Wikipedii olowiki https://olo.wikipedia.org/wiki/Pi%C3%A4sivu MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Medii Erikoine Pagin Käyttäi Käyttäi pagin Wikipedii Wikipedien paginat Failu Failu pagin MediiWiki MediiWiki pagin Šablonu Šablonu pagin Abu Abu pagin Kategourii Kategourii pagin TimedText TimedText talk Moduuli Keskustelu moduulista Event Event talk 0 3996 52830 51922 2026-10-20T08:33:53Z Miro Tuomi 8600 tävvendys 52830 wikitext text/x-wiki [[Failu:Gallen-Kallela The defence of the Sampo.png|thumb|right|280px|''[[Akseli Gallen-Kallela]]'': ''[[Sammon puolustus]]'' (1896). Väinämöine puolustau [[Sampo (Kalevala)|Sampo-melliččiä]] [[Pohjolan emändy|Louhelpäi]].]] '''Väinämöine''' on [[Kalevala]]n piähahmoloi, da [[kalevalaine runohus|suomelazen da karjalazen kanzanrunohuon]] da [[suomelaine mifolougii|mifolougien]] tärgevimii hahmoloi. Väinämöine on runonlaulai da suuri tiedäi, kuduas on vie [[jumal]]allizii piirdehii. Hänes käytetäh [[Kalevala|Kalevalas]] puaksuh runuo :''Vaka vahnu Väinämöine,'' :''tietäjä iänikuinen''. Väinämöine on monen tarinan hahmonnu, puaksuh piäozanottai. Merkittävii kerdomuksii (tarinoi) ollah: == Elaigu da ruavot == === Kalevalan Väinämöine === [[Kalevala|Kalevalas]] Väinämöine on [[Ilmatar|Ilmattaren]], ilman immen da meren poigu. Hän viettäy meres kellujan muaman kohtus kolmekymmen vuottu da algau jo syndyjes avvuttua maailman luomizes. [[Kalevala|Kalevalan]] tarinois Väinämöine oppiu ottua mučoikse [[Aino (Kalevalan hahmo)|Ainon]], [[Joukahaine|Joukahaizen]] sizären, ga Aino tappau oman ičen upottuu. [[Kalevala|Kalevalan]] lopus Marjatta, kuduan ezimerkinny oli neidine Marija, suau Poijan, Karjalan kuningahan. Väinämöine suutui sih da lähti muailmaspäi, uskaldi tulla järilleh, konzu se uvvessah pidäy. "Kalevalan" jälgimäzet tapahtumat kuvatah paganoin jumaloin lähtendiä hristossah uskon tulduu. Väinämöizen epitietat [[Kalevala|Kalevalas]] ollah "vahnu" da "vaka vahnu", harvembah "viizas". Pajokse käytetäh sanua "vuozisuan viizas" libo "vuozisuan pajattai". === Väinämöizen da kogo muailmu roindu === Monis rahvahallizis runoelmois Väinämöine jo oli olemas enne ilmoih tulendua. Väinämöizen roindas sanotah libo sit, ku häi on roinnuhes yksinäh, libo sit, ku händy sai neidine, toiči Nimi Iro. Yhtes kuulužas rahvahan runos Väinämöine rodieu yöl, päiväl nostau pajua, tagou raudahistu hebuo da čuruau sil vies. Suutunnuh lappalainen (moine, Kui Joukahainen "Kalevalaspäi") ambuu mereh Väinämöizen hevol. Äijis mifiellizis histourielois vihažan muan pohjazes (Laplandien libo Pohjazen) da meijän omien urholoin väline vastavus tapahtuu kogo muailman silmien ies. Väinämöine avvuttau luadie muailmua, kui Väinämöizen Ammundu-runos. Väinämöine uidelou vies, a hänen polvele pezoituu vezilindu, enimyölleh sada. Yhtelläh ajatuksis Väinämöizel kivistäy polvi da se rubieu särizemäh. Linduloin jäičät kirvotah mereh, muretah da annetah elostu muailmale. Väinämöine sežo omil liikkehil muuttau muan da vien pindua. "Kalevalan" histourii eruou rahvahan runoelmois sil, gu "Kalevalas" sotku muniu jäiččiä Vuotettavan Väinämöizen ilmatessan polvile, a ei Iče Väinämöizen polvile.[19] "Kalevalas" Vastahmenendy Lappalainen Joukahainen sežo tapahtuu muailman luajindan jälles. Kai 1800-luvul rahvahan runohuon keriäjät omien matkoin aigua [[Vienan Karjala|Vienua]] myöte vastavuttih ristittyzienke, kuduat vie uskottih, ku muailmu on roinnuhes nenga. Paiči sidä äijät vuotettih, ku Väinämöine tulou järilleh vie kerran auttamah rahvastu, kui häi uskaldau omis runolois. Muailman roindua linduloin jäičäs, alguperäzes jäičäs tietäh eri muodolois kogo muailmas. Väinämöine mainitah Runoelman suomelazes versies muailman roindua, ga ei eestiläzes. Martti Haavion sanoin mugah jäičän miffu siirdyi Estounies Suomen lounazele päivänlaskupuolele suomelas-estounien yhtevyksen aigah, kus paikalline runoilii yhtisti sen muinazen [[Šamuani|šamuanan]] da viizahan Väinämöizen kel, kudamas jo silloi käydih zuakkunat. Siepäi versii levii [[Suomi|Suomen]] toizih ozih, kui [[Vienan Karjala|Viena]] da [[Raja-Karjal|Raja-Karjal.]] == Väinämöine da Sampo == == Väinämözen laulu da soitto == [[Failu:Väinämöisen soitto1.jpg|250px|thumb|[[R. W. Ekman|R. W. Ekman:]] ''[[Väinämöisen soitto]]'' (1866)]] == Venehenveisto == == Väinämözen huavu == == Suhteh toizih miifoih == [[Failu:Orfeu-atenas.jpg|150px|thumb|[[Orfeus]] soittau liirua eläimien keskes.]] Väinämözes on huomattavua samankaldaižuttu [[kreikkalaine mifolougii|greikkalazen mifolougien]] suuren runoilijan da soittajan [[Orfeus|Orfeinke]]. == Kačo vie == ==Lähtehet== [[Kategourii:Kalevala]] [[Kategourii:Karjalaine kul'tuuru]] qt75bg0bhz7zayszieqhnfho8rpxbaj 0 4273 52836 42257 2026-10-20T11:19:09Z Miro Tuomi 8600 52836 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; padding: 5px; width: 300px; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa; float: right; margin: 0 0 1em 1em;" |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 5px;" | Ruskeala-mägipuusto |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: 95%; padding-bottom: 5px; font-style: italic; color: #54595d;" | <span style="font-size: 85%; font-style: normal; color: #202122;">[[Suomen kieli|suom]].</span> Ruskeala-vuoripuisto |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;" | [[File:Mountain park Ruskeala.jpg|270px|Ruskeala-mägipuusto sygyzyl vuvvennu 2014. Nägöala upotetule mruamorukarjerale]] <div style="font-size: 85%; padding: 5px 10px; color: #202122; text-align: center;">Ruskeala-mägipuusto sygyzyl vuvvennu 2014. Nägöala upotetule mruamorukarjerale</div> |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px; font-size: 95整;" | [[#|61°56′46″ с. ш. 30°34′53″ в. д.]] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px; width: 35%;" | Mua | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | [[File:Flag of Russia.svg|22px|border]] [[Ven'a]] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Sijoittumine | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | [[Karjalan tazavaldu]], [[Sortavalan piiri|Sordavalan piiri]] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Stuatussu | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | — |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Verkosivusto | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | [https://ruskeala.ru ruskeala.ru] |} '''Ruskeala-mägipuusto''' ([[Ven'an kieli|ven]]. ''Го́рный парк «Рускеа́ла»'') on matkailukompleksu [[Karjalan tazavaldu|Karjalan tazavallan]] [[Sortavalan piiri|Sordavalan piiris]] Kompleksan pohjannu on kul'tuuruperindön objektu, histourien mustomerki — pohjuvezil täytetty endine mruamorukarjeru. == Alguperä == Ven'an tiedoakadiemien korrespondentu-jäsenen, Ven'an tiedoakadiemien Karjalan tiedokeskuksen Kielen, literatuuran da histourien instituutan tutkijan Irma Mullozen mugah Karjalan paikannimilöis, kudamien lopus on -la, on ristikanzan oma libo suguh liittyi nimi, se ristikanzu oli kylän perustajannu libo sen eläjänny. Ruskei ven'akse on "красный"; nenga sanottihgi ruskeipiäristikanzoi, min periä sai roita ližänimigi. Sit Ruskealan voulostikeskuksen nimi on "Ruskea-suvun eländypaikku". == Muantiedo == Matkailukompleksu on 30 kilometrii piäs [[Sortaval|Sordavalaspäi]], [[Tolvajärvi|Tohmajoven rannal.]] Puuston luo on loppui liinien "[[Sortaval|Sordavalu]] — [[Ruskeala]]" raududorogustansii Ruskela-mägipuusto. == Yleistiijot == Karjeran piduhus pohjazes suveh on 460 metrii, levevys on läs 100 metrii. Karjeran laijan korgevimas kohtaspäi sen pohjassah on 50 metrii. Vien läbinägyvys on 15—18 metrii. Vahnan karjeran seinis on muanalazien štol’nien da štrekoin sistiemu, net on yhtistetty pystyoigieloil šahtoil. Suurin vuitti toimindupaikois jälles Suurdu Ižänmuallistu voinua oli upotettu; pumpata vezii ei ole mahtuo. Mägitoimindoin piduhus on mondu kilometrii. Sie on säilynyh ei suuris mruamorubloukis luajittu zavodan hallindon taloi da oza isvestin poltandupäččilöis. ==Histourii== Kivilouhimot, kuduadu löydi ekonoumiellizen seuran ozanottai Samuil Alopeus, allettih kaivamah vuvvennu 1765, Ekaterina II aigah. Enzimästy kaivamistu ohjai Andrei Pil'ugin. Ruskealas louhitah nelli väriä mramorua — harmuadu, harmai-vihandua, valgiedu harmualoin täblienke da valgei-sinine-harmuadu. Täs ruavos ruadoi läs 500 paikallistu eläjiä. Ruskealan mramorua käytettih, konzu srojittih [[Piiteri|Piiterin]] huonuksii da dvorčii. Sil on piälystetty Isaakijevskoin kirikön seinät, on luajittu Kazanskoin kirikön latet, on tehty Ermituažan ikkunpielizet. Vie Ruskealan mramorua suau nähtä Mramoran dvorčas da Mihailovskoin zamkas. XX vuozisuan keskel [[Piiteri|Piiterin]] metron Primorskaja- da Ladožskaja-stantsien muanalaziet zualat sežo luajittih Ruskealan mramoras. Sil aigua, konzu srojittih Isaakijevskoin kirikkyö, vuozinnu 1818-1959, Ruskealah kävi arhitektoru Ogyst Monferran. Vuozinnu 1939-1947 karjeru ei toiminnuh. Ruado mramoru-izv'oskan zavodal oli jatkettu vuvvennu 1947 da kestiy 1990-luvuh sah. Sil aigua louhitäh vähä mramorua, mramorua izv'oskah näh da kivimurendeheh näh. Vuvves 1998 mramoran piäkarjeru on otettu valdivovardoičukseh. Vuvvennu 1999 karjeru oli otettu turistumatkah "Taivahankarvaine dorogu". Ruskealas oli luajittu viizi karjerua, kudamis poruomizen da porohuazettamizen avul suadih nelliä värii mruamorua — tuhkanharmuadu, harmai-vihandua, valgiedu harmualoin täblienke da valgei-sini-harmuadu. Täs ruavos ruadoi läs 500 paikallistu eläjiä. Ruskealan mruamorua käytettih, konzu srojittih Piiterin taloloi da dvorčii sen ymbäristös. Sil on piälystetty Isaakien kirikön seinät (Og'ust Monferran  (ven.)olo. iče kävyi luohimoloile valliččemah tarvittavii kivii), on luajittu Kazanskoin kirikön lattiet, Ermituažan ikkunpielizet. Vie Ruskealan mruamorua suau nähtä Mruamoran dvorčan ikkunoin piälystämizes da Mihailovskoin zamkan oččuseinäs. XX vuozisuan toizen puoliškon Piiterin metron Primorskaja- da Ladožskaja-stansien muanalazet zualat sežo luajittih Ruskealan mruamoras. Sil aigua, konzu srojittih Isaakien kirikkyö, vuozinnu 1818—1958, Ruskealah moni kerdua kävyi arhitektoru Og'ust Monferran. Vuvvennu 1846, konzu oli nostettu viel ruadai piluandu- da silendyszavodu da työnnytetty izvestin tuotando mruamoran hallelmuksis, luohimolois ruadajien lugu oli läs 800 hengie. Vuvvennu 1859 Ruskealah kävyi Francien kirjuttai Aleksandr D'uma, sih nähte häi kirjutti nelliozazes tevokses ven. ''«Путевые впечатления. В России»''. Vuozinnu 1939—1947 karjeru ei toiminuh. Ruado mruamoru-izvestizavodal oli jatkettu vuvvennu 1947 da kesti 1990-luguh suate. Sil aigua bloukois louhittih vähä mruamorua, sego louhittih mruamorua izvestin, dekoratiivumuruzih, izvestijauhoh da erisuuruhizeh kivimurendeheh näh. Vuvvennu 1998 mruamoran piäkarjeru rodih valdivon vardoittavannu da sai kul’tuuruperindön objektan stuatusan. Vuvvennu 1999 mruamoran piäkarjeru otettih kanzoinvälizeh turistumatkah "Valpassinine dorogu" ([[Ven'an kieli|ven]]. ''«Голубая дорога»''). Vuvvennu 2010 Ruskealas oldih [[Ven'an kieli|ven]]. ''«Тёмный мир»''-fil'man enimät kuvavukset. Vuvvennu 2013 Hiidensellän kyläs da Ruskealan mägipuustos meni [[Ven'a|ven]]. ''«Седьмая руна»''-sarjufil'man suurin vuitti kuvavuksis. Vuvves 2017 algajen mägipuustos pietäh jogavuodistu kezämuuzikkufestivualii "Ruskeala Symphony". Vuvvennu 2017 Muanalaine Ruskeala -matkailuprojektu ([[Ven'an kieli|ven]]. ''«Подземная Рускеала»'') sai Gran-Prin IV Kogo Ven'an matkailupalkindos vuvven 2017 "Vuvven maršruuttu" nominacies "Paras Ekolougien vuvvele omistettu maršruuttu". 