kaikkien kanzoin rikas muuzikkuperindö. Täh kuuluu XVI-XX vuozisualoin ven'alazien da nevvostolazien säveldäjien luomisruado, ven'alaine muuzikkufolklouru, ven'alaine romansu, nevvostoaijan da nevvostoaijan jälgehizen kavven popmuuzikku, ven'alaine rok, bardoin luomisruado.
[[Kategourii:Ven'a]]
[[Kategourii:Jevroupan muat|V]]
[[Kategourii:Muantiedo|V]]</text>
      <sha1>38qhjkabgng8kgwrwbp1sc03otsi6mk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52779</id>
      <parentid>52778</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T14:25:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <comment>tävvendys</comment>
      <origin>52779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17248" sha1="6b8riprvbdwjvo8hn1arcklm425i0bp" xml:space="preserve">{{Mua
| Nimi=Ven'an Federacii
| Alguperäine nimi={{K-ru|Российская Федерация}}
| Flagu=Flag_of_Russia.svg
| Gerbu=Coat_of_Arms_of_the_Russian_Federation.svg
| Audio = Russian_Anthem_chorus.ogg
| Genetiivu=Ven'an
| Suurin linnu=[[Moskovu]]
| Suurimat linnat=[[Moskovu]], [[Piiteri]], [[Jekaterinburgu]], [[Krasnodar]]
| Rahvahan lugumäry=146 447 424
| Hinnoituksen vuozi=2023
| Pinduala=17 125 191
}}

'''Ven'a''' ([[Ven'an kieli|ven]]. ''Россия, Российская Федерация / Rossija, Rossijskaya Fjedjeratsyya'') on valdivo Päivännouzu-Jevroupas da Pohjas-Aazies. Sen virralline nimi on '''Ven'an Federacii'''. Sen rahvahan lugumiäry on 146 203 613 hengie (vuvven 2024 allus). Sen pinduala kanzoinvälizesti miärättylöis rajois on 17 234 031 km². Se on enzimäzel sijal muailmas pindualan mugah da yheksändel sijal rahvahan lugumiärän mugah.

Ven'a on federatiivine tazavaldu prezidentan da parluamentan vallanke. Vuvven 1999 talvikuu 31. päiväs Ven'an Federacien prezidentannu on [[Vladimir Putin]] (keskustus oli vuozinnu 2008—2012, konzu prezidentannu oli [[Dmitrii Medvedev]].

Valdivon piälinnannu on Moskovu. Virrallizennu kielenny kogo muas on ven'an kieli, erähis Ven'an subjektois ollah omat virrallizet da valdivokielet. Ven'an denguyksikönny on ven'an rubl'u.

Ven'an Federacieh kuuluu 89 subjektua, 48 niilöis ollah alovehet, 24 - tazavallat, 9 - lohkoalovehet, 3 - linnat federuallizen merkičyksenke, 4 - avtonoumizet piirikunnat da 1 - avtonoumine aloveh. Kaikkiedah Ven'anmuas on läs 157 tuhattu eländypaikkua.

Ven'anmua on monikanzalline mua rikkahan etnokul'tuurizen perindönke. Ven'an 2010 rahvahanluvun mugah, sežo Kriman da Sevastopolin vuvven 2014 rahvahanluvun mugah muas eläy enämbi 190 kanzua, heis ven'alazii on enämbi 80%, a ven'an kieldy maltau enämbi 99,4% Ven'anmuan eläjii. Suuri vuitti rahvahii (enämbi 75%) ollah pravosluavizii.

Ven’a rajoittuu 16 muanke (suurin tunnus muailmas):
* Muarajat – [[Norviegii|Norviegienke]], [[Suomi|Suomenke]], [[Estounii|Estounienke]], [[Latvii|Latvienke]], [[Litvu|Litvanke]], [[Pol’šu|Pol’šanke]], [[Valgo-Ven’a]]nke, [[Ukrainu|Ukrainanke]], [[Gruuzii|Gruuzienke]], [[Azerbaidžuanu|Azerbaidžuananke]], [[Kazahstan]]anke, [[Kitai]]nke, [[Mongoulii|Mongoulienke]], [[Pohjas Korea|Pohjas-Koreanke]];
* merirajat – [[Japounii|Japounienke]] da [[Amierikan Yhtysvallat|Amierikan Yhtysvalloinke]].

Läs 41% rahvastu on [[Pravosluavii|pravosluavizii]].

== Fiiziekan da muantiijon ominažuot ==

=== Muantiijolline olopaikku ===
Ven'anmuan pinduala sen miärättylöis rajois on 17 233 900 nellikkökilometrii (tämän luvun mugah se on enzimäzel sijal muailmas), mi on vähästy pienembi Suvi-Amierikan mannerdu. Ven'anmua on kogonah Pohjazes muanpuoliškos, suurin vuitti Ven'anmuadu on Päivännouzun puoliškos, vai Čukotkan avtonoumine piirikundu kuuluu Päivänlaskun puoliškoh.
Ven'anmualoi huuhtellah Tyynen valdumeren da Pohjazen jiävaldumeren viet, sežo Atlantin valdumeren Baltiekkumeren, Mustanmeren, Azovskoin meren viet. Sil on suurin randuliinii muailmas (37 653 kilometrii).

Ven'anmua on Jevruazien manderen pohjazes, se ottau kaiken Päivännouzu-Jevroupan, kaiken Aazien pohjazen da suuren vuitin Arktiekaspäi.

Ven'anmuan pohjazin kohtu on Fligelin niemi Rudol'fan suarel Franc Iosifan mua -suaristol (81°51’ p. l.), se kuuluu Arhangelin aloveheh; pohjazin mannerkohtu on Čel'uskinan niemi Taimir-niemimual (77°43’ p. l.) Krasnojarskan lohkoalovehel. Päivännouzus agjimaine kohtu on Ratmanovan suri Beringovan salmes (169°0’ pl. p.), se kuuluu Čukotkan avtonoumizeh piirikundah. Päivännouzus agjimaine mannerkohtu on Dežn'ovan niemi Čukotkal. Päivänlaskus agjimaine kohtu on Kaliningruadan alovehel Baltiekan niemykäl Gdan'skan lahtes Baltiekkumerel (19°38’ pn. p.). Suves agjimaine kohtu on Dagestuanan da Azerbaidžuanan rajal, Bazard'uz'u-mäispäi lounahah (41°11’ p. l.).

Ven'anmuan piduhus pohjazespäi suveh on enämbi 4 000 kilometrii, levevys päivänlaskuspäi päivännouzuh on enämbi 10 000 kilometrii. Ven’an korgevin kohtu on El’brus-mägi Kavkuazal – 5 642 metrii. Urualan da Kavkuazan mäit juatah Ven'ua Jevroupan (23%) da Aazien ozih (77%)

=== Muanpindu ===
Enämbi 70 % Ven'anmuadu ollah tazangoloi da alangoloi. Muan suvi- da päivännouzumuat ollah enimälleh mäikkähät. Jevroupan ozan suvizimal alovehel ollah Suuren Kavkuazan pohjazet mägiharjandehet: täs on Ven'an korgevin kohtu – El'brus-mägi (5 642 metrii meren pinnaspäi). Kamčatkan niemimua da Kurilan suaret agjimas päivännouzus ollah tulimägilöin aloveh. Täs niilöi on enämbi 200, sidä paiči läs 50 niilöis ollah elävät. Kamčatkan niemimual on Jevruazien korgevin tulimägi – Kl'učevaja Sopka (4 688 metrii meren pinnaspäi).

=== Vezistöt ===
Ven'a on muailmas eräs suurimii vezivarastoloi omistai mua. Ven'al ollah kaikis suurimat suolattoman vien varat. Vien vallas on 12,4% Ven’an muadu dai 84 % pinduvezis ollah Urualaspäi päivännouzuh päi. Baikal on Ven'an suurin suolatoivezine järvi, sen pinduala on läs 31 7000 nellikkökilometrii. Baikal on syvin järvi muailmas, sen syvin kohtu on 1 642 metrii.

Ven'an suurimat jovet ollah Lena (4 400 kilometrii), Irtiš (4 248 kilometrii), Ob’ (3 650 kilometrii), Volga (3 530 kilometrii). Ven'an suurimat järvet ollah Kaspienmeri, Baikal, Luadogu, Onieganjärvi.

Ven'a on rikas erilazil hyödykaivandohizil. Ven'al nostetah äijän neftii da suajah äijän luonnonguazuu.
Ven’an muat kuulutah arktizeh, subarktizeh, lauhkieh da ozittain subtrouppizeh ilmastopoujassoih. Suurin oza Ven’ua on lauhkien ilmastopoujasan vallas. Kaikis lämbevin päivy Ven’al oli pandu merkile 12. heinykuudu vuvvennu 2010 Kalmikies – 45,4 astettu lämmiä. Kaikis viluvin päivy ei-virrallizien tiedoloin mugah oli talvel vuvvennu 1924 Oim’akonas – 71,2 astettu pakkastu.

=== Kazvimuailmu ===
Ven'anmuan kazvimuailmah kuuluu läs 24 700 lajii kazvii, kudamis 11 400 lajii ollah suonikazviloi, 1 137 - sammalii, 9 000 - liivoi, 3 000 - jägälii da 159 lajii - štanajalgoi. Rikkahimat kazvilajiloin puoles ollah Kavkuazu (6 000 lajii) da Loittoine Päivännouzu (4 300 lajii), köyhimät - Siberin Arktizet suaret (100-150 lajii).

=== Eläinmuailmu ===
Ven'al on läs 320 lajii imettäjii, enämbi 700 lajii linduloi, enämbi 50 lajii kiemurdelijoi, läs 670 lajii suolattomas vies eläjii kaloi da merikaloi, 100 tuhattu lajii böbökkiä da 10 tuhattu hämähäkkiläjii. Eläinmuailman eriluadužuon suurin vuitti on Ven'an jevrouppalazen ozan suves (enimälleh Kavkuazal), Loittozen Päivännouzun suves da Suvi-Siberin mägilöis.

Arkietakan da tundrualovehel on kodiedu, hukkua, tundrureboidu, pohajstu pedrua, jänöidy da muudu. Taigas eläy kondii, hukku, ilves, ahmoi, pordimoi, soboli, sagarvo, hirvimajai, jänöi, burundukku, oravu, mustumado, mečoi, pyy, tedri, tikku da muut. Sega- da lehtimečis on reboidu, mägriä, nieglikkuo, muamygriä, zubrua, meččypoččii, pedrua, hiähkiä, eri lajii linduloi, šižiliuhkua, harmua maduo, vaskiččuu. Kavkuazan alovehel on leopardua, gijenua, jenottua da muudu. Loittozen Päivännouzun mečis eletäh gimalain kondii, tigru, meččykaži, harza da muut. Stepin elättilöi ollah hom'akat, susliekat, surkat, peldohiiret. Hiekkumualois on džeiranua, šakalua da äijy grizijiä.

== Histourii ==
Mustopačas Ven'an 1000-vuozipäiväkse Suures Novgorodas
Ven'an valdukunnan vaihiet:

* '''Muinas-ven'alaine valdivo, Kijevan Ven'a''' (862 vuozi — XIII).
** Piälinnu vuodessah 864 — Vahnu Luadogu, vuodessah 882 года — Suuri Novgorodu, vuvves 882 — Kijev.
* '''Ven'an kniäzikunnat''' (XII vuozisuan puoliväli — XVI vuozisuan algu).
* '''Ven'an valdivo''' — XV vuozisuan loppu — 22.10.1721 - 16.1.1547 — Moskovan suuri kniäzikundu, sit Ven'an tsuarikundu.
** Piälinnu — Moskovu, vuvves 1714 - Piiteri
* '''Ven'an impierii''' — 22.10.1721 — 1.9.1917
** Piälinnu — Piiteri (vuodessah 1728 года), vuozinnu 1728—1732 — Moskovu, vuvves 1732 года — Piiteri (18.8.1914 sai Petrograd-nimen.

* '''Ven'an tazavaldu''' — Ven'an väliaigazen halličuksen azetukses hyväksytty 1.9.1917 sissäh, kuni sit kyzymykses ei piätä Kogo Ven'an allunpanendukerähmö.
** Piälinnu — Petrograd.
* '''Ven'an valdivo (1918—1920)''' — Ufan valdivonevvottelun hyväksytty 23. syvyskuudu 1918. Oli olemas Kanzallizen voinan aigah pakkaskuun 5. päivässäh 1920 kui liittovaldivo Valgien liikkehen tarkastualovehel.
** Piälinnu — Ufa, Omsk (dе-fakto).
* '''Ven'an federatiivine socialistine nevvostotazavaldu''' - hyväksytty 25. ligakuudu 1917 II Kogo Ven'an nevvostoloin kerähmön azetukses. Vuozinnu sil oli Ven'an nevvostotazavaldu -nimi, vuozinnu 1918—1936 годах — Ven'an socialistine federatiivine nevvostotazavaldu. Vuvves 1922 vuodessah 1991 год — nevvostotazavaldu Nevvostoliitos.
** Piälinnu — Petrograd, kevätkuun 12. päiväs 1918 — Moskovu.
* '''Nevvostoliitto''' (30. talvikuudu 1922 — 26. talvikuudu 1991 года).
** Piälinnu — Moskovu.
* '''Ven'an Federacii''' — vuvven 1991 talvikuun 25. päiväs
** Piälinnu — Moskovu.

Vuvvennu 1991 Ven'an Federacii on kanzoinvälizesti hyväksytty Nevvostoliiton jatkajannu.

== Tiedo ==
Tiedo sociualuinstituutannu oli roinnuh Ven'al Pedri I:n aigah, konzu Siberih da Pohjas-Amierikkah häi hommai mondu tutkimusmatkua, niilöin joukos Vitus Beringan da Vasilii Tatičševan matkat. Vuvvennu 1725 oli avattu Piiterin tiedoakadiemii (nygöine Ven'an tiedoakadiemii, Ven'an Federacien perustehellizen tiijon ohjailukeskus). Sen tyveh oli avattu yliopisto, kudaman perustehel jällespäi avattih Piiterin yliopisto.

Suuren panoksen Ven'an tiijon kehitändäh oli luadinuh akadiemikku Mihail Lomonosov. Vuvvennu 1755 Lomonosovan projektan pohjal da I.I. Šuvalovan kannatukses oli perustettu Moskovan yliopisto.

Vuvvennu 1869 Dmitrii Mendelejev oli avannuh luonnon erähän piälimäzen zakonan – hiimiellizien elementoin periodizen zakonan.

Vuvvennu 1904 I. P. Pavlov oli suannuh Nobelin palkindon syömizensulatandan fiziolougies, vuvvennu 1908 I. I. Mečnikov - immunitietan mehanizmoin tutkimizes.

Ven'an tiedomiehet oldih monien uuzien tiedoaloin alguhpanijoinnu: fiizizen hiimien (M. V. Lomonosov, D. I. Mendelejev), orguanizen hiimien (A. M. Butlerov), neevklidovan geometrien (N. I. Lobačevskii, B. Riman), metallogruafien (D. K. Černov, P. P. Anosov, G. Sorbi), kriobiolougien (P. I. Bahmetjev), biogeohiimien (V. I. Vernadskii), gerontolougien (I. I. Mečnikov, teouriellizen kosmonavtiekan (K. E. Ciolkovskii, A. A. Šternfel'd), aerodinamiekan (N. J. Žukovskii, sodahirurgien (N. I. Pirogov) da toizien.

Nevvostoliiton aigah suurii tiijollizii suavutuksii oli luonnon tiedoaloil, kus ideolougine tarkastus muan ohjuajien puoles oli vähimäine. Nobelin palkindon sih aigah suadih I. J. Tamm, I. M. Frank, P. A. Čerenkov, L. D. Landau, N. G. Basov, A. M. Prohorov, P. L. Kapica, sežo hiimiekku N. N. Sem'onov da matemuatiekku L. V. Kantarovič. Matemuatiekat S. P. Novikov (1970) da G. A. Margulis (1978) oli palkittu matemuatiekkoin keskes arvokkahimal palkindol – Fildsovskoil palkindol.

I. V. Kurčatovan da S. P. Korol'ovan perustettuloin tiedoškolien hyvyös oli luajittu ydinorožu da pandu alguh kosmonavtiekku.

== Kosmosan tutkimine ==
Mir-orbiittustansii
Ven'an suavutukset kosmosan tutkimizes otetah allun Konstantin Ciolkovskois, teouriellizen kosmonavtiekan alguhpanijas. Hänen ruavot innostutettih nevvostolazii rakiettoin luadijoi S. P. Korol’ovua, V. P. Gluškuo da toizii.

Vuvvennu 1957 oli työtty kosmossah enzimäine luajittu Muan sputniekku – Sputnik-1. Vuvvennu 1961 enzimäine ristikanzu muailmas Jurii Gagarin lendi kosmossah. Enzimästy kerdua kosmossah muailman naizis lendi Valentina Tereškova (1963). Enzimästy kerdua avvonazeh kosmossah oli lähtenyh Aleksei Leonov (1965). Luna-9 oli enzimäine kosmossuapparuattu, kudai heityi Kuudamazele, Venera-7 enzimäzenny heityi toizele planietale

== Kirjalližus ==
Meijän aigassah on säilynyh erähii muinas-ven'alazen kirjalližuon tevoksii, niilöin joukos on &quot;Povest' vremennih let&quot;, &quot;Slovo o zakone i blagodati&quot;, &quot;Slovo o polku Igoreve&quot; da muut.

Vuozisuan XVIII aigah Ven'al kuulužat kirjuttajat ollah V. K. Trediakovskii, A. D. Kantemir, M. V. Lomonosov, G. R. Deržavin, N. M. Karamzin da toizet. Kogo muailmas XIX da XX vuozisuan kuulužien kirjuttajien joukkoh kuulutah A. S. Gribojedov, N. V. Gogol’, A. I. Gercen, A. I. Gončarov. A. N. Ostrovskii, F. M. Dostojevskii, I. S. Turgenev, L. N. Tolstoi. A. P. Čehov, M. Gor'kii da toizet.

Muailman kuulužimien runoilijoin joukkoh kuulutah A. S. Puškin, M. J. Lermontov, A. V. Kol'cov, A. A. Fet, F. I. T'utčev, N. A. Nekrasov, S. A. Jesenin da toizet.

Nelli Ven'an kirjuttajua suadih Nobelin palkindon literatuuras: Ivan Bunin (1933 emigracies), Boris Pasternak (1958), Mihail Šolohov (1965) da Aleksandr Solzenicin(1970). Vuvvennu 1987 Nobelin palkindon literatuuras sai runoilii Iosif Brodskii.

== Kuvailutaido ==
Ven'an mualuamistaijon muinazimii muodoloi on obrazoinmualuamine. Enzimäzet realistizet portrietat roijah Ven'al XVII vuozisual.

Vuozisuan XVIII puolivälis da lopus ruatih D. G. Levickii da V. L. Borovikovskii. Sit aijas ven'alaine mualuamistaido noudau kogo muailman tendencielöi. Vuozisuan XIX Ven'an kuulužat taidoilijat ollah F. A. Bruni, S. F. Čšedrin, K. P. Br'ullov, I. A. Aivazovskii, A. I. Kuindži, V. D. Polenov da toizet.

Vuozisuan XX kuulužimii taidoilijoi ollah M. A. Vrubel', V. V. Kandinskii, K. S. Malevič, I. E. Grabar', M. Šagal da toizet.

== Muuzikku ==
Ven'an muuzikkukul'tuuru on muailman kul'tuuran tärgevimii ozii da sih kuuluu Ven'an kaikkien kanzoin rikas muuzikkuperindö. Täh kuuluu XVI-XX vuozisualoin ven'alazien da nevvostolazien säveldäjien luomisruado, ven'alaine muuzikkufolklouru, ven'alaine romansu, nevvostoaijan da nevvostoaijan jälgehizen kavven popmuuzikku, ven'alaine rok, bardoin luomisruado.

== Kirjalližus ==

* ''Анисимов Е. В.'' История России от Рюрика до Путина: Люди. События. Даты. — 4-е изд., доп. — &lt;abbr&gt;СПб.&lt;/abbr&gt;.—…: Питер, 2013. — 592 с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-496-00068-0&lt;/nowiki&gt;.
* ''Анисимов Е. В.'' Хронология российской истории. Россия и мир. — &lt;abbr&gt;СПб.&lt;/abbr&gt;: Питер, 2013. — 464 с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-459-01650-5&lt;/nowiki&gt;.
* Российская государственность: опыт 1150-летней истории: Материалы Международной научной конференции (Москва, 4—5 декабря 2012 г.) / ред. кол.: Ю. А. Петров]] (отв. ред.), С. В. Журавлёв (зам. отв. ред.), А. В. Юрасов (зам. отв. ред.), А. П. Корелин, В. А. Кучкин, Р. Г. Пихоя, Н. М. Рогожин, В. В. Шелохаев; науч. ред.: И. А. Христофоров, Е. В. Добычина. — ИРИ РАН; РАНХиГС. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt;, 2013. — 591, [1] с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-8055-0255-3&lt;/nowiki&gt;. Arhiivukoupii 8 kezäkuudu 2022 Wayback Machine
* ''Сапожникова Н. Д.'' История России с древнейших времён до наших дней. — Министерство образования и науки РФ. — Екатеринбург: РГППУ, 2013. — 500 с.
* ''Сахаров А. Н., Боханов А. Н., Шестаков В. А.'' История России с древнейших времён до наших дней / под ред. А. Н. Сахарова. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt;: Проспект, 2011. — 768 с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-392-01828-4&lt;/nowiki&gt;.

* 5548014 Россия // Большая российская энциклопедия [Электронный ресурс]. — 2004. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред.  ; 2004—2017).
* Российская Федерация : [арх. 6 talvikuudu 2022] // Пустырник — Румчерод [Электронный ресурс]. — 2015. — С. 672—675. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред.  ; 2004—2017, т. 28). — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-85270-365-1&lt;/nowiki&gt;.
* Россия // Ремень — Сафи. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt; : Советская энциклопедия, 1975. — С. 539—556. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 22).
* Россияне : [арх. 6 kylmykuudu 2022] / В. А. Тишков // Пустырник — Румчерод [Электронный ресурс]. — 2015. — С. 685—686. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред.  ; 2004—2017, т. 28). — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-85270-365-1&lt;/nowiki&gt;.

[[Kategourii:Ven'a]]
[[Kategourii:Jevroupan muat|V]]
[[Kategourii:Muantiedo|V]]</text>
      <sha1>6b8riprvbdwjvo8hn1arcklm425i0bp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52780</id>
      <parentid>52779</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T14:25:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17252" sha1="hirx2xlo9y14nuw0zy05e22jym2gxqn" xml:space="preserve">{{Mua
| Nimi=Ven'an Federacii
| Alguperäine nimi={{K-ru|Российская Федерация}}
| Flagu=Flag_of_Russia.svg
| Gerbu=Coat_of_Arms_of_the_Russian_Federation.svg
| Audio = Russian_Anthem_chorus.ogg
| Genetiivu=Ven'an
| Suurin linnu=[[Moskovu]]
| Suurimat linnat=[[Moskovu]], [[Piiteri]], [[Jekaterinburgu]], [[Krasnodar]]
| Rahvahan lugumäry=146 447 424
| Hinnoituksen vuozi=2023
| Pinduala=17 125 191
}}

'''Ven'a''' ([[Ven'an kieli|ven]]. ''Россия, Российская Федерация / Rossija, Rossijskaya Fjedjeratsyya'') on valdivo Päivännouzu-Jevroupas da Pohjas-Aazies. Sen virralline nimi on '''Ven'an Federacii'''. Sen rahvahan lugumiäry on 146 203 613 hengie (vuvven 2024 allus). Sen pinduala kanzoinvälizesti miärättylöis rajois on 17 234 031 km². Se on enzimäzel sijal muailmas pindualan mugah da yheksändel sijal rahvahan lugumiärän mugah.

Ven'a on federatiivine tazavaldu prezidentan da parluamentan vallanke. Vuvven 1999 talvikuu 31. päiväs Ven'an Federacien prezidentannu on [[Vladimir Putin]] (keskustus oli vuozinnu 2008—2012, konzu prezidentannu oli [[Dmitrii Medvedev]].

Valdivon piälinnannu on [[Moskovu]]. Virrallizennu kielenny kogo muas on ven'an kieli, erähis Ven'an subjektois ollah omat virrallizet da valdivokielet. Ven'an denguyksikönny on ven'an rubl'u.

Ven'an Federacieh kuuluu 89 subjektua, 48 niilöis ollah alovehet, 24 - tazavallat, 9 - lohkoalovehet, 3 - linnat federuallizen merkičyksenke, 4 - avtonoumizet piirikunnat da 1 - avtonoumine aloveh. Kaikkiedah Ven'anmuas on läs 157 tuhattu eländypaikkua.

Ven'anmua on monikanzalline mua rikkahan etnokul'tuurizen perindönke. Ven'an 2010 rahvahanluvun mugah, sežo Kriman da Sevastopolin vuvven 2014 rahvahanluvun mugah muas eläy enämbi 190 kanzua, heis ven'alazii on enämbi 80%, a ven'an kieldy maltau enämbi 99,4% Ven'anmuan eläjii. Suuri vuitti rahvahii (enämbi 75%) ollah pravosluavizii.

Ven’a rajoittuu 16 muanke (suurin tunnus muailmas):
* Muarajat – [[Norviegii|Norviegienke]], [[Suomi|Suomenke]], [[Estounii|Estounienke]], [[Latvii|Latvienke]], [[Litvu|Litvanke]], [[Pol’šu|Pol’šanke]], [[Valgo-Ven’a]]nke, [[Ukrainu|Ukrainanke]], [[Gruuzii|Gruuzienke]], [[Azerbaidžuanu|Azerbaidžuananke]], [[Kazahstan]]anke, [[Kitai]]nke, [[Mongoulii|Mongoulienke]], [[Pohjas Korea|Pohjas-Koreanke]];
* merirajat – [[Japounii|Japounienke]] da [[Amierikan Yhtysvallat|Amierikan Yhtysvalloinke]].

Läs 41% rahvastu on [[Pravosluavii|pravosluavizii]].

== Fiiziekan da muantiijon ominažuot ==

=== Muantiijolline olopaikku ===
Ven'anmuan pinduala sen miärättylöis rajois on 17 233 900 nellikkökilometrii (tämän luvun mugah se on enzimäzel sijal muailmas), mi on vähästy pienembi Suvi-Amierikan mannerdu. Ven'anmua on kogonah Pohjazes muanpuoliškos, suurin vuitti Ven'anmuadu on Päivännouzun puoliškos, vai Čukotkan avtonoumine piirikundu kuuluu Päivänlaskun puoliškoh.
Ven'anmualoi huuhtellah Tyynen valdumeren da Pohjazen jiävaldumeren viet, sežo Atlantin valdumeren Baltiekkumeren, Mustanmeren, Azovskoin meren viet. Sil on suurin randuliinii muailmas (37 653 kilometrii).

Ven'anmua on Jevruazien manderen pohjazes, se ottau kaiken Päivännouzu-Jevroupan, kaiken Aazien pohjazen da suuren vuitin Arktiekaspäi.

Ven'anmuan pohjazin kohtu on Fligelin niemi Rudol'fan suarel Franc Iosifan mua -suaristol (81°51’ p. l.), se kuuluu Arhangelin aloveheh; pohjazin mannerkohtu on Čel'uskinan niemi Taimir-niemimual (77°43’ p. l.) Krasnojarskan lohkoalovehel. Päivännouzus agjimaine kohtu on Ratmanovan suri Beringovan salmes (169°0’ pl. p.), se kuuluu Čukotkan avtonoumizeh piirikundah. Päivännouzus agjimaine mannerkohtu on Dežn'ovan niemi Čukotkal. Päivänlaskus agjimaine kohtu on Kaliningruadan alovehel Baltiekan niemykäl Gdan'skan lahtes Baltiekkumerel (19°38’ pn. p.). Suves agjimaine kohtu on Dagestuanan da Azerbaidžuanan rajal, Bazard'uz'u-mäispäi lounahah (41°11’ p. l.).

Ven'anmuan piduhus pohjazespäi suveh on enämbi 4 000 kilometrii, levevys päivänlaskuspäi päivännouzuh on enämbi 10 000 kilometrii. Ven’an korgevin kohtu on El’brus-mägi Kavkuazal – 5 642 metrii. Urualan da Kavkuazan mäit juatah Ven'ua Jevroupan (23%) da Aazien ozih (77%)

=== Muanpindu ===
Enämbi 70 % Ven'anmuadu ollah tazangoloi da alangoloi. Muan suvi- da päivännouzumuat ollah enimälleh mäikkähät. Jevroupan ozan suvizimal alovehel ollah Suuren Kavkuazan pohjazet mägiharjandehet: täs on Ven'an korgevin kohtu – El'brus-mägi (5 642 metrii meren pinnaspäi). Kamčatkan niemimua da Kurilan suaret agjimas päivännouzus ollah tulimägilöin aloveh. Täs niilöi on enämbi 200, sidä paiči läs 50 niilöis ollah elävät. Kamčatkan niemimual on Jevruazien korgevin tulimägi – Kl'učevaja Sopka (4 688 metrii meren pinnaspäi).

=== Vezistöt ===
Ven'a on muailmas eräs suurimii vezivarastoloi omistai mua. Ven'al ollah kaikis suurimat suolattoman vien varat. Vien vallas on 12,4% Ven’an muadu dai 84 % pinduvezis ollah Urualaspäi päivännouzuh päi. Baikal on Ven'an suurin suolatoivezine järvi, sen pinduala on läs 31 7000 nellikkökilometrii. Baikal on syvin järvi muailmas, sen syvin kohtu on 1 642 metrii.

Ven'an suurimat jovet ollah Lena (4 400 kilometrii), Irtiš (4 248 kilometrii), Ob’ (3 650 kilometrii), Volga (3 530 kilometrii). Ven'an suurimat järvet ollah Kaspienmeri, Baikal, Luadogu, Onieganjärvi.

Ven'a on rikas erilazil hyödykaivandohizil. Ven'al nostetah äijän neftii da suajah äijän luonnonguazuu.
Ven’an muat kuulutah arktizeh, subarktizeh, lauhkieh da ozittain subtrouppizeh ilmastopoujassoih. Suurin oza Ven’ua on lauhkien ilmastopoujasan vallas. Kaikis lämbevin päivy Ven’al oli pandu merkile 12. heinykuudu vuvvennu 2010 Kalmikies – 45,4 astettu lämmiä. Kaikis viluvin päivy ei-virrallizien tiedoloin mugah oli talvel vuvvennu 1924 Oim’akonas – 71,2 astettu pakkastu.

=== Kazvimuailmu ===
Ven'anmuan kazvimuailmah kuuluu läs 24 700 lajii kazvii, kudamis 11 400 lajii ollah suonikazviloi, 1 137 - sammalii, 9 000 - liivoi, 3 000 - jägälii da 159 lajii - štanajalgoi. Rikkahimat kazvilajiloin puoles ollah Kavkuazu (6 000 lajii) da Loittoine Päivännouzu (4 300 lajii), köyhimät - Siberin Arktizet suaret (100-150 lajii).

=== Eläinmuailmu ===
Ven'al on läs 320 lajii imettäjii, enämbi 700 lajii linduloi, enämbi 50 lajii kiemurdelijoi, läs 670 lajii suolattomas vies eläjii kaloi da merikaloi, 100 tuhattu lajii böbökkiä da 10 tuhattu hämähäkkiläjii. Eläinmuailman eriluadužuon suurin vuitti on Ven'an jevrouppalazen ozan suves (enimälleh Kavkuazal), Loittozen Päivännouzun suves da Suvi-Siberin mägilöis.

Arkietakan da tundrualovehel on kodiedu, hukkua, tundrureboidu, pohajstu pedrua, jänöidy da muudu. Taigas eläy kondii, hukku, ilves, ahmoi, pordimoi, soboli, sagarvo, hirvimajai, jänöi, burundukku, oravu, mustumado, mečoi, pyy, tedri, tikku da muut. Sega- da lehtimečis on reboidu, mägriä, nieglikkuo, muamygriä, zubrua, meččypoččii, pedrua, hiähkiä, eri lajii linduloi, šižiliuhkua, harmua maduo, vaskiččuu. Kavkuazan alovehel on leopardua, gijenua, jenottua da muudu. Loittozen Päivännouzun mečis eletäh gimalain kondii, tigru, meččykaži, harza da muut. Stepin elättilöi ollah hom'akat, susliekat, surkat, peldohiiret. Hiekkumualois on džeiranua, šakalua da äijy grizijiä.

== Histourii ==
Mustopačas Ven'an 1000-vuozipäiväkse Suures Novgorodas
Ven'an valdukunnan vaihiet:

* '''Muinas-ven'alaine valdivo, Kijevan Ven'a''' (862 vuozi — XIII).
** Piälinnu vuodessah 864 — Vahnu Luadogu, vuodessah 882 года — Suuri Novgorodu, vuvves 882 — Kijev.
* '''Ven'an kniäzikunnat''' (XII vuozisuan puoliväli — XVI vuozisuan algu).
* '''Ven'an valdivo''' — XV vuozisuan loppu — 22.10.1721 - 16.1.1547 — Moskovan suuri kniäzikundu, sit Ven'an tsuarikundu.
** Piälinnu — Moskovu, vuvves 1714 - Piiteri
* '''Ven'an impierii''' — 22.10.1721 — 1.9.1917
** Piälinnu — Piiteri (vuodessah 1728 года), vuozinnu 1728—1732 — Moskovu, vuvves 1732 года — Piiteri (18.8.1914 sai Petrograd-nimen.

* '''Ven'an tazavaldu''' — Ven'an väliaigazen halličuksen azetukses hyväksytty 1.9.1917 sissäh, kuni sit kyzymykses ei piätä Kogo Ven'an allunpanendukerähmö.
** Piälinnu — Petrograd.
* '''Ven'an valdivo (1918—1920)''' — Ufan valdivonevvottelun hyväksytty 23. syvyskuudu 1918. Oli olemas Kanzallizen voinan aigah pakkaskuun 5. päivässäh 1920 kui liittovaldivo Valgien liikkehen tarkastualovehel.
** Piälinnu — Ufa, Omsk (dе-fakto).
* '''Ven'an federatiivine socialistine nevvostotazavaldu''' - hyväksytty 25. ligakuudu 1917 II Kogo Ven'an nevvostoloin kerähmön azetukses. Vuozinnu sil oli Ven'an nevvostotazavaldu -nimi, vuozinnu 1918—1936 годах — Ven'an socialistine federatiivine nevvostotazavaldu. Vuvves 1922 vuodessah 1991 год — nevvostotazavaldu Nevvostoliitos.
** Piälinnu — Petrograd, kevätkuun 12. päiväs 1918 — Moskovu.
* '''Nevvostoliitto''' (30. talvikuudu 1922 — 26. talvikuudu 1991 года).
** Piälinnu — Moskovu.
* '''Ven'an Federacii''' — vuvven 1991 talvikuun 25. päiväs
** Piälinnu — Moskovu.

Vuvvennu 1991 Ven'an Federacii on kanzoinvälizesti hyväksytty Nevvostoliiton jatkajannu.

== Tiedo ==
Tiedo sociualuinstituutannu oli roinnuh Ven'al Pedri I:n aigah, konzu Siberih da Pohjas-Amierikkah häi hommai mondu tutkimusmatkua, niilöin joukos Vitus Beringan da Vasilii Tatičševan matkat. Vuvvennu 1725 oli avattu Piiterin tiedoakadiemii (nygöine Ven'an tiedoakadiemii, Ven'an Federacien perustehellizen tiijon ohjailukeskus). Sen tyveh oli avattu yliopisto, kudaman perustehel jällespäi avattih Piiterin yliopisto.

Suuren panoksen Ven'an tiijon kehitändäh oli luadinuh akadiemikku Mihail Lomonosov. Vuvvennu 1755 Lomonosovan projektan pohjal da I.I. Šuvalovan kannatukses oli perustettu Moskovan yliopisto.

Vuvvennu 1869 Dmitrii Mendelejev oli avannuh luonnon erähän piälimäzen zakonan – hiimiellizien elementoin periodizen zakonan.

Vuvvennu 1904 I. P. Pavlov oli suannuh Nobelin palkindon syömizensulatandan fiziolougies, vuvvennu 1908 I. I. Mečnikov - immunitietan mehanizmoin tutkimizes.

Ven'an tiedomiehet oldih monien uuzien tiedoaloin alguhpanijoinnu: fiizizen hiimien (M. V. Lomonosov, D. I. Mendelejev), orguanizen hiimien (A. M. Butlerov), neevklidovan geometrien (N. I. Lobačevskii, B. Riman), metallogruafien (D. K. Černov, P. P. Anosov, G. Sorbi), kriobiolougien (P. I. Bahmetjev), biogeohiimien (V. I. Vernadskii), gerontolougien (I. I. Mečnikov, teouriellizen kosmonavtiekan (K. E. Ciolkovskii, A. A. Šternfel'd), aerodinamiekan (N. J. Žukovskii, sodahirurgien (N. I. Pirogov) da toizien.

Nevvostoliiton aigah suurii tiijollizii suavutuksii oli luonnon tiedoaloil, kus ideolougine tarkastus muan ohjuajien puoles oli vähimäine. Nobelin palkindon sih aigah suadih I. J. Tamm, I. M. Frank, P. A. Čerenkov, L. D. Landau, N. G. Basov, A. M. Prohorov, P. L. Kapica, sežo hiimiekku N. N. Sem'onov da matemuatiekku L. V. Kantarovič. Matemuatiekat S. P. Novikov (1970) da G. A. Margulis (1978) oli palkittu matemuatiekkoin keskes arvokkahimal palkindol – Fildsovskoil palkindol.

I. V. Kurčatovan da S. P. Korol'ovan perustettuloin tiedoškolien hyvyös oli luajittu ydinorožu da pandu alguh kosmonavtiekku.

== Kosmosan tutkimine ==
Mir-orbiittustansii
Ven'an suavutukset kosmosan tutkimizes otetah allun Konstantin Ciolkovskois, teouriellizen kosmonavtiekan alguhpanijas. Hänen ruavot innostutettih nevvostolazii rakiettoin luadijoi S. P. Korol’ovua, V. P. Gluškuo da toizii.

Vuvvennu 1957 oli työtty kosmossah enzimäine luajittu Muan sputniekku – Sputnik-1. Vuvvennu 1961 enzimäine ristikanzu muailmas Jurii Gagarin lendi kosmossah. Enzimästy kerdua kosmossah muailman naizis lendi Valentina Tereškova (1963). Enzimästy kerdua avvonazeh kosmossah oli lähtenyh Aleksei Leonov (1965). Luna-9 oli enzimäine kosmossuapparuattu, kudai heityi Kuudamazele, Venera-7 enzimäzenny heityi toizele planietale

== Kirjalližus ==
Meijän aigassah on säilynyh erähii muinas-ven'alazen kirjalližuon tevoksii, niilöin joukos on &quot;Povest' vremennih let&quot;, &quot;Slovo o zakone i blagodati&quot;, &quot;Slovo o polku Igoreve&quot; da muut.

Vuozisuan XVIII aigah Ven'al kuulužat kirjuttajat ollah V. K. Trediakovskii, A. D. Kantemir, M. V. Lomonosov, G. R. Deržavin, N. M. Karamzin da toizet. Kogo muailmas XIX da XX vuozisuan kuulužien kirjuttajien joukkoh kuulutah A. S. Gribojedov, N. V. Gogol’, A. I. Gercen, A. I. Gončarov. A. N. Ostrovskii, F. M. Dostojevskii, I. S. Turgenev, L. N. Tolstoi. A. P. Čehov, M. Gor'kii da toizet.

Muailman kuulužimien runoilijoin joukkoh kuulutah A. S. Puškin, M. J. Lermontov, A. V. Kol'cov, A. A. Fet, F. I. T'utčev, N. A. Nekrasov, S. A. Jesenin da toizet.

Nelli Ven'an kirjuttajua suadih Nobelin palkindon literatuuras: Ivan Bunin (1933 emigracies), Boris Pasternak (1958), Mihail Šolohov (1965) da Aleksandr Solzenicin(1970). Vuvvennu 1987 Nobelin palkindon literatuuras sai runoilii Iosif Brodskii.

== Kuvailutaido ==
Ven'an mualuamistaijon muinazimii muodoloi on obrazoinmualuamine. Enzimäzet realistizet portrietat roijah Ven'al XVII vuozisual.

Vuozisuan XVIII puolivälis da lopus ruatih D. G. Levickii da V. L. Borovikovskii. Sit aijas ven'alaine mualuamistaido noudau kogo muailman tendencielöi. Vuozisuan XIX Ven'an kuulužat taidoilijat ollah F. A. Bruni, S. F. Čšedrin, K. P. Br'ullov, I. A. Aivazovskii, A. I. Kuindži, V. D. Polenov da toizet.

Vuozisuan XX kuulužimii taidoilijoi ollah M. A. Vrubel', V. V. Kandinskii, K. S. Malevič, I. E. Grabar', M. Šagal da toizet.

== Muuzikku ==
Ven'an muuzikkukul'tuuru on muailman kul'tuuran tärgevimii ozii da sih kuuluu Ven'an kaikkien kanzoin rikas muuzikkuperindö. Täh kuuluu XVI-XX vuozisualoin ven'alazien da nevvostolazien säveldäjien luomisruado, ven'alaine muuzikkufolklouru, ven'alaine romansu, nevvostoaijan da nevvostoaijan jälgehizen kavven popmuuzikku, ven'alaine rok, bardoin luomisruado.

== Kirjalližus ==

* ''Анисимов Е. В.'' История России от Рюрика до Путина: Люди. События. Даты. — 4-е изд., доп. — &lt;abbr&gt;СПб.&lt;/abbr&gt;.—…: Питер, 2013. — 592 с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-496-00068-0&lt;/nowiki&gt;.
* ''Анисимов Е. В.'' Хронология российской истории. Россия и мир. — &lt;abbr&gt;СПб.&lt;/abbr&gt;: Питер, 2013. — 464 с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-459-01650-5&lt;/nowiki&gt;.
* Российская государственность: опыт 1150-летней истории: Материалы Международной научной конференции (Москва, 4—5 декабря 2012 г.) / ред. кол.: Ю. А. Петров]] (отв. ред.), С. В. Журавлёв (зам. отв. ред.), А. В. Юрасов (зам. отв. ред.), А. П. Корелин, В. А. Кучкин, Р. Г. Пихоя, Н. М. Рогожин, В. В. Шелохаев; науч. ред.: И. А. Христофоров, Е. В. Добычина. — ИРИ РАН; РАНХиГС. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt;, 2013. — 591, [1] с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-8055-0255-3&lt;/nowiki&gt;. Arhiivukoupii 8 kezäkuudu 2022 Wayback Machine
* ''Сапожникова Н. Д.'' История России с древнейших времён до наших дней. — Министерство образования и науки РФ. — Екатеринбург: РГППУ, 2013. — 500 с.
* ''Сахаров А. Н., Боханов А. Н., Шестаков В. А.'' История России с древнейших времён до наших дней / под ред. А. Н. Сахарова. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt;: Проспект, 2011. — 768 с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-392-01828-4&lt;/nowiki&gt;.

* 5548014 Россия // Большая российская энциклопедия [Электронный ресурс]. — 2004. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред.  ; 2004—2017).
* Российская Федерация : [арх. 6 talvikuudu 2022] // Пустырник — Румчерод [Электронный ресурс]. — 2015. — С. 672—675. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред.  ; 2004—2017, т. 28). — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-85270-365-1&lt;/nowiki&gt;.
* Россия // Ремень — Сафи. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt; : Советская энциклопедия, 1975. — С. 539—556. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 22).
* Россияне : [арх. 6 kylmykuudu 2022] / В. А. Тишков // Пустырник — Румчерод [Электронный ресурс]. — 2015. — С. 685—686. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред.  ; 2004—2017, т. 28). — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-85270-365-1&lt;/nowiki&gt;.

[[Kategourii:Ven'a]]
[[Kategourii:Jevroupan muat|V]]
[[Kategourii:Muantiedo|V]]</text>
      <sha1>hirx2xlo9y14nuw0zy05e22jym2gxqn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52781</id>
      <parentid>52780</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T14:52:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Fembriha</username>
        <id>8650</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>52781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17255" sha1="njyp31xdiqs9nfsghfipfls6wbnznq6" xml:space="preserve">{{Mua
| Nimi=Ven'an Federatsii
| Alguperäine nimi={{K-ru|Российская Федерация}}
| Flagu=Flag_of_Russia.svg
| Gerbu=Coat_of_Arms_of_the_Russian_Federation.svg
| Audio = Russian_Anthem_chorus.ogg
| Genetiivu=Ven'an
| Suurin linnu=[[Moskovu]]
| Suurimat linnat=[[Moskovu]], [[Piiteri]], [[Jekaterinburg]], [[Krasnodar]]
| Rahvahan lugumäry=146 447 424
| Hinnoituksen vuozi=2023
| Pinduala=17 098 242
}}

'''Ven'a''' ([[Ven'an kieli|ven]]. ''Россия, Российская Федерация / Rossija, Rossijskaya Fjedjeratsyya'') on valdivo Päivännouzu-Jevroupas da Pohjas-Aazies. Sen virralline nimi on '''Ven'an Federatsii'''. Sen rahvahan lugumiäry on 146 203 613 hengie (vuvven 2024 allus). Sen pinduala kanzoinvälizesti miärättylöis rajois on 17 098 242 km². Se on enzimäzel sijal muailmas pindualan mugah da yheksändel sijal rahvahan lugumiärän mugah.

Ven'a on federatiivine tazavaldu prezidentan da parluamentan vallanke. Vuvven 1999 talvikuu 31. päiväs Ven'an Federatsien prezidentannu on [[Vladimir Putin]] (keskustus oli vuozinnu 2008—2012, konzu prezidentannu oli [[Dmitrii Medvedev]].

Valdivon piälinnannu on [[Moskovu]]. Virallizennu kielenny kogo muas on ven'an kieli, erähis Ven'an subjektois ollah omat virallizet da valdivokielet. Ven'an rahayksikönny on [[ven'an rubl'u]].

Ven'an Federatsieh kuuluu 89 subjektua, 48 niilöis ollah alovehet, 24 - tazavallat, 9 - lohkoalovehet, 3 - linnat federuallizen merkičyksenke, 4 - avtonoumizet piirikunnat da 1 - avtonoumine aloveh. Kaikkiedah Ven'anmuas on läs 157 tuhattu eländypaikkua.

Ven'anmua on monikanzalline mua rikkahan etnokul'tuurizen perindönke. Ven'an 2010 rahvahanluvun mugah, sežo Kriman da Sevastopolin vuvven 2014 rahvahanluvun mugah muas eläy enämbi 190 kanzua, heis ven'alazii on enämbi 80%, a ven'an kieldy maltau enämbi 99,4% Ven'anmuan eläjii. Suuri vuitti rahvahii (enämbi 75%) ollah pravosluavizii.

Ven’a rajoittuu 16 muanke (suurin tunnus muailmas):
* Muarajat – [[Norviegii|Norviegienke]], [[Suomi|Suomenke]], [[Estounii|Estounienke]], [[Latvii|Latvienke]], [[Litvu|Litvanke]], [[Pol’šu|Pol’šanke]], [[Valgo-Ven’a]]nke, [[Ukrainu|Ukrainanke]], [[Gruuzii|Gruuzienke]], [[Azerbaidžuanu|Azerbaidžuananke]], [[Kazahstan]]anke, [[Kitai]]nke, [[Mongoulii|Mongoulienke]], [[Pohjas Korea|Pohjas-Koreanke]];
* merirajat – [[Japounii|Japounienke]] da [[Amierikan Yhtysvallat|Amierikan Yhtysvalloinke]].

Läs 41% rahvastu on [[Ortodoksižus|ortodoksistu]].

== Fiiziekan da muantiijon ominažuot ==

=== Muantiijolline olopaikku ===
Ven'anmuan pinduala sen miärättylöis rajois on 17 233 900 nellikkökilometrii (tämän luvun mugah se on enzimäzel sijal muailmas), mi on vähästy pienembi Suvi-Amierikan mannerdu. Ven'anmua on kogonah Pohjazes muanpuoliškos, suurin vuitti Ven'anmuadu on Päivännouzun puoliškos, vai Čukotkan avtonoumine piirikundu kuuluu Päivänlaskun puoliškoh.
Ven'anmualoi huuhtellah Tyynen valdumeren da Pohjazen jiävaldumeren viet, sežo Atlantin valdumeren Baltiekkumeren, Mustanmeren, Azovskoin meren viet. Sil on suurin randuliinii muailmas (37 653 kilometrii).

Ven'anmua on Jevruazien manderen pohjazes, se ottau kaiken Päivännouzu-Jevroupan, kaiken Aazien pohjazen da suuren vuitin Arktiekaspäi.

Ven'anmuan pohjazin kohtu on Fligelin niemi Rudol'fan suarel Franc Iosifan mua -suaristol (81°51’ p. l.), se kuuluu Arhangelin aloveheh; pohjazin mannerkohtu on Čel'uskinan niemi Taimir-niemimual (77°43’ p. l.) Krasnojarskan lohkoalovehel. Päivännouzus agjimaine kohtu on Ratmanovan suri Beringovan salmes (169°0’ pl. p.), se kuuluu Čukotkan avtonoumizeh piirikundah. Päivännouzus agjimaine mannerkohtu on Dežn'ovan niemi Čukotkal. Päivänlaskus agjimaine kohtu on Kaliningruadan alovehel Baltiekan niemykäl Gdan'skan lahtes Baltiekkumerel (19°38’ pn. p.). Suves agjimaine kohtu on Dagestuanan da Azerbaidžuanan rajal, Bazard'uz'u-mäispäi lounahah (41°11’ p. l.).

Ven'anmuan piduhus pohjazespäi suveh on enämbi 4 000 kilometrii, levevys päivänlaskuspäi päivännouzuh on enämbi 10 000 kilometrii. Ven’an korgevin kohtu on El’brus-mägi Kavkuazal – 5 642 metrii. Urualan da Kavkuazan mäit juatah Ven'ua Jevroupan (23%) da Aazien ozih (77%)

=== Muanpindu ===
Enämbi 70 % Ven'anmuadu ollah tazangoloi da alangoloi. Muan suvi- da päivännouzumuat ollah enimälleh mäikkähät. Jevroupan ozan suvizimal alovehel ollah Suuren Kavkuazan pohjazet mägiharjandehet: täs on Ven'an korgevin kohtu – El'brus-mägi (5 642 metrii meren pinnaspäi). Kamčatkan niemimua da Kurilan suaret agjimas päivännouzus ollah tulimägilöin aloveh. Täs niilöi on enämbi 200, sidä paiči läs 50 niilöis ollah elävät. Kamčatkan niemimual on Jevruazien korgevin tulimägi – Kl'učevaja Sopka (4 688 metrii meren pinnaspäi).

=== Vezistöt ===
Ven'a on muailmas eräs suurimii vezivarastoloi omistai mua. Ven'al ollah kaikis suurimat suolattoman vien varat. Vien vallas on 12,4% Ven’an muadu dai 84 % pinduvezis ollah Urualaspäi päivännouzuh päi. Baikal on Ven'an suurin suolatoivezine järvi, sen pinduala on läs 31 7000 nellikkökilometrii. Baikal on syvin järvi muailmas, sen syvin kohtu on 1 642 metrii.

Ven'an suurimat jovet ollah Lena (4 400 kilometrii), Irtiš (4 248 kilometrii), Ob’ (3 650 kilometrii), Volga (3 530 kilometrii). Ven'an suurimat järvet ollah Kaspienmeri, Baikal, Luadogu, Onieganjärvi.

Ven'a on rikas erilazil hyödykaivandohizil. Ven'al nostetah äijän neftii da suajah äijän luonnonguazuu.
Ven’an muat kuulutah arktizeh, subarktizeh, lauhkieh da ozittain subtrouppizeh ilmastopoujassoih. Suurin oza Ven’ua on lauhkien ilmastopoujasan vallas. Kaikis lämbevin päivy Ven’al oli pandu merkile 12. heinykuudu vuvvennu 2010 Kalmikies – 45,4 astettu lämmiä. Kaikis viluvin päivy ei-virrallizien tiedoloin mugah oli talvel vuvvennu 1924 Oim’akonas – 71,2 astettu pakkastu.

=== Kazvimuailmu ===
Ven'anmuan kazvimuailmah kuuluu läs 24 700 lajii kazvii, kudamis 11 400 lajii ollah suonikazviloi, 1 137 - sammalii, 9 000 - liivoi, 3 000 - jägälii da 159 lajii - štanajalgoi. Rikkahimat kazvilajiloin puoles ollah Kavkuazu (6 000 lajii) da Loittoine Päivännouzu (4 300 lajii), köyhimät - Siberin Arktizet suaret (100-150 lajii).

=== Eläinmuailmu ===
Ven'al on läs 320 lajii imettäjii, enämbi 700 lajii linduloi, enämbi 50 lajii kiemurdelijoi, läs 670 lajii suolattomas vies eläjii kaloi da merikaloi, 100 tuhattu lajii böbökkiä da 10 tuhattu hämähäkkiläjii. Eläinmuailman eriluadužuon suurin vuitti on Ven'an jevrouppalazen ozan suves (enimälleh Kavkuazal), Loittozen Päivännouzun suves da Suvi-Siberin mägilöis.

Arkietakan da tundrualovehel on kodiedu, hukkua, tundrureboidu, pohajstu pedrua, jänöidy da muudu. Taigas eläy kondii, hukku, ilves, ahmoi, pordimoi, soboli, sagarvo, hirvimajai, jänöi, burundukku, oravu, mustumado, mečoi, pyy, tedri, tikku da muut. Sega- da lehtimečis on reboidu, mägriä, nieglikkuo, muamygriä, zubrua, meččypoččii, pedrua, hiähkiä, eri lajii linduloi, šižiliuhkua, harmua maduo, vaskiččuu. Kavkuazan alovehel on leopardua, gijenua, jenottua da muudu. Loittozen Päivännouzun mečis eletäh gimalain kondii, tigru, meččykaži, harza da muut. Stepin elättilöi ollah hom'akat, susliekat, surkat, peldohiiret. Hiekkumualois on džeiranua, šakalua da äijy grizijiä.

== Histourii ==
Mustopačas Ven'an 1000-vuozipäiväkse Suures Novgorodas
Ven'an valdukunnan vaihiet:

* '''Muinas-ven'alaine valdivo, Kijevan Ven'a''' (862 vuozi — XIII).
** Piälinnu vuodessah 864 — Vahnu Luadogu, vuodessah 882 года — Suuri Novgorodu, vuvves 882 — Kijev.
* '''Ven'an kniäzikunnat''' (XII vuozisuan puoliväli — XVI vuozisuan algu).
* '''Ven'an valdivo''' — XV vuozisuan loppu — 22.10.1721 - 16.1.1547 — Moskovan suuri kniäzikundu, sit Ven'an tsuarikundu.
** Piälinnu — Moskovu, vuvves 1714 - Piiteri
* '''Ven'an impierii''' — 22.10.1721 — 1.9.1917
** Piälinnu — Piiteri (vuodessah 1728 года), vuozinnu 1728—1732 — Moskovu, vuvves 1732 года — Piiteri (18.8.1914 sai Petrograd-nimen.

* '''Ven'an tazavaldu''' — Ven'an väliaigazen halličuksen azetukses hyväksytty 1.9.1917 sissäh, kuni sit kyzymykses ei piätä Kogo Ven'an allunpanendukerähmö.
** Piälinnu — Petrograd.
* '''Ven'an valdivo (1918—1920)''' — Ufan valdivonevvottelun hyväksytty 23. syvyskuudu 1918. Oli olemas Kanzallizen voinan aigah pakkaskuun 5. päivässäh 1920 kui liittovaldivo Valgien liikkehen tarkastualovehel.
** Piälinnu — Ufa, Omsk (dе-fakto).
* '''Ven'an federatiivine socialistine nevvostotazavaldu''' - hyväksytty 25. ligakuudu 1917 II Kogo Ven'an nevvostoloin kerähmön azetukses. Vuozinnu sil oli Ven'an nevvostotazavaldu -nimi, vuozinnu 1918—1936 годах — Ven'an socialistine federatiivine nevvostotazavaldu. Vuvves 1922 vuodessah 1991 год — nevvostotazavaldu Nevvostoliitos.
** Piälinnu — Petrograd, kevätkuun 12. päiväs 1918 — Moskovu.
* '''Nevvostoliitto''' (30. talvikuudu 1922 — 26. talvikuudu 1991 года).
** Piälinnu — Moskovu.
* '''Ven'an Federacii''' — vuvven 1991 talvikuun 25. päiväs
** Piälinnu — Moskovu.

Vuvvennu 1991 Ven'an Federacii on kanzoinvälizesti hyväksytty Nevvostoliiton jatkajannu.

== Tiedo ==
Tiedo sociualuinstituutannu oli roinnuh Ven'al Pedri I:n aigah, konzu Siberih da Pohjas-Amierikkah häi hommai mondu tutkimusmatkua, niilöin joukos Vitus Beringan da Vasilii Tatičševan matkat. Vuvvennu 1725 oli avattu Piiterin tiedoakadiemii (nygöine Ven'an tiedoakadiemii, Ven'an Federacien perustehellizen tiijon ohjailukeskus). Sen tyveh oli avattu yliopisto, kudaman perustehel jällespäi avattih Piiterin yliopisto.

Suuren panoksen Ven'an tiijon kehitändäh oli luadinuh akadiemikku Mihail Lomonosov. Vuvvennu 1755 Lomonosovan projektan pohjal da I.I. Šuvalovan kannatukses oli perustettu Moskovan yliopisto.

Vuvvennu 1869 Dmitrii Mendelejev oli avannuh luonnon erähän piälimäzen zakonan – hiimiellizien elementoin periodizen zakonan.

Vuvvennu 1904 I. P. Pavlov oli suannuh Nobelin palkindon syömizensulatandan fiziolougies, vuvvennu 1908 I. I. Mečnikov - immunitietan mehanizmoin tutkimizes.