1. kezäkuudu vuvvennu 2019 Sortavalan raudutiestansiespäi Ruskealan mägipuustossah rubei käymäh matkailuretrojuna höyryl, sydämes se on luajittu Nikolajevskoin ekspresan stiilin mugah. Tuhukuul vuvvennu 2025 puuston johtokundu pahoittelihes vandaloin periä, kudamat kirjutetah da piirustetah mruamorukallivoloile, da kehoitti vedämäh iččie kul’tuurizeh luaduh rikkomattah alguperästy luonduo. ==Linkit== https://web.archive.org/web/20161111205503/http://ruskeala.info/ru http://kezling.ru/travels/northern-ladoga-4/ http://monuments.karelia.ru/napravlenija-dejatel-nosti/populjarizacija/est-takoj-pamjatnik/kar-er-mramornyh-lomok-v-pos-ruskeala/ [[Category:Muantiedo|R]] [[Kategourii:Karjal]] [[Kategourii:Karjalan nähtävykset|R]] [[Kategourii:Kul'tuuru]] icqluy6xq0gbpfd9j0rgcraxl8g2c4m 52838 52836 2026-10-20T11:55:26Z Fembriha 8650 Fembriha muutti sivun nimen [[Ruskeala (mägiparku)]] nimekse [[Ruskeala (mägipuusto)]] 52836 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; padding: 5px; width: 300px; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa; float: right; margin: 0 0 1em 1em;" |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 5px;" | Ruskeala-mägipuusto |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: 95%; padding-bottom: 5px; font-style: italic; color: #54595d;" | <span style="font-size: 85%; font-style: normal; color: #202122;">[[Suomen kieli|suom]].</span> Ruskeala-vuoripuisto |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;" | [[File:Mountain park Ruskeala.jpg|270px|Ruskeala-mägipuusto sygyzyl vuvvennu 2014. Nägöala upotetule mruamorukarjerale]] <div style="font-size: 85%; padding: 5px 10px; color: #202122; text-align: center;">Ruskeala-mägipuusto sygyzyl vuvvennu 2014. Nägöala upotetule mruamorukarjerale</div> |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px; font-size: 95整;" | [[#|61°56′46″ с. ш. 30°34′53″ в. д.]] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px; width: 35%;" | Mua | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | [[File:Flag of Russia.svg|22px|border]] [[Ven'a]] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Sijoittumine | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | [[Karjalan tazavaldu]], [[Sortavalan piiri|Sordavalan piiri]] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Stuatussu | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | — |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Verkosivusto | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | [https://ruskeala.ru ruskeala.ru] |} '''Ruskeala-mägipuusto''' ([[Ven'an kieli|ven]]. ''Го́рный парк «Рускеа́ла»'') on matkailukompleksu [[Karjalan tazavaldu|Karjalan tazavallan]] [[Sortavalan piiri|Sordavalan piiris]] Kompleksan pohjannu on kul'tuuruperindön objektu, histourien mustomerki — pohjuvezil täytetty endine mruamorukarjeru. == Alguperä == Ven'an tiedoakadiemien korrespondentu-jäsenen, Ven'an tiedoakadiemien Karjalan tiedokeskuksen Kielen, literatuuran da histourien instituutan tutkijan Irma Mullozen mugah Karjalan paikannimilöis, kudamien lopus on -la, on ristikanzan oma libo suguh liittyi nimi, se ristikanzu oli kylän perustajannu libo sen eläjänny. Ruskei ven'akse on "красный"; nenga sanottihgi ruskeipiäristikanzoi, min periä sai roita ližänimigi. Sit Ruskealan voulostikeskuksen nimi on "Ruskea-suvun eländypaikku". == Muantiedo == Matkailukompleksu on 30 kilometrii piäs [[Sortaval|Sordavalaspäi]], [[Tolvajärvi|Tohmajoven rannal.]] Puuston luo on loppui liinien "[[Sortaval|Sordavalu]] — [[Ruskeala]]" raududorogustansii Ruskela-mägipuusto. == Yleistiijot == Karjeran piduhus pohjazes suveh on 460 metrii, levevys on läs 100 metrii. Karjeran laijan korgevimas kohtaspäi sen pohjassah on 50 metrii. Vien läbinägyvys on 15—18 metrii. Vahnan karjeran seinis on muanalazien štol’nien da štrekoin sistiemu, net on yhtistetty pystyoigieloil šahtoil. Suurin vuitti toimindupaikois jälles Suurdu Ižänmuallistu voinua oli upotettu; pumpata vezii ei ole mahtuo. Mägitoimindoin piduhus on mondu kilometrii. Sie on säilynyh ei suuris mruamorubloukis luajittu zavodan hallindon taloi da oza isvestin poltandupäččilöis. ==Histourii== Kivilouhimot, kuduadu löydi ekonoumiellizen seuran ozanottai Samuil Alopeus, allettih kaivamah vuvvennu 1765, Ekaterina II aigah. Enzimästy kaivamistu ohjai Andrei Pil'ugin. Ruskealas louhitah nelli väriä mramorua — harmuadu, harmai-vihandua, valgiedu harmualoin täblienke da valgei-sinine-harmuadu. Täs ruavos ruadoi läs 500 paikallistu eläjiä. Ruskealan mramorua käytettih, konzu srojittih [[Piiteri|Piiterin]] huonuksii da dvorčii. Sil on piälystetty Isaakijevskoin kirikön seinät, on luajittu Kazanskoin kirikön latet, on tehty Ermituažan ikkunpielizet. Vie Ruskealan mramorua suau nähtä Mramoran dvorčas da Mihailovskoin zamkas. XX vuozisuan keskel [[Piiteri|Piiterin]] metron Primorskaja- da Ladožskaja-stantsien muanalaziet zualat sežo luajittih Ruskealan mramoras. Sil aigua, konzu srojittih Isaakijevskoin kirikkyö, vuozinnu 1818-1959, Ruskealah kävi arhitektoru Ogyst Monferran. Vuozinnu 1939-1947 karjeru ei toiminnuh. Ruado mramoru-izv'oskan zavodal oli jatkettu vuvvennu 1947 da kestiy 1990-luvuh sah. Sil aigua louhitäh vähä mramorua, mramorua izv'oskah näh da kivimurendeheh näh. Vuvves 1998 mramoran piäkarjeru on otettu valdivovardoičukseh. Vuvvennu 1999 karjeru oli otettu turistumatkah "Taivahankarvaine dorogu". Ruskealas oli luajittu viizi karjerua, kudamis poruomizen da porohuazettamizen avul suadih nelliä värii mruamorua — tuhkanharmuadu, harmai-vihandua, valgiedu harmualoin täblienke da valgei-sini-harmuadu. Täs ruavos ruadoi läs 500 paikallistu eläjiä. Ruskealan mruamorua käytettih, konzu srojittih Piiterin taloloi da dvorčii sen ymbäristös. Sil on piälystetty Isaakien kirikön seinät (Og'ust Monferran  (ven.)olo. iče kävyi luohimoloile valliččemah tarvittavii kivii), on luajittu Kazanskoin kirikön lattiet, Ermituažan ikkunpielizet. Vie Ruskealan mruamorua suau nähtä Mruamoran dvorčan ikkunoin piälystämizes da Mihailovskoin zamkan oččuseinäs. XX vuozisuan toizen puoliškon Piiterin metron Primorskaja- da Ladožskaja-stansien muanalazet zualat sežo luajittih Ruskealan mruamoras. Sil aigua, konzu srojittih Isaakien kirikkyö, vuozinnu 1818—1958, Ruskealah moni kerdua kävyi arhitektoru Og'ust Monferran. Vuvvennu 1846, konzu oli nostettu viel ruadai piluandu- da silendyszavodu da työnnytetty izvestin tuotando mruamoran hallelmuksis, luohimolois ruadajien lugu oli läs 800 hengie. Vuvvennu 1859 Ruskealah kävyi Francien kirjuttai Aleksandr D'uma, sih nähte häi kirjutti nelliozazes tevokses ven. ''«Путевые впечатления. В России»''. Vuozinnu 1939—1947 karjeru ei toiminuh. Ruado mruamoru-izvestizavodal oli jatkettu vuvvennu 1947 da kesti 1990-luguh suate. Sil aigua bloukois louhittih vähä mruamorua, sego louhittih mruamorua izvestin, dekoratiivumuruzih, izvestijauhoh da erisuuruhizeh kivimurendeheh näh. Vuvvennu 1998 mruamoran piäkarjeru rodih valdivon vardoittavannu da sai kul’tuuruperindön objektan stuatusan. Vuvvennu 1999 mruamoran piäkarjeru otettih kanzoinvälizeh turistumatkah "Valpassinine dorogu" ([[Ven'an kieli|ven]]. ''«Голубая дорога»''). Vuvvennu 2010 Ruskealas oldih [[Ven'an kieli|ven]]. ''«Тёмный мир»''-fil'man enimät kuvavukset. Vuvvennu 2013 Hiidensellän kyläs da Ruskealan mägipuustos meni [[Ven'a|ven]]. ''«Седьмая руна»''-sarjufil'man suurin vuitti kuvavuksis. Vuvves 2017 algajen mägipuustos pietäh jogavuodistu kezämuuzikkufestivualii "Ruskeala Symphony". Vuvvennu 2017 Muanalaine Ruskeala -matkailuprojektu ([[Ven'an kieli|ven]]. ''«Подземная Рускеала»'') sai Gran-Prin IV Kogo Ven'an matkailupalkindos vuvven 2017 "Vuvven maršruuttu" nominacies "Paras Ekolougien vuvvele omistettu maršruuttu". 1. kezäkuudu vuvvennu 2019 Sortavalan raudutiestansiespäi Ruskealan mägipuustossah rubei käymäh matkailuretrojuna höyryl, sydämes se on luajittu Nikolajevskoin ekspresan stiilin mugah. Tuhukuul vuvvennu 2025 puuston johtokundu pahoittelihes vandaloin periä, kudamat kirjutetah da piirustetah mruamorukallivoloile, da kehoitti vedämäh iččie kul’tuurizeh luaduh rikkomattah alguperästy luonduo. ==Linkit== https://web.archive.org/web/20161111205503/http://ruskeala.info/ru http://kezling.ru/travels/northern-ladoga-4/ http://monuments.karelia.ru/napravlenija-dejatel-nosti/populjarizacija/est-takoj-pamjatnik/kar-er-mramornyh-lomok-v-pos-ruskeala/ [[Category:Muantiedo|R]] [[Kategourii:Karjal]] [[Kategourii:Karjalan nähtävykset|R]] [[Kategourii:Kul'tuuru]] icqluy6xq0gbpfd9j0rgcraxl8g2c4m 0 4913 52818 52796 2026-10-19T17:06:24Z Miro Tuomi 8600 52818 wikitext text/x-wiki [[File:El Greco 006.jpg|thumb|250px|alt=Stroičan Päivy|Sroičanpäivy]] '''Sroičanpäivy'''<ref>[http://elibrary.krc.karelia.ru/401/1/russko-karelskij_slovar.pdf Suuri Ven’akarjalaine sanakniigu], s. 355</ref> ({{K-ru|Троица}}) tulou pruaznuittavakse, konzu siirdyy 50 päiviä ÄijäsPäiväs, sidä vie sanotah Pätidesätniksakse. Kogo nedälii pietäh kallehennu,ku muale apostoloin piäle on heittynyh Pyhä Hengi. Duuhoin Päiväkse – sanotah sidä päiviä karjalazet. Duuhoin da PyhäHengien Päiviä pietäh kallehennu hristianskoinnu vuvven piäpruazniekannu. Stroičan Päivy – Viijeskymmenes Päivy jällel [[Äijypäivy|Äijiä Päiviä]]. Tradicioloi myö täl päiväl Pyhä Hengi heityi Apostoloin piäl. Pyhä Hengi ({{K-ru|Святой Дух}}) on pruazniekkupäivy da sidä pruaznuijah nedälin peräs. Enzimäine pruazniekan nimi tuli, konzu Pyhä Hengi heityi Apostoloin piäle, sen heile uskaldi Iisus Hristos, enne hänen nouzendua taivahah. Pyhän Hengen heityndy merkiččöy Jumalan Kolminaizuttu: <div style="background-color: #f8f9fa; border-left: 5px solid #eaecf0; padding: 10px 15px; margin: 10px 0; color: #202122; font-style: italic;"> Tuatto, Poigu da Pyhä Hengi. Ainos piemmö mielis tämänmostu malittuu: Pyhä Jumal, Pyhä Vägevy, Pyhä Kuolematoi armasta meidy. Kačo da Vardoiče meidy riähkähizii. </div> == Lähtehet == [[Kategourii:Hristianskoi usko|S]] [[Kategourii:Kategourii:Pravosluavizet pruazniekat|S]] g9078m57jba8bqdzx90h030jxi7n62x 52819 52818 2026-10-19T17:06:41Z Miro Tuomi 8600 52819 wikitext text/x-wiki [[File:El Greco 006.jpg|thumb|250px|alt=Stroičan Päivy|Sroičanpäivy]] '''Sroičanpäivy'''<ref>[http://elibrary.krc.karelia.ru/401/1/russko-karelskij_slovar.pdf Suuri Ven’akarjalaine sanakniigu], s. 355</ref> ({{K-ru|Троица}}) tulou pruaznuittavakse, konzu siirdyy 50 päiviä ÄijäsPäiväs, sidä vie sanotah Pätidesätniksakse. Kogo nedälii pietäh kallehennu,ku muale apostoloin piäle on heittynyh Pyhä Hengi. Duuhoin Päiväkse – sanotah sidä päiviä karjalazet. Duuhoin da PyhäHengien Päiviä pietäh kallehennu hristianskoinnu vuvven piäpruazniekannu. Stroičan Päivy – Viijeskymmenes Päivy jällel [[Äijypäivy|Äijiä Päiviä]]. Tradicioloi myö täl päiväl Pyhä Hengi heityi Apostoloin piäl. Pyhä Hengi ({{K-ru|Святой Дух}}) on pruazniekkupäivy da sidä pruaznuijah nedälin peräs. Enzimäine pruazniekan nimi tuli, konzu Pyhä Hengi heityi Apostoloin piäle, sen heile uskaldi Iisus Hristos, enne hänen nouzendua taivahah. Pyhän Hengen heityndy merkiččöy Jumalan Kolminaizuttu: <div style="background-color: #f8f9fa; border-left: 5px solid #eaecf0; padding: 10px 15px; margin: 10px 0; color: #202122; font-style: italic;"> Tuatto, Poigu da Pyhä Hengi. Ainos piemmö mielis tämänmostu malittuu: Pyhä Jumal, Pyhä Vägevy, Pyhä Kuolematoi armasta meidy. Kačo da Vardoiče meidy riähkähizii. </div> == Lähtehet == [[Kategourii:Hristianskoi usko|S]] [[Kategourii:Pravosluavizet pruazniekat|S]] 61st5r481ussra2onk7i55b5f48uuf7 0 4959 52820 27117 2026-10-19T17:08:14Z Miro Tuomi 8600 52820 wikitext text/x-wiki [[File:Icon 03050 Pokrova Bogorodicy. Seredina XVII v. Ukraina.jpg|thumb|300px|alt=Pokrovu|Pokrovu]] '''Pokrovu''' ({{K-ru|Покров Пресвятой Богородицы}}, grek. Αγία Σκεπη) – on kallis pravoslavnoi pruazniekku, kuduan päivät ei muututa- Venän pravoslavnoloi tradicieloi myöte pruazniekkua pruaznuijah [[14. ligakuudu|1(14). ligakuudu]]: Griekkalazien pravoslaviedy myö pruaznuijah 1 da 28. ligakuudu, uuzien vuozien laskendua myö ilmai sidä ozua , kudai kuuluu (Jerusalimskoih pravoslavnoih kirikköh, Afon), kuduat nygöigi pietäh Jumalan Palveluksii vahnua aigua myöte. Ven'an Pravoslavnoi kirikkö myös pruaznuiččou muga, kui Jerusaliman kirikkö, Afon. Pruazniekan merkikse tuli Ilmestymine Bogorodicua Jurodivoil Andreil Konstantinopoläs Vlahernoiskois hruamas, kus piettih vardoittavannu Jumalan Muaman Riizua. [[Kategourii:Hristianskoi usko|P]] [[Kategourii:Pravosluavii|P]] [[Kategourii:Pravosluavizet pruazniekat|P]] ensuo7oc1zhkxose7oyt54lczazvzbs 0 5171 52815 27944 2026-10-19T16:52:58Z Miro Tuomi 8600 52815 wikitext text/x-wiki '''Šestopsalmii''' ([[Griekan kieli|griek]]. ''έξαψάλμα'', ''έξ'' — kuuzi da ''ψαλμός'' — [[psalmi]]) – on minornoi oza [[Vsenočnoi bdenije|Vsenočnoin bdenijen]]; sil aigua sammutetah tuohukset, kogo kiriköh heittyy pimei, loppietahes sluavindu pajot, ei kuulu nimittumii iänii. Nygöi kaikin molitahes oman hengen sydämeči. Se on buiteku iäni kaikkien hengien lugijoin malittuloi. Šestopsalmii on ihan rajal ildu da huondes malittuloin, a simvoloi myö on rajal Vahnan da Uvven zavietoil da lopehes se ilollizel viestil Tulijah Jumalan Poigah näh. Šestopsalmii ozuttau enzimäzet huondeksen läikkyjät sugahazet. Algavutah sit Engeliloin pajot, kuduat tuvvah viesti Spasitel'n roindah näh: ”Slava Višnih Bogu, i na zemle mir, v čeloveceh blagovolenie”. Vie mustoitetah Hristan kolmekymmen vuozi aigoi, kuduat oldih jo mendy. Vaste jällel šestopsalmiedu ilollizesti vastavummo Tulijan Spasitel'anke. [[Kategourii:Hristianskoi usko|Š]] [[Kategourii:Pravosluavii|Š]] h1ocbkdah6s5i5dgnjtyjb1x2pcfjpp 0 16449 52814 49528 2026-10-19T12:36:35Z EmausBot 77 Korjasi kaksinkertaisen ohjauksen sivulle [[36 nägöalua Fudjimäile]] 52814 wikitext text/x-wiki #OHJAUS [[36 nägöalua Fudjimäile]] 92y6yecmi016d0h41bigcjiaivle2u7 0 17325 52833 52282 2026-10-20T09:32:26Z Miro Tuomi 8600 52833 wikitext text/x-wiki [[Failu:Meister_der_Ada-Gruppe_002.jpg|pienoiskuva|[[Matfei]] Jevangelien luadimizes. Kuva Adan školan käzil kirjutetus Jevangelies VIII vuozisuan lopus — IX vuozisuan allus. Triran Kirjasto.]] '''Jevangelii Matfein mugah''' ([[Muinaine griekan kieli|m.griek]]. ''Εὐαγγέλιον κατὰ Μαθθαίον'' libo ''Ματθαίον'', [[Latinan kieli|lat]]. ''Evangelium secundum Matthaeum'') on Enzimäine [[Uuzi sana|Uvven]] [[Uuzi sana|Sanan]] kniigu da enzimäine nelläs kanouniellizes [[Jevangelii|Jevangelies]]. Perindön mugah hänele jälles ollah [[Jevangelii|Jevangeliet]] [[Jevangelii Markan mugah|Markas]], [[Jevangelii Lukan mugah|Lukas]], [[Jevangelii Iivanan mugah|Iivanas]].<ref>[https://example.com Uuzi Sana livvikse]</ref> == Piäsyväindö da sävelmy == * Iisusan tuatat da tuattoloin tuatat (1:1 — 17) * Iisusan rodiendu (1:18 — 2:12) * Pagiendu [[Jegiptu|Jegiptah]] (2:13 — 23) * Iivan ristii (3 lugu) * Sattan muanittelou Iisussua (4:1 — 11) * Iisus siirdyy Galileih (4:12 — 25) * Mägipagin (5-7) * Iisusan suuret ruavot (8-9) * Iisus työndäy opastujii rahvahan keskeh (10) * Iisus kummat da arbaituspaginat. Sanelendu Galileis da ymbäri olijois mualois (11-16) * Hristosan muuttumine (17:1 —9) * Uvvet arbaituspaginat da parandukset (17:10 — 18) * Iisusan matku Jerusalimah. Arbaituspagin viinumuarjupellon ruadajih näh (19-20) *[[Jumalan tulendu Jerusalimah|Iisus ajau oslal Jerusalimah]] (21:1 —10) *Jumalankoin puhtastamine (21:11 —22) *Sana zakonanopastajii da fariseiloi vastah (23) *Iisus pagizou jälgimäzeh aigah näh (24-25) *Äijänpäivän vero (26:14—35) *Iisus molihes Gefsimanies (26:36—75) *Iisus annetah Pilatale käzih (27:1—26) *Iisusan kuolendu (27:27—66) *Iisus nouzou kuollieloispäi (28) == Kirjuttai da kirjuttamizen aigu == [[Failu:God_the_Almighty_(Gospel_of_Matthew)_(Dormition_Church_at_Kondopoga).jpg|vasen|pienoiskuva|Obrazas On [[Iisus|Ižändy]] Kaikenvaldaine, a avvonazes kniigas nävytäh matfein [[Jevangelii|Jevangelien]] rivit: «'Tulgua, minun Tuatan blahoslovitut, i otakkua kodivuitikse valdukundu, kudai on teih niškoi varustettu muailman luajindua myöte. Minul oli n'älgy, i työ annoitto minule syvvä; minuu juotatti, i työ annoitto minule juvva; minä olin teile vieras, a työ otitto minuu pertih. Minä olin alasti, työ šuorititto minuu; olin voimatoi, i työ piittö minus huolen; olin tyrmäs, työ tulitto minun luo.'». [[Kondupohjan Uspen'n'an kirikkö]] (1774 vuozi).]] === Azui === Kirikön tarin yhteh mieleh nimittäy apostolua [[Matfei|Matfeidu]] (sežo Levii-nimisty), endisty maksuloinkeriäjiä (veroloin keriäjiä), kudai jätti oman ruavon [[Iisus|Iisusan]] peräh astujes. Matfein ammatilline mennyh aigu sellittäy kniigan struktuurua: se on ylen tarku, sit on äijy dengan mainičustu da on strukturiiruittu opastuskirjannu. Nygyaigazes bibliistiekas on paginua kirjuttamizes, sendäh gu tekstu on kirjutettu [[Griekan kieli|griekan kielel]] ilmai nägyvii merkilöi, gu se on kiännös [[Arameiskon kiele|arameiskoispäi]], hos Kirikön aigazet tuatat (ezimerkikse, Papii Ijerapol'skii) mainittih alguperästy jevreilöin/arameiskoin tekstua. === Merkipäivy === Eri arvosanoin mugah kniigu on kirjutettu I vuozisuan 50-da 80-vuozien välil. Tarin ozuttau, Gu Matfei kirjutti sen enne sidä, kui apostolat lähtiettih [[Jerusalimu|Jerusalimaspäi]] sanelemah toizih mualoih. == Lähtehet == [[Kategourii:Biblii|J]] [[Kategourii:Hristianskoi usko|Uuzi sana]] 9dbo4m3g2f4r08xa9wp81chkk7mz8lv 0 17331 52834 52284 2026-10-20T09:34:37Z Miro Tuomi 8600 52834 wikitext text/x-wiki [[Failu:Codexaureus_21.jpg|pienoiskuva|Jevangelistu Mark. Miniat'ura Loršan Jevangelies]] '''Jevangelii Markan mugah''' ([[Muinaine griekan kieli|m-griek]]. ''Ευαγγέλιον κατά Μάρκον'', [[Latinan kieli|lat]]. ''Evangelium secundum Marcum'') on [[Uuzi sana|Uvven]] [[Uuzi sana|Sanan]] toine kniigu da toine nelläs kanouniellizes [[Jevangelii|Jevangelies]]. Kaikis lyhin Nelläs [[Jevangelii|Jevangelies]]. [[Uuzi sana|Uvves Sanas]] tulou [[Jevangelii Matfein mugah|Matfein Jevangelien]] jälles da [[Jevangelii Lukan mugah|Lukan]] da [[Jevangelii Iivanan mugah|Iivanan Jevangelien]] ies..<ref>[https://example.com Uuzi Sana livvikse]</ref> == Lähtehet == [[Kategourii:Biblii|J]] [[Kategourii:Hristianskoi usko|Uuzi sana]] 4cwd895krkysvacsxh69orwl0gvh616 0 17332 52835 52787 2026-10-20T09:34:57Z Miro Tuomi 8600 52835 wikitext text/x-wiki [[Failu:Byzantinischer_Maler_des_10._Jahrhunderts_001.jpg|pienoiskuva|Jevangelistu Luka. [[Vizantii]]. X vuozisada]] '''Jevangelii Lukan mugah''' ([[Muinaine griekan kieli|m-griek]]. ''Εὐαγγέλιον κατὰ Λουκάν'', [[Latinan kieli|lat]]. ''Evangelium secundum Lucam'') on [[Uuzi sana|Uvven Sanan]] kolmas kniigu, yksi nelläs kanouniellizes [[Jevangelii|Jevangelies]]. Perindön mugah hänen ies ollah [[Jevangelii Matfein mugah|Matfein]] Da [[Jevangelii Markan mugah|Markan]] [[Jevangelii|Jevangeliet]], hänele jälles — Iivanan Jevangelii. Kirjuttajannu on apostol [[Luka (apostol|Luka]].<ref>[https://example.com Uuzi Sana livvikse]</ref> == Lähtehet == [[Kategourii:Biblii|J]] [[Kategourii:Hristianskoi usko|Uuzi sana]] [[Kategourii:Jevangelii Lukan mugah|*]] l8207n2j31rng5gm11s0gdmbngbk7r7 4 17515 52825 52813 2026-10-19T19:18:28Z Miro Tuomi 8600 /* Aijallizet aihiet paginoih nähte */ 52825 wikitext text/x-wiki {| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="5" style="background: transparent; vertical-align: top;" | width="70%" style="vertical-align: top; background: #ffffff; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 20px; border-radius: 5px; box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.05);" | <div style="background: #f8f9fa; border-left: 5px solid #3366cc; padding: 15px; margin-bottom: 20px;"> <span style="font-size: 150%; font-weight: bold; color: #202122;">Projektu: Terminät</span> <p style="margin-top: 5px; margin-bottom: 0; color: #54595d;">Tämä projektu on omistettu ristikanzan toimindan eri aloile omistettulois kirjutuksis käytettylöin terminöin sellittämizele. Projektan tavoittehennu on kuvata, paista, standartiziiruija da kerätä terminät, kuduat sellitetäh kai tiijollizet da ammatillizet ellendykset Karjalankielen Wikipedies.