Ven'an tiedomiehet oldih monien uuzien tiedoaloin alguhpanijoinnu: fiizizen hiimien (M. V. Lomonosov, D. I. Mendelejev), orguanizen hiimien (A. M. Butlerov), neevklidovan geometrien (N. I. Lobačevskii, B. Riman), metallogruafien (D. K. Černov, P. P. Anosov, G. Sorbi), kriobiolougien (P. I. Bahmetjev), biogeohiimien (V. I. Vernadskii), gerontolougien (I. I. Mečnikov, teouriellizen kosmonavtiekan (K. E. Ciolkovskii, A. A. Šternfel'd), aerodinamiekan (N. J. Žukovskii, sodahirurgien (N. I. Pirogov) da toizien.

Nevvostoliiton aigah suurii tiijollizii suavutuksii oli luonnon tiedoaloil, kus ideolougine tarkastus muan ohjuajien puoles oli vähimäine. Nobelin palkindon sih aigah suadih I. J. Tamm, I. M. Frank, P. A. Čerenkov, L. D. Landau, N. G. Basov, A. M. Prohorov, P. L. Kapica, sežo hiimiekku N. N. Sem'onov da matemuatiekku L. V. Kantarovič. Matemuatiekat S. P. Novikov (1970) da G. A. Margulis (1978) oli palkittu matemuatiekkoin keskes arvokkahimal palkindol – Fildsovskoil palkindol.

I. V. Kurčatovan da S. P. Korol'ovan perustettuloin tiedoškolien hyvyös oli luajittu ydinorožu da pandu alguh kosmonavtiekku.

== Kosmosan tutkimine ==
Mir-orbiittustansii
Ven'an suavutukset kosmosan tutkimizes otetah allun Konstantin Ciolkovskois, teouriellizen kosmonavtiekan alguhpanijas. Hänen ruavot innostutettih nevvostolazii rakiettoin luadijoi S. P. Korol’ovua, V. P. Gluškuo da toizii.

Vuvvennu 1957 oli työtty kosmossah enzimäine luajittu Muan sputniekku – Sputnik-1. Vuvvennu 1961 enzimäine ristikanzu muailmas Jurii Gagarin lendi kosmossah. Enzimästy kerdua kosmossah muailman naizis lendi Valentina Tereškova (1963). Enzimästy kerdua avvonazeh kosmossah oli lähtenyh Aleksei Leonov (1965). Luna-9 oli enzimäine kosmossuapparuattu, kudai heityi Kuudamazele, Venera-7 enzimäzenny heityi toizele planietale

== Kirjalližus ==
Meijän aigassah on säilynyh erähii muinas-ven'alazen kirjalližuon tevoksii, niilöin joukos on &quot;Povest' vremennih let&quot;, &quot;Slovo o zakone i blagodati&quot;, &quot;Slovo o polku Igoreve&quot; da muut.

Vuozisuan XVIII aigah Ven'al kuulužat kirjuttajat ollah V. K. Trediakovskii, A. D. Kantemir, M. V. Lomonosov, G. R. Deržavin, N. M. Karamzin da toizet. Kogo muailmas XIX da XX vuozisuan kuulužien kirjuttajien joukkoh kuulutah A. S. Gribojedov, N. V. Gogol’, A. I. Gercen, A. I. Gončarov. A. N. Ostrovskii, F. M. Dostojevskii, I. S. Turgenev, L. N. Tolstoi. A. P. Čehov, M. Gor'kii da toizet.

Muailman kuulužimien runoilijoin joukkoh kuulutah A. S. Puškin, M. J. Lermontov, A. V. Kol'cov, A. A. Fet, F. I. T'utčev, N. A. Nekrasov, S. A. Jesenin da toizet.

Nelli Ven'an kirjuttajua suadih Nobelin palkindon literatuuras: Ivan Bunin (1933 emigracies), Boris Pasternak (1958), Mihail Šolohov (1965) da Aleksandr Solzenicin(1970). Vuvvennu 1987 Nobelin palkindon literatuuras sai runoilii Iosif Brodskii.

== Kuvailutaido ==
Ven'an mualuamistaijon muinazimii muodoloi on obrazoinmualuamine. Enzimäzet realistizet portrietat roijah Ven'al XVII vuozisual.

Vuozisuan XVIII puolivälis da lopus ruatih D. G. Levickii da V. L. Borovikovskii. Sit aijas ven'alaine mualuamistaido noudau kogo muailman tendencielöi. Vuozisuan XIX Ven'an kuulužat taidoilijat ollah F. A. Bruni, S. F. Čšedrin, K. P. Br'ullov, I. A. Aivazovskii, A. I. Kuindži, V. D. Polenov da toizet.

Vuozisuan XX kuulužimii taidoilijoi ollah M. A. Vrubel', V. V. Kandinskii, K. S. Malevič, I. E. Grabar', M. Šagal da toizet.

== Muuzikku ==
Ven'an muuzikkukul'tuuru on muailman kul'tuuran tärgevimii ozii da sih kuuluu Ven'an kaikkien kanzoin rikas muuzikkuperindö. Täh kuuluu XVI-XX vuozisualoin ven'alazien da nevvostolazien säveldäjien luomisruado, ven'alaine muuzikkufolklouru, ven'alaine romansu, nevvostoaijan da nevvostoaijan jälgehizen kavven popmuuzikku, ven'alaine rok, bardoin luomisruado.

== Kirjalližus ==

* ''Анисимов Е. В.'' История России от Рюрика до Путина: Люди. События. Даты. — 4-е изд., доп. — &lt;abbr&gt;СПб.&lt;/abbr&gt;.—…: Питер, 2013. — 592 с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-496-00068-0&lt;/nowiki&gt;.
* ''Анисимов Е. В.'' Хронология российской истории. Россия и мир. — &lt;abbr&gt;СПб.&lt;/abbr&gt;: Питер, 2013. — 464 с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-459-01650-5&lt;/nowiki&gt;.
* Российская государственность: опыт 1150-летней истории: Материалы Международной научной конференции (Москва, 4—5 декабря 2012 г.) / ред. кол.: Ю. А. Петров]] (отв. ред.), С. В. Журавлёв (зам. отв. ред.), А. В. Юрасов (зам. отв. ред.), А. П. Корелин, В. А. Кучкин, Р. Г. Пихоя, Н. М. Рогожин, В. В. Шелохаев; науч. ред.: И. А. Христофоров, Е. В. Добычина. — ИРИ РАН; РАНХиГС. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt;, 2013. — 591, [1] с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-8055-0255-3&lt;/nowiki&gt;. Arhiivukoupii 8 kezäkuudu 2022 Wayback Machine
* ''Сапожникова Н. Д.'' История России с древнейших времён до наших дней. — Министерство образования и науки РФ. — Екатеринбург: РГППУ, 2013. — 500 с.
* ''Сахаров А. Н., Боханов А. Н., Шестаков В. А.'' История России с древнейших времён до наших дней / под ред. А. Н. Сахарова. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt;: Проспект, 2011. — 768 с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-392-01828-4&lt;/nowiki&gt;.

* 5548014 Россия // Большая российская энциклопедия [Электронный ресурс]. — 2004. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред.  ; 2004—2017).
* Российская Федерация : [арх. 6 talvikuudu 2022] // Пустырник — Румчерод [Электронный ресурс]. — 2015. — С. 672—675. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред.  ; 2004—2017, т. 28). — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-85270-365-1&lt;/nowiki&gt;.
* Россия // Ремень — Сафи. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt; : Советская энциклопедия, 1975. — С. 539—556. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 22).
* Россияне : [арх. 6 kylmykuudu 2022] / В. А. Тишков // Пустырник — Румчерод [Электронный ресурс]. — 2015. — С. 685—686. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред.  ; 2004—2017, т. 28). — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-85270-365-1&lt;/nowiki&gt;.

[[Kategourii:Ven'a]]
[[Kategourii:Jevroupan muat|V]]
[[Kategourii:Muantiedo|V]]</text>
      <sha1>njyp31xdiqs9nfsghfipfls6wbnznq6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sroičanpäivy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4913</id>
    <revision>
      <id>52793</id>
      <parentid>26845</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T16:37:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1453" sha1="gy4sfeeijxc2ahr2n1tedzj2grmnhnd" xml:space="preserve">[[File:El Greco 006.jpg|thumb|250px|alt=Stroičan Päivy|Stroičan Päivy]]
'''Sroičanpäivy'''&lt;ref&gt;[http://elibrary.krc.karelia.ru/401/1/russko-karelskij_slovar.pdf Suuri Ven’akarjalaine sanakniigu], s. 355&lt;/ref&gt; ({{K-ru|Троица}}) tulou pruaznuittavakse, konzu siirdyy 50 päiviä ÄijäsPäiväs, sidä vie sanotah Pätidesätniksakse. Kogo nedälii pietäh kallehennu,ku muale apostoloin piäle on heittynyh Pyhä Hengi. Duuhoin Päiväkse – sanotah sidä päiviä karjalazet. Duuhoin da PyhäHengien Päiviä pietäh kallehennu hristianskoinnu  vuvven piäpruazniekannu.

Stroičan Päivy – Viijeskymmenes Päivy jällel [[Äijypäivy|Äijiä Päiviä]]. Tradicioloi myö täl päiväl Pyhä Hengi heityi Apostoloin piäl. Pyhä Hengi ({{K-ru|Святой Дух}}) on pruazniekkupäivy da sidä pruaznuijah nedälin peräs.

Enzimäine pruazniekan nimi tuli, konzu Pyhä Hengi heityi Apostoloin piäle, sen heile uskaldi Iisus Hristos, enne hänen nouzendua taivahah.

Pyhän Hengen heityndy  merkiččöy Jumalan Kolminaizuttu:
&lt;div style=&quot;background-color: #f8f9fa; border-left: 5px solid #eaecf0; padding: 10px 15px; margin: 10px 0; color: #202122; font-style: italic;&quot;&gt;
Tuatto, Poigu da Pyhä Hengi. Ainos piemmö mielis tämänmostu malittuu: Pyhä Jumal, Pyhä Vägevy, Pyhä Kuolematoi armasta meidy. Kačo da Vardoiče meidy riähkähizii.
&lt;/div&gt;

== Lähtehet ==
[[Kategourii:Hristianskoi usko|S]]
[[Kategourii:Pruazniekat|S]]</text>
      <sha1>gy4sfeeijxc2ahr2n1tedzj2grmnhnd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52794</id>
      <parentid>52793</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T16:38:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Miro Tuomi muutti sivun nimen [[Stroičan Päivy]] nimekse [[Sroičanpäivy]]: Sroičanpäivy Suuri Ven’akarjalaine sanakniigas, sivu 355</comment>
      <origin>52793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1453" sha1="gy4sfeeijxc2ahr2n1tedzj2grmnhnd" xml:space="preserve">[[File:El Greco 006.jpg|thumb|250px|alt=Stroičan Päivy|Stroičan Päivy]]
'''Sroičanpäivy'''&lt;ref&gt;[http://elibrary.krc.karelia.ru/401/1/russko-karelskij_slovar.pdf Suuri Ven’akarjalaine sanakniigu], s. 355&lt;/ref&gt; ({{K-ru|Троица}}) tulou pruaznuittavakse, konzu siirdyy 50 päiviä ÄijäsPäiväs, sidä vie sanotah Pätidesätniksakse. Kogo nedälii pietäh kallehennu,ku muale apostoloin piäle on heittynyh Pyhä Hengi. Duuhoin Päiväkse – sanotah sidä päiviä karjalazet. Duuhoin da PyhäHengien Päiviä pietäh kallehennu hristianskoinnu  vuvven piäpruazniekannu.

Stroičan Päivy – Viijeskymmenes Päivy jällel [[Äijypäivy|Äijiä Päiviä]]. Tradicioloi myö täl päiväl Pyhä Hengi heityi Apostoloin piäl. Pyhä Hengi ({{K-ru|Святой Дух}}) on pruazniekkupäivy da sidä pruaznuijah nedälin peräs.

Enzimäine pruazniekan nimi tuli, konzu Pyhä Hengi heityi Apostoloin piäle, sen heile uskaldi Iisus Hristos, enne hänen nouzendua taivahah.

Pyhän Hengen heityndy  merkiččöy Jumalan Kolminaizuttu:
&lt;div style=&quot;background-color: #f8f9fa; border-left: 5px solid #eaecf0; padding: 10px 15px; margin: 10px 0; color: #202122; font-style: italic;&quot;&gt;
Tuatto, Poigu da Pyhä Hengi. Ainos piemmö mielis tämänmostu malittuu: Pyhä Jumal, Pyhä Vägevy, Pyhä Kuolematoi armasta meidy. Kačo da Vardoiče meidy riähkähizii.
&lt;/div&gt;

== Lähtehet ==
[[Kategourii:Hristianskoi usko|S]]
[[Kategourii:Pruazniekat|S]]</text>
      <sha1>gy4sfeeijxc2ahr2n1tedzj2grmnhnd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52796</id>
      <parentid>52794</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T16:38:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1451" sha1="kdbcw1vqbrmsa22imbx8tcg70w01vmy" xml:space="preserve">[[File:El Greco 006.jpg|thumb|250px|alt=Stroičan Päivy|Sroičanpäivy]]
'''Sroičanpäivy'''&lt;ref&gt;[http://elibrary.krc.karelia.ru/401/1/russko-karelskij_slovar.pdf Suuri Ven’akarjalaine sanakniigu], s. 355&lt;/ref&gt; ({{K-ru|Троица}}) tulou pruaznuittavakse, konzu siirdyy 50 päiviä ÄijäsPäiväs, sidä vie sanotah Pätidesätniksakse. Kogo nedälii pietäh kallehennu,ku muale apostoloin piäle on heittynyh Pyhä Hengi. Duuhoin Päiväkse – sanotah sidä päiviä karjalazet. Duuhoin da PyhäHengien Päiviä pietäh kallehennu hristianskoinnu  vuvven piäpruazniekannu.

Stroičan Päivy – Viijeskymmenes Päivy jällel [[Äijypäivy|Äijiä Päiviä]]. Tradicioloi myö täl päiväl Pyhä Hengi heityi Apostoloin piäl. Pyhä Hengi ({{K-ru|Святой Дух}}) on pruazniekkupäivy da sidä pruaznuijah nedälin peräs.

Enzimäine pruazniekan nimi tuli, konzu Pyhä Hengi heityi Apostoloin piäle, sen heile uskaldi Iisus Hristos, enne hänen nouzendua taivahah.

Pyhän Hengen heityndy  merkiččöy Jumalan Kolminaizuttu:
&lt;div style=&quot;background-color: #f8f9fa; border-left: 5px solid #eaecf0; padding: 10px 15px; margin: 10px 0; color: #202122; font-style: italic;&quot;&gt;
Tuatto, Poigu da Pyhä Hengi. Ainos piemmö mielis tämänmostu malittuu: Pyhä Jumal, Pyhä Vägevy, Pyhä Kuolematoi armasta meidy. Kačo da Vardoiče meidy riähkähizii.
&lt;/div&gt;

== Lähtehet ==
[[Kategourii:Hristianskoi usko|S]]
[[Kategourii:Pruazniekat|S]]</text>
      <sha1>kdbcw1vqbrmsa22imbx8tcg70w01vmy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karjalazet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11083</id>
    <revision>
      <id>52776</id>
      <parentid>52774</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T12:11:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Fembriha</username>
        <id>8650</id>
      </contributor>
      <origin>52776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15351" sha1="5so8y7ub7oczhliiyiw2kypvlzb8u8e" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 22em; border-spacing: 2px; background: #f9f9f9; border: 1px solid #aaa; font-size: 90%;&quot;

|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background: #e0e0e0;&quot; | Karjalazet
|-

| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[File:Суднозеро.Жертвоприношение.jpg|keski|kehyksetön|350x350px]]
|-
! style=&quot;text-align: left;&quot; | Kogo lugu:

| ~ 125 000 — 130 000
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background: #e0e0e0;&quot; | Eländyalovehet

|-
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Ven'a|Ven’a]]:
| [[Karjalan tazavaldu]], [[Leningruadan aloveh]], [[Tverin aloveh]]

|-
! style=&quot;text-align: left;&quot; | [[Suomi]]:
| [[Pohjas-Karjala]], [[Suvi-Karjala]]

|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background: #e0e0e0;&quot; | Kieli da uskondo
|-
! style=&quot;text-align: left;&quot; | Kieli:

| [[Karjalan kieli]] ([[Livvin kieli|livvin]], varzinkarjalan da [[Lyydin kieli|lyydin]] murdehet)
|-
! style=&quot;text-align: left;&quot; | Uskondo:

| [[Ortodoksižus]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background: #e0e0e0;&quot; | Roduhes olijat rahvahat

|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Suomelazet]], [[Vepsläzet]], [[Ižoralazet]]
|}
'''Karjalazet''' kuulutah [[Suomelas-ugrilazet kielet|suomelas-ugrilazen kielikunnan]] [[Baltiekkusuomelaizet kielet|baltiekkumerensuomelazien]] kanzoin joukkoh. Karjalastu eläy [[Karjalan tazavaldu|Karjalan tazavallas]], [[Tverin aloveh|Tverin]], [[Novgorodan aloveh|Novgorodan]], [[Leningradan aloveh|Leningruadan]], [[Murmanskan aloveh|Murmanskan alovehel]], [[Piiteri|Piiteris]], [[Moskovu|Moskovas]], sežo [[Suomi|Suomes]] da endizis Nevvostoliiton mualois.

[[Karjalan kieli]] on karjalazien oma kieli. Kieles eroitetah kolme piämurrehtu: [[Vienankarjalan kieli|vienankarjala]], [[Livvin kieli|liygi]] da [[Lyydin kieli|lyydi]]. Vienankarjalakse paistah Keski- da Pohjas-Karjalas, [[Tverin aloveh|Tverin]] da [[Leningradan aloveh]]el. [[Livvin kieli|Livvikse]] paistah karjalazet [[Anuksen kanzalline piiri|Anuksen]] da [[Priäžän kanzalline piiri|Priäžän]] piiris. [[Lyydin kieli|Lyydikse]] pagizijat eletäh [[Priäžy|Priäžän]], [[Oniegan rannikon piiri|Onieganrannikon]], [[Kondupohjan piiri|Kondupohjan]] da [[Anuksen kanzalline piiri|Anuksen piirilöis]]. [[Livvin kieli|Livvikse]] pagizijat vie sanotah iččie liygiläzikse da livviläzikse libo livvikkölöikse, lyydikse pagizijat – lyydiläzikse da livviläzikse libo lyydikkölöikse.[[Failu:Karelian National Flag.svg|pienoiskuva|Ebäviralline karjalazien kanzanlippu ]]
==  Antropolougine tyyppi  ==
Karjalazet enimyölleh kuulutah europoidizih vienanmerilas-baltienmerilazih rahvahih. Vienamerilas-baltienmerilazii tyyppi on levitetty Euroupan koillispuoles Baltienumeren päivännouzu- da suvirannalpäi Uralah suate (lietuvalazet, päivännouzulatvielazet, karjalazet, vepsäläzet, erähät komilazet, ven'alazien da valgo-ven'alazien pohjazet joukot, ižoralazet).
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;140px&quot;&gt;
Karelians 01.jpg|Anuksen karjalaine. 1899 v.
Karelians.jpg|Karjalazet. 1906 v.
Karels1928.png|Karjalazet. 1928 v.
Runosångare.jpg|Runolaulajat 
&lt;/gallery&gt;

== Histourii ==
Karjalaine rahvas oli kehitynnyh Karjalan kannaksel Keskiaijan aigua. Karjalazien ezi-ižät oli tuldu nämmile mualoile Luadogan rannikon suvespäi, erottuu vessi-heimospäi (nygözien vepsäläzien ezi-ižät), kudai oli elänyh alovehel Belozerskaspäi [[Luadogu|Luadogassah]]. [[Karjalan kannas|Karjalan kannaksel]], enne karjalazien tulendua, elettih saamelazet, kudamien piäruadoloi oli mečästämine, marjoin da sienien keriämine. Karjalazethäi piettih elättiiq, ruattih muadu, salvettih kodiloi. Karjalan histouriellizennu keskuksennu oli Korela-linnu. Karjalan kannakselpäi karjalazet eloitettih Savon muat, siepäi siirryttih Pohjanlahten rannikole da Vienanmerele.

=== Enzimäzet mainičendat ===
Enzimästy kerdua karjalazii mainitah Novgorodan tuohikirjutukses № 590, kudai on 1075-1100-vuozisadoin aigaine. Sie sanotah Litvan hyökkävykses Korelah. On olemas XII-XIII vuozisadoin päivänlaskulähtehii, kudamat mainitah karjalazih nähte aijembazis tapahtumis kirjuttajes. Ezimerkikse, Danoin ruadolois da Sagas Inglingoih nähte mainitah VII vuozisuan jälgimäzes vuozikymmenendes, sanotah, ku danoin konungua Ivar Leviet Sebävykset voitettih toras karjalazien joukot da häi oli tapettu Kirjalabotnar- libo Karjalan lahtet -kohtas (vikse pagin on Baltiekkumeren rannikos libo Suomen lahtes, libo Karjalan kannaksen Luadogan kallivosuaristo.

=== Keskiaigu ===
Karjalazet elettih suuril perehil, perehet kuuluttih kihlakundah, kihlakunnat muakundih, muakunnan johtajannu oli kuningas – heimon vahnin, kudai halličči yhtes muakunnan kaikkien täyzi-igäzienke. Vuozisadoin XI-XII aigah karjalazil oli menemäs kihlakundien häviemine da susiedueländykunnan kehittymine.

Vuozisadoin X-XI aigah karjalazil roijah družinat da hyö ruvetah aktiivizesti levendämäh omii mualoi. Vuozisual XI hyö siirrytäh Anuksen kannaksele, kus puututah kosketuksih ves'-heimonke. Tämän jälles roitah liygiläzet da lyydiläzet. Jatketah matkoi Keski- da Pohjas-Karjalah. Sie eläjät saamalazet assimiliiruijahes libo ruvetah siirdymäh Kuolanniemenmuale. Karjalazet siirrytäh koillizehgi: erähäl Pohjas-Dvinan jovensuuloil oli hätken aigua Korel'skii-nimi, se nimi sit siirdyi Nikolo-Karel'skii -manasterih (1419), Korel'skii randu on Mezeni-jovensuus.

Karjalazien keskiaijan histourii on kiindiesti sivottu Suureh Novgorodah. Kauppuvälilöis kehityi karjalazien da Novgorodan väline sodaliitto. Karjalazet yhtes novgorodalazienke on torattu ruoččilazii vastah. Vuvvennu 1478 Karjal yhtes Novgorodan tazavallanke rubei kuulumah Ven'an keskusvaldivoh.

=== XVI-XIX vuozisuat ===
Vuozisuan XVI aijakse on jo roittu karjalazien piäeländyalovehet, kudamat säilytäh nämmih päivissäh. Karjalazien lugumiäry XVI vuozisuan puolivälis oli 55-63 tuhattu hengie. Niilöis enämbi migu puolet elettih Korelan ujezdas – 32-37 tuhattu hengie, Anuksen kannaksel – 14-15 tuhattu, Lapin pogostois – 6-7 tuhattu, Karjalan Pomoroin mualoil – 2-3 tuhattu.

Vuozisavoil XVI-XVIII Ven'a-ruoččilazien voinien jälles puaksuh siirreltih rajoi, mi oli tiel karjalazen rahvahan kehityksele da sen eländykohtien säilyttämizele. Ven'an puolen karjalazet oli ristitetty pravosluavnoih uskoh, Ruočin puolele joudunuot karjalazet – katoulizeh (sit l'uterilazeh) uskoh. Vuvvennu 1617 allekirjutetun Stolbovan rauhusobimuksen mugah Suomen lahtes ymbäri olijat muat da Korelan ujezdu ruvettih kuulumah Ruočile, karjalazet enimälleh jovvuttih lähtemäh siepäi iäre, Ven'ale. Hyö pajettih, ket pohjazeh, ket päivännouzuh, ket Tverissäh. Nämä muutandat ollah nygözen karjalan kielen murdehien javon perustehennu.

Jälles Pohjastu voinua Luadogan rannikko da Karjalan kannas uvvessah ruvettih kuulumah Ven'ale, a Suomen Ven'ah liitettyy – Suurele Suomen kniäzikunnale. Sie elänyöt karjalazet sit ruvettih suomelastumah.

Akadiemiekku P.I. Köppenan lugututkimuksien mugah Ven'an valdukunnas XIX vuozisuan puolivälis Anuksen gubernies eli 43 810 karjalastu, Arhangelin gubernies – 11 288. XVII vuozisual muuttanuzien karjalazien jälgeläziihäi oli äijiä enämbi: Tverin gubernies silloi eli 84 638 karjalastu, Novgorodan alovehel – 27 076, Jaroslavl'an – 1283. Vai kolmas vuitti karjalazii eli omas histouriellizes eländykohtas – nygözes Karjalas. Nämmä luvut oldih moizinnu XIX vuozisuan puolivälissäh.

Vuvvennu 1897 Ven'an valdukunnas oli läs 208 101 hengie, kudamat sanottih omakse muamankielekse karjalan kielen.

Kogo Ven'an vuvven 1897 rahvahanluvun mugah karjalazet elettih Ven'an valdukunnas:

- Tverin gubernii – miehii 53 710, naizii 63 969, kaikkiedah 117 69,

- Anuksen gubernii – miehii 27 694, naizii 31 720, kaikkiedah 59 414,

- Arhangelin gubernii – miehii 8 737, naizii 10 785, kaikkiedah 19 522,

- Novgorodan gubernii – miehii 4 916, naizii 5 064, kaikkiedah 9 980,

- Piiterin gubernii – miehii 548, naizii 286, kaikkiedah 835,

- Muut guberniet – miehii 547, naizii 124, kaikkiedah 671,

- Kaikkiedah valdukunnas – miehii 96 153, naizii 111 948, kaikkiedah 208 101.

Linnois eli vaiku 1,3 % (2791 hengie) karjalastu, muut elettih kylis da maltettih omua muamankieldy. Äijät karjalazet maltettih kahtu kieldy: pohjas-karjalazet – karjalan da suomen kieldy, suven-, novgorodan-, valdain- da tverinkarjalazet – karjalan da ven'an kieldy. Läs 10 % kylien karjalazis voidih välläh paista da lugie ven'akse.

=== XX vuozisada ===
Vuvvennu 1920 kezäkuun 8. päivänny oli perustettu Karjalan ruadokommuunu, kudaman jatkajannu on nygöine Karjalan tazavaldu. Sih aigah kommuunas eli 144,4 tuhattu hengie, 60 % heis oldih karjalazet, 37 % – ven'alazet. Jälles Kanzallistu voinua Suomes valdah Karjalas tuldih ruskiet suomelazet, kudamat piettih karjalan kieldy suomen kielen murdehennu, da azetettih suomen da ven'an kirjukielii vastah kirjuttamattomile – karjalan karjalan da vepsän kielile. Heinykuul vuvvennu 1920 I Kogo Karjalan ruadajien kerähmö hyväksyi rezol'ucien, kudaman mugah opastus školis rubei menemäh ven'an da suomen kielel. Mollembat kielet sanottih valdivokielikse, a karjalan kielen elvyttämisty piettih pädemättömänny.

1920-luvun toizel puoliškol suomelastuttamizen poliitiekku loppih. Sen sijah ruvettih kehittämäh ven'an da karjalan kielen käyttyö. Vuvvennu 1938 oli luajittu karjalan kirjukieli kiriillizen kirjaimikon pohjal. Sen pohjakse otettih tverinkarjalazien kieli. Vuvvennu 1937 käyttöh otetun Karjalan peruszakonan mugah karjalan kieli oli valdivokielenny ven'an da suomen kielen rinnal. Karjalan tazavallas kai: azienhoido, nimilavvat, laitoksien pečatit, painanduala, opastus siirrettih suomen kielespäi karjalan kielele.

Vuvvennu 1940 kai muutui. Sinä vuon hyväksytyn Karjalan peruszakonan mugah Karjalas uvvessah valdivokielikse roittih ven'an da suomen kieli, školis tuaste ruvettih opastamah suomekse. Karjalan kirjukielen kehitändäs sit ei paistu vuodessah 1989..

Jälles Suurdu Ižänmuallistu voinua karjalazet rahvas ruvettih muuttamah linnoih. Vuvvennu 1959 joga nelläs karjalaine eli meččypos'olkas, vuvvennu 1989 jo 61,85% karjalastu eli linnois da meččypos'olkois. Karjalazet roittih kanzallizennu vähembistönny Karjalan tazavallas.

Vaste 1980-luvun lopul ruvettih pagizemah karjalan kielen elvyttämizes. Oraskuul vuvvennu 1989 Petroskois oli pietty suuri konferensii ”Karjalazet: etnossu, kieli, kul'tuuru, talovus”, kuduan kuhkuttajannu oli Karjalan tiedokeskuksen Kielen, literatuuran da histourien instituuttu. Sen konferensien tärgevimänny kyzymyksenny oli karjalan kielen elvyttämine da sen opastamine školis. Nenga algavui uuzi ruado karjalan kirjukielen kehittämizes. Oli piätetty luadie kirjukieldy kahtel piämurdehel – vienan da livvin, a kirjukielen pohjakse ottua latinalaine kirjaimikko.

== Perindöllizet ruavot ==
Karjalazien perindöllizii ruadoloi oldih mečäständy, kalastandu, marjoin da griboin keriändy, muanruandu, žiivatankazvatandu, mečänkuandu da parzienuitto. Pohjas-karjalazet piettih pedroi. Ammuzis aijois karjalazet suadih raudua järvi- da suoruvis, tavottih raudua, valettih vaskie, luajittih čomenduksii bronzas da vaskes.