</p> </div> === Aijallizet aihiet paginoih nähte === * '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Sodaterminät|Sodaterminät]]''' * '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Infrastruktuuru|Infrastruktuuru]]''' * '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Geogruafiiterminät|Geogruafiiterminät]] * '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Histouriiterminät|Histouriiterminät]]''' * '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Psiholougiiterminät|Psiholougiiterminät]]''' * '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Sociolougiiterminät|Sociolougiiterminät]]''' * '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Biolougiiterminät|Biolougiiterminät]]''' * '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Lendoterminät|Lendoterminät]]''' * '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Matematikekkuterminät|Matematikekkuterminät]]''' * '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Fiiziekkuterminät|Fiiziekkuterminät]]''' * '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Hiimiiterminät|Hiimiiterminät]]''' * '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Ekonomiekkuterminät|Ekonomiekkuterminät]]''' * '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Tiedokonehterminät|Tiedokonehterminät]]''' * '''[[Wikipedii:Projektu:Terminät/Uskondoterminät|Uskondoterminät]]''' | width="30%" style="vertical-align: top; background: #f8f9fa; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 15px; border-radius: 5px;" | <div style="text-align: center; background: #eaecf0; color: #202122; padding: 5px; font-weight: bold; border-radius: 3px; margin-top: 20px; margin-bottom: 15px; border: 1px solid #c8ccd1;"> ARHIIVU </div> <div style="font-size: 90%; color: #72777d; text-align: center; font-style: italic;"> Arhiivu vie on tyhjy. </div> |} [[Kategourii:Terminolougii]] [[Kategourii:Wikipedii:Projektu:Terminät]] 7zq21cmcxq3atikc77e0bijtf9tm58z 0 17516 52816 2026-10-19T17:04:43Z Miro Tuomi 8600 Uuzi sivu: {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; padding: 5px; width: 300px; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa;" |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 5px;" | Tatjanan päivy |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;" | File:RIAN archive 113828 Students' holiday, St. Tatyana's Day and the 250th anniversary of Moscow State University named after M. Lomonosov..jpg|270px|Mosk... 52816 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; padding: 5px; width: 300px; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa;" |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 5px;" | Tatjanan päivy |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;" | [[File:RIAN archive 113828 Students' holiday, St. Tatyana's Day and the 250th anniversary of Moscow State University named after M. Lomonosov..jpg|270px|Moskovan valdivonyliopiston opastujat Tatjanan päivänny]] <div style="font-size: 85%; padding: 5px 0; ">Moskovan valdivonyliopiston opastujat Tatjanan päivänny</div> |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px; width: 30%;" | Tiippu | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | Mustopäivä [[Ven'a|Ven'al]] (vuvves 2005 algajen), [[Hristianskoi usko|Hristossah uskoh]] liittyi da rahvahallis-Hristossah uskoh liittyi |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Virrallizesti | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | Ven'an opastujien päivä |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Toizin | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | Opastujan päivä |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Sežo | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | Muokkuakestäjän Tatianan da hänemke Riimas kärzinyöt (kiriköl.) |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Pietäh | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | <span ">[[Ven'a]]</span>, [[Valgoven'an kieli|Valgoven'a]], [[Molduavii]] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Päivymiäry | style="vertical-align: top; padding:" | [[12. pakkaskuudu|12.]] ([[25. pakkaskuudu|25.]]) pakkaskuudu |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Piendy | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | Tatjanoin nimpäivänke hyvittelendy, opastujien heijän päivänke hyvittelendy |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Liittyy | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | Pyhän Tatjanan kunnivoičendah da [[Moskovan valdivonyliopisto|Moskovan valdivonyliopiston]] perustandah |} [[Kategourii:Pravosluavizet pruazniekat]] '''Ven'an opastujien päivy''' (libo '''Tatjanan päivy''', libo '''Opastujan päivy''') on mustopäivy Ven'al, sežo pyhän mustopäivy pravosluavizes kalenduaras da erilline päivy rahvahan kalenduaras. 12. (23.) pakkaskuudu vuvvennu 1755, pyhän muokkuakestäjän [[Riimu|Riiman]] Tatianan mustopäivänny, imperuattoru Jelizaveta Petrovna allekirjutti käskyn [[Moskovu|Moskovan]] valdivonyliopiston perustandas. Sit aijas Tatjanan päiviä ruvettih pidämäh yliopiston roindupäivänny, jälles kui Opastujien päiviägi. Vuvves 2005 algajen 25. pakkaskuudu Ven'al virrallizesti pietäh Ven'an opastujien päiviä. == Ven'an opastujien päivän histourii == 12. (23.) pakkaskuudu vuvvennu 1755, konzu piettih pyhän muokkuakestäjän [[Riimu|Riiman]] Tatianan mustopäiviä, Ven'an imperuattoru J[[elizaveta Petrovna]] hyväksyi Ivan Šuvalovan pakičuksen da allekirjutti käskyn [[Moskovu|Moskovan]] valdivonyliopiston avuandas, kudai rodih Ven’an valdukunnas enzimäzekse klassizekse yliopistokse. On säilytty mustelmat:<blockquote>Šuvalov nareko valličči tämän päivän imperuattorale projektan ezittelemizekse; Pyhän muokkuakestäjän Tatjanan päivänny nimpäivyniekannu oli hänen muamah: häi tahtoi tuvva hänele hyviä mieldy omal Ven'an yliopiston kuruattoran uvvel virral.</blockquote>Jälles vuvvennu 1791 yliopiston vahnan taloin bokkuhuonuksis luajittih pyhän muokkuakestäjän Tatjanan kodikirikkö, a iče pyhiä sanottih kaikkien Ven’an opastujien akkiloiččijakse. Pruazniekku pandih alguh vuvvennu 1850. Allus sih otettih ozua Moskovan valdivonyliopiston opastujat, sit sidä ruvettih pidämäh toizien opastuslaitoksien opastujat. Vuozisuan XIX puolivälikse Moskovan yliopiston opastujien da professoroin pruazniekas Tatjanan päivy toziazies rodih Ven’an intelligencien päiväkse. Jälles Ligakuun vallankumovustu Tatjanan päiväs musteltih harvah. Konzu vuvvennu 1995 Moskovan yliopiston tyves avattih muokkuakestäjän Tatianan kirikkö, sidä uvvessah ruvettih pidämäh. Vuvves 2005 pakkaskuun 25. päivänny Ven’al pietäh Ven’an opastujien päiviä. Pruazniekan simvoližuttu opastujien pruazniekannu merkitäh sil, ku yhteh aigah senke 25. pakkaskuudu on 21. opastusnedälin jälgimäine päivy, enzimäzen opastuskavven tutkindoloin perindölline loppu, kudaman jälles algavuu opastujien talviloma. === Päivymiärän ebävastineh === Ven'an opastujien päiviä pietäh 25. pakkaskuudu Moskovan yliopiston avuandan käskyn kunnivokse. Toziazies yliopisto perustettih <abbr>12.</abbr> (23.) pakkaskuudu vuvvennu 1755. 25. pakkaskuudu on hairahtukselline päivymiäry da ei vastua tiedomuailmas hyväksyttyy hronolougiedu. == Pravosluavies == Muokkuakestäjiä Riiman Tatianua kunnivoijah kaikis Hristossah uskoh kuulujis konfessielois (hos katolicizmas sidä vähäl tundietah). Pravosluavizis kirikkölöis muokkuakestäjän Tatianan päivänny pietäh huondeksel sluužbii Jumalanjiävindän kunnivokse, erähis kirikkölöis pietäh molleebenoigi pyhän nimeh, kerävytäh ristukulguloih. Sinäpiän sežo pannah tuohuksii, ku opastundu menis hyvin, molitahes, konzu on jygei opastuo. == Rahvahan kalenduaras == === Muut nimet === ven. ''Татьянин день, Татьяна Крещенская'', ''Татьяна'', ''Таньки крещенские'' === Perindöt === Pruazniekah histourieh liitytäh ei vaiku opastuksen da uskondon aihiet, ga rahvahan kul’tuurugi. Päivännouzun slavjuanoil Tatjanan päivy oli svuad’boin aigu. Pakkastu myöte kačottih, mittuine rodieu siä keviäl da kezäl. Ku sinäpiän tuučannou, sit kezä rodieu vihmaksine, ku päiviä pastanou, kevät rodieu aigaine. Vuozisuan XX allus naizet sinäpiän luajittih langukeräzii kiindiembikse da suurembikse, ku kapustukerät roittas kovat da suuret. Muanruadajat uskottih, ku tyttöine, kudai rodivui sinäpiän, rodieu hyväkse emändäkse: «Tatjana leibiä pastau dai hurstiloi jovel pualikoiččou, dai kruugua vedäy». === Sananpiät da ennustukset === * Konzu päiväine laskihes, älä alla leibiä syvvä, eiga oman tulien päivän syöt; * Aigaine päiväine — aigazet linnut; * Ku Tatjanan päivänny päiväine ozuttahes aijoi, sit linnutgi tullah aijoi; * Tatjana leibiä pastau dai hurstiloi jovel pualikoiččou, dai kruugua vedäy; * Meijän Tatjana on viesgi humalas; * Ku Tatjanan päivänny on pakkaine da päivy on kajožu — rodieu hyvä uudine; ku lämmin da tuhunnou — hyviä uudistu ei pie vuottua. == Siviilipiendy == Ven’an valdukunnas Tatjanan päiviä piettih hälynke da vesseläh. Allus pruazniekkua piettih vaiku Moskovas, ga sih otti ozua enin linnu. Pruazniekku algavui sluužbas yliopiston kirikös, sit arvostettuloin gostienke yhtes piettih virrallizii pidoloi yliopiston talois. Joga vuottu omah kuolendah suate suuri kniäzi Sergei Aleksandrovič akan Jelizaveta F’oudorovnanke kävyi sih pruazniekkah. Uskottih, ku keltah opastujis puuttunou suaja kukkazen suurele kn’agin’ale lahjoitetus bukietas, sit se ristikanzu hyvin piäzöy tutkindolois läbi. Sit vesseliä rahvahan pruazniekkua hälynke piettih linnas. Opastujien illaččuh niškoi francielaine Olivje, endine Ermituažan ižändy, andoi kai restoruanan zualan, kus opastujat da professorat piettih pruazniekkua. Jälles yheksiä čuassuu ehtäl opastujat siirryttih Jar- da Strel’na-restoruanoih lähembä Tverskoidu zastuavua. Sie juomizis tarittavinnu oldih vaiku valgeiviinu da piivo, niilöi valettih puččiloispäi. Kaččomattah sih, ku sinäpiän juodih äijän humaljuomizii, tsuarin žandarmat humalas olijan opastujan vastattuu ei koskiettu händy, tarittih omua abuu. Moskovan yliopiston oigevustiijon tiedokunnan loppenuot advokuatat joga vuottu piettih Tatjanan päiviä Praga-restoruanas. Jälles vuvven 1905 vallankumovustu opastujat heitettih Ermituažah käyndän da loppiettih sie hälykkähät pruazniekan piendät. Vuvvennu 1910 Tatjanan päivy piettih hillembäh. Enzimäzen Muailman voinan aijakse histouriellizet hälykkähät piendät enimyölleh loppiettihes. Yliopiston loppenuh A. P. Čehov omas šuutkakkahas feljetonas nenga kirjutti sih päiväh nähte:<blockquote>Sinävuon juodih kai, paiči Moskovanjogie, dai sen periä, ku se oli kylmänyh... Pianinot da rojalit kolistih, orkestrat soitettih heittelemättäh. Oli sissäh vessel, što yksi opastui tundoloin kyllyös kylbi kezoidu rezervuaras, kus uijellah sterl’adit.