=== Kalastandu ===
Karjalazet kalastettih enimyölleh järvilöil da jogiloil. Meččylambilois suadih ahvendu, haugii, säyniä, särgii. Järvilöil da jogiloil nämmien kaloin ližäkse pyvvettih vie matikkua, kuhua, lohtu, lahnua. Kalanpyydönevvolois karjalazil oldih ongiruagat, pitkysiimat, azraimet, nuotat, ustimet, merežit da verkot. Verkot oldih joga karjalazes perehes. Niilöi kuvottih liinulangas puuhizil käbylöi.

Kalua karjalazet suolattih, ahavoittih, kuivattih. Ylen äijäl suvaittih kalarokkua. Pruazniekoinnu pastettih kalakurniekkua – tahtahas pastettuu kalua.

=== Mečäständy ===
Karjalazil mečästäjil käytös oldih jouzi da nuolet. Koiranke käydih reboloih, kondieloih, hirvilöih, kuniččoih, oravih. Elättilöile pandih ravvat, kläpčät, linduloile – rihmat.

=== Muanruandu da elätinnkazvatandu ===
Karjalazet kazvatettih ruistu, ozrua, nižuu, kagrua, nagristu, rötkiä, kapustua, keldujuurikoidu. Ruadobrujinnu oldih adrat, kuokat, čirpit, stoikat. Vil'l'ua puidih čieppilöil, jauhottih käzikivilöil libo melličöil. Žiivatois piettih lehmiä, hebuo, lammastu da kanua.

=== Marjoin da seinien keriändy ===
Joga karjalazes perehes talvekse kerättih marjua, gribua da siendy. Gribua kuivattih, siendy suolattih. Marjoi piettih vies. Syödih niilöi čuajunke, pandih piirualoin syväimekse. Keitettihgi kiiselii, syödih talkun- da ruisjauhonke – luajittih tönčöidy.

== Syöndytavat ==
Stolal karjalazil oli sidä, midä iče kazvatettih, pyvvettih järvilöis da jogilois, meččuittih da kerättih mečäs. Huondesverokse, murginakse da ildazekse syödih rokkua: kala-, liha-, nagris- libo gribarokkua. Murginakse keitettih vie kuaššua. Syödih ozru-, brossu-, herneh-, kagru- da talkunkuaššua, myöhembi ruvettih keittämäh riissu-, grečču- da mannoidu kuaššua. Stolal ainos oli maiduo da maidosyömisty. Leibiä pastettih kois. Piirualois pastettih šipainiekkua, pyöräkkyö, sul'činua, keitinpiiruadu, kalakurniekkua. Juodih čuajuu, pohjazes – koufeidu, garbalovetty. Čuajukse vie kuivattih vagoivarbua da lehtie, kuzmanhattuu, buolulehtie. Viinua ei tavoitettu juvva, eigo poltettu tabakkua.

== Pereh ==
XIX vuozisuan lopul – XX vuozisuan allus karjalazil oli kaksi perehkundumuoduo: suuri jagavumatoi pereh, kuduah kuului 20-25 hengie, da pieni pereh. Jagavumattomah suureh pereheh kuului kolme-nelli omahizien sugupolvie: died’oin libo tuatan poigien kel, heijän akat da lapset. Perehen ižändänny oli vahnin miehis, died’oi libo hänen vahnin poigu. Hänel oli suuri valdu, häi oli perehen omažuon ižändöiččijänny, ga kaikis suuris dielois da hommis häi sobi nainnuzien poigien kel, libo akan kel. Lastu karjalazil oli äijin, erähät kazvettih tervehenny, erähät kuoltih pienete. Lapsii ei ylen äijäl ei ämmätetty, ruadoh harjaitettih pienyössäh.

== Karjalazet taloit ==
Karjalazet nostettih taloloi jogiloin da järvilöin rannoile. Taloit nostettih viiziseinäzet. Yhten levon al karjalazes talois oli kai, mi pidi ristikanzale eläjes: eländypertit, senčoit, tahnuot, saruat da aitat. Kylyt oldih jogiloin da järvilöin rannoil, ennevahnas net oldih savvukylyt.

== Uskondo ==
Ven’al eläjät karjalazet ollah [[Ortodoksižus|Ortodoksižuon]] uskoh kuulujat, [[Suomi|Suomes]] eläjät – l'uterilazet da pravosluavnoit. Novgorodan aigukirjan Lavrentjevskoin luvettelun mugah karjalazii ristitettih vuvvennu 1227 kniäzin Jaroslav Vsevolodovičan käskys.

== Kanzanperindeh ==
Karjalan rahvahanrunohuos kuulužat ollah [[Kalevala|Kalevalan]] metriekan tevokset – runot. Net ollah eeppizet, liirizet pajot, tiedohussanat, svuad'bupajot, baijutuspajot. Niilöi pajatettih runonpajattajat. Karjalazis on kirjutettu äijy suarnua da zuakkunua.

Kogo muailmas kuulužannu on karjalas-suomelaine Kalevala-eepossu, kudaman kirjutti karjalazien da suomelazien runoloin pohjal [[Elias Lönnrot]] da kudai on kiännetty enämbi migu kuvvelekymmenele kielele.
[[Kategourii:Karjalazet|*]]</text>
      <sha1>5so8y7ub7oczhliiyiw2kypvlzb8u8e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Käyttäi pagin:Miro Tuomi</title>
    <ns>3</ns>
    <id>16637</id>
    <revision>
      <id>52801</id>
      <parentid>52746</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T21:02:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Olksolo</username>
        <id>356</id>
      </contributor>
      <comment>/* Викиданные */ vastaus käyttäjän Miro Tuomi viestiin ([[mw:c:Special:MyLanguage/User:JWBTH/CD|CD]])</comment>
      <origin>52801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5543" sha1="fzju0xx2258qpc33s86ajhnobc31c6b" xml:space="preserve">== Pelit -&gt; Kižat ==

Наверное, вариант tiedokonehkižat будет лучше. Вариант peli очень редко можно увидеть в ливвиковском. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 21. Oraskuuta 2026 kello 18.04 (MSK)

:Pelata (играть в игру, матч) больше подходит по смыслу, kižat это про игры в живую, прятки догонялки и тому подобное, к компьютерным играм не думаю что применимо. [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 21. Oraskuuta 2026 kello 18.09 (MSK)
::У ливвиков, судя по всему, игры все в одну категорию смешались, как в английском или русском. Kižata kartih - играть в карты, например. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 21. Oraskuuta 2026 kello 19.00 (MSK)
::: Ну почему же... Есть ещё elostua (существительное — elostus), ну и igraija (существительное — igru). Но для игр с правилами используется kižata (существительное — kiža). Поэтому играть в покер/преферанс и в компьютерную игру (конкретную) — kižata. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 21. Oraskuuta 2026 kello 20.51 (MSK)
::::Hyvä, пусть будет tiedokonehkižat [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 21. Oraskuuta 2026 kello 23.08 (MSK)

== Викиданные ==

Ребятки, не забываем привязывать новые статьи к сущностям Викиданных. Во-первых, так контролируется отсутствие дублирующей статьи. Во-вторых, из Викиданных в карточку статьи можно автоматически подтягивать основные факты (даты, координаты, население и т.п.) — их не нужно вводить вручную, и они всегда актуальны на всех языках.&lt;br&gt;
Если требуется помощь/пояснения — свистните. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 21. Oraskuuta 2026 kello 20.58 (MSK)

:Terveh, добавьте интервики пожалуйста на эти статьи:
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Jevangelii_Matfein_mugah
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Jevangelii_Markan_mugah
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Jevangelii_Lukan_mugah
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Apostoloin_ruavot
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Juakoin_kirjaine [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 18. Syvyskuuta 2026 kello 01.48 (MSK)
:: Luajin. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 18. Syvyskuuta 2026 kello 12.29 (MSK)
:::Suuri passibo! [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 18. Syvyskuuta 2026 kello 17.58 (MSK)
:Hyviä päiviä, сюда еще добавьте пожалуйста:
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Kallivosuaret
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Luadogan_kallivosuaret
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Pakkasukon_juna
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Kategourii:Ven%27alazien_starinoin_henget
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Vit%27azi
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Muailman_kniigoin_da_kirjuttajan_oigevuon_p%C3%A4ivy
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Pesn%27ari
:https://olo.wikipedia.org/wiki/SS_voiskien_diviizieloin_luvettelo
:https://olo.wikipedia.org/wiki/SS-n_2._tankainedivizii_%C2%ABDas_Reich%C2%BB
:https://olo.wikipedia.org/wiki/SS-n_3._tankainedivizii_%C2%ABTotenkopf%C2%BB
:https://olo.wikipedia.org/wiki/SS-n_1._tankainedivizii_%C2%ABLeibstandarte_SS_Adolf_Hitler%C2%BB
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Schutzstaffel [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 17. Ligakuuta 2026 kello 12.14 (MSK)
:: Я не всегда успеваю всё быстро посмотреть. Делать это можно так. Открываете существующую статью в другом языковом разделе (в русском, английском или финском). В меню ищите ссылку &quot;В других проектах: Элемент Викиданных&quot; (если у вас тема оформления &quot;старый&quot; Вектор) либо &quot;На других языках: править ссылки&quot; (если у вас тема оформления &quot;новый&quot; Вектор). По этой ссылке открывается элемент Викиданных. В блоке Wikipedia выбираете &quot;edit&quot; (редактировать), внизу блока появляется форма для ввода новой страницы. Сначала указываете &quot;olo&quot; (название языкового раздела), потом название страницы (то, что в URL стоит после .../wiki/). Нажимаете &quot;publish&quot;. Заодно можно сразу задать имя элементу Викиданных на ливвиковском. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 19. Ligakuuta 2026 kello 00.02 (MSK)</text>
      <sha1>fzju0xx2258qpc33s86ajhnobc31c6b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52806</id>
      <parentid>52801</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T08:01:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <comment>/* Викиданные */ Vastavus</comment>
      <origin>52806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5688" sha1="n5kib6tiyejxoqxj6gwn2omrhp5he06" xml:space="preserve">== Pelit -&gt; Kižat ==

Наверное, вариант tiedokonehkižat будет лучше. Вариант peli очень редко можно увидеть в ливвиковском. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 21. Oraskuuta 2026 kello 18.04 (MSK)

:Pelata (играть в игру, матч) больше подходит по смыслу, kižat это про игры в живую, прятки догонялки и тому подобное, к компьютерным играм не думаю что применимо. [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 21. Oraskuuta 2026 kello 18.09 (MSK)
::У ливвиков, судя по всему, игры все в одну категорию смешались, как в английском или русском. Kižata kartih - играть в карты, например. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 21. Oraskuuta 2026 kello 19.00 (MSK)
::: Ну почему же... Есть ещё elostua (существительное — elostus), ну и igraija (существительное — igru). Но для игр с правилами используется kižata (существительное — kiža). Поэтому играть в покер/преферанс и в компьютерную игру (конкретную) — kižata. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 21. Oraskuuta 2026 kello 20.51 (MSK)
::::Hyvä, пусть будет tiedokonehkižat [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 21. Oraskuuta 2026 kello 23.08 (MSK)

== Викиданные ==

Ребятки, не забываем привязывать новые статьи к сущностям Викиданных. Во-первых, так контролируется отсутствие дублирующей статьи. Во-вторых, из Викиданных в карточку статьи можно автоматически подтягивать основные факты (даты, координаты, население и т.п.) — их не нужно вводить вручную, и они всегда актуальны на всех языках.&lt;br&gt;
Если требуется помощь/пояснения — свистните. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 21. Oraskuuta 2026 kello 20.58 (MSK)

:Terveh, добавьте интервики пожалуйста на эти статьи:
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Jevangelii_Matfein_mugah
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Jevangelii_Markan_mugah
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Jevangelii_Lukan_mugah
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Apostoloin_ruavot
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Juakoin_kirjaine [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 18. Syvyskuuta 2026 kello 01.48 (MSK)
:: Luajin. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 18. Syvyskuuta 2026 kello 12.29 (MSK)
:::Suuri passibo! [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 18. Syvyskuuta 2026 kello 17.58 (MSK)
:Hyviä päiviä, сюда еще добавьте пожалуйста:
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Kallivosuaret
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Luadogan_kallivosuaret
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Pakkasukon_juna
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Kategourii:Ven%27alazien_starinoin_henget
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Vit%27azi
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Muailman_kniigoin_da_kirjuttajan_oigevuon_p%C3%A4ivy
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Pesn%27ari
:https://olo.wikipedia.org/wiki/SS_voiskien_diviizieloin_luvettelo
:https://olo.wikipedia.org/wiki/SS-n_2._tankainedivizii_%C2%ABDas_Reich%C2%BB
:https://olo.wikipedia.org/wiki/SS-n_3._tankainedivizii_%C2%ABTotenkopf%C2%BB
:https://olo.wikipedia.org/wiki/SS-n_1._tankainedivizii_%C2%ABLeibstandarte_SS_Adolf_Hitler%C2%BB
:https://olo.wikipedia.org/wiki/Schutzstaffel [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 17. Ligakuuta 2026 kello 12.14 (MSK)
:: Я не всегда успеваю всё быстро посмотреть. Делать это можно так. Открываете существующую статью в другом языковом разделе (в русском, английском или финском). В меню ищите ссылку &quot;В других проектах: Элемент Викиданных&quot; (если у вас тема оформления &quot;старый&quot; Вектор) либо &quot;На других языках: править ссылки&quot; (если у вас тема оформления &quot;новый&quot; Вектор). По этой ссылке открывается элемент Викиданных. В блоке Wikipedia выбираете &quot;edit&quot; (редактировать), внизу блока появляется форма для ввода новой страницы. Сначала указываете &quot;olo&quot; (название языкового раздела), потом название страницы (то, что в URL стоит после .../wiki/). Нажимаете &quot;publish&quot;. Заодно можно сразу задать имя элементу Викиданных на ливвиковском. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 19. Ligakuuta 2026 kello 00.02 (MSK)
:::Хорошо, спасибо! [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 19. Ligakuuta 2026 kello 11.01 (MSK)</text>
      <sha1>n5kib6tiyejxoqxj6gwn2omrhp5he06</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ortodoksižus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17008</id>
    <revision>
      <id>52791</id>
      <parentid>51574</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T15:11:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3823" sha1="0sp8kj6ky7u1olrv643a897v4v8i44w" xml:space="preserve">[[File:Andrey Rublev - Св. Троица - Google Art Project.jpg|thumb|Andrei Rubl'ovan ''[[Sroičču]]'']]

'''Ortodoksižus''' ({{K-gr|ὀρθοδοξία}}&lt;ref name=Averintsev&gt;''Averintsev S.'' Ortodoksižus http://iph.ras.ru/elib/2394.html &lt;/ref&gt; — &quot;oigei mieli&quot;) on yski vahnin da piäsuundu [[Hristianskoi usko|kristilližuos]], kudai valmistui enzimäzen milleniuman aloh [[Byzantien valdukundu|Byzanties]], [[Enzimäine seiččie Oikumeenistu kirikölliskerähmyö|enzimäzen seiččemen]] [[Oikumeenine kirikölliskerähmö|Oikumeenizen kirikölliskerähmön]]&lt;ref name=&quot;Britannica1&quot;&gt;http://www.britannica.com/EBchecked/topic/177174/Eastern-Orthodoxy&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;https://web.archive.org/web/20210515121628/https://books.google.com/books?id=B105DQAAQBAJ&amp;pg=PA319#v=onepage&amp;q&amp;f=false&lt;/ref&gt; aigah. Kolmas suurin lugumiärän (läs 300 mln.) täh kristilližyön suundoin keskes [[Katoližus|katoližuon]] (läs 1,25 mlrd.) da [[Protestantizmu|protestantizman]] (läs 800 mln.) jälgeh.

Ortodoksine kirikkö tunnustau [[Nikajalas-Konstantinopolilaine uskontunnustus]] [[filioque]]ttah da seiččemän Oikumeenizen kirikölliskerähmön dogmaattizet harakteristiekat da piätökset da pidäy iččie ainavonnu katolizennu kirikönny, kudaman perustai da piämies on [[Iisus|Iisus Hristos]]&lt;ref name=&quot;Mitropoliittu Filaret&quot;&gt;Mitropoliittu [[Filaret (Drozdov)]]. [http://www.verapravoslavnaya.ru/?Katehizis#1-9c Uskontunnuksen yhendeh virkeheh näh]. http://www.verapravoslavnaya.ru/?Katehizis#1-9c. // Пространный Православный Катехизис Православной Кафолической Восточной Церкви.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mitropoliittu [[Hilarion (Alfejev)]]. [https://web.archive.org/web/20120623075450/http://azbyka.ru/library/illarion_pravoslavie_1_04-all.shtml Aigaskristilližys. Hristos — Kirikön perustai]. https://web.archive.org/web/20120623075450/http://azbyka.ru/library/illarion_pravoslavie_1_04-all.shtml // Православие : В 2 т. — М.: Сретенский монастырь, 2009. — 1840 с. — ISBN 978-5-7533-0502-2.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20200708014002/https://mospat.ru/ru/documents/attitude-to-the-non-orthodox/i/ 1. Kirikön yhtevys da ristikanzan katkuamizien riähky]. https://web.archive.org/web/20200708014002/https://mospat.ru/ru/documents/attitude-to-the-non-orthodox/i/  // «Основные принципы отношения к инославию» — документ, принятый Юбилейным Архиерейским Собором РПЦ МП 2000 года.&lt;/ref&gt;.

==Leviemine==
[[File:World Eastern Orthodox population.png|thumb|Ortodoksižuon leviemine muailmas]]

Ortodoksižus on levinnyh erähien Balkanan rahvahien – [[Griekkalazet|griekkalazien]], [[Bulgaarielazet|bulgaarielazien]], [[Serbat|serboin]], [[Montenegrolazet|montenegrolazien]], [[Makedounielazet|makedounielazien]], [[Rumiinielazet|rumiinielazien]] da [[Albaanielazet|albaanielazien]] ozan – keskes; Päivännouzu-Euroupas – [[Ukrainalazet|ukrainalazien]], [[Valgove'nalazet|valgove'nalazien]], [[Ruteenat|ruteenoin]], [[Gruuzielazet|gruuzielazien]], [[Gagauuzat|gagauuzoin]], [[Moldovalazet|moldovalazien]] sego [[Levantu|Levantan]] rahvahien pienen ozan keskes; [[Ven'alazet|ven'alazien]] da [[Kräšenät|kräšenöinke]] sego erähien muuloin [[Ven'an Federatsii|Ven'anmuan]] rahvahien – [[Čuvaašat|čuvaaššoin]], [[Marit|mariloin]], [[Udmurtat|udmurtoin]], [[Komit|komiloin]], [[Karjalazet|karjalazien]], [[Vepsäläzet|vepsäläzien]], [[Erzäläzet|erzäläzien]], [[Mokšalazet|mokšalazien]], [[Jakuutat|jakuuttoin]], [[Bur'aatat|bur'aattoin]], [[Hakaasat|hakaassoin]], [[osseettoin]] ozan da monien muuloin – keskes.

==Lähtiet==

[[Kategourii:Kristilližyön suunnat]]</text>
      <sha1>0sp8kj6ky7u1olrv643a897v4v8i44w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jevangelii Lukan mugah</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17332</id>
    <revision>
      <id>52786</id>
      <parentid>52285</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T15:03:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="773" sha1="03dk187xmzd0wu9q9a7ydrsperhomv0" xml:space="preserve">[[Failu:Byzantinischer_Maler_des_10._Jahrhunderts_001.jpg|pienoiskuva|Jevangelistu Luka. [[Vizantii]]. X vuozisada]]
'''Jevangelii Lukan mugah''' ([[Griekan kieli|griek]]. ''Εὐαγγέλιον κατὰ Λουκάν'', [[Latinan kieli|lat]]. ''Evangelium secundum Lucam'') on [[Uuzi sana|Uvven Sanan]] kolmas kniigu, yksi nelläs kanouniellizes [[Jevangelii|Jevangelies]]. Perindön mugah hänen ies ollah [[Jevangelii Matfein mugah|Matfein]] Da [[Jevangelii Markan mugah|Markan]] [[Jevangelii|Jevangeliet]], hänele jälles — Iivanan Jevangelii. Kirjuttajannu on apostol [[Luka (apostol|Luka]].&lt;ref&gt;[https://example.com Uuzi Sana livvikse]&lt;/ref&gt;

== Lähtehet ==
[[Kategourii:Biblii|J]]
[[Kategourii:Hristianskoi usko|Uuzi sana]]
[[Kategourii:Jevangelii Lukan mugah]]</text>
      <sha1>03dk187xmzd0wu9q9a7ydrsperhomv0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52787</id>
      <parentid>52786</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T15:04:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="775" sha1="3w0ai07pg44pydrr3pka5qys921vqxb" xml:space="preserve">[[Failu:Byzantinischer_Maler_des_10._Jahrhunderts_001.jpg|pienoiskuva|Jevangelistu Luka. [[Vizantii]]. X vuozisada]]
'''Jevangelii Lukan mugah''' ([[Griekan kieli|griek]]. ''Εὐαγγέλιον κατὰ Λουκάν'', [[Latinan kieli|lat]]. ''Evangelium secundum Lucam'') on [[Uuzi sana|Uvven Sanan]] kolmas kniigu, yksi nelläs kanouniellizes [[Jevangelii|Jevangelies]]. Perindön mugah hänen ies ollah [[Jevangelii Matfein mugah|Matfein]] Da [[Jevangelii Markan mugah|Markan]] [[Jevangelii|Jevangeliet]], hänele jälles — Iivanan Jevangelii. Kirjuttajannu on apostol [[Luka (apostol|Luka]].&lt;ref&gt;[https://example.com Uuzi Sana livvikse]&lt;/ref&gt;

== Lähtehet ==
[[Kategourii:Biblii|J]]
[[Kategourii:Hristianskoi usko|Uuzi sana]]
[[Kategourii:Jevangelii Lukan mugah|*]]</text>
      <sha1>3w0ai07pg44pydrr3pka5qys921vqxb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagin:Abhaazii</title>
    <ns>1</ns>
    <id>17443</id>
    <revision>
      <id>52803</id>
      <parentid>52599</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T23:21:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Onegaborg</username>
        <id>144</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Vastavus</comment>
      <origin>52803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9882" sha1="l5gpdx7yld5jw1vjq9zpppwjv6u2a5g" xml:space="preserve">То же самое замечание, то и с Осетией. Нет в русском и английском языках долгой aa. А на языке оригинала вообще целиком другое название. Необходимо исправить. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 9. Ligakuuta 2026 kello 13.54 (MSK)

:А в карельском есть долгая аа. Как и остальные долгие гласные и дифтонги (ou, например) в заимствованиях они появляются в слогах в побочным ударением (либо основным, например, Gr&lt;u&gt;uu&lt;/u&gt;zii, &lt;u&gt;Ee&lt;/u&gt;possu и так далее). Так проще произносить, так уж исторически сложилось. Почему вас не возмущают заимствованные слова по типу Geol&lt;u&gt;ou&lt;/u&gt;gii или Akad&lt;u&gt;ee&lt;/u&gt;mii? [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 9. Ligakuuta 2026 kello 17.07 (MSK)
::Потому что, когда в заимствованиях есть &quot;карельские&quot; дифтонги (как например ou), то это в порядке вещей. Ведь каждый язык, заимствуя, подстраивает слова под свои нормы. А &quot;академия&quot; по-карельски уже давно - akadiemii. Не надо изобретать велосипед. Так что советую изменить Abhaazii на Abhazii как можно быстрее. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 03.21 (MSK)
:::Согласно словарю Маркиановой-Пюёли (2021) и разговорника Филипповой (2018) - Akadeemii. Чем же ситуация с Abhazii отличается, почему в этом слове должны быть только краткие гласные? [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 07.44 (MSK)
::::А с какой стати вдруг авторы указанных вами словарей стали переделывать уже существующие карельские слова, использовавшиеся до них уже годами? Может быть сначала с учёными надо было посоветоваться? Если вам вдруг почему-то не нравится короткое a в слове Abhazii, можете посоветоваться с учёными и написать Abhuazii, если такой вариант будет признан правильным. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 12.43 (MSK)
:::::Разговорник Филипповой издан Периодикой. Вы уверены, что он выходил без участия лингвистов? То же самое касается словаря Маркиановой-Пюёли, Людмила Маркинова и Райя Пюёли - признанные учёный-лингивисты, работающие с карельским языком уже которое десятилетие. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 15.36 (MSK)
::::::Они не придумывали варианты akadeemii, raadivo, Daanii и так далее. Варианты слов с аа существовали задолго до издания из работ. На вепкаре есть множество текстов. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 15.38 (MSK)
:::::А вы вообще общались хоть с одним карельским учёным-лингвистом лично? Если да, то с кем? Те учёные, которых я опросил, ничуть не меньше известны и уважаемы, и для них авторитетом является Большой русско-карельский словарь 2011 года, изданный в Карельском научном центре Академии наук. Давайте сначала посоветуемся с ними, прежде чем загрязнять ливвиковское наречие несвойственными ему дифтонгами и непроизносимыми знаками. В словаре R.Pyöli, изданном 10 годами позже, она просто переносит правило финского языка на карельский язык. И даже этот факт не даёт никакого права делать новые заимствования с нарушением карельской фонетики. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 11. Ligakuuta 2026 kello 23.18 (MSK)
::::::2011 года? Даже не 2018, автором которого так же является Татьяна Бойко? Учтите ещё тот факт, что автором словаря 2021 года, помимо Райт Пюёли, является ещё и Людмила Маркинова. Она тоже проводник некой &quot;финскости&quot;? А разговорник Филипповой, который издали в Периодике? И что есть загрязнение? Чем-то якобы финским &quot;загрязнять&quot; нельзя, а использовать налево и направо системы транслитераций и практических транскрипций для русского языка и формы слов из русского языка без какой-либо адаптации, со всеми письменными и фонетическими особенностями, не имеющими никакого отношения к карельскому языку - это всегда пожалуйста? Вполне нормально, что что-то может заимствоваться, особенно из близкородственных языков, и сам язык не стоит на месте. Только делать это нужно с умом и непредвзято, без аллергий на то или иное явление. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 12. Ligakuuta 2026 kello 02.39 (MSK)
:::::::*Райи Пюёли [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 12. Ligakuuta 2026 kello 02.39 (MSK)
:::::::По вопросу о долгих гласных aa, ee, oo в литературном ливвиковском наречии мною были опрошены учёный-лингвист, карельский языковой активист из Karjalan kielen kodi, представитель карелоязычного СМИ, преподаватель карельского языка-автор школьного учебника и даже Е.Филиппова, автор самоучителя, на которую тут ссылались. Все они ответили, что никаких вышеуказанных долгих гласных в литературной версии ливвиковского наречия не должно быть даже в заимствованиях из русского, где их не было с самого начала. Да, в отдельных говорах, например, в видлицком вместо дифтонгов могут произноситься эти длинные гласные, но в литературной версии, где есть жёсткие правила - их быть не должно. Что касается словаря Р.Пюёли, то там творится полная путанница. Иногда она заимствует длинные гласные прямо из финского языка, например, akadeemikku, иногда нет, например, aptiekkari. А иногда вообще использует оба варианта одновременно - teemu и tiemu. Другие учёные просто в ужасе от такого решения, устанавливающего систему без правил. Поэтому давайте установим правила для Ливвиковской Википедии, чтобы не превращать этот красивый язык в полностью хаотичный и некрасивый.
:::::::Если есть какие-то аргументы для изменения устоявшихся правил в ливвиковском наречии, давайте сначала их обсудим, не внося изменения в существующие статьи и не создавая новые, в которых используются гласные, отсутствующие сейчас. Да, eepossu и treener - 2 исключения в словаре Бойко, которые там появились скорее всего ошибочно. Это можно выяснить у автора словаря перед тем, как пытаться превратить это в новое правило для словообразования.  [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 19. Ligakuuta 2026 kello 02.21 (MSK)</text>
      <sha1>l5gpdx7yld5jw1vjq9zpppwjv6u2a5g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52804</id>
      <parentid>52803</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T23:25:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Onegaborg</username>
        <id>144</id>
      </contributor>
      <origin>52804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9880" sha1="k3watljzntshyvr9uxnmzs7dd0iz6c2" xml:space="preserve">То же самое замечание, то и с Осетией. Нет в русском и английском языках долгой aa. А на языке оригинала вообще целиком другое название. Необходимо исправить. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 9. Ligakuuta 2026 kello 13.54 (MSK)

:А в карельском есть долгая аа. Как и остальные долгие гласные и дифтонги (ou, например) в заимствованиях они появляются в слогах в побочным ударением (либо основным, например, Gr&lt;u&gt;uu&lt;/u&gt;zii, &lt;u&gt;Ee&lt;/u&gt;possu и так далее). Так проще произносить, так уж исторически сложилось. Почему вас не возмущают заимствованные слова по типу Geol&lt;u&gt;ou&lt;/u&gt;gii или Akad&lt;u&gt;ee&lt;/u&gt;mii? [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 9. Ligakuuta 2026 kello 17.07 (MSK)
::Потому что, когда в заимствованиях есть &quot;карельские&quot; дифтонги (как например ou), то это в порядке вещей. Ведь каждый язык, заимствуя, подстраивает слова под свои нормы. А &quot;академия&quot; по-карельски уже давно - akadiemii. Не надо изобретать велосипед. Так что советую изменить Abhaazii на Abhazii как можно быстрее. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 03.21 (MSK)
:::Согласно словарю Маркиановой-Пюёли (2021) и разговорника Филипповой (2018) - Akadeemii. Чем же ситуация с Abhazii отличается, почему в этом слове должны быть только краткие гласные? [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 07.44 (MSK)
::::А с какой стати вдруг авторы указанных вами словарей стали переделывать уже существующие карельские слова, использовавшиеся до них уже годами? Может быть сначала с учёными надо было посоветоваться? Если вам вдруг почему-то не нравится короткое a в слове Abhazii, можете посоветоваться с учёными и написать Abhuazii, если такой вариант будет признан правильным. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 12.43 (MSK)
:::::Разговорник Филипповой издан Периодикой. Вы уверены, что он выходил без участия лингвистов? То же самое касается словаря Маркиановой-Пюёли, Людмила Маркинова и Райя Пюёли - признанные учёный-лингивисты, работающие с карельским языком уже которое десятилетие. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 15.36 (MSK)
::::::Они не придумывали варианты akadeemii, raadivo, Daanii и так далее. Варианты слов с аа существовали задолго до издания из работ. На вепкаре есть множество текстов. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 15.38 (MSK)
:::::А вы вообще общались хоть с одним карельским учёным-лингвистом лично? Если да, то с кем? Те учёные, которых я опросил, ничуть не меньше известны и уважаемы, и для них авторитетом является Большой русско-карельский словарь 2011 года, изданный в Карельском научном центре Академии наук. Давайте сначала посоветуемся с ними, прежде чем загрязнять ливвиковское наречие несвойственными ему дифтонгами и непроизносимыми знаками. В словаре R.Pyöli, изданном 10 годами позже, она просто переносит правило финского языка на карельский язык. И даже этот факт не даёт никакого права делать новые заимствования с нарушением карельской фонетики. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 11. Ligakuuta 2026 kello 23.18 (MSK)
::::::2011 года? Даже не 2018, автором которого так же является Татьяна Бойко? Учтите ещё тот факт, что автором словаря 2021 года, помимо Райт Пюёли, является ещё и Людмила Маркинова. Она тоже проводник некой &quot;финскости&quot;? А разговорник Филипповой, который издали в Периодике? И что есть загрязнение? Чем-то якобы финским &quot;загрязнять&quot; нельзя, а использовать налево и направо системы транслитераций и практических транскрипций для русского языка и формы слов из русского языка без какой-либо адаптации, со всеми письменными и фонетическими особенностями, не имеющими никакого отношения к карельскому языку - это всегда пожалуйста? Вполне нормально, что что-то может заимствоваться, особенно из близкородственных языков, и сам язык не стоит на месте. Только делать это нужно с умом и непредвзято, без аллергий на то или иное явление. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 12. Ligakuuta 2026 kello 02.39 (MSK)
:::::::*Райи Пюёли [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 12. Ligakuuta 2026 kello 02.39 (MSK)
:::::::По вопросу о долгих гласных aa, ee, oo в литературном ливвиковском наречии мною были опрошены учёный-лингвист, карельский языковой активист из Karjalan kielen kodi, представитель карелоязычного СМИ, преподаватель карельского языка-автор школьного учебника и даже Е.Филиппова, автор самоучителя, на которую тут ссылались. Все они ответили, что никаких вышеуказанных долгих гласных в литературной версии ливвиковского наречия не должно быть даже в заимствованиях из русского, где их не было с самого начала. Да, в отдельных говорах, например, в видлицком вместо дифтонгов могут произноситься эти длинные гласные, но в литературной версии, где есть жёсткие правила - их быть не должно. Что касается словаря Р.Пюёли, то там творится полная путаница. Иногда она заимствует длинные гласные прямо из финского языка, например, akadeemikku, иногда нет, например, aptiekkari. А иногда вообще использует оба варианта одновременно - teemu и tiemu. Другие учёные просто в ужасе от такого решения, устанавливающего систему без правил. Поэтому давайте установим правила для Ливвиковской Википедии, чтобы не превращать этот красивый язык в полностью хаотичный и некрасивый.
:::::::Если есть какие-то аргументы для изменения устоявшихся правил в ливвиковском наречии, давайте сначала их обсудим, не внося изменения в существующие статьи и не создавая новые, в которых используются гласные, отсутствующие сейчас. Да, eepossu и treener - 2 исключения в словаре Бойко, которые там появились скорее всего ошибочно. Это можно выяснить у автора словаря перед тем, как пытаться превратить это в новое правило для словообразования.  [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 19. Ligakuuta 2026 kello 02.21 (MSK)</text>
      <sha1>k3watljzntshyvr9uxnmzs7dd0iz6c2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52805</id>
      <parentid>52804</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T23:36:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Onegaborg</username>
        <id>144</id>
      </contributor>
      <origin>52805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9764" sha1="2dig9x2ey43whyky0lp3608rqt72m02" xml:space="preserve">То же самое замечание, то и с Осетией. Нет в русском и английском языках долгой aa. А на языке оригинала вообще целиком другое название. Необходимо исправить. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 9. Ligakuuta 2026 kello 13.54 (MSK)

:А в карельском есть долгая аа. Как и остальные долгие гласные и дифтонги (ou, например) в заимствованиях они появляются в слогах в побочным ударением (либо основным, например, Gr&lt;u&gt;uu&lt;/u&gt;zii, &lt;u&gt;Ee&lt;/u&gt;possu и так далее). Так проще произносить, так уж исторически сложилось. Почему вас не возмущают заимствованные слова по типу Geol&lt;u&gt;ou&lt;/u&gt;gii или Akad&lt;u&gt;ee&lt;/u&gt;mii? [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 9. Ligakuuta 2026 kello 17.07 (MSK)
::Потому что, когда в заимствованиях есть &quot;карельские&quot; дифтонги (как например ou), то это в порядке вещей. Ведь каждый язык, заимствуя, подстраивает слова под свои нормы. А &quot;академия&quot; по-карельски уже давно - akadiemii. Не надо изобретать велосипед. Так что советую изменить Abhaazii на Abhazii как можно быстрее. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 03.21 (MSK)
:::Согласно словарю Маркиановой-Пюёли (2021) и разговорника Филипповой (2018) - Akadeemii. Чем же ситуация с Abhazii отличается, почему в этом слове должны быть только краткие гласные? [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 07.44 (MSK)
::::А с какой стати вдруг авторы указанных вами словарей стали переделывать уже существующие карельские слова, использовавшиеся до них уже годами? Может быть сначала с учёными надо было посоветоваться? Если вам вдруг почему-то не нравится короткое a в слове Abhazii, можете посоветоваться с учёными и написать Abhuazii, если такой вариант будет признан правильным. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 12.43 (MSK)
:::::Разговорник Филипповой издан Периодикой. Вы уверены, что он выходил без участия лингвистов? То же самое касается словаря Маркиановой-Пюёли, Людмила Маркинова и Райя Пюёли - признанные учёный-лингивисты, работающие с карельским языком уже которое десятилетие. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 15.36 (MSK)
::::::Они не придумывали варианты akadeemii, raadivo, Daanii и так далее. Варианты слов с аа существовали задолго до издания из работ. На вепкаре есть множество текстов. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 15.38 (MSK)
:::::А вы вообще общались хоть с одним карельским учёным-лингвистом лично? Если да, то с кем? Те учёные, которых я опросил, ничуть не меньше известны и уважаемы, и для них авторитетом является Большой русско-карельский словарь 2011 года, изданный в Карельском научном центре Академии наук. Давайте сначала посоветуемся с ними, прежде чем загрязнять ливвиковское наречие несвойственными ему дифтонгами и непроизносимыми знаками. В словаре R.Pyöli, изданном 10 годами позже, она просто переносит правило финского языка на карельский язык. И даже этот факт не даёт никакого права делать новые заимствования с нарушением карельской фонетики. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 11. Ligakuuta 2026 kello 23.18 (MSK)
::::::2011 года? Даже не 2018, автором которого так же является Татьяна Бойко? Учтите ещё тот факт, что автором словаря 2021 года, помимо Райт Пюёли, является ещё и Людмила Маркинова. Она тоже проводник некой &quot;финскости&quot;? А разговорник Филипповой, который издали в Периодике? И что есть загрязнение? Чем-то якобы финским &quot;загрязнять&quot; нельзя, а использовать налево и направо системы транслитераций и практических транскрипций для русского языка и формы слов из русского языка без какой-либо адаптации, со всеми письменными и фонетическими особенностями, не имеющими никакого отношения к карельскому языку - это всегда пожалуйста? Вполне нормально, что что-то может заимствоваться, особенно из близкородственных языков, и сам язык не стоит на месте. Только делать это нужно с умом и непредвзято, без аллергий на то или иное явление. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 12. Ligakuuta 2026 kello 02.39 (MSK)
:::::::*Райи Пюёли [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 12. Ligakuuta 2026 kello 02.39 (MSK)
:::::::По вопросу о долгих гласных aa, ee, oo в литературном ливвиковском наречии мною были опрошены учёный-лингвист, карельский языковой активист из Karjalan kielen kodi, представитель карелоязычного СМИ, преподаватель карельского языка-автор школьного учебника. Все они ответили, что никаких вышеуказанных долгих гласных в литературной версии ливвиковского наречия не должно быть даже в заимствованиях из русского, где их не было с самого начала. Да, в отдельных говорах, например, в видлицком вместо дифтонгов могут произноситься эти длинные гласные, но в литературной версии, где есть жёсткие правила - их быть не должно. Что касается словаря Р.Пюёли, то там творится полная путаница. Иногда она заимствует длинные гласные прямо из финского языка, например, akadeemikku, иногда нет, например, aptiekkari. А иногда вообще использует оба варианта одновременно - teemu и tiemu. Другие учёные просто в ужасе от такого решения, устанавливающего систему без правил. Поэтому давайте установим правила для Ливвиковской Википедии, чтобы не превращать этот красивый язык в полностью хаотичный и некрасивый.
:::::::Если есть какие-то аргументы для изменения устоявшихся правил в ливвиковском наречии, давайте сначала их обсудим, не внося изменения в существующие статьи и не создавая новые, в которых используются гласные, отсутствующие сейчас. Да, eepossu и treener - 2 исключения в словаре Бойко, которые там появились скорее всего ошибочно. Это можно выяснить у автора словаря перед тем, как пытаться превратить это в новое правило для словообразования.  [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 19. Ligakuuta 2026 kello 02.21 (MSK)</text>
      <sha1>2dig9x2ey43whyky0lp3608rqt72m02</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedii:Haldivomiehen valličus 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>17448</id>
    <revision>
      <id>52799</id>
      <parentid>52747</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T20:48:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Olksolo</username>
        <id>356</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vastustan */ vastaus ([[mw:c:Special:MyLanguage/User:JWBTH/CD|CD]])</comment>
      <origin>52799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10928" sha1="6qvrtg4h0p4olw00quixahguilnna7i" xml:space="preserve">== Haldivomiehen valličus 2026 ==
&lt;div style= &quot;background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px&quot;&gt;
'''olo:''' &lt;!-- need translation --&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style= &quot;background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px&quot;&gt;
'''en:''' 
Since our wiki lacks a local procedure for managing &quot;advanced&quot; technical flags (administrator, bureaucrat, checkuser, oversighter), the procedure is governed by Meta-Wiki: [[m:Steward_requests/Permissions/Minimum_voting_requirements]].

The administrator flag may be granted permanently or temporarily. A permanent flag is granted if a steward considers our local community &quot;large enough&quot; (however, it has not been considered as such so far).

Temporary admin flag:
* Discussion lasts at least 1 week
* Total votes: 3–6
* Support: 2–4 votes (²/₃ of voters)
* Objections have been thoroughly discussed

Permanent admin flag:
* Discussion lasts at least 1 week
* Total votes: ≥ 5
* Support: ≥ 80%
* Objections have been thoroughly discussed
&lt;/div&gt;
&lt;div style= &quot;background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px&quot;&gt;
'''ru:''' 
Поскольку в нашей вики отсутствует локальная процедура управления «высшими» техническими флагами (администратор, бюрократ, чекюзер, ревизор), процедура регламентируется на мета-вики: [[m:Steward_requests/Permissions/Minimum_voting_requirements]].

Флаг администратора может выдаваться на постоянно или временно. Постоянный флаг выдаётся, если стюард сочтёт наше локальное сообщество «достаточно большим» (однако до сих пор не считалось).

Временный флаг администратора:
* обсуждение длится не менее 1 недели
* всего голосов: 3—6
* поддержка: 2—4 голоса (²/₃ от голосовавших)
* возражения были всесторонне обсуждены

Постоянный флаг администратора:
* обсуждение длится не менее 1 недели
* всего голосов: ≥ 5
* поддержка: ≥ 80 %
* возражения были всесторонне обсуждены
&lt;/div&gt;

=== [[User:Onegaborg|Onegaborg]] ===

==== Kannatan ====
{{Kannatan}} -- [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 15.10 (MSK)

 {{Kannatan}} --[[Käyttäi:Oravu|Oravu]] ([[Käyttäi pagin:Oravu|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 14.29 (MSK)

{{Kannatan}} --[[Käyttäi:Ochag2026|Ochag2026]] ([[Käyttäi pagin:Ochag2026|pagin]]) 16. Ligakuuta 2026 kello 15.29 (MSK)

==== Vastustan ====
{{Vastustan}} -- [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]]

[[Kategourii:Wikipedii]]
: Поскольку возражения должны быть всесторонне обсуждены, а пользователь не посчитал нужным высказать какие-то аргументы, я предположу, что данный голос вызван длительным личным конфликтом между этими двумя пользователями на почве лингвистических разногласий, что в целом не препятствует получению этого технического флага. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 10.57 (MSK)

:Мне казалось, что дискуссии будут развиваться в обсуждениях, но раз тут, то без проблем. 
:1) Госолование со знаком &quot;минус&quot; с моей стороны вызвано не какими-то лингвистическими разногласиями, а подходу к их решениям. Резкое непринятие обоснованных идей для развития ранее неразвитых областей языка и обновления вокабуляра статей там, где это действительно насущно необходимо (химические элементы, например), даже при условии редкого, но даже полного согласия. Я против подхода &quot;кто первый встал, того и тапки&quot;.
:2) Встречающиеся необоснованные угрозы баном или чем-то подобным. Особенно показательным был случай угроз неким администраторским воздействием в содержании некоторых &quot;лингвистических разногласий&quot;, например, обсуждении написания австралийской столицы Канберры, варианта которого до написания статьи вообще не было. 
:Финал: Я не против именно участника, а некоторых моментов его подхода, поэтому если что-то обсудить и прийти к каким-то разумным выводам, то я не против изменить своё решение. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 11.49 (MSK)
::В данном случае оппонент переносит споры с чисто лингвистических тем на личные. Такого не должно быть. Он не идёт на компромиссы, не хочет советоваться перед принятием решений, намеренно выбирает для редактирования спорные темы, игнорирует мнение известных учёных. Я всегда готов к плодотворным дискуссиям и компромиссам, но всё должно идти в рамках приличий. И не стоит выносить эту тему сюда. Достаточно отдать свой голос за или против предложенной кандидатуры. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 12.33 (MSK)
:::Не думаю, что в рамки приличий умещается игнорирование обсуждения по голосованию. Против вас как человека никто ничего не имеет, вопросы касаются исключительно работы на Wikipedii. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 15. Ligakuuta 2026 kello 01.38 (MSK)
:::Малые разделы Википедии, такие как наш, держатся на считанных единицах активных авторов. В таких условиях каждый редактор на вес золота, а внутренний раскол это путь к стагнации. Прошлые обсуждения наглядно обнажили проблему: у нас нет официальных, утвержденных правил транслитерации и кодификации новых терминов. И как раз поэтому будущий администратор должен быть образцом дипломатичности, но сейчас вам явно не хватает гибкости и готовности к компромиссам. Флаг администратора это инструмент технической защиты проекта от вандалов, а не дубинка для победы в дискуссиях с коллегами. 
:::Я не стану пока блокировать эту заявку своим &quot;минусом&quot;, но хочу, чтобы кандидат услышал просьбу изменить стиль общения на партнерский. [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 17. Ligakuuta 2026 kello 12.49 (MSK)
: Во-первых, за всё время взаимодействия с оппонентами кандидат не применил к ним никаких административных мер — ни блокировок, ни защиты страниц, — несмотря на разногласия. На мой взгляд, это как раз и свидетельствует о сдержанности и понимании того, что флаг администратора — инструмент защиты проекта, а не средство победы в дискуссиях.
: Во-вторых, относительно «развития языка и обновления вокабуляра». Википедия фиксирует то, что уже описано в авторитетных источниках, а не создаёт новое знание или языковые стандарты: выработка языковых норм и терминологии — задача профильных специалистов, а не редакторов Википедии. Onegaborg неоднократно писал об этом своим оппонентам. Согласно первому столпу, Википедия — это энциклопедия, и она не является местом для изложения личных мнений, личного опыта или личных доводов; оригинальные идеи и результаты самостоятельно проведённых исследований здесь неуместны. Попытка «развивать язык» на страницах Википедии без опоры на утверждённые нормы и авторитетные источники — это по сути оригинальное исследование.
: Призываю участников голосовать по существу — оценивая пригодность кандидата к технической и организационной работе. Onegaborg обладает необходимым опытом — 12 лет участия в проекте — и готов к диалогу. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 18. Ligakuuta 2026 kello 23.48 (MSK)</text>
      <sha1>6qvrtg4h0p4olw00quixahguilnna7i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52800</id>
      <parentid>52799</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T20:49:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Olksolo</username>
        <id>356</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>оформление</comment>
      <origin>52800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10928" sha1="rezzxde9t4llc58iz1rvuc291rkwvym" xml:space="preserve">== Haldivomiehen valličus 2026 ==
&lt;div style= &quot;background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px&quot;&gt;
'''olo:''' &lt;!-- need translation --&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style= &quot;background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px&quot;&gt;
'''en:''' 
Since our wiki lacks a local procedure for managing &quot;advanced&quot; technical flags (administrator, bureaucrat, checkuser, oversighter), the procedure is governed by Meta-Wiki: [[m:Steward_requests/Permissions/Minimum_voting_requirements]].

The administrator flag may be granted permanently or temporarily. A permanent flag is granted if a steward considers our local community &quot;large enough&quot; (however, it has not been considered as such so far).

Temporary admin flag:
* Discussion lasts at least 1 week
* Total votes: 3–6
* Support: 2–4 votes (²/₃ of voters)
* Objections have been thoroughly discussed

Permanent admin flag:
* Discussion lasts at least 1 week
* Total votes: ≥ 5
* Support: ≥ 80%
* Objections have been thoroughly discussed
&lt;/div&gt;
&lt;div style= &quot;background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px&quot;&gt;
'''ru:''' 
Поскольку в нашей вики отсутствует локальная процедура управления «высшими» техническими флагами (администратор, бюрократ, чекюзер, ревизор), процедура регламентируется на мета-вики: [[m:Steward_requests/Permissions/Minimum_voting_requirements]].

Флаг администратора может выдаваться на постоянно или временно. Постоянный флаг выдаётся, если стюард сочтёт наше локальное сообщество «достаточно большим» (однако до сих пор не считалось).

Временный флаг администратора:
* обсуждение длится не менее 1 недели
* всего голосов: 3—6
* поддержка: 2—4 голоса (²/₃ от голосовавших)
* возражения были всесторонне обсуждены

Постоянный флаг администратора:
* обсуждение длится не менее 1 недели
* всего голосов: ≥ 5
* поддержка: ≥ 80 %
* возражения были всесторонне обсуждены
&lt;/div&gt;

=== [[User:Onegaborg|Onegaborg]] ===

==== Kannatan ====
{{Kannatan}} -- [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 15.10 (MSK)

{{Kannatan}} --[[Käyttäi:Oravu|Oravu]] ([[Käyttäi pagin:Oravu|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 14.29 (MSK)

{{Kannatan}} --[[Käyttäi:Ochag2026|Ochag2026]] ([[Käyttäi pagin:Ochag2026|pagin]]) 16. Ligakuuta 2026 kello 15.29 (MSK)

==== Vastustan ====
{{Vastustan}} -- [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]]

: Поскольку возражения должны быть всесторонне обсуждены, а пользователь не посчитал нужным высказать какие-то аргументы, я предположу, что данный голос вызван длительным личным конфликтом между этими двумя пользователями на почве лингвистических разногласий, что в целом не препятствует получению этого технического флага. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 10.57 (MSK)

:Мне казалось, что дискуссии будут развиваться в обсуждениях, но раз тут, то без проблем. 
:1) Госолование со знаком &quot;минус&quot; с моей стороны вызвано не какими-то лингвистическими разногласиями, а подходу к их решениям. Резкое непринятие обоснованных идей для развития ранее неразвитых областей языка и обновления вокабуляра статей там, где это действительно насущно необходимо (химические элементы, например), даже при условии редкого, но даже полного согласия. Я против подхода &quot;кто первый встал, того и тапки&quot;.
:2) Встречающиеся необоснованные угрозы баном или чем-то подобным. Особенно показательным был случай угроз неким администраторским воздействием в содержании некоторых &quot;лингвистических разногласий&quot;, например, обсуждении написания австралийской столицы Канберры, варианта которого до написания статьи вообще не было. 
:Финал: Я не против именно участника, а некоторых моментов его подхода, поэтому если что-то обсудить и прийти к каким-то разумным выводам, то я не против изменить своё решение. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 11.49 (MSK)
::В данном случае оппонент переносит споры с чисто лингвистических тем на личные. Такого не должно быть. Он не идёт на компромиссы, не хочет советоваться перед принятием решений, намеренно выбирает для редактирования спорные темы, игнорирует мнение известных учёных. Я всегда готов к плодотворным дискуссиям и компромиссам, но всё должно идти в рамках приличий. И не стоит выносить эту тему сюда. Достаточно отдать свой голос за или против предложенной кандидатуры. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 12.33 (MSK)
:::Не думаю, что в рамки приличий умещается игнорирование обсуждения по голосованию. Против вас как человека никто ничего не имеет, вопросы касаются исключительно работы на Wikipedii. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 15. Ligakuuta 2026 kello 01.38 (MSK)
:::Малые разделы Википедии, такие как наш, держатся на считанных единицах активных авторов. В таких условиях каждый редактор на вес золота, а внутренний раскол это путь к стагнации. Прошлые обсуждения наглядно обнажили проблему: у нас нет официальных, утвержденных правил транслитерации и кодификации новых терминов. И как раз поэтому будущий администратор должен быть образцом дипломатичности, но сейчас вам явно не хватает гибкости и готовности к компромиссам. Флаг администратора это инструмент технической защиты проекта от вандалов, а не дубинка для победы в дискуссиях с коллегами. 
:::Я не стану пока блокировать эту заявку своим &quot;минусом&quot;, но хочу, чтобы кандидат услышал просьбу изменить стиль общения на партнерский. [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 17. Ligakuuta 2026 kello 12.49 (MSK)
: Во-первых, за всё время взаимодействия с оппонентами кандидат не применил к ним никаких административных мер — ни блокировок, ни защиты страниц, — несмотря на разногласия. На мой взгляд, это как раз и свидетельствует о сдержанности и понимании того, что флаг администратора — инструмент защиты проекта, а не средство победы в дискуссиях.
: Во-вторых, относительно «развития языка и обновления вокабуляра». Википедия фиксирует то, что уже описано в авторитетных источниках, а не создаёт новое знание или языковые стандарты: выработка языковых норм и терминологии — задача профильных специалистов, а не редакторов Википедии. Onegaborg неоднократно писал об этом своим оппонентам. Согласно первому столпу, Википедия — это энциклопедия, и она не является местом для изложения личных мнений, личного опыта или личных доводов; оригинальные идеи и результаты самостоятельно проведённых исследований здесь неуместны. Попытка «развивать язык» на страницах Википедии без опоры на утверждённые нормы и авторитетные источники — это по сути оригинальное исследование.
: Призываю участников голосовать по существу — оценивая пригодность кандидата к технической и организационной работе. Onegaborg обладает необходимым опытом — 12 лет участия в проекте — и готов к диалогу. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 18. Ligakuuta 2026 kello 23.48 (MSK)

[[Kategourii:Wikipedii]]</text>
      <sha1>rezzxde9t4llc58iz1rvuc291rkwvym</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52802</id>
      <parentid>52800</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T21:37:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Fembriha</username>
        <id>8650</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vastustan */ Vastavus</comment>
      <origin>52802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13041" sha1="2tqwpkbkm5yyttsdnio18w9kik5b4wb" xml:space="preserve">== Haldivomiehen valličus 2026 ==
&lt;div style= &quot;background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px&quot;&gt;
'''olo:''' &lt;!-- need translation --&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style= &quot;background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px&quot;&gt;
'''en:''' 
Since our wiki lacks a local procedure for managing &quot;advanced&quot; technical flags (administrator, bureaucrat, checkuser, oversighter), the procedure is governed by Meta-Wiki: [[m:Steward_requests/Permissions/Minimum_voting_requirements]].

The administrator flag may be granted permanently or temporarily. A permanent flag is granted if a steward considers our local community &quot;large enough&quot; (however, it has not been considered as such so far).

Temporary admin flag:
* Discussion lasts at least 1 week
* Total votes: 3–6
* Support: 2–4 votes (²/₃ of voters)
* Objections have been thoroughly discussed

Permanent admin flag:
* Discussion lasts at least 1 week
* Total votes: ≥ 5
* Support: ≥ 80%
* Objections have been thoroughly discussed
&lt;/div&gt;
&lt;div style= &quot;background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px&quot;&gt;
'''ru:''' 
Поскольку в нашей вики отсутствует локальная процедура управления «высшими» техническими флагами (администратор, бюрократ, чекюзер, ревизор), процедура регламентируется на мета-вики: [[m:Steward_requests/Permissions/Minimum_voting_requirements]].

Флаг администратора может выдаваться на постоянно или временно. Постоянный флаг выдаётся, если стюард сочтёт наше локальное сообщество «достаточно большим» (однако до сих пор не считалось).