</blockquote>V. A. Gil’arovskii kirjutti:<blockquote>Nikonzu Moskovan uuličoil ei olluh mostu hälyy, kui sinäpiän. Sinäpiän policii, ku sille ylähänpäi oli käskietty, ei ottanuh kiini opastujii. Špikoile sežo käskiettih mennä opastujis siiriči.</blockquote>Vuozinnu 1910 Moskovan linnan duumu kehoitti pidiä Tatjanan päiviä humaljuomizittah, iloituslaitoksien sijah taričči humaljuomizienvastazen muzein, kudai oli Nikitskoil vorotoil. On säilynyh Tatjanan päivän piendän kuvailemine vuvvennu 1918, konzu oli salvas yliopiston kirikkö. Opastujil oldih illačut konsertoin da tansiloinke syöndykohtas Bronnoil uuličal. Professorat kerävyttih Yliopiston hallindon Pyöryžäh zualah pitkän čuajustolan tuakse, a sit rektoru lähti opastujien luo, kudamat vuotettih händy. Opastujien illačus oldih rahvahan komissuarat N. A. Semaško da A. V. Lunačarskoi, runoilii K. D. Bal’mont. Nygyaigazet opastujat pietäh tädä päiviä nygöigi, suajah hyvittelylöi rektorois, yliopiston prefessorois da opastajis, mediapersounis, muan da alovehien poliittizes johtokunnas. Sinäpiän pietäh opastuslaitoksien loppenuzien vastavuksii uuzien opastujienke, juatah palkindoloi hyvis suavutuksis opastundas, pietäh hyvyönluajindupidoloi. === Opastujien primietät da uskot yliluonnollizeh === Opastujien keskes on olemas moizii uskoloi yliluonnollizeh: * Ku piirdänet tutkindokniigazen jälgimäzele sivule pienen kodizen truvanke, kudamaspäi lähtöy savvu, sit opastus rodieu lykykäs. Midä pitkembi on savvu, sidä parembi on. * Tutkindolois läbi hyväkse piäzemizekse pidäy lähtie galdarile avvonazen tutkindokniigazenke, kolme kerdua kirguo ''«Hal'ava, tule!»'' da salvata tutkindokniigaine. * Vesseläh pietty Opastujan päivy toivottau lykkyy tutkindolois; enne tutkinduo ei sua koskie opastuskniigoi da kospektoi, ku lykky ei jättäs. === Kriitikku === Pravosluavizet papit äijän kerdua merkittih, ku Ven’an opastujien päivän piendän siviiliperindöt ollah vasturiijas Hristossah uskoh liittyjien Tatjanan päivän arvoloinke (se on Pyhän muokkuakestäjän Tatjanan päivy), moitittih opastujien pahua ičenviendiä, humaljuomizien liigua juondua, erilazien taboin da primiettöin noudamistu. Papiston mugah pidäy mustua Tatianan vaivastu kuolendua, kudai ei anna pohjua pruazniekan hälykkähile piendöile.<blockquote>Enne vallankumovustu opastujat piettih pruazniekkua Tatjanan mustokse. Ga se ei olluh kogo rahvahan malittu opastujien akkiloiččijale. Se oli tavalline da luvalline yksipäiväine opastujan nuorižon hälypäivy. Žandarmat ei kiinitetty huomavuo humalikos olijoih opastujih, a net pajatettih „Hoi, Tatjana, hoi, Tatjana/ Kaikin ollah humalas, ylen humalas“.</blockquote><blockquote>Ku piettö tädä päiviä da liitättö täh piendäh pyhän Tatianan mustandan, älgiä sit kunnivoikkua händy tolkuttomal da pahaluaduzel ilonpiendäl, piivol da hälylöil, tansiloil pakundah suate da huoruičendal... a kunnivoikkua muokkuakestäjän ellendäjäl da peräkkäzel jäljittelyl, sil, kui häi vastusti riähkähizii neroloi, perindölöi da "pahuos olijan" uruan muailman siändölöi.</blockquote> jcfbcpfie916ujfmqa2ac4b5x0z7911 14 17517 52817 2026-10-19T17:06:00Z Miro Tuomi 8600 On luajittu tyhjy sivu 52817 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 17518 52821 2026-10-19T17:58:10Z Miro Tuomi 8600 Uuzi sivu: {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; padding: 5px; width: 300px; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa; float: right; margin: 0 0 1em 1em;" |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 120%; font-weight: bold; padding: 10px 5px; background-color: #eaecf0;" | Slavjuanoin kirjukielen<br>da kul'tuuran päivy |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;" | File:Celebration of Saints Cyril and Methodius Day in Kh... 52821 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; padding: 5px; width: 300px; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa; float: right; margin: 0 0 1em 1em;" |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 120%; font-weight: bold; padding: 10px 5px; background-color: #eaecf0;" | Slavjuanoin kirjukielen<br>da kul'tuuran päivy |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;" | [[File:Celebration of Saints Cyril and Methodius Day in Khanty-Mansiysk on 11 May 2006.JPG|270px]] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px; width: 35%;" | Tiippu | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | Slavjuanoin kirjukielen pruazniekku |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Pandih alguh | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | taza-arvozien apostoloin Kirillan da Mefoudien mustopäivän nimeh |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Pietäh | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | [[File:Flag of Belarus.svg|22px|border]] [[Valgo-Ven'a]], [[File:Flag of Bulgaria.svg|22px|border]] [[Bolguarii]], [[File:Flag of North Macedonia.svg|22px|border]] [[Pohjas-Makedounii]], [[File:Flag of Russia.svg|22px|border]] [[Ven'a]], [[File:Flag of Serbia.svg|22px|border]] [[Serbii]], [[File:Flag of Ukraine.svg|22px|border]] [[Ukrainu]], [[File:Flag of the Czech Republic.svg|22px|border]] [[Čeehii]], [[File:Flag of Transnistria (state).svg|22px|border]] [[Pridnestrovje]] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Päivymiäry | style="vertical-align: top; padding: 5px; color: #bc46d7;" | [[24. oraskuudu]] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Piendy | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | svetskoit, kirikön da yhteiskunnallizet pruazniekkupivot |} '''Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päivy''' on valdivolline kirikköpruazniekku, kudai on omistettu taza-arvozien apostoloin [[Kyrillos da Methodios|Kirillan da Mefoudien]] mustopäiväle. Tädä päiviä pietäh [[Ven'a|Ven'al]], [[Valgo-Ven'a|Valgo-Ven'al]], [[Bolguarii|Bolguaries]], [[Čeehii|Čeehies]], [[Pohjas-Makedounii|Pohjazes Makedounies]], [[Ukrainu|Ukrainal]], [[Molduavii|Moldovan tazavallas.]] == Pruazniekan histourii == Tämän pruazniekan roindan histourii on kiini [[Hristianskoi usko|Hristosan uskon]] leviemizeh slavjuanoin keskes da taza-arvozien apostoloin, tiijonandajien Kirillan da Mefoudien nimih Aigazembii tiedoloi pyhien taza-arvozien Kirillan da Mefoudien päiväs 11. oraskuudu, kudamii vie tutah Solunskoin vellekset -nimel, aijoitetah kahteltostu vuozisual. Erikseh pyhän Kirillan mustopäviä pietäh 14. (27. tuhukuudu), pyhän Mefoudien — 6. (19. sulakuudu), heijän kuolendupäivinny. Pyhien Kirillan da Mefoudien yhtehisty pruazniekkua Bolguarien kirikkö pidi tulieloin vuozisualoingi. Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päiviä enzikerdua piettih 24. oraskuudu vuvvennu 1857 Bolguaries. Myöhembi pruazniekan piendyperindö siirdyi slavjuanoin toizih mualoih. Pruazniekkupävänny kirikös pietäh Jumalallizii liturgieloi. Erähis linnois — ristukierdoloi. Ven'an valdukunnas enzimästy kerdua pruazniekkua piettih 24. oraskuudu vuvvennu 1863 — pyhien [[Kyrillos da Methodios|Kirillan da Mefoudien]] slavjuanoin aberin vuozituhanden vuvvennu. Nevvostoliiton aigua tädä pruazniekkua ei pietty. Pruazniekan piendän perindö elvytettih vuvvennu 1986. Vuvvennu 1991 Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päiväle annettih Virralline pruazniekku -stuatussu. == Pruazniekan piendytavat == === Ven'al === Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päivy on ainavo valdivolline kirikköpruazniekku Ven'anmual. Yhteiskunnallizet da valdivollizet laitokset pietäh tädä päiviä yhtes Ven'an pravosluavizen kirikönke. Jelena Šuvannikova, fololougu, Ven'an Federacien ulgoazieloin ministerstavan Diplomuattuakadiemien opastai: <div style="background-color: #f8f9fa; border-left: 5px solid #eaecf0; padding: 10px 15px; margin: 10px 0; font-style: italic; color: #202122;"> Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päivy on pruazniekku, kudai mustoittau meile kaikile sanan tärgies merkičykses, kul'tuuran väis daigi, tiettäväine, meijän yhtehizes hengizes perindös. </div> Tavan mugah Kirillan da Mefoudien kunnivokse järjestetäh da pietäh Kanzoinväline Slavjuanoin muailmu: yhtenäžys da moniluadužus -nimine tiedokonferensii ven. ''"Славянский мир: общность и многообразие"''. Joga vuottu pruazniekkupidoloin keskučakse Ven'an linnois vallittih yksi linnu. Eri vuozinnu pruazniekan piälinannu oldih Murmansku(vuvvennu 1986 sie piettih enzimäine pruazniekku Kirjukielen pruazniekku -nimel), Voulogdu, Suuri Novgorodu, Kijev, Smolensku, Belgorodu, Vladimiran linnu, Kostroman linnu, Orlan linnu, Jaroslavl'u, Kolomnu, Tverin linnu, Pskovan linnu, R'azanin linnu, Novosibirsku, Voronežan linnu, Novočerkassku, Hanti-Mansiisku da toizet linnat. Vuvves 2010 piälimäzii pruazniekkupidoloi pietäh Moskovas. Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päivän nimeh pietäh tiijollizii yleiskerähmölöi, festivualiloi, ozutteluloi, pravosluavizen kirjalližuon jarmankoi, runoloin lugemizii, konsertoi. Moskovas Ruskiel lagevol pietäh pruazniekkukonsertoi. Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päivänny juatah Kirillan da Mefoudien -nimizii Patriarhan palkindoloi, kudaman perustajannu on Ven'an pravosluavizen kirikön Pyhä sinodu. Palkindon laureatoikse roijah kirjuttajat, ken azui suuren panoksen ven'alazen kirjalližuon kehitykseh. === Bolguaries === Bolguarien opastuksen, kul'tuuran da slavjuanoin kirjukielen päivy (bolg. ''Ден на българската просвета, култура и славянската писменост'') on Bolguarien virralline kanzalline pruazniekku. Sidä joga vuottu pietäh 24. oraskuudu. Sinäpiän bolguarat kunnivoijah ei vai bolguariestu kul'tuurua, daigi slavjuanoin (kiriillizen) aberin luadijoi, taza-arvozii apostoloi pyhii Kirillua da Mefoudiedu. Enzimästy kerdua bolguaroin kirjukielen pruazniekkua, kudai piettih 22. oraskuudu vuvvennu 1803 Šumen -linnas, mainitah armienielazis vahnois aigukirjois vuvvennu 1813. Bolguarien kanzallizen elvyttämizen kuulužan ruadajan Naiden Gerovan ehoitukses Bolguaries tädä pruazniekkua ruvettih pidämäh vuvves 1851 (enzimäi Plovdiv -linnas, jällel Šumen, Lome, Skop’e, Veles, Stambul -linnois) da sen jälgeh ymbäri muadu. 11. päivy orakuudu oli vallittu sendäh, gu se oli yhtenäine kirikköpruazniekku mollembil pyhil. Vuvvennu 1892 muuzikan opastai Rusespäi Stojan Mihailoivskii kirjutti školagimnan, kudamale pandih Pyhien Kirillan da Mefoudien gimnu -nimi. Gimnas oli nellitostu rivistyö, kudamis tavan mugah pajatetah vai kuuzi enzimästy. Bolguarat tietäh sidä enzirivii myö "Върви, народе възродени!" (ven. ''"Вперёд, народ возрождённый!"''). Vuvvennu 1900 säveldäi Panaijot Pipkov, sillozel aigua opastai Lovečas, kirjutti gimnah muuzikan. Grigorianskoin kalenduaran käyttöh otettuu vuvvennu 1916 valdivollizen kalenduaran mugah Bolguaries pruazniekkupävänny ruvettih pidämäh 24. päivy oraskuudu (kirikös säilyi Julianskoi kalenduaru). Vuvvennu 1968 kirikkö rubei elämäh uuttu julianskoidu kalenduarua myö, muga vuvvennu 1969 kirikköpruazniekku tuli 11. päiväle oraskuudu. Ga muallizes mieros säilyi perindö pidiä pruazniekkua 24. oraskuudu. 30. kevätkuudu vuvvennu 1990 Bolguarien Rahvahan kerähmön käskys 24. oraskuudu oli ilmoitettu virrallizekse pruazniekakse  — Bolguarien opastuksen, kul'tuuran da slavjuanoin kirjukielen päiväkse. Tänäpäigi Bolguaries pruazniekkupäiviä vaste školis da kirjastolois pietäh kirjaimile omistettuloi pruazniekkoi da tiedokilboi. Školaniekat elävis kukis pletittylöil venkoil čomendetah Kirillan da Mefoudien portrietat. Sidä paiči tiedoalan rahvas, yliopistoloin da školien opastajat vietäh venkoi da kukkii Kirillan da Mefoudien paččahilluo. Tavan mugah pruazniekan nimeh pietäh muudugi kul’tuurupiduo, sanakse, Sofias Rahvahan Dvoršas pietäh Taidosalon -nimisty piduo, kirjoin jarmankoi, runoloin lugemizii, kirjuozutteluloi da tostu. === Valgo-Ven'al === Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päivänny Valgo-Ven’al pietäh pruazniekkuseremounieloi, kudamih yhtytäh toizien mualoin diplomuatat. Niilöin piendypaikannu on Minskan Pyhien Duuhoin kirikkö. Sinäpiän muas pietäh Jumalallizii liturgieloi, kult’uurizii da yhteiskunnallizii pidoloi. Kirjastolois, školis da yliopistolois pietäh tiijollizii opastuskonferensieloi, palkitah kirjuttajii, järjestetäh vastavuksii literatuururahvahienke. === Čeehies da Slovuakies === Taza-arvozien pyhien Kirillan da Mefoudien päiviä libo Slavjuanoin kirjukielen pruazniekkua (slov. ''Sviatok svätého Cyrila a svätého Metoda'', čeeh. ''Den slovanských věrozvěstů Cyrila a Metoděje'') Slovuakies da Čeehies pietäh 5. heinykuudu. Tavan mugah kirikkölöis sinäpiän pietäh pruazniekkukirikkösluužbii. Monis linnois järjestetäh konferensieloi da yhteiskunnallizii pruazniekkupidoloi. === Pohjazes Makedounies === Pohjazes Makedounies pruazniekan virralline nimi on Kaikkien slavjuanoin tiijonandajien da opastajien päivy (maked. ''Ден на сесловенските просветители и учители'') libo Pyhien Solunskoin velleksien pyhien Kirillan da Mefoudien päivy (maked. ''Ден на Светите браќа на Солун, Свети Кирил и Методиј''). Tavan mugah päivy algavuu Pohjazen Makedounien piäministran tervehtyssanois omuan muan kanzalazile. Piäpidoloi järjestetäh Ohridas: jo huondekses Vančo Pitošeskoin nimizes keskiškolas Ohridan kunnan keskiškolien opastujien keskes pietäh minijalgumiäččy -ottelusarjua. Piäseremounii Kaikkien slavjuanoin tiijonandajien da opastajien päivän nimeh pietäh Kirillan da Mefoudien paččahalluo linnanpuustos, sen järjestäjinny on linnanhaldivo. Pruazniekkah tullah kul’tuuru- da opastusalan ruadajat, opastujat, yhteiskunnallizien yhtistyksien da poliittizien partieloin rahvas, kuduat heitetäh paččahalluo kukkua. === Moldovan tazavallas === Joga vuottu 24. oraskuudu [[Molduavii|Moldovan tazavallas]] pruaznuijah Slavjuanoin kirjukielen da kul’tuuran päivii (mold. ''Зилеле скриерии ши културии славе''). Vuvvennu 1994 pruazniekku luajittih valdivollizekse. Pyhien Kirillan da Mefoudien mustole omistettuloi enzimäzii pruazniekkupidoloi piettih vuvvennu 1990 Tiraspol’an linnan keskuskirjastolluo. Kahten pyhien Kirillan da Mefoudien nimi annettih T.G. Ševčenkon nimizen Pridnestrovjan valdivollizen yliopiston  (ven.)olo. kul’tuuru- da opastuskeskuksele, sego Dnestrovskan kiriköle. Vuvvennu 1999 [[Ven'an kieli|ven]]. ''"Марка Приднестровья"'' -unitarine valdivonlaitos piästi ilmoih poštumarkan, kuduan omisti Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päivile. Vuvvennu 2011 13. — 25. oraskuudu Pridnestrovjas piettih Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päivile omistettuloi pruazniekkupidoloi. Sinäpiän järjestettih tiemuattizii ozutteluloi, konsertu- da veseldysprogrammoi, kirikkölöis - liturgieloi, luvendoloi da literatuuran lugemizii, teatruspektakliloi, kul’tuuru- da opastuslatoksis - tiijollis-praktiekallizii konferensieloi . Vuvvennu 2013 Dnestrovskan kirikön oččuseinäh oli azetettu da pyhitetty pyhien taza-arvozien apostoloin Kirillan da Mefoudien slavjuanoin aberin 1150-vuozipäivän mustolaudu. [[Kategourii:Pruazniekat kirjaimikon mugah]] [[Kategourii:Slavjuanoin kul'tuuran da kirjukielen päivy]] [[Kategourii:Hristianskoi usko|P]] [[Kategourii:Pravosluavii|P]] [[Kategourii:Pravosluavizet pruazniekat|P]] orc7ajll5knuact2gc46zoipq8m9o2s 52822 52821 2026-10-19T17:59:47Z Miro Tuomi 8600 52822 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; padding: 5px; width: 300px; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa; float: right; margin: 0 0 1em 1em;" |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 120%; font-weight: bold; padding: 10px 5px; background-color: #eaecf0;" | Slavjuanoin kirjukielen<br>da kul'tuuran päivy |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;" | [[File:Celebration of Saints Cyril and Methodius Day in Khanty-Mansiysk on 11 May 2006.JPG|270px]] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px; width: 35%;" | Tiippu | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | Slavjuanoin kirjukielen pruazniekku |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Pandih alguh | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | taza-arvozien apostoloin Kirillan da Mefoudien mustopäivän nimeh |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Pietäh | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | [[File:Flag of Belarus.svg|22px|border]] [[Valgo-Ven'a]], [[File:Flag of Bulgaria.svg|22px|border]] [[Bolguarii]], [[File:Flag of North Macedonia.svg|22px|border]] [[Pohjas-Makedounii]], [[File:Flag of Russia.svg|22px|border]] [[Ven'a]], [[File:Flag of Serbia.svg|22px|border]] [[Serbii]], [[File:Flag of Ukraine.svg|22px|border]] [[Ukrainu]], [[File:Flag of the Czech Republic.svg|22px|border]] [[Čeehii]], [[File:Flag of Transnistria (state).svg|22px|border]] [[Pridnestrovje]] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Päivymiäry | style="vertical-align: top; padding: 5px; color: #bc46d7;" | [[24. oraskuudu]] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Piendy | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | svetskoit, kirikön da yhteiskunnallizet pruazniekkupivot |} '''Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päivy''' on valdivolline kirikköpruazniekku, kudai on omistettu taza-arvozien apostoloin [[Kyrillos da Methodios|Kirillan da Mefoudien]] mustopäiväle. Tädä päiviä pietäh [[Ven'a|Ven'al]], [[Valgo-Ven'a|Valgo-Ven'al]], [[Bolguarii|Bolguaries]], [[Čeehii|Čeehies]], [[Pohjas-Makedounii|Pohjazes Makedounies]], [[Ukrainu|Ukrainal]], [[Molduavii|Moldovan tazavallas.]] == Pruazniekan histourii == Tämän pruazniekan roindan histourii on kiini [[Hristianskoi usko|Hristosan uskon]] leviemizeh slavjuanoin keskes da taza-arvozien apostoloin, tiijonandajien Kirillan da Mefoudien nimih Aigazembii tiedoloi pyhien taza-arvozien Kirillan da Mefoudien päiväs 11. oraskuudu, kudamii vie tutah Solunskoin vellekset -nimel, aijoitetah kahteltostu vuozisual. Erikseh pyhän Kirillan mustopäviä pietäh 14. (27. tuhukuudu), pyhän Mefoudien — 6. (19. sulakuudu), heijän kuolendupäivinny. Pyhien Kirillan da Mefoudien yhtehisty pruazniekkua Bolguarien kirikkö pidi tulieloin vuozisualoingi. Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päiviä enzikerdua piettih 24. oraskuudu vuvvennu 1857 Bolguaries. Myöhembi pruazniekan piendyperindö siirdyi slavjuanoin toizih mualoih. Pruazniekkupävänny kirikös pietäh Jumalallizii liturgieloi. Erähis linnois — ristukierdoloi. Ven'an valdukunnas enzimästy kerdua pruazniekkua piettih 24. oraskuudu vuvvennu 1863 — pyhien [[Kyrillos da Methodios|Kirillan da Mefoudien]] slavjuanoin aberin vuozituhanden vuvvennu. Nevvostoliiton aigua tädä pruazniekkua ei pietty. Pruazniekan piendän perindö elvytettih vuvvennu 1986. Vuvvennu 1991 Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päiväle annettih Virralline pruazniekku -stuatussu. == Pruazniekan piendytavat == === Ven'al === Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päivy on ainavo valdivolline kirikköpruazniekku Ven'anmual. Yhteiskunnallizet da valdivollizet laitokset pietäh tädä päiviä yhtes Ven'an pravosluavizen kirikönke. Jelena Šuvannikova, fololougu, Ven'an Federacien ulgoazieloin ministerstavan Diplomuattuakadiemien opastai: <div style="background-color: #f8f9fa; border-left: 5px solid #eaecf0; padding: 10px 15px; margin: 10px 0; font-style: italic; color: #202122;"> Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päivy on pruazniekku, kudai mustoittau meile kaikile sanan tärgies merkičykses, kul'tuuran väis daigi, tiettäväine, meijän yhtehizes hengizes perindös. </div> Tavan mugah Kirillan da Mefoudien kunnivokse järjestetäh da pietäh Kanzoinväline Slavjuanoin muailmu: yhtenäžys da moniluadužus -nimine tiedokonferensii ven. ''"Славянский мир: общность и многообразие"''. Joga vuottu pruazniekkupidoloin keskučakse Ven'an linnois vallittih yksi linnu. Eri vuozinnu pruazniekan piälinannu oldih Murmansku(vuvvennu 1986 sie piettih enzimäine pruazniekku Kirjukielen pruazniekku -nimel), Voulogdu, Suuri Novgorodu, Kijev, Smolensku, Belgorodu, Vladimiran linnu, Kostroman linnu, Orlan linnu, Jaroslavl'u, Kolomnu, Tverin linnu, Pskovan linnu, R'azanin linnu, Novosibirsku, Voronežan linnu, Novočerkassku, Hanti-Mansiisku da toizet linnat. Vuvves 2010 piälimäzii pruazniekkupidoloi pietäh Moskovas. Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päivän nimeh pietäh tiijollizii yleiskerähmölöi, festivualiloi, ozutteluloi, pravosluavizen kirjalližuon jarmankoi, runoloin lugemizii, konsertoi. Moskovas Ruskiel lagevol pietäh pruazniekkukonsertoi. Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päivänny juatah Kirillan da Mefoudien -nimizii Patriarhan palkindoloi, kudaman perustajannu on Ven'an pravosluavizen kirikön Pyhä sinodu. Palkindon laureatoikse roijah kirjuttajat, ken azui suuren panoksen ven'alazen kirjalližuon kehitykseh. === Bolguaries === Bolguarien opastuksen, kul'tuuran da slavjuanoin kirjukielen päivy (bolg. ''Ден на българската просвета, култура и славянската писменост'') on Bolguarien virralline kanzalline pruazniekku. Sidä joga vuottu pietäh 24. oraskuudu. Sinäpiän bolguarat kunnivoijah ei vai bolguariestu kul'tuurua, daigi slavjuanoin (kiriillizen) aberin luadijoi, taza-arvozii apostoloi pyhii Kirillua da Mefoudiedu. Enzimästy kerdua bolguaroin kirjukielen pruazniekkua, kudai piettih 22. oraskuudu vuvvennu 1803 Šumen -linnas, mainitah armienielazis vahnois aigukirjois vuvvennu 1813. Bolguarien kanzallizen elvyttämizen kuulužan ruadajan Naiden Gerovan ehoitukses Bolguaries tädä pruazniekkua ruvettih pidämäh vuvves 1851 (enzimäi Plovdiv -linnas, jällel Šumen, Lome, Skop’e, Veles, Stambul -linnois) da sen jälgeh ymbäri muadu. 11. päivy orakuudu oli vallittu sendäh, gu se oli yhtenäine kirikköpruazniekku mollembil pyhil. Vuvvennu 1892 muuzikan opastai Rusespäi Stojan Mihailoivskii kirjutti školagimnan, kudamale pandih Pyhien Kirillan da Mefoudien gimnu -nimi. Gimnas oli nellitostu rivistyö, kudamis tavan mugah pajatetah vai kuuzi enzimästy. Bolguarat tietäh sidä enzirivii myö "Върви, народе възродени!" (ven. ''"Вперёд, народ возрождённый!"''). Vuvvennu 1900 säveldäi Panaijot Pipkov, sillozel aigua opastai Lovečas, kirjutti gimnah muuzikan. Grigorianskoin kalenduaran käyttöh otettuu vuvvennu 1916 valdivollizen kalenduaran mugah Bolguaries pruazniekkupävänny ruvettih pidämäh 24. päivy oraskuudu (kirikös säilyi Julianskoi kalenduaru). Vuvvennu 1968 kirikkö rubei elämäh uuttu julianskoidu kalenduarua myö, muga vuvvennu 1969 kirikköpruazniekku tuli 11. päiväle oraskuudu. Ga muallizes mieros säilyi perindö pidiä pruazniekkua 24. oraskuudu. 30. kevätkuudu vuvvennu 1990 Bolguarien Rahvahan kerähmön käskys 24. oraskuudu oli ilmoitettu virrallizekse pruazniekakse  — Bolguarien opastuksen, kul'tuuran da slavjuanoin kirjukielen päiväkse. Tänäpäigi Bolguaries pruazniekkupäiviä vaste školis da kirjastolois pietäh kirjaimile omistettuloi pruazniekkoi da tiedokilboi. Školaniekat elävis kukis pletittylöil venkoil čomendetah Kirillan da Mefoudien portrietat. Sidä paiči tiedoalan rahvas, yliopistoloin da školien opastajat vietäh venkoi da kukkii Kirillan da Mefoudien paččahilluo. Tavan mugah pruazniekan nimeh pietäh muudugi kul’tuurupiduo, sanakse, Sofias Rahvahan Dvoršas pietäh Taidosalon -nimisty piduo, kirjoin jarmankoi, runoloin lugemizii, kirjuozutteluloi da tostu. === Valgo-Ven'al === Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päivänny Valgo-Ven’al pietäh pruazniekkuseremounieloi, kudamih yhtytäh toizien mualoin diplomuatat. Niilöin piendypaikannu on Minskan Pyhien Duuhoin kirikkö. Sinäpiän muas pietäh Jumalallizii liturgieloi, kult’uurizii da yhteiskunnallizii pidoloi. Kirjastolois, školis da yliopistolois pietäh tiijollizii opastuskonferensieloi, palkitah kirjuttajii, järjestetäh vastavuksii literatuururahvahienke. === Čeehies da Slovuakies === Taza-arvozien pyhien Kirillan da Mefoudien päiviä libo Slavjuanoin kirjukielen pruazniekkua (slov. ''Sviatok svätého Cyrila a svätého Metoda'', čeeh. ''Den slovanských věrozvěstů Cyrila a Metoděje'') Slovuakies da Čeehies pietäh 5. heinykuudu. Tavan mugah kirikkölöis sinäpiän pietäh pruazniekkukirikkösluužbii. Monis linnois järjestetäh konferensieloi da yhteiskunnallizii pruazniekkupidoloi. === Pohjazes Makedounies === Pohjazes Makedounies pruazniekan virralline nimi on Kaikkien slavjuanoin tiijonandajien da opastajien päivy (maked. ''Ден на сесловенските просветители и учители'') libo Pyhien Solunskoin velleksien pyhien Kirillan da Mefoudien päivy (maked. ''Ден на Светите браќа на Солун, Свети Кирил и Методиј''). Tavan mugah päivy algavuu Pohjazen Makedounien piäministran tervehtyssanois omuan muan kanzalazile. Piäpidoloi järjestetäh Ohridas: jo huondekses Vančo Pitošeskoin nimizes keskiškolas Ohridan kunnan keskiškolien opastujien keskes pietäh minijalgumiäččy -ottelusarjua. Piäseremounii Kaikkien slavjuanoin tiijonandajien da opastajien päivän nimeh pietäh Kirillan da Mefoudien paččahalluo linnanpuustos, sen järjestäjinny on linnanhaldivo. Pruazniekkah tullah kul’tuuru- da opastusalan ruadajat, opastujat, yhteiskunnallizien yhtistyksien da poliittizien partieloin rahvas, kuduat heitetäh paččahalluo kukkua. === Moldovan tazavallas === Joga vuottu 24. oraskuudu [[Molduavii|Moldovan tazavallas]] pruaznuijah Slavjuanoin kirjukielen da kul’tuuran päivii (mold. ''Зилеле скриерии ши културии славе''). Vuvvennu 1994 pruazniekku luajittih valdivollizekse. Pyhien Kirillan da Mefoudien mustole omistettuloi enzimäzii pruazniekkupidoloi piettih vuvvennu 1990 Tiraspol’an linnan keskuskirjastolluo. Kahten pyhien Kirillan da Mefoudien nimi annettih T.G. Ševčenkon nimizen Pridnestrovjan valdivollizen yliopiston  (ven.)olo. kul’tuuru- da opastuskeskuksele, sego Dnestrovskan kiriköle. Vuvvennu 1999 [[Ven'an kieli|ven]]. ''"Марка Приднестровья"'' -unitarine valdivonlaitos piästi ilmoih poštumarkan, kuduan omisti Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päivile. Vuvvennu 2011 13. — 25. oraskuudu Pridnestrovjas piettih Slavjuanoin kirjukielen da kul'tuuran päivile omistettuloi pruazniekkupidoloi. Sinäpiän järjestettih tiemuattizii ozutteluloi, konsertu- da veseldysprogrammoi, kirikkölöis - liturgieloi, luvendoloi da literatuuran lugemizii, teatruspektakliloi, kul’tuuru- da opastuslatoksis - tiijollis-praktiekallizii konferensieloi . Vuvvennu 2013 Dnestrovskan kirikön oččuseinäh oli azetettu da pyhitetty pyhien taza-arvozien apostoloin Kirillan da Mefoudien slavjuanoin aberin 1150-vuozipäivän mustolaudu. [[Kategourii:Pruazniekat kirjaimikon mugah]] [[Kategourii:Slavjuanoin kul'tuuran da kirjukielen päivy]] [[Kategourii:Hristianskoi usko|S]] [[Kategourii:Pravosluavii|S]] [[Kategourii:Pravosluavizet pruazniekat|S]] eu6ec4kgwatbzbp2y5grdegvayu63q8 10 17519 52823 2026-10-19T19:11:00Z Frhdkazan 283 Uuzi sivu: Gewone fopzwam (Laccaria laccata). Locatie, Paddenstoelenreservaat. 14-10-2025. (d.j.b).jpg 52823 wikitext text/x-wiki Gewone fopzwam (Laccaria laccata). Locatie, Paddenstoelenreservaat. 14-10-2025. (d.j.b).jpg hht9alc80p1u2ohxlp66i6d6wr605ye 10 17520 52824 2026-10-19T19:13:41Z Frhdkazan 283 Uuzi sivu: PC 12 flight from KSEE to KSNA N777JZ BY Don Ramey Logan.webm 52824 wikitext text/x-wiki PC 12 flight from KSEE to KSNA N777JZ BY Don Ramey Logan.webm 9vy72zsyzy1lwd9185fs163l26i4078 4 17521 52826 2026-10-19T19:40:47Z Miro Tuomi 8600 Uuzi sivu: == Ortodoksižus libo pravosluavii == Я не находил варианта ''ortodoksižus'' нигде кроме [[Ortodoksižus|этой статьи]]. Мне самому не нравится вариант ''pravosluavii'', но в большинстве статей именно он взят за стандарт и присутствует в словарях. Предлагаю обсудить идеи, а потом проголосовать здесь за то... 52826 wikitext text/x-wiki == Ortodoksižus libo pravosluavii == Я не находил варианта ''ortodoksižus'' нигде кроме [[Ortodoksižus|этой статьи]]. Мне самому не нравится вариант ''pravosluavii'', но в большинстве статей именно он взят за стандарт и присутствует в словарях. Предлагаю обсудить идеи, а потом проголосовать здесь за тот вариант, который будет во всех статьях и добавить его. Выразить согласие или несогласие можно так же как и на выборах с помощью {{Kannatan}} и {{Vastustan}} mrilherk9ldkx2mf42zi28r8003pwhg 52827 52826 2026-10-19T19:46:21Z Miro Tuomi 8600 52827 wikitext text/x-wiki == Ortodoksižus libo pravosluavii == Я не находил варианта ''ortodoksižus'' нигде кроме [[Ortodoksižus|этой статьи]]. Мне самому не нравится вариант ''pravosluavii'', но в большинстве статей именно он взят за стандарт и присутствует в словарях. Предлагаю обсудить идеи, а потом проголосовать здесь за тот вариант, который будет во всех статьях и добавить его. Выразить согласие или несогласие можно так же как и на выборах с помощью {{Kannatan}} и {{Vastustan}} [[Käyttäi:Onegaborg|@Onegaborg]] [[Käyttäi:Olksolo|@Olksolo]] [[Käyttäi:Fembriha|@Fembriha]] nreipgr1xae0vryojyj4p1h5un1g0ba 52828 52827 2026-10-19T21:10:10Z Onegaborg 144 52828 wikitext text/x-wiki == Ortodoksižus libo pravosluavii == Я не находил варианта ''ortodoksižus'' нигде кроме [[Ortodoksižus|этой статьи]]. Мне самому не нравится вариант ''pravosluavii'', но в большинстве статей именно он взят за стандарт и присутствует в словарях. Предлагаю обсудить идеи, а потом проголосовать здесь за тот вариант, который будет во всех статьях и добавить его. Выразить согласие или несогласие можно так же как и на выборах с помощью {{Kannatan}} и {{Vastustan}} [[Käyttäi:Onegaborg|@Onegaborg]] [[Käyttäi:Olksolo|@Olksolo]] [[Käyttäi:Fembriha|@Fembriha]] ::Что значит нравится или не нравится? В карельских словарях зафиксировано слово ''pravosluavii'' (словарь Бойко) и ''pravoslaunoi'' (словарь Pyöli). Википедия должна отражать текущую лексику карельского языка, а не заменять заимствованные слова из одного языка на заимствованные слова из другого, даже если нам это очень нравится. Есть ещё много не созданных статей на другие темы, которые не вызывают никаких споров. Зачем же искусственно разжигать дискуссии на эту хотя и важную тему, но не первоочередную для карельского языка? Давайте условимся, что какой-либо новый термин будет принят по общему консенсусу, а не по субъективному желанию одного человека. Не обязательно при отсутствии какого-то слова в карельском языке тут же брать финский аналог. Голосую против нового слова при существовании уже имеющегося, использованного множество раз в текстах на карельском языке и в словарях. [[Käyttäi:Onegaborg|Onegaborg]] ([[Käyttäi pagin:Onegaborg|pagin]]) 20. Ligakuuta 2026 kello 00.10 (MSK) qjtorqee5ztsvyv1cdxfz7e1op84njr 0 17522 52829 2026-10-20T08:12:18Z Miro Tuomi 8600 Uuzi sivu: [[Failu:Uncial_0232_recto.jpg|pienoiskuva|Uvven Sanan käzikirjutus Iivanan toizen kirjazen tekstanke 1-5]] '''Iivanan toine kirjaine''' ([[Muinas griekkan kieli|m.griek]] ''Ἡ ἐπιστολὴ τοῦ Ἰωάννου Β΄, Hē epistolē tū Iōannū 2'') on [[Uuzi sana|Uvven Sanan]] eräs kirjaine. Uskotah, ku se oli kirjutettu apostol Iivan, hos oli sanottu muudugi mieldy kirjuttajan persounah nähte. Kirjazes on sanottu elaijas [[Hristianskoi usko|hristossah uskon]] suvai... 52829 wikitext text/x-wiki [[Failu:Uncial_0232_recto.jpg|pienoiskuva|Uvven Sanan käzikirjutus Iivanan toizen kirjazen tekstanke 1-5]] '''Iivanan toine kirjaine''' ([[Muinas griekkan kieli|m.griek]] ''Ἡ ἐπιστολὴ τοῦ Ἰωάννου Β΄, Hē epistolē tū Iōannū 2'') on [[Uuzi sana|Uvven Sanan]] eräs kirjaine. Uskotah, ku se oli kirjutettu apostol Iivan, hos oli sanottu muudugi mieldy kirjuttajan persounah nähte. Kirjazes on sanottu elaijas [[Hristianskoi usko|hristossah uskon]] suvaičukses da toves da on varoitus opastajii-jeretiekkoi vastah.<ref>[https://finugorbib.com/bible/livvi/00_a_about_na.html Uuzi Sana livvikse]</ref> == Lähtehet == [[Kategourii:Biblii|I]] [[Kategourii:Hristianskoi usko|Uuzi sana]] 83zjc0eqor4ljtrm4uv6epy4t9ztuhu 52832 52829 2026-10-20T09:31:54Z Miro Tuomi 8600 52832 wikitext text/x-wiki [[Failu:Uncial_0232_recto.jpg|pienoiskuva|Uvven Sanan käzikirjutus Iivanan toizen kirjazen tekstanke 1-5]] '''Iivanan toine kirjaine''' ([[Muinaine griekan kieli|m.griek]] ''Ἡ ἐπιστολὴ τοῦ Ἰωάννου Β΄, Hē epistolē tū Iōannū 2'') on [[Uuzi sana|Uvven Sanan]] eräs kirjaine. Uskotah, ku se oli kirjutettu apostol Iivan, hos oli sanottu muudugi mieldy kirjuttajan persounah nähte. Kirjazes on sanottu elaijas [[Hristianskoi usko|hristossah uskon]] suvaičukses da toves da on varoitus opastajii-jeretiekkoi vastah.<ref>[https://finugorbib.com/bible/livvi/00_a_about_na.html Uuzi Sana livvikse]</ref> == Lähtehet == [[Kategourii:Biblii|I]] [[Kategourii:Hristianskoi usko|Uuzi sana]] rd5c5uimb3vfvy0dirht7eaf1v8p1b2 0 17523 52831 2026-10-20T09:30:04Z Miro Tuomi 8600 Uuzi sivu: {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; padding: 5px; width: 300px; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa; float: right; margin: 0 0 1em 1em;" |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 10px 5px; background-color: #eaecf0;" | Muinaine griekan kieli |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;" | File:Idioma griego antiguo.png|270px|Карта диалектов древнег... 52831 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; padding: 5px; width: 300px; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa; float: right; margin: 0 0 1em 1em;" |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 10px 5px; background-color: #eaecf0;" | Muinaine griekan kieli |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;" | [[File:Idioma griego antiguo.png|270px|Карта диалектов древнегреческого языка]] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px; width: 35%;" | Oma nimi | style="vertical-align: top; padding: 5px; font-style: italic;" | ἡ Ἑλληνικὴ γλῶσσα [γλῶττα], hē Hellēnikē glôssa [glôtta] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Mua | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | Päivännouzupuolen Välimeri |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Stuatussu | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | klassilline, kirikköopastuksien kieli, erähil terminöil on kanzoinvälisty käytändiä tiijollizes terminolougies |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Kuoli | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | kehityi keski-grekalaizeh kieleh IV vuozisadah |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 105%; font-weight: bold; padding: 5px; background-color: #eaf3ff; color: #0056b3;" | Lajittelemine |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Karegourii | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | Языки Евразии |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Kielipereh | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | indojevroupan kielikundu<br>└— Paleobalkan oksu<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;└— Greko-friigien joukko |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Kirjukieli | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | griekan kirjaimikko, Lineinoi kirjaine B |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 105%; font-weight: bold; padding: 5px; background-color: #eaf3ff; color: #0056b3;" | Kielikoodat |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | ГОСТ 7.75–97 | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | дрг 186 |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | ISO 639-1 | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | — |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | ISO 639-2 | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | [https://sil.org grc] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | ISO 639-3 | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | [https://sil.org grc] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Ethnologue | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | [https://ethnologue.com grc] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | IETF | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | grc |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Glottolog | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | [https://glottolog.org anci1242] |} '''Muinaine griekan kiel'''i on indojevroupan kielikundan griekan kielen histourielline kehitys. Kaikis leviembäs mieles ennevahnalline griekalaine voi kuuluo kaikkih vahnan griekalaizen kehityksen vaihieloih uudeh aigah suate, ga puaksumbah se kuuluu juuri griekan kieleh, kudamua käytettih ennevahnas. Sih aigah gretsien kielen leviemizen aloveh oli äijiä enämbi migu tänäpäi, da hätken aigua griekan kieli oli piälimäzenny paginkielenny kogo Päivännouzupuolen Välimeren rannal. Griekan kieles oli äijy muutostu da pidiä tarkoi rajoi vähäzel ehtollizesti. Muite nygyaigaine da ennevahnalline grekalaine kielet erotah toine toizes merkittävil muutoksil, kuduat roittih aijan aloh. Vahnan griekalaizen da uvven griekalaizen kielen eruo voibi verrata latinan da italielazen eronke. Kaikis aijimat säilynyzis gretsieläzis tekstois oli kirjutettu läs 1400-luvul enne meijän aijanluguu, hos mittuman toizen kielen histouriedu, kudai säilyi nämmih päivissäh, ei olluh dokumentoinnu nengomas pitkäs aijas. Toizin sanoin, gretsien kielen merkičys päivänlaskupuolizeh kul'tuurah oli ylen suuri. Ennevahnalline griekalaine kul'tuuru vaikutti päivänlaskupuolizeh kul'tuurah da äijät tärgevimis ruadolois muailman histouries oli kirjutettu gretsien kielel. Laihinsanoinnu ennevahnalline grekalaine kieli endizelleh on levei kaikis nygyaigazis [[Jevrouppu|jevroupan]] kielis. {| class="wikitable" style="width:50%; margin: 10px 0; text-align: center; border-collapse: collapse;" |+ '''Muinaine griekan kielien kirjaimikko da sanondu''' |- style="background-color: #f2f2f2; font-weight: bold;" ! style="width: 50%;" | Kirjaine ! style="width: 50%;" | (IPA) |- | Α α | [a] / [aː] |- | Β β | [b] |- | Γ γ | [g] (iel κ, γ, χ, ξ — [ŋ]) |- | Δ δ | [d] |- | Ε ε | [e] |- | Ζ ζ | [zd] / [dz] |- | Η η | [ɛː] |- | Θ θ | [tʰ] |- | Ι ι | [i] / [iː] |- | Κ κ | [k] |- | Λ λ | [l] |- | Μ μ | [m] |- | Ν ν | [n] |- | Ξ ξ | [ks] |- | Ο ο | [o] |- | Π π | [p] |- | Ρ ρ | [r] / [r̥] |- | Σ σ / ς | [s] (iel β, γ, δ — [z]) |- | Τ τ | [t] |- | Υ υ | [y] / [yː] |- | Φ φ | [pʰ] |- | Χ χ | [kʰ] |- | Ψ ψ | [ps] |- | Ω ω | [ɔː] |} [[Kategourii:Jevroupan kielet]] l8q6z9t2p2qu1exh8mh33gs809vr47b 0 17524 52837 2026-10-20T11:39:57Z Miro Tuomi 8600 Uuzi sivu: {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; padding: 5px; width: 300px; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa; float: right; margin: 0 0 1em 1em;" |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 95%; padding-top: 5px; font-weight: normal; color: #54595d;" | Arheolougine mustomerki |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold; padding-bottom: 5px;" | Paaso |- | colspan="2" style="text-align: center;... 52837 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border: 1px solid #a2a9b1; border-collapse: collapse; padding: 5px; width: 300px; font-size: 90%; background-color: #f8f9fa; float: right; margin: 0 0 1em 1em;" |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 95%; padding-top: 5px; font-weight: normal; color: #54595d;" | Arheolougine mustomerki |- ! colspan="2" style="text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold; padding-bottom: 5px;" | Paaso |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;" | [[File:Sortavala. Paaso Settlement 1.jpg|270px|Paaso]] |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px; font-size: 95%;" | [[#|61°43′55″ с. ш. 30°41′59″ в. д.]] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px; width: 35%;" | Mua | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | [[File:Flag of Russia.svg|22px|border]] [[Ven'a]] |- | style="vertical-align: top; font-weight: bold; padding: 5px;" | Sijoittumine | style="vertical-align: top; padding: 5px;" | [[Sortaval|Sordaval]] |} '''Paaso''' on muinazien [[Karjalazet|karjalazien]] ennevahnaine linnu [[Paasonvuori|Paasonvuorel]], [[Sortaval|Sordavalan linnan]] lähäl. Sen 1880-luvul löydi suomelaine arheolougu [[Otto Appelgren]]. Nimi voi liittyö suomenkielizeh paaso-sanah, kudai ven'an kieles on pogostu, libo paaso voi tarkoittua laččua kivie libo pliittua. On olemas moine mieli, ku se sai roita nimes. Nygözes [[Suomi|Suomes]] on äijy ristikanzua, kudamien sugunimes on tämän sanan oza, ezimerkikse, — Paasio. Täl alovehel sit sai eliä Paason sugu, kudai andoigi linnale nimen. == Kuvailu == Paason ennevahnaine linnu on korgiel kallivol Karmalanjärven da Helylänjoven luo. Linnan pinduala on läs 1000 m². Piäkaivaukset mendih sie XX vuozisuan 70-vuozil. Sie löyttih kymmenii keramiekkuhallelmuksii, piililöin da keijähien terii sego miekan jiännöksii.Paasonvuori Arheolougat ollah sidä mieldy, ku ennevahnaine linnu on XII—XIII vuozisuan aigaine, ga vikse se oli olemas ennegi, toinah viikingoin aigahgi, sendäh ku täl čupul jo VII—VIII vuozisual elettih suomi-ugrilazet heimot. [[Failu:Paasonvuori_20210709_125501.jpg|vasen|pienoiskuva|Paasonvuori]] Ennevahnaine linnu Paasonvuorel onnuako ei olluh alallizennu eländykohtannu, a peittokohtannu, kunne paikallizet eläjät tuldih varavon hiäs. Suvipaltettu myöte menöy liugu troppaine, juuri sit puoles oli tulendu linnah, se oli lujoitettu vualal da puuhizil vorotoil. Muavualu kivipliitois sežo puolisti linnua sen päivännouzun puoles. Mäinpiäh oli nostettu kodiloi alustoinke ei suuris kivilöis, net ei oldu luajittu kreppijän rastvoranke. Eländyaikkoin sydämes oldih pyöryžät tulehmot. Arheolougizien kaivauksien aigah, kudamii piettih [[Svetlana Kočkurkina|Svetlana Kočkurkinan]] johtol, löyttih seiččie eländypaikkua, kudamat oldih šahmattoin jälletykses. Niilöin sijoitundu ozuttau, ku eländypaikkoin tarkoituksennu Paasonvuorel oli puolistus. Eländypaikkoin yläpuoli oli puuhine salvos. Paaso sai väliaijakse ottua suojah sadassah hengie. Paason ennevahnazen linnan histourii jatkui XIV vuozisadassah. Sie löytyt moniluguzet čomendukset, talovusvehkehet da astieloin jiännökset da nägyjät tulipalon jället ozutetah, ku eläjät suadih surman libo kiirehel lähtiettih iäre. Paasos löyttih ahjon jiännöksii, voibi arvata sit, ku rahvas linnan kierron aigah voidih luadie libo kohendua sie oružoi, ezimerkikse, piililöin da keijähien terii. Paason ennevahnaine linu sanottih kul’tuuruperindön objektakse federuallizen merkičyksenke Karjalan tazavallan halličuksen piälikön käskys № 142-р 12. elokuudu vuvvennu 1994. [[Kategourii:Karjalan histourii]] a1d9b352bnejhnxvlsenwqlu6jmhktk 0 17525 52839 2026-10-20T11:55:26Z Fembriha 8650 Fembriha muutti sivun nimen [[Ruskeala (mägiparku)]] nimekse [[Ruskeala (mägipuusto)]] 52839 wikitext text/x-wiki #OHJAUS [[Ruskeala (mägipuusto)]] 8d5aok1uxwvt8l3nadnqkp7abrbk3kk