Временный флаг администратора:
* обсуждение длится не менее 1 недели
* всего голосов: 3—6
* поддержка: 2—4 голоса (²/₃ от голосовавших)
* возражения были всесторонне обсуждены

Постоянный флаг администратора:
* обсуждение длится не менее 1 недели
* всего голосов: ≥ 5
* поддержка: ≥ 80 %
* возражения были всесторонне обсуждены
&lt;/div&gt;

=== [[User:Onegaborg|Onegaborg]] ===

==== Kannatan ====
{{Kannatan}} -- [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 15.10 (MSK)

{{Kannatan}} --[[Käyttäi:Oravu|Oravu]] ([[Käyttäi pagin:Oravu|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 14.29 (MSK)

{{Kannatan}} --[[Käyttäi:Ochag2026|Ochag2026]] ([[Käyttäi pagin:Ochag2026|pagin]]) 16. Ligakuuta 2026 kello 15.29 (MSK)

==== Vastustan ====
{{Vastustan}} -- [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]]

: Поскольку возражения должны быть всесторонне обсуждены, а пользователь не посчитал нужным высказать какие-то аргументы, я предположу, что данный голос вызван длительным личным конфликтом между этими двумя пользователями на почве лингвистических разногласий, что в целом не препятствует получению этого технического флага. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 10.57 (MSK)

:Мне казалось, что дискуссии будут развиваться в обсуждениях, но раз тут, то без проблем. 
:1) Госолование со знаком &quot;минус&quot; с моей стороны вызвано не какими-то лингвистическими разногласиями, а подходу к их решениям. Резкое непринятие обоснованных идей для развития ранее неразвитых областей языка и обновления вокабуляра статей там, где это действительно насущно необходимо (химические элементы, например), даже при условии редкого, но даже полного согласия. Я против подхода &quot;кто первый встал, того и тапки&quot;.
:2) Встречающиеся необоснованные угрозы баном или чем-то подобным. Особенно показательным был случай угроз неким администраторским воздействием в содержании некоторых &quot;лингвистических разногласий&quot;, например, обсуждении написания австралийской столицы Канберры, варианта которого до написания статьи вообще не было. 
:Финал: Я не против именно участника, а некоторых моментов его подхода, поэтому если что-то обсудить и прийти к каким-то разумным выводам, то я не против изменить своё решение. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 11.49 (MSK)
::В данном случае оппонент переносит споры с чисто лингвистических тем на личные. Такого не должно быть. Он не идёт на компромиссы, не хочет советоваться перед принятием решений, намеренно выбирает для редактирования спорные темы, игнорирует мнение известных учёных. Я всегда готов к плодотворным дискуссиям и компромиссам, но всё должно идти в рамках приличий. И не стоит выносить эту тему сюда. Достаточно отдать свой голос за или против предложенной кандидатуры. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 12.33 (MSK)
:::Не думаю, что в рамки приличий умещается игнорирование обсуждения по голосованию. Против вас как человека никто ничего не имеет, вопросы касаются исключительно работы на Wikipedii. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 15. Ligakuuta 2026 kello 01.38 (MSK)
:::Малые разделы Википедии, такие как наш, держатся на считанных единицах активных авторов. В таких условиях каждый редактор на вес золота, а внутренний раскол это путь к стагнации. Прошлые обсуждения наглядно обнажили проблему: у нас нет официальных, утвержденных правил транслитерации и кодификации новых терминов. И как раз поэтому будущий администратор должен быть образцом дипломатичности, но сейчас вам явно не хватает гибкости и готовности к компромиссам. Флаг администратора это инструмент технической защиты проекта от вандалов, а не дубинка для победы в дискуссиях с коллегами. 
:::Я не стану пока блокировать эту заявку своим &quot;минусом&quot;, но хочу, чтобы кандидат услышал просьбу изменить стиль общения на партнерский. [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 17. Ligakuuta 2026 kello 12.49 (MSK)
: Во-первых, за всё время взаимодействия с оппонентами кандидат не применил к ним никаких административных мер — ни блокировок, ни защиты страниц, — несмотря на разногласия. На мой взгляд, это как раз и свидетельствует о сдержанности и понимании того, что флаг администратора — инструмент защиты проекта, а не средство победы в дискуссиях.
: Во-вторых, относительно «развития языка и обновления вокабуляра». Википедия фиксирует то, что уже описано в авторитетных источниках, а не создаёт новое знание или языковые стандарты: выработка языковых норм и терминологии — задача профильных специалистов, а не редакторов Википедии. Onegaborg неоднократно писал об этом своим оппонентам. Согласно первому столпу, Википедия — это энциклопедия, и она не является местом для изложения личных мнений, личного опыта или личных доводов; оригинальные идеи и результаты самостоятельно проведённых исследований здесь неуместны. Попытка «развивать язык» на страницах Википедии без опоры на утверждённые нормы и авторитетные источники — это по сути оригинальное исследование.
: Призываю участников голосовать по существу — оценивая пригодность кандидата к технической и организационной работе. Onegaborg обладает необходимым опытом — 12 лет участия в проекте — и готов к диалогу. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 18. Ligakuuta 2026 kello 23.48 (MSK)
::1) И хорошо, что не применялись, но угрозы явно не то, что стоит применять в дискуссии, на темы, не связанные с нарушением правил сообщества. Пускай в таких моментах ружья на стене на просто не будет, чем оно неожиданно выстрелит. Это главный вопрос и он касается организационной работы. Как выше изложил @[[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]], партнёрский стиль всегда самый лучший.
::2) Задача профильных специалистов, это да. И при этом стоит учесть и то, что либо нет возможности, воли, желания или чего-то ещё, чтоб им охватить все темы, необходимые для полноценного функционирования, как минимум, научного стиля карельского языка, те же химические элементы, названия стран дальше самых ближайших и известных, и из прочих дисциплин. Что уж говорить о стандартах транслитераций, сокращениях, адаптациях и создании более узкоспециализированных терминов и понятий. Смею предположить, что если не тут, то этого просто никто и нигде не будет делать ещё очень долгое время, если вообще будет когда-нибудь. Википедия в этом плане может работать для привлечения внимания к этим вопросам, так и помощи для развития языка в целом. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 19. Ligakuuta 2026 kello 00.37 (MSK)

[[Kategourii:Wikipedii]]</text>
      <sha1>2tqwpkbkm5yyttsdnio18w9kik5b4wb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52810</id>
      <parentid>52802</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T10:13:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>283</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kannatan */</comment>
      <origin>52810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13704" sha1="fn2fo2zkauprev4ofawesumtcekpgcu" xml:space="preserve">== Haldivomiehen valličus 2026 ==
&lt;div style= &quot;background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px&quot;&gt;
'''olo:''' &lt;!-- need translation --&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style= &quot;background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px&quot;&gt;
'''en:''' 
Since our wiki lacks a local procedure for managing &quot;advanced&quot; technical flags (administrator, bureaucrat, checkuser, oversighter), the procedure is governed by Meta-Wiki: [[m:Steward_requests/Permissions/Minimum_voting_requirements]].

The administrator flag may be granted permanently or temporarily. A permanent flag is granted if a steward considers our local community &quot;large enough&quot; (however, it has not been considered as such so far).

Temporary admin flag:
* Discussion lasts at least 1 week
* Total votes: 3–6
* Support: 2–4 votes (²/₃ of voters)
* Objections have been thoroughly discussed

Permanent admin flag:
* Discussion lasts at least 1 week
* Total votes: ≥ 5
* Support: ≥ 80%
* Objections have been thoroughly discussed
&lt;/div&gt;
&lt;div style= &quot;background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px&quot;&gt;
'''ru:''' 
Поскольку в нашей вики отсутствует локальная процедура управления «высшими» техническими флагами (администратор, бюрократ, чекюзер, ревизор), процедура регламентируется на мета-вики: [[m:Steward_requests/Permissions/Minimum_voting_requirements]].

Флаг администратора может выдаваться на постоянно или временно. Постоянный флаг выдаётся, если стюард сочтёт наше локальное сообщество «достаточно большим» (однако до сих пор не считалось).

Временный флаг администратора:
* обсуждение длится не менее 1 недели
* всего голосов: 3—6
* поддержка: 2—4 голоса (²/₃ от голосовавших)
* возражения были всесторонне обсуждены

Постоянный флаг администратора:
* обсуждение длится не менее 1 недели
* всего голосов: ≥ 5
* поддержка: ≥ 80 %
* возражения были всесторонне обсуждены
&lt;/div&gt;

=== [[User:Onegaborg|Onegaborg]] ===

==== Kannatan ====
{{Kannatan}} -- [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 15.10 (MSK)

{{Kannatan}} --[[Käyttäi:Oravu|Oravu]] ([[Käyttäi pagin:Oravu|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 14.29 (MSK)

{{Kannatan}} --[[Käyttäi:Ochag2026|Ochag2026]] ([[Käyttäi pagin:Ochag2026|pagin]]) 16. Ligakuuta 2026 kello 15.29 (MSK)

{{Kannatan}}. Для обсуждения предлагаемых ниже терминологических нововведений можно создать аналог наших [[:tt:Википедия:Проект:Терминнар]] и и упрощённого правила [[:tt:Википедия:Татар Википедиясе теле|ВП:Язык татарской Википедии]]. Из Казани, с глубоким уважением к Вашему языку и культуре, дорогие коллеги.  -- [[Käyttäi:Frhdkazan|Frhdkazan]] ([[Käyttäi pagin:Frhdkazan|pagin]]) 19. Ligakuuta 2026 kello 13.13 (MSK)

==== Vastustan ====
{{Vastustan}} -- [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]]

: Поскольку возражения должны быть всесторонне обсуждены, а пользователь не посчитал нужным высказать какие-то аргументы, я предположу, что данный голос вызван длительным личным конфликтом между этими двумя пользователями на почве лингвистических разногласий, что в целом не препятствует получению этого технического флага. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 10.57 (MSK)

:Мне казалось, что дискуссии будут развиваться в обсуждениях, но раз тут, то без проблем. 
:1) Госолование со знаком &quot;минус&quot; с моей стороны вызвано не какими-то лингвистическими разногласиями, а подходу к их решениям. Резкое непринятие обоснованных идей для развития ранее неразвитых областей языка и обновления вокабуляра статей там, где это действительно насущно необходимо (химические элементы, например), даже при условии редкого, но даже полного согласия. Я против подхода &quot;кто первый встал, того и тапки&quot;.
:2) Встречающиеся необоснованные угрозы баном или чем-то подобным. Особенно показательным был случай угроз неким администраторским воздействием в содержании некоторых &quot;лингвистических разногласий&quot;, например, обсуждении написания австралийской столицы Канберры, варианта которого до написания статьи вообще не было. 
:Финал: Я не против именно участника, а некоторых моментов его подхода, поэтому если что-то обсудить и прийти к каким-то разумным выводам, то я не против изменить своё решение. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 11.49 (MSK)
::В данном случае оппонент переносит споры с чисто лингвистических тем на личные. Такого не должно быть. Он не идёт на компромиссы, не хочет советоваться перед принятием решений, намеренно выбирает для редактирования спорные темы, игнорирует мнение известных учёных. Я всегда готов к плодотворным дискуссиям и компромиссам, но всё должно идти в рамках приличий. И не стоит выносить эту тему сюда. Достаточно отдать свой голос за или против предложенной кандидатуры. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 12.33 (MSK)
:::Не думаю, что в рамки приличий умещается игнорирование обсуждения по голосованию. Против вас как человека никто ничего не имеет, вопросы касаются исключительно работы на Wikipedii. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 15. Ligakuuta 2026 kello 01.38 (MSK)
:::Малые разделы Википедии, такие как наш, держатся на считанных единицах активных авторов. В таких условиях каждый редактор на вес золота, а внутренний раскол это путь к стагнации. Прошлые обсуждения наглядно обнажили проблему: у нас нет официальных, утвержденных правил транслитерации и кодификации новых терминов. И как раз поэтому будущий администратор должен быть образцом дипломатичности, но сейчас вам явно не хватает гибкости и готовности к компромиссам. Флаг администратора это инструмент технической защиты проекта от вандалов, а не дубинка для победы в дискуссиях с коллегами. 
:::Я не стану пока блокировать эту заявку своим &quot;минусом&quot;, но хочу, чтобы кандидат услышал просьбу изменить стиль общения на партнерский. [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 17. Ligakuuta 2026 kello 12.49 (MSK)
: Во-первых, за всё время взаимодействия с оппонентами кандидат не применил к ним никаких административных мер — ни блокировок, ни защиты страниц, — несмотря на разногласия. На мой взгляд, это как раз и свидетельствует о сдержанности и понимании того, что флаг администратора — инструмент защиты проекта, а не средство победы в дискуссиях.
: Во-вторых, относительно «развития языка и обновления вокабуляра». Википедия фиксирует то, что уже описано в авторитетных источниках, а не создаёт новое знание или языковые стандарты: выработка языковых норм и терминологии — задача профильных специалистов, а не редакторов Википедии. Onegaborg неоднократно писал об этом своим оппонентам. Согласно первому столпу, Википедия — это энциклопедия, и она не является местом для изложения личных мнений, личного опыта или личных доводов; оригинальные идеи и результаты самостоятельно проведённых исследований здесь неуместны. Попытка «развивать язык» на страницах Википедии без опоры на утверждённые нормы и авторитетные источники — это по сути оригинальное исследование.
: Призываю участников голосовать по существу — оценивая пригодность кандидата к технической и организационной работе. Onegaborg обладает необходимым опытом — 12 лет участия в проекте — и готов к диалогу. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 18. Ligakuuta 2026 kello 23.48 (MSK)
::1) И хорошо, что не применялись, но угрозы явно не то, что стоит применять в дискуссии, на темы, не связанные с нарушением правил сообщества. Пускай в таких моментах ружья на стене на просто не будет, чем оно неожиданно выстрелит. Это главный вопрос и он касается организационной работы. Как выше изложил @[[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]], партнёрский стиль всегда самый лучший.
::2) Задача профильных специалистов, это да. И при этом стоит учесть и то, что либо нет возможности, воли, желания или чего-то ещё, чтоб им охватить все темы, необходимые для полноценного функционирования, как минимум, научного стиля карельского языка, те же химические элементы, названия стран дальше самых ближайших и известных, и из прочих дисциплин. Что уж говорить о стандартах транслитераций, сокращениях, адаптациях и создании более узкоспециализированных терминов и понятий. Смею предположить, что если не тут, то этого просто никто и нигде не будет делать ещё очень долгое время, если вообще будет когда-нибудь. Википедия в этом плане может работать для привлечения внимания к этим вопросам, так и помощи для развития языка в целом. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 19. Ligakuuta 2026 kello 00.37 (MSK)

[[Kategourii:Wikipedii]]</text>
      <sha1>fn2fo2zkauprev4ofawesumtcekpgcu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52812</id>
      <parentid>52810</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T11:15:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kannatan */ Vastavus</comment>
      <origin>52812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13938" sha1="3f9fbo1uckobayunayo02vbiyub4xwt" xml:space="preserve">== Haldivomiehen valličus 2026 ==
&lt;div style= &quot;background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px&quot;&gt;
'''olo:''' &lt;!-- need translation --&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style= &quot;background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px&quot;&gt;
'''en:''' 
Since our wiki lacks a local procedure for managing &quot;advanced&quot; technical flags (administrator, bureaucrat, checkuser, oversighter), the procedure is governed by Meta-Wiki: [[m:Steward_requests/Permissions/Minimum_voting_requirements]].

The administrator flag may be granted permanently or temporarily. A permanent flag is granted if a steward considers our local community &quot;large enough&quot; (however, it has not been considered as such so far).

Temporary admin flag:
* Discussion lasts at least 1 week
* Total votes: 3–6
* Support: 2–4 votes (²/₃ of voters)
* Objections have been thoroughly discussed

Permanent admin flag:
* Discussion lasts at least 1 week
* Total votes: ≥ 5
* Support: ≥ 80%
* Objections have been thoroughly discussed
&lt;/div&gt;
&lt;div style= &quot;background-color:#ccffff; border-style:solid; border-width:2px; padding:2px; margin-bottom:10px&quot;&gt;
'''ru:''' 
Поскольку в нашей вики отсутствует локальная процедура управления «высшими» техническими флагами (администратор, бюрократ, чекюзер, ревизор), процедура регламентируется на мета-вики: [[m:Steward_requests/Permissions/Minimum_voting_requirements]].

Флаг администратора может выдаваться на постоянно или временно. Постоянный флаг выдаётся, если стюард сочтёт наше локальное сообщество «достаточно большим» (однако до сих пор не считалось).

Временный флаг администратора:
* обсуждение длится не менее 1 недели
* всего голосов: 3—6
* поддержка: 2—4 голоса (²/₃ от голосовавших)
* возражения были всесторонне обсуждены

Постоянный флаг администратора:
* обсуждение длится не менее 1 недели
* всего голосов: ≥ 5
* поддержка: ≥ 80 %
* возражения были всесторонне обсуждены
&lt;/div&gt;

=== [[User:Onegaborg|Onegaborg]] ===

==== Kannatan ====
{{Kannatan}} -- [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 10. Ligakuuta 2026 kello 15.10 (MSK)

{{Kannatan}} --[[Käyttäi:Oravu|Oravu]] ([[Käyttäi pagin:Oravu|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 14.29 (MSK)

{{Kannatan}} --[[Käyttäi:Ochag2026|Ochag2026]] ([[Käyttäi pagin:Ochag2026|pagin]]) 16. Ligakuuta 2026 kello 15.29 (MSK)

{{Kannatan}}. Для обсуждения предлагаемых ниже терминологических нововведений можно создать аналог наших [[:tt:Википедия:Проект:Терминнар]] и и упрощённого правила [[:tt:Википедия:Татар Википедиясе теле|ВП:Язык татарской Википедии]]. Из Казани, с глубоким уважением к Вашему языку и культуре, дорогие коллеги.  -- [[Käyttäi:Frhdkazan|Frhdkazan]] ([[Käyttäi pagin:Frhdkazan|pagin]]) 19. Ligakuuta 2026 kello 13.13 (MSK)

:Большое спасибо за идею! Сделал [[Wikipedii:Projektu:Terminät|пробную версию]]. [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 19. Ligakuuta 2026 kello 14.15 (MSK)

==== Vastustan ====
{{Vastustan}} -- [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]]

: Поскольку возражения должны быть всесторонне обсуждены, а пользователь не посчитал нужным высказать какие-то аргументы, я предположу, что данный голос вызван длительным личным конфликтом между этими двумя пользователями на почве лингвистических разногласий, что в целом не препятствует получению этого технического флага. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 10.57 (MSK)

:Мне казалось, что дискуссии будут развиваться в обсуждениях, но раз тут, то без проблем. 
:1) Госолование со знаком &quot;минус&quot; с моей стороны вызвано не какими-то лингвистическими разногласиями, а подходу к их решениям. Резкое непринятие обоснованных идей для развития ранее неразвитых областей языка и обновления вокабуляра статей там, где это действительно насущно необходимо (химические элементы, например), даже при условии редкого, но даже полного согласия. Я против подхода &quot;кто первый встал, того и тапки&quot;.
:2) Встречающиеся необоснованные угрозы баном или чем-то подобным. Особенно показательным был случай угроз неким администраторским воздействием в содержании некоторых &quot;лингвистических разногласий&quot;, например, обсуждении написания австралийской столицы Канберры, варианта которого до написания статьи вообще не было. 
:Финал: Я не против именно участника, а некоторых моментов его подхода, поэтому если что-то обсудить и прийти к каким-то разумным выводам, то я не против изменить своё решение. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 11.49 (MSK)
::В данном случае оппонент переносит споры с чисто лингвистических тем на личные. Такого не должно быть. Он не идёт на компромиссы, не хочет советоваться перед принятием решений, намеренно выбирает для редактирования спорные темы, игнорирует мнение известных учёных. Я всегда готов к плодотворным дискуссиям и компромиссам, но всё должно идти в рамках приличий. И не стоит выносить эту тему сюда. Достаточно отдать свой голос за или против предложенной кандидатуры. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 14. Ligakuuta 2026 kello 12.33 (MSK)
:::Не думаю, что в рамки приличий умещается игнорирование обсуждения по голосованию. Против вас как человека никто ничего не имеет, вопросы касаются исключительно работы на Wikipedii. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 15. Ligakuuta 2026 kello 01.38 (MSK)
:::Малые разделы Википедии, такие как наш, держатся на считанных единицах активных авторов. В таких условиях каждый редактор на вес золота, а внутренний раскол это путь к стагнации. Прошлые обсуждения наглядно обнажили проблему: у нас нет официальных, утвержденных правил транслитерации и кодификации новых терминов. И как раз поэтому будущий администратор должен быть образцом дипломатичности, но сейчас вам явно не хватает гибкости и готовности к компромиссам. Флаг администратора это инструмент технической защиты проекта от вандалов, а не дубинка для победы в дискуссиях с коллегами. 
:::Я не стану пока блокировать эту заявку своим &quot;минусом&quot;, но хочу, чтобы кандидат услышал просьбу изменить стиль общения на партнерский. [[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]] ([[Käyttäi pagin:Miro Tuomi|pagin]]) 17. Ligakuuta 2026 kello 12.49 (MSK)
: Во-первых, за всё время взаимодействия с оппонентами кандидат не применил к ним никаких административных мер — ни блокировок, ни защиты страниц, — несмотря на разногласия. На мой взгляд, это как раз и свидетельствует о сдержанности и понимании того, что флаг администратора — инструмент защиты проекта, а не средство победы в дискуссиях.
: Во-вторых, относительно «развития языка и обновления вокабуляра». Википедия фиксирует то, что уже описано в авторитетных источниках, а не создаёт новое знание или языковые стандарты: выработка языковых норм и терминологии — задача профильных специалистов, а не редакторов Википедии. Onegaborg неоднократно писал об этом своим оппонентам. Согласно первому столпу, Википедия — это энциклопедия, и она не является местом для изложения личных мнений, личного опыта или личных доводов; оригинальные идеи и результаты самостоятельно проведённых исследований здесь неуместны. Попытка «развивать язык» на страницах Википедии без опоры на утверждённые нормы и авторитетные источники — это по сути оригинальное исследование.
: Призываю участников голосовать по существу — оценивая пригодность кандидата к технической и организационной работе. Onegaborg обладает необходимым опытом — 12 лет участия в проекте — и готов к диалогу. [[Käyttäi:Olksolo|Olksolo]] ([[Käyttäi pagin:Olksolo|pagin]]) 18. Ligakuuta 2026 kello 23.48 (MSK)
::1) И хорошо, что не применялись, но угрозы явно не то, что стоит применять в дискуссии, на темы, не связанные с нарушением правил сообщества. Пускай в таких моментах ружья на стене на просто не будет, чем оно неожиданно выстрелит. Это главный вопрос и он касается организационной работы. Как выше изложил @[[Käyttäi:Miro Tuomi|Miro Tuomi]], партнёрский стиль всегда самый лучший.
::2) Задача профильных специалистов, это да. И при этом стоит учесть и то, что либо нет возможности, воли, желания или чего-то ещё, чтоб им охватить все темы, необходимые для полноценного функционирования, как минимум, научного стиля карельского языка, те же химические элементы, названия стран дальше самых ближайших и известных, и из прочих дисциплин. Что уж говорить о стандартах транслитераций, сокращениях, адаптациях и создании более узкоспециализированных терминов и понятий. Смею предположить, что если не тут, то этого просто никто и нигде не будет делать ещё очень долгое время, если вообще будет когда-нибудь. Википедия в этом плане может работать для привлечения внимания к этим вопросам, так и помощи для развития языка в целом. [[Käyttäi:Fembriha|Fembriha]] ([[Käyttäi pagin:Fembriha|pagin]]) 19. Ligakuuta 2026 kello 00.37 (MSK)

[[Kategourii:Wikipedii]]</text>
      <sha1>3f9fbo1uckobayunayo02vbiyub4xwt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spuasan kirikkö Kižin suarel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17503</id>
    <revision>
      <id>52777</id>
      <parentid>52770</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T13:57:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7690" sha1="2yrxo7o0e48a4sw726o697pm17pp39h" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:260px; font-size:90%; border:1px solid #aaa; background-color:#f9f9f9; padding:5px; spacing:3px;&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:115%; background-color:#b4a76c; color:black; padding:4px;&quot; | Spuasan kirikkö&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-size:85%; font-weight:normal; color:#444;&quot;&gt;Kižin suarel&lt;/span&gt;
|-

| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; padding:5px;&quot; | [[File:Kishi church 2.jpg|220px]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top; width:35%;&quot; | Mua

| [[File:Flag of Russia.svg|22px]] [[Ven'a]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Sijoittumine
| [[Kiži]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Adressi

| style=&quot;line-height:1.3;&quot; | [[Ven'a]],&lt;br /&gt;[[Karjalan tazavaldu]],&lt;br /&gt;[[Karhumäin piiri]],&lt;br /&gt;[[Kiži]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Konfessii
| [[Ortodoksižus]]
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Jeparhii
| Petroskoin da Karjalan jeparhii
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Nostamine
| 1694—1714
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Tilande
| toimii
|-
! style=&quot;text-align:left; vertical-align:top;&quot; | Stuatussu

| style=&quot;line-height:1.3;&quot; | Arhitektuuran mustomerki federuallizen merkičyksenke
|}
'''Spuasan kirikkö''' on pravosluavine kirikkö, arhitektuuran mustomerki federuallizen merkičyksenke [[Kiži (muzei-zapovedniekku)|Kiži-muzei-zapovedniekas]] ([[Karjalan tazavaldu]]), kudai kuuluu [[Kiži|Kižin pogostan]] kirikkökompleksah.

== Yleistiijot ==
Kirikkö nostettih vuvvennu 1714 samannimizen vuvvennu 1694 palanuon kupolukirikön kohtah.

Korgevus alustas ristassah piäkupolas on 37 metrii, suurus pluanas on 20,6×29 metrii.

Kuuluu puuhizien kaheksikkomuodozien jarussikirikkölöin joukkoh. Rakendehen pohjannu on kaheksamuodoine salvos — &quot;kaheksikko&quot; — nellän kaksitazozen ližäsalvoksenke, kudamat ollah muailman čurien puolis. Altarin päivännouzun ližäsalvos on viizikulmikon muodoine. Päivänlaskus piäsalvokseh liittyy ei korgei syöndykohtan  (ven.)olo. salvos. Alahazeh kaheksikkoh on jälletysti nostettu vie kaksi pienembiä kaheksikkomuodostu salvostu.

Kirikös on 22 kupolua, kudamat on luajittu jarussiloin mugah ližäsalvoksien da kaheksikkoloin levoloil, niilöin levoloil on vinoliinielöin muodo — muga sanottu &quot;pučči&quot;. Kupoloin muodo da suurus vaihtellahes jarussiloin mugah, mi andau kiriköle omaluaduzen ritmizen kuvan. Syöndykohtas on kolmepuoline levo. Piäzy kirikköh on luajittu konsoliloil kaksipuolizien katettuloin krinčoin vuoh. Krinčoin ylähäine da alahaine ploščadkat on katettu kaksipuolizil levoloil vestettylöis paččahis. Ylähäzien kaheksikkoloin tuvennu ollah alahan olijoin kaheksikkoloin ristai olijat balkat — &quot;siirdonelliköt&quot; — da on eroitettu parzitugiloil.

Kirikön syväinpuolen piäkohtannu on nellijarussihine ikonostuassu, kudamas on 102 obrazua.

Vuvvennu 1990 kirikkö otettih UNESCON Muailman luonnon da kul’tuuruperindön objektoih.

Puuhizen arhitektuutan tutkijoil on moine mieli, ku Kižin Spuasan kirikön ezikirikönny oldih Pokrovan Jumaldoman kirikkö  (ven.)olo., kudai oli Vitegran ujezdas da Pokrovan Jumaldoman kirikkö  (ven.)olo. Arhangelin alovehel.

== Spuasan kirikön restauracien histourii ==
Merkittävimät restauraciiruavot luajittih vuozinnu 1949—1959 arhitektoru Aleksandr Opolovnikovan johtol.

Vuvvennu 1980 azientiedäjät sanottih, ku kirikkö on ezihädätilas, min jälles piätettih salvata se kävyjih niškoi.

Vuozinnu 1980—1983 piettih hädätilavastazii ruadoloi, azetettih syväinpuoline metallukarkassu kirikön mahtonalazen kuadumizen vastustamizekse. Vuozinnu 1999—2001 Piiterin instituuttu valmisti kirikön kompleksurestauracien projektan.

Spuasan kirikön restauracii algavui vuvvennu 2009. Se piettih liftingan metoudan avul, sen aigah krikön oza riputetah mellurakendehien avul; riputettuu ozua alemba olijat parret otetah iäre, niilöi tutkitah da tarvittajes vaihtetah uuzih.

Oraskuul vuvvennu 2019, restauracien vuoromugazen ozan loppiettuu, otettih iäre raudahizet tuvet. Kirikön luondalas 300-vuodizien histouriellizien lattieloin kaiččemizekse da histourien ozannu säilytettih metallukarkasan alahazen puolen oza, kudai seizoi läs 40 vuottu. Alguperäzinny sai säilyttiä 70% histouriellistu mustomerkii: ainavoluaduzen parzieloin liečindytehnolougien mugah trattiloin da liitoksien avul, ku sidä sai ruadua, ei vaihtettu kogo partu, a vaihtettih sen oza.

Restauracies käytettäviä tabua lujah kritikuičči akadiemiekku V'ačeslav Orfinskii da kuulužu restauroiččii A. V. Popov.

Talvikuul vuvvennu 2019 kullitettu vestetty ikonostuassu, kudai on 7 metrii korgevuttu da 23,5 metrii piduhuttu, azetettih kirikös jälles 40 vuottu muzei-zapovedniekas ruokos piendiä. Muzein ruadajat ilmoitettih, ku obrazat on azetettu ikonostuasas samas jälletykses, kui se oli XIX vuozisual, avaten uskovazile Pruazniekkoin Äijänpäivän siklan. Moizen sijoittumizen pohjannu roittih ikonostuasan kuavat, kudamat ollah vuozien 1830 da 1867 arhiivudokumentois. On säilytty alguperäzet (XVIII vuozisuan lopun) ikonostuasan puuhizet čomendusrakendehet.

Kymmenes vuvves ammattimiehet rastauriiruittih 742 partu kirikön perustajas 2 550 elementas. Restauracien tärgienny ruavonnu oli ruado 16 puuhizen kupolanke, niilöis vaihtettih 34 tuhattu huabulastuu.

Ilmoitettih, ku kirikkö avatah kävyjih niškoi kezäkuul vuvvennu 2020, a pruazniekalline pyhittämine rodieu 19. elokuudu vuvvennu 2020, ga objektah 23. heinykuudu vuvvennu 2020 käynnyh Ven'an kul'tuuruministerstvan Federuallizen luodehpuolen okrugan alovehellizen hallindon komissii kieldävyi ruadoloin vastahottamizes da luadi aktan monien huomavuksienke.

Kirikön restauracien ruavot loppiettihes kogonah da niilöi hyväksyi Valdivolline komissii ligakuul vuvvennu 2020.

Kävyjih niškoi kirikkö avattih 1. kezäkuudu vuvvennu 2021, pruazniekalline avuandu piettih heinykuun lopus, a pyhittämine — 19. elokuudu, Spuasanpäivänny.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160px&quot;&gt;
File:Kiji2.JPG|Spuasan kirikön kupolat
File:Норвежский лифтинг - panoramio.jpg|Kirikkö restauracien aigah, elokuu vuvvennu 2012
File:Kizhi 06-2017 img01 Transfiguration Church.jpg|Kirikkö restauracien aigah, kezäkuu vuvvennu 2017
File:DSC06593 2021 Кижи, Церковь Преображения Господня.jpg|Restauriiruittu kirikkö vuvvennu 2021
&lt;/gallery&gt;

== Kirjalližus ==

* Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 3: Р — Я. — Петрозаводск: ИД &quot;ПетроПресс&quot;, 2011. — С. 249. — 384 с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-8430-0127-8&lt;/nowiki&gt;.
* Многоглавые храмы // История русского искусства. — &lt;abbr&gt;М.&lt;/abbr&gt;: Изд. И. Н. Кнебеля, 1910. — Т. 1: Архитектура. Допетровская эпоха. — С. 434—442. — 508 с.
* ''Ополовников А. В.'' Русское деревянное зодчество. — М., 1986.
* ''Орфинский В. П.'' Деревянное зодчество Карелии. — &lt;abbr&gt;Л.&lt;/abbr&gt;, 1972.
* ''Орфинский В. П.'' реображенская церковь в Кижах и её место в истории русской архитектуры // Актуальные проблемы исследования и спасения уникальных памятников деревянного зодчества России. — &lt;abbr&gt;СПб.&lt;/abbr&gt;, 1999.

[[Kategourii:Kiži]]
[[Kategourii:Petroskoin da Karjalan jeparhien kiriköt]]</text>
      <sha1>2yrxo7o0e48a4sw726o697pm17pp39h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sreiten'n'u</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17505</id>
    <revision>
      <id>52784</id>
      <timestamp>2026-10-18T15:02:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <comment>Uuzi sivu: {| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; padding: 5px; width: 300px; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa;&quot; |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 5px;&quot; | Sreiten'n'u |-  | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; padding: 5px;&quot; | [[File:Duccio di Buoninsegna 061.jpg|270px]] |-  | style=&quot;vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px; width: 30%;&quot; | Tiippu | style=&quot;vertical-align: to...</comment>
      <origin>52784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12499" sha1="p09g2jx4nvwuatscwhq9aggitcg61qj" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; padding: 5px; width: 300px; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa;&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 5px;&quot; | Sreiten'n'u
|-

| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; padding: 5px;&quot; | [[File:Duccio di Buoninsegna 061.jpg|270px]]
|-

| style=&quot;vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px; width: 30%;&quot; | Tiippu
| style=&quot;vertical-align: top; padding: 5px;&quot; | Hristossah uskon pruazniekku
|-

| style=&quot;vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;&quot; | Pandih alguh
| style=&quot;vertical-align: top; padding: 5px;&quot; | sen mustopäivän kunnivokse, konzu vahnembat tuodih oman Iisus Hristos-lapsen Ierusaliman kirikköh
|-

| style=&quot;vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;&quot; | Päivymiäry
| style=&quot;vertical-align: top; padding: 5px;&quot; | [[ortodoksižus]] — 15. tuhukuudu&lt;br&gt;[[katolicizmu]] — 2. tuhukuudu
|-

| style=&quot;vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;&quot; | Liittyy
| style=&quot;vertical-align: top; padding: 5px;&quot; | Rastavah
|}

'''Sreiten'n'u''' ([[Ven'an kieli|ven]]. ''Сре́тение Госпо́дне'', [[Griekan kieli|griek]]. ''συνάντησις'' &quot;vastavus&quot;&lt;ref&gt;https://nashavera.com/media/books/%D0%94%D1%8C%D1%8F%D1%87%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE_%D0%93._%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%86%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE-%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8C..pdf&lt;/ref&gt;), [[Ven'an kieli|ven]]. ''Принесе́ние во Храм'' ([[Griekan kieli|griek]]. ''Ἡ Ὑπαπαντὴ τοῦ Κυρίου'', [[Latinan kieli|lat]]. ''Praesentatio Domini'' &quot;Jumalan ezittelendy&quot;) on [[Hristianskoi usko|Hristossah uskon]] pruazniekku, kudamua pietäh histouriellizis kirikkölöis da protestantoin erähis kirikkökunnis. Se on omistettu jevangelien tapahtuman mustole, kudaman mugah Iisus Hristos-yskyniekku tuvvah Ierusaliman kirikköh 40:ndel päiväl jällel Rastavua Toran miärävön mugah, kudai koskou kaikkien enzimäzien brihaččulapsien jiäksindiä Ižändäle.

Pravosluavies tämä pruazniekku kuuluu kahtentostu suuren pruazniekan joukkoh. Sreiten'n'ua pietäh 15. tuhukuudu libo 2. tuhukuudu, se rippuu sit, mittumua kirikkökalenduarua myö eläy tietty kundu libo paikalline kirikkö. Katolicizmas Sreiten'n'ua pietäh 2. tuhukuudu grigorianskoin kalenduaran mugah, Armienien apostolukirikös — 14. tuhukuudu.

== Jevangelien juondeh ==
Jevangelien Lukan 2:22-39 mugah, Iosif da Marija tuodih nellikymmen päiviä vahnan Iisus-lapsen Ierusaliman kirikköh da zakonanmugazii vuadimuksii täyttäjen keräl tuodih köyhien lahjat — &quot;kaksi meččykyyhköidy da kaksi kyyhköin poigastu&quot; (Jevangelii Lukan mugah  (ven.)olo. 2:24 mugah; vrd.: Levit-kniigan 12:8 mugah). Muga täytyi miärävö enzimäzien brihaččulapsien jiäksindäs Izändäle.

Slavjuanoil pruazniekan nimi &quot;sreiten'n'u&quot; (vastavus) viittuau Pyhän perehen vastavukseh kirikös oigieheläjän da Julalua varuajan Simeonke, kudai otti lapsen Ižändän työtykse Messiekse (Piästäjäkse). Simeon virkoi sanat, kudamii nygöi ristittyzet käytetäh malitunnu &quot;Nygöi piästät&quot;&lt;blockquote&gt;Kaikenvaldaine, nygöi sina annat omale käskyläzele lähtie rauhas, muga kui uskaldit, minun silmät nähtih Piästäjän, kudaman sinä annoit kaikile rahvahile, valgiedu, kudai nouzou muailman rahvahile da tuou kunnivuo sinun Izrail’an rahvahile.

— [[Jevangelii Lukan mugah|Lk]] 2:29-32&lt;/blockquote&gt;Iisusan tuattah Iosif da muamah Marija diivittihes sidä, midä oli sanottu lapseh nähte. Simeon kiändyi Marijan puoleh da virkoi ennustuksen:&lt;blockquote&gt;Simeon blahoslovi heidy da sanoi Marijale, lapsen muamale: Tälle lapsele on lepitty tulla muaimah, gu äijät Izrail’as langettas da äijät nostas, händy on luajittu Jumalan tiähtekse, kudamah nähte kiistetäh, dai sinun sydämes läbi, Marija, menyö miekku, — nenga tullah nägevih äijien sydämih peitetyt mielet.

— [[Jevangelii Lukan mugah|Lk]] 2:34-35&lt;/blockquote&gt;Nämmä sanat roittih Jumaldoman Pahoin sydämien pehmendämine -obrazan pohjakse.

Naispuoline Jumalan iänenkandai Annagi vastai sie Iisusan, sen jälgeh häi rubei ylistämäh Jumalua da sanelemah tuliedu välläle piäzendiä.

Kirikköperindötiijon mugah Simeon on yksi &quot;seiččemeskymmenes kahtes&quot;  (ven.)olo. kiändäjäs, ket kiännettih Pyhiä Kniigua grecien kieleh Ptolemei II:n Filadel’fan aigua; sit perindötiijosgi on sanottu Simeonan ebäilykses Messien roindan neičyös ennustukseh nähte sego Pyhän Hengen kohtinazih sanoih nähte, gu surmu ei ota händy enne, kuni häi ei nähne Ižändan työttyy Piästäjiä.

Kerdomuksen algusanois jevangelistu merkiččou sen dielon, gu neičyt Marija da Iosif uskovazinnu iudeiloinnu olles tarkah täytetäh Moisein zakonanmugazii lapsen roindan vuadimuksii. Moizen tieman nostandu merkiččou, gu uuttu piäzendiä koskijua ilmoitustu ei varusteltu Vahnan testamentan kieldämizel, ga uskolližuol endisty zakonua kohti (vrd.: Jevangelii Matfein 5:17 mugah). Yhtelaigua kerdomukses ezile on nostettu alistumizen tiemu: Jumalan Muamo, kudai ylittäy zakonan hänel roindua myöte olijal puhtahuol, pokoittamattah hyväksyy Hänen miärävön da sil ozuttau jumalahuskojile alistumizen mallin. Omas puoles Hristos — Zakonoinluadii — täyttäy &quot;zakonan mugah&quot; sen, mi ylittäy zakonua, da säilyttäjen hengen vällytty ei hylgiä tarkua palveluu.

Kolmekerdaine &quot;zakon&quot; sanan käyttö kerdomuksen algurunolois da sit sen merkičykselline vastustus Pyhän Hengen tiemale keskiozas (kudamas Hengi-sanua muanitah sežo kolme kerdua) voibi sellittiä ielpäi ajateltukse kompoziciikeinokse, kudai on tarkoitettu merkiččemäh siirdämisty &quot;zakonan aigukavves&quot; &quot;hyväntahtožuon aigukaudeh&quot;. Iče sanelemine Sreiten'n'as on rakendettu rinnakkai toizen tarinanke sit samazes Jevangeliespäi — ymbärileikkundas, nimen panendas da lapsen tuomizes pyhän Ioann Ristijän kirikköh ([[Jevangelii Lukan mugah|Jevangelii Lukan]] 1:59-80 mugah).

== Pruazniekan sluužban piendy ==

=== Pruazniekan perustamine ===
Sreiten'n'an pruazniekku rodih Ierusalimas da tuli tämän linnan Hristossah uskon kirikkösluužbien kalenduarah IV vuozisual. Enziagjal se merkičči nellikymmen päiviä kestänyön sluužbusarjan loppuu Jumalan Jiävindän pruazniekan jälgeh, kudamannu musteltih Rastavan da Vieristän jevangeliitapahtumii.&lt;ref&gt;[https://azbyka.ru/days/prazdnik-sretenie-gospoda-boga-i-spasa-nashego-iisusa-hrista]&lt;/ref&gt;


Vahnin histourielline tovestus pruazniekas on &quot;Egerien pyhilekävyndy &quot;, kudamua aijoitetah IV vuozisual.&lt;blockquote&gt;Nellättykymmenetty päiviä Epifanies (Sreiten'n'ua) pietäh tiä suurel kunnivol. Sinäpiän pietäh kulguloi Anastasikseh (Pyhän Ruuhen kirikkö), da kaikin astutah, da kai ruatah järjestyksen mugah suuren ilonke, rounogu Äijänpäivänny. Kai papit lugietah uskonopin nevvoloi, jepiskoppu alalleh tolkuiččou sidä kohtua Jevangelies, kus nelländennykymmenendenny päivänny Iosif da Marija tuodih Iisusan kirikköh, kus Simeon da Jumalan iänenkandai Anna, Fanuilan tytär, nähtih Händy, da heijän sanois, kudamat hyö sanottih Jumalan nähtyy, daigi lahjois, kudamat tuodih keräl hänen vahnembat. Da sen jälgeh kai menöy tavallizen järjestyksen mugah, pietäh Liturgiisluužbu da sen loppiettuu kaikkii blahoslovitah.&lt;/blockquote&gt;Pyrgimys levendiä Iisus Hristosan muallizen eloksen tapahtumien ylistämisty kirikkösluužbil lähti kehittymäh Halkidonan kirikkölöin ylehizen kerähmön  (ven.)olo. jälgeh vuvvennu 451. Riiman kirikös Marijan puhtastuspruazniekkua ruvettih pruaznuiččemah V vuozisuan loppupuolel, а Konstantinopol’an Sreiten'n'an kirikös — VI vuozisuan enzimäzel puoliškol.

=== Pravosluavii ===
Ven'an pravoslavnois kirikös voimas olijan Ierusaliman ustuavan mugah Sreiten'n'u kuuluu kahtentostu suuren Iisusale omistetun pruazniekan joukkoh, yhtelläh sil on minto verran Jumaldoman pruazniekoile luondehellistu ominažuttu. Sreiten'n'an piendäh kuuluu yksi päivy &quot;enne pruazniekkua&quot; da seiččie päiviä &quot;pruazniekan jällel&quot;.

Ehtysluužbal lugietah Vahnan testamentan kolme premiedu: enzimäzeh kuuluu erilastu ozua testamentan viijes enzimäzes kniigaspäi, kuduat on omistettu enzimäzien lapsien lunnastusjärjestyksele (Ishod-kniigas 12:51— 13:3, 11-12, 14-16, 22-29; Levit-kniigas 12:2- 4, 6-8; Čisel-kniigas 8:14-18), toine — Isaijas 6:1-12 da kolmas — Isaijas 19:1, 3-5, 12, 16, 19-21 Jegiptas. Sreiten'n'an merkittävih gimnugruafizih tevoksih kuuluu Kosma Majumskoile kuulunuh kanonu da myöhembät toistosanat &quot;ven. ''Богородице Дево, упование христианом''&quot; -kanonan yheksäh pajoh, arvaten net konzulienne oldih iččenäzenny pruazniekkupajonnu. Pruazniekan stihirat kuulutah Ioann Damaskinale, Andrei Kritskoile da toizile vähembäl tundiettuloile gimnoin kirjuttajile. Liturgiel pajatetah kuvailuantifonua, sanotah piäruno, pajatetah pruazniekan troparii da kondakkua. Biblien lugemizet: Viesti jevrielöile 7:7-17, Jevangelii Lukan 2:22-40 mugah.

L’vovan kirikkölöin ylehizen kerähmön jälgeh (1946), konzu Ven'an pravoslavnoin kirikköh liityi suuri miäry endizii griekkalaskatolizii kirikkökundii, käyttöh tuli latinan alguperiä olluh Sreiten'n'an tuohuksien blahoslovindutaba. 

Gu Sreiten'n'u piädynöy Suuren pyhän enzimäzen nedälin enzimässargeh, mi olettelou harvah, pruazniekkukirikkösluužbu ustuavan mugah siirretäh iellizele päiväle — 1. tuhukuudu, kudai on Prosken’n’upäivy.

=== Katolicizmu ===
Katolizes kirikös Sreiten'n'al (lat. ''Praesentatio Domini'', toizin Jumalan ezittelendy kirikös) on pruazniekan stuatussu (''festum''), se on alembi, migu verrata &quot;suureh pruazniekkah&quot;; sidä pietäh 2. tuhukuudu. Enne Pavel VI:n uvvistuksii XX vuozisuan puolivälil pruazniekal oli nimi Marijan puhtastus. Rahvahan annettu nimi: &quot;tuohuksien päivy&quot;, sendäh gu sinäpiän VI vuozisualpäi peräzen tavan mugah järjestetäh kulgu tuohuksienke da tuohuksien sv’atindupido.

Pappiloin liturgiisovat Sreiten'n'u-pruazniekannu ollah valgiet, kuigi toizinnu Piästäjäle da Jumaldomale omistettuloinnu pruazniekkupäivinny.

Sreiten'n'annu liturgiisluužbua vaste sv’atitäh tuohuksii da pietäh tuohuskulguu. Tuohuksien blahoslovindu alguau sit, gu kai sluužbale tulluzet antifonua pajatandan aigua viritetäh tuohukset. Pappi avavussanoin jälgeh astuu kirikkyö myö da brizguttau malittuloi panijoi tuohukset käzis sv’atinviel. Sen jälgeh pappigi ottau hänekse varustetun tuohuksen da alguau ristukierron  (ven.)olo. sanoine: &quot;Läkkiä rauhanke Jumalale vastah&quot;. Ristukierron aigua pajatetah Simeonan pajuo. Kierron loppiettuu uskovazet mennäh järilleh kirikköh da seizatutah omile sijoile, sammutetah tuohukset, da sluužbu jatkuu endizeh tabah.

=== Obrazoin kuvailemistaido ===
Hristossah uskon aigazen kavven taijos Sreiten'n'u-kohtu on ezitetty Santa-Marija-Madžore -voittoveriän mozuajikas Riimas (432—440), kudamas se kuuluu Iisus Hristosan lapsusaigu -sarjah da liittyy Marijan kunnivoiččemizen lujittamizeh Jumaldomannu. Piähengilölöin (Marija yskyniekanke, Iosif, Simeon, Ennustai Anna) ližäkse kuvatah anhelii, pappiloi altarilluo da kyyhköipuarua lahjoittamizekse.

IX vuozisuan puolivälis Sreiten'n'an obrazois puaksumbah ollah Hristossu Simeonan sebäiltävänny libo se kohtu, konzu Marija andau lapsen Simeonale, da samal on korrostettu kuvan liturgiimerkičus lunnastettavannu žertvannu. XI—XII vuozisualoil Sreiten'n'u kuuluu kahtentostu suuren pruazniekan sarjah (Osios-Lukas, Nea-Moni, Dafni). Serbien alguperiä olii ebäsimmetrine kuvakompozicii, kudamas on kuvattu vastavus kirikön kynnyksellyö, levii muinasven’alastu taiduo myö, XVI—XVII vuozisuan loppupuolel juondeh kazvoi lainattuloil tarkukohtil Četji-Minei -kogomukses da pajoloispäi. XII vuozisuas lähtijen Päivänlasku-Jevroupan perindöh syväh juurdui tuohuskulgu-motiivu, pruazniekkukohtua puaksuh kuvatah gotiekan puortualuvestokuvan muvvosgi.

== Lähtehet ==
[[Kategourii:Pruazniekat kirjaimikon mugah]]
[[Kategourii:Hristossah uskon pruazniekat]]
[[Kategourii:Kaksitostu suurdu pruazniekkua]]
[[Kategourii:Siirdymättömät pruazniekat]]
[[Kategourii:Tuhukuun 15. päivän pruazniekat]]
[[Kategourii:Jevangelii Lukan mugah]]
[[Kategourii:Iisus Hristosan elaigutarin]]
[[Kategourii:Pravosluavizet pruazniekat]]</text>
      <sha1>p09g2jx4nvwuatscwhq9aggitcg61qj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52788</id>
      <parentid>52784</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T15:07:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12583" sha1="fal6gxofxuwfdzr6ms8bzor4s7bwbh1" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; padding: 5px; width: 300px; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa;&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 5px;&quot; | Sreiten'n'u
|-

| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; padding: 5px;&quot; | [[File:Duccio di Buoninsegna 061.jpg|270px]]
|-

| style=&quot;vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px; width: 30%;&quot; | Tiippu
| style=&quot;vertical-align: top; padding: 5px;&quot; | Hristossah uskon pruazniekku
|-

| style=&quot;vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;&quot; | Pandih alguh
| style=&quot;vertical-align: top; padding: 5px;&quot; | sen mustopäivän kunnivokse, konzu vahnembat tuodih oman Iisus Hristos-lapsen Ierusaliman kirikköh
|-

| style=&quot;vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;&quot; | Päivymiäry
| style=&quot;vertical-align: top; padding: 5px;&quot; | [[ortodoksižus]] — 15. tuhukuudu&lt;br&gt;[[katolicizmu]] — 2. tuhukuudu
|-

| style=&quot;vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;&quot; | Liittyy
| style=&quot;vertical-align: top; padding: 5px;&quot; | Rastavah
|}

'''Sreiten'n'u''' ([[Ven'an kieli|ven]]. ''Сре́тение Госпо́дне'', [[Griekan kieli|griek]]. ''συνάντησις'' &quot;vastavus&quot;&lt;ref&gt;https://nashavera.com/media/books/%D0%94%D1%8C%D1%8F%D1%87%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE_%D0%93._%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%86%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE-%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8C..pdf&lt;/ref&gt;), [[Ven'an kieli|ven]]. ''Принесе́ние во Храм'' ([[Griekan kieli|griek]]. ''Ἡ Ὑπαπαντὴ τοῦ Κυρίου'', [[Latinan kieli|lat]]. ''Praesentatio Domini'' &quot;Jumalan ezittelendy&quot;) on [[Hristianskoi usko|Hristossah uskon]] pruazniekku, kudamua pietäh histouriellizis kirikkölöis da protestantoin erähis kirikkökunnis. Se on omistettu jevangelien tapahtuman mustole, kudaman mugah [[Iisus|Iisus Hristos]]-yskyniekku tuvvah Ierusaliman kirikköh 40:ndel päiväl jällel Rastavua Toran miärävön mugah, kudai koskou kaikkien enzimäzien brihaččulapsien jiäksindiä Ižändäle.

[[Ortodoksižus|Pravosluavies]] tämä pruazniekku kuuluu kahtentostu suuren pruazniekan joukkoh. Sreiten'n'ua pietäh 15. tuhukuudu libo 2. tuhukuudu, se rippuu sit, mittumua kirikkökalenduarua myö eläy tietty kundu libo paikalline kirikkö. Katolicizmas Sreiten'n'ua pietäh 2. tuhukuudu grigorianskoin kalenduaran mugah, [[Armienii|Armienien]] apostolukirikös — 14. tuhukuudu.

== Jevangelien juondeh ==
Jevangelien Lukan 2:22-39 mugah, [[Iosif]] da [[Marija]] tuodih nellikymmen päiviä vahnan [[Iisus]]-lapsen [[Jerusalimu|Ierusaliman]] kirikköh da zakonanmugazii vuadimuksii täyttäjen keräl tuodih köyhien lahjat — &quot;kaksi meččykyyhköidy da kaksi kyyhköin poigastu&quot; ([[Jevangelii Lukan mugah]]  2:24 mugah; vrd.: Levit-kniigan 12:8 mugah). Muga täytyi miärävö enzimäzien brihaččulapsien jiäksindäs Izändäle.

Slavjuanoil pruazniekan nimi &quot;sreiten'n'u&quot; (vastavus) viittuau Pyhän perehen vastavukseh kirikös oigieheläjän da Julalua varuajan Simeonke, kudai otti lapsen Ižändän työtykse Messiekse (Piästäjäkse). Simeon virkoi sanat, kudamii nygöi ristittyzet käytetäh malitunnu &quot;Nygöi piästät&quot;&lt;blockquote&gt;Kaikenvaldaine, nygöi sina annat omale käskyläzele lähtie rauhas, muga kui uskaldit, minun silmät nähtih Piästäjän, kudaman sinä annoit kaikile rahvahile, valgiedu, kudai nouzou muailman rahvahile da tuou kunnivuo sinun Izrail’an rahvahile.

— [[Jevangelii Lukan mugah|Lk]] 2:29-32&lt;/blockquote&gt;Iisusan tuattah Iosif da muamah Marija diivittihes sidä, midä oli sanottu lapseh nähte. Simeon kiändyi Marijan puoleh da virkoi ennustuksen:&lt;blockquote&gt;Simeon blahoslovi heidy da sanoi Marijale, lapsen muamale: Tälle lapsele on lepitty tulla muaimah, gu äijät Izrail’as langettas da äijät nostas, händy on luajittu Jumalan tiähtekse, kudamah nähte kiistetäh, dai sinun sydämes läbi, Marija, menyö miekku, — nenga tullah nägevih äijien sydämih peitetyt mielet.

— [[Jevangelii Lukan mugah|Lk]] 2:34-35&lt;/blockquote&gt;Nämmä sanat roittih Jumaldoman Pahoin sydämien pehmendämine -obrazan pohjakse.

Naispuoline Jumalan iänenkandai Annagi vastai sie Iisusan, sen jälgeh häi rubei ylistämäh Jumalua da sanelemah tuliedu välläle piäzendiä.

Kirikköperindötiijon mugah Simeon on yksi &quot;seiččemeskymmenes kahtes&quot; kiändäjäs, ket kiännettih Pyhiä Kniigua grecien kieleh Ptolemei II:n Filadel’fan aigua; sit perindötiijosgi on sanottu Simeonan ebäilykses Messien roindan neičyös ennustukseh nähte sego Pyhän Hengen kohtinazih sanoih nähte, gu surmu ei ota händy enne, kuni häi ei nähne Ižändan työttyy Piästäjiä.

Kerdomuksen algusanois jevangelistu merkiččou sen dielon, gu neičyt Marija da Iosif uskovazinnu iudeiloinnu olles tarkah täytetäh Moisein zakonanmugazii lapsen roindan vuadimuksii. Moizen tieman nostandu merkiččou, gu uuttu piäzendiä koskijua ilmoitustu ei varusteltu Vahnan testamentan kieldämizel, ga uskolližuol endisty zakonua kohti (vrd.: [[Jevangelii Matfein mugah|Jevangelii Matfein]] 5:17 mugah). Yhtelaigua kerdomukses ezile on nostettu alistumizen tiemu: Jumalan Muamo, kudai ylittäy zakonan hänel roindua myöte olijal puhtahuol, pokoittamattah hyväksyy Hänen miärävön da sil ozuttau jumalahuskojile alistumizen mallin. Omas puoles Hristos — Zakonoinluadii — täyttäy &quot;zakonan mugah&quot; sen, mi ylittäy zakonua, da säilyttäjen hengen vällytty ei hylgiä tarkua palveluu.

Kolmekerdaine &quot;zakon&quot; sanan käyttö kerdomuksen algurunolois da sit sen merkičykselline vastustus Pyhän Hengen tiemale keskiozas (kudamas Hengi-sanua muanitah sežo kolme kerdua) voibi sellittiä ielpäi ajateltukse kompoziciikeinokse, kudai on tarkoitettu merkiččemäh siirdämisty &quot;zakonan aigukavves&quot; &quot;hyväntahtožuon aigukaudeh&quot;. Iče sanelemine Sreiten'n'as on rakendettu rinnakkai toizen tarinanke sit samazes Jevangeliespäi — ymbärileikkundas, nimen panendas da lapsen tuomizes pyhän Ioann Ristijän kirikköh ([[Jevangelii Lukan mugah|Jevangelii Lukan]] 1:59-80 mugah).

== Pruazniekan sluužban piendy ==

=== Pruazniekan perustamine ===
Sreiten'n'an pruazniekku rodih Ierusalimas da tuli tämän linnan Hristossah uskon kirikkösluužbien kalenduarah IV vuozisual. Enziagjal se merkičči nellikymmen päiviä kestänyön sluužbusarjan loppuu Jumalan Jiävindän pruazniekan jälgeh, kudamannu musteltih Rastavan da Vieristän jevangeliitapahtumii.&lt;ref&gt;[https://azbyka.ru/days/prazdnik-sretenie-gospoda-boga-i-spasa-nashego-iisusa-hrista]&lt;/ref&gt;
Vahnin histourielline tovestus pruazniekas on &quot;Egerien pyhilekävyndy &quot;, kudamua aijoitetah IV vuozisual.&lt;blockquote&gt;Nellättykymmenetty päiviä Epifanies (Sreiten'n'ua) pietäh tiä suurel kunnivol. Sinäpiän pietäh kulguloi Anastasikseh (Pyhän Ruuhen kirikkö), da kaikin astutah, da kai ruatah järjestyksen mugah suuren ilonke, rounogu Äijänpäivänny. Kai papit lugietah uskonopin nevvoloi, jepiskoppu alalleh tolkuiččou sidä kohtua Jevangelies, kus nelländennykymmenendenny päivänny Iosif da Marija tuodih Iisusan kirikköh, kus Simeon da Jumalan iänenkandai Anna, Fanuilan tytär, nähtih Händy, da heijän sanois, kudamat hyö sanottih Jumalan nähtyy, daigi lahjois, kudamat tuodih keräl hänen vahnembat. Da sen jälgeh kai menöy tavallizen järjestyksen mugah, pietäh Liturgiisluužbu da sen loppiettuu kaikkii blahoslovitah.&lt;/blockquote&gt;Pyrgimys levendiä Iisus Hristosan muallizen eloksen tapahtumien ylistämisty kirikkösluužbil lähti kehittymäh Halkidonan kirikkölöin ylehizen kerähmön jälgeh vuvvennu 451. Riiman kirikös Marijan puhtastuspruazniekkua ruvettih pruaznuiččemah V vuozisuan loppupuolel, а Konstantinopol’an Sreiten'n'an kirikös — VI vuozisuan enzimäzel puoliškol.

=== Pravosluavii ===
Ven'an pravoslavnois kirikös voimas olijan Ierusaliman ustuavan mugah Sreiten'n'u kuuluu kahtentostu suuren Iisusale omistetun pruazniekan joukkoh, yhtelläh sil on minto verran Jumaldoman pruazniekoile luondehellistu ominažuttu. Sreiten'n'an piendäh kuuluu yksi päivy &quot;enne pruazniekkua&quot; da seiččie päiviä &quot;pruazniekan jällel&quot;.

Ehtysluužbal lugietah Vahnan testamentan kolme premiedu: enzimäzeh kuuluu erilastu ozua testamentan viijes enzimäzes kniigaspäi, kuduat on omistettu enzimäzien lapsien lunnastusjärjestyksele (Ishod-kniigas 12:51— 13:3, 11-12, 14-16, 22-29; Levit-kniigas 12:2- 4, 6-8; Čisel-kniigas 8:14-18), toine — Isaijas 6:1-12 da kolmas — Isaijas 19:1, 3-5, 12, 16, 19-21 Jegiptas. Sreiten'n'an merkittävih gimnugruafizih tevoksih kuuluu Kosma Majumskoile kuulunuh kanonu da myöhembät toistosanat &quot;ven. ''Богородице Дево, упование христианом''&quot; -kanonan yheksäh pajoh, arvaten net konzulienne oldih iččenäzenny pruazniekkupajonnu. Pruazniekan stihirat kuulutah Ioann Damaskinale, Andrei Kritskoile da toizile vähembäl tundiettuloile gimnoin kirjuttajile. Liturgiel pajatetah kuvailuantifonua, sanotah piäruno, pajatetah pruazniekan troparii da kondakkua. Biblien lugemizet: Viesti jevrielöile 7:7-17, Jevangelii Lukan 2:22-40 mugah.

L’vovan kirikkölöin ylehizen kerähmön jälgeh (1946), konzu Ven'an pravoslavnoin kirikköh liityi suuri miäry endizii griekkalaskatolizii kirikkökundii, käyttöh tuli latinan alguperiä olluh Sreiten'n'an tuohuksien blahoslovindutaba. 

Gu Sreiten'n'u piädynöy Suuren pyhän enzimäzen nedälin enzimässargeh, mi olettelou harvah, pruazniekkukirikkösluužbu ustuavan mugah siirretäh iellizele päiväle — 1. tuhukuudu, kudai on Prosken’n’upäivy.

=== Katolicizmu ===
Katolizes kirikös Sreiten'n'al (lat. ''Praesentatio Domini'', toizin Jumalan ezittelendy kirikös) on pruazniekan stuatussu (''festum''), se on alembi, migu verrata &quot;suureh pruazniekkah&quot;; sidä pietäh 2. tuhukuudu. Enne Pavel VI:n uvvistuksii XX vuozisuan puolivälil pruazniekal oli nimi Marijan puhtastus. Rahvahan annettu nimi: &quot;tuohuksien päivy&quot;, sendäh gu sinäpiän VI vuozisualpäi peräzen tavan mugah järjestetäh kulgu tuohuksienke da tuohuksien sv’atindupido.

Pappiloin liturgiisovat Sreiten'n'u-pruazniekannu ollah valgiet, kuigi toizinnu Piästäjäle da Jumaldomale omistettuloinnu pruazniekkupäivinny.

Sreiten'n'annu liturgiisluužbua vaste sv’atitäh tuohuksii da pietäh tuohuskulguu. Tuohuksien blahoslovindu alguau sit, gu kai sluužbale tulluzet antifonua pajatandan aigua viritetäh tuohukset. Pappi avavussanoin jälgeh astuu kirikkyö myö da brizguttau malittuloi panijoi tuohukset käzis sv’atinviel. Sen jälgeh pappigi ottau hänekse varustetun tuohuksen da alguau ristukierron  (ven.)olo. sanoine: &quot;Läkkiä rauhanke Jumalale vastah&quot;. Ristukierron aigua pajatetah Simeonan pajuo. Kierron loppiettuu uskovazet mennäh järilleh kirikköh da seizatutah omile sijoile, sammutetah tuohukset, da sluužbu jatkuu endizeh tabah.

=== Obrazoin kuvailemistaido ===
[[Hristianskoi usko|Hristossah uskon]] aigazen kavven taijos Sreiten'n'u-kohtu on ezitetty Santa-Marija-Madžore -voittoveriän mozuajikas Riimas (432—440), kudamas se kuuluu Iisus Hristosan lapsusaigu -sarjah da liittyy Marijan kunnivoiččemizen lujittamizeh Jumaldomannu. Piähengilölöin (Marija yskyniekanke, Iosif, Simeon, Ennustai Anna) ližäkse kuvatah anhelii, pappiloi altarilluo da kyyhköipuarua lahjoittamizekse.

IX vuozisuan puolivälis Sreiten'n'an obrazois puaksumbah ollah Hristossu Simeonan sebäiltävänny libo se kohtu, konzu Marija andau lapsen Simeonale, da samal on korrostettu kuvan liturgiimerkičus lunnastettavannu žertvannu. XI—XII vuozisualoil Sreiten'n'u kuuluu kahtentostu suuren pruazniekan sarjah (Osios-Lukas, Nea-Moni, Dafni). Serbien alguperiä olii ebäsimmetrine kuvakompozicii, kudamas on kuvattu vastavus kirikön kynnyksellyö, levii muinasven’alastu taiduo myö, XVI—XVII vuozisuan loppupuolel juondeh kazvoi lainattuloil tarkukohtil Četji-Minei -kogomukses da pajoloispäi. XII vuozisuas lähtijen Päivänlasku-Jevroupan perindöh syväh juurdui tuohuskulgu-motiivu, pruazniekkukohtua puaksuh kuvatah gotiekan puortualuvestokuvan muvvosgi.

== Lähtehet ==
[[Kategourii:Pruazniekat kirjaimikon mugah]]
[[Kategourii:Hristossah uskon pruazniekat]]
[[Kategourii:Kaksitostu suurdu pruazniekkua]]
[[Kategourii:Siirdymättömät pruazniekat]]
[[Kategourii:Tuhukuun 15. päivän pruazniekat]]
[[Kategourii:Jevangelii Lukan mugah]]
[[Kategourii:Iisus Hristosan elaigutarin]]
[[Kategourii:Pravosluavizet pruazniekat]]</text>
      <sha1>fal6gxofxuwfdzr6ms8bzor4s7bwbh1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategourii:Jevangelii Lukan mugah</title>
    <ns>14</ns>
    <id>17506</id>
    <revision>
      <id>52785</id>
      <timestamp>2026-10-18T15:03:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <comment>On luajittu tyhjy sivu</comment>
      <origin>52785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategourii:Tuhukuun 15. päivän pruazniekat</title>
    <ns>14</ns>
    <id>17507</id>
    <revision>
      <id>52789</id>
      <timestamp>2026-10-18T15:08:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <comment>On luajittu tyhjy sivu</comment>
      <origin>52789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sroičču</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17508</id>
    <revision>
      <id>52792</id>
      <timestamp>2026-10-18T16:31:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <comment>Uuzi sivu: [[Failu:Scutum_fidei_FIN.svg|pienoiskuva|Uskon suojus]] '''Sroičan&lt;ref&gt;[http://elibrary.krc.karelia.ru/401/1/russko-karelskij_slovar.pdf Suuri Ven’akarjalaine sanakniigu], s. 355&lt;/ref&gt; doktrinu''' on [[Hristianskoi usko|hristossah uskon]] opastus [[Jumal|Jumalan]] kolminažuos, libo kolminažuos. Tämän doktrinan mugah on yksi [[Jumal]], ga yhtelaigua on kolme ipostasii: [[Jumal tuatto|tuatto]], [[Jumal poigu|poigu]] da [[Jumal pyhä hengi|pyhä hengi]]. Sroičan opastus on s...</comment>
      <origin>52792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="718" sha1="lc4qdk8a0xn3z6t0nd0bm6dz2qk90rl" xml:space="preserve">[[Failu:Scutum_fidei_FIN.svg|pienoiskuva|Uskon suojus]]
'''Sroičan&lt;ref&gt;[http://elibrary.krc.karelia.ru/401/1/russko-karelskij_slovar.pdf Suuri Ven’akarjalaine sanakniigu], s. 355&lt;/ref&gt; doktrinu''' on [[Hristianskoi usko|hristossah uskon]] opastus [[Jumal|Jumalan]] kolminažuos, libo kolminažuos. Tämän doktrinan mugah on yksi [[Jumal]], ga yhtelaigua on kolme ipostasii: [[Jumal tuatto|tuatto]], [[Jumal poigu|poigu]] da [[Jumal pyhä hengi|pyhä hengi]]. Sroičan opastus on sanottu toizien keskes Afanasjevan uskon simvolas.&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/topic/Trinity-Christianity Trinity | Definition, History, &amp; Doctrine] — Encyclopedia Britannica&lt;/ref&gt;
== Lähtehet ==
[[Kategourii:Hristianskoi usko]]</text>
      <sha1>lc4qdk8a0xn3z6t0nd0bm6dz2qk90rl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stroičan Päivy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17509</id>
    <redirect title="Sroičanpäivy" />
    <revision>
      <id>52795</id>
      <timestamp>2026-10-18T16:38:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <comment>Miro Tuomi muutti sivun nimen [[Stroičan Päivy]] nimekse [[Sroičanpäivy]]: Sroičanpäivy Suuri Ven’akarjalaine sanakniigas, sivu 355</comment>
      <origin>52795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26" sha1="qu08bopzhepvhv3ypnkl8wbskrai59z" xml:space="preserve">#OHJAUS [[Sroičanpäivy]]</text>
      <sha1>qu08bopzhepvhv3ypnkl8wbskrai59z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Šablonu:Potd/2026-10-19</title>
    <ns>10</ns>
    <id>17510</id>
    <revision>
      <id>52797</id>
      <timestamp>2026-10-18T20:18:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>283</id>
      </contributor>
      <comment>Uuzi sivu: Bengal tiger in Sanjay Dubri Tiger Reserve December 2024 by Tisha Mukherjee 11.jpg</comment>
      <origin>52797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="03qdap1vva7qp7uhfcqnbvmg76b1u9m" xml:space="preserve">Bengal tiger in Sanjay Dubri Tiger Reserve December 2024 by Tisha Mukherjee 11.jpg</text>
      <sha1>03qdap1vva7qp7uhfcqnbvmg76b1u9m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Šablonu:Motd/2026-10-19</title>
    <ns>10</ns>
    <id>17511</id>
    <revision>
      <id>52798</id>
      <timestamp>2026-10-18T20:20:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>283</id>
      </contributor>
      <comment>Uuzi sivu: Birds of Sulaibikhat Marine Nature Reserve 1.webm</comment>
      <origin>52798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49" sha1="pyz19yeybctg46yzuzqj59e4j3wdk74" xml:space="preserve">Birds of Sulaibikhat Marine Nature Reserve 1.webm</text>
      <sha1>pyz19yeybctg46yzuzqj59e4j3wdk74</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Itkuvirret</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17512</id>
    <revision>
      <id>52807</id>
      <timestamp>2026-10-19T09:15:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <comment>Uuzi sivu: [[Failu:A_Vepsian_woman_lamenting_at_her_daughter's_grave_during_a_blessing_ceremony_for_the_dead.jpg|pienoiskuva|Vepsäläzen naizen itku tyttären kalmal kuolluzien blahosloven'n'an aigah.]] '''Itkuvirzi''' on fol’klouran laji, kudai on tavalline monis muailman kul'tuurois. Itkuvirret ollah vahnimii rahvahanrunohuon lajiloi, niilöi ezitettih vie Muinas-Grecies. Tavan mugah niilöil on oma itkumeloudiekku, niilöis ilmenöy itkettäjän tusku kuduastahto tapahtumas (omahizen...</comment>
      <origin>52807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6480" sha1="ftrgezdf5v86pjfxnn8zerocc8k5kqy" xml:space="preserve">[[Failu:A_Vepsian_woman_lamenting_at_her_daughter's_grave_during_a_blessing_ceremony_for_the_dead.jpg|pienoiskuva|Vepsäläzen naizen itku tyttären kalmal kuolluzien blahosloven'n'an aigah.]]
'''Itkuvirzi''' on fol’klouran laji, kudai on tavalline monis muailman kul'tuurois. Itkuvirret ollah vahnimii rahvahanrunohuon lajiloi, niilöi ezitettih vie Muinas-Grecies. Tavan mugah niilöil on oma itkumeloudiekku, niilöis ilmenöy itkettäjän tusku kuduastahto tapahtumas (omahizen kuolendas, voinas, luonnonhiäs da m.i.) Enimis kul'tuurois itkuvirzilöi pajatettih vaiku naizet, ga erähil kanzoil (kurdoil, serboil) oldih erillizet miehien itkuvirret. Itkuvirzilöis eroitetah muahpanendu-, svuad’bu- da rekruuttuitkuvirret.

== Itkuvirzilöin kul'tuuru ==
Ven'alazes rahvahan perindös itkuvirret ollah &quot;itkuvirzikul'tuuran&quot; suuri ala (Т. А. Bernštam), kudamua geniettizesti liitetäh siirdymytaboih. Itkuvirzilöin piäkontekstannu on muahpanendutaba, kudamas kiini ollah žanran piäparametrit da enne kaikkie runohus- da iänisimvouliekku – itkuvirzilöin eričyksenny on se, ku niilöi hyvin kuultah tuonilmazih.

Rahvahan kul'tuuras oldih olemas vagavat kiellot da azetukset itkuvirzilöin pajatandah kuolluon piäl. Eräs piälimäzis koski aigua: itkie itkuvirzilöi sai vaiku valgien aigua. Iče itkugi oli rajoitettu, alevumattomat itkuthäi &quot;upotetah&quot; kuolluttu sil ilmal. Ei suannuh itkie itkuvirzilöi lapsil da naimattomil neidizil (poikkevuksennu oli kuolluon tytär).

Itkuvirzilöin tärgienny ominažuonnu on improvizacii. Niilöi ainos ezitetäh eri luaduh, täs tapahtukses pagin ei ole perindöllizele kul'tuurale tavallizes olemas olijan tekstan muuttelendas. Joga itkuvirzi rodivuu samanaigazesti ritualan todevuttajes. Hos itkettäi käyttäy yhtehizii paikallizii itkuvirziperindölöi, ga joga hänen itkuvirzi rodieu ainavoluaduzekse. Itkuvirzilöil on oma kieli. Niilöis pidi ozuttua kovii tundoloi (alevumattoman gor'an, tuskutundoloin vägevyön), niilöis pidi olla spontannoi paginluadu da pidi noudua kovii ritualumiärävyksii.

Itkuvirzilöi juatah funksieloin mugah kolmeh piäjoukkoh:

* Muahpanendu- da mustajazien itkuvirret
* Svuad'buitkuvirret
* Rekruuttupajot

Erikseh eroitetah jogapäiväzii ritualoin ulgopuolel olijoi itkuvirzilöi, kudamii naizet voidih keksie jygielöis tilois (ezimerkikse, tulipalon jälles, jygielöis ruadolois). Puaksumbah kul'tuuras on olemas muahpanendu- da jogapaiväzii itkuvirzilöi. Svuad'buitkuvirret ollah olemas niilöil alovehil, kus itketändyperindö on kehitynnyh (ezimerkikse, Ven'an pohjazes da suomelas-ugrilazil kanzoil).

Rakendehen da obrazoin sistieman mugah muahpanendu- da svuad'buitkuvirret ylen äijäl erotah toine toizes. Svuad'buitkuvirzilöis andilas ei vaiku ozuta omii tuskii neidizen vällän eloksen loppiettuu, ga ezittäy sežo erästy ritualuroulii, sendäh hänen itkuvirret ollah enimälleh sovindanalazet. Sen sijah muahpanendu- da rekruuttuitkuvirret ollah lähäzet toine tostu. Monikse vuozikse armieh lähtii rekruuttu eruou muanruadajan sociumas, sendäh eruo häneke omahizet pietäh &quot;muahpanijazinnu eläjes&quot;.

Keski- da Suvi-Ven'al itkuvirzilöil oli liirine luonneh da net ei oldu pitkät, niilöi itkiettih rečitatiivizesti. Pohjazii itkuvirzilöi itkiettih pajattajen, pitkäzeh da net erottih omal eeppižuol.

== Kirjalližus ==

* Причитания : [арх. 11 декабря 2022] / Фраёнова Е. М., Зуева Т. В. // Полупроводники — Пустыня [Электронный ресурс]. — 2015. — С. 534. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 27). — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-85270-364-4&lt;/nowiki&gt;.
* Причитания // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Причитание // Литературная энциклопедия
* Причитание // Литературная энциклопедия терминов и понятий / Под ред. А. Н. Николюкина. — Институт научной информации по общественным наукам РАН: Интелвак, 2001. — Стб. 809—810. — 1596 с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 5-93264-026-X&lt;/nowiki&gt;.
* Земцовский, И. И. Причитания // Музыкальная энциклопедия : в 6 т. / гл. ред. Ю. В. Келдыш. — М. : Советская энциклопедия, 1976. — Т. 4 : Окунев — Симович. — Стб. 887—904. — 1104 стб. — (Энциклопедии. Словари. Справочники.).
* Альтшулер М. С. Русские похоронные причитания. Виды, формы, генезис, бытование, автореферат — 2007
* Поэтика плача в севернорусских причитаниях // Герасимова Н. М. Прагматика текста. Фольклор. Литература. Культура. — СПб., 2012
* Причитания Северного края, собранные Е.В. Барсовым. — СПб., 1997. полный текст 1, 2 ч. 1872 и 1882 г. и.
* Обрядовая поэзия Пинежья: Русский традиционный фольклор в современных записях. — М., 1980.
* Алексеевский М. Д. Мотив оживления покойника в севернорусских поминальных причитаниях: текст и обрядовый контекст // Антропологический форум. — 2007. — № 6. — С. 227–262.
* Конкка У. С. Поэзия печали. Карельские обрядовые плачи. — Петрозаводск, 1992.
* Смирнов В. И. Народные похороны и причитания в Костромском крае. — Кострома, 1920.
* Похоронные причитания на Руси // Журнал «Народное творчество»
* Alexiou M. The Ritual Lament in Greek Tradition. — Cambridge, 1974. (англ.)
* Honko L. Itkuvirsirunous // Kirjoittamaton kirjallisuus. — Helsinki, 1963. — С. 81—128. (фин.)
[[Kategourii:Fol’klouru]]
[[Kategourii:Ven'an folklouru]]
[[Kategourii:Karjalan folklouru]]</text>
      <sha1>ftrgezdf5v86pjfxnn8zerocc8k5kqy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kumardusristu (Kiviniemi)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17513</id>
    <revision>
      <id>52808</id>
      <timestamp>2026-10-19T09:32:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <comment>Uuzi sivu: {| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; padding: 5px; width: 300px; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa;&quot; |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: transparent; padding: 5px; font-weight: normal; color: #202122;&quot; | Nähtävys |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 5px 5px 10px 5px;&quot; | Kumardusristu |-  | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; padding: 5px;&quot; | File...</comment>
      <origin>52808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4026" sha1="9bfagk619rcwvkam8sk2yaifngxsso3" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; padding: 5px; width: 300px; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa;&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; background-color: transparent; padding: 5px; font-weight: normal; color: #202122;&quot; | Nähtävys
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 5px 5px 10px 5px;&quot; | Kumardusristu
|-

| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; padding: 5px;&quot; | [[File:M25A8542.jpg|270px|Kumardusristu]]
|-

| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; padding: 5px; font-size: 95%;&quot; | [[#|61°47′37″ с. ш. 32°52′50″ в. д.]] &lt;span style=&quot;font-size: 85%; color: #722cb1;&quot;&gt;&lt;/span&gt;
|-

| style=&quot;vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px; width: 35%;&quot; | Mua
| style=&quot;vertical-align: top; padding: 5px;&quot; | [[Ven'a]]
|-

| style=&quot;vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;&quot; | Sijoittumine
| style=&quot;vertical-align: top; padding: 5px; color: #722cb1;&quot; | [[Kiviniemi]]
|-

| style=&quot;vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;&quot; | Rakendamine
| style=&quot;vertical-align: top; padding: 5px; | 1898
|-

| style=&quot;vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;&quot; | Stuatussu
| style=&quot;vertical-align: top; padding: 5px;&quot; | № 1002502000
|}

'''Kumardusristu''' [[Kiviniemi|Kiviniemen]] kyläs on kul'tumerkičyksenke olii arhitektuuran pieni muodo. Se on vuozisuan XIX lopun puuhine kaheksakolkahine ristu, kudai kuuluu Priäžän čupun karjalazeh kul'tuurah. Ristu on kalmistokul'turosas Miikulan časounan luo. Kuuluu Ven'an kul'tuuruperindön objektoin luvetteluh.

== Kuvailu ==
Ristu on sijoitunnuh Sodderan kylän puolespäi kyläh tulendukohtas, kylän kalmužimal, ihan kul'tukuuzikon keskučas kaheksan metrin piäs kalmužiman časounan suvioččuseinäspäi.

Kaheksakolkahine puuhine ristu on luajittu bruusas. Poikkipuut on yhtistetty puolipuuh. Ristan oččupuoli kaččou päivänlaskuh, sil on leikkavus. Ristan reunua myöte on luajittu kehys, keskel on kaheksakolkahine ristu. Ristal on leikattu tekstu, poikkipuuloin agjois ollah medaljonat nämmien ristoin tiippazen simvouliekanke. Alguudah myöte mygyrät puolet oli mualattu ul'tramarinal, a foonu - ohral (XXI vuzisuan allun tilandehen mugah ristu on kogonah mualattu vihandakse).

Ristu on azetettu katoksen alle aidazeh leikattuloin bal'asinoinke (sen päivänlaskupuoles aidastu ei ole) ei korgieh puuhizeh nellikkösalvokseh (1,81 × 1,83 metrii). Salvoksen čuppuloi myöte on azetettu kaksipuolistu katostu pidäjät nelli pačastu. Sen oččupuoli on čomendettu podzoroil. Oččulevolaudoi da šelomua ei ole.

== Histourii ==
Katoksen reunah leikatun kirjutuksen mugah voibi piättiä, ku se oli luajittu vuvvennu 1898. Leikkavuksen luaduu da alguperästy värii myöte voibi arvata, ku se kuuluu XIX vuozisuan toizeh puoliškoh.

Vuvvennu 1988 Kiviniemen kumardusristu oli pandu enzisijazile kirjoile kui kul'tuarhitektuuran mustomerki. Karjalan tazavallan Kul'tuuruministerstvan käskys № 38 18.02.2000 ristu on liitetty uvvessah ilmendettylöih histourien da kul'tuuran mustomerkilöih.

Hos tiedoloi virrallizis kohendusruadolois ei ole, tutkijat pannah merkile sen, ku časounas da kumardusristas pietäh huoldu paikallizet eläjät. Levon piälystiä jälgimäzen vuozikymmenenden aigah on vaihtettu mondu kerdua. Vuvven 1988 pasportas on sanottu laudulevos. Vuvven 2008 kuvis nägyy levo šiiferas. Vuvven 2022 tarkstelun mugah kirjutettih, ku levo on metalluprofiililistois.

Vuvven 2022 tilandehen mugah konstrukcii on hädäalazennu. On ozakse murennuh bal'asinois luajittu aidu. Salvos häpistyy. Levos on hapannuon jälgie. Ristan materjualas on hallelmustu, ei ole ristan ylähäzen agjan ozua. Konstrukcien pidämizekse on azetettu žerdituvet. Ristan da časounan luo olii aloveh ei ole kunnos: kazvoitunnuh, sit on kluamuu da kuivua puudu.
[[Kategourii:Ven'an Federacien kul'tuuruperindön objektat]]
[[Kategourii:Priäžän kanzalline piiri]]
[[Kategourii:Ristat (mustomerkit)]]</text>
      <sha1>9bfagk619rcwvkam8sk2yaifngxsso3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagin:Vuarujärvi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>17514</id>
    <revision>
      <id>52809</id>
      <timestamp>2026-10-19T10:10:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Бабичев Д.(Тула)</username>
        <id>8981</id>
      </contributor>
      <comment>/* ещё значение */ uuzi oza</comment>
      <origin>52809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="268" sha1="ojjsci23m7rz3uvgphb96rox45aju85" xml:space="preserve">== ещё значение  ==
в Вологодской области [https://nason.ru/ozera/1292/] [[Käyttäi:Бабичев Д.(Тула)|Бабичев Д.(Тула)]] ([[Käyttäi pagin:Бабичев Д.(Тула)|pagin]]) 19. Ligakuuta 2026 kello 13.10 (MSK)</text>
      <sha1>ojjsci23m7rz3uvgphb96rox45aju85</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedii:Projektu:Terminät</title>
    <ns>4</ns>
    <id>17515</id>
    <revision>
      <id>52811</id>
      <timestamp>2026-10-19T11:12:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <comment>Uuzi sivu: {| width=&quot;100%&quot; cellpadding=&quot;5&quot; cellspacing=&quot;5&quot; style=&quot;background: transparent; vertical-align: top;&quot;  | width=&quot;70%&quot; style=&quot;vertical-align: top; background: #ffffff; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 20px; border-radius: 5px; box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |  &lt;!-- ЛЕВАЯ КОЛОНКА: ОПИСАНИЕ И АКТУАЛЬНЫЕ ВОПРОСЫ --&gt; &lt;div style=&quot;background: #f8f9fa; border-left: 5px solid #3366cc; padding: 15px; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; &lt;span style=&quot;font...</comment>
      <origin>52811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2605" sha1="17qjwvrll7iy6gi3yr2pt2pxaqxc4a6" xml:space="preserve">{| width=&quot;100%&quot; cellpadding=&quot;5&quot; cellspacing=&quot;5&quot; style=&quot;background: transparent; vertical-align: top;&quot;

| width=&quot;70%&quot; style=&quot;vertical-align: top; background: #ffffff; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 20px; border-radius: 5px; box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |

&lt;!-- ЛЕВАЯ КОЛОНКА: ОПИСАНИЕ И АКТУАЛЬНЫЕ ВОПРОСЫ --&gt;
&lt;div style=&quot;background: #f8f9fa; border-left: 5px solid #3366cc; padding: 15px; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 150%; font-weight: bold; color: #202122;&quot;&gt;Projektu: Terminät&lt;/span&gt;
&lt;p style=&quot;margin-top: 5px; margin-bottom: 0; color: #54595d;&quot;&gt;Tämä projektu on omistettu ristikanzan toimindan eri aloile omistettulois kirjutuksis käytettylöin terminöin sellittämizele. Projektan tavoittehennu on kuvata, paista, standartiziiruija da kerätä terminät, kuduat sellitetäh kai tiijollizet da ammatillizet ellendykset Karjalankielen Wikipedies.&lt;/p&gt;
&lt;/div&gt;
=== Aijallizet aihiet paginoih nähte ===
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Sodaterminät|Sodaterminät]]''' 
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Infrastruktuuru|Infrastruktuuru]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Geogruafiiterminät|Geogruafiiterminät]]
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Histouriiterminät|Histouriiterminät]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Psiholougiiterminät|Psiholougiiterminät]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Sociolougiiterminät|Sociolougiiterminät]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Biolougiiterminät|Biolougiiterminät]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Lendoterminät|Lendoterminät]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Matematikekkuterminät|Matematikekkuterminät]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Fiiziekkuterminät|Fiiziekkuterminät]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Hiimiiterminät|Hiimiiterminät]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Ekonomiekkuterminät|Ekonomiekkuterminät]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Tiedokonehterminät|Tiedokonehterminät]]'''


| width=&quot;30%&quot; style=&quot;vertical-align: top; background: #f8f9fa; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 15px; border-radius: 5px;&quot; |

&lt;!-- ПРАВАЯ КОЛОНКА: НАВИГАЦИОННАЯ ПАНЕЛЬ --&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; background: #eaecf0; color: #202122; padding: 5px; font-weight: bold; border-radius: 3px; margin-top: 20px; margin-bottom: 15px; border: 1px solid #c8ccd1;&quot;&gt;
ARHIIVU
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 90%; color: #72777d; text-align: center; font-style: italic;&quot;&gt;
Arhiivu vie on tyhjy.
&lt;/div&gt;

|}
[[Kategourii:Terminolougii]]
[[Kategourii:Wikipedii:Projektu:Terminät]]</text>
      <sha1>17qjwvrll7iy6gi3yr2pt2pxaqxc4a6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>52813</id>
      <parentid>52811</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T11:20:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miro Tuomi</username>
        <id>8600</id>
      </contributor>
      <origin>52813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2434" sha1="08i007zx6398b53ztdrpda5q8xgmmdv" xml:space="preserve">{| width=&quot;100%&quot; cellpadding=&quot;5&quot; cellspacing=&quot;5&quot; style=&quot;background: transparent; vertical-align: top;&quot;

| width=&quot;70%&quot; style=&quot;vertical-align: top; background: #ffffff; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 20px; border-radius: 5px; box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);&quot; |
&lt;div style=&quot;background: #f8f9fa; border-left: 5px solid #3366cc; padding: 15px; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 150%; font-weight: bold; color: #202122;&quot;&gt;Projektu: Terminät&lt;/span&gt;
&lt;p style=&quot;margin-top: 5px; margin-bottom: 0; color: #54595d;&quot;&gt;Tämä projektu on omistettu ristikanzan toimindan eri aloile omistettulois kirjutuksis käytettylöin terminöin sellittämizele. Projektan tavoittehennu on kuvata, paista, standartiziiruija da kerätä terminät, kuduat sellitetäh kai tiijollizet da ammatillizet ellendykset Karjalankielen Wikipedies.&lt;/p&gt;
&lt;/div&gt;
=== Aijallizet aihiet paginoih nähte ===
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Sodaterminät|Sodaterminät]]''' 
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Infrastruktuuru|Infrastruktuuru]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Geogruafiiterminät|Geogruafiiterminät]]
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Histouriiterminät|Histouriiterminät]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Psiholougiiterminät|Psiholougiiterminät]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Sociolougiiterminät|Sociolougiiterminät]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Biolougiiterminät|Biolougiiterminät]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Lendoterminät|Lendoterminät]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Matematikekkuterminät|Matematikekkuterminät]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Fiiziekkuterminät|Fiiziekkuterminät]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Hiimiiterminät|Hiimiiterminät]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Ekonomiekkuterminät|Ekonomiekkuterminät]]'''
* '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Tiedokonehterminät|Tiedokonehterminät]]'''


| width=&quot;30%&quot; style=&quot;vertical-align: top; background: #f8f9fa; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 15px; border-radius: 5px;&quot; |


&lt;div style=&quot;text-align: center; background: #eaecf0; color: #202122; padding: 5px; font-weight: bold; border-radius: 3px; margin-top: 20px; margin-bottom: 15px; border: 1px solid #c8ccd1;&quot;&gt;
ARHIIVU
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 90%; color: #72777d; text-align: center; font-style: italic;&quot;&gt;
Arhiivu vie on tyhjy.
&lt;/div&gt;

|}
[[Kategourii:Terminolougii]]
[[Kategourii:Wikipedii:Projektu:Terminät]]</text>
      <sha1>08i007zx6398b53ztdrpda5q8xgmmdv